Leno: Musimy wygrywać mecze wyjazdowe - KANONIERZY.COM - Arsenal Londyn, Kanonierzy, Piłka Nożna, Arsenal FC\nLeno: Musimy wygrywać mecze wyjazdowe\n03.02.2019, 21:03, Bartek Romanowski 36 komentarzy\nBernd Leno zdaje sobie sprawę, że Arsenal musi zacząć wygrywać mecze wyjazdowe, jeśli chce myśleć o zakończeniu sezonu w pierwszej czwórce. Niedzielna porażka z Manchesterem City oznacza, że w 12 delegacjach w Premier League Kanonierzy zwyciężali tylko 4 razy. Jest to ogromny kontrast, w porównaniu do meczów u siebie – 10 wygranych w 13 spotkaniach. Oto co bramkarz Arsenalu powiedział w wywiadzie po meczu z City:\nMecz rozpoczął się dla nas bardzo źle. Straciliśmy gola już w pierwszej minucie spotkania. Pierwsza połowa zaczęła się i zakończyła bramkami dla gospodarzy, jednak uważam, że graliśmy w niej bardzo dobrze, a straciliśmy dwa gole, których z łatwością można było uniknąć. W drugiej odsłonie nie mieliśmy sił, aby się im postawić. Ciągle biegaliśmy za piłką, a oni się przy niej utrzymywali. Walczyliśmy do końca, ale dzisiaj Manchester City zagrał naprawdę dobrze.\nO utrudnieniu sobie zadania utratą gola już na początku meczu...\nOd razu zrobiło się ciężko. Odpowiedź drużyny była jednak znakomita. Strzeliliśmy gola z rzutu rożnego, aby potem stracić bramkę w możliwie najgorszym momencie – zaraz przed zakończeniem pierwszej odsłony.\nO tym, czy przy 3. golu Sergio Aguero dotknął piłki ręką…\nWszystko działo się bardzo szybko. Zobaczyłem Aguero i widziałem, że dotknął piłkę ramieniem albo ręką, nie jestem pewien. Nie wiem, czy chciał to zrobić. Może gdybyśmy mieli więcej szczęścia, sędzia by to zobaczył, ale tak się nie stało, więc nie mogliśmy zmienić jego decyzji.\nO skupieniu na nadchodzących spotkaniach...\nMusimy wygrywać mecze takie, jak dziś, ale nadal jesteśmy w dobrej pozycji, aby znaleźć się w Top 4 na koniec sezonu. Pozostaje jeszcze do rozegrania parę wielkich meczów. Uważam, że musimy zdobywać więcej punktów na wyjazdach, u siebie gramy bardzo dobrze. W większości spotkań na Emirates zgarniamy pełną pulę, ale żeby skończyć sezon w pierwszej czwórce, musimy wygrywać mecze poza naszym stadionem.\nBernd LenoManchester City autor: Bartek Romanowski źrodło: Arsenal.com\nzly_kanonier komentarzy: 506707.02.2019, 18:01\nNo w sumie prawda. Musimy wygrywać mecze wyjazdowe.\nPietrasM komentarzy: 197604.02.2019, 20:37\nWszystko zaczęło się od kontuzji Holdinga.\nNie wiem jak on to robił, ale obrona z nim wyglądała stabilnie.\nDaymon komentarzy: 25404.02.2019, 20:22\n@kamil47: Kamil tylko czy ktoś potrafi wytłumaczyć ta nagła zmianę w grze od porażki z totkami. 22 mecze bez porażki niebieze się z znikąd. W tym okresie podobało mi się jak.nasi wracali do gry w drugich pokojach. Był jakiś pomysł na grę ijako tak presing. Teraz to my potrafimy zagrać tylko piłkę przed siebie i tyle. Zero walki. Co nagle stało się z tą drużyną\nkamil47 komentarzy: 149204.02.2019, 17:32\n@Galithar: uważam że niepotrzebnie jest Ci przykro. Zauważ że użytkowników jest wielu, ale ilu z nich coś z sobą prezentują oprócz narzekania, bycia typową chorągiewką, oczekiwaniami odnośnie transferów jakbyśmy mieli tutaj polityke PSG, City czy Realu? Przegraliśmy z City na wyjeździe co każdy mógł przewidzieć. Remis to byłby cud= słaba dyspozycja City. Ale oni byli na maksa spieci ponieważ mieli za sobą porażkę i widmo utraty możliwości walki o majstra. Emery wg mnie wyciąga maks z obecnego składu. Liczę na transfery latem i ocenę jego pracy za rok. Gdy będzie w połowie sezonu z piłkarzami o zarysie pod jego taktyke z odpowiednio już przepracowanym czasie w tym klubie. Przecież z góry było wiadomo że Emery nie odbuduje zespołu w ciągu roku na fundamentacg Wengera.\nDaymon komentarzy: 25404.02.2019, 17:00\n@Galithar: dokładnie obrona to blamaz i widoczny brak łącznika między obrona a atakiem. Brak człowieka z tylu który krzyknie i ustawi linię obrony i kogoś w pomocy z mózgiem który potrafi zagrać jakąś piłkę nie tylko lage do przodu.\nGalithar komentarzy: 485 newsów: 304.02.2019, 16:31\nPowiedzialbym nawet ze defensywa i linia pomocy. Bo nie mamy srodka pola nawet w meczu z Cardiff.\nGROMALL komentarzy: 507404.02.2019, 16:14\nLudzie,tutaj bramkarz nie jest problemem.Problemem i to dużym jest nasza defensywa.\nmsempryk komentarzy: 8704.02.2019, 14:54\nJeżeli wg Leno nie mieli sił by sie postawić w drugiej połowie City to ja juz sie zastanawiam czy oni są na pewno przygotowani do tego sezonu. Niestety ale takie gadanie to sam w sobie kryminał ze juz o grze nie wspomne\nJanikK komentarzy: 16686 newsów: 204.02.2019, 13:19\nA tutaj macie wielkiego bramkarza de gea bóstwo przeolbrzymie\nJanikK komentarzy: 16686 newsów: 204.02.2019, 13:18\nZarzucam kompilacje de gei z kfc\nKtoś w komentarzach narzekał na leno ze wszystkie strzały są w światło bramki.\ngabilondo komentarzy: 44104.02.2019, 12:36\n@Galithar: Iwobi pare razy nam pomogl w tym sezonie, chocby w meczu z Cardifff, Berd ani razu, no moze z Wolves, jesli ten sektor w ktory ma kierowax pilki jest za lawka rezerwowych to faktycznie ma te wybicia niezle, dla mnie jak najbardziej ten sam poziom, bundesligi nie ogladam wiec oceniam przez pryzmat tego sezonu i na ten moment moglbym go wymienic wsrod takich asow jak Minoglet, Karius czy Ospina\nn0thing komentarzy: 5089 newsów: 36204.02.2019, 12:11\nMa dobry refleks, ale wybijanie piłki pod nogi rywali to kryminal. Spodziewałem się po nim dużo więcej a na razie nie pokazuje niczego więcej niż reszta bramkarzy w pl\nGalithar komentarzy: 485 newsów: 304.02.2019, 12:02\n@gabilondo: uwazasz zeLeno i Iwobi to ten sam poziom pilkarski?\ngabilondo komentarzy: 44104.02.2019, 11:51\n@Galithar: jesli Iwobi to nie gracz na walke o top4 to Leno niestety rowniez, zobacz sobie statystyki De Gei z meczu z KFC badz z poprzedniego sezonu z meczu z nami\nmitmichael komentarzy: 4870104.02.2019, 11:16\nStrasznie niepewny jest ten Leno, za czesto wypluwa pilke przed siebie. Niestety przy takich problemach jakie mamy gdzie wypada tylu waznych obroncow nie ma szans zeby i Leno rozgrywał najlepsze mozliwe spotkania.\nGalithar komentarzy: 485 newsów: 304.02.2019, 11:05\nJak czytam komentarze ze Leno jest slaby i trzeba kogos innego szukac to mi przykro ze kibicuje razem z tymi ludzmi jednej druzynie. Na ten moment obrona popelnia tyle indywidualnych bledow ze tutaj zaden bramkarz nie pomoze. Na prawej stronie przeciwnik ma autostrade przy lichym i iwobim. Od kiedy Lenonjest w bramce wiem ze nie bedzie glupiej bramki jak przy Czechu. Wiem ze poda dokladnie i nie wybija pilek jak Petr byle dalej tylko w odpowiednie sektory boiska. Ma niesamowity refleks gdzie udowodnil pare razy wczoraj. Przy 19 strzalach i 12 celnych nie ma sie co dziwic ze tyle bramek wpadlo. Arsenal mial 4 strzaly i 2 celne. O czym my mowimy...\nTraitor komentarzy: 8176 newsów: 2404.02.2019, 10:23\nLeno zagral dotychczas jeden mecz, gdzie mozna bylo go pochwalic - z Wolves u siebie uratowal nam punkt. Gra stabilnie - takie 6/10 nie popelnia bledow, co ma wpuscic to wpuszcza. Kazdy jednak sie zgodzi, ze jak chce sie walczyc o cos ekstra, to bramkarz tez powinien dawac cos ekstra - czasem w sytuacjach, gdzie powinien wpuscic gola Bramkarz powinien dac ta iskierke klasy i to wyciagnac. Gdy Leno broni nie czuje, ze bramka jest pewna, a on nie daje nic ekstra dla druzyny. Szczerze, to taki Cech z ostatnich sezonow bez baboli przy grze nogami\nEch0z komentarzy: 349104.02.2019, 10:04\n" pierwsza połowa zaczęła się i zakończyła bramkami dla gospodarzy, jednak uważam, że graliśmy w niej bardzo dobrze" jak my mamy takich debili w zespole to ja nie dziwię się że wszyscy nas biją jak chca\ngabilondo komentarzy: 44104.02.2019, 09:52\n@Thierry_H: spoko spoko, obrona jest dramatyczna, ale czasem moglby wyciagnac cos nie do obrony, a tak co ma zlapac to zlapie co puscic to pusci, do tego fatalnie gra nogami i na przedpolu ... wczoraj wszystkie strzaly na dwa razy lapal\nHandcuff komentarzy: 14704.02.2019, 09:46\n@Armata500: "Im więcej my będziemy przy piłce, tym mniej rywale". :-)\nHandcuff komentarzy: 14704.02.2019, 09:45\nLeno nie jest słaby, tylko obrona.\nPrzy takiej grze defensywy nie pomógłby nam nawet Ederson czy Alisson.\nArmata500 komentarzy: 3590 newsów: 7304.02.2019, 09:37\nAmeryki to Leno nie odkrył. Co będzie następne, że musimy strzelić więcej goli niż przeciwnik, by wygrać mecz?\nThierry_H komentarzy: 38004.02.2019, 09:14\n@gabilondo: Nam by nawet Wakabayashi w życiowej formie meczu nie wybronił, z taką ilością sytuacji do jakich dopuszczamy każdego przeciwnika.\ngabilondo komentarzy: 44104.02.2019, 08:39\nMusimy szukac nowego bramkarza bo Leno meczu nam nie wybroni....\nthegunner4life komentarzy: 640504.02.2019, 08:34\nNo musimy, tylko jak grają u nas takie tuzy w obronie to raczej musimy zmienia się zrobimy co w naszej mocy xD\nDoomSlayer komentarzy: 342804.02.2019, 07:30\nDla mnie Leno trochę nie spełnia pokładanych w nim nadziei.\nErvalon komentarzy: 6203.02.2019, 22:28\nJeśli chodzi o bronienie to występ może i ok, ale nic mnie tak bardzo nie irytowało jak te jego wykopy do nikogo .... a podobno miał tak świetnie grać nogami\nWojtas1910 komentarzy: 6403.02.2019, 22:27\nLeno: Musimy wygrywać mecze wyjazdowe co ty kur...wa nie powiesz\nmetjuAFC komentarzy: 3678 newsów: 103.02.2019, 22:13\nLeno miał dzisiaj sporo roboty i bronił przyzwoicie. Oby tak dalej.\nBarney komentarzy: 1339703.02.2019, 22:09\nDobry mecz Leno ,a tu ludzie go krytykuja LOL\nPukawka komentarzy: 75103.02.2019, 21:46\nkawa07 komentarzy: 45003.02.2019, 21:38\nkubex komentarzy: 501903.02.2019, 21:38\n@arsenallord: zdaje się że jak był w Leverkusen to wiele lepiej nie było w klubie więc po co pisać takie bzdury? Rozumiem frustracje ale jak za dzisiejszą porażkę obwiniasz Leno to chyba nie rozumiesz gry w piłkę nożną.\nBednar komentarzy: 124703.02.2019, 21:24\n@arsenallord: No tak, bo to przecież wina Leno, że takie leszcze u nas w defie grają i że rozgrywamy jak Stoke. Dobre. Leno może jakoś wybitnie nie broni, ale nie ma co szukać w nim przyczyny naszej lamerskiej gry na wyjazdach. Tutaj kluczowa jest mentalność i solidna defensywa.\narsenallord komentarzy: 19277 newsów: 11703.02.2019, 21:09\nWróć do Leverkusen to może zaczniemy.\nares765 komentarzy: 9508 newsów: 10303.02.2019, 21:08\nSince Arsenal last won away to one of the “big 6” in the PL\nMourinho won 2 trophies at Chelsea, sacked, spent 3 yrs at Man Utd, won 2 more trophies, sacked again\nLeeds have had 7 managers\nBig Sam has managed 5 teams\n7 IPhones have been released\n36 PL managers have been sacked\nUsain Bolt retired, became a footballer and retired again


