امام على (ع) عدل و تعادل – الشیعه\nمکان شما: خانه / پیامبر و اهل بیت علیهم السلام / تاریخ و سیره / امام علی(ع) / امام على (ع) عدل و تعادل\nبرچسب ها: عدالت اجتماعی امام علی عدل و تعادل نظام تکوین نظام تشریع عدالت فراگیر عدل ستیزی\nامام علي(ع)، معيارهاي عدالت را نيك شناخت، و با ژرفترين واژه ها و جمله ها آن را بازگفت، و در عينيت زندگيِ خويش – با همة فراز و نشيبها – آن را به پيدايي آورد. او لحظه اي و ذره اي از ميزان عدل فاصله نگرفت، حتي در ميدان جنگ و با دشمن ترين دشمنان. او با قاتل خويش به عدالت رفتار كرد، و سرانجام هستي خويش در اين راه نهاد، و خود شهيد عدالت گشت. چنين چهره اي در سراسر تاريخ انسان، علي(ع) بود.\nامام علي(ع)، به عدل و عدالت به عنوان قانوني عام و فراگير، و سنتي تغييرناپذير در جهان خلقت مي نگرد، و آن را در اجتماعات بشري و در نظام تشريع، ضرورتي تخلف ناپذير مي شناسد، و بر ضرورتِ هماهنگي دو نظامِ تكوين و تشريع، تاكيدهايي اصولي دارد؛ بدان پايه كه مذهب و مكتب او، مكتب عدل و عدالت شناخته شده است.\n«… اين مذهب، مذهب عدل است و از همين جاست كه از قديم گفته اند: «التوحيد و العدل علويان: توحيد و عدل دو اصل علويند.» ذكر «عدل» در كنار «توحيد»، نخست به مفهوم اعتقادي آن بازمي گردد، يعني اثبات عدل به عنوان يكي از صفات خداوند كه متمم عقيدة توحيد است؛ و همين عدل، مقتضي آن است كه عدل اقتصادي و معيشتي و قضايي و… نيز جزء اركان بنيادين دين اسلام باشد، زيرا نمي شود خداي عادل، راضي به ظلم باشد، و عدل عملي را از بندگان نخواسته باشد… .\n1 – عدل در نظام تكوين\nامام علي(ع): «العدل اساس به قوام العالم عدل پايه (و زير بنا) است كه پايداريِ جهان به آن بستگي دارد.»\nاين عدل و عدالت، به معناي قانونمندي و نظم، و برقراري تعادل و توازن و قرار گرفتنِ هر پديده در جاي مناسبِ كيان و هستيِ خويش است. امام، عدل را تفسير فرموده است:\n«العدل يَضَعُ الامور مواضِعها؛ عدل آنست كه هر چيز را در جاي خود قرار دهند.»\nاين انديشة والا، الهام از كلام خداست كه در وحي نامة الهي بدان اشارت رفته است:\n«والسمأ رفعها و وضع الميزان؛  آسمان را افراشته داشت و در آن ميزان نهاد.»\nدر اين آيه، افراشتن آسمان و برپاداشتن ميزان، دو امر برابر با يكديگر معرفي شده است. و اين ميزاني كه خدا آن را با افراشتن آسمان و آفرينش جهان همراه قرار داده است، چيزي جز ميزان عدالت و قانون توازن، و قراردادن هر چيز در جاي خود، يا اندازه اي شايسته و ضروري براي زندگي و بقا و استواري آن چيز نيست. و اين كيفيت حكمت آميز، اساس تقديرهاي بزرگ آفرينش است، كه از بزرگترين كهكشانها تا كوچكترين ذر ات در همه جاري است. از اينجاست كه هر چه در عالم هست شود، داراي طبيعتي متعادل و چارچوبي موزون است و داراي انضباط و هماهنگي همة ذرات و به كار رفتن معيار عدل در هر ذره و پديده است. امين الاسلام طبرسي مي گويد:\n«و وضع الميزان» يعني آلة الوزن التوصل الي الانصاف و الانتصاف… و قيل المراد بالميزان، العدل و المعني انه امربالعدل… و يدل عليه قوله: «اَ لا تَطغُوافي الميزان»، اي لاتتجاوزوا فيه العدل و الحق و الحق الي الجنس و الباطل…؛ «ميزان نهاد» يعني ابزار سنجش براي دستيابي به دادخواهي و دادگري. برخي گفته اند مقصود از «ميزان»، عدل است. و معناي آيه اينست كه خداوند به ايجاد عدالت امر كرده است… دليل اين مطلب اين آيه است. «اَ لا تَطغُوافي الميزان.» يعني از حد و مرز عدالت و حق فراتر نرويد و به نجس (كم بها دادن به كار و كالاي مردمان) و كاستي و باطل نگرائيد.»\nراغب اصفهاني نيز مي گويد:\n«… آية «انبتنا فيها من كل شيئي موزون…». اشاره است به اينكه هرچه را خداوند پديد آورده با اعتدال و تعادل پديد آورده است…»\n2 – عدل در نظام تشريع\n1 – امام علي(ع):\n«ان العدل ميزان ا، الذي وَضَعه للخلق، و نَصَبه لا قامة الحق، فلا تُخالِفه في ميزانه… عدالت ميزان خدايي است كه در كار مردمان نهاد، براي برپاداري حق، با ميزان خدا مخالفت نكنيد و با (قانونمنديهاي) او نستيزيد.»\n2 – امام علي(ع):\n«جعل الله – سبحانه – العدل قواماً الانام؛ خداوند سبحان عدالت را ماية پايداري مردمان قرار داد.»\nعدل، درنظامهاي حقوقي و قوانين اجتماعي، مورد بحثها و گفتگوهاي فراواني قرار گرفته است، و درآن باره تعريفهايي ارائه كرده اند؛ ليكن در دو موضوع ترديد نمي توان كرد:\n1 – انسانها همه تشنة عدالتند.\n2 – مصاديق فراواني از عدل براي همگان پذيرفته شده است.\nبنابراين در عدالت بايد بيش از آنكه به سراغ تعريف مفهومي آن بپردازيم، راهها و شيوه هاي رسيدن به عدالت را ارزيابي كنيم.\nاصل برابري و مساوات – نه نفي اختلافها و سليقه ها و ناديده گرفتن وضعيت بدني و روحي و محيطي افراد – در حقيقت در عدالت نهفته است.\nالف – داشتنهايِ افراطي و نداشتنهاي تفريطي از عدالت بيرون است و اصل عدل، كاخها را در برابر كوخها بر نمي تابد، و يا وجود نيازهاي ضروري به غذا و مسكن و دارو و درمان و آموزش و… با شادخواري، و ريخت و پاشها و اسرافكاريها، تضاد ي ماهوي دارد؛ وگرنه بايد از عدالت مفهوم و معناي ضد آنرا جستجو كرد. عدالت مفهومي فراگير و همگاني دارد، و نابساماني زيستي همة انسانها را برطرف مي سازد، و زندگي مناسب رشد و شكوفايي همه افراد را فراهم مي آورد.\n«… عدالت تنها يك حسنة اخلاقي نيست؛ بلكه يك اصل اجتماعي بزرگِ اسلام است… به عبارت ديگر عدالت اجتماعي عبارتست از ايجاد شرائط براي همه بطور يكسان و دفع موانع براي همه بطور يكسان…»\n«اما و الذي فَلَق الحبة، و براً النسَمة، لو سَلكتم الحق من نهَجه… ما عال فيكم عائِل، و لا ظُلم منكم مسلمٌ و لا مُعاهَد… سوگند به خدايي كه دانه را شكافت، و جاندار را آفريد، اگر راه حق را از طريق روشن آن پيموده بوديد… ديگر هيچ خانواده اي بي هزينه نمي ماند، و هيچ مسلمان يا كافري كه در پيمان مسلمانان است، گرفتار ستمي نمي گشت…»\nاين ملاك محسوس و ملموس عدالت است، كه هيچ كمبود و كاستي را در جامعه نمي پذيرد؛ حتي اگر نيازمندي غير مسلمان ديده شود، پذيرفتني نيست. براي اهميت اين موضوع در تبيين عدالت، از حديثي ديگر در تفسير سخن والاي امام علي(ع) بهره مي گيريم:\nامام كاظم(ع): «لوعُدل في الناس لاستغنوا اگر عدالت در ميان مردم اجرا شده بود، همه بي نياز شده بودند (و فقيري نمانده بود).»\nميزان و معيار عدل و قانون توازنِ حاكم بر جهان كبير، بر حسب موازين تكويني، بر عالم صغير يعني جهان انسانها نيز حاكم است. بدينگونه است كه دو جهان – جهان آفرينش و جهان انسانها – در هم مي تنند و در مسيرها و هدفهاي تكاملي، با يكديگر هماهنگ مي شوند و آنگاه كه انسان از ميزان عدل سرباز زند، از كاروان بزرگ هستي جدا مي ماند و در گذرگاه تكاملي خود، به كليت بزرگ و قانونمند و تكامل پذير جهاني نمي رسد.