Przez tundrę i tajgę po sowieckich łagrach [Wiesław Krawczyński] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\nAutor: Wiesław Krawczyński Liczba stron:\nISBN: 9788362501199 Data wydania:\nDedykacja Autor książki po zwolnieniu z łagrów Pamięci Rodziców oraz Żonie i Dzieciom\nSŁOWO WSTĘPNE Stałą pozycją wydawnictw zajmujących się tematyką syberyjską są wspomnienia Polaków deportowanych na Syberię, do Kazachstanu i w inne rejony byłego Związku Radzieckiego w okresie drugiej wojny światowej. Dotychczas ukazało się 19 tomów z tego zakresu wprowadzających w czytelniczy obieg złożone losy Polaków w tym „domu niewoli”. Do tej kategorii pisarskiej należy też książka Wiesława Krawczyńskiego, żołnierza Armii Krajowej, którego zesłańcze doświadczenia rozpoczęły się aresztowaniem w roku 1945 w mieście nad Pełtwią, czyli za tzw. „drugich sowietów” jak mówią do dzisiaj byli mieszkańcy Lwowa. Zesłańczy szlak autora wiódł na początku przez lwowskie więzienia a potem przez szereg obozów, w tym również za kręgiem polarnym. Jego wspomnienia stanowiące kolejny tom „Biblioteki Zesłańca” zostaną z pewnością serdecznie przyjęte przez tych co sami przeżyli sybirskie zesłanie, a także przez szerokie grono czytelników, którzy z lektury takich właśnie książek poznają właściwe oblicze stosunków polsko-radzieckich z lat minionych. Optymizmem napawa fakt, że przy komercjalizacji rynku księgarskiego determinującego ruch wydawniczy mający przynosić dochód edytorom, mimo to seria „Biblioteka Zesłańca” wprowadza w obieg czytelniczy kolejny tom wspomnień zesłańczych przezwyciężając liczne trudności finansowe związane z ich ukazaniem się. Koszty tej edycji zostały znacznie zminimalizowane przez Związek Sybiraków, który zapowiedział włączenie się jego struktur w dystrybucję tego tytułu poprzez swoje Koła i Oddziały terenowe oraz reklamę w kwartalniku „Zesłaniec”, wydawanym przez Radę Naukową Związku. Czynnik ten okazał się decydujący w edycji tej książki, która ukazuje w różnych wariantach kwestie zesłańczych uwarunkowań, problem osobowości w trudnych czasach niewoli i liczną mozaikę lepiej lub gorzej przedstawionych realiów łagrowych z materialnymi warunkami egzystencji włącznie. To wszystko spina ogólną klamrą całość wspomnień, które wprowadzą do polskiej literatury zesłańczej uzupełniający zasób wiedzy o tamtych czasach pogardy. Autor-narrator i bohater wspomnień nadał im charakter luźnej wiązki ułożonej z jego życia związanego z domem rodzinnym, okresem okupacji niemieckiej we Lwowie oraz wieloletnim przebywaniem w łagrach a potem na zesłaniu. Są to mniej lub bardziej dokładne opisy, tego co autor przeżył i tego co widział. A przeżył wiele upokorzeń, nieraz otarł się o śmierć, zło tamtego świata i jego grzechy, nieraz tak okrutne aż do niemożliwości ich opisu. Generalnie jednak autor tej wspomnieniowej narracji wchodzi do czytelniczego świata z prawdą tamtych lat. Mówi o ludziach złych, ale także i o tych dzięki którym przeżył wiele lat łagrowego bytowania. Rzeczywistość ta przeniesiona na karty książki przekazuje prawdę o zniewoleniu i totalitaryźmie sowieckim głęboko zakorzenionym w tamtejszym świecie. Wartość poznawcza i popularyzatorska tej książki jest z całą pewnością wielka, chociaż dał w niej nieraz narrator ujęcia skrótowe mające charakter potoczystej opowieści o tym czego doświadczył na poniewolnym szlaku. Na przekór złemu losowi i wyznaczanej przezeń codzienności W. Krawczyński wychowany za młodu w atmosferze polowań, leśniczówek i leśnych ostępów często w tych wspomnieniach ucieka w krajobraz tajgi i przyrody, zwłaszcza w tych partiach książki gdy „zasądzony” na osiedlenie pracował przy zbieraniu żywicy. „Byłem w lesie! Całe dzieciństwo spędziłem w polskich lasach. Byłem sam! Modliłem się za zdrowie rodziców, najbliższych, za moją przyszłość, za powrót do ojczyzny. […] Tajga pomimo wysiłku z jakim trzeba było oddawać się pracy była wspaniała. Zapach żywicy, wydzielanie się różnych olejków, często o zapachu terpentyny. Dzikie kwiaty, o dziwo w większości bez zapachu, m.in. storczyki. Bogaty był świat zwierząt. Zające, lisy, cietrzewie, rzadko niedźwiedzie lubiące miód i maliny, wreszcie śliczne zwierzątko burunduk. Coś w rodzaju wiewiórki ale mniejsze. Gdy miała być burza lub duża ulewa burunduk wysiadywał na pniu i wydawał pisk. Miał śliczne prążkowane futro.” Zachwyt tajgą, upojenie ciszą i światem jej przyrody były dla autora azylem odsuwającym myśli o zesłaniu, kiedy to w takiej scenerii wracał wspomnieniami do Matki i Ojca czekających na jego powrót. Można by jeszcze zatrzymać się na chwilę przy spotkaniach z Polakami, o obchodzonych wspólnie syberyjskich wigiliach i wzajemnym wspieraniu się w niedoli. Mamy w książce wiele takich wątków o silnej więzi porozumienia powstającego między rodakami. To wszystko działa na czytelnika i jego wyobraźnię, zachęca do lektury wspomnień a później do refl eksji o tym, że w naszej historii był taki czas syberyjskiej niewoli. Powiem może, że obok wielorakich pobocznych wątków faktograficzna warstwa książki nadaje jej charakter dokumentu o łagrowym bytowaniu bowiem zawiera ona różne elementy poznawcze z tym związane. Czytający te wspomnienia musi uwierzyć w bolesność wielu spraw przeżywanych przez autora, który mimo wszystko nosił w sobie nadzieję na uwolnienie. Wspomnieć należy, że po odbyciu wyroku skazującego W. Krawczyńskiego na pobyt w łagrach, nie miał on zrazu możliwości powrotu do kraju bowiem skazany został na tzw. wolne osiedlenie w wyznaczonym mu miejscu. Powrócił jednak ze Wschodniej Syberii 1 stycznia 1956 roku i osiadł w Krakowie, gdzie po wyjeździe ze Lwowa zamieszkali jego rodzice. Mieszka tam do dzisiaj, a gdy powiew „Solidarności” dał Polsce nadzieję na suwerenność pośpieszył na jej zew nie bacząc na prześladowania niepodległościowych środowisk. Jako wieloletni członek Zarządu Głównego Związku Sybiraków, współorganizator jego struktur w Krakowie i Przewodniczący Rady Naukowej Związku, szczególną pieczą otacza wydawanie kwartalnika „Zesłaniec”. Uczestniczy też w życiu kulturalno-literackim Krakowa, jest autorem paru tomików poezji, bierze udział w wieczorach autorskich, a od czasu do czasu prowadzimy przyjacielskie kresowe i syberyjskie dysputy. Na swoje 90-te wielolecie przekazuje Czytelnikom tę książkę z nadzieją, że każdy z nich znajdzie w niej inne sensy z tego momentu Jego zesłańczego życia. Ja je znalazłem Drogi Wieśku. Antoni Kuczyński Wrocław, marzec 2009 roku\nOD AUTORA Gdy ma się już prawie 90 lat, wspomnienia uciekają szybko jak czas. Zacierają się różne zdarzenia, a to co pozostało w pamięci nie zawsze ma wyraziste obrazy, jak w czasach gdy przeplatały się one z moim życiem. Rzec można, że upływający czas segreguje te przeżycia. Z tego choćby powodu niektóre ich wątki zbladły lub zostały zapomniane inne nabrały nowych znaczeń. Nigdy nie zamierzałem pisać wspomnień, chociaż przyznaję, że bliską mi formą wypowiedzi była i jest poezja. Często jest ona odniesieniem do tego co obserwowałem, widziałem lub przeżywałem. Wiele z tej triady doświadczyłem, bo to i wspaniałe dzieciństwo, dom rodzinny, miłość obojga rodziców i wiele innych radości. Były też smutki, fakty z którymi się nie zgadzałem, poszukiwania życiowych prawd, zwłaszcza w tym okresie, gdy uczyłem się w gimnazjum OO. Jezuitów w Chyrowie oraz inne trapiące umysł młodego wówczas człowieka. To wszystko częstokroć pulsowało we mnie, segregowało wydarzenia i ich ocenę. Wydarzenia wyprzedzały jednak czas, nakładały się na nie różne niebywałe dotąd sprawy, doświadczenia czasów niepokoju, a najważniejszym z nich była dla mnie druga wojna światowa. Mieszkałem wówczas we Lwowie, imałem się tam różnych zajęć i jako żołnierz Armii Krajowej, starałem się być użytecznym „w potrzebie”. W mieście tym przeżyłem „pierwszych sowietów”, okupację niemiecką i „drugich sowietów”. Drugie wiąże się z moim syberyjskim zesłaniem w roku 1945, z którego powróciłem po prawie jedenastu latach (1956). Wspomnienia „Przez tundrę i tajgę…” stanowią mniej lub bardziej udokumentowany pamięcią zapis mojej łagrowej wędrówki. Starałem się unikać martyrologicznych obrazów, które niejednokrotnie ocierały się o moje życie. Miałem ogromne szczęście przetrwać te trudne lata, gdzie łatwo się było załamać tak fizycznie, jak i psychicznie. Bóg zachował mnie do późnych lat dzięki modlitwom mojej śp. Matki. Wspominam o tym w książce. Czytający te wspomnienia, ludzie żyjący z syndromem łagiernika, sowieckiego więźnia, zesłańca syberyjskiego, przypomną sobie własny los. Może lwowiakom przypomną się czasy okupacji w tym Mieście Bohaterze, które historia wyrzuciła za granice obecnej naszej Ojczyzny. Niektórzy czytelnicy mogą wzruszyć się opisami mojego życia. Dla młodego pokolenia są to jednak zdarzenia, które odbiera ono jak np. powstanie styczniowe. Odczuwam to w czasie spotkań z młodzieżą. Ktoś kto nie przeżył fizycznych tortur, głodu, spotkań z najniegodziwszymi postaciami, gdzie mord był sprawą niemal codzienną, nie zrozumie poniżenia jakie przeżywali ludzie osadzeni w sowieckich łagrach. Ponad dziesięć lat wytrącenia z normalnych warunków życia, jakie przeżyłem w obozach za Kręgiem Polarnym i w innych rejonach syberyjskiej ziemi pozostawia w człowieku stałą traumę. Trwa ona i trwać będzie do końca mojej życiowej drogi. Nie ma na to rady! Wiele fragmentów tej książki drukowanych było wcześniej w kwartalniku „Zesłaniec” i przyznaję, że dopingowany byłem przez Czytelników by zawrzeć je w oddzielnej książce. Za wydanie tego „znaku pamięci”, który pozostanie po mnie dziękuję przede wszystkim wielkiemu mojemu Przyjacielowi Profesorowi Antoniemu Kuczyńskiemu oraz Bożenie, Jego Małżonce, także lwowiance. To oni stale wspierali mnie w trudzie pisania tych wspomnień. Dziękuję również Panu Profesorowi Zbigniewowi Wójcikowi, że wspomnienia te opatrzył Posłowiem o tak różnorodnych i bogatych kontekstach odnoszących się także do naszych, nieczęstych wprawdzie, ale niezapomnianych spotkań. Wiesław Krawczyński Kraków, marzec 2009 rok\nSPOTKANIE Z PROFESOREM RUDOLFEM WEIGLEM Pod koniec lat 30. byłem zafascynowany książką Pawła de Kruifa pt. „Łowcy mikrobów”. Książka traktowała o wybitnych naukowcach z dziedziny medycyny, którzy dokonali wielu odkryć ratujących ludzkie życie. Między innymi szczególnie utkwiły mi w pamięci sylwetki Ludwika Pasteura, odkrywcy szczepionki przeciw wściekliźnie, który pierwszy przeprowadził doświadczenia na ludziach; Roberta Kocha, odkrywcy zarazków wąglika, gruźlicy, cholery (był lekarzem we Wrocławiu); Rouxa i Behringa – wynalazcy surowicy przeciw błonicy i wielu innych. Porażało mnie ich poświęcenie życia, zapał dla nauki i ratowania ludzkich istnień. Nie miałem wówczas pojęcia, że los zetknie mnie z wybitną postacią światowej sławy, która przyczyni się do kolejnego wybitnego odkrycia w dziedzinie medycyny, ratującego życie ludziom. Spotkanie to nastąpiło zaraz po wkroczeniu wojsk niemieckich do Lwowa w czerwcu 1941 roku. Szukając zatrudnienia mającego uchronić mnie przed wywózką na przymusowe roboty w głąb Niemiec, trafiłem do placówki „pod specjalnym niemieckim nadzorem” produkującej szczepionkę przeciw tyfusowi. 30 czerwca 1941 roku Niemcy wkroczyli do Lwowa, zajmując go za cofającą się Armią Czerwoną. Po okresie pierwszej sowieckiej okupacji, w czasie której wywieziono w głąb Związku Radzieckiego ponad milion polskich obywateli z Kresów Wschodnich, nastąpiła kolejna niemiecka okupacja, wywołująca wśród polskiego społeczeństwa obawę przed wywózką do Niemiec na roboty, do niemieckich obozów koncentracyjnych, przed represjami za walkę w polskim podziemiu. W tej sytuacji szukałem takiego miejsca zatrudnienia, które dawałoby możność uniknięcia łapanek, zapewniało spokojny sposób życia. Nie było to łatwe. Dzięki mojej ciotce Maryli, żonie prof. Antoniego Łomnickiego, matematyka, rozstrzelanego na Wzgórzach Wuleckich, otrzymałem pracę w Schrauben und Wagen Fabrik w sekretariacie. Niestety moja znajomość języka niemieckiego nie umożliwiała mi dobrego wykonywania obowiązków. Dlatego po kilku miesiącach, już w październiku 1941 r. przeniosłem się do kolejnej instytucji, która podobno gwarantowała zabezpieczenie przed wywozem do Niemiec. Pracę otrzymałem dzięki Marianowi Mładejowskiemu, ojcu Krystyny, która śpiewała w chórze założonym przeze mnie przy kościele ss. Karmelitanek Bosych przy ul. Potockiego. Dostałem się do brygady monterskiej, wykonującej prace instalacyjne dla rozbudowywanego przez Niemców Instytutu für Fleckfieber und Virusforschung. Była to instytucja prowadzona przez słynnego profesora Rudolfa Weigla, zoologa, parazytologa, histologa, który pierwszy w świecie wynalazł szczepionkę przeciw tyfusowi plamistemu. Był październik 1941 roku. Pracownia profesora mieściła się w budynku dawnego Uniwersytetu Jana Kazimierza przy ul. św. Mikołaja 4. Gmach wybudowano ad sanctum Nicolaum w latach 1842-44 w stylu austriackim, koszarowym. Obok był barokowy kościół św. Mikołaja wybudowany w 1694 roku dla Trynitarzy. Profesor R. Weigl miał swoje mieszkanie i pracownie, w tym i pracownie asystentów, na parterze, w bocznym skrzydle uniwersyteckiego budynku. Okna wychodziły na ogród biblioteki Uniwersytetu Jana Kazimierza, której gmach znajdował się przy ul. Mochnackiego. W piwnicach m.in. prywatnym sumptem profesora urządzono wiwarium, w którym w wielu klatkach żyły białe myszy, szczury, króliki, świnki morskie, potrzebne do przeprowadzania różnych doświadczeń. Wszystkie miały kolczyki z numerami. Oprócz wiwarium w piwnicy były sterylizatory, myjnie naczyń laboratoryjnych, salka operacyjna dla zwierząt, łazienka, magazyn, kotłownia, skład węgla. Niemcy w związku z działaniami wojennymi potrzebowali dużej ilości szczepionki przeciwko tyfusowi plamistemu. Stąd też na szeroką skalę rozbudowywali kosztem pomieszczeń dla zbiorów i pracowni Katedr mieszczących się w starym budynku Uniwersytetu Jana Kazimierza instalacje potrzebne do urządzania Instytutu i zapewnienia mu optymalnych warunków do pozyskiwania szczepionki. Poznałem wówczas profesorów posiadających tam swoje Katedry, m.in. S. Kulczyńskiego, późniejszego wiceprzewodniczącego Rady Państwa w PRL, S. Sembrata (u którego później brałem lekcje języka angielskiego), J. Tokarskiego i innych. Profesorowie ze zgrozą patrzyli, jak brygada remontowa kuła w ścianach wgłębienia dla przewodów wodociągowych, gazowych i sprężonego powietrza. Unoszący się kurz wciskał się w gabloty z bezcennymi zbiorami przyrodniczymi, gromadzonymi przez wiele lat. Prof. Rudolf Weigl (1883-1957) Dzięki interwencji p. M. Mładejowskiego u administratora Instytutu T. Karlica przeniesiono mnie na stanowisko palacza do kotłowni centralnego ogrzewania w podziemiach Instytutu. Pracowałem na zmiany w dzień lub w nocy. 24 grudnia 1941 roku miałem kolejny nocny dyżur w kotłowni. Po raz pierwszy w życiu nie byłem na bożonarodzeniowej wigilii. Pilnując stałej temperatury w kotłach centralnego ogrzewania, do których regularnie należało podrzucać łopatą węgiel, w wolnych chwilach uczyłem się słówek języka angielskiego. W pewnej chwili otworzyły się drzwi do kotłowni i wszedł profesor R. Weigl. Był średniego wzrostu, brunetem o brązowych oczach, które teraz patrzyły spokojnie i dobrotliwie na mnie, choć w pewnym sensie badawczo. Miał wysokie czoło, przystrzyżone wąsy i brodę oraz spokojny głos. Profesor obrzucił mnie badawczym spojrzeniem i złożył świąteczne życzenia ubolewając, że akurat w wigilijny wieczór mam dyżur. Zapytał o moje nazwisko i rodzinę, zainteresował się leżącą lekturą w języku angielskim. Kiedy odpowiedziałem, że ojciec był wykładowcą łowiectwa na Uniwersytecie Poznańskim, autorem pierwszego po wojnie podręcznika pt. „Łowiectwo”, a następnie przez wiele lat dyrektorem lasów ordynacji łańcuckiej hr. A. Potockiego, a w okresie pierwszej sowieckiej okupacji nie mógł otrzymać pracy na Lwowskiej Politechnice w pełnym wymiarze godzin z uwagi na „hrabiowską” przeszłość – Profesor zamyślił się, a potem przez dłuższy czas rozmawiał za mną. Nie wiedziałem, że lubił polować i łowić ryby. Był podobno doskonałym łucznikiem. Awans na portiera Nadszedł rok 1942. Pod koniec stycznia zostałem wezwany do dr Anny Herzig, współpracownicy profesora, która w pewnych dziedzinach, m.in. organizacyjnych „trzęsła” Instytutem. Pani doktor wypytywała mnie o sprawy rodzinne, moje zainteresowania, prawdopodobnie chciała wysondować moje poglądy polityczne, wreszcie powiedziała, że przenosi mnie na stanowisko portiera, udzielając odpowiednich instrukcji. Wejście do Instytutu, szczególnie tam, gdzie mieściło się mieszkanie i pracownia profesora, musiało być bardzo chronione od niepowołanych gości. Co pewien czas odwiedzał Instytut jakiś przedstawiciel Wehrmachtu. Nigdy Gestapo. Profesor zachował stanowisko kierownika Instytutu, i co było ważne – prawo decydowania o przyjmowaniu pracowników, które dawało mu możliwość stworzenia bezpieczeństwa dla niektórych ludzi. Uzyskał nawet zgodę na zatrudnienie w Instytucie, bakteriologa Henryka Meisla i jego żony (oboje narodowości żydowskiej). Proponował również zatrudnienie znanego krakowskiego bakteriologa Filipa Eisenberga, który nie skorzystał z tej propozycji i w efekcie zginął w 1943 roku. Pracę na portierni dzieliłem z p. Niedźwiedzkim. Gwoli upamiętnienia lokalizacji pomieszczeń na parterze w Instytucie przy ul. św. Mikołaja 4, podaję ich kolejność: przy wejściu na lewo mieściło się mieszkanie dr A. Herzig, obok pokój P. Störowej (pracownia pożywek) będącej m.in. gospodynią u profesora. Na wprost wejścia znajdowały się pokoje dr H. Mosinga, późniejszego księdza rzymskokatolickiego, dr Przybyszewskiego i dr W. Kuzi. Następnie były schody do piwnic, dalej pokój profesora, duża pracownia, w której m.in. było radio, a najważniejsze wiadomości profesor przekazywał zaufanym. Dalej znajdowały się: laboratorium histologiczne (Z. Dobrowolska i J. Figlus), pokój asystentów Z. Stuchlego i S. Kryńskiego, następnie pokój strzykaczy (K. Piotrowska, Oleksin, dr J. Starzyk, M. Stankiewicz, T. Załuska), wreszcie preparatornia (pamiętam tylko K. Gorczyńską). W korytarzu stały termostaty, sterylizatory i różna aparatura medyczna. Z opowiadań pamiętam, że Prakseda Störowa pracowała u R. Weigla od 1930 roku do końca życia profesora, mieszkając w Krakowie przy ul. św. Sebastiana 6. Przed nadejściem Armii Czerwonej schowała w ogrodzie botanicznym na tyłach Instytutu wraz z profesorem i jego synem Wiktorem (wówczas nazywanym Turkiem) oraz dr Władysławem Kuzią, wspaniałą myśliwską broń. Początkowo była ona schowana pod sianem w piwnicy, jednak później zakopano ją w ogrodzie. Schowano wówczas przed Rosjanami potrzebny do prac laboratoryjnych alkohol. Wkrótce sowieci znaleźli ukrytą broń. Prawdopodobnie doniósł dozorca ogrodu botanicznego. Alkohol wpadł także w ręce „wyzwolicieli” ze Wschodu. Szczęśliwie obeszło się bez przykrości. Pracując na portierni miałem możność poznania wielu pracowników Instytutu. Po powrocie do kraju z sowieckich łagrów spotkałem się m.in. z prof. S. Kryńskim, L. Gryglaszewskim i wieloma innymi byłymi pracownikami, strzykaczami, karmicielami. Bardzo sympatyczna była dr Zofia Pokorny, która oprócz zawodowej pracy była jak gdyby członkiem rodziny, zwracając wiele uwagi na młodego syna profesora – Turka. Opiekuńcze skrzydła roztaczała dr A. Herzig nad profesorem. Gdy np. miał wychodzić jesienią do ogrodu, wychylała się z mieszkania wołając: „Rudi – weź szalik”. Kilkakrotnie profesor wzywał mnie do siebie, by porozmawiać o polowaniach, interesując się jakie one miały przebieg z udziałem gości hr. Alfreda Potockiego. Raz wręczyłem profesorowi wspomnianą książkę mojego ojca o łowiectwie wiedząc, że interesuje się on polowaniami. Pracując w tej bezpiecznej placówce stale mieliśmy się na baczności, zachowując rzec dzisiaj można konspiracyjne kontakty. W zasadzie wszyscy doskonale się rozumieliśmy czując się w miarę bezpiecznie. Były też i dramatyczne chwile, kiedy pojawiał się przedstawiciel niemieckich władz i wchodził do pracowni profesora. Niemiec, stały opiekun nad Instytutem uprzedzał wówczas o takiej wizycie. Instytut wtedy był szczególnie sprzątany, korytarze błyszczały czystością, pracownicy wdziewali czyste, białe kitle. Wyczuwało się napięcie, niepokój. Nieco historii Tu trzeba wspomnieć skrótowo o historii samego Instytutu i biogramie jego twórcy. Prof. dr Rudolf Weigl urodził się 2 września 1883 r. w Prerowie na Morawach w rodzinie austriackiej, w której matka Elżbieta Krösel pochodziła z arystokratycznego rodu, ojciec Fryderyk był fabrykantem. Zmarł on gdy Rudolf miał 5 lat. Matka ponownie wyszła za mąż za Polaka Józefa Trojnara, który był nauczycielem i pracował w gimnazjach w Jaśle, Tarnopolu i Stryju. To drugie małżeństwo wprowadziło Rudolfa w polską atmosferę domową, podobnie jak nauka w szkołach w środowisku polskiej młodzieży. Polskie tradycje, obyczaje, kultura, historia, dążenie w okresie austriackiej okupacji (ówczesnej Galicji) do odzyskania niepodległości sprawiły głębokie zakorzenienie się patriotyzmu u tego młodzieńca, co w przyszłości odegrało w życiu R. Weigla niebagatelną rolę. W 1903 r. otrzymał w Stryju świadectwo dojrzałości. W tym też roku rozpoczął studia w zakresie nauk przyrodniczych i medycznych na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Jeszcze jako uczeń fascynował się teorią Darwina. Na uniwersytecie jednym z jego nauczycieli był Benedykt Dybowski, sybirak i znakomity badacz Bajkału, którego postać wiąże się z naukowym pejzażem Lwowa. Studia ukończył R. Weigl w roku 1907 i zatrudniony został jako asystent w Katedrze Zoologii kierowanej przez prof. Nusbaum-Hilarowicza, w której pracował nad zagadnieniami z dziedziny cytologii, transplantacji i regeneracji. W tymże samym roku na podstawie szeregu prac uzyskał doktorat. Jego pierwsza praca naukowa drukowana była w „Biuletynie Akademii Umiejętności” w Krakowie w 1906 r. pt. „Üeber die gegenseitige Verbindung der Epithezellen im Derme der Wilbertiere”. W 1913 r. habilitował się w zakresu zoologii, anatomii porównawczej i histologii, a w 1914 