Poeci i inni. Szkic do portretu poety współczesnego - Jan Błoński | Nowy Napis\nNowy Napis Co Tydzień #011 / Poeci i inni. Szkic do portretu poety współczesnego\nNowy Napis Co Tydzień #011\nliryka, wojna, wiersze\nNa początku była wojna. Zjawisko pozaludzkie, przerażające, nadnaturalne. Mówiono: „obsesja wojenna”, „zarażenie śmiercią”. Można by powiedzieć także: Borowski. Różewicz odezwał się wprawdzie po wojnie, ale nie należy do powojennego pokolenia. Miejsce trzeba mu wyznaczyć między Baczyńskim a Borowskim, wśród tych, dla których wojna była pierwszym i ostatecznym doświadczeniem. „Cyniczna” rozpacz Borowskiego i religijna nadzieja Baczyńskiego były odpowiedzią na jedno pytanie: jak udźwignąć równanie losu, w którym niewiadomą jest tylko godzina śmierci. „Grozo! Ojczyzno nasza!”Z wiersza Obozy, Śpiew z pożogi, „Wiedza” 1947. – wołał Baczyński.\nRóżewicz był oczywiście bliżej Borowskiego. Bliżej, bardzo blisko. Wojna – katastrofa moralności; wojna – koszmar fizjologiczny. Oto formuły ustosunkowania. Świat to obóz koncentracyjny, w którym więźniowie wyrzynają się nawzajem. Więźniowie zaś – to przede wszystkim zmaltretowane ciała, rany, wrzody, kalectwa, to kłębki zwierzęcych odruchów strachu, cierpienia, okrucieństwa. Jeśli w twórczości Różewicza i Borowskiego drga bunt, żyje nadzieja szlachetności – to wstydliwie ukryta, zaprzeczona pozornym cynizmem. Bunt jest bez złudzeń, nadzieja pełna bólu. Ostatecznym odwołaniem pozostaje biologia – nieuchronne jarzmo ludzkie. Ludzkość w człowieku jest cudem, w który niezbyt można wierzyć – choć żyć bez tej wiary nie sposób.\nStąd poetyka Różewicza szczególnym zaufaniem obdarza sprawy fizjologii, krwi, żołądka, mózgu; stąd „namacalność” jego wierszy. Deformacja w ekspresji odpowiada masakrze ciała; naturalistyczne pozornie obrazki przechodzą w miniaturowe „Guerniki” poetyckie. Siłę wyrazu najłatwiej zdobyć oczywistością biologii. Oto reportaż z nowych Termopil:\nflaki niebieskie i soczyste\nrozwalony na polu chwały legł\nz pięcioramienną gwiazdą w oczach\nkurierka z zielonym okiem\nwyskoczyła z pociągu\nLecz bezmyślnie sprawne okrucieństwo masowej śmierci odbija się inaczej jeszcze na liryce Różewicza. Można by powiedzieć: wyobraźnia zostaje jakby zmechanizowana. Jakby poddana prymitywnemu, ale „rytmicznemu” przejaskrawieniu. Wszystko jest olśniewająco jasne i nagie. Świat jawi się w kolorach ostrych, brutalnych, nakładanych mechanicznie; określenia powtarzają się, usta jąkają jak prymitywny, ale wstrząsający swym prymitywizmem mówca; człowiek okazuje się jakby kukłą, „odarty z woli i świadomości i skazany na niedowład ruchów fizycznych. Wykoślawione przez sprymityzowanie ruchy i obraz ciała ludzkiego mają coś w sobie z picassowskiej monstrualności”Włodzimierz Maciąg Droga wyjścia z kręgu awangardy, „Twórczość” 1949, 7. Lecz czy Picasso naprawdę maluje „monstra”?. Faszyzm zabijał automatycznie, precyzyjnie; szeregi rozstrzelanych padają jak szeregi kukieł...\nCóż to wszystko znaczy – ideowo? Czyżby Różewicz widział wojnę jak „typowy mieszczuch: wojna nie jest zjawiskiem społecznym ani politycznym, lecz takim samym nieszczęściem jak choroba, zatrucie się gazem czy epilepsja”?Andrzej Braun O poezji Tadeusza Różewicza, „Nowa Kultura” 1951, 16.. Nie, to nieprawda. Cierpienia nie wolno oddać w wieczną dzierżawę „mieszczuchowi”. Istnieją jakby stopnie reakcji na zjawiska takie jak wojna. Jest spojrzenie intelektu, rozwagi; historii; ale są także przejawy elementarnego buntu przeciw śmierci, wspólne każdemu ludzkiemu ciału, powszechne każdemu cierpiącemu człowiekowi. Także temu, który umie spojrzeć z wysokości historii. Różewicz mówił rzeczy elementarne; wojna nie utwierdzała go w jakimkolwiek systemie moralnym, a przeciwnie – rozbijała wszystkie. Pozostał tylko człowiek – ocalenie ciała, wątła nadzieja, na wpół irracjonalna, na ocalenie ducha. Lecz – w imię czego?\nWojna jest bowiem dla Różewicza także katastrofą moralności. Pokój (i spokój małego miasteczka) stwarza ustalony i przyjęty schemat pojęć o człowieku. Ten schemat nie jest – skądżeby! – filozofią ani psychologią; jest ledwie uświadomiony; jest wnioskiem z codzienności, dyskretną regułą sądów. „Nie ma niespodzianek: człowiek nie przekracza swoich granic” – zdaje się mówić doświadczenie spokojnego życia. Obóz masowej śmierci, mord na co dzień, zbrodnia jako zasada postępowania – oto rzeczy, których nie sposób wziąć poważnie: nie wchodzą do rachunku, nie można ich sobie wyobrazić. Jednak można. Są niespodzianki i nie ma granic dla człowieka ani w złym, ani w dobrym. Schemat okazuje się fałszywy; ale jakim innym go zastąpić? Pojawia się zwątpienie, przerażenie i rozpacz:\nRozstąpi się ściana\nbędę odpowiadał na pytania\nnic mi nie jest dajcie\nmi spokój. Z głową w dłoniach\ni splątanej drodze.\nNie – przecież nie mogę im\nskacze do gardła.\nTo są momenty, które każdy przeżył, przeżył, bo przeżyć musiał – jeśli czuł. Można by nawet powiedzieć, że są to chwile, jakie warunkują człowieczeństwo: nie ma odwagi bez wyobraźni, nadziei bez zniechęcenia. Nie wolno ich skreślać z rachunku nie narażając się na kłamstwo. Różewicz nigdy nie zaparł się swego wojennego doświadczenia. Bo też w świadomość narodu sięgnęło ono głębiej, niż zdaje się naszej literaturze. Wojna przeorała Polskę najgłębiej ze wszystkich krajów Europy; z wyjątkiem może Niemiec. Ruina i zmartwychwstanie pojęć moralnych; wywrócenie wiekowej tradycji ekonomiczno-społecznej; tragiczne rozdarcie narodu… Tam także biją źródła współczesności – zbyt gwałtowne, aby im literatura mogła podołać. Tym bardziej, że los z okrutną zaciekłością ścigał pisarzy, którzy powołani byli do dania świadectwa. Od Stroińskiego do Borowskiego – ile trupów… Różewicz – ocalony – przekazuje choć część doświadczeń katastrofy: jeśli nie w szerokiej panoramie, to w prawdzie stylu, w uczciwości wzruszenia. Niepokój, Czerwona rękawiczka – to pamiętnik skazańca, ułaskawionego pod słupem…\nZarazem – świadectwo jakiegoś „postkatastrofizmu”. Poeta mówi w imieniu tych, których rany są zbyt głębokie, aby można było o nich choć na chwilę zapomnieć. Niegdyś Czechowicz czy Zagórski ze zgrozą patrzyli na nadchodzące czasy i świadomość przyszłych katastrof zatruwała im względny spokój niepewnej teraźniejszości. Dla Różewicza lata wojny na długo stały się punktem odniesienia, do którego przymierza się wszelką rzeczywistość. Ciężar wspomnień przytłaczał współczesność; wojna brała na poecie swój pogrobowy odwet. Niepokój jest dowodem nieustającego przerażenia; tomikiem postkatastroficznym właśnie.\nPrzypominają się lata po pierwszej wojnie. Praktycznie moralnością dwudziestolecia był humanitaryzm; jego naiwnym odpowiednikiem – system pojęć, który wyklucza niespodzianki człowieczeństwa. Rozpacz Różewicza jest więc rozpaczą rozczarowanego humanitarysty. Jest tu niewątpliwa wspólność z pacyfistyczną literaturą z lat 1920-1925: – tam „odbrązawianie” wojny, tu – partyzantki: wszy, brud, pogarda i obojętność; nienawiść do bezmyślnej dyscypliny i drylu (wiersz Zaraz skoczę szefie); spojrzenie na wojnę od strony cywila i lubowanie się w naturalistycznym opisie cierpień.\nLiteratura roku 1925 była literaturą bierności: dajcie mi spokój, ja chcę żyć. Liga Narodów, Briand ze Stresemannem mieli wziąć na siebie zapewnienie Europie łagodnego powrotu do zdrowia. Rok 1945 nie pozwala na oczekiwanie; kombatant zdejmuje mundur nie z westchnieniem ulgi, ale z gorączką niepokoju. Doświadczenie wojny sięgnęło zbyt głęboko: największe ciemności muszą poprzedzać najczystszy świt. Coś musi się zmienić: zaraz, nagle; muszą być winni i trzeba ich bez zwłoki ukarać. Stąd wściekłość poety na widok obojętności, na widok tego, że nic się (na pozór) nie zmieniło; kanciarze zdają się znów brać górę, spekulant wymienia wśród tłustych żartów dolary... A przecież republika przyszłości musi być surowa i czysta, uczciwość prawa winna iść w parze z surowością wolności... I nie zapominajmy, że Różewicz czuł się podwójnie oszukany: przez wojnę i przez swoje w niej miejsce; był przecież żołnierzem Armii Krajowej... Jego poezja łaknie prawdy czystej, uczciwości, która była pierwsza na świecie i której żadna rzeczywistość nie zadowoli, bo błoto przylepia się nawet do posągu...\nLecz rozbitego, wątpiącego o sobie samym humanitaryzmu nie można uznać za jednoznaczną postawę wobec świata. Z tego portu niezdecydowanych intelektualistów wypłynęli i Romain Rolland, i Zweig, i Duhamel. Zagościć mógł w nim przyszły katolik, nihilista czy komunista. Różewicz sam zdawał sobie z tego sprawę. Zawaliła się cała dziedzina ludzkich doświadczeń, cały czas przeszły, cała także mieszczańska rzeczywistość. Elementarny humanitaryzm jest też przekreślony wojną i śmieszne byłoby szukać w nim ratunku. Inaczej by przecie poeta nie poszukiwał i nie wołał:\nNiech odbuduje świat rozbitej moralności temu, który zna tylko upadek, krzywdę i poniżenie:\nPoezja Różewicza z przerażającą dokładnością i siłą wyrażała krzywdę wyrządzoną przez faszyzm ludzkości. A jednak szukała z nadzieją rozpaczy własnego zaprzeczenia, nowego „nauczyciela i mistrza”. Jej tytułem było nie „zniechęcenie”, a „niepokój”. Niepokój człowieka, który nie ma nic do stracenia, który musi z niepokoju wyjść – ale bez kompromisu, bez zdrady wobec siebie samego. Różewicz umiał od razu pisać całym sobą, angażując całe napięcie ducha. I to właśnie sprawiło, że wysłuchano go z jednomyślną uwagą i szacunkiem. Mimo że zaplątany między gorzkie wspomnienia, okrucieństwo biegnącego swoją drogą życia i własną niepewność, poeta mógł jako wniosek Niepokoju napisać tylko:\nWykopaliska w moim kraju mają czarne\ngłowy zaklejone gipsem okrutne uśmiechy\nale i u nas wiruje pstra karuzela\nciała nasze krnąbrne i nieskore do żałoby\npopraw papierowe wstęgi i wieńce\nnachyl się tak: biodro niech dotyka biodra\nLecz – dokąd?\nWojna sprawdza poetów; i weryfikuje tradycje poezji. Młodzi warszawscy lirycy okupacji wybierali Słowackiego, Norwida, awangardę lat trzydziestych. Różewicz musiał dokonać podobnego obrachunku: wybrał Mickiewicza, Staffa, awangardę krakowską. Lecz i on, i tamci sięgali nie po wzór, a po przykład. Materia poetycka i konwencja stylu Różewicza były tak własne, tak szokujące, że przypisywano mu bliższy związek z awangardą niż jest w istocie; jednocześnie zapominano o dawniejszych i głębszych pokrewieństwach. U prawdziwego poety tradycja jest niewidzialnym fundamentem, na którym wspiera się gmach nowości. Przypadkiem wpadły mi w ręce wiersze, które Różewicz wydrukował jeszcze przed wojną w prowincjonalnym pisemku. Zapewne dziś uśmiechnąłby się na ich widok. Lecz już z nich można się domyślić „prawdziwego” Różewicza.\nRóżewicz brał od poetów Zwrotnicy nie środki, a zasady: to tylko jest pewne, co sprawdzalne zmysłami; i tylko to nie kłamie, czego nie można powiedzieć krócej. Ale dodawał także: nie może być dziś różnicy między językiem poezji a językiem prozy (tylko: między poezją a prozą); i: aby wyrazić wzruszenia, które narzuca nam współczesność, mniej potrzebna jest logika składni niż kontrapunkt słów. Tak powstała poetyka Różewicza. Nie od razu w całej pełni; bo choć „z debiutujących po wojnie jeden jedyny (Różewicz) wystąpił po wojnie w całej zbroi swej wyobraźni”Julian Przyboś, wypowiedź w dyskusji o poezji Różewicza w „Życiu Literackim” 1954, 133., to jednak nie znaczy to, że poeta stopniowo nie udoskonalał swego oręża. Dlatego o ostatecznych wnioskach poetyki Różewicza mowa będzie dopiero na zakończenie.\nJest więc zasada konsekwentnej konkretyzacji obrazowej. Zamiast nazywać wzruszenia, poeta pokazywał rzeczy; doświadczenia wewnętrzne wyrażone były symbolicznym obrazowaniem; wrażenia oka uznane zostają za najpewniejszy środek wyrazu. Strzeżmy się – zdaje się mówić poeta – słów bez pokrycia, nazywania uczuć, mgławicy wzruszeń; bądźmy niepewni i wstydliwi; gdzie można, zasłaniajmy się obrazem. Powściągliwość serca nie oznacza jednak ubóstwa ekspresji i Różewicz mógł, nie sprzeniewierzając się własnym założeniom, dawać efekty przerażającej gwałtowności:\nprzyszedł mój przyjaciel\nz dziurą w czole\ni obdarł brody misterne\nrozpruł brzuch rozkoszy\nwyciągnął ze mnie\nwiotki kręgosłup płaza\ni wszczepił nowy biały mlecz\njak gwiazdę z żywego srebra.\nOto opis przemiany wewnętrznej, bez reszty wymieniony na elementy zmysłowe. U Różewicza nie tylko bardzo często abstrakcje otrzymywały trzy wymiary i niebo stawało się „słodkim podniebieniem, smakiem migdałów miodu maku i wanilii”Z wiersza Niebo dzieciństwa., ale nawet czasem wrażenia innych zmysłów transponowane były na notatki wzrokowe i cisza zamieniała się w „lokomotywę z pluszu”Z wiersza Z notatek.. Lecz bezwzględne sprowadzanie uczucia do obrazu, abstrakcji do konkretu, nie było celem samym w sobie. Cóż bowiem bardziej zbliża do oszczędności i surowości mowy?\nJest bowiem u Różewicza także zasada zwięzłości. Lecz połączona – paradoksalnie – z wojną przeciwko metaforze. Nie było – wspomni później Różewicz – między jego słowami:\nporównania ani przenośni\nperyfrazy ani hiperboli\nAle miały w sobie moc sądzenia\ni moc wzrostu\ni moc tworzenia...