\nاينكه مي نگريم امام بزرگ انسان مي فرمايد: «عدل عامل برپايي و استواري مردمان است.»\nبه همين علت است كه سنت خدايي حاكم بر آفرينش، بر جامعة انساني نيز بايد حاكم باشد، تا از اين راه در خط تكامل قرار گيرند. مهمترين بخش از رسالت هاي الهي در همين بوده است.\n«لقد ارسلنا رسلنا بالبينات و انزلنا معهم الكتاب والميزان ليقوم الناس بالقسط…؛ پيامبران خويش را با دلايل روشن فرستاديم، و با ايشان كتاب و ميزان (مقياس و معيار حق و عدل) نازل كرديم تا مردمان به قسط و دادگري برخيزند…»\nدر نظام تكوين وضع «ميزان» است، و در نظام قانونگذاري و تشريع نيز در كنار پيامبران كتاب و جعل «ميزان» قرار دارد، و اين هماهنگي نظام تكوين و تشريع را در برابر اصل عدل و تعادل و توازن روشن مي سازد و اين جز با برقراري عدالت اجتماعي و توازن مالي و تعادل معيشتي، ممكن نيست.\nامام علي(ع): «الرعية لايصلحها الا العدلمردمان جز در پرتو عدل به ساماني شايسته دست نيابند.»\nمگر سامانيابي اجتماعي در اين نيست كه همگان به قوانين گردن نهند، و حقوق و حرمت افراد رعايت شود، و هر كس نسبت به همة مردم متعهد باشد، و به مقررات آن پاي بندي نشان دهد، و از حريم آن دفاع كند، و براي تعالي و شكوفايي آن بكوشد، و از اين رهگذر جامعه به انسجامي پولادين برسد. اينها همه آنگاه ممكن است كه عدل حاكم باشد، و مردم اطمينان داشته باشند كه حقوقشان پاس داشته مي شود، و حق به حقدار مي رسد، و هر كس در جاي و پايگاه شايسته خويش قرار مي گيرد، و كسي نمي تواند به حقوق ديگران تجاوز كند، يا شايستگيها و مهارتها را با اعمال نفوذ ناشايستگان ناديده بگيرند. اين اطمينان خاطر همگاني، به ملت كيان و به اجتماع هويتي نيرومند مي بخشد، و ميان افراد و نظام اجتماعي پيوندي ناگسستني پديد مي آورد، و همين پايگاه اصلي پايداري و استواري اجتماعي مي گردد، كه آنرا از هرگونه سقوط و آسيبي دور مي سازد.\nامام علي(ع): «الر عية سوادٌ يتعبد هم العدل تودة مردم را عدالت رام (و آرام) مي سازد.»\nاگر كساني مسئله اصلي جامعه را در آزادي سياسي مي جويند، و نشر چند روزنامه، و راه اندازي چند تشكل سياسي را زمينة بساماني اجتماعي مي دانند؛ بايد نخست عدالت اجتماعي را پديد آورند، و تعادل و توازن اقتصادي برقرار سازند زيرا اگر عدالت بود و هر كس بدون مزاحمت طبقات قدرتمند به حق خود رسيد و انسانها در جايگاه اجتماعي مناسب خويش قرار گرفتند و تبعيضها و تفاوتهاي ويرانگر و فاصله هاي طبقاتيِ كشنده رخت بر بست؛ آزادي مفهوم مي يابد. اگر عدالت اجتماعي نباشد، آزادي به صورت ابزاري در دست زورمندان و مال اندوزان و سلطه طلبان قرار مي گيرد، و با شيوه هاي تبليغي، و نفوذ در مراكز فكري و فرهنگي و منابع اطلاع رساني، رأي و انديشة مردمان را نيز مي خرند، و توده هاي مردم را كه از شدت گرفتاري، فرصت انديشيدن را ندارند؛ به سويهايي كه خود مي دهند، سوق مي دهند. و بدينگونه ها آزادي انديشه و انتخاب و عمل مردمان را از دستشان مي ربايند.\n3 – عدل، تعادل و كيان فردي\n«ايها الناس! اعجب ما في هذا الانسان قلبه، و له مواد من الحكمة و اضدادٌ من خلافها؛ فان سنَح له الرجأ اذله الطمع، و ان هاج به الطمع اَ هلكه الحرص… و ان افاد مالأ اَطغاهُ الغني، و ان عضته فاقَةٌ شَغله البلأ… و اِن أَجهده الجُوعُ قَعَد به الضعف، و اِن افرَطَ في الشَّيِعَ كظَّتهُ البطنَة، فكلُّ تقصيرٍ به مضِر، و كلُّ اًفراطٍ له مُفسِدٌ؛ اي مردم! شگفت انگيزترين چيز در آدمي دل اوست؛ و در آن مايه هايي از حكمت است، و چيزهايي ضد آنها؛ پس اگر به چيزي اميد بندد، طمع او را خوار كند؛ و اگر آتش طمعش شعله ور شود، حرص او را هلاك سازد… و اگر مالي به دست آورد، ثروت او را به گردنكشي برانگيزد، و اگر به فقر دچار گردد، گرفتاري او را از كار بيندازد؛ و اگر در سير شدن زياده روي كند، پُري شكم او را آزار دهد؛ پس هر كاستيي براي آدمي زيانبخش است، و هر افراط و زياده رويي ماية تباهي.»\nدر كلام امام نگريستيم كه انسان با گرايشهاي شديد مال اندوزي در دام طغيانگري و گستاخي هاي سرمايه داري گرفتار مي آيد:\n«ان افاد مالاً اطغاه الغني؛ اگر مالي اندوخت به گردنكشي سرمايه داري گرفتار آيد.»\nو اگر دچار تهيدستي و بينوايي گردد گرفتار پيآمدهاي بازدارندة فقر مي گردد:\n«و ان عضته فاقه شغله البلأ؛ و اگر به فقر دچار گردد، گرفتاري او را به خود مشغول دارد.»\nو اگر غذاي كافي نيابد و گرسنه بماند ناتوان مي شود و تعادل تني او بر هم مي ريزد: «و ان اجهده الجوع قعد به الضعف و اگر گرسنگي او را بي طاقت كند، ضعف او را از كار بيندازد».\nو اگر در خوراك از مرز عدل و اعتدال بگذرد، و به پُرخوري روي آورد به بيماريهاي زاده از شكمبارگي دچار مي گردد، و تعادل ويتامينها، پروتئين و ديگر مواد لازم براي بدن در او بهم مي خورد: «و ان افرط في الشبع كظته البطنَة؛ و اگر در سير شدن افراط ورزد، پرخوري او را آزار دهد و بيمار سازد. از اين رو، بايد به حد لازم و عدل و اعتدال تن دهد، و در همه ابعادِ وجوديِ خويش، درچارچوب قانون توازن و تعادل حركت كند.»\nباري! انسان بايد همآهنگ با قانونمنديهاي هستي حركت كند، و در ابعادِ زيست فردي و شخصي نيز از حريم عدل و اعتدال در نگذرد، و يا از آن كاستي نگيرد. به مال اندوزيهاي آزمندانه و افراطي روي نياورد، و همگي توان خويش را بر سر اين هدف ننهد. در اين صورت است كه خويش را تباه مي سازد؛ چنانكه بر جامعه نيز اثري ويرانگر دارد و تعادل و توازن اجتماعي را نيز برهم مي زند.\nتوانگري و فزونخواهي – علاوه بر زيانهاي اجتماعي و اقتصادي – زيانهايي انساني و با اهميت دارد، و فقر و تهيدستي نيز – گذشته از زيان هاي اجتماعي و اقتصادي – در تنظيم حيات بشري و تامين سعادت، زيان هايي انساني و با اهميت دارد. آري واقعيت وجود انسان، به همانگونه كه با ثروت دگرگوني پيدا مي كند، با فقر نيز چنين مي شود.\nامام علي(ع): «… اعلموا ان كثرة المال مفسدة للدين، مقَساةَ للقلوب بدانيد كه مال زياد ماية تباهي دين و سخت شدن دل است.»\nمرداب زندگي اَشرافي و گرداب مال پرستي، همان چيزي است كه نازپروردگانِ كامور و لذت پرست را به مرگ روحي سوق مي دهد، و سبب مردن و سنگوارگي دل و ميرش احساسات انسان مي گردد. چنانكه فقر نيز در تباهگري و سلب شخصيت و ميرش نيروهاي مادي و معنوي انسان، نقشي نيرومند دارد.\nامام علي(ع): «يا بُني! من اتبلي ايا لفقر، اتبلي باربع خصال: بالضعف في يقينه، و النقصان في عقله، و الرقة في دينه، و قلة الحيأ… پسرم! آن كس كه به فقر مبتلا شود، به چهار خصلت مبتلا شده است: به ضعف در يقين، و كاستي در خرد، و سستي در دين، و اندك شدن آزرم… .»\nامام بدان پايه فقر را ويرانگر شخصيت انساني مي داند كه آنرا مرگ بزرگ مي خواند.