r. powołano go do wojska, gdzie pracował w różnych laboratoriach bakteriologicznych. W 1918 r. R. Weigl został asystentem w Katedrze Histologii i Embriologii na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu we Lwowie. Przez pewien czas kierował też laboratorium bakteriologicznym w Przemyślu. W 1919 r. jako parazytolog przeniesiony został do Wojskowej Rady Sanitarnej Ministerstwa Spraw Wojskowych, gdzie objął kierownictwo Pracowni Badań nad Tyfusem Plamistym Wojskowej Rady Sanitarnej. W 1920 r. został profesorem zwyczajnym i rozpoczął pracę w Katedrze Biologii Ogólnej na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza. Wtedy rozpoczął pierwsze badania epidemiologiczne w terenie. R. Weigl wspólnie z profesorami O. Bujwidem i L. Hirszfeldem stał się współtwórcą polskiej bakteriologii. Swoimi pracami doprowadził do wynalazku najlepszej jakościowo szczepionki przeciw durowi plamistemu. Wkrótce jego osiągnięcie uzyskało szeroki rezonans w środowiskach naukowych wielu krajów, szczepionką zainteresował się cały świat. Do Lwowa przyjeżdżały wielkie autorytety naukowe, m.in. laureat nagrody Nobla (1928) prof. Charles Nicolle z Instytutu Pasteura w Tunisie i inni. Nic przeto dziwnego, że gdy wybuchła wojna, a do Lwowa wkroczyli sowieci i miasto znalazło się pod „pierwszą sowiecką okupacją” natychmiast władze radzieckie zainteresowały się osiągnięciami prof. R. Weigla. W lutym 1940 r. przyjechał do niego pierwszy sekretarz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego Republiki Ukrainy Nikita Chruszczow, proponując przyjęcie tytułu akademika Wszechzwiązkowej Akademii Nauk oraz stanowisko dyrektora Instytutu w Moskwie. Profesor nie przyjął tych propozycji, sowieci postanowili więc rozbudować Instytut lwowski przeznaczając na ten cel budynek gimnazjum im. Królowej Jadwigi przy ul. Potockiego. Profesora zaproszono do Moskwy na Zjazd Najwyższej Rady Uczonych ZSRR (1940), gdzie wygłosił referat, odwiedził też wówczas środowiska naukowe w Leningradzie, Odessie i Kijowie. Dzisiaj mogę postawić tezę, że nagły wybuch wojny niemiecko-sowieckiej mógł być zasadniczym powodem, że władze radzieckie nie zdołały przenieść Instytutu w głąb Związku Radzieckiego. W czerwcu 1941 r. armia niemiecka uderzyła na ZSRR, zajmując Lwów. Okres okupacji niemieckiej we Lwowie to kolejna wspaniała karta działalności prof. R. Weigla jako Polaka i człowieka. Naciskany kilkakrotnie, nawet pod groźbą utraty życia, by został „reichsdeutschem” odmawiał, uzasadniając, że wychował się w polskiej rodzinie, kulturze, a swoją sławę i osiągnięcia naukowe zawdzięcza polskim uczelniom. Wtedy złożono mu też propozycję objęcia katedry uniwersyteckiej w Berlinie oraz prowadzenie tam instytutu pod jego nazwiskiem. Ta propozycja również nie została przyjęta. Mianowano go więc kierownikiem lwowskiego Instytutu, a przyjęcie tej propozycji uzależnił od decyzji przyjmowania przez niego nowych pracowników oraz zatrzymanie w tej placówce bakteriologa Henryka Meisla i kilku innych osób pochodzenia żydowskiego. W czasie niemieckiej okupacji przewinęło się przez Instytut około 2000 osób, w tym dużo młodzieży. Zatrudniani byli ludzie z różnych środowisk, głównie inteligenckich. W 1994 r. odbyła się we Wrocławiu konferencja naukowa i wystawa pod nazwą „Rudolf Stefan Weigl (1883-1957). Profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. Twórca szczepionki przeciw tyfusowi plamistemu”. W wydanej wtedy publikacji Zbigniewa Stuchly noszącej tytuł „Praca naukowa Weigla i jego najważniejsze odkrycia w tyfusie plamistym” omówiono najważniejsze osiągnięcia tego uczonego. W materiałach konferencyjnych jest również informacja prof. Tomasza Cieszyńskiego o tym, że na liście osób, które pracowały w okresie okupacji niemieckiej w Instytucie we Lwowie znajduje się 80 nazwisk profesorów wyższych uczelni, 50 lekarzy, wśród nich 22 profesorów akademii medycznych, 9 ordynatorów lub dyrektorów szpitali oraz wielu innych z tytułami naukowymi w różnych dziedzinach, a także urzędników administracji państwowej, znanych aktorów, muzyków, literatów itp. Wśród tych osób wymienić należy m.in. Jerzego Broszkiewicza (literat), Zbigniewa Herberta i Jerzego Hordyńskiego (poeci), Stanisława Kulczyńskiego (profesor), Stefana Kryńskiego (profesor), Stanisława Skrowaczewskiego (muzyk, dyrygent), Zbigniewa Szymonowicza (pianista), było także wielu innych. Był wśród nich Alfred Jahn geograf, po wojnie związany z Uniwersytetem Wrocławskim, jako rektor tej Uczelni pozbawiony tej funkcji po tzw. wypadkach marcowych w 1968 r., wielce zasłużony dla wzniesienia we Wrocławiu specjalnego pawilonu, w którym eksponowana jest Panorama Racławicka. Karmienie wszy dawało bezpieczeństwo Wymienieni byli w Instytucie karmicielami wszy, hodowcami, strzykaczami (taka była w Instytucie nomenklatura stanowisk) preparatorami, laborantami, kontrolerami, pracownikami pomocniczymi itp. Nazwa i legitymacja tej lwowskiej placówki naukowej pracującej na potrzeby niemieckiego okupanta chroniła przed wywózką na roboty do Niemiec i innymi szykanami i rzec można, że była w pewnym sensie chwilową gwarancją bezpieczeństwa. Wszyscy posiadaliśmy legitymacje wystawione przez okupacyjne władze. Na legitymacjach była pieczątka z napisem: Institut fur Fleckfieber und Virusforschung. Oprócz niej był jeszcze napis: „Oberkomando des Heeres”, i to chyba było najważniejszą „ochroną”. Oczywiście była też pieczątka z niemiecką „wroną”. Schronienie w Instytucie otrzymywali profesorowie bądź ich asystenci z różnych lwowskich uczelni, docenci oraz młodzież studencka, której niemiecka okupacja przerwała nagle możliwość kształcenia się. Stosunkowo duża fluktuacja pracowników była wśród karmicieli wszy. Często byli nimi ludzie z podziemia, anonsowani do zatrudnienia różnymi kanałami znanymi tylko profesorowi. Musieli mieć oni okresowo bezpieczne schronienie gwarantowane legitymacją Instytutu. Po pewnym czasie osoby te odchodziły do swoich zadań zaszczepione przeciwko tyfusowi. Nie trzeba chyba tutaj rozpisywać się nad tym faktem podkreślając jak było to niebezpieczne. Tę fluktuację usprawiedliwiano np. złym wynikiem badań, nieodpowiednią jakością krwi potrzebnej do karmienia, wystąpieniem nagłej choroby itp. W swojej pracowni, do której mieli wstęp tylko najbliżsi pracownicy profesora, było radio. Pracownicy prof. Weigla w ogrodzie botanicznym na tyłach biblioteki Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, 1944 r. Pracownicy prof. Weigla, luty 1944 r. Drugi od lewej: W. Krawczyński Najważniejsze wiadomości przekazywane przez Londyn profesor podawał swoim najbliższym, a ci znanymi tylko sobie kanałami przekazywali je dalej. Można więc powiedzieć, że Instytut wprzęgnięty był w pewnym stopniu do siatki informacyjnej o sytuacji przekazującej dane o działaniach na froncie. W pracowni prof. Weigla, 1944 r. Drugi od lewej: W. Krawczyński Znowu awans Kiedy po paru miesiącach pracy na portierni zostałem mianowany magazynierem, nawiązałem jeszcze bliższy kontakt z pracownikami. Często bowiem przychodzili oni do mnie z różnymi potrzebami, np. po szkło laboratoryjne, strzykawki, opatrunki, nożyce, fartuchy itp. Gdy kilkakrotnie otrzymywałem od profesora polecenia dotyczące przygotowania paczek dla nieznanych mi osób, nabrałem przekonania, że zdobyłem jego zaufanie. Zrozumiałem więc sens prowadzonych wcześniej ze mną rozmów o mojej rodzinie, odbywających się pod pretekstem zainteresowania profesora polowaniami organizowanymi w dobrach hr. Potockich. W paczkach, które przygotowywałem były materiały opatrunkowe, szczypce, nożyczki zwykłe i chirurgiczne, gumowe rękawiczki, niewielkie butle alkoholu do odkażania ran, jodyna, fartuchy itp. W określonym czasie zjawiał się nieznany mi odbiorca zapowiadany przez kogoś z bliskiego mi otoczenia. Wiadomo przesyłka szła do podziemia! Kiedy raz zwierzyłem się profesorowi, ze nie łatwo będzie rozliczyć się z wydanych materiałów, on pocieszał mnie słowami „nie martw się. Co trzeba będzie Niemcy nam dostarczą.” Nieraz do paczek tych dodawano ampułki ze szczepionką wytwarzaną w Instytucie. Wiem też, że profesor dostarczał znanymi tylko sobie kanałami szczepionkę do getta w Warszawie oraz we Lwowie, co poświadczał prof. Ludwik Hirszfeld. Są też informacje, że instytutowe szczepionki „wypływały” nawet do obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu i na Majdanku w Lublinie. Myślę, że ta karta działalności profesora powinna być pełniej udokumentowana, był on bowiem człowiekiem na wskroś przenikniętym potrzebą pomocy cierpiącym. Zawsze w tych przypadkach starał się być potrzebny, chociaż wydawać by się mogło, że stał na uboczu tych spraw. Tu chciałbym jeszcze wspomnieć o jego dużej odwadze ujawnionej w sytuacji, gdy we Lwowie miało odbyć się uroczyste otwarcie Instytutu Behringa przy ul. Zielonej, w której miał wziąć udział gubernator Frank. Profesor odrzucił propozycję uczestnictwa w tej uroczystości. Pamiętał o rozstrzelaniu profesorów na Wzgórzach Wuleckich 4 lipca 1941 r. A zatem jeśli wierzyć znawcom biografii profesora, pewne jest, że nigdy nie zaakceptował niemieckiej okupacji, a pracę w instytutowych laboratoriach traktował jako kontynuację swoich badań mających służyć ogólnoludzkim potrzebom. Ja jestem o tym przekonany, dotykałem bowiem instytutowej rzeczywistości, rozmawiałem z ludźmi tam pracującymi i mogę napisać, że postać R. Weigla w kontekście interesującej nas problematyki, nawet na tak pobieżnie zarysowanym tle, prezentuje się pozytywnie. Rzec nawet można, że wyznawał on zasadę, iż człowieczeństwo nie jest człowiekowi dane, lecz zadane. Zadanie to starał się w pełni realizować. Tak czy inaczej, niezbyt ryzykowna wydaje się teza, że przypomniane tu jednostkowe doświadczenia profesora są wyraźnym potwierdzeniem jego humanitarnej postawy. Pamięć moja wypełniona jest znaczącymi sekwencjami takich obrazów cisnącymi się do świadomości, zwłaszcza po doświadczeniach jakie dane mi było przeżyć w sowieckich łagrach za kołem podbiegunowym. Towarzyszący mi obraz tamtego świata jest realnym echem pamięci i ciągle żywych w nim świadectw z okresu pracy w lwowskim instytucie. Jak już wspominałem poprzednio rozpoczynałem pracę w Instytucie w brygadzie montażowej, potem byłem palaczem w kotłowni, portierem, magazynierem, a wreszcie w kwietniu 1943 r. zostałem przeniesiony na stanowisko pomocnika hodowcy wszy, którym była Zofia Dobrowolska. W jej pokoju-pracowni zatrudnieni byli moi znajomi Wanda Bujniewicz i Stanisław Drabik. Powoli wdrażałem się do tej nowej pracy ucząc się oczyszczania klatek z wszami, ich sortowania i innych potrzebnych w tej pracy hodowcy czynności. Klatkę otwierało się nad dużą szklaną szalką, w jednej ręce trzymając klatkę, drugą zaś wyjmowało się z niej wszy używając pęsety oraz niewielki skrawek sukna, na którym były jajeczka tych insektów. Zanim nauczyłem się odpowiednio operować tymi narzędziami, początkowo przynosiłem po kilka wszy do domu. Zawsze oczywiście po powrocie starałem się zmieniać koszule, uważnie przeglądając jej zakamarki, głównie szwy, w których chowały się te „zwierzątka”. Później koszula ta była prasowana gorącym żelazkiem i wędrowała na balkon. Z czasem doszedłem do takiej perfekcji w pracy, że już żadnych niepożądanych „gości” nie przynosiłem do domu. Wśród karmicieli z mojej hodowli byli między innymi, kolega z ławy szkolnej, późniejszy wybitny pianista Zbyszek Szymonowicz, laureat jednego z Konkursów Chopinowskich oraz Krystyna Mładejowska, późniejsza pianistka, która akompaniowała mi na tajnych wieczornicach w okresie okupacji. Hodowla wszy Proces produkcji szczepionki rozpoczynał się od hodowli wszy. Umieszczane one były w specjalnych drewnianych klatkach, nieco mniejszych od pudełka zapałek. Klatka wewnątrz miała obrzeże wyścielone suknem. Każda posiadała numer identyfikacyjny, przypisany do określonego karmiciela. W jej wnętrzu znajdowało się sukno, na które wszy składały jajeczka. Klatkę w której znajdowało się od 300 do 400 wszy kładziono podczas karmienia na ręce, często na przedramieniu. Kobiety zaś by pozbyć się widocznych na skórze czerwonych przebarwień karmiły wszy na udach. Proces karmienia jednej partii trwał 18 dni. Co 4 dni klatkę czyszczono, a w 18 dniu sukno na którym znajdowały się jajeczka wkładano do próbówek, które umieszczano w termostacie gdzie była temperatura 40 stopni C. Tam wylęgały się kolejne pokolenia wszy, które wkładano do następnej klatki. To rozpoczynało kolejny cykl karmienia. Sterylność klatek kontrolowano na wylewce agaru (roślina morska) w szalkach Petriego smarując wylewkę ezą, czyli sterylnym drucikiem opalanym na palniku Bunsena. Jeżeli na agarze po pewnej chwili ukazało się coś w formie „grzybiej narośli” klatkę niszczono, a karmiciel nie otrzymywał wynagrodzenia. Klatka do hodowli z widocznymi wszami Klatka do hodowli wszy (fot. A. Kubajak) Strzykalnia – urządzenie zaprojektowane przez prof. Weigla (fot. A. Kubajak) Wykarmione po 18 dniach wszy przekazywano do strzykalni, gdzie zarażano je bakterią tyfusu plamistego. Czyniono to w specjalnym urządzeniu opracowanym przez profesora. Kiedy zarażona wesz zmieniała barwę na czerwoną zabijano ją w roztworze formaliny. Potem w preparatorni usuwano z nich jelito z rozmnożonymi bakteriami rozpuszczając je w płynie fizjologicznym. W kolejnym etapie płyn ten podlegał wirowaniu, filtracji i ampułkowaniu. Należy tu wspomnieć o tym, że w zasadzie wszystkie osoby pracujące przy procesie pozyskiwania szczepionki poddawane były szczepieniom. Likwidacja placówki Pod koniec 1943 i na początku 1944 r. zaczęły rozchodzić się wieści o porażkach Niemców na froncie wschodnim. Zaczęto przebąkiwać o likwidacji Instytutu we Lwowie i przeniesienia go na teren Niemiec lub Generalnej Guberni. W marcu 1944 r. placówka ta przestała istnieć. Wyposażenie wywieziono częściowo do Niemiec, częściowo do Częstochowy. Profesor wraz z najbliższymi osobami ewakuował się do Krościenka, gdzie utworzył małą pracownię, w której kontynuował swoje prace, a w roku 1945 przeniósł się do Krakowa obejmując kierownictwo Katedry Bakteriologii Ogólnej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1948 r. pracował na Uniwersytecie Adama Mickiewicza (Poznań) kierując Katedrą Biologii Ogólnej. Zmarł w 1957 r. w Zakopanem. Pochowany został w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Rakowickiem w Krakowie. Tam też jest grób jego żony dr Anny Herzig. Uroczystościom pogrzebowym przewodniczył JE arcybiskup Eugeniusz Baziak, a wzruszające wspomnienia wypowiedział nad grobem Profesora jego długoletni pracownik dr Henryk Mosing, który po wojnie został księdzem. Obrachunki z przeszłości Te krótkie obrachunki z przeszłości zostają niejako na nowo odkryte, a poprzez zabieg edytorski jakim jest ich druk włączone są w obieg czytelniczy. Zdaję sobie sprawę z tego, że żyją jeszcze ludzie pamiętający profesora R. Weigla i każdy z nas postrzega go na swój sposób. Ja zapamiętałem go jako człowieka niezwykle życzliwego ludziom. Wiele razy widywałem go w Instytucie, był bezpośredni w rozmowie z każdym. Pracownikom często mówił na „ty”, używając często wobec znacznie młodszych od siebie powiedzenia „moje dziecko”. Kiedy w roku 1956 po prawie 11 latach pobytu w sowieckich więzieniach i łagrach wróciłem do kraju zamieszkując w Krakowie, odwiedziłem profesora mieszkającego przy ul. Św. Sebastiana 6. Przywitał mnie bardzo serdecznie i z uwagą słuchał informacji o łagrowych przeżyciach. Gdy odchodziłem zapytał, czy nie potrzebuję pracy? Na jego prośbę odwiedziłem go raz jeszcze by pełniej przedstawić moje syberyjskie losy. Przekaz ten jak mi się dzisiaj wydaje wytworzył między słuchaczem a narratorem jakąś swoistą więź emocjonalną co pobudzało mnie do zarysowania profesorowi możliwie szerokiego kontekstu mojego życia w sowieckiej niewoli. Utrwalone w słowach wypowiadanych przeze mnie obrazy tworzyły u słuchającego pejzaż przeniknięty myślami i zadumą, znał on bowiem dobrze okrucieństwa wojny, znał nasze poświęcenie się w walce z okupantem a teraz dowiadywał się dodatkowo o okropieństwie sowieckich łagrów. Myślę, że to pozwalało mu wniknąć głębiej w samego siebie, w pamięć i przeszłość. A wiadomo przecież, że życie nie skąpiło mu przykrości. Warto tu dodać, iż kiedy po wyzwoleniu profesor znalazł się w Krakowie próbowano tam podważać jego osiągnięcia naukowe. Czuję się w obowiązku o tym wspomnieć, zwłaszcza dlatego iż jako nie lekarz, ani biolog chcę podkreślić, że Profesor Rudolf Weigl był człowiekiem o głębokich zasadach etycznych, otwartym na potrzeby innych, wspierającym w okresie okupacji niemieckiej polskie podziemie niepodległościowe. Był to dla niego bardzo trudny okres. Nie wpadając jednak w panikę, działał metodycznie, był odpowiedzialny za innych i starał się nikogo nie narażać. Miał niezłomny charakter. Za swój ogromny dorobek naukowy odznaczony był wieloma orderami i wyróżnieniami: był laureatem Nagrody m. Lwowa, posiadał Order Rycerski św. Grzegorza Wielkiego nadany przez papieża Piusa XI wraz z tytułem Szambelana Papieskiego, szczycił się też posiadaniem Orderu Leopolda, najwyższego odznaczenia belgijskiego oraz Krzyża Komandorskiego z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, był członkiem wielu krajowych i zagranicznych towarzystw naukowych, a w styczniu 2003 r. Instytut Yad-Vashem w Jerozolimie przyznał mu medal i dyplom „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata”. I na koniec parafrazując tytuł artykułu Rafała Bubnickiego poświęconego R. Weiglowi, opublikowanego w czasopiśmie „Rzeczpospolita” (31.X./1.XI.1994), należy podkreślić, że bohater tego eseju biograficznego był „Polakiem z krwi i kości”. Takiego też go znałem i niech to skromne wspomnienie o Profesorze – Wielkim Uczonym, Patriocie i Polaku będzie hołdem poświęconym Jego Pamięci. * Przez okres 10-letniego pobytu w sowieckich łagrach spotykałem lwowiaków, wśród których wielu słyszało o Instytucie prof. R. Weigla, a nawet kilku było związanych z tą instytucją. Wszyscy pozytywnie oceniali działalność profesora i jego patriotyzm. Uratował on bowiem wielu ludzi. Po powrocie do kraju spotykałem także byłych mieszkańców Lwowa, a w rozmowach z nimi często powracał motyw Instytutu R. Weigla. U progu politycznej odwilży w kraju, będącej pochodną „Solidarności”, ożyły na nowo lwowskie wątki w naszej historiografii, a także wśród byłych mieszkańców tego „zawsze wiernego” miasta. Gdy nastał czas organizowania Związku Sybiraków, podjąłem się tego na gruncie krakowskim wraz z moim śp. przyjacielem Tadeuszem Wilczyńskim. Był on strzykaczem w Instytucie. Aresztowany we Lwowie jako żołnierz Armii Krajowej przeszedł, podobnie jak ja, sybirską gehennę. Wśród przyjmowanych do Związku Sybiraków byli oczywiście lwowiacy, a niektórzy z nich podobnie jak ja pracowali w Instytucie u prof. R. Weigla. Rozmowy o tamtych latach ułatwiały wzajemne kontakty budząc obopólne zaufanie. Moje prelekcje o Instytucie, zwłaszcza w środowiskach lwowiaków, zawsze budziły duże zainteresowanie. W okresie dwu kadencji Krakowskiego Oddziału Związku Sybiraków jako prezes i wiceprezes wespół z Tadeuszem Wilczyńskim prowadziliśmy godnie my „weiglowcy” dbałość o sybiracki etos. \nPrzypisy  Oto główne osoby, z którymi rozmawiałem zbierając materiały do wspomnień, znane mi jeszcze z czasów pracy w lwowskim instytucie: prof. S. Kryński, J. Giecuszkiewicz (siostrzenica Profesora), P. Störowa, dr Z. Pokorny. ks. prof. H. Mosing, prof. Z. Stuchly, dr W. Weigl, dr L. Birn, L. Gryglaszewski, T. Wilczyński, M. Stankiewicz, J. Habela, Z. Mackiewicz, K. Mładejowska, D. Kłoskowska. Dodatkowo korzystałem z wielu publikacji oraz filmu pt. „Trzecia część nocy”, według scenariusza M. Żuławskiego, karmiciela w Instytucie, literata i publicysty.\nStrona redakcyjna Opracowanie graficzne i projekt okładki: Joanna Dzierzbicka Fot. na pierwszej str. okładki: autor w Perspektywnym, 6 XI 1954 r. Fot. na str. tytułowej: autor z żoną w Perspektywnym, 10 VII 1955 r. © Copyright by Wydawnictwo Kubajak © Copyright by Wiesław Krawczyński I wydanie 2009 r. – seria „Biblioteka Zesłańca”, t. 22 Polskie Towarzystwo Ludoznawcze ISBN 978-83-62501-19-9 Wydawnictwo Kubajak pl. F. Kulczyckiego 2 32-065 Krzeszowice tel. 012 282 62 65; fax 012 282 10 86 e-mail: kubajak@kubajak.pl www.kubajak.pl Konwersja do formatu EPUB: Legimi Sp. z o.o.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Przez_tundre_i_tajge_po_sowieckich_lagrach-ebookRO/p040808i040" target="_blank" title="Przez tundrę i tajgę po sowieckich łagrach [Wiesław Krawczyński] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Przez tundrę i tajgę po sowieckich łagrach [Wiesław Krawczyński] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Mieszkańcy trzech gmin domagają się szybszego wykupu ziemi pod CPK\nDodano: 24 maja 2021, 16:23 0\nMieszkańcy miejscowości, na terenie których za kilka lat ma powstać Centralny Port Komunikacyjny, są coraz bardziej sfrustrowani czekaniem na wykup ich gruntów. Napisali list do premiera Mateusza Morawieckiego, w którym proszą o przyspieszenie procesu.\n– Chcielibyśmy, aby wszystko odbyło się sprawnie, tym bardziej, że widzimy szkody, jakie przynosi ta sytuacja, zarówno rolnikom, jak i przedsiębiorcom – powiedzieli w rozmowie z RMF FM.\nSpółka Centralny Port Komunikacyjny informuje, że trwa Program Dobrowolnych Nabyć, w ramach którego wszyscy zainteresowani sprzedażą gruntów z wyznaczonego obszaru mogą zgłaszać się do spółki CPK. Pozyskiwanie działek ma potrwać do 2023 roku.\nTrwają prace geodezyjne\nKilka dni temu rzecznik spółki CPK Konrad Majszyk mówił o pracach geodezyjnych, które są prowadzone a terenie trzech gmin, gdzie ma powstać CPK. W ramach pierwszego etapu, który już się zakończył, po drogach publicznych na obszarze przyszłej inwestycji jeździł samochód pomiarowy z zestawem Lidar, czyli laserowym czujnikiem odległości.\nDrugi etap dotyczył pomiaru budynków. Mierzyły je dwa zespoły terenowe – wyposażone zarówno w drony, jak też urządzenia pomiarowe umieszczone w plecakach. Ten etap jest w fazie końcowej.\nCPK ma być gotowy w 2027 roku