\nWalka z „małą” metaforą na rzecz „wielkiej” – wzajemne ustawienie obrazów, nie udziwnianie osobnego widzenia – rodzi iskrę wzruszenia. I tu, cokolwiek by się powiedziało, Różewicz rozchodzi się z Przybosiem. Zapewne, poeta Równania serca uznawał metaforę tylko potrzebną: „Głosiłem zawsze, że metafora tylko wtedy ma sens, gdy treść, którą zawiera, nie może być inaczej wyrażona. Jeśli metafora jest ozdobą – jest głupstwem”Julian Przyboś, wypowiedź w dyskusji o poezji Różewicza w „Życiu Literackim” 1954, 133.. Przyboś ma, mówiąc o sobie, absolutną rację; nie ma u niego metafory na wiatr, na każdą jest pokrycie. Ale są poeci, którzy uznali, że potrafią swoje treści wyrazić – bez stałego odwoływania się do metafory. Przyboś jest – trzeba dodać – poetą świata widzialnego, mistrzem liryki opisowej; Różewiczowi wygląd świata, krajobraz jest znacznie obojętniejszy: przyroda istnieje dlań poprzez człowieka. Mimo że wnętrze człowieka wyraża obrazami zaczerpniętymi właśnie – z przyrody.\nRóżewicz jest więc moralistą i „uczuciowcem”: rzeczy są dlań głównie znakami problemów i uczuć. Te zaś musi sprowadzić do mianownika powszechności – językiem; językiem powszechności właśnie – a więc do „prozy”. I to najuboższej: takiej, która nawet składnią posługuje się jakby z lękiem. Poezja Różewicza jest jakby poezją poszczególnych słów. Nie przypadkiem więc Przyboś jest mistrzem poetyckiego wykorzystania składni, podczas gdy Różewicz mistrzem kontrapunktycznego układu słów: słów-znaków, słów-wzruszeń. Siłą pierwszego jest wynikanie; siłą drugiego – kontrast.\nBył zresztą w poezji Różewicza krótki moment bezpośredniego patronatu Przybosia (patronatu dla wielu niebezpiecznego, bo niektórzy chcieli w nim widzieć bardziej przewodnika po piekle wymyślnych metafor niż nauczyciela zwięzłości). Wizję autora Miejsca na ziemi Różewicz uprościł do notatki bezpośredniego wrażenia zmysłowego. Odrzucenie więzów logicznych między zdarzeniami i łączenie ich przez wzrokowy tylko związek daje specjalny rodzaj pozornej metaforyki:\nowinął się dokoła\npociąg – wyłamał się – ze stacji\n(Droga na Zachód)\nZubożenie poetyki awangardowej oczywiste. Różewicz prawie natychmiast przeskakuje w coś zupełnie innego. Cel jego poszukiwań staje się doskonale przeciwny: nie tworzenie awangardowego języka poezji, którego definicją byłaby zasadnicza „różność” od języka prozy, a obu języków stopienie.\nPrzeciwieństwo bardzo ostre. Bowiem Różewicz prędko (co prawda trudno powiedzieć kiedy, skoro wojenne wiersze poety, jego właściwy debiut, uległy zniszczeniu i Niepokój obejmuje utwory już powojenne); wybiera styl celowo odbarwiony z tradycyjnych – a może nawet wszelkich – wartości poetyckich. Tworzy serie elementarnych określeń, zautomatyzowanych przez codzienne użycie „klisz” językowych. Potok obrazów, mniej: możliwości obrazów przelatują przed okiem czytelnika. Wszystko najprostsze, ledwie naszkicowane. Gdzieniegdzie widać jakby szczątki prozaicznego opisu, wszędzie zaczynanego, nigdzie nie kończonego:\nwidzę słyszę dotykam\nważę się na wadze ulicznej\nw lipcu: ocieram pot z lśniącego czoła\nuciekam przed niebieskim tramwajem.\nChoćby jednak bronić się przed prozaicznością podobnych fragmentów zgoła „filmowym” tempem i niepowiązaniem poszczególnych obrazów ze sobą (co dać może pewne efekty lirycznej niespodzianki), nie sposób byłoby ustrzec się tu na dłużej dowolności i gadulstwa. Zwięzłość w poezji polega bowiem na tym, aby słowa znaczyły więcej, niż znaczą: aby dwa słowa streszczały w sobie znaczenia pięciu, pięć – dwudziestu. Stąd dla Różewicza – prawie natychmiast – konieczność wyboru; i wiersze takie, jak wspomniany przed chwilą, wydają się tylko granicą, kresem, ku któremu sięgnąć może jego poezja.\nTak bywało w widzeniu świata; i podobnie – w jego osądzaniu. Sądzi zaś Różewicz jednoznacznie, brutalnie, mocno; pragnie odnaleźć sztukę bezpośredniej wypowiedzi autora o sprawach, które opisuje, sztukę jaskrawego odsłonięcia swego stanowiska. Nie zawsze w tej poezji wzruszenie wstydliwie ukrywa się w symbolice rzeczy: jasny sąd, naładowany uczuciem, objawia się tu nie tylko – jak czasem w poezji awangardowej – w puencie, ale stale wybija się na powierzchnię wiersza, przerywając niekiedy tok obrazowania, świadcząc o nieustannym pogotowiu autorskiej emocji:\nobok w czerwonym kościele\ngrożą jeszcze śmieszni piekłem...\nobywatele miasta obłudnicy\nprofesor pod parasolem\nBzdura obłuda fałsz.\njestem ci wdzięczny za miłość...\nWiersze podobne stają wobec czytelnika bezbronne. Wszystko – dosłownie wszystko – jest w nich na łasce czytelnika czy słuchacza: jeśli współbrzmi wzruszeniom autora, dobrze; lecz nie ma sposobu zmuszenia go do owego współzrozumienia. Bowiem i ze strony poety wszystko oparte jest na zaufaniu do napięcia i siły własnej emocji; wszystko opiera się na skurczu serca. Są to zapewne wiersze, których styl najbardziej bezpośrednio wyraża ową rozpacz i zagubienie zdemobilizowanego żołnierza. Skoro tylko przestał być kółkiem w maszynie, skoro znalazł się sam w obliczu własnego doświadczenia, umie tylko krzyczeć swą rozpacz na ulicach. Obca mu jest nawet myśl modulowania swego krzyku według jakichkolwiek prawideł sztuki. Lecz właśnie śpiew sięga w słuchacza głębiej. Aby uwierzyć poecie, trzeba zobaczyć świat jego oczami; ulec jego widzeniu, nie tylko wzdrygnąć się przed krzykiem.\nOdtąd poetyka Różewicza zmierzać będzie do coraz precyzyjniejszego i bardziej wyrafinowanego stopienia bezpośredniej wypowiedzi, prostoty języka, oczywistości widzenia – z siłą konkretnego obrazu, przez który wyraża się wzruszenie. Miast na wpół kontrolowanego potoku spostrzeżeń – wybór znaczących elementów rzeczywistości; i coraz głębsze nasycanie rzeczy uczuciem. Wybór zaś zakłada konstrukcję; dlatego Różewicz stanie się mistrzem kompozycji lirycznej. I wróci zarazem szybko do starych form wypowiedzi lirycznej: lamentu, puenty, refrenu. Starych i bardzo prostych: bo oczyszczonych z balastu konwencjonalnego zdobnictwa; i bardzo celnych, bo wynikających z owej naturalnej jakby retoryki mowy ludzkiej, jaką posługują się od wielu, wielu wieków wszyscy. Mowa dąży bowiem nie do ozdobności, a do skuteczności; i Różewicz pragnie, aby jego liryka była przede wszystkim skuteczna: aby trafiała wprost w serca. Jego starania poetyckie wydają się dziwnie proste, nawet – „prymitywne”. Pozostawiając na boku dowolną retorykę tradycji, sięgają wprost do naturalnej retoryki mowy. Poszukiwanie punktu równowagi między oczywistością obrazu a jasnością wypowiedzi odautorskiej, między sugestią uczucia a bogactwem widzenia jest troską poezji – doprawdy elementarną. I doprawdy elementarna jest sztuka poetycka Różewicza:\nRóża to kwiat\nalbo imię umarłej dziewczyny\nRóżę w ciepłej dłoni można złożyć\nalbo w czarnej ziemi\nCzerwona róża krzyczy\nzłotowłosa odeszła w milczeniu\nKrew ucieka z bladego płatka\nkształt opuścił suknie dziewczyny\nOgrodnik troskliwie krzew pielęgnuje\nocalony ojciec szaleje\nPięć lat mija od Twej śmierci\nkwiat miłości który jest bez cierni\nDzisiaj róża rozkwitła w ogrodzie\npamięć żywych umarła i wiara.\nCóż tradycyjniejszego niż porównanie kobiety do kwiatu? I cóż prostszego niż naiwny ciąg przeciwstawień, które szereguje tu poeta po to, aby je rozwiązać nagłym wzlotem liryzmu i – w końcowym przeciwstawieniu – smutnym wnioskiem psychologicznym? Lecz, aby dojść do podobnej prostoty, trzeba zrzucić z siebie konwencję prostoty. Dlatego Różewicza można było nazwać przedstawicielem „drugiego pokolenia awangardy”; pierwsze zwaliło – wpadając nieraz w śmieszność i przesadę – wszelkie konwencje, aby drugie mogło stanąć twarzą w twarz z prostotą rzeczywistości. Ścieżka klasycyzmu wiedzie przez anarchię buntu. Stara prawda i zawsze zapominana.\nŁatwiej można ją zrozumieć, jeśli wyruszyć na pozorną wycieczkę wpływologiczną. Pozorną, bo liryków, do których wypada się odwołać, Różewicz po prostu nie znał – bo nie zna ich języka, jak chętnie przyznaje. Lecz niech głos zabiorą sami poeci:\n1) pojęcia są tylko wyrazami:\nmęstwo i tchórzostwo\nwystępki nagrodzone poniżoną cnotą...Z wiersza Ocalony.\nZnam słowa, które dają życie\nSą to słowa najbardziej zwykłe\nSłowo zapał słowo ufność\nSprawiedliwość i miłość i wolność\nSłowo dziecko i słowo szlachetnośćPaul Eluard Gabriel Peri, tłum. Jan Kott.\n2) ...Z dwu filmów\ni książek kilku\nukładam bezbarwny krajobraz\n(nie śmiejcie się cudzoziemcy\nzwłaszcza piękne panie z magazynów\nfrancuskich i amerykańskich):\nPalma albo dwie palmy\ni okrągła wysepka\nach niełatwo jest ułożyć\nobraz piękny niezwykły\nwięc tygrysa dodaję\nktóry jest podobny do kota\ni dwa ananasyZ wiersza Wyobraźnia kamienna.\nNa okrągłym talerzu z realnej porcelany\ntwarzą w twarz z nim\nna próżno usiłuje namalować\njabłko takie jakie ono jest\njabłko się nie daje\nono ma też coś do powiedzenia\nnieszczęsny malarz realista\nnagle staje się smutnym łupem\nniezliczonego tłumu skojarzeń\ni jabłko okręcając się przypomina jabłoń\nRaj Ziemski i Ewę i potem Adama\nkonewkę szpaler Parmentiera schody\nKanadę Hesperydy Normandię Renetę i ApiJacques Prévert Spacer Picassa, tłum. G. Karski.\nPierwsze wiersze każdej pary napisał Różewicz. Autorami pozostałych są Eluard i Prévert. Obydwaj – to poeci, którzy odnowili swą wyobraźnię, przeszedłszy przez nadrealizm; jeśli nie osobiście, jak Prévert, to przez atmosferę intelektualną, jaką oddychali. Lecz nadrealizm stał się dla nich odkryciem świeżości słów i mowy; pomógł w odrzuceniu fałszywych tradycji. Eluarda łączy tu z Różewiczem wykorzystanie poetyckiej mocy pojęć, których nie trzeba owijać w watę retorycznej konwencji„Eluard grupuje w potocznym języku po jednej stronie takie pojęcia jak światło, dobro, piękno, szlachetność; po drugiej – mrok, zło, brzydota, podłość. Eluard tworzy według tej samej osi podziału inne abstrakcje czy pojęcia symboliczne, tyle jeszcze zbliżone do skojarzeń przyjętych, że zrozumiałe, tyle różne, że stanowią jakby poetycką propozycję wzbogacenia naszej kultury pojęć”. Adam Ważyk, wstęp do Antologii współczesnej poezji francuskiej, „Wiedza” 1947.; Préverta – żywy stosunek do mowy potocznej. Buduje on swą poezję, stojącą na granicy piosenki i kabaretu literackiego, z żywego języka ulicy: cechami jego są: skłonność do „naiwnego” nazywania rzeczy, obojętność wobec metafory, elipsy i omowni, stosowanie luźnego toku składniowego, żonglowanie przysłowiem i żartem, parafrazowanie stylistycznego banału. Podobnie Różewicz, u którego kokieteryjny stosunek do mowy potocznej bywa często na porządku dziennym: odwracanie utartych zwrotów, dynamizacja banału, rozbijanie oczekiwania czytelnika opierającego się o nawyki wyobraźniowo-słowne – nie mówiąc już o zwyczajności języka, do której z uporem dąży. Powtarzam: nie chodzi o wpływ, bo go nie ma, ale o analogię. O dowód, że Różewicz nieświadomie nawiązywał do żywej – nie tylko u nas – potrzeby przekształcenia poezji przez swobodę języka; i że korzyści z różnych awangard bywają czasem wspólne. Choćby czerpali je poeci tak wspaniale różni, jak pogodny (i grubo starszy) paryżanin i zrozpaczony partyzant – pogrobowiec wojny.\nOto bowiem poetyka zrozpaczonego humanitarysty: jej oczywistość i brutalność w widzeniu odpowiada okrucieństwu doświadczenia, które ciąży na poecie; jej bezpośredniość i bezkompromisowość wypowiedzi – zdezorientowaniu duchowemu twórcy; jej napięcie i wstydliwość wzruszenia – przekonaniu, że niesposób wyrazić doświadczenia grozy inaczej niż pozornie obojętnym montażem faktów; jej głęboka uczuciowość – ufności w szansę odbudowy (lecz odbudowy w nieskażonej prawdzie), jaką żywi Różewicz. Każde przekształcenie poezji wynikać teraz może tylko ze zmiany postawy wobec świata.\nPoetyka Różewicza urodziła się z doświadczenia wojny, z przerażenia dosłownością spraw ludzkich. Ale zmieniała się jak sam poeta; bo trzeba było żyć, przynajmniej – próbować żyć. Jeden z wierszy Różewicza nazywa się przecież – Przystosowanie...\n1948 – Czerwona rękawiczka\nCzerwona rękawiczka jest dziennikiem rekonwalescenta. Ręce poety splamione są krwią; aby żyć, trzeba zerwać czerwone rękawiczki:\nWypchany. Z fałszywym\nokiem w którym światło\nzałamuje się jednak prawidłowo\nbo oko jest prawdziwe\n(proszę mi wierzyć\nmimo wszystko bez zarzutu)\npo śmietnikach świata\nnie kocha nie cierpi\nnie śmieje się i nie płacze\njest godna litości\na wy drodzy przyjaciele\no! wory skórzane\nz których ucieka woda żywa\nspróbujcie się napełnić.