\nامام علي(ع): «الفقر، الموت الاكبر؛ فقر، مرگ بزرگ است.»\nامام علي(ع)، براي نجات انسان از پيآمدهاي دوري از عدل و تعادل و بازگشت به حد اعتدال در همه پهنه هاي زندگي، همواره بر مصرف اقتصادي و در حد ميانه تاكيد مي كند و از زيست اسرافي و اشرافيِ سرمايه داري بيم مي دهد.\nامام علي(ع): «عليك بترك التبذير و الاسراف، و التغل بالعدل و الانصاف؛ بر تو لازم است كه ريخت و پاش و اسراف را رها كني و به عدل (و اعتدال) و انصاف خود را بيآرايي.»\nبايد راه عدل در پيش گرفت كه اين راه ميانه و اعتدال است و دوام و بقا و حيات فردي نيز بدان بستگي دارد، و سرپيچي از آن و گرايش به مصرفهاي اشرافي و شادخواري هاي مترفان، ويرانگر هويت فردي است؛ چنانكه نبود يا كمبود نيازها نيز مُهلك و ويرانگر است.\nامام علي(ع): «من اقصر في اكله، كثرت صحته و صلحت فكرته…\nهركس در خوراك خود كمتر مصرف كند، سلامتي او افزون تر و فكر او بازتر خواهد بود.»\nچنانكه در تغذيه حد متعادل و ميانه سودمند است، در ديگر بخش هاي زندگي نيز چنين است، چون مسكن، لباس، وسايل رفاهي و هرآنچه مورد استفاده قرار مي گيرد. تجربه هاي تاريخي در زندگي انسان و واقعيت هاي موجود در جامعه بشري، همه دلالت بر آن دارد كه كاخ، محلي مناسب براي زندگي انسان و همخوان با رشد نيروهاي مادي و روحي او نيست. و همچنين است كوخ و آلونك؛ بلكه هر يك از اين دوگونه مسكن، گوري بوده است براي مواهب مادي و معنوي انسان. هم گورستان كساني بوده است كه با ناداري و خواري و بيسوادي و ناكامي از دنيا رفتند و در حق ايشان گفتند «القبر خيرٌ من الفقر قبر (مردن) بهتر از فقر است.» و هم گورستان كساني كه با مرگ تكاثري و اترافي و برتري خواهي از دنيا رفتند و امام علي(ع) آنان را «مرده» به شمار آورده است.\nامام علي(ع): «هلك خزان الاموال و هم احيأ مال اندوزان در حال حيات نيز مرده اند.»\nپس ساكنان هر دوگونه از مسكن اغلب چون مردگانند. يكي از اين دو تحقير مي شود و به عقدة خودكم بيني مبتلا مي گردد، و ديگري دچار عقدة خودبزرگ بيني و استكبار نفساني مي شود كه مهلك ترين شيطان در روان آدمي است.\nامام علي(ع): فيما كتبه الي الاسودبن قُطبَة صاحب جند حُلوان: «اما بعد! فان الوالي اذا اختلف هواه، منعه ذلك كثير أمن العدل؛ العدل فليكن امر الناس عندك في الحق سوأ ما فانه ليس في الجور عوض من العدل در نامه اي كه امام به سردار سپاه حُلوان نوشت: هر گاه تمايلات و هواي نفسِ زمامدار نسبت به مردم گونه گون باشد او را از بسياري از دادگريها بازدارد. پس بايد كار مردم، در حقي كه دارند، نزد تو يكسان باشد كه از ستم نتوان به عدالت رسيد…»\nامام در اين نامه كه به فرماندهان خويش مي نويسد، بر انگيزه هاي دروني انگشت مي گذارد. انگيزه هايي كه ممكن است زمينة دوگانگي برخورد با مردم باشد. فراز «اذا اختلف هواه هرگاه تمايلات گونه گوني داشت» گوياي همين حقيقت است، كه سرباز زدن از عدالت و مساوات با همسان نگريستن به مردمان، چه بسا كه از انگيزه هاي دروني زمامداران برخاسته باشد.\nبنابراين اين تعليم والاي علوي، تعادل بخشي به انگيزه هاي دروني و عدل گرايي در گرايشهاي نفسي، زمينة اصلي تحقق عدل و تعادل در عملكردهاي انساني است. از اينرو نخست بايد به محركهاي دروني تعادل بخشيد.\nامام علي(ع): «قد الزم نفسه العدل، فكان اول عدله نفي الهوي عن نفسه\nبر نفس خويش عدالت را لازم دانسته است و نخستين قدمش در اين راه، دور ساختن تمايلات نفساني از خود است.»\nبا اين تعادل نفساني و عدالت دروني، مساوات و قانون گرايي پديد مي آيد و به همگان يكسان و برابر نگريسته مي شود، و هيچ عاملي و جهتي موجب امتياز و فرق گذاشتن ميان افراد نمي گردد، حتي شخص و منافع شخصي نيز فدا مي شود.\nامام علي(ع): «لما عوتب علي تصييره الناس اسوة في العطأ من غير تفضيل اولي السابقات و اشرف: «اتأمروني اَن اطلب النصر بالجور فيمن وليت عليه؟ و ا ما اطور به ما سَمَر سميرٌ، و ما ام نجم في السمأ نجما. و لو كان المال لي لسويت بينهم، فكيف و انما المال مال الله؛ هنگامي كه او را نكوهش كردند كه چرا بيت المال و عطايا را به تساوي تقسيم مي كند و پيشتازان «اسلام و بزرگان را برتري نمي دهد، گفت: آيا فرمان مي دهيد كه پيروزي را طلب كنم، به ستم كردن بر كسي كه زمامدار او شده ام؟ به خدا سوگند چنين نكنم تا شب و روز از پي هم مي آيند، و در آسمان ستاره اي از پس ستارة ديگر طلوع مي كند. اگر اين مال از آنِ من مي بود، باز هم آنرا برابر ميانشان تقسيم مي كردم. پس چگونه چنين نكنم، درحالي كه مال از آنِ خداوند است.»\n4 – عدالت فراگير\nامام علي(ع): «سياسة العدل في ثلاث: لِينٌ في حَزم، و اًستقصأٌ في عدل… سياست عادلانه در سه چيز است: نرمش با دورانديشي، و عدالتي فراگير (همگاني و همه جايي) و…»\nدرانديشة امام، عدل بايدهمة بخشهاي زندگي را فراگيرد، و همة اجزأ جامعه را پوشش دهد.\nو تمايزهاي نژادي و جغرافيايي، اجتماعي و اقتصادي موجب دوگانگي رفتاري نگردد. فراز والاي سخن امام: «استقصأ في عدل عدالتي فراگير»، بيانگر همين موضوع است. بنابراين اگر گهگاه به عدالت رفتار شود، و در برخي كارها عدل رعايت نگردد؛ نتيجة مطلوب را دربر نخواهد داشت. به دو جهت: نخست اينكه اجتماعي كه از بخشهاي تعادل يافته و عادلانه و بخشهاي نامتعادل و ستمباره تشكيل شده باشد، ناهمآهنگ و بي انسجام و طبقاتي است. و ديگر اينكه بخشهاي جامعه ارتباطي ارگانيكي و اندام وار دارد، و بيماري و كاستي و ستمبارگي در هر بخش به ديگر بخش ها نيز سرايت مي كند، و توازن كل جامعه را برهم مي زند.\nعدالت، در انديشة امام عامل حيات و زندگي است، و در يك موجود زنده، بايد حيات در همه اجزأ و اعضا جريان داشته باشد. و آنگاه كه عضوي يا بخشي سلامت خود را از دست بدهد و بيمار گردد. سلامت ديگر اعضا را به مخاطره مي افكند.\nامام علي(ع): «العدل حياة عدل ماية زندگي است.»\nچنين عدالتي فراگير، از جامعه انساني پا فراتر مي نهد، و گونه هاي حيواني و نباتي و محيط زيست و پديده ها را در بر مي گيرد؛ و موجب مي گردد كه انسان ها به حيوانات آزار نرسانند، و براي كاموري خويش نسل آنها برنيندازند، و درختان و گياهان را نابود نكنند؛ حتي سنگ و صخره و ديگر پديده هاي طبيعي را براي اميال انساني نابود نسازند، و از منابع و معادن عادلانه و در حد اعتدال بهره برداري كنند. خاك را با كشت بي رويه دچار فرسايش نسازند، و توازن دروني آن را برهم نزنند، مراتع را نابود نكنند، آبهاي شيرين را مسرفانه مصرف نكنند، و آن را آلوده نسازند و تعادل محيط زيست را درهم نشكنند، و ذره ذرة موجودات را حرمت نهند، و در جاي خويش بپذيرند، و به نابودي هيچ چيز كم نبندند، و بهره برداري افراطي و افزون بر حد لازم را ستمي بزرگ بدانند. و اينها همه در مفهوم كلي عدل و تعادل نهفته است.