> Dla Konia>Pielęgnacja konia>Przybory do czyszczenia>Zestaw pielęgnacyjny HORZE\nZestaw pielęgnacyjny HORZE\nZestaw pielęgnacyjny HORZE.\nZestaw pielęgnacyjny HORZE
Elegancki zestaw pielęgnacyjny, składający się z drewnianych szczotek w nylonowej torbie. Zawiera: dużą szczotkę do sierści, średnią szczotkę do sierści, szczotkę ryżową, szczotkę do grzywy i ogona, rękawicę z sizalu oraz ręcznik. Kolor czarny.
\nElegancki zestaw pielęgnacyjny, składający się z drewnianych szczotek w nylonowej torbie. Zawiera: dużą szczotkę do sierści, średnią szczotkę do sierści, szczotkę ryżową, szczotkę do grzywy i ogona, rękawicę z sizalu oraz ręcznik. Kolor czarny.


Jazda pod specjalnym nadzorem. Ubezpiecz swój wyjazd na narty\nChyba nikt, kto planuje zimą wyjazd w góry, nie jedzie tam, by siedzieć w pensjonacie czy hotelowym pokoju. Ale ubezpieczenie narciarskie może nam się przydać nie tylko na stoku czy trasie, a również wtedy, kiedy plany pokrzyżuje nam pogoda.\nUbezpieczenie narciarskie daje nam to, czego nie da polisa turystyczna – organizację pomocy medycznej oraz pokrycie jej kosztów w razie wypadku na stoku czy trasie zjazdowej. Co ważne, ochrona dotyczy również transportu ze stoku do szpitala czy między placówkami medycznymi. Polisa pokrywa także koszt poszukiwania czy akcji ratowniczej.\nJeśli już przytrafi nam się nagła choroba lub wypadek, po którym wylądujemy w szpitalu z nogą w gipsie, ubezpieczyciel odda nam pieniądze za niewykorzystany karnet narciarski (do kwoty 150 euro). Ale ubezpieczenie na wyjazd na narty ma również dodatki, niezwiązane z problemami zdrowotnymi. Gdyby bowiem już po przyjeździe na miejsce okazało się, że figla spłatała pogoda i w promieniu 15 kilometrów nie ma żadnej czynnej trasy zjazdowej, również dostaniemy odszkodowanie w wysokości 15 euro za dzień takiego przestoju (w sumie może to być maksymalnie 150 euro).\nKażdy wypadek, który skończy się urazem, zostanie „wyceniony” również w ramach ubezpieczenia następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW). Tu maksymalna suma odszkodowania w pakiecie SPORT Active wynosi 5 tys. euro, zaś w pakiecie SPORT Extreme – 10 tys. euro. Przy czym maksymalna suma wypłacana jest wyłącznie w przypadku trwałego i poważnego uszczerbku na zdrowiu, czyli np. złamania kręgosłupa zakończonego paraliżem, a także śmierci. Przy najczęstszych urazach – złamaniach, zwichnięciach, skręceniach – jest to kilka procent sumy ubezpieczenia. Wysokość odszkodowania określana jest zawsze po zakończeniu leczenia i rehabilitacji.\nUbezpieczenie narciarskie zawiera w sobie także polisę na bagaż, w tym na sprzęt sportowy. W przypadku narciarzy są to buty i narty, a snowboardzistów – buty i deska. Jeśli sprzęt zostanie skradziony, zaginie w czasie transportu samolotem, zniknie z przechowalni, do której oddaliśmy go za pokwitowaniem, albo zniszczy się w czasie wypadku, dostaniemy – w zależności od pakietu ubezpieczeniowego – w wariancie Active 300 euro, a w wariancie Extreme – 500 euro.\nPolisa narciarska ma w sobie jeszcze jeden podpunkt – ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. Jeśli na stoku dojdzie do wypadku z naszej – nieumyślnej – winy, wówczas polisa pokryje koszt naszej odpowiedzialności (do sumy ubezpieczenia, a to w przypadku pakietu SPORT Active jest 25 tys. euro za szkodę wyrządzoną osobie, a 2500 euro za zniszczenie przedmiotów; w pakiecie SPORT Extreme te sumy są dwukrotnie wyższe).\nAle nawet jeśli jedziemy w góry nie po to, by jeździć na nartach czy desce, a wspinać się po nich, i to niekoniecznie zimą, przyda nam się polisa. I tu mniej ważne jest, czy jest to ubezpieczenie narciarskie, czy po prostu sportowe – najważniejsze, by był to pakiet rozszerzony. Wyprawy w góry do 5 000 m n.p.m. są bowiem uznawane za sport ekstremalny, a ten objęty jest ochroną w pakiecie Extreme.\nWypadek na stoku – za co zapłaci ubezpieczyciel? CZYTAJ WIĘCEJ.