\nSpróbujcie jeszcze raz.\nWojna zbyt silnie wstrząsnęła pojęciami świata, aby ich odbudowy nie trzeba było zaczynać od elementów. Trzeba odnaleźć sens najprostszych gestów:\nKiedy przyjaciel wyciągnie rękę\nzasłaniam głowę jak przed ciosem.\nZ chwilą gdy liryczny bohater zda sobie sprawę, że przyjaciel chciał się tylko i rzeczywiście przywitać, zakończy się pierwszy etap poetyckiego samolecznictwa. Z wojny można się wyleczyć: porównania i reminiscencje choroby, szpitala. Etapy stopniowego „uzdrowienia” poety: dzieciństwo, dom, przyjaźń, miłość, przyroda. Jest to poszukiwanie utraconej niewinności dzieciństwa: słów i gestów, które nie zaczęły jeszcze kłamać. Poszukiwanie czystych źródeł, „wody żywej”: stąd – gdzieniegdzie – tony wręcz ewangeliczne. Nie można żyć bez wiary moralnej, bez choćby własnego dekalogu: lecz uwierzyć weń znów można tylko przez najprostsze doświadczenia, i własne. Bynajmniej nie idzie o powrót do zburzonych pojęć: tamte były kłamliwe, skażone fałszywym spokojem ducha, gdy teraz chodzi o pokój – prawdziwy. A jednocześnie żyją wciąż w pamięci lata poniżenia i grozy; ale nieszczęście traci z wolna swe bydlęce oblicze, poeta przywołuje je delikatnym zestawieniem zdarzeń, wstydliwym rysunkiem wzruszenia:\nw jedwabnych krawatach\nJeden z najpiękniejszych wierszy Różewicza i jeden z najpiękniejszych w naszej dwudziestowiecznej poezji. Rzeczywista sytuacja – sytuacja codzienna nieledwie, i sytuacja – nie deklaracja – ogromniejąca w metaforę; i słowa ubogie, z których ostatnie tylko rozkwitają porównaniem... Jest tu czystość, złotnicza szlachetność wzruszenia, jaką mało kto ma szczęście osiągnąć... Czystość, której jakże brak współczesnej liryce...\nLecz nie można się bez końca zbawiać samemu. Za drzewami poetyckiego sanatorium, które często jeszcze nawiedzają koszmary, rysuje się świat ludzi.\n1950 – Pięć poematów\n„Pięć poematów” to tomik pogłosów i zapowiedzi. A także rozrachunków z samym sobą – niestety fałszywych.\nOd roku 1948 w poezję Różewicza, rozwijającą się jak gdyby samoistnie, wdziera się rzeczywistość literatury Polski Ludowej. Powstaje problem: czy społeczeństwo nie żąda czego innego niż piszę. Odtąd twórczość poety wyznacza nie tylko przeciwieństwo wojny i życia, czasu śmierci i czasu ocalenia, ale także sprzeczność między własnym a społecznym doświadczeniem, które żąda związku liryki z aktualnymi (i na ogół za wąsko pojmowanymi) potrzebami współczesności. Liryka Różewicza nabywa kompleksu niepotrzebności, opóźnienia:\nbiałe miejsca na mapie\nwyobraźni. I tu zderzyłem się\nz żywymi ludźmi\nnie znaleźliśmy wspólnego języka\nTeraz uczę się mówić\nStąd upadki i błędy\nMoże estetyzmu? Oczywiście. W cyklu Pięciu poematów jest aż dziewięć podobnych wierszy na dwadzieścia. Wszystkie podejmują wspólny temat: walki z „wieżą z kości słoniowej”, z egoizmem, „spryciarstwem” (Myślałem, że się jakoś urządzęZ wiersza Widzenie i trwoga spryciarza.), ze złymi tradycjami poezji:\njeśli poezja żąda\nmelancholii i odosobnienia\nMoże słusznie. Lecz nie – w stosunku do Różewicza. Bo Różewicz sam siebie oskarża o grzechy, których nie popełnił. Rzadki przypadek, nawet wtedy, w okresie powszechnych rozrachunków. Kiedyż to Różewicz pisał, „aby zaludnić białe miejsca na mapie wyobraźni”? Kiedyż to pławił się w obojętności wobec człowieka, w nieludzkim estetyzmie? Nigdy. Trudno o pisarza bardziej obojętnego urokom autonomiczności sztuki. Trzeba go bronić przed samym sobą! Tak, Różewicz czuł, że rozpoczyna się trudny dramat jego poezji. Ale chodziło o co innego: nie o nie istniejący estetyzm. O to, że Różewicz nie mógł znaleźć nowego modelu człowieka, że nie mógł oderwać wyobraźni i myśli od lat wojny i jej spraw. Poeta czuje, że coś jest nie w porządku: ale nie umie sobie jasno uświadomić co. Oskarża się więc o to, o co najłatwiej; nie, o co najpotrzebniej.\nTymczasem istotny spór o poezję Różewicza rozgrywa się gdzie indziej. Bo trzeba rozstrzygnąć, jak ma wyglądać świat. Poprzez doświadczenia wojny wracają wspomnienia dawnego życia, prowincjonalne miasteczko dzieciństwa upiornieje. Czyżby świat był znów kłamliwy, ohydny; czyżby był nierozwiązywalną zagadką nędzarzy ducha? Odsłania się w Elegii prowincjonalnej inna twarz świata, twarz mechanicznego upodlenia, fizjologicznej ohydy, brudu, bezsenności, zniechęcenia i zmęczenia. Koszmar lat wojny rozszerza się na całą rzeczywistość, zagarnia teren drobnomieszczańskiej prowincji, rodzi obrzydzenie i perwersyjną fascynację światem źle skrojonych ubrań, sennych chłopów i niezgrabnych rekrutów. Przypomina się Schulz, Kafka... Mówiono: T. S. ElliotAndrzej Braun O poezji Tadeusza Różewicza, „Nowa Kultura” 1951, 16; artykuł ten jest jawnym dowodem szaleństwa, jakie ogarnęło wówczas niektórych. Braun dostrzegł u Różewicza wejście w „orbitę wpływów wielkiej burżuazji” (!!!), a to ze względu na pewne zewnętrzne zbliżenia do poezji T. S. Elliota.. Lecz lepiej posłuchać poety:\nOto ja który poznałem\nprawdę zakrytą przed wami\npoznałem złą tajemnicę\nścianą i moim obliczem\nnie ma tu miłości ani wyobraźni\nnie ma czułości ani zwątpienia\nnie ma przeszłości i przyszłości\nnie ma żalu\nsą jak pudelka tekturowe\njak piramida z drewnianych klocków\nżona jest jak ręka lewa\nalbo sufit albo gwiazda\njest tak bezbarwne\njak wspomnienie o\nlasce która zginęła w poczekalni.\nJaka to tajemnica, po której odkryciu „nie ma miłości ani wyobraźni”? Odpowiedź jest w Niepokoju:\nJeszcze wyraźniej widać to w wierszu Głosy:\nKiedy zamykają drzwi\ntam wewnątrz jak gipsowe figury\nze słodkimi uśmiechami idiotów\nmówią „prawda? co to jest prawda?”\nwznoszą oczy do nieba\nale w pamięci drgają jeszcze strofy poprzednie:\nz otwartymi ustami\nI nie było pory rozkwitania.\nNawrót „choroby wojennej” gwałtowny, bolesny, niebezpieczny nawet, bo skłonny do ogarnięcia całego widzenia świata. Psychologicznie można to wytłumaczyć tak: nie tylko, że rzeź odsłania prawdziwe oblicze świata, ale jeszcze podwójna podłość objawia się w latach, w których zapomina się o doświadczeniach wojny, w których wraca ohydne kłamstwo fałszywego spokoju, nieświadomego cynizmu i sprytnej obojętności. Wojna powinna ogrodzić świat; być dlań wstrząsem; tymczasem wraca on w obrzydliwą koleinę swej codzienności. Podwójna więc zdrada moralna.\nPodobne sprawy odbijają się natychmiast w stylu. Już w Niepokoju i Czerwonej rękawiczce (najbogatszym zresztą zbiorze Różewicza, w którym sąsiadowały najrozmaitsze możliwości i postawy) można dostrzec ciekawe wahanie stylu. Można by powiedzieć: między realizmem a ekspresjonizmem, gdyby wiedzieć jeszcze, co te pojęcia w liryce oznaczają. Z jednej strony dążenie do możliwie jak najściślejszej obiektywizacji podawanych czytelnikowi treści, do działania li tylko przez mądre zestawienia obrazów, do „wstydliwości uczucia” i zespolenia wyobraźni własnej z rzeczywistością codziennego doświadczenia – z drugiej zaś skłonności do wyolbrzymiania wrażeń, ustawicznego fortissimo wzruszenia. Ściślej mówiąc – pierwsze przechodzi niekiedy w drugie, i nigdzie wyraźniej niż w Elegii prowincjonalnej. Wyrywane jakby na oślep z rzeczywistości obrazy łączą się tam z prymitywizacją widzenia (niezwykle nasyconego ekspresją), a także – z urzekającym, duszącym zdobnictwem, dotychczas poecie obcym. Różewicz poszukuje tu bardziej wstrząsu niż współbrzmienia; refreny narkotyzują jakby czytelnika:\nBo to jest uliczka bez rąk\ni nóg uliczka bez głowy\nBo to jest ślepa uliczka\nuliczka jak szklana kula\n– nagłe skojarzenia zniekształcają tok myśli, szokują absurdalno-groteskowe pozornie deformacje:\nJakże mi się chce śmiać z tych\nktórzy nie widzieli czerwonego\ndywanika nad moim łóżkiem\na mówią życie życie\n– puenty ogłuszają swą wagą:\noto sąd ostateczny\nstaniecie przed nim\ni zdacie rachunek\nze wszystkich zmysłów\nElegia prowincjonalna jest bardzo smutnym i bardzo pięknym poematem. Wydaje się jednak – i może to szkoda? – uboczna wobec głównego nurtu tej poezji. W Pięciu poematach pojawiają się bowiem pierwsze wiersze Różewicza, związane bezpośrednio z żądaniami realizmu socjalistycznego, ówcześnie pojmowanegoOczywiście i przedtem spotykano u Różewicza wiersze polityczne, zwłaszcza w satyrze (znakomity Człowiek który nie wróci); tu jednak po raz pierwszy widać wyraźną troskę o zupełne zaangażowanie ideologiczne..\n1951 – Czas który idzie\nJest to bez wątpienia najsłabszy ze zbiorów wierszy Różewicza. Lecz to jest mało ważne; nic dziwnego, że stosunkowo szybka zmiana nastawienia ideologicznego nie mogła dać prędko skończonych sukcesów artystycznych. Istnieje problem ważniejszy: kwestia pewnej dwuznaczności ewolucji liryki Różewicza.\nJakie są – sięgnijmy wstecz – źródła przemiany twórczości poety? Chyba dwa. Pierwsze zawarte jest domyślnie już w Czerwonej rękawiczce. Pobyt w sanatorium dzieciństwa i czystości uczuć nie tworzy jeszcze pełnego człowieka. Można przestać patrzeć na siebie z odrazą, a nie umieć jeszcze żyć w społeczeństwie. Miejsce wśród ludzi zdobywa się ża cenę kontaktu z ludźmi. Niegdyś poeta, samotny, szuka w hotelu – świecie zrozumienia u kogokolwiek:\nmożna tak wędrować z kąta w kąt\nw poszukiwaniu miłości i wiary\nwtedy alarmujemy żywych\nza naciśnięciem guzika\nwyskakuje chłopak z pryszczami\nniechętny i gnuśny\nwzrusza nas nadmiernie\nwciągamy go chciwie\nłatwiej nam iść przez kosmos\nz tym obcym wyrostkiem\nTrudno jaśniej wyrazić przypadkowość i niepełność zetknięć człowieka człowiekiem. Ale to jest tylko etap: świat przestaje być hotelem, „obcy wyrostek” ustępuje miejsca społeczeństwu, w którym poeta może być potrzebny:\nczy muszę uciec\nz domu w nocy\nkiedy jest burza\nna małej stacji kolejowej gdzie\nkolejarz dudniącym głosem\nwoła miasta nieznane\nW oświetlonych domach: Ludzie\nktórym rozdałem oczy usta i ręce\nBo każdy z nas chce dotknąć\npomocnej ręki drugiego człowieka\ni płacze w nocy\nPrzemiana wynikająca logicznie z całej poezji Różewicza. Słusznie nazwano go „samotnikiem społecznym”: bo też groza niszczy wszelkie więzy, nawet te, które łączą człowieka z samym sobą. Trzeba i te, i społeczne, odbudować. Przełamanie kręgu samotności jest dla Różewicza problemem kluczowej wagi. I przełamywał ją całym sobą, bez złudzeń i nieuczciwości. Nie taił swej nieporadności. Żadnego oportunizmu, mizdrzenia. I niewczesne zarzuty, jakie na niego spadały, były w ostatecznym rachunku – oskarżeniami o szczerość...\nJest także drugie źródło zmian poety. Po prostu – groźba wojny. Możliwość powrotu lat 1939-1945 w wodorowym wydaniu mobilizuje jakby wyobraźnię poety, wyrywa go z prywatnej rekonwalescencji moralnej. Droga do wierszy z Węgier – pierwszych „produkcyjnych” wierszy poety – wiedzie przez Balladę o karabinie i Scyllę i Charybdę. Wojna – to koniec boleśnie wypracowanej wiary w człowieka, powrót do lat Niepokoju. Stąd moralny obowiązek przeciwstawienia.\nLecz – w przeciwieństwie do kwestii samotności – sprawa buntu przeciw możliwości wojny posuwa Różewicza naprzód tylko ideowo, lecz nie – artystycznie. Daje ona bowiem wyobraźni poety jakby moralne prawo pozostawania w formach, jakie ukształtowały się niegdyś – i które trzeba właśnie zwalczyć, bo w nich poeta kostnieje. Liryka Różewicza żyje przeciwstawieniem wojny i pokoju, przeciwstawieniem, które w pewnym momencie staje się fałszywe. I właśnie tematyka antywojenna przeciwstawienie to utrwala. A raczej: temat wojny przyszłej legitymuje treści wynikłe z wojny minionej. Stąd częsty – po prostu – pacyfizm ówczesnych wierszy Różewicza... Tak czy inaczej, nie ma w nich artystycznego postępu; raczej – rozmienianie dawnych odkryć. A może też (nic nie byłoby w tym dziwnego) temat antywojenny był dla Różewicza wśród żądań politycznych – najłatwiejszy?... Czytelnik odnosi jednak przykre wrażenie, że „już to zna”:\ndwudziestego piątego czerwca\nmordercy odkryli twarze\nNa oczy ludzi\nznów się walą domy\nNa twarze śpiących\ni na usta dzieci\nśmiać się i chodzić\norać ziemię i łowić ryby\nusiąść przed domem\nalbo iść przed siebie\n(Trzydziesty ósmy równoleżnik)\nTo bardzo słabe; niestety, bo powinno być bardzo silne. Jest jeszcze w Czasie który idzie trochę deklaracji ideowych, parę migawek nowego życia, parę lirycznych drobiazgów. Zresztą tomik niezwykle szczupły; i czuć niepewność ręki, choć już mniejszą niż w Pięciu poematach, gdzie (w poemacie o gen. Świerczewskim) ubóstwo właściwego języka podklejał Różewicz cytatami... I mało wewnętrznego żaru – u poety, który był cały wzruszeniem...