\nگسترة عدل علوي، شهرها و آباديها را نيز دربر مي گيرد، و انسانِ عدل باور نه تنها در برابر انسان هاي ديگر بايد رفتاري به عدل داشته باشد؛ بلكه در برابر حيوانات و آباديها نيز مسئوليت دارد كه آباديها نبايد تخريب گردد، يا در قلمرو حكومت ظالمان قرار گيرد، يا در برابر سيل و زلزله و تجاوز يا هر حادثة ديگري رها شود، يا عمران و آباديي در آنها صورت نگيرد و نياز انسان ها از آنها برآورده نشود. اينها همه در گسترة عدل قرار دارد.\nامام علي(ع): «… اتقوا ا في عباده و بلاده، فانكم مسئولون حتي عن البقاع و البهائم دربارة مردمان و شهرها از خدا بپرهيزيد، زيرا كه شما مسئول هستيد حتي دربارة آباديها و حيوانات.»\nامام علي(ع)، حتي در جنگها از زيان رساني به درختان و حيوانات مانع مي گشت، و از محيط طبيعي حراست مي كرد. او باور داشت كه رسولان الهي به مجموعة آفرينش مي نگرند، و همه پديده هاي آنرا مخلوقات خداوند مي دانند، و ارزش هر چيز را مي شناسند، و به هر پديده در جايگاه خود، حُرمت مي نهند، و زمين را خانه اي مي دانند كه همه چيز در آن وجود دارد، و هر چيز در جايگاه خود قرار گرفته است و اينها همه براي بهره مندي همگاني است.\nامام علي(ع): «انه قضي فيمن قطع شجراً، او افسد زرعاً… او عور بئراً او نهراً، ان يغرم قيمة ما استهلك و افسد… امام، دربارة كسي كه درختي را بريده يا مزرعه اي را نابود كرده…يا چاه آب يا راه آبي را پر كرده، حكم فرمود كه غرامت آنرا بپردازد…»\nعدالت در مكتب امام، از مرزهاي عقيدتي نيز مي گذرد و چارچوبهاي ايماني در درمي نوردد، و همة انسانها را از هر نژاد مليت و با هر عقيده و مذهبي پوشش مي دهد، و مفهومي كاملاً انساني مي گيرد.\nامام علي(ع): «…له ما لنا و عليه ما علينا مسلماً كان او كافراً… آنان حقوقي برابر با ما دارند، و مسئوليتهايي مساوي با ما، مسلمان باشند يا كافر…»\nنيز امام در سفارش به برخي از كارگزاران دولت خويش چنين مي گويد: «اياك ان تضرب مسلماً، او يهودياً، او نصرانياً في درهم خراج…؛ از آن بپرهيز كه مسلمان يا يهودي يا مسيحي را براي يك درهم ماليات، كتك بزني…»\nو آنگاه كه سالخورده اي يهودي را مي نگرد كه سائل بكف است از بيت المال مسلمين به او مي پردازد و او را تامين مي كند.\nامام علي(ع): «مر شيخ مكفوف كبير يسأل، فقال اميرالمؤ منين(ع): ماهذا؟ فقالوا: يا اميرالمؤ منين! نصراني. فقال اميرالمؤ منين: استعملتموه حتي اذا كَبَر و عَجَز منعتموه؟ انفقوعليه من بيت المال پيرمرد كهنسال كوري كه گدايي مي كرد، گذشت، اميرالمؤ منين پرسيد كه: «اين چيست؟» گفتند يا اميرالمؤ منين نصراني است. گفت: از او چندان كار كشيدند تا پير و ناتوان شد، حال به او چيزي نمي دهيد؟ هزينه زندگي او را از بيت المال بدهيد.»\n5 – ظلم ستيزي\nامام علي(ع): «لايحمل الناس علي الحق الا من و رعهم عن الباطل مردمان را به عمل بر طبق حق نمي تواند واداشت، مگر آن كسي كه ايشان را از باطل پرهيز دهد.»\nعدالت گرايي، بدون ظلم ستيزي افسانه اي بيش نيست، و توازن و تعادل طلبي بدون نفي و طردِ تعادل شكنان و امتياز خواهان پنداري پوچ است. در منطق امام علي(ع)، تلاش براي برقراري عدل، همان اندازه اصولي و لازم است كه مبارزه با ظلم. تفكيك ناپذيري عدل گرايي و ظلم ستيزي، با تعبيرهاي گونه گوني در كلام امام آمده است كه ابعاد مختلف اين موضوع را نيك روشن مي سازد.\nامام علي(ع): «الجور مضاد العدل ظلم ضد عدل است.»\nبا اجراي عدالت و با ابزار عدل مي توان با ستمها به نبرد برخاست.\nامام علي(ع): «ضاد و الجور بالعدل با قدرت عدالت با ظلم نبرد كنيد.»\nوجود ظلم در هر بخش از جامعه، و هر عضو از اندام اجتماعي، حاكميت عدل را در آن بخش ناممكن مي سازد و به ديگر بخشها و اعضا نيز سرايت مي كند.\nامام علي(ع): «من لوازم العدل، التناهي عن الظلم از لوازم عدل، دوري از هرگونه ظلم است.»\n6 – امام، ميزان در جامعه\nدر مكتب علوي، توازن بخشي به بخشهاي گوناگون جامعه، و گردش عادلانه ثروت و جريان درست اقتصاد، نخست بر عهدة دولت اسلامي است، و امام مسئول آن است؛ از اينرو واژه «ميزان» در قرآن كريم به امام تفسير شده است:\nامام صادق(ع): «الميزان الامام مقصود از ميزان در كتاب خدا، امام است.»\nدر حديث ديگري نيز حضرت امام ابوالحسن الرضا(ع)، ميزان را به امام اميرالمؤ منين علي(ع)، تفسير فرمودند.\nدر جامعه در كنار كتاب و قانون، ميزان و امام قرار دارد، و چهرة انساني و زيست اجتماعي و فردي و اخلاق و رفتار و فعل و قول و تقرير او، معيار و ميزان براي انسانهاست، و عامل ايجاد توازن و تعادل و علت برقراري عدالت در جامعه است. در انديشة علوي، پيدايش شرايط توازن بخشي و امامت، در پرتو عصمت و عدالت تحقق مي پذيرد. و اين از فهم درست و سَرَة كتاب خدا و پيروي كامل از آن و انطباق دقيق با آن پديد مي آيد.\n«ميزان» در دو حديث ياد شده، به «امام» بطور عام و به امام علي(ع) بطور خاص تفسير شده است. در كلام ديگري از امام رضا(ع) «امام» به «ميزان عدل» تعبير شده است؛ علت آن روشن است؛ زيرا كه مهمترين بخش از رسالت زمامدار جامعة اسلامي را تبيين مي كند.\nآية الله شهيد فقيه ژرف انديش سيدمحمدباقر صدر مي گويد:\n«… اقتصاد اسلامي ايمان دارد كه منابع طبيعي ثروت همه از آنِ خداست… نيز ايمان دارد كه دولت بايد توازن اجتماعي را حفظ كند، و از انباشته شدن ثروتها و عدم جريان آن در دست همه مانع گردد… و هر جريانهاي استثنائي در جامعه پيش آيد كه توازن اجتماعي را دچار خطر سازد، دولت طبق امكانات خود دخالت مي كند، و شيوة مناسبي را در پيش مي گيرد، تا توازن اجتماعي حاصل شود و پايدار بماند…»\nامام علي(ع): «… فان ا جعلكم في الحق سوأ، اسودكم و احمركم، و جعلكم من الوالي و جعل الوالي منكم بمنزلة الوالد من الولد و الولد من الوالد، و ان حقكم عليه انصافكم و التعديل بينكم… خداوند شما را در برابر حق و (قانون عدل) مساوي قرار داده است، از هر رنگ و نژاد باشيد. و شما با زمامدار و زمامدار با شما چون پدر با فرزند و فرزند با پدر است. و حق شما بر زمامدار اينست كه با قانون انصاف و عدل و اعتدال، با شما رفتار كند.»\nپدر حكيم، مال را طبق نيازها ميان فرزندان تقسيم مي كند، و با اعتدال به هر كس چيزي مي دهد، هيچگاه با آنان گزينشي رفتار نمي كند.\n7 – قاطعيت در اجراي عدالت\nعدالت گستري و ستم ستيزي موضوعي نيست كه صرفاً با راه كارهاي اخلاقي و كلامي و فرهنگي به پيدايي آيد؛ گرچه اين دست مسائل، بويژه مسائل تربيتي، اخلاقي و فرهنگي تاثيرهايي ژرف در تحقق اين آرمان دارد؛ ليكن بخش عمدة ستمبارگيها و عدل ستيزيها، از سوي دنياداران، مستكبران، سودپرستان و سرمايه داران به بشريت تحميل مي شود، و اين طبقات اندك در باتلاق هواها و هوسها و خودخواهيها و كاموريها غرقند، و ارزشها و انسانيتها را باور ندارند و براستي چنانند كه قرآن كريم فرموده است: «صمٌ، بُكمٌ عُميٌ، فهم لا يرجعون؛ كرانند، لالانند، كورانند، و باز نمي گردند.»