Uzależnienia i ryzykowne używanie substancji psychoaktywnych a dialog motywujący w terapii młodzieży i młodych dorosłych - Czasopismo "Doradca w Pomocy Społecznej" - doradcawpomocyspolecznej.pl\nUzależnienia i ryzykowne używanie substancji psychoaktywnych a dialog motywujący w terapii młodzieży i młodych dorosłych\nPowodzenie terapii wychodzenia z uzależnienia zależy od gotowości młodego człowieka do współpracy i otwartości na rozmowę o swoich trudnościach, od gotowości do zmiany, relacji terapeutycznej, ale przede wszystkim wewnętrznej motywacji. Narzędziem wspierającym osobą uzależnioną w drodze z wychodzenia z nałogu jest dialog motywujący.\nDialog motywujący to stosunkowo nowy nurt stosowany przez terapeutów w Polsce. Twórcami dialogu motywującego są William R. Miller i Stephen Rollnick. Ma on swoje korzenie w psychoterapii humanistycznej, poznawczo-behawioralnej czy systemowej, ale dodatkowo czerpie z psychologii motywacji, inspiracji. Dialog motywujący można określić jako współpracę między klientem a terapeutą w dążeniu do zmiany lub współtowarzyszenie temu procesowi. Jest formą pomocy, akceptacji ścieżek i wyborów klienta. W całej konwencji ducha dialogu odchodzi się od klinicznego podejścia do osoby jako do „pacjenta”, a jego miejsce zajmuje „klient” – zdrowy, autonomiczny byt odpowiedzialny za swoje działania. Terapeuta odchodzi od koncepcji „naprawiana” myślenia pacjenta na rzecz towarzyszenia klientowi w jego poszukiwaniach sposobu osiągania zamierzonych celów. Dialog motywujący to nie tylko metoda, ale stan, w obrębie którego terapeuta działa i z którym się utożsamia. Duch dialogu obejmuje empatię wobec klienta, wzmacnianie jego zasobów, pracę z oporem na rzecz zmian, obejmującą doświadczanie korzyści przez klienta, akceptację jego osoby oraz wspólne omawianie działania na rzecz podejmowanych zmian. Relacja z klientem to proces rozwojowy, w którym potrzeba czasu, zaufania. Opór klienta jest traktowany jako proces rozwojowy i brak gotowości do zmiany, który można wykorzystywać w pracy do umacniania relacji i zrozumienia klienta. Metoda posługuje się zręcznym wykorzystywaniem pytań i parafraz z użyciem aktywnego słuchania.\nMłody klient w gabinecie\nPoczątki relacji terapeutycznej wyglądają różnie, wiele zależy od nastawienia klienta, jego dotychczasowych doświadczeń z psychologami, psychoterapeutami czy innymi osobami – „pomagaczami”. Tym, co wpływa i kształtuje relacje, jest także doświadczenie, autentyczność, spójność i warsztat, jakim się posługuje terapeuta. Zdarza się jednak, że kiedy u podłoża motywacji klienta są zewnętrze czynniki, takie jak wpływ rodziców, nakaz sądowy lub sugestia znaczącego dorosłego do podjęcia konsultacji czy terapii przez nastolatka, pojawia się niechęć do wzięcia udziału w spotkaniu lub opór wobec terapeuty. Zwykle jest to rodzaj manifestacji niezadowolenia w wyniku okoliczności, w jakich na ten moment się znajduje młoda osoba. Często taki opór wynika z negatywnych doświadczeń, braku odniesienia lub niewiedzy. Zdarza się, że młody człowiek ma przeświadczenie, że dorosły – terapeuta – będzie narzucał mu swój światopogląd lub wprowadzał zmiany wbrew jego woli. Niewątpliwie ważne są także nieprzyjemne emocje, takie jak poczucie winy, złość czy wstyd w danej sytuacji.\nU terapeuty pojawiają się matka z synem. Chłopiec ma szesnaście lat i jest sportowcem, uczęszcza także do szkoły o takim profilu, gdzie realizuje swoje pasje. Od roku używa tytoniu i ostatnio zwiększył liczbę wypalanych papierosów. Rodzice zauważyli, że syn pali papierosy, jednocześnie zbiegło się to z gorszymi wynikami sportowymi. Rodzice postanowili interweniować, zapisując go do terapeuty.\nTerapeuta: Być może nasza dzisiejsza rozmowa nie będzie przypominała dotychczasowych Twoich doświadczeń. Spotykamy się, abym lepiej poznała Ciebie i Twój sposób widzenia. Moją rolą nie jest mówienie, co musisz zrobić. Będziemy rozmawiać o zmianach, które Ty będziesz chcieć wprowadzać.\nTerapeuta: Zakładam, że to może być dla Ciebie niekomfortowa sytuacja siedzieć tutaj i rozmawiać ze mną.\nKlient: Tak właśnie jest…\nTerapeuta: Zdarza się, że młodzi ludzie, przychodząc tu, nie wiedzą, z jakiego powodu…\nKlient: Ja wiem, chodzi o to, że moja matka znalazła fajki i przeszkadza jej moje palenie.\nTerapeuta: O czym wolisz porozmawiać na początku? O matce czy o papierosach?\nKlient: Możemy o matce…\nStwierdzenia na temat roli terapeuty niejako szkicują, jak wyglądają jego działania w pracy z klientem. Ważne jest, żeby podkreślić autonomię i wolność w decydowaniu młodego człowieka. Terapeuta wczuwa się w rolę klienta, mówiąc o doświadczaniu braku komfortu przez niego. Pozwala to niejako obniżyć napięcie klienta i przybliżyć mu osobę terapeuty jako empatyczną i współczującą. Nawet jeśli klient wypowiada niewielką ilość informacji, należy dać mu czas na oswojenie się z nową sytuacją. A jeśli młoda osoba odmówi nam odpowiedzi na pytania? Należy uszanować jej decyzję, podkreślając, że jak najbardziej ma do tego prawo. W adolescencji poczucie autonomii ma znaczenie, ważne, żeby klient miał poczucie o współdecydowaniu, jakie tematy chce poruszać.\nTerapeuta, stosując dialog motywujący, może używać miary do opisu aktualnego stanu klienta. Skalować można samopoczucie, dobrostan, jakość relacji, bliskość do celu czy ważność wartości. Można dodatkowo wyrysować dziesięciostopniową skalę na kartce dla zobrazowania.\nTerapeuta: Jak się dzisiaj czujesz? W skali od 1 do 10?\nW skali od 1 do 10 jak ważne jest dla Ciebie, aby poprawić swoje wyniki w bieganiu?\nJak określasz w skali od 1 do 10 zaangażowanie w waszą relację ze strony X?\nGdzie określisz siebie na skali od 1 do 10 w dążeniu do tego celu?\nJak określasz swoją formę przed paleniem tytoniu w skali od 1 do 10?\nSkalowanie jest o tyle ciekawą techniką, ponieważ naocznie określa perspektywę w dążeniu do celu. Liczba dziesięć może oznaczać zadowalający jednostkę pułap. Jedynka na skali obrazuje poziom funkcji jednostki i wprowadzanie zmian w obrębie obszarów do pracy. Skalę można podzielić i stworzyć katalog – gdzie zaczyna się dobrostan, a gdzie zadowalające klienta minimum. Jest to odniesienie do potrzeb naszego rozmówcy. Skala to także baza do planowania, czyli co zrobić, żeby przejść o krok wyżej w osiąganiu lepszego samopoczucia czy rezultatów, lub stanowi podstawę omówienia. Ta technika pracy może być punktem odniesienia do wielu pytań, jakie może zadać terapeuta, ale też przestrzenią, po której klient sam może się poruszać. Technika skali jest bardzo uniwersalna także w innych podejściach psychoterapeutycznych.\nNarzędzia O A R S\nDialog należy prowadzić w określonej strukturze, na którą powinny się składać następujące elementy: pytania, afirmowanie, odzwierciedlenia i podsumowania. Taki układ, mimo że wydaje się sztuczny, wprowadza pewien porządek i ład w rozmowie, która stwarza klientowi warunki bezpieczeństwa w komunikacji z terapeutą.\na) O – Open questions (pytania otwarte) – nie należy zadawać zbyt wielu pytań, by klient nie poczuł się niekomfortowo, a spotkanie terapeutyczne nie przypominało bardziej przesłuchania niż dialogu motywującego. Warto korzystać z pytań otwartych, ponieważ pozwala to zredukować liczbę pytań oraz odpowiedzi klienta w formie rozstrzygnięć „tak” lub „nie”.\nTerapeuta: Mówiłeś, że po paleniu papierosów zauważyłeś, że Twoja kondycja nieco się obniżyła. Jakie inne skutki palenia zauważasz?\nKlient: Na palenie idzie mi mnóstwo pieniędzy, kiedyś mogłem odłożyć na gry do konsoli, teraz z kieszonkowego nie zostaje mi prawie nic…\nTerapeuta: Palenie tytoniu pochłania prawie całe Twoje oszczędności, nie możesz zaoszczędzić na dotychczasowe pasje i przyjemności, co prawdopodobnie Cię frustruje.\nOtwarte pytanie pozwoliło klientowi na opowiedzenie o innym negatywnym skutku palenia tytoniu. Po pytaniu terapeuty i odpowiedzi klienta pada odzwierciedlenie.\nOdzwierciedlenia dobrze jest używać po pytaniu i przed pytaniem. Taki zabieg pozwoli zachować równowagę i wyważy siłę pytania z odzwierciedleniem.\nb) A – Affirmation (dowartościowania) – opierają się na dostrzeżeniu i podkreśleniu motywacji, uwypukleniu zalet w przytoczonych przez klienta zachowaniach, popierając odwołaniem do konkretnego przykładu. Afirmowanie pozwala niejednokrotnie na dostrzeżenie przez klienta swoich mocnych stron i docenienie umniejszanych umiejętności i cech. Ważne, aby dowartościowywanie było bez oceny terapeuty. Przykładem niewłaściwego afirmowania może być: „Bardzo cieszy mnie fakt, że postanowiłeś rzucić palenie”. Trafniejsze jest: „Twoja decyzja o rzuceniu palenia pokazuje, że zależy Ci na zdrowiu”.\nOto przykład innego afirmowania:\nTerapeuta: Mówisz o dolegliwościach zdrowotnych, które są spowodowane paleniem. Jakie widzisz wyjście, żeby poprawić tę sytuację?\nKlient: Myślę o tym, żeby zmniejszyć liczbę wypalanych papierosów, bo dokucza mi ta ciągła zadyszka na treningach, już próbowałem rzucić natychmiastowo kilka razy, ale głód nikotynowy nie pozwala mi na to i ciągle wracam do punktu wyjścia.\nTerapeuta: Mówisz o tym, że dostrzegasz konsekwencje, próbowałeś rzucić palenie, by zadbać o kondycje i zdrowie. Wiesz, że trudne jest dla Ciebie natychmiastowe zerwanie z papierosami i planujesz, w jaki sposób to zrobisz poprzez analizę swoich dotychczasowych doświadczeń z rzucaniem palenia.\nTerapeuta, analizując sytuację klienta, podkreśla jego prozdrowotne zachowanie, wzmacnia postawę i zdolność do wyciągania wniosków przez klienta oraz próbę znalezienia sposobu wyjścia z uzależnienia. Wobec prób i starań klienta nie należy przejść obojętnie, warto je zawsze wzmocnić i nazwać, bo to z kolei pozwala podnieść poczucie własnej skuteczności.\nc) R – Reflective listening (odzwierciedlanie) – jest ważnym elementem dialogu motywującego, stanowi fundament aktywnego słuchania. Używanie odzwierciedleń pozwala na przybliżenie się do aktualnego stanu klienta, zrozumienie jego sytuacji, czynników działań i uczuć mu towarzyszących. W dialogu motywacyjnym występują dwa rodzaje odzwierciedleń – proste i złożone. Te pierwsze to zwykle sparafrazowanie lub powtórzenie wypowiadanych przez klienta treści, przykładem może być:\nKlient: Mam ostatnio doła z powodu moich niepowodzeń.\nTerapeuta: Jesteś w gorszym nastroju z powodu swoich niepowodzeń.\nZ kolei przykładem odzwierciedlenia złożonego może być:\nKlient: Mam dosyć narzekań swoich rodziców o to, że spadły mi wyniki w bieganiu, i wtedy sięgam po papierosy. Ta presja jest nie do wytrzymania.\nTerapeuta: Złościsz się, kiedy rodzice mówią o gorszych wynikach w sporcie, masz wtedy poczucie nacisku z ich strony i redukujesz stres poprzez sięganie po papierosy.\nKlient: Wiem, jak wpływają papierosy na jakość mojej kondycji.\nTerapeuta: Masz jednak poczucie, że palenie i gorsze wyniki w bieganiu są powiązane, mimo że w chwili stresu masz poczucie, że obniżają Twoje napięcie.\nd) S – Summarizing (podsumowania) – polega na wybieraniu najbardziej znaczących treści z tego, co powiedział klient i przedstawianie mu ich w formie podsumowania. Pozwala to na porządkowanie treści i ukazanie terapeuty jako uważnego słuchacza. Takie powtórzenie pozwala też na utrwalenie pewnych faktów, ale też domykanie etapów zbierania wiedzy. Terapeuta, poprzedzając podsumowanie, może użyć słów typu: „Jeśli dobrze zrozumiałem…”, „Zatrzymajmy się i podsumujmy…”, „Omówiliśmy… powróćmy do…”.\nPoniżej przykład podsumowania:\nTerapeuta: Mówiłeś dziś o tym, że ostatnio gorzej z Twoim...\nAbsolwentka psychologii na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, certyfikowany terapeuta dialogu motywującego, w trakcie certyfikacji na specjalistę terapii uzależnień. Psycholożka i autorka publikacji.