\n1952 – Wiersze i obrazy\nZnaczny sukces poetycki: – nie rewolucja wewnętrzna i rewelacja liryczna, ale wyraźne umocnienie głosu, który staje się silniejszy i pewniejszy. Radość odnalezionej wspólnoty:\njest jak westchnienie świata\nCzysty jest śpiew\nale także liryczne szkice owych paru nurtów, które zawsze żyły w poezji Różewicza: szlachetna czystość dzieciństwa, osłonięta melancholią dojrzałości, cierpienie matki, mnożone losem milionów matek Korei; i czasem ów ból życia, poczętego ze krwi i biegnącego przez „światła dziedziny”... Spojrzenie już u Różewicza tradycyjne; i tylko w uspokojeniu wzruszeń można się dopatrzyć nowości.\nAle jest też – od Czasu który idzie zresztą – nuta nowa (zwłaszcza na tle ówczesnej liryki). Przejście od humanitaryzmu do humanizmu; jeśli Różewicz poczuł się w gromadzie, to także dlatego, że „szary” człowiek jego wierszy stał się po prostu współczesnym obywatelem; anonimowy męczennik historii – tej historii twórcą. Lecz jeśli tworzy, to dla siebie: sukces socjalizmu zależeć będzie od wartości, jakie stwarza; i Różewicz właśnie stara się patrzeć na nowe społeczeństwo od strony człowieka (tj. od strony wartości, jakie mu przynosi i w nim stwarza). Odsłania się (daleka jeszcze) możliwość poezji, w której by socjalizm był twórcą nowości psychicznych i moralnych, nie tylko zaś – hut i fabryk. Trafiały się wiersze o budownictwie, gdzie autorzy gubili zupełnie cel budownictwa: po co, dla kogo stawiamy (bo odpowiedź, że dla socjalizmu i jasnej przyszłości, nic w liryce nie znaczy). Różewicz poszukuje ciągle kontaktu dzieła i jego celu: budowę elektrowni na Wagu widzi oczyma słowackiego chłopa, o nowych domach robotniczych mówi ustami dziewczynki, która gnieździ się z rodziną w ciemnym domku „ulepionym z gliny i drzewa”. To nie tylko kwestia poetyckiego chwytu: raczej uchwycenia odczuć, które rzeczywiście czułby ten, dla którego jest socjalizm. Socjalizm jako twórca wartości; nie tylko socjalizm od strony konsumpcji i nie tylko od strony rusztowań... Troskliwość robotnicza o wspólne jest tyle (a na dalszą metę – więcej) warta, niż owo wspólne...\nGdyby chcieć wskazać na zmiany odczuwania Różewicza, można by powiedzieć, że jego poezja – klasycznieje. Staje się coraz pewniejsza – lecz za cenę rezygnacji z owej siły wstrząsania, jaka niegdyś w nim fascynowała. Rysunek zdań coraz delikatniejszy; wybór obrazów bardziej precyzyjny, lecz jakby odrobinę chłodniejszy; więcej świadomej troski artystycznej. Są w tej delikatności i krystaliczności rzeczy niezwykłe, jak choćby opis zburzonego miasteczka malajskiego:\nz powierzchni ziemi\nczy to nazwa rośliny\nczy blask światła\nna drżącym liściu\nYenderan czy to imię\nmałego biedaka którego\nnie szukają rodzice\nYenderan czy to nazwa\nktóry przybija do brzegu\nmiasteczka i znika o świcie\nYenderan czy to ptak\nktóry przysiadł na gałęzi\nTrzeba być bardzo blisko człowieka, aby to napisać; i trzeba niezwykłej subtelności wyobraźni... Poezja przez zbliżenie; przez (pozorną) niewiedzę wzruszenia; skromna i pewna siebie. Fragment z jedną tylko, ledwie dostrzegalną metaforą; a zarazem szaleństwo metafory, bo metaforą nienazywalnego wzruszenia jest tu każdy obraz, którego siłę wzmacnia jeszcze wiszący nad nim znak zapytania. Z własnej dyskrecji stwarza tu poeta siłę...\nNie, nie można powiedzieć, że Różewicz jest teraz we własne wiersze mniej zaangażowany niż dawniej. Ale czuje, że coś w nim jeszcze pozostaje, że do swej nowej poezji ma za mało rezerw. Albo inaczej: że musi wrócić do prawdziwego źródła swej poezji, kraju, w którym ukształtowała się jego wyobraźnia. Stąd – Równina.\n1954 – Równina\nGłosy niepotrzebnych ludzi – wydają się w Równinie wprowadzeniem do sytuacji Różewicza. Jest to – paradoksalnie – świadectwo tyle pewności, ile ponownego zagubienia. Punktem wyjścia jest oburzenie na teorię neomaltuzjanizmu; lecz kto jest na świecie niepotrzebny? Nie „król”:\nKról Faruk wieprz\nnadziany brylantami ananasami\ndolarami krabami rajskimi ptakami\n(Pyszna jest ta wyrafinowana „naiwność”, jakby dziecka, które widzi w brzuchu tłustego satrapy pożarte przezeń brylanty). Demon – to ten, który pragnie usunąć „niepotrzebnych”; jest jego przeciwieństwo, kobieta karmiąca dziecko:\nsiedzi ze światłem w oczach\nz mleczną piersią\nsiedzi w środku ciszy\nw środku pokoju narodów\njest ziarnem owocu\nLecz w tym ufnym zdawałoby się poemacie jest ziarnko niepokoju. Nie tylko – co się stanie z „karmiącą życie”, z jasnością ziemi. Jest także dziwny niepokój osobisty. Wyznanie o sobie:\nMówiłem że niosę\na byłem niesiony\nMówiłem że żyję\na to była śmierć\nSkąd smutek? Może ze zwątpienia we własną poezję, która niesie zawsze to samo przeciwstawienie; której źródło zawsze bije z cmentarza?\nRównina jest powrotem do starych spraw wyobraźni. Ich przeciwieństwo nawet kształtuje się w nich – prawem kontrastu, sielanką. Rzeczywistość – nowa – nie umie w Różewiczu stworzyć nowych zagadnień; ziarna, zawarte w Wierszach i obrazach, okazują się za słabe, poeta musi wracać wstecz. Czy to zarzut? I tak, i nie. Nie chodzi o to, aby zapomnieć. Ale są różne formy pamięci… „Obsesji (wojny) nigdy nie można usunąć krytyką, jak to próbowano w stosunku do Rudnickiego. Trzeba im dać wypisać tę sprawę do końca. Wtedy może obsesja ustąpić”Oczywiście i przedtem spotykano u Różewicza wiersze polityczne, zwłaszcza w satyrze (znakomity Człowiek który nie wróci); tu jednak po raz pierwszy widać wyraźną troskę o zupełne zaangażowanie ideologiczne.. Być może. Lecz rzeczywistość także dla poety dobija się do drzwi. Tu jest węzeł, który można tylko rozciąć. Również w drugim kluczowym poemacie zbioru, w Równinie, która jest błaganiem umarłych, aby przestali nawiedzać poetę, widać, że pragnąłby on móc wrócić do świętego ognia swych dawnych wierszy – gdyby tylko rozżarzyć go w nowym palenisku, gdyby cel buntu nie miał zawsze tej samej twarzy. Cóż innego znaczy to wołanie do szorstkiej rzeczywistości, która może odrodzić poetę?\nTylko w szorstkich objęciach\ni strumień krwi\npłynie przez zielone drzewo\nCiasno w piersiach własnych\nprzychylna ruchowi i zmienności\nniech mnie napełni\nI cóż innego znaczy wołanie, aby śmierć opuściła poetę? I czy transponowanie dawnej problematyki na nową, antywojenną (która jest jakże często tylko inną – równie zresztą szlachetną – maską starej) nie jest uchylaniem się od otworzenia drzwi na problemy świata, bez których liryka Różewicza zamyka się w wiecznych nawrotach wyobraźni? Czyż poezja, która mogła stać się poezją czasu, pozostanie poezją pokolenia?\n„Różewicz jest moralistą. Rzeczywistość u niego dzieli się na dwie połowy: apokalipsę i sielankę”Ludwik Flaszen, wypowiedź w dyskusji o poezji Różewicza w „Życiu Literackim” 1954, 133.. Znakomite spostrzeżenie. Różewicz jest w istocie moralistą (sąd moralny kształtuje widzenie świata, wszystko nosi w sobie swą klasyfikację etyczną) – ale także moralność, jaką można odczytać z jego liryki, jest systemem zamkniętym, i, w pewnym sensie, ubogim. Sielanka i apokalipsa bowiem nie są abstrakcyjnymi przesłankami liryki autora Niepokoju: są to (prawie) zawsze maski przeciwieństw wojny i pokoju, wraz z którym urodziła się poezja Różewicza. Ocena moralna wynika (prawie) zawsze z prostego przeciwstawienia wojny (lub pochodnych czy podobnych jej zjawisk cierpienia i udręki) i pokoju (czy jego równoważników: łagodnego szczęścia, czystości i naiwności). Oto zarazem klucz powodzenia artystycznego Różewicza: krytyk słusznie widzi dobre wiersze poety tylko wtedy, gdy za zgrozą apokalipsy czuć marzenie sielanki i poza sielanką – powiew apokalipsy.\nLecz jest to zarazem tragiczne ograniczenie poezji Różewicza i przyczyna, dla której nie powtarzają się już dziś u niego wstrząsające strofy Niepokoju i Czerwonej rękawiczki. Bowiem nie ma nowego konfliktu, który mógłby je wyszarpnąć z głębin wzruszenia. Oczywiście jasność i tu wymaga odrobiny przesady.\nTak jednak jest; i godne uwagi, jak Różewicz, ciągle starając się wyskoczyć z utartej drogi swej wyobraźni, załamuje się w swym dążeniu, i wraca tam, gdzie czuje się najpewniejszy. Tak więc wrócił po Wierszach i obrazach do Równiny: czuł, że jego liryka za mało angażowała tam jego samego. Tak więc uparcie krąży wokół prozy, bo proza daje mu złudzenie nowości (dzięki nowym zagadnieniom warsztatowym), a jednocześnie pozwala na powrót do dawnych tragedii, inaczej tylko opracowywanych. I jeśli ryzykuje w swej poezji nowy konflikt (jak w wierszu W związku z pewnym wydarzeniem, gdzie stawia problem wiecznego – mimo pokoju i socjalizmu – cierpienia i niezrozumienia ludzkiego) to, odstraszony co prawda przed krytykę, wycofuje się prędko, jakby przeraziwszy nieuchronnych na początku niepowodzeń artystycznych.\nNic nie uwidacznia bardziej rozdroża (czy zaułka), na którym znalazła się liryka Różewicza, niż jego ostatni zbiór – Uśmiechy. Jest to cykl utworów żartobliwych i satyrycznych, wydanych w „Bibliotece Szpilek”. Jasno trzeba powiedzieć, że zarówno opowiadania, jak humorystyczne felietony Różewicza nie pozostają w żadnym artystycznym stosunku do jego poezji. Pozostają wiersze.\nNiektóre bardzo piękne. Niektóre ogromnie zgrabne, poetycko dowcipne. Dowód, jak znakomicie panuje Różewicz nad wierszem, jak swobodnie może parodiować, żartować, przekręcać – i wszystko to będzie parodią, żartem i przekręceniem autentycznym poetycko. Oczywiście, są to marginesy; lecz marginesy nie przypadkowe. Bo pojawiają się właśnie wtedy, gdy liryce Różewicza grozi pewien bezwład: i umiejętność poetycka, puszczona samopas, hula ku zabawie autora i czytelnika. Bez nieporozumień: zabaw poetyckich życzę i Różewiczowi, i wszystkim jego kolegom po piórze, jak najwięcej; lecz nie w zastępstwie, a na uboczu dramatycznej walki o nową lirykę, a więc – o nowy świat… Proszę, nie stawiajcie mnie obok tromtadratów, ponurych naganiaczy literatury do dziupli nudy i banału, maskowanych polityczną powagą; lecz – doprawdy – spór, nie zawsze tak prosty, jak zdaje się publicystom, idzie o najważniejsze… Czyż z olśniewającej buntowniczości Różewicza ma pozostać tylko zabawne zresztą zamiłowanie do drastycznych słówek i ocen, w których się poeta, mrużąc do czytelnika oko, lubuje… Oczywiście, przesadzam. Ale jakaś trudność, jakieś niepowodzenie – jest u Różewicza na pewno. Spróbuję spojrzeć na nie z innej strony.\nRóżewicz przestaje być buntownikiem: nie tragiczny niepokój, a lekko melancholijny uśmiech określa jego lirykę. Nie mogąc stworzyć sobie nowej hierarchii wartości, skazany jest bądź na powtarzanie samego siebie, bądź na poetyckie igraszki, na uśmiechy sielanki. Trafiają się głosy mówiące, że społeczeństwo nasze, wyczerpane ofiarą wojny i studzone ogromnym wysiłkiem budowy socjalizmu, pragnie dziś bardziej niż kiedykolwiek chwili wytchnienia. Pragnie spokojniejszego niż dotąd wykorzystania ciężko wypracowanych osiągnięć, wycofanie się jednostek do większej troski o życie własne i rodziny, zmniejszenie się energii społecznej na rzecz stabilizacji osobistej, tęsknota za wypoczynkiem, elegancją, komfortem – oto zjawiska, jakie niektórzy widzą w społeczeństwie. Jeśli dziś znaczna większość narodu nie wyobraża sobie życia w ustroju innym, niż obecny, jeśli uważa go już za normalny, jakby „odwiecznie” naturalny – to zarazem więcej uwagi poświęca swojemu w nim zadomowieniu, swojemu własnemu w nim miejscu. Gdyby tak rozumować, uśmiechnięta liryka Różewicza byłaby dowodem czujnej reakcji poety na wpół świadome dążenia społeczeństwa. Lecz nie zdaje się, aby tak było; a nawet jeśli podobne tendencje są silniejsze, niż przed kilku choćby laty, to czyż poeta, którego ambicją winno być nie tylko słuchanie, ale i „prowadzenie” społeczeństwa, winien im ulegać? Tym bardziej, że jego słowa były niedawno jeszcze najświeższą, najprawdziwszą propozycją nowego stylu liryki? Różewicz, zamknięty w swych sprzecznościach, wydaje się poetą bardziej nowoczesnym (i bardziej współczesnym) niż sam sobie z tego zdaje sprawę: jego sposób widzenia świata, styl jego wzruszenia sięga dalej, mówi więcej, niż każe mu mówić i sięgać sam twórca.