\nاينگونه افرادِ در صورت انسان، جز با قاطعيت و قدرت تن به حقي نمي دهند، و از ستم گستري دست برنمي دارند. آنانكه در رويارويي با اينگونه افراد به شيوه هاي ديگر مي انديشند، سخت در اشتباهند. دوران تاريخ و اجتماعات كنوني بشري گواه راستيني بر اين اشتباه است.\nامام بزرگ انسان، زمامداري است كه انسانها را خوب مي شناسد، و از نيرنگها و شگردهاي طاغوتان بويژه اقتصادي، نيك آگاه است و گستاخيها و سركشيها و حقكشيهاي آنان را ديده و تجربه كرده است. از اينرو با اراده اي تزلزل ناپذير و قامتي استوار و نستوه در برابر اين طاغوتان ايستاد و براي عدالت گستري و ظلم ستيزي به ميدان عمل گام گذارد و تا آخرين روزهاي حاكميت و حيات خود ذره اي عقب گرد نكرد و هيچگونه سستيي نشان نداد. امام علي(ع) زمامدار نمونه است كه خود را در برابر مردم مسئول مي داند، و خويش را در گرو وعده هايش قرار مي دهد. و در روزهاي آغازين پذيرش زمامداري، تعهد ژرف و الهي خويش را بدينسان بازگو مي كند:\nامام علي(ع): «ذِمتي بما اقول الصنية، و انا به زعيم آنچه مي گويم بر عهدة من است و من خود ضامن آن هستم.»\nامام علي(ع): «قيل له اعطِ هذه الاموال لمن يُخاف عليه من الناس و فراره الي معاوية! فقال(ع): «اتأمروني ان اطلب النصر بالجور؟ «وا لا افعل ما طلعت شمس و ما لاح في السمأ نجم… به امام، (از راه مصلحت انديشي) گفتند كه از اين اموال (بيت المال) به كساني بده كه مي ترسي فرار كنند و به معاويه بپيوندند! گفت: آيا از من مي خواهيد كه پيروزي را با ستم به چنگ آورم؟ نه بخدا، تا زماني كه خورشيد طلوع كند و ستاره اي در آسمان بدرخشد، چنين نخواهم كرد…»\nامام در تبيين قاطعيت لازم و ديگر شرايط اصولي براي اجراي عدالت چنين مي گويد: «لا يقيم امرا – سبحانه – الا من لا يُصانع، و لا يُضارِ ع و لا يَتبع المَطامع…؛ فرمان خداي سبحان را فقط سه كس مي تواند اجرا كند: كسي كه ساز شكار نباشد؛ و كسي كه رنگ نپذيرد (و خود به خطاكاري و برخورداري تمايل نيابند)، و كسي كه براي خود چيزي نخواهد (و به زر زراندوزان و منافعِ منافع طلبان چشمي نداشته باشد).»\nنفي معلول بي نفي علت ناممكن است يعني عدالت گرايي بدون ظلم ستيزي تحقق نخواهد يافت و به تعادل و توازن اجتماعي و حد معقول زندگي و بساماني اقتصادي نخواهيم رسيد.\nامام كاظم(ع) در اين زمينه سخني پرژرفا و ارزنده دارد كه روشنگر تعاليم علوي است: «لا يَعدل الا مَن يُحسِنُ العدل؛ عدالت را اجرا نتواند كرد، مگر كسي به بهترين وجه اجرا كند.»\nبه بهترين وجه اجرا كردن، در پرتو همين قاطعيت اجرايي تحقق مي يابد، كه براي اجراي اصوليِ عدل، همه زمينه هاي مناسب فراهم گردد و موانع و سد راهها در هم شكسته شود.\n8 – شيوه هاي عدل ستيزي\nتحقق آرمان والاي عدالت اجتماعي، به شناخت شيوه هاي عدل گريزي و تعادل ستيزي و توازن شكني، بستگي دارد. شيوه ها و راه كارهايي كه سودپرستان طرح ريزي مي كنند، و از اين رهگذر به درون اقتصاد جامعه نفوذ مي كنند، و گردش ثروت را به سود خود در مي آورند، و با راه كارهاي حساب شده هر برنامه و اقدامي را كه در جهت مخالف منافع آنان باشد، خنثي مي سازند، و به گفتة شهيد بهشتي:\n«در رگهاي نامرئي پديد آورند براي جذب ارزشهاي توليدي.»\nدر برابر چنين ستم پيشگانِ ضد مردمي و شگردها و نيرنگهاي آنان، شناخت اين شگردها و شيوه ها ضروري است. اكنون با الهام از تعاليم علوي، به پاره اي از آنها اشاره مي شود.\nالف – آزادي اقتصادي و اقتصاد آزاد\nامام علي(ع): «… و تفقد امورهم بحضرتك و في حواشي بلادك، و اعلم مع ذلك، ان في كثيرٍ منهم ضيقاً فاحشاً، و شُحاً قبيحاً، و احتكاراً للمنافع، و تحكُّماً في البياعات، و ذلك بابُ مضرَّةٍ للعامَّة، و عيب علي الولاة، فأمنَع من الاحتكار… فمن قارف حُكرةً بعد نَهيكَ اياه فَنَكٍّل به، و عاقِبهُ في غير اًسراف… بر كار آنان (بازرگانان) نظارت كن خواه در حضور تو باشند يا در شهرهاي تو. با وجود اين بدان كه در بسياري از ايشان سختگيري در معامله، و نجلي زشت، و احتكار براي سودجويي، و زورگويي در فروختن جنس وجود دارد، (بانرخگذاري دلخواه و آزاد)، كه اين همه ماية زيان عموم مردم و ننگ و عيب بر زمامداران است. پس از احتكار جلوگيري كن… و هركس پس از نهي كردن تو باز به احتكار بپردازد، او را كيفر ده و بدون زياده روي تنبيه كن.»\nليبراليسم اقتصادي، به عنوان خاستگاه اصلي بيعدالتي، و سرچشمه توازن شكني، و ايجاد طبقات و فاصله هاي وحشتناك معيشتي، و پيدايش سرمايه داريهاي تجاوزكار و كمبودداريهاي ويرانگر، در منطق امام(ع) محكوم است. در اجتماعي كه جريان اقتصاد آزاد، و ليبراليسم اقتصادي، سياست اقتصاديِ دولتها را تشكيل مي دهد، و هيچگونه نظارت و محدوديتي در نظام توليد و توزيع و مصرف نيست؛ بي ترديد توازن اقتصادي بر هم خواهد ريخت، و اكثريت توده هاي مردم، با فشارهاي معيشتي كوبنده روبرو خواهند گشت.\nامام علي(ع): «… يأكل عزيزها ذليلها قدرتمندان دنيا ناتوان را مي خورند.»\nچگونه مي شود به بهانه اينكه آزادي اقتصادي براي رقابت مفيد است و موجب توسعه اقتصادي مي گردد، دست گروهي آزمند و افزونخواه و مال اندوز را در جامعه باز گزارد، و آنان را چون زالوهاي خونخوار به جان مردم افكند، و تودة ملت را فداي توسعه سرمايه داري كرد، و بر كارشان نظارتي نداشت.\nقرآن مجيد چه زيبا خودسريها و مرز نشناسيهاي سرمايه داري را ترسيم كرده است:\n«قالوا يا شعيب اصلوتك تأمركَ ان نترك ما يَعبُد اباؤ نا او اَن نَفعَل في اموالنا ما نشأ…؛ (هود/ 87) گفتند اي شعيب! آيا نمازت به تو فرمان مي دهد كه ما آنچه پدرانمان مي پرستيدند ترك گوئيم، يا در اموال خود آنچنان كه خود مي خواهيم تصرف نكنيم؟…»\nگستاخيها و خودخواهيهاي سرمايه داري و نظام اقتصاد آزاد بود كه جامعه هاي بشري را به دو طبقه و جهان را به دو بخش پيشرفته و عقب افتاده تقسيم كرد، و فقر و فلاكت را براي بخشهاي عظيمي از جامعه هاي انساني به ارمغان آورد و سرمايه ها را به جيب طبقات برتر و اندك سرازير كرد، و بيعدالتي و بيدادي فراگير را بر انبوه توده هاي انساني سايه گستر ساخت، و بردگيهايي پديد آورد، بسي سهمگين تر از بردگيهاي گذشته. سرمايه داري تنها به بيدادگري در جامعه انساني بسنده نكرد؛ بلكه به مواهب طبيعي و خدادادي نيز پنجة ستم افكند، جنگلها را نابود كرد، و ريشة درختان – اين ريه هاي زمين – را از بُن برآورد، و جنگلها را به بيابان بَدَل ساخت، هوا اين نعمت خدايي و همگاني را بيآلود، لاية اوزن را شكافت، منابع را به غارت برد، گونه هاي حيواني و نباتي را به انقراض كشاند، و ماهيهاي اقيانوسها كه به تعبير قرآن كريم براي استفادة همة انسانهاست در كشورهاي سرمايه داري، به مصرف همين طبقات شكمباره و مرفه رسيد، و بيشتر منابع و معادن در انحصار آنان درآمد، و يا با قيمت گذاري هاي خودسرانه و استكباري، در حقيقت به رايگان و نيمه رايگان در دست آنان قرار گرفت.