Czapka bawełniana chłopięca ze skórzaną naszywką jesienna/wiosenna czarna Nesti | AGBO\nCzarny Zielony Zielony Miodowy Khaki Granatowy Niebieski\nCzapka jesienna/ wiosenna dla chłopca Nesti\n- urocza, skórzana naszywka w kształcie niedźwiadka\n- ładnie wywinięty brzeg\n- cienka bawełniana czapka\nCzapka jesienna/ wiosenna doskonale sprawdzi się podczas wiosennych zabaw na świeżym powietrzu, spacerów czy jesiennych podróży. Spełniamy wysokie wymagania klientów. Każda czapka chłopięca jest niepowtarzalna i jedyna w swoim rodzaju. Atrakcyjny, wyróżniający się na tle innych wzór i piękno zastosowanego materiału czynią nasze produkty absolutnie wyjątkowe. Doskonale dopasowują się do głowy, dzięki czemu są wygodne i bardzo komfortowe w noszeniu. Nasze produkty wykonywane są z certyfikowanych przędz, pochodzących od sprawdzonych, polskich dostawców. Wiele z procesów produkcji jest wykonywanych ręcznie, dzięki temu daje nam to możliwość tworzenia rzeczy najwyższej jakości.\n4729 color 08 J-12\nOpinie o Czapka bawełniana chłopięca ze skórzaną naszywką jesienna/wiosenna czarna Nesti\nCzapka ładna, ale bardzo cienka\nMarzena, Minsk Mazowiecki\nZamówione czapeczki z kominami bardzo ładne. Polecam\nCzapka jest prześliczna materiał bardzo cienki dawne wczesną jesień\nSuper czapeczka, cienka i przewiewna, Synek wygląda w niej ślicznie, rozmiar idealnie dopasowany, nic się z nią nie dzieje w praniu. Kupiłam dwie i planuje kolejny zakup :)\nSuper czapka, cienka w sam raz na ciepła wiosnę/lato.\nŚwietna jakość produktu, polecam! :)\nNajlepsze czapki dziecięce na wiosnę - wybieraj z głową\nW wiosenne, słoneczne dni spędzamy z dziećmi na świeżym powietrzu znacznie więcej czasu niż zimą. Aktywne maluchy chętnie korzystają z ładnej pogody i z prawdziwą przyjemnością oddają się szalonej zabawie poza domem. Niestety, wiosenna aura bywa zdradliwa, a nieodpowiedni ubiór dziecka podczas spaceru może skutkować przeziębieniem. Doradzamy jakie czapki sprawdzą się najlepiej wiosną.