\nPrzemiany poezji burzą z reguły nadmiar słów; wyrzucają na śmietnik literatury to, co staje się niepotrzebnym balastem sztuki. Wielu spodziewało się podobnego wstrząsu poezji w ostatnich latach. Młodzi poeci woleli jednak nalewać „nowe” wino w stare dzbany, starsi zaś stawiali przed sobą na ogół inne zadanie: przychodząc w socjalizm już ukształtowani, troskali się bardziej o rozwinięcie swej już istniejącej poezji (a więc – o rozwinięcie już dojrzałego człowieka) do socjalizmu, niż o wyrażenie absolutnej nowości, która mogła być tylko dziełem młodszego pokolenia. Jeden Różewicz umiał odnaleźć nowy ton poetycki, którego prawda przekracza granice pokolenia poety. Różewicz odnawia lirykę; przynosi – styl. Do czego się ten styl – w ostatecznym rachunku – sprowadza?\nRóżewicz – po raz któryś tam i dla siebie – odnajduje esencję liryki; ale – paradoksalnie – nie przez mnożenie tego, co w poezji ma być najbardziej poetyckie (to znaczy licytując skojarzenia i metafory) lecz przeciwnie: sprowadzając poezję do sztuki wyboru z rzeczywistości, do sztuki spojrzenia na rzeczywistość. Tradycja symbolistyczna, pod której wpływem pozostaje do dziś dnia wiele najbardziej ostentacyjnie socjalistycznej poezji, prowadzi zwykle do „mistyfikowania” rzeczywistości: liryka rodzi się przez zobaczenie w drzewie – ptaka, w ptaku – anioła. Różewicz strąca poezję na ziemię, i, zarazem, przywraca jej inne, klasyczniejsze powołanie: nie – dostrzeganie w rzeczach tego, co je przerasta, a tego, co z ich stosunku – wzrusza. Jaśniej tłumaczy sprawę analogia filmowa: w latach dwudziestych tworzono fantastykę ekranową dziwnością rzeczy, poezja filmu powstawała z ulewy „małych” metafor; Włosi współcześni budzą wzruszenie liryczne ze stosunków zachodzących między najbardziej codziennymi rzeczami, a więc – wielką metaforą filmową. Między wierszami Różewicza a neorealistycznymi filmami włoskimi istnieje zresztą jakiś niejasny a oczywisty związek: i nie byłoby nic dziwnego, gdyby autor Niepokoju okazał się twórczym scenarzystą…\nZwiązek ten wyraża się zapewne (także) przekonaniem, że wystarczy wpatrzyć się w rzeczywistość, aby odnaleźć w niej, jakby narysowane niewidoczną linią, wielkie prawdy współczesności; że owej kluczowej „mitologii” poszukiwań ludzkich nie tworzy się, a się ją odnajduje. Poezja (wielka poezja) nie jest układaniem słów, a sugestią rzeczy i uczuć. Dlatego trud poetycki Różewicza składa się jakby z dwu zabiegów: najpierw ściągnięcie liryki na ziemię, odrzucenie wszystkiego, co nie jest dostępne codziennemu doświadczeniu. Poezja posługuje się tymi samymi elementami, co proza; mówi o tym samym świecie; dlaczegóż by więc miała mówić innym językiem. Owa pokora języka poetyckiego, to właśnie dążenie do ekonomii środków; wolno mówić tylko rzeczy dla danego wzruszenia najważniejsze. I mówić tylko przez powszechnie oczywiste rzeczy i fakty. Istotne założenia tej poezji są więc głęboko „realistyczne”.\nJest także drugi (nie chronologicznie, a logicznie) etap lirycznego trudu: okres wyboru, skontrastowania rzeczy, odpowiedniego uchwycenia ich stosunku. I tu można dostrzec cechę bardzo szczególną: mianowicie u Różewicza sam proces poetycki nabiera jakby charakteru moralnego. Wybór i ustawienie rzeczy staje się – w samym akcie twórczym – chyba świadectwem uczciwości moralnej? Jeśli poeta ma odkrywać prawdę rzeczywistości w najprostszych jej przejawach, nie może tego dokonać inaczej niż zrównoważeniem troski estetycznej i etycznej. Poezja i prawda winny stać się – już w akcie poetyckim – jedną osobą. Ale stąd wynika konieczność nieustannego napięcia moralnego; i nieustannego buntu moralnego; inaczej poezja Różewicza staje się impresją, reportażem; inaczej stałaby się mdła, dowolna, galaretowata.\n(Naiwnością byłoby sądzić, że w liryce Różewicza ginie spięcie wyobraźni, subtelność metafory, ostrość skojarzenia. Przeciwnie. Metafora odzyskuje w niej właśnie powagę i dostojeństwo: a nieraz przecie królową języka zmieniano w kucharkę, każąc jej robić w wierszu wszystko. Lecz arsenał poetyckich środków pełni u Różewicza rolę – w pewnym sensie – służebną wobec rzeczywistości, nie – „tworzącą” rzeczywistość: jego zadaniem jest tylko lepsze oświetlenie rzeczy, które mówią same za siebieWiersze Różewicza sprawiają dlatego czasem wrażenie, jakby poeta „reflektorem” swej uwagi wyrywał z ciemności rzeczy potrzebne mu obrazy. Stąd troska o wyrafinowanie konstrukcji. Większość wierszy Różewicza oparta jest o bardzo subtelną i rozbudowaną poetykę refrenu i kontrastu. Mamy do czynienia jakby z lirycznym kontrapunktem: poeta prowadzi pewne „linie” uczuciowe, które się ze sobą przeplatają, i, co najtrudniejsze, zmieniają w rozwoju wiersza swe wzajemne do siebie ustosunkowanie (doskonałym przykładem jest cytowana już Róża). Różewicz musi bowiem wystrzegać się zbyt jawnych i prostych kontrastów, prowadzących do wulgarnej symboliki, pełnej niebezpiecznego dydaktyzmu uczuciowego. Dlatego właśnie każda „nuta” jego kontrapunktu nie tylko prowadzi główną linię wzruszenia, ale w pewnym sensie też odbiega od niej, muskając inne możliwości uczuciowe; zadaniem puenty, końcowego akordu, jest pogodzenie i ukoronowanie wszystkich tych możliwości. Nic dziwnego więc, że właśnie w puentach (kończących utwór lub tylko zamykających jego fragment), Różewicz odwołuje się stosunkowo najczęściej do metafory, formy wyrazu szczególnie pojemnej wzruszeniowo. Szczególną rolę w poetyce Różewicza odgrywa także układ rytmiczny i graficzny utworu. Nie wdając się w rozważania wersyfikacyjne (problem istnienia „czwartego metrum” poezji polskiej) można bez obawy pomyłki powiedzieć, że u Różewicza foniczna struktura wiersza traci prawie zawsze zupełnie swą „autonomię”: wymienia się bez reszty na troskę o właściwe wyeksponowanie intonacyjne poszczególnych słów, według stopnia ich ważności intelektualnej i nośności uczuciowej. Tu Różewicz wyciąga ostateczne wnioski z metryki awangardy; można by nawet powiedzieć, że gdy pisze wiersz, bardziej interesuje go oko, niż ucho słuchacza: niektóre wiersze wydają się być pisane właśnie dla oka, tak aby ułatwić mu zatrzymanie się na pewnych punktach utworu. Rolę interpunkcji powierza właśnie Różewicz układowi graficznemu wiersza. Ma to ważną konsekwencję: mianowicie interpunkcja organizuje wiersz logicznie, intelektualnie; układ graficzny natomiast – przede wszystkim wzruszeniowo, intuicyjnie. Zniesienie interpunkcji świadczy więc o chęci wprowadzenia w liryce innej „interpunkcji” – uczuciowej. Próba nagięcia tradycyjnego przestankowania do tego celu dałaby rezultaty szokujące, dla wielu – groteskowe; lepiej więc było z niej zrezygnować. Podobnie np. Mallarmé przeszedł od „heretyckiej” interpunkcji do jej zniesienia; jego „magiczna”, inkantacyjna poetyka nie mogła pogodzić się ze strukturami logicznymi. Kluczową rolę układu intonacyjnego i graficznego unaoczni dobrze pewien – barbarzyński trochę – eksperyment. Oto wiersz Świadek przepisany prozą i uzupełniony znakami przestankowymi: Ty wiesz, że jestem, ale nie wchodź nagle do mego pokoju. / Mogłabyś zobaczyć, jak milczę nad białą kartą. / Czy można pisać o miłości, słysząc krzyki zamordowanych i pohańbionych? Czy można pisać / o śmierci, patrząc na twarzyczki dzieci? Nie wchodź nagle do mego pokoju. Zobaczysz niemego i skrępowanego świadka miłości, która / zwycięża śmierć. Wiersz nie traci oczywiście poetyckości, stając się jakby „naiwnie realistycznym” poematem prozą; o ileż jednak właściwy układ wzmaga siłę oddziaływania emocjonalnego: Ty wiesz że jestem / ale nie wchodź / do mego pokoju // mogłabyś zobaczyć / jak milczę / nad białą kartą // Czy można pisać / o miłości / słysząc krzyki / zamordowanych i pohańbionych / czy można pisać / o śmierci / patrząc na twarzyczki / dzieci // Nie wchodź nagle / do mego pokoju / zobaczysz niemego / i skrępowanego / świadka miłości / która zwycięża śmierć. Wiersz ten – wybrany spośród najprostszych i nie spośród najlepszych – pokazuje zarazem wagę kompozycji, w której Różewicz, jak się zdaje, widzi klucz oddziaływania lirycznego. Pierwsza zwrotka stawia sytuację liryczną, nie obciążając jej jednak jeszcze żadnym napięciem uczuciowym; powrót identycznego zwrotu; wzmocnionego tylko słówkiem „nagle”, pozwoli za chwilę zmierzyć przebytą drogę wzruszenia. Podobnie druga zwrotka odnajduje się w ostatnich linijkach wiersza; lecz one wchłonęły już w siebie wniosek uczuciowy z najdłuższej, centralnej zwrotki (zbudowanej zresztą także na paralelizmie, niestety mniej ekspresywnym – mimo przeciwstawienia znaczeń w wierszach 11-14); i dlatego właśnie, aby puenta mogła zamknąć w sobie całość uczuciową utworu, wyraża się ona metaforą. Mamy tu do czynienia z układem bardzo prostym; podobna metoda kompozycyjna odnajduje się jednak prawie zawsze w formach znacznie bardziej skomplikowanych.. Krzyk trzeba i w liryce pozostawić krzykiem; i milczenie bywa bardzo wymowne…)\nGroźba dowolności, którą kiełzna właśnie napięcie moralne, objawia się już w języku: prostota Różewicza jest prostotą pierwszego spostrzeżenia, najprostszego wyrazu, zarysu myśli. Dlatego styl poety jest niezwykle trudny do naśladowania: Różewicz posługuje się atomami mowy. Jak sprawić, aby były artystycznie konieczne? Gdyby umieć na to pytanie odpowiedzieć, można by stworzyć receptę na poezję… Ale nic dziwnego, że pragnie się je tu postawić: bowiem, mówiąc o Różewiczu, mówi się o poezji „nagiej”, liryce, sprowadzonej do własnego problemu… Żadnych wykrętów: jeśli jesteś poetą, z dwu słów, słów-rzeczy, słów najprostszych, tryśnie wzruszenie. I nie ma żadnych przepisów, ani znikąd pomocy. Poezja Różewicza jest najdokładniejszym przeciwieństwem symbolizmu, bo w niej wszystko winno być symbolem, choć wszystko jest w pełnym świetle, i wydaje się bardzo zwyczajne… I wtedy, kiedy Różewicz tworzy ostentacyjną symbolikę, wzruszenie się z jego wierszy ulatnia…\nWłaśnie owa pozornie całkowita „swoboda” poetycka, którą przyniósł Różewicz, jest największą pułapką, jaką zastawił on na swoich – coraz liczniejszych – naśladowców. W XIX i XX wieku liryka utraciła większość konwencjonalnych reguł, jakie dawniej sygnalizowały mowę poetycką: rym, tradycyjny rytm itp. Powstały jednak obowiązki metaforyzacji, które bardzo wyraźnie odcinały poezję od prozy. Różewicz odrzuca także i to: naiwnym może się zdawać, że nie ma różnicy między wierszem lirycznym i artykułem w gazecie. W istocie, u wielu naśladowców Różewicza nie ma; ale u niego samego różnica jest, i właśnie ona, tak trudno uchwytna, stanowi – jeśli można użyć tak wielkiego słowa – „istotę” poezji. Podobnie ryzykowne stanowisko poetyckie utrudnia jednak Różewiczowi „swobodę manewru”: można odnieść wrażenie, że doszedł on do pewnej granicy wzruszenia poetyckiego, poza którym nie ma już nic oprócz chaosu i bełkotu. Stąd także płynie niewątpliwe zahamowanie rozwoju twórczego Różewicza, zahamowanie, które, obok ściśle poetyckich, ma bez wątpienia równoległe przyczyny ideowe i „treściowe”. U prawdziwych bowiem poetów technika artystyczna i spojrzenie na rzeczywistość jest jednym i tym samym.\nAle – mimo pomyłki, mimo osłabienia lotu – jakaż od Niepokoju po Uśmiechy rewelacja poezji! Jaka szansa prawdy!... Naprawdę – niezwykła.\nŹródło tekstu: Jan Błoński, Poeci i inni. Szkic do portretu poety współczesnego, „Nowy Napis Co Tydzień”, 2019, nr 11\nPoprzedniNowy Napis Co Tydzień #011Wielki zamiatacz oceaniczny\nPoeci i inni. Za pięć dwunasta czyli o warunkach poezji\nPierwszy rozdział książki „Poeci i inni” z 1956 roku.\nPoeci i inni. Konstanty Ildefons Gałczyński\nFragment książki „Poeci i inni”.