\nالبته رشد اقتصادي و تامين رفاه همگاني و آبادي، در تعاليم علوي جايگاهي بس بلند دارد.\nامام علي(ع): «… فاعلمنا سبحانه، انه قد امرهم بالعمارة، ليكون ذلك سبباً لمعايشهم… خداوند سبحان، ما را آگاه ساخت كه مردمان را به آباد كردن فرمان داده است، تا اين وسيلة زندگي و معيشت آنان باشد… .»\nتامين معيشت و رفاه عمومي در انديشة امام، از اهداف اصلي پيامبران است.\nامام علي(ع): «... فبعث فيهم رُسُله… و يثيروا لهم دفائن العقول، و يرُوُ هم الايات المقدرة: من سقفٍ فوقهم مرفوع… و معايش تحييهم… خداوند فرستادگان خود را به ميانشان فرستاد، پيامبران از پي يكديگر بيآمدند، تا خردهاشان را كه در پردة غفلت، مستور گشته، برانگيزند، و نشانه هاي قدرتش را كه بر سقف بلند آسمان آشكار است، به آنها بنمايانند… و راههاي معيشت را نيز به آنان بشناسانند… .»\nعدل گراييِ امام و تعادل بخشي او، دقيقاً در همين راستا قرار دارد، و با همين انگيزه و آرمان است كه نظارت بر جريان اقتصاد و بازارها و كارگاهها و مزارع و نوع مصرف مردمان و چگونگي بهره برداري از مواهب طبيعي را لازم مي داند؛ زيرا كه در پرتو عدل و ميزان عدالت است كه از ظلم اقتصادي و تجاوز به حقوق مردم جلوگيري مي شود، و همه چيز به همه كس مي رسد. و همين توسعة پايدار و اصولي و انساني است كه در پرتو عدالت اجتماعي صورت پذيرد.\nامام علي(ع): «لا يكون العمران، حيث يجور السلطان توسعه و عمراني پديد نخواهد آمد درصورتيكه حاكميت بيدادگر باشد.»\nسياست كلي اقتصادي بايد با نظارت دقيق دولت و اشراف بر همة بخشهاي اقتصادي، و مهارِ آزمنديهاي فردي به سود جامعه و كل مردم باشد.\nدر دوران زمامداري، امام شخصاً بر بازار نظارت مي كند، و از نزديك چگونگي داد و ستدها را با دقت مي نگرد، و آنگاه كه يكي از يارانش مي گويد: «اجازه بدهيد كه نظاره گري بر بازار را من برعهده بگيرم و بار اين زحمت را از دوش شما بردارم.» امام درپاسخ مي فرمايد: «ما نصحتني يا اصبغ؛ خيرخواهي نكردي اي اصبغ» يعني چون اين وظيفه مهم برعهدة شخص زمامدار (و سازمان دولت) است، نيايد آنرا به ديگران واگذارد تا مباد كه از اين راه سستي و بي دقتي روي دهد و در جايي يا بخشي از جامعه فساد اقتصادي پيش آيد.\nدر مركز حكومت امام نيز اين سامانيابي زندگي پديد گشت و بند و زنجيرهاي تبعيض و بي عدالتي گسسته شد.\nامام علي(ع): «ما اصبح بالكوفةِ احدٌ الا ناعِماً، ان اَدناهُم منزلَة، ليأكل البُر، و يجلس في الظل، و يشرب من مأ الفرات همة مردم كوفه اكنون داراي وضعيت خوبي هستند، حتي پايين ترين افراد، نان گندم مي خورد، خانه دارد، و از آب آشاميدني خوب استفاده مي كند.»\nاين مرحله از تامين، در شرايط زندگي آن روز، بسيار قابل قبول بوده است، امروز نيز – با همة پيشرفتها در سطح زندگي – همة مردمان داراي چنين زندگيي نيستند. آمارهاي تغذيه، نوع مسكن و آب آشاميدني و چگونگي زندگي در كشورها، به روشني بيانگر اين حقيقت است. و انسانهاي بيش از ميليارد را مي نگريم كه همواره در اسارت آب سالم و غذاي مناسب و مسكن و نيازهاي ضروري روزمره هستند. و اين رهبري عدل گسترِ علوي است كه در دوران زمامداري كوتاه و نمونه خود، ماهيت روابط اقتصادي را دگرگون كرد و جامعه را به ساماني درخور رساند و حد لازم زندگي را براي همه تامين كرد (دست كم در كوفه)، و آزادي واقعي را به مردمان ارزاني داشت.\nب – استثمار\nامام علي(ع): «…فُجناةُ ايديهم لا تكون بغيرِ افواههم آنچه دستهاي آنان چيده (و محصول كار آنان) است به دهانهاي ديگران نخواهد رسيد.»\nاز شيوه هاي ستم بنيادِ اقتصادي كه با هيچ عدل و تعادلي سازگار نيست، كم بها دادن به كار و كارهاي مردم است. درس آموزان مدرس وحي، اين اصل را از قرآن آموخته اند آنجا كه مي فرمايد:\n«… يا قوم اعبدوا… و اوفوا الكيل و الميزان بالقسط و لا تجنسوا الناس اشيأهم و لا تعثوا في الارض مفسدين؛ اي مردم خداي را بپرستيد… و پيمانه و ترازو را تمام و به عدل دهيد، و چيزهاي (كار و كالاي) مردمان را كم بها مكنيد، و همچون تبهكاران در زمين به تبهكاري مپردازيد.»\nامين الاسلام طبرسي دربارة معناي اين آيه مي گويد: «و لا تجنسوا الناس اشيأهم»، اي و لا تنقصوا الناس حقوقهم حق مردم را كم مكنيد.»\n«بخس اشيأ و كم بها دادن به كار و كالاي مردم»، دو گونه صورت مي گيرد، نخست اينكه مواد خام و كالاهاي مورد نياز و داراي ارزش اقتصادي، كه با رنج و تلاش از معادن و مزارع و درياها و دشتها و… استخراج مي شود، و به سرمايه داران و كارخانه ها عرضه مي گردد. سرمايه داران با مكانيسم ويژه اي نسبت به آنها «بخس» اعمال كنند، و بها و ارزش واقعي آن ها را نپردازند. و اين استثمار و تصاحبِ ثمرة كار ديگران و ناديده گرفتن حق آنها و بي عدالتيي بزرگ است.\nديگر اينكه دستمزد كارگر و كشاورز به اندازه ارزش واقعي آن پرداخت نشود. نظام هاي سرمايه داري با راه كارهاي ويژه اي از دستمزد كارگران مي كاهند. صاحبان صنايع با اتحاد و همبستگي سطح دستمزدها و نرخ كار را پايين نگهميدارند و با كم بها دادن به كار انجام شده روي هر كالا (يعني «بخس») كارگران را استثمار مي كنند. در ساية اين مكانيسم، سرمايه داري به اموال بادآورده اي دست مي يابد، و همواره از رشد سرمايه و سلطه بر بازار كار و بازارهاي اقتصادي برخوردار مي گردد؛ و در برابر، توده هاي كارگر و كشاورز، روزبه روز ناتوان تر و زمين گيرتر مي شوند، و بدينگونه هاست كه اجراي عدالت را ناممكن مي سازند، و توازن اقتصادي جامعه را برهم مي زنند.\nامام علي(ع): «لن يتمكن العدل، حتي يذل البخس هرگز امكان ندارد عدالت برقرار گردد، مگر اينكه (نظام استثماري) كم بها دادن (به كار و كالاي مردمان) از ميان برود.»\nپيامبر بزرگوار در واپسين لحظات زندگي، كه انسان هاي بزرگ، مهمترين و ارزشمندترين تجربه هاي خويش را بر زبان مي آورند، به چند محور حياتي در آيين زمامداري توجه مي دهد:\n1 – به كشاورزان ظلم نشود و دستمزد آنان بحق و عدل پرداخت گردد.\n2 – دست واسطه هاي اقتصادي قطع شود. آنانكه زمين را اجاره مي كنند و بدون انجام كاري آنرا به بهايي بيشتر اجاره مي دهند.\n3 – به كارگران تحميل نشود، و به كاري مجبور نگردند، و به بيگاري كشيده نشوند.