Korzyści wynikające z ukończenia bezpłatnych studiów podyplomowych. - bastiondialogu.pl\nRedakcja bastiondialogu.pl Opublikowane w 17 kwietnia 2022\nWspółcześnie bardzo duże znaczenie ma wykształcenie oraz posiadane przez pracownika doświadczenie zawodowe. Kiedy jednak ukończyliśmy standardową edukację oraz studia, a w dalszym ciągu chcielibyśmy zmienić swoją ścieżkę kariery, to odpowiednim rozwiązaniem może okazać się pójście na studia podyplomowe. Jednakże nauka na wymienionych rodzajach studiów jest związana z koniecznością poniesienia znacznych kosztów. Gdy chcemy poprawić swoją sytuacją zawodową, bądź całkowicie się przebranżowić, bez znacznego uszczuplenia naszego budżetu, to warto jest rozważyć skorzystanie z bezpłatnych studiów podyplomowych.\nDla kogo są dostępne bezpłatne studia podyplomowe?\nPodobnie jak na pełnopłatne studia podyplomowe również w opcji bezpłatnej obowiązuje rekrutacja, za którą również ni obowiązuje dodatkowe opłaty. Pierwszeństwo jednak mają osoby bezrobotne, bądź których stanowisko pracy jest zagrożone, ale także kandydaci posiadający nieatrakcyjne kompetencje zawodowe. Przykłady zawodów o wspomnianych rodzajach kompetencji stanowią socjolodzy, nauczyciele, filolodzy, politolodzy, bądź urzędnicy. Wymienionym osobom trudno jest znaleźć pracę, a zwłaszcza taką, która jest dobrze płatna. Warto jest pamiętać, że dostanie się na wyznaczony kierunek jest związane z określonymi wymogami, zgodnie z których należy się podporządkować.\nJakie uczelnie i kierunki oferują bezpłatne studia podyplomowe?\nBezpłatne studia podyplomowe to oferta prezentowana przez część uczelni publicznych, ale także i prywatnych. Przeważająca część kierunków finansowana jest przez Unię Europejską. Jeżeli chodzi o listę programów to jest ona tworzona w oparciu o analizy rynkowe i potrzeby rynku pracy, co powoduje, że większość kierunków związana jest z następującymi obszarami jak edukacja i administracja, zarządzanie, czy marketing. Przykłady najbardziej popularnych studiów podyplomowych dostępnych nieodpłatnie to m.in:\n– doradztwo biznesowe;\n– zarządzanie zasobami ludzkimi;\n– zarządzanie projektami;\n– zarządzanie przedsiębiorstwem;\n– informatyczne technologie biznesowe.\nLista dostępnych studiów podyplomowych finansowanych przez Unię Europejską jest na bieżąco aktualizowana i odświeżana.\nKorzyści nieodpłatnych studiów podyplomowych.\nPoza możliwością znacznej poprawy swojej pozycji zawodowej ukończenie studiów podyplomowych w opcji bezpłatnej, oferuje inne korzyści. Udanie się na studia podyplomowe pozwala na powiększenie wiedzy oraz rozwinięcie posiadanych umiejętności, które stanowią podstawę naszego rozwoju osobistego. Dodatkowa osoba, która jest absolwentem opisywanych trybów studiów, staje się pracownikiem poszukiwanym przez dużą liczbę pracodawców, co przejawia się w dostępnie do konkurencyjnych zarobków.\nPoprzedni wpisNawilżanie skóry – o czym warto pamiętać\nNastępny wpisRozwód a podział wspólnego majątku – co musisz wiedzieć?\nJak właściwie pielęgnować zarost i brodę? Tych błędów koniecznie unikaj!\nRedakcja bastiondialogu.pl 29 kwietnia 2021\nPlastry na odchudzanie, suplementy i inne sposoby wsparcia odchudzania\nRedakcja bastiondialogu.pl 13 lutego 2021\nCzy cynamon na odchudzanie to skuteczna metoda?\nRedakcja bastiondialogu.pl 15 stycznia 2021\nRedakcja bastiondialogu.pl 15 lutego 2022


Części zamienne do samochodów i maszyn - Dekmot – Jelcz-Laskowice\nCzęści do pojazdów samochodowych — ciężarówki, auta osobowe, maszyny specjalistyczne\nZajmujemy się sprzedażą części zamiennych do maszyn i samochodów zarówno ciężarowych, jak i osobowych. Mamy w ofercie klocki i tarcze hamulcowe, amortyzatory, świece zapłonowe, filtry samochodowe, chłodnice, przeguby, wahacze, sprzęgła oraz wiele części samochodowych.\nZapraszamy do kontaktu — Przedsiębiorstwo Handlowe DEKMOT\nDoświadczony i doskonale znający branżę motoryzacyjną personel chętnie służy doradztwem produktowym, a także wsparciem technicznym – na każdym etapie realizacji zamówienia. W przypadku pytań, problemów z doborem części do pojazdów mechanicznych – jesteśmy do Państwa dyspozycji.\nAuto-części sklep internetowy — dobór części samochodowych\nZapraszamy do naszego e-sklepu części samochodowych. Przejrzysty system katalogowania sprawia, że wyszukiwanie części zamiennych jest łatwe i szybkie, a same zakupy przebiegają sprawnie i intuicyjnie.\nCzęści zamienne do samochodów ciężarowych oraz maszyn – P.H. DEKMOT - Jelcz-Laskowice\nNaszym głównym profilem działalności jest sprzedaż części zamiennych do maszyn i samochodów, w tym również dedykowanego konkretnym modelom pojazdów asortymentu uzupełniającego. Służymy fachowym doradztwem, wsparciem technicznym. Podczas napraw i modernizacji aut niezwykle istotne jest idealne wręcz dopasowanie wymienianych elementów do fabrycznie użytych przez danego producenta. Nowoczesny system katalogowania produktów i intuicyjna wyszukiwarka pozwala na sprawne wyszukanie każdego produktu z naszego sklepu części zamiennych on-line czy to po kodzie towaru, procencie, bądź marce i typie pojazdu.\nJesteśmy przedsiębiorstwem handlowym, które od ponad 16 lat zajmuje się sprzedażą części zamiennych i akcesoriów samochodowych do różnego typu pojazdów. W naszej ofercie znajdą Państwo zarówno nieograniczony dostęp do popularnych produktów, jak i tych rzadko spotykanych.\nMamy oryginalne filtry, silniki, świece zapłonowe, elementy układu paliwowego, napędowego, kierowniczego, hamulcowego, wydechowego czy też zawieszenia. Pełna lista kategorii dostępna jest w naszym sklepie internetowych z auto częściami.\nLampy przednie, tylne, obrysowe\nReflektory robocze żarówkowe i LED\nPneumatyka hamulcowa WABCO\nOkładziny i klocki hamulcowe FOMAR, IDACO\nBezpieczniki i części MTA\nCzęści zamienne TIR firmy SAMPA AUTOMOTIVE


Magazyn I Makieta Liści | Darmowy plik PSD\nMagazyn I Makieta Liści Darmowe Psd\nUkład gazety. artykuły w felietonach prasowych projekt magazynu gazetowego. broszura gazetowa. szablon wektor dziennika redakcyjnego\nMagazyn pistolet z amunicją izolować na białym tle. zdjęcie makro\nWidok z góry magazynu lub broszury i makiety okładki premium psd\nKorporacyjny wielostronicowy projekt szablonu broszury biznesowej minimalny projekt szablonu profilu firmy\nProjekt szablonu układu broszury biznesowej nowoczesny wielostronicowy szablon profilu firmy\nProfil firmy wielostronicowy szablon broszury projekt kreatywny układ szablonu broszury biznesowej\nProfil firmy szablon broszury projekt układu wielostronicowy szablon broszury biznesowej desgn\nSzablon układu broszury profilu firmy nowoczesna minimalna wielostronicowa broszura biznesowa\nSzablon okładki broszury projekt układu profilu firmy szablon okładka projektu okładki książki\nProjekt okładki broszury biznesowej szablon profilu firmy okładka projektu okładki książki\nProjekt szablonu okładki broszury projekt okładki profilu firmy\nProjekt okładki książki projekt okładki broszury projekt okładki\nProfil firmy szablon broszury projekt minimalny korporacyjny szablon broszury biznesowej\nSzablon profilu firmy korporacyjnej projekt minimalny czerwony kolor kształt szablon broszury biznesowej\nProjekt szablonu profilu firmy nowoczesny minimalistyczny projekt broszury wielostronicowej\nProjekt broszury profilu firmy krajobrazowej lub szablon broszury w kolorze czerwonym red\nKobieta w białym ubraniu siedzi na krześle w biurze w białym wnętrzu i przegląda magazyn...\nRealistyczne makiety okładek książek. pusty biały perspektywa twarda książki broszura magazyn lub katalog 3d zestaw szablonów\nBiały papier formatu a4 składa się w narożnik.\n16-stronicowy układ szablonu broszury firmowej żółty\nWielostronicowy układ szablonu broszury\nUkład szablonu broszury firmy pomarańczowy i czarny\nPomarańczowy korporacyjnych wielostronicowych broszura szablonu projektu\nUkład szablonu wielostronicowej broszury firmowej\nBroszura firmowa wielostronicowy projekt układu templae\nSzablon prezentacji minimalne niebieskie slajdy\nSzablon prezentacji slajdów minimalne pomarańczowy\nRealistyczny otwarty notatnik. notatnik lub zeszyt ze spiralnie oprawionymi stronami i ilustracją okładki\nDziewczyna w okularach z gazetą\nEkskluzywna okładka magazynu mody\nMłody człowiek ma śniadanie w łóżku i czytelniczym magazynie w pokoju\nPlansza podróży. infografika we francji, napisy w paryżu i słynne zabytki.\nKolorowy roczny raport broszura ulotki projekt szablonu.\nMłody człowiek ma śniadanie w łóżku i czytelniczej gazecie w pokoju\nSzablon broszura kreatywnych korporacyjnych\nSzablon flyer kreatywnych korporacyjnych\nPusty magazyn lub broszura odizolowywający na bielu.\nDzień piękna dla siebie. kobieta ubrana w jedwabny szlafrok wykonująca codzienną pielęgnację skóry w domu. leżenie na sofie, czytanie czasopism, picie kawy, zamyślenie. pojęcie piękna, samoopieki, kosmetyki, młodości.\nDzień piękna dla siebie. kobieta ubrana w jedwabny szlafrok wykonująca codzienną pielęgnację skóry w domu. leżąc na sofie, czytając magazyny, pijąc kawę. pojęcie piękna, samoopieki, kosmetyki, młodości. ścieśniać.