Problem z zadaniami w akcie II ‹ Fabuła ‹ Wiedźmin • Forum Wiedźmińskie\nTeraz jest 25 lis 2020, 07:12\nProblem z zadaniami w akcie II\nTytuł: Problem z zadaniami w akcie II\nNapisane: 06 kwi 2012, 11:30\nWitam! Mam pewien problem z przejściem II aktu,otóż:\nMuszę zdobyć ostatni dowód winy Leuvaarden'a-ten od Raymonda,a do tego muszę rozwiązać zadanie "Tajemnice Wyzimy".Raymond chce,żebym zabił Baraninę(któremu przekazałem,że jest niewinny)i Kalkstaina(któremu przez przypadek powiedziałem,że jest winny i nie chce ze mną gadać).Przy okazji dodam,że detektyw wydaje mi się podejrzany,a z tego co wiem,żeby rozwiązać zadanie "Co kryje prawda" muszę zaplanować jakąś akcję z Kalksteinem,a poza tym chciałbym rozwiązać misję na bagnach związaną z wieżą,tę którą zadał Kalkstein(z którym zapewne na końcu będę musiał porozmawiać).Co mam zrobić?Mogą być spoilery,nie będę się obrażał\nTytuł: Re: Problem z zadaniami w akcie II\nNapisane: 06 kwi 2012, 12:12\n1.Byłeś już na cmentarzu w Wyzimie?\n2. Sekcję zwłok przeprowadziłeś?\nTo są przydatne czynności, polecam od tego zacząć.\n(nie będę psuł Ci zabawy spoilerami)\nNapisane: 06 kwi 2012, 17:39\nTak,sekcję zwłok przeprowadziłem.\nOd kogo wziąć tę misję z cmentarzem?\nEdit:Domyślam się,że to Vincent ma mi dać tę misję,ale nie ma takiej opcji w rozmowie z nim...Przeczytałem,że jak zrobiłem sekcję,to dopiero w III akcie będę mógł wejść na cmentarz,czy to prawda?\nKalkstaina(któremu przez przypadek powiedziałem,że jest winny i nie chce ze mną gadać)\nWczytałem wcześniejszego save'a i jeszcze mu o tym nie powiedziałem,ale Geralt go podejrzewa,więc na razie jest OK\nJuż raz byłem w I akcie jak miałem pirata,ale usunąłem i dopiero niedawno nabyłem Edycję Rozszerzoną...Wtedy udało się przejść,a teraz nie bardzo,wiem że Detektyw to tak naprawdę ten przestępca.\nMam pytanie:Czy zabicie Baraniny i Kalksteina bardzo negatywnie wpłynie na dalszą rozgrywkę?\nNapisane: 06 kwi 2012, 19:06\nJeśli uniewinniłeś Vincenta Meisa to od niego... oczywiście wcześniej trzeba też pogadać z grabarzem (przy cmentarzu) Można też uniewinnić Talara.. od niego też można zdobyć przepustkę na cmentarz.\nA uda Ci się zabić Kalksteina?\nNapisane: 06 kwi 2012, 20:01\nPowiem ci,że do uniewinnienia został mi tylko Kalkstein i ten kupiec i gadałem z kolesiem koło cmentarza,ale nadal nie mam ani u talara ani u Vincenta tej opcji-ten ostatni mówi tylko o zadaniach na bagnach.\nTo jak będzie z tą rozgrywką po zabiciu tych dwóch przyjemniaczków?\nNapisane: 06 kwi 2012, 22:46\nZlituję się i powiem to wprost, żebyś się nie męczył - Baraninę, owszem, można zaciukać (chyba tylko dla zysku, skoro wiesz, że jest niewinny) ale Kalksteina zabić się nie da.\nPoza tym w żaden sposób nie rozwiązuje to problemu zamkniętej bramy cmentarnej.\nNie wiem co schrzaniłeś ale żeby dostać się w II akcie na cmentarz trzeba zaliczyć quest "Wdzięczność grabarza" - musisz go rozpocząć w trakcie przygotowywania się do sekcji zwłok więźnia. Pogadaj o sekcji z Vincentem, Raymondem i przede wszystkim z samym grabarzem - tego ostatniego zapytaj jak możesz wejść na teren cmentarza. Gość poinformuje Cię, że musisz mieć przepustkę od Vincenta lub rozwiązać sprawę długu u Talara - żeby uzyskać pomoc któregoś z nich, musisz uniewinnić co najmniej jednego i poinformować podejrzanego o tym fakcie. Kiedy już to zrobisz, wracasz do grabarza i albo przedstawiasz przepustkę od Meis'a albo mówisz mu, że dług u Talara został uregulowany - wtedy grabarz wręcza Ci klucz do bramy cmentarza.\nJeśli nie wykonałeś zadania "Wdzięczność grabarza", to obawiam się, że klimatu wyzimskiego cmentarza rzeczywiście zasmakujesz dopiero w III akcie.\nOK.Temat do zamknięcia...Postanowiłem się pomęczyć i wczytałem save'a na samym początku II aktu i do 1 w nocy udało mi się przejść do III aktu


Czas na kwas! (Łk 13,18-21) - Słowo daję\nAutor: Bartłomiej Sokal · Paź 28, 2019\nI mówił dalej: «Z czym mam porównać królestwo Boże? Podobne jest do zaczynu, który pewna kobieta wzięła i włożyła w trzy miary mąki, aż wszystko się zakwasiło». (Łk 13,18-21)\nPrawdopodobnie znamy wiele przypowieści lub obrazów Jezusa, przy pomocy których porównuje On Królestwo niebieskie do różnych sytuacji lub przedmiotów. Skąd pochodziły te skojarzenia? Prawdopodobnie z życia codziennego: Jezus musiał wielokrotnie widzieć swoją Matkę przygotowującą ciasto na chleb. Możliwe też, że sadził z ojcem drzewa i krzewy na skrawku ich ziemi.\nZwłaszcza drugi obraz z dzisiejszej Ewangelii jest dość nietypowy. Na pierwszy rzut oka wszystko jest w porządku, bo tak należy postępować przy produkcji chleba, ale w świecie biblijnym, zwłaszcza w literaturze chrześcijańskiej, kwas jest generalnie symbolem czegoś, czego należy się wyzbyć. To podejście wynika z jednego z przepisów dotyczących oprawy Paschy w Księdze Wyjścia:\n„Przez siedem dni spożywać będziecie chleb niekwaszony. Już w pierwszym dniu usuniecie wszelki kwas z domów waszych, bo kto by jadł kwaszone potrawy od dnia pierwszego do siódmego, wyłączony będzie z Izraela. W pierwszym dniu będziecie mieli zwołanie święte, tak samo w dniu siódmym. Nie będziecie wtedy wykonywać żadnej pracy. Będzie wam tylko wolno przygotować pożywienie. Przestrzegać będziecie Święta Przaśników, gdyż w tym dniu wyprowadziłem wasze zastępy z ziemi egipskiej. Przestrzegajcie tego dnia jako ustanowionego na zawsze we wszystkich waszych pokoleniach. Czternastego dnia miesiąca pierwszego od wieczora winniście spożywać chleb niekwaszony aż do wieczora dwudziestego pierwszego dnia tego miesiąca. Przez siedem dni nie znajdzie się w domach waszych żaden kwas, bo kto by spożył coś kwaszonego, winien być wyłączony ze zgromadzenia Izraela, tak przybysz, jak i urodzony w kraju. Nie wolno wam jeść nic kwaszonego; we wszystkich domach waszych winniście jeść chleb niekwaszony.” (Wj 12,15-20)\nDo tej tematyki nawiązuje Jezus pouczając swoich słuchaczy, by zerwali ze „starym” życiem:\n„Strzeżcie się kwasu, to znaczy obłudy faryzeuszów. Nie ma bowiem nic ukrytego, co by nie wyszło na jaw, ani nic tajemnego, co by się nie stało wiadome. Dlatego wszystko, co powiedzieliście w mroku, w świetle będzie słyszane, a coście w izbie szeptali do ucha, głosić będą na dachach.” (Łk 12,1-3)\nObraz ten podejmuje także święty Paweł, pisząc wprost:\n„Czyż nie wiecie, że odrobina kwasu całe ciasto zakwasza? Wyrzućcie więc stary kwas, abyście się stali nowym ciastem, jako że przaśni jesteście. Chrystus bowiem został złożony w ofierze jako nasza Pascha. Tak przeto odprawiajmy święto nasze, nie przy użyciu starego kwasu, kwasu złości i przewrotności, lecz – przaśnego chleba czystości i prawdy.” (1 Kor 5,6-8; zob. Ga 5,9)\nDlaczego kwas był symbolem czegoś złego? Bo wiązał się z osiadłym trybem życia, gdzie można było pozwolić sobie na wygospodarowanie miejsca oraz czasu na fermentację ziaren. Ale przebywanie w Egipcie pod jarzmem niewoli nie było zamierzonym przez Boga stanem. Dlatego też wyprowadzając z Egiptu lud Izraela, Bóg nakazuje swoim wiernym wyzbyć się wszystkiego, co wiązało ich z tą krainą. Innymi słowami, nakazuje im zerwanie ze wszystkim, co przypomina im o trwaniu w upodleniu i wyzysku, o trwaniu w beznadziei. Z tego też powodu nakazuje wyjście do krainy mlekiem i miodem płynącej, do krainy dostatku i błogosławieństwa.\nAle dlaczego w tym jednym fragmencie w Biblii kwas jest przedstawiony jako przedmiot, który należy medytować? Ponieważ ma on jedną ważną cechę, która dla nas jest wręcz godna naśladowania – kwas oddziałuje na swoje otoczenie. I – jak pisał święty Paweł – niewielka ilość zaczynu może zakwasić dużą ilość ciasta, tak samo ja powinienem walczyć o to, by zmieniać swoje otoczenia na takie, które stanie się Królestwem Bożym.\nTylko nie mogę zapomnieć, że nie „zakwaszę” całego mojego otoczenia, jeżeli nie będę miał w sobie tego zaczynu, czyli łaski Bożej. W przeciwnym wypadku wymieszam się razem z resztą ciasta i z mojego chrześcijaństwa nic nie pozostanie.\nKonkret na dziś: pomódl się o to, by zobaczyć w swoim życiu obszar, który najbardziej wymaga „zakwaszenia” Królestwem Bożym. Powtarzaj w wolnej jako akt strzelisty: „Jezu, uczyń mnie swoim zaczynem!”\nMisja (Mk 5,1-20)\nKolejny wpis Czy ja będę zbawiony? (Łk 13,22-30)\nPoprzedni wpis Jak zbawiać? (Łk 6, 12-19)


You are here: Home / Pozostałe / Podstawowe wiadomości na temat pozyskania spadku w innych krajach niż Polska\nPodstawowe informacje odnośnie pozyskania spadku w innych krajach niż Polska można odnaleźć na stronie kancelarii Adwokat w Europie. Kompetencje, skuteczność oraz rzetelna obsługa ze strony adwokatów zachęcają klientów do współpracy. Szukając informacji o spadku za granicą można spodziewać się otrzymania użytecznych wiadomości. Natomiast współpracując z specjalistami ma się pewność, że procedura spadkowa będzie zgodna z prawem oraz odbędzie się sprawnie. Na witrynie firmy można odnaleźć dużo cennych informacji. Warto wiedzieć, że uzyskanie spadku to proces długotrwały, dlatego należy dowiadywać się, z kim warto współpracować, by czegokolwiek nie zaniedbać. Wykwalifkowani prawnicy, znający się na sprawach spadkowych zajmą się całą procedurą. Jest to znaczące szczególnie wówczas, gdy masa spadkowa poza granicami kraju nie jest do końca wyznaczona. Eksperci sprawdzą dla zleceniodawcy: wszystkie konta w bankach, rachunki w prywatnych i państwowych funduszach emerytalnych, rachunki firmy inwestycyjnej, akcje, obligacje, jak i nieruchomości. Można oczekiwać na uczestnictwo pośrednika w obrocie nieruchomościami celem ewaluacji oraz wysokości kosztów sprzedaży spadku, jaki został zapisany poza granicami kraju. Dla klientów Adwokat w Europie dostępni są konsultanci podatkowi, pomagający w obliczaniu podatku za spadek w określonym państwie. Można więc oczekiwać na kompleksową realizację wszystkich usług w jednym miejscu.