\nامام علي(ع)، به روايت امام رضا(ع) از پدرانش از پيامبر(ص): «ان الله عزوجل – غافر كل ذنب الا من احدث ديناً، او غضَب اجيراً اجره، او رجلٌ باع حُراً خداوند بزرگ هر گناهي را مي بخشايد مگر گناه كسي كه (از پيش خود) ديني اختراع كند، يا كسي كه مزد كارگري را (به عدل و تمام) نپردازد، يا كسي كه انسان آزادي را (به بردگي بكشد و) به ديگري بفروشد.»\nدر اين تعليم والاي محمدي(ص) به امام علي(ع) بدترين و نابخشوده ترين گناهان، استثمار حق كارگر معرفي شده است. به بيگاري كشيدن، با دو شيوه انجام مي شود: نخست اينكه آشكارا و با اعمال قدرت و مأموران سلاح به دست، كساني به كارهايي وا داشته شوند؛ چنانكه در گذشته تاريخ اين دست بيگاريها فراوان بوده است، و بويژه حاكمان خودكامه، انسان ها را براي ساختن كاخ ها و شهرها به بيگاري مي كشيدند.\nديگر اينكه با برنامه ريزي كارخانه داران، نرخ دستمزدها را پايين نگهدارند، و با اتحاد و تباني نگذارند كسي كارگري را با مزد بيشتري به كار گيرد. در اين صورت كارگران براي رفع نيازهاي ضروري خود و تهية قوت لايموت، مجبورند كار كنند و با همين دستمزد كم بسازند؛ زيرا كه هر كجا بروند آسمان همين رنگ است، و به مزد حقيقي و عادلانه خويش دست نمي يابند. در اين فرض، گرچه بيگاري آشكاري ديده نمي شود و خود كارگر با پاي خود به طرف كار مي رود؛ ليكن در حقيقت بيگاري كشيدن است؛ زيرا كه او مجبور است به همين دست مزد كم بسازد.\nمفهوم «بخس» در گذشته و امروز: آيا مي توان مفهوم بخس را كه در قرآن آمده و در كلام امام(ع) نيز بكار رفته است، در چهارچوب هاي روابط اقتصادي گذشته محدود ساخت، و كاستن ارزش واقعي مواد خام و كم بها دادن به كار انسان ها را كه مفهوم «بخس» در روابط اقتصادي امروز دنياست در نظر نياورد؟ با توجه به اينكه استثمار در دنياي امروز و كارخانه داريهاي گستردة جديد، بسيار گسترده تر و كوبنده تر است و وسائل ارتباطي جديد راه را براي تباني و اتحاد عليه كارگران يا توليدكنندگان مواد خام، بسيار هموار كرده است. از اين رو كمبودداري و فقر در تمدن امروز بيشتر فاجعه بارتر و عمومي تر از تمدن هاي گذشته است. فقر و مشكلات اقتصادي بيش از يك ميليارد انسان، دليل آشكار انواع ظلم هاي اقتصادي و رواداري «بخس» و كم بها دادن به كار و كالاي انسان است.\nج – استئثار (ويژه سازي) و انحصارگرايي\nامام علي(ع): «من يستأثر من الاموال يهلك هر كس انحصارطلبي كند (و بخشي از اموال را به خود اختصاص دهد و در انحصار خود گيرد)، هلاك خواهد شد.»\nكساني كه اموال عمومي و امكانات خدادادي را كه براي بهره برداري همگاني است ويژة خود و نزديكان خود مي سازند، و به خود و فاميل خود اختصاص مي دهند، اهل «استئثارند.» استئثار (انحصارطلبي و نظام انحصاري)، از ره آوردهاي شوم سرمايه داري و حكومتهاي وابسته به سرمايه داران است. و آن در لغت به اين معناست كه انسان مال و متاع و يا چيزي را كه مورد ميل و رغبت و نياز ديگران است، ويژة خويش سازد، و با خودكامگي و استبداد دست ديگران را از آن كوتاه كند: «استأثر بالشيء علي الغير استبد به و خص به نفسه؛ نسبت به چيزي استئثار ورزيد، يعني استبداد به كار برد و آن را ويژه خويش ساخت، و در انحصار خود در آورد.»\nراغب اصفهاني مي گويد: «الاستئثار: التفرد بالشيء من دون غيره در انحصار قرار دادن و ويژه ساختن و ديگران را كنار زدن.»\n«استئثار» اموال و منابع طبيعي، از عوامل مهم انحصارات بزرگ اقتصادي و تقسيم نابرابر و غيرعادلانة ثروت، و پيدايش طبقة غني مترف و مسرف، و فقير تهيدست و بي نواست و اين كاري است برخلاف سنت آفرينش و هدف از خلقت مواهب طبيعي؛ زيرا كه اصل در نظام آفرينش بر تعميم نفع و بهره برداري عمومي است.»\nدر جهان بيني امام علي(ع)، انسان ها آفريده هاي خدا، و اعضاي خانوادة بزرگي هستند كه خانوادة خدايي نام دارد: امام علي(ع): «… عياله الخلائق، ضمن ارزاقهم، و قدرَ اقوالَهم آفريده ها (مردمان) خانواده خدايند كه روزي آنان را تضمين كرده و قُوتشان را معين فرموده است….»\nبنابراين، همة انسان ها در زمين مأموريتي يگانه دارند، و همه بايد از خوان گسترده خدايي بهره برداري كنند، و معيشت و زندگي خود را تامين نمايند، و براي آيندگان نيز باقي بگذارند كه آنان نيز ذي حقند.\n«فليسين شاله» مي گويد: «رنان عقيده دارد كه اولين ندايي كه به منظور حمايت از عوام (توده هاي مردم) و ضدمالكيت برخاست و بگوش دنيا رسيد از پيمبران بود…»\nامام علي(ع) از آغاز پذيرش حكومت و خلافت، با اين ويژه سازيها درگير شد، و لحظه اي در اين مبارزه درنگ نكرد؛ زيرا كه «استئثار» و انحصارگرايي را ضد عدل و تعادل اجتماعي مي دانست.\nامام علي(ع): «استأثر عثمان فاسأ الاثرة… و الله عزوجل – حكم واقع في المستأثر… عثمان در تقسيم اموال عمومي گزينشي عمل كرد (اموال را ويژة كسان مخصوص ساخت) و خداي بزرگ دربارة كساني كه اموال و امكانات مردم را ويژة خود (و نزديكان خود) مي سازند، حكم قطعي (و روشن) دارد.»\nاين ويژه سازي و انحصارگرايي، يكي از محورهاي انحراف و ستمبارگي حاكميت اموي بوده و همين امام را بر آن داشت كه با آنان به نبردي خونين برخيزد و در اين راه ذره اي چشم پوشي نكند، و شيوة دادگريِ بي همتايي را بر بلنداي تاريخ به تصوير كشد.\nويژه سازي، ره آورد سيستم انحصاراتي شركت هاي بزرگ اقتصادي است چون كارتل ها و تراستها، كه نظام اقتصادي كشورها را در دست دارند و روز بروز بر قلمرو سلطة خويش مي افزايند، و با تئوري استكباري، جهاني شدن اقتصاد و تجارت جهاني «گات»، و اتحاديه هاي بزرگ و منطقه اي بازرگاني، مي رود كه ملتها – بويژه مردم جهان سوم – را در اسارت خويش درآورد. روشي كه در نظر عقل و منطق شرع ممنوع و ضدانساني و منافع توده هاي مردم است و به گفتة آية االله شهيد مطهري، در اسلام چنين اتحاديه هايي ممنوع است؛ زيرا كه موجب تسلط افراد خاص بر كل اقتصاد جامعه و ايجاد بازار سياه و… مي گردد.\nامام علي(ع): «… و لم اجعلها (الاموال) دولة بين الاغنيأ من اموال را ميان ثروتمندان به گردش نينداختم.»\nاين زمامداري، از شيوه هاي اقطاعي و تيول داري حكومت هاي خودكامه و غيرمردمي، به شدت دوري كرد، و اموال و انفال و منابعي را كه به ناحق روانة خانه هاي اشراف و بستگان حكومت ها شده بود، به بيت المال بازگرداند، و در اختيار همگان قرار داد. در كتاب «نهج البلاغه» بارها و بارها از بازپس گيري اموال مجرمان سخن رفته است.\nدر پايان اين بخش شايسته است، فرازي از عهدنامه مالك اشتر را نيز بازگو كنيم. امام بخاطر نقش ويرانگر و تعادل شكني را كه «استئثار» و ويژه سازي و خاصه خواهي دارد، مالك اشتر را از آن بيم مي دهد كه مباد به عنوان والي مصر كساني از بستگان و اطرافيان به تو نزديك شوند و از تو امتيازاتي بخواهند:\nامام علي(ع): «.. و اياك و الاستئثار بما الناس فيه اُسوة… بپرهيز از ويژه سازي (خاصه خواهي و طبقه پروري) در چيزهايي كه همة مردم در آنها برابرند….»