Praca w centrali | Santander\nStrona głównaPraca w Santander Bank PolskaPraca w centrali\nTo tutaj podejmowane są najważniejsze decyzje\ndotyczące Santander Bank Polska.\nNasze centra dowodzenia\nTo tutaj podejmowane są najważniejsze decyzje dotyczące Santander Bank Polska. Praca w centrali banku obsługującego 5 000 000 klientów to zarówno wyzwanie, jak i satysfakcja. I świetne miejsce do zrobienia kariery.\nCentrum Wsparcia Biznesu, czyli Centrala\nObszar Strategii i Transformacji Modelu Biznesowego\nOrganizacja agile – czyli jaka\nDlaczego zmieniliśmy model pracy na agile\nGoogle, Netflix, Spotify – te marki mówią same za siebie. Bazując na metodach agile wypracowują przełomowe rozwiązania dla klientów, stając się inspiracją nie tylko dla swojej bezpośredniej konkurencji. U podstaw ich działania leżą: bliska kooperacja w ramach zespołów multidyscyplinarnych podejmujących wspólne decyzje, elastyczność i transparentność, a także przestrzeń do eksperymentowania na drodze do osiągnięcia jednego celu.\nNasze otoczenie zmienia się szybko, a trendy stają się coraz mniej przewidywalne. Na rynku każdego dnia pojawiają się produkty i usługi dostosowane do najnowszych potrzeb klientów, a nasza bezpośrednia konkurencja oferuje innowacyjne rozwiązania zmieniające „reguły gry”. Dlatego, aby elastycznie adaptować się do zmian i wychodzić naprzeciw oczekiwaniom klientów, chcemy współpracować ze sobą bliżej i efektywniej jako jeden zespół.\nJeden zespół = jeden cel Samodzielność zespołu Wielofunkcyjny skład\nKażdy członek zespołu, niezależnie od swojej roli (np. IT, Administracja, Biznes), dąży do osiągnięcia wspólnego dla teamu, jasno zdefiniowanego celu. Suma prac wszystkich zespołów składa się na realizację celów biznesowych organizacji.\nZespoły mają swobodę w podejmowaniu decyzji i biorą za nie odpowiedzialność w zakresie realizowanych prac. Dzięki krótkim cyklom roboczym oraz częstym informacjom zwrotnym, decyzje zapadają regularnie na podstawie najnowszych informacji.\nZamiast tradycyjnych silosów opartych na podziale prac, zespoły tworzą się wokół zdefiniowanych celów oraz potrzeb Klienta. Kompetencje osób z różnych obszarów organizacji nawzajem się uzupełniają, zapewniając płynny postęp prac i samodzielność w działaniu.\nNajskuteczniejszym sposobem przekazywania informacji zespołowi i w zespole, jest bezpośrednia rozmowa. Aktywna współpraca między nami – pracownikami oraz wzajemne wsparcie podczas prac są kluczowe, abyśmy mogli sprawnie reagować na zmieniające się wymagania Klienta. Jeśli potrzebujemy procesów i narzędzi to wybieramy takie, które najlepiej wspierają oraz ułatwiają naszą pracę.\nPracujemy z większą pasją, gdy widzimy gotowe efekty naszych działań i możemy się nimi podzielić z klientem. Im częściej dostarczamy wartościowy, działający produkt i dotrzymujemy obietnic złożonych klientowi, tym bardziej jesteśmy zmotywowani do dalszej pracy. Jeśli z pewnych względów wymagane jest przygotowanie dokumentacji do tworzonego produktu, powstaje ona równocześnie z pozostałymi pracami – na podstawie ustaleń zespołu oraz informacji zwrotnej od klienta. Kluczem jest prostota, czyli sztuka minimalizowania niezbędnej pracy.\nTo klient jest najważniejszy i wyznacza kierunki naszej pracy. Zamiast komunikować się z nim za pomocą skomplikowanych umów, wolimy zaprosić go do zespołu i zaangażować w proces tworzenia oraz rozwoju produktu. Słuchamy z uwagą jego potrzeb, okazujemy szacunek dla jego punktu widzenia i wspólnie wypracowujemy najlepsze rozwiązania.\nJak powiedział Dwight D. Eisenhower „Plany są niczym; planowanie jest wszystkim.” W agile doskonale wiemy, że plany lubią się zmieniać i akceptujemy to. Właśnie dlatego pracujemy w krótkich sprintach, żeby móc na bieżąco reagować na zmiany wymagań i aktywnie angażować się w uaktualnienie priorytetów oraz pracę nad najważniejszymi zadaniami. Jeśli widzimy, że potrzebujemy zmiany kursu, że nasz plan nie podąża za klientem, mówimy wprost o konieczności zmian i pomagamy wprowadzić je w życie.\nPion Prawny organizuje i wykonuje obsługę prawną naszego Banku, zapewnia obsługę jednostek organizacyjnych, a także koordynuje i sprawuje merytoryczny nadzór nad współpracą z podmiotami zewnętrznymi, świadczącymi doradztwo prawne na rzecz Banku.\nPodstawowymi zadaniami Pionu Prawnego są:\nzapewnienie najkorzystniejszych i skutecznych rozwiązań prawnych w bieżącej działalności Banku,\nreprezentowanie Banku w postępowaniach sądowych oraz przed innymi organami zewnętrznymi.\nPodstawowe zadania Departamentu Marketingu to promocja produktów dla klientów indywidualnych i przedsiębiorstw, nadzór nad wizerunkiem kanałów dystrybucji (oddziały, internet, telefon itd.), merchandising, zarządzanie i nadzór nad głównym portalem banku oraz komunikacja z "internet community". W ramach całego Obszaru funkcjonują również zespoły odpowiedzialne za działania związane ze Społeczną Odpowiedzialnością Biznesu, kontaktami z mediami, sponsoringiem różnego rodzaju działań oraz badaniami i budowaniem w banku podejścia klientocentrycznego.\nAudyt Wewnętrzny jest stałą funkcją, niezależną od wszelkich innych funkcji lub jednostek. Dostarcza Zarządowi i Radzie Nadzorczej oraz innym członkom wyższego kierownictwa informacji w zakresie badań audytowych oraz oceny adekwatności i skuteczności systemu kontroli wewnętrznej. Opiniuje także system zarządzania bankiem. W związku z tym Audyt Wewnętrzny przeprowadza ocenę:\nefektywności i wydajności ww. procesów i systemów;\nzgodności z obowiązującymi przepisami prawa i regulacjami, a także wymogami organów nadzorczych;\nwiarygodności i integralności informacji finansowych i operacyjnych;\nMisją Pionu Bankowości Detalicznej jest budowanie trwałych relacji z Klientami poprzez udział w strategicznym planowaniu sprzedaży, rozwój multikanałowego podejścia do dystrybucji produktów i usług, zwiększanie ilości oraz wartości klientów, rozwój narzędzi CRM, stałe podnoszenie umiejętności sprzedażowych oraz koordynację zmian wprowadzanych w sieci sprzedaży. W ramach Pionu działają zespoły Centralne, Sieć Oddziałów, Multikanałowe Centrum Komunikacji oraz Santander Universidades.\nMisją Pionu Zarządzania Ryzykiem jest wspieranie celów i strategii oraz bieżącej działalności banku poprzez takie kształtowanie procesów zarządzania ryzykiem, by przekładały się na stabilny wzrost biznesu, wyższą wartość oraz zaufanie akcjonariuszy, podwyższone bezpieczeństwo, solidność i przejrzystość.\nDo obowiązków Pionu Zarządzania Ryzykiem należy m.in.:\nkształtowanie strategii zarządzania ryzykiem,\nproponowanie optymalnych rozwiązań wspierających realizację strategii banku przy jednoczesnym utrzymaniu akceptowalnego poziomu ryzyka,\nzarządzanie procesem kredytowym, zmierzające do zapewnienia jego sprawnego przebiegu oraz najwyższej jakości i wzrostu portfela kredytowego,\npodejmowanie decyzji kredytowych we wszystkich segmentach działalności kredytowej banku oraz monitoring i windykacja kredytów wysokiego ryzyka.\nZadania stojące przed Ryzykiem banku wymagają rożnej wiedzy i umiejętności, dlatego w tym pionie pracują ekonomiści, analitycy, statystycy, matematycy, a także osoby posiadające wiedzę o IT.\nCelem Pionu jest świadczenie najwyższej jakości usług w zakresie bankowości biznesowej i korporacyjnej. Pion jest odpowiedzialny za pełne relacje z klientami biznesowymi i korporacyjnymi oraz sprzedaż produktów leasingowych i faktoringowych dla wszystkich klientów Banku. Kreując politykę współpracy z poszczególnymi klientami, podejmuje lub rekomenduje decyzje w zakresie produktów kredytowych, depozytowych oraz obsługi bieżącej i pozostałych produktów i usług. Obszar odpowiedzialny jest za utrzymywanie i koordynowanie relacji z przedsiębiorstwami, które posiadają obroty pomiędzy PLN 8-1,200mln.\nCzyli innymi słowy HR. Misją Pionu Partnerstwa Biznesowego jest budowanie silnej pozycji rynkowej Banku jako pożądanego pracodawcy poprzez tworzenie kultury organizacyjnej opartej na wartościach Przyjazny I Rzetelny I Dla Ciebie. Realizowane przez Pion działania mają na celu pozyskiwanie do Banku kompetencji uwzględniających potrzeby i oczekiwania partnerów biznesowych, budowanie pozytywnych doświadczeń pracownika na każdym etapie cyklu zawodowego, wsparcie w jego rozwoju oraz tworzenie przyjaznego środowiska pracy.\nOdpowiada za zarządzanie ryzykiem stopy procentowej i ryzykiem walutowym oraz płynnością w portfelu bankowym, do którego transferowane są również otwarte pozycje ryzyka stopy procentowej i ryzyka walutowego spółek wchodzących w skład Grupy Kapitałowej Santander Bank Polska. Opracowuje i aktualizuje odpowiednie strategie oraz dokonuje przeglądu „Awaryjnego planu płynności”. Tutaj funkcjonuje również Biuro ds. Relacji Inwestorskich, które utrzymuje relacje z inwestorami instytucjonalnymi i analitykami giełdowymi, koncentrując się na informowaniu ich o rozwoju i wynikach Banku.\nW obszarze technologicznym zatrudnionych jest ok. 1 900 osób. Misją Pionu jest dostarczanie wszystkim obszarom Banku najwyższej jakości usług informatycznych, rozwój funkcjonalności biznesowych w systemach IT, projektowanie i integrowanie zmian w systemach oraz zapewnienie nowoczesnych operacji kreujących i wspierających Biznes, jak również realizacje transformacji Cyfrowej Banku. Pion odpowiada za wdrożenie najlepszych praktyk i kultury DevOps w Banku. Pracuje nad rozwojem machine learning. Tworzy też wspólną dla całej Grupy Santander warstwę API. Pion uczestniczy w inicjatywach na poziomie strategicznym dostarczając rozwiązań cloud-native, które będą używane przez jednostki Grupy Santander (np. rozwiązania biometryczne).\nWspomaga zarządzanie i działalność Grupy Santander Bank Polska. Wspiera kierownictwo oraz piony biznesowe w podejmowaniu decyzji strategicznych i operacyjnych poprzez:\nzapewnienie informacji zarządczej w oparciu o nowoczesne rozwiązania IT\nprowadzenie ksiąg rachunkowych zgodnie z wymogami prawa\nwypełnianie obowiązków podatkowych\nprowadzenie sprawozdawczości kapitałowej i sprawozdawczości finansowej\nsprawowanie kontroli nad procesami finansowymi\nObszar bezpośrednio podległy Prezesowi Zarządu. Obszarowi powierzono zadania związane z szacowaniem i monitorowaniem korzyści wynikających z wprowadzonych zmian, ograniczaniem złożoności organizacyjnej i identyfikowaniem synergii między różnymi obszarami Banku.\nNasze centra dowodzenia. Praca w centrali banku obsługującego 5 000 000 klientów to zarówno wyzwanie, jak i satysfakcja. Nasze CWB zlokalizowane są w Warszawie, Wrocławiu i Poznaniu.\nStanowi element międzynarodowej strategii Grupy Santander zapewniając usługi oraz specjalistyczne produkty finansowe największym firmom polskim i międzynarodowym. Obszar działania Pionu obejmuje produkty i usługi z dziedziny bankowości inwestycyjnej, korporacyjnej, transakcyjnej oraz obszaru skarbu oferowane klientom indywidualnym, komercyjnym i korporacyjnym poprzez właściwe jednostki organizacyjne w Santander Bank Polska S.A. Obejmuje 3 główne linie biznesowe: Globalna Bankowość Transakcyjna, Rynki Kapitałowe i Kredytowe Rynki Finansowe (Markets) - obejmujące działalność Obszaru Rynków Finansowych (Skarb), Departamentu Transakcji na Rynkach Finansowych oraz Departamentu Sprzedaży Instytucjonalnej Biura Maklerskiego.