Napadli na studenta i zabrali mu telefon. Odpowiedzą za rozbój – lubiehrubie.pl\nPolicjanci zatrzymali trzech mieszkańców Lublina, którzy odpowiedzą za rozbój. Dwóch 15-latków oraz ich 17-letni kompan napadli na idącego chodnikiem studenta a następnie przemocą odebrali mu telefon komórkowy oraz srebrny łańcuszek. W ręce mundurowych wpadł także 20-letni paser, który wstawił skradziony telefon do lombardu.\nDo rozboju doszło pod koniec czerwca na Osiedlu Rogowskiego w Lublinie. Kilkadziesiąt minut po północy 24-letni student wracając do domu został nagle zaatakowany i przewrócony na ziemię. Nieznani mu młodzi mężczyźni zarządali od niego portfela. Gdy okazało się, że nie ma przy sobie pieniędzy zerwali mu z szyi srebrny łańcuszek oraz zabrali telefon komórkowy, a następnie uciekli w nieznanym kierunku.\nPracujący przy sprawie policjanci z V komisariatu dokładnie przeanalizowali zebrane materiały. Efektem tego było zatrzymanie czterech młodych mężczyzn w wieku od 15 do 20 lat oraz odzyskanie utraconego telefonu. Policjanci z „piątki” wspólnie z kolegami z KMP w Lublinie dwóm 15-latkom i 17-latkowi udowodnili dokonanie rozboju, natomiast najstarszy z zatrzymanych odpowie za paserstwo skradzionego telefonu komórkowego. Wszyscy mężczyźni są dobrze znani policjantom. W przeszłości wielokrotnie karani byli za przestęstwa przeciwko mieniu oraz życiu i zdrowi.\n15-latkowie za dokonany rozbój trafią przed oblicze sądu dla nieletnich, natomiast ich 17-letni wspólnik jutro zostanie doprowadzony do sądu z wnioskiem o zastosowanie środka zapobiegawczego w postacji tymczasowego areszt.\nZgodnie z kodeksem karnym za rozbój grozi do 12 lat więzienia.\n← Sobotnie kino plenerowe: Wesele w Sorrento\nChciał uciec za granicę, nie zdążył – wpadł w ręce policjantów →


Hecu sistema osiągnął nowy poziom i może teraz pracować z naturalnymi czynnikami chłodniczymi dzięki zastosowaniu sprężarek inwerterowych DC do CO2 jako czynnika chłodniczego.\nDzięki zastosowaniu sprężarek inwerterowych DC Hecu sistema może zaoferować rzeczywistą modulację wydajności chłodniczej, uzyskując przez to niskie zużycie energii, przede wszystkim w przypadku ładunków częściowych. Tak wysoka wydajność uzyskiwana z zastosowaniem czynnika chłodniczego CO2 oznacza, że system jest jednocześnie zgodny z dyrektywą Eco-design w zakresie wydajności energetycznej i przekracza granice ustalone w Rozporządzeniu F-Gas dla urządzeń kondensujących.\nHecu sistema wyróżnia się także w małych instalacjach mroźnictwa komercyjnego ze względu na komunikację w czasie rzeczywistym z jednostkami mroźniczymi, umożliwiając wdrożenie zaawansowanej logiki optymalizacji systemu z dynamicznymi nastawami i wyjątkowo stabilnym sterowaniem, aby zapewnić doskonałą konserwację żywności i obniżyć jej straty.\nDo monitorowania i optymalizacji działania wszystkich połączonych układów zastosować można systemy nadzoru CAREL, zapobiegając ewentualnym awariom i planując zabiegi konserwacyjne tak, aby zagwarantować doskonały poziom usług.\nNowa granica wydajności\nInnowacja odpowiednia dla wszystkich\nDostępność sprężarki inwerterowej DC do chłodziwa CO2\nRzeczywista modulacja wydajności w szerokim zakresie, aby zmaksymalizować wydajność przy ładunku częściowym\nSamooptymalizacja za pomocą komunikacji w czasie rzeczywistym z jednostkami wewnętrznymi\nRozwiązanie systemowe w pełni zintegrowane w małym urządzeniu\nIntuicyjne programowanie i szybka procedura oddawania do eksploatacji\nKompaktowe wymiary i waga, znaczne obniżenie całkowitego kosztu właścicielskiego (TCO)\nBRAK strat żywności\nSterowanie sprężarką z optymalną obwiednią wraz z kompletnym procesem kwalifikacji\nBrak przestojów z powodu problemu z powrotem oleju dzięki zaawansowanym funkcjom oprogramowania i odpowiedniej instalacji multisplit\nStabilna temperatura produktu dzięki urządzeniu modulującemu oraz płynnej nastawie\nCałkowita łączność za pomocą systemu tERA przez zarówno GSM, jak i Ethernet ze wszystkich urządzeń\nMonitorowanie jednostki, zarządzanie ustawieniami i raport okresowy dla każdej instalacji\nPorównywanie systemów i narzędzia business intelligence wewnątrz wszystkich połączonych jednostek


Jak stracić 2-3 kg na godzinę - Siła szkoleń dla spalania tłuszczu\nJak najszybciej schudnąć i zgubić 4, 8, 10 kg tłuszczu... jak korzystać z produktów, aby schudnąć\nDiglukonian chlorheksydyny odchudzanie Jak schudnąć w krótkim czasie gwiazda, Jak schudnąć 2 kg dziennie jak schudnąć postem. Jak pozbyć się włosów na brzuchu Togliatti schudnąć, dieta aby schudnąć w ciągu ostatniego miesiąca o 10 kg można schudnąć przez herbata imbir.\nJAK SZYBKO SCHUDNĄĆ? tani, ale skuteczny sposób odchudzania\nJedzenie, aby stracić tłuszcz Wywar skuteczne dla utraty wagi, ciecz brązowy możliwość utraty wagi dieta utrata wagi dla mężczyzn powyżej 40. Jak schudnąć na allohol Jak ustalić trawienie i schudnąć, kto stracił na tydzień 6 kg moc myśli w utracie wagi.\nJak schudnąć 5 kg w jeden dzień lepiej jest pić przed kąpielą do utraty wagi jak stracić 2-3 kg na godzinę\nObserwować klatkę internetowego 25 schudnąć Natalia Stepanova działki na utratę wagi, jak pozbyć się tłuszczu fałdy na bokach czy paski wosku usunąć włosy na brzuchu. Skuteczna dieta schudnąć 10 ru która schudła z pomocą opinii MCK, jak cienka Tatjana Tarasowa, a jeśli to prawda Jak schudnąć w ciągu ostatniego miesiąca wykonywać codziennie.\nMetamorfoza- JAK SCHUDNĄĆ W MIESIĄC #005 wyszczuplające nogi siedzących\nJak usunąć tłuszcz wątroby i trzustki czyli przed i po przejściu do schudnąć, Jak schudnąć nastolatka w 13 lat odchudzanie na japońskiego sposób rolki ręcznika. Jako środków ludowej przyspieszyć metabolizm Jak usunąć tłuszcz z brzucha za pomocą zielonej herbaty, Dlatego lepiej jest schudnąć w Księżyc Powiększający dieta olej rybny.\nJak w 5 minut zrzuciłem 3 cm w pasie i wyleczyłem kręgosłup? Chłopiec może schudnąć w ciągu 12 lat jak stracić 2-3 kg na godzinę\nDieta dla odchudzania ru 1 dnia Lek do utraty wagi chromem, Plastry do odchudzania w obszarze brzucha mymi dziwnego plastra Mogę jeść buraki hudeyuschego. Jakie dawki L karnityna odchudzania na cud odchudzanie kawy 26, Jak usunąć czarne pasy po bokach ekranu w komputerze Reduxine kapsułka 10 mg kupić.\nJak Stracić 12 kg Na Wadzę W Zaledwie 14 Dni Dzięki Tej Niesamowitej Rutynie Czy to możliwe, aby schudnąć, jeśli nie jeść chleb\nElektroniczny masażer wyszczuplający Jak stracić faceta 18 lat, technikę oddychania odchudzające Bodyflex Reduxine czy to jest niebezpieczne dla zdrowia. Z aerobiku, aby schudnąć Sobczak schudła i Vitorgan, usunąć żołądek z ręcznikiem na technice japońskiej książki na odchudzanie Dmitry.\nPRZYSPIESZ METABOLIZM, Usuń Toksyny i Schudnij Jednocześnie w Jedyne 72 Godziny Reduxine kupić w Ułan-Ude\nPohudeem na gryki jak zbudować wykres odchudzania w programie Excel, schudnąć 12 kg w ciągu 2 dni wyszczuplający 50 przed i po. Jak schudnąć przez konwencjonalne obręcz proste i skuteczne odchudzanie w domu, utrata wagi w zdjęć i diagramów magiczny rytuał, aby schudnąć.\nPłaski brzuch w 6 min!! ABS Workout jogurt diety dla kobiet w ciąży jak stracić 2-3 kg na godzinę\nZielona herbata na odchudzanie Leki na depresję dla utraty wagi, pigułki Wzór 7 słona woda wyszczuplający. Brązowy odchudzanie schudnąć na 1500 kalorii, usuwania tłuszczu z wewnętrznych ud czyli po lekcjach w przydatności do odchudzania.\nJAK SCHUDŁAM 50 KG! Metamorfoza ile pić kwas foliowy dla utraty wagi\nDzikie rośliny motyl odchudzające Liczba kapsułek siłownia stracić ćwiczeń waga, jak schudnąć w 55 lat kobieta wielki fartuch, w jaki sposób usunąć brzuch. Czy Reduxine szkodliwe Dieta dla grupy krwi 3 menu diety na tydzień, bardzo cienki po porodzie zrobić schudnąć wody.\nJak schudłam 10 kg w 3 miesiące? Schudnąć porzucenie mąkę i nie jeść po szóstej\nSchudnąć w ciągu 1 roku agarika grzyby do odchudzania, Stotskaya po zdjęcia odchudzających odpowiedniej diety przez tydzień nie jest dla utraty wagi. Aspirin Cardio dla utraty wagi Tabletki i Fucus odchudzania, wysyłkowej chińskie tabletki odchudzające forum dla utraty wagi na nowy rok.\nMenu na tydzień z roszczeniami odchudzania\n10 kg bezpowrotnie traci\nJest to możliwe, aby schudnąć, jeśli nie jeść przed treningiem\nJak usunąć brzuchu i bokach komentarzy\nŻe picie i schudnąć\nSchudnąć przez kąpiel owijania\nCzy jest to możliwe do zrobienia sprawności codziennie dla utraty wagi\nJak czyścić boki brzucha do tygodnia\nOlej do owijania do odchudzania kupna\nHistorie wyszczuplające sportowe


Raport: dżihadyści wracają do Europy. "Szukają pola bitwy" - WP Wiadomości\nzamachislamirakatakkomisja europejskapaństwo islamskiebliski wschódterroryzmdżihadis\nPowroty europejskich muzułmanów, którzy wyjechali na Bliski Wschód walczyć w szeregach Państwa Islamskiego, stanowić będą wkrótce poważny problem dla krajów UE - alarmuje raport przedstawiony Komisji Europejskiej. Eksperci ostrzegają, że islamiści mogą szykować zamachy i zajmować się propagandą.\nZ 5 tys. obywateli europejskich, którzy wstąpili w szeregi Państwa Islamskiego (IS), 3 tys. wrócić może wkrótce do krajów, z których wyjechali - głosi raport Radicalisation Awareness Network (RAN) omawiający sytuację we Francji, Hiszpanii, Niemczech, Wielkiej Brytanii, Włoszech, Austrii, Belgii, Holandii i krajach skandynawskich.\nZobacz też: Ataki terrorystyczne w Europie. Skąd pochodzili zamachowcy?\nEuropejskie służby specjalne oceniają, że w tym roku wróci 20 do 30 proc. tych, którzy wyjechali. Więcej - ok. 50 proc. - powróciło już do Danii, Szwecji i Wielkiej Brytanii.\nPolscy obywatele z Państwa Islamskiego ścigani przez Interpol\nRaport podkreśla, że zamachy w Paryżu z listopada 2015 roku i w Brukseli w marcu 2016 roku były przygotowane i przeprowadzone przez terrorystów powracających z Bliskiego Wschodu.\n"Nie wszyscy wracający staną się działającymi terrorystami, ale już to, że byli w kontakcie z ugrupowaniami dżihadystycznymi oznacza poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego" - zauważa francuski dziennik "Le Figaro", który omawia wnioski z raportu.\nNie tylko ataki na inne religie\nWedług autorów dokumentu wśród najważniejszych motywów powrotu wymienić należy "rozczarowanie i wyrzuty sumienia, bardzo złe warunki życiowe, wynikające z klęsk ugrupowań terrorystycznych, nacisk rodziny oraz schwytanie i ekstradycję do UE lub przygotowanie i wykonanie zamachu".\n"Zagrożenie stwarzane przez powracających nie ogranicza się do działania bezpośredniego" - pisze "Le Figaro". Mogą oni bowiem być narzędziem propagandy skierowanej "przeciw innym niż islam religiom, przeciw prawom kobiet i przeciw społeczeństwom zachodnim jako takim".\nMuzułmanie w Polsce odpowiadają na zarzuty internautów. "To manipulacja inspiratorów nienawiści"\nWyznający teorie spiskowe "dżihadyści nie utożsamiają się z jednym, zdefiniowanym konfliktem, ale bezustannie poszukują pola bitwy, na którym mogliby współuczestniczyć w powstaniu mitycznego kalifatu” - cytuje "Le Figaro” wnioski grupy francuskich psychologów, którzy badali zatrzymanych terrorystów.\nTrauma po wojnie\nFrancuskie służby podały, że we Francji znalazły się też dzieci urodzone na terenach opanowanych przez IS. Ich osobowość „naznaczona jest traumą wojny i okropnościami, jakie widziały, jak i tym, że używane były do propagandy i szpiegowania – również własnych rodziców”.\nRaport RAN wzywa do „szczególnej troski” o te dzieci, do czego przyczynić się może edukacja w szkołach, których nauczyciele są odpowiednio przygotowani. Chodzi zarówno o to „by nie pogłębiać traumy tych dzieci, jak i o uniknięcie poważnego zagrożenia na przyszłość”.


Październik 2016 - Kurtkownia.pl\nPostaw na bordową kurtkę lub płaszczyk!\nTen sezon to moje drogie przede wszystkim rok bordowego koloru! Króluje nie tylko w ogrodzie (w końcu to barwa spadając z drzew liści), ale także i w modzie! Bordo jest absolutnie przepiękne, stylowe i bardzo, bardzo modne. Lubicie ten kolor? Ja strasznie dobrze się w nim czuję, pasuje do moich ciemnych włosów i jakoś tak […]\n20 października 2016 Marta\tNajnowsze trendy\tBrak komentarzy\nTOP 3: cienkie płaszcze!\nOstatnio naszła mnie chęć, by poprzeglądać sobie cienkie płaszcze. To rozwiązanie, które znakomicie spisałoby się we wrześniu, ponieważ teraz jest już zdecydowanie na nie za zimno. Ale możecie je kupić teraz w niższych cenach, a założyć na wiosnę. To fasony, które nigdy nie wyjdą z mody. Są spektakularne i ponadczasowe – to ich niewątpliwa zaleta. […]\n12 października 2016 Marta\tNajnowsze trendy\tBrak komentarzy\nPogoda na płaszcze przecwideszczowe!\nAle pogoda… deszcz, błoto i mokre liście… do tego wszędzie kałuże. Nienawidzę takiej aury i sprawia, że źle się czuję. Często w tym jesiennym okresie boli mnie głowa, mam gorsze dni. To po prostu nie jest okres dla mnie 🙁 Jedynym plusem jest to, że to dobry moment na płaszcze przeciwdeszczowe, które nadają się do […]\n7 października 2016 Marta\tNajnowsze trendy\tBrak komentarzy


Produkt jest tak dobry, jak jego montaż Zadbaj o swoje bezpieczeństwo Jak zabezpieczyć dom przed włamaniem? Wakacje pod znakiem spokoju ducha\nSprawdź, czy Twoja klamka stanowi wystarczające zabezpieczenie przed włamaniem\nKlamka nie jest zbyt skomplikowanym elementem stolarki otworowej i ani jej obsługa, ani montaż, przy założeniu, że została prawidłowo wyprodukowana, z reguły nie nastręcza problemów. Główny podział klamek, wynikający z różnic w ich budowie, materiału z którego powstały, zabezpieczeń, które posiadają, to ten na klamki do użytku wewnętrznego i zewnętrznego.\nW tym miejscu jednak warto poznać parę szczegółów odróżniających klamki zewnętrzne, żeby mieć pewność, że wybraliśmy produkt w pełni nadający się do ochrony przez włamaniem. Odpowiedz na poniższe pytania:\nczy Twoja klamka posiada brak widocznych śrub montażowych po stronie zewnętrznej?\nczy Twoja klamka jest z solidnego, pełnego profilu aluminiowego?\nczy klamka w Twoich drzwiach ma zabezpieczenie wkładki, w postaci aluminiowego kapsla zasłaniającego zamek?\nJeśli choć na jedno pytanie odpowiedziałeś NIE oznacza to, że Twoje drzwi i dom nie są w pełni zabezpieczone przed włamaniem. Każdy słaby punkt, może być wykorzystany przez potencjalnego włamywacza.\nCzym jest zabezpieczenie Flex?\nCzy wiesz, że wkładka, która nie jest idealnie dopasowana długością do grubości drzwi i wystaje z zamka stanowi realne zagrożenie? Potencjalny włamywacz nie będzie miał problemu, żeby taką wkładkę, przy użyciu odpowiednich narzędzi, złapać, wyrwać, poluzować, zepsuć, a tym samym – dostać się do środka.\nFlex to zabezpieczenie wkładki, które dopasowuje się do jej długości – czyli, jeśli Twoja wkładka wystaje poza płaszczyznę drzwi w zakresie do 15mm, to możesz ją łatwo zabezpieczyć stosując klamkę z Flexem. Montaż takiej klamki nie jest ani bardziej skomplikowany, ani czasochłonny (w porównaniu do zwykłej klamki).\nCo wyróżnia klamki z Flexem AXA HomeSecurity?\nsą wykonane z pełnych, grubych na 12 mm (część zewnętrzna) profili aluminiowych\nwszystkie klamki z Flexem są w 3 klasie bezpieczeństwa, posiadającej wysoką odporność na włamanie, zgodnie z normą EN 1906.\nmają obrotową tarczę uniemożliwiającą rozwiercenie zamka\nosłona wkładki jest z hartowanej stali\nśruby mocujące są niewidoczne i niedostępne od zewnątrz\nśruby znajdują się w stalowych tulejach, które uniemożliwiają ich przecięcie\nKlamki z Flexem mają certyfikat PPOŻ i nadają się do montażu w drzwiach wymagających tego certyfikatu.\nPoznaj bliżej techniczne aspekty klamki zintegrowanej z zabezpieczeniem Flex