9 lipca 2021 – Związek Pracodawców Polska Miedź\nKONSULTACJE SPOŁECZNEPrzez zppm76 9 lipca 2021\nUprzejmie informujemy, że do konsultacji publicznych został skierowany projekt ustawy o zmianie ustawy o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Zmiana ustawy ma na celu zmniejszenie kosztów produkcji w gospodarstwach rolnych, przez zwiększenie wsparcia finansowego do wykorzystywanego w produkcji rolnej paliwa. W projekcie ustawy proponuje się zwiększenie limitu zużywanego…\nUprzejmie informujemy, że do konsultacji publicznych został skierowany projekt rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji. Projekt rozporządzenia reguluje: 1) przypadki, w których są wymagane ciągłe pomiary emisji z instalacji, źródła spalania paliw albo z urządzenia spalania lub współspalania odpadów; 2) przypadki, w których są wymagane okresowe pomiary…\nMonitoring Legislacji KrajowyPrzez zppm76 9 lipca 2021\nW okresie od 1-7 lipca br. Rządowe Centrum Legislacji opublikowało 11. projektów ustaw oraz 22. projekty rozporządzeń Rady Ministrów, Prezesa Rady Ministrów oraz poszczególnych Ministrów, jak również uchwał Rady Ministrów. W omawianym okresie przeprowadzono konsultacje 4. projektów ustaw i 6. projektów rozporządzeń oraz uchwał dotyczących podmiotów członkowskich (pracodawcy, przedsiębiorcy, JST) zrzeszonych w Związku. Wszystkie akty…\nUprzejmie informujemy, że do konsultacji publicznych został skierowany projekt rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od dochodów (przychodów) z tytułu umorzenia subwencji finansowej otrzymanej w ramach Tarcz Finansowych Polskiego Funduszu Rozwoju. Projekt rozporządzenia zawiera propozycję zaniechania poboru podatku od wartości umorzonych zobowiązań z tytułu subwencji finansowej otrzymanej w…\nUprzejmie informujemy, że do konsultacji publicznych został skierowany projekt rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu oraz wzorów dokumentów w tych sprawach. Uwzględniając przepisy ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.…


Questing to rodzaj gry polegającej na odkrywaniu ciekawych miejsc i tworzeniu nieoznakowanych szlaków, którymi można wędrować kierując się informacjami zawartymi w wierszowanych wskazówkach. Ma to na celu rozwijanie poczucia tożsamości z danym regionem, szukanie wyjątkowości w ciekawych i zupełnie zwyczajnych miejscach, upowszechnianie ciekawych miejsc wyróżniających się krajobrazem, przyrodą, czy dziedzictwem kulturowym. To ciekawa metoda promocji regionów lub obiektów w myśl zasady „nauka przez zabawę”.\nQuest “Śladami Witkacego”\nto kolejna propozycja zabawy połączonej z odkrywaniem naszego pięknego miasta oraz upowszechnianiem wiedzy o nim. Tym razem proponujemy spacer z Witkacym, bo choć artysta ten w Słupsku nigdy nie zagościł, to niewątpliwie dla wielu jest jedną z najlepszych wizytówek Słupska. Jeżeli chciałbyś pospacerować śladami naszego Questu, zapraszamy do Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Starzyńskiego 8, w Słupsku po papierowe wersje podróży po naszym mieście.\nWyruszaj wspólnie ze mną człeku młody, w zaczarowany świat słupskiej przygody.\ntak zaczyna się Quest Szlakiem Słupskich Legend. Na podstawie wierszowanej historyjki, szukając wskazówek, coś licząc, wypisując właściwe rzeczy maluchy poruszają się po nieoznakowanym w terenie szlaku. Jeżeli chciałbyś pospacerować wg naszego Questu, zapraszamy do Centrum Informacji Turystycznej ul. Starzyńskiego 8 w Słupsku. Mamy tam przygotowane „papierowe” wersje podróży po naszym mieście.\n„Szlakiem słupskich ciekawostek przyrodniczych”\nQuest, w którym podczas marszu dzieci odkrywają ciekawostki dotyczące rzeki Słupi, spotykanych po drodze drzew czy żyjącymi w rzece organizmami. Jeżeli chciałbyś pospacerować wg naszego Questu, zapraszamy do Centrum Informacji Turystycznej ul. Starzyńskiego 8 w Słupsku. Mamy tam przygotowane „papierowe” wersje podróży po naszym mieście.\n"Szlakiem słupskiego street - artu"\nQuest, który prowadzi śladami słupskiego street - artu, w tym wypadku murali i niedźwiadków. Jest to świetna okazja do odkrycia tajemnic słupskiej sztuki ulicznej, której w Słupsku nie brakuje. Przejście questa zajmuje około 1 h i rozpoczyna się przy Centrum Informacji Turystycznej przy ul. Starzyńskiego 8.


Fotel obrotowy Q-030 - Las Mebli\nFotel obrotowy, materiał: tkanina membranowa / siatka, kolor: czarny.\nŁadny stylistycznie fotel obrotowy. Bardzo solidnie wykonany. Będziecie zadowoleni z jego zakupu. Daję ocenę 5 za szybką i bezproblemową wysyłkę paczki.


Stróż na wieży Kościoła Mariackiego | Stargardzkie Legendy\nStrona Główna » Osoby » Stróż na wieży Kościoła Mariackiego\nStróż na wieży Kościoła Mariackiego\nTen wpis został opublikowany Osoby Zabytki 11 lutego 2012 przez %s\nW dawnych czasach bezpieczeństwa miasta strzegł strażnik, który z wieży w dzień i noc spoglądaj we wszystkich kierunkach, by każde zbliżanie się wojsk nieprzyjacielskich w porę zauważyć i obwieścić je mieszkańcom trąbieniem. Były to czasy, kiedy zamykano bramy i obsadzano strażą mury miejskie. Dzięki temu strażnik stojący na wieży kościoła NMP w dzień patrona Stargardu św Jana w roku 1454 zapobiegł napaści szczecinian na Stargard, alarmując mieszczan sygnałem granym na trąbce i głośnymi krzykami.\nNa wieży kościoła Maryjnego podobno jeszcze dzisiaj znajduje się izba, w której przed stu laty nocami przebywał miejscowy strażnik. Stąd wychodził na spacer po wieży, aby czuwać nad bezpieczeństwem miasta i przez wystawienie latarni oznajmiać o pożarach w mieście i w okolicy.\nJeszcze w początku XX wieku strażnik musiał obwieszczać mijające kolejne kwadranse. Czynił to trąbiąc w trzech kierunkach świata: na wschód, zachód i północ. Na południe trąbić mu nie było wolno. A to z tej przyczyny, że na południowej stronie znajdowała się druga wieża, której jak wtenczas twierdzono szkodziło rozprzestrzenianiu się dźwięku trąbki. Ludzie mówili też, że kiedyś strażnika na wieży podczas trąbienia uderzyła w twarz od strony południa jakaś niewidzialna ręka i od tego czasu nie wolno było więcej trąbić w tym kierunku.\n← Brama Portowa zwana także Młyńską w Stargardzie\nSkarb z kościoła Świętego Jana →


Marian Dobija (oszczepnik) – Wikipedia, wolna encyklopedia\nMarian Dobija (oszczepnik)\nbrąz Wrocław 1952 rzut granatem\nbrąz Warszawa 1953 rzut oszczepem\nMarian Dobija (ur. 23 września 1927 w Buczkowicach, zm. 14 czerwca 1990 w Warszawie) – polski lekkoatleta specjalizujący się w rzucie oszczepem.\nBrązowy medalista mistrzostw Polski w 1952 w rzucie granatem i w 1953 w rzucie oszczepem. Reprezentował barwy Gwardii Warszawa.\nRekordzista Polski w rzucie granatem – 78,64 m (5 października 1952, Poznań). Rekord życiowy w rzucie oszczepem: 65,92 m (20 października 1956, Warszawa).\nPochowany na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie (kwatera N-I-12, rząd 3, grób 15).\n↑ a b Henryk Kurzyński, Komisja Statystyczna PZLA: Polska lekkoatletyka w latach 1945-1960. T. 1. Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, październik 2014, s. 225. ISBN 978-83-64544-06-4.Sprawdź autora:2.\n↑ Henryk Kurzyński, Stefan Pietkiewicz, Janusz Rozum, Tadeusz Wołejko: Historia finałów lekkoatletycznych mistrzostw Polski 1920-2007. Konkurencje męskie. Szczecin – Warszawa: Komisja Statystyczna PZLA, 2008, s. 197 i 204. ISBN 978-83-61233-20-6.\n↑ Wyszukiwarka grobów. Cmentarze komunalne w Warszawie, cmentarzekomunalne.com.pl [dostęp 2020-02-23] (pol.).\nTę stronę ostatnio edytowano 23 lut 2020, 11:20.


Zdrowe i zadbane stopy z marką Scholl… czyli inauguracja sezonu wiosna/lato 2014 – Fryzury, Moda, Uroda i Zdrowie\nNiebezpieczny jest również kontakt z zakażonym obuwiem czy tekstyliami – skarpetami, ręcznikami, dywanem. Infekcja atakuje wówczas łożysko paznokcia powodując żółte, brązowe lub mętne zabarwienie płytki, jej nierówność lub zgrubienie oraz uniesienie krawędzi. Nieleczona, grzybica może doprowadzić do utraty paznokcia.\nBywa również, że skóra stóp twardnieje i rogowacieje na skutek długotrwałego lub powtarzającego się nacisku wynikającego z noszenia nieodpowiedniego obuwia lub sposobu chodzenia. Scholl Krem zmiękczający twardą skórę stóp czyni ją widocznie bardziej miękką już w pierwszym tygodniu stosowania. Kwas salicylowy zawarty w kremie Scholl rozbija nagromadzoną, twardą skórę a kwas mlekowy i glicerol – naturalne składniki nawilżające – nawilżają skórę stóp. Dzięki temu, martwy naskórek zostaje w łagodny sposób usunięty a skóra staje się miękka i nawilżona.


Co zrobić, żeby wyglądać młodo? - twojawitalnosc.pl\nSuplementy diety są reklamowane w radio i telewizji, ale mamy do nich dość ambiwalentny stosunek. Są osoby, które suplementami zastępują wszystkie niedobory organizmu, a są i takie, które uważają suplementy za coś, czego absolutnie nie powinniśmy spożywać.\nPrawda jak zawsze leży pośrodku. Współczesny tryb życia w ustawicznym pośpiechu i stresie absolutnie nie sprzyja zdrowemu odżywianiu. Rzadko mamy czas na to, by przygotowywać posiłki z mało przetworzonych produktów. Niewiele też mamy czasu na to, by nasza dieta była zbilansowana. Nic więc dziwnego, że nasz organizm domaga się pewnych elementów, które mu są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. I wtedy na arenę wkraczają suplementy diety.\nW wielu przypadkach są one dla nas niezbędne, pomagają i wspierają nasz organizm. Nie powinniśmy jednak zastępować suplementami naturalnych elementów. Są one jedynie wsparciem i pomocą. Dobrze jest też zapytać specjalistów o to, jakie suplementy powinniśmy przyjmować.No i jeszcze najważniejsze jest, by pamiętać, że to apteka jest najwłaściwszym miejscem, gdzie suplementy powinno się kupować.\nLudzie uprawiający tai chi wyglądają młodziej!\nPod nazwą tai chi kryje się system ćwiczeń fizycznych, pochodzący ze starożytnych Chin. To specyficzna gimnastyka, ściśle powiązana z filozofią, jaka legła u podstaw chińskiej medycyny. Jej podstawowym założeniem jest bowiem przekonanie, że w ciele każdego człowieka krąży energia życiowa, zwana chi. Człowiek zachowuje zdrowie, dopóki porusza się ona w sposób nieskrępowany po całym ciele, stąd poprzez ćwiczenia tai chi czyni się wysiłki, by tak właśnie było.\nTai chi zalicza się do wschodnich sztuk walki, ponieważ pierwotnie służyło ono jako trening wojownikom. Niezwykłość tego systemu ćwiczeń tkwi przede wszystkim w tym, że w jego ramach opracowano specjalne sekwencje płynnych, powolnych ruchów, ściśle sprzężonych z oddychaniem. Tradycyjne formy tai chi to sekwencje składające się z konkretnej liczby tych sekwencji, przypominające skomplikowany układ choreograficzny. Przyswojona, regularnie praktykowana forma to sposób na utrzymanie gibkości całego ciała, ćwiczenie zmysłu równowagi, regulowanie pracy serca, sposób na wyciszenie i uspokojenie myśli.\nNext story Dobrze jest mieć kaloryczny posiłek przy sobie!\nPrevious story Anoreksja i Bulimia – ich popularność wzrasta


Japońskie samo zdrowie ✔ | Portal lifestylowy Miasto Kobiet\nHome / Kuchnia / Japońskie samo zdrowie\nPolacy coraz chętniej zastępują tradycyjne polskie potrawy orientalnymi smakami. Wg rankingu portalu Foodpanda.pl, serwisu specjalizującego się w zamawianiu jedzenia przez internet, w ostatnim tygodniu największym wzrostem zainteresowania wśród Polaków cieszyły się dania japońskie – sushi,\nSzybka przekąska z tofu / fot. materiał prasowy\nPoniżej przedstawiamy przepisy na wybrane japońskie specjały, przygotowane specjalnie przez szefów kuchni najpopularniejszych wschodnich restauracji na serwisie Foodpanda.pl.\n– pół kostki tofu\n– sos sojowy (2 łyżki)\n– sezam (2 łyżki)\n– świeżo posiekana kolendra\nRamen, czyli orientalny rosół / fot. materiał prasowy\n– 2 ćwiartki kurczaka\n– pieczeń wołowa (30 dag)\n– szynka wieprzowa (20 dag)\n– połówka korzenia selera\n– por (10 cm zielonej części)\n– olej słonecznikowy (1 łyżka)\n– olej sezamowy (1 łyżka)\n– grzybki mun (5 sztuk)\nŹródło: materiał parsowy


Kot psem na narkotyki – Niezależna Gazeta Obywatelska\nDo tej pory to psy miały monopol na wykrywanie narkotyków, zwłaszcza w bagażach podróżnych. Teraz mają poważnego rywala, ponieważ Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie poinformowała media, że zakupiła kotkę Emi, która będzie wykonywała takie samo, odpowiedzialne zadanie.\nTen wybór jest nieprzypadkowy i dobrze przemyślany, ponieważ Emi odznacza się wyjątkowymi umiejętnościami: ma predyspozycje do wspinaczki i do wchodzenia w trudno dostępne miejsca, do których raczej nie zajrzałby pies.\nObecnie – wraz ze swoim opiekunem – jest wdrażana do pracy przy wyszukiwaniu środków odurzających, przede wszystkim w pomieszczeniach mieszkalnych, piwnicach, strychach, itp.\nCiekawe, co będzie kiedy w jednej akcji Emi spotka się z psami.\nInicjatywy Emi, Jerzy Bukowski, kot, Kraków, narkotyki, NGO Kraków, policja, tropiciel Kraków, małopolskie\nCyniczne powoływanie się na papieża PolakaAntysmogowy donos obywatelski