\nگرچه امام از مالك اشتر، نگراني ندارد؛ ليكن اين دستورنامه حكومتي براي آيندگان و همة حكومتگران است.\nد – اسراف و عدم توازن اقتصادي\nامام علي(ع): «للمسرف ثلاث علامات: يأكل ما ليس له، و يلبي ما ليس له، و يشتري ما ليس له نشانه اسرافكار سه چيز است: به مقداري كه حق ندارد بخورد مي خورد، و به مقداري كه حق ندارد بپوشد مي پوشد، و به مقداري كه حق ندارد بخرد مي خرد.»\nاز مهمترين تعاليم علوي اصل «اندازه داري» در زندگي، و مصرف متعادل و به اندازه است. جامعه و مردم بايد بر اصل تنظيم مصرف، و تقدير در معيشت تربيت شوند، و در زندگي مديريت اقتصادي داشته باشند. «ستيغ بلند اين تربيت سازنده، استوارسازي اصل نظم و اعتدال در مصر است؛ زيرا برنامه ريزيِ حاكم بر زندگي افراد، و همچنين مؤ سسات و نهادها و ادارات حكومتي و بناها و مراكز ديني، هرگاه بر شالودة «ميانه روي» و مراعات حدود باشد، و اندازة لازم و مناسب در نظر گرفته شود، و در جهت «قواميت مال» قرار داشته باشد و زندگيي كفافي را پي ريزد. همين چگونگي خود باعث رفاه فرد، و امنيت و بي نيازي و امنيت اقتصاديِ اجتماع خواهد شد.\nامام علي(ع): «لن يهلك من اقتصاد آنكه به حد ميانه بسنده كرد هرگز هلاك نگردد.»\nو هرگاه برنامه ريزيها در زندگي افراد و مؤ سسات و نهادها، برعكس آنچه گفته شد باشد، هم موجب سقوط مالي افراد مي شود، و هم زمينة نيازمندي جامعه، چنانكه امام علي بن ابي طالب مي فرمايد: «من لم يحسن الاقتصاد اهلك الاسراف آنكس كه حد ميانه را بخوبي رعايت نكند، زياده روي او را تباه مي سازد.»\nبا توجه به برآوردهاي دقيق علمي و آماري، مي نگريم كه كمبود هر يك از اين مواد در بخشهايي از اجتماعات، بر اثر مصرف افزون بر حد گروههاي اندك و ثروتمند است. در اثر كاربرد شيوه هاي نادرست و آزاد گذاشتن اقليتي مصرفگرا و شادخوار، بيشتر امكانات و كالاها در دست همين گروه هاي اندك قرار مي گيرد، و آنها به ريخت و پاش و اسراف و تباه سازي كالاها و مو اد مي پردازند. و اكثريت بشريت دچار فاجعة بزرگ كمبودداري مي گردند.\nبدانسان كه اكنون شده است؛ يعني اقليتي پولدار و مرفه، اكثريت امكانات رفاهي و مواد غذايي را تصاحب كردند، و اكثريت انسانها، دچار كمبودهاي ويرانگر شدند. آمارها زبان گويايي دارد، در سرمايه هاي منقول و نامنقول در انرژي، مواد خوراكي، بهداشتي، دارويي، آهن، سيمان، مسكن، خدمات رفاهي، آموزشي، و خلاصه هر چيزي كه به نوعي براي انسان لازم يا سودمند است يا در راه بهينه سازي زندگي و يا رفاهي كارآيي دارد. در تمام اينها طبقات سرمايه دار، كه درصد كمي را تشكيل مي دهند، بيشترين سهم را در اختيار دارند و اكثريت جامعه بشري كمترين سهم، و در بسياري از كالاها و امكانات هيچ نصيبي ندارند.\n«… در جهان سوم دهها ميليون انسان بر اثر گرسنگي و فقر مواد غذايي هر روز لاغرتر و رنجورتر شده و به مرگ نزديك تر مي گردند، در جهان پيشرفته پرخوري و اسراف در مصرف مو اد غذايي آنها را به انواع بيماريهاي قلبي، كبدي، نقرس و… دچار كرده است.»\n«در سالهاي 72 – 74 چهل و سه درصد غلة جهان مصرف دامهايي شده است كه براي تامين گوشت كشورهاي غربي پرورش يافته اند. در حاليكه ملل توسعه نيافته كه حدود 34 جمعيت جهان را تشكيل مي دهند، درست همين مقدار يعني 43 درصد غله جهان را در اختيار داشته اند.»\n«… مردم در كشورهاي توسعه نيافته دارو نمي يابند كه درد خويش را درمان كنند. در جهان پيشرفته، بر اثر مصرف بيش از حد ويتامينهاي دارويي، بيماريهاي ناشي از مصرف بيش از حد ويتامينها شكل مي گيرد… در كشورهاي فقير مردم نان نمي يابند كه در آنها ناي حركت ايجاد كند. اما در كشورهاي غربي ورزشهاي مخصوص،… حمامهاي سونا و… به وجود مي آيد كه افراد بتوانند وزن خود را كم كنند. اينان از كم خوري مي ميرند، و آنان از پرخوري مي تركند.»\n«… به پيش بيني برنامه «فين استاين»، براي گرسنگي جهاني در دانشگاه براون، اگر جمعيت جهان را عمدتاً با دانه و سبزي تغذيه كنيم در حال حاضر غذاي كافي براي تامين كالري مورد نياز شش ميليارد نفر كه به تصوية سازمان روزانه 2350، كالري براي هر فرد است، وجود دارد… از 145 ميليون تن دانه اي كه به حيوانات خورانده مي شود فقط 21 ميليون تن گوشت، جوجه و تخم مرغ توليد مي شود. چه اتلاف خارق العاده اي از خاك، آب، كود، حشره كش و انرژي، و تمام اينها براي چه؟ براي افزايش حمله هاي قلبي، فربهي و سكته و… چنين زندگي مسرفانه اي، دليل عمده كاستي لاية اوزون، گرم شدن كرة زمين، آلودگي هوا، آب و خاك و… است…»\nاينها نمونه هاي بسيار اندكي بود كه طبقه اندكي در بشريت آنرا شيوه خود ساختند و حرث و نسل را به تعبير قرآن، به تباهي كشيدند، و براي پيشگيري از اين فاجعة بزرگ كه در ويرانگي دست كمي از جنگلهاي بزرگ ندارد، و توده هاي انساني را با مرگ تدريجي مواجه مي سازد؛ كارشناسان مسائل انساني معتقدند كه در اين دوره و در اين جهان نامتعادل، چنانكه توزيع عادلانه ثروت ضروري است، ضابطه مند كردن مصرف و دوري از اسراف ضروري تر است. اكنون حياتي بودن اين تعليم والاي علوي بژرفي آشكار مي گردد كه انسان در مصرف، محدود است و حتي در مصرف شخصي كه از ملك و مال خود اوست، بايد به جامعه و نيازهاي آن توجه داشته باشد، و بداند كه مصرف افزون از حد، در حقيقت اسراف در حق اجتماع است. بنابراين انسان دين باور و در خط علوي، بايد به نيازهاي جامعه توجه داشته باشد، به زيست بوم و آلودگيهاي زيست محيطي بنگرد، محدوديت منابع را مورد دقت قرار دهد، وضعيت كلي جامعه و توليد هر كالا را ارزيابي كند، و نيازهاي بخشهاي اجتماعي را منظور داشته باشد. و اين نسخة علوي را كه شفا بخش بيماريهاي علاج ناپذير بشريت امروز است، درست به كار بندد.\nامام علي(ع): «اذا اراد ا بعبدٍ خيراً الهمه الاقتصاد و حسن التدبير و جنبه سوء التدبير و الاسراف هرگاه خداوند سعادت و بساماني انساني را بخواهد به او ميانه روي و برنامه ريزي درست را مي آموزد و از برنامه ها و روشهاي نادرست و اسرافكاري دورش مي سازد.»\nاكنون در پرتو هدايتهاي علوي، به اصل ديگري مي رسيم و آن حقوق اجتماعي در اموال شخصي است.\nمتفكر شهيد آية الله مطهري مي گويد:\n«… از آن جهت كه مواد خام اولي قبل از انجام كار به همة افراد تعلق داشته است، نمي توان ادعا كرد، كه پس از انجام كار تعلقش به ديگران سلب مي شود. اما بدون شك كاري كه شخصي روي آن انجام داده، سبب مي شود كه او نسبت به ديگران اولويت داشته باشد. اثر اين اولويت اينست كه حق دارد استفادة مشروع از آن ببرد؛ يعني استفاده اي كه با هدفهاي طبيعت و فطرت هماهنگي دارد… چون در عين حال اين مال به جامعه تعلق دارد. از اينرو اسراف و تبذير و هرگونه استفادة نامشروع از مال ممنوع است…»\n«… مال از نظر اسلام همان طوري كه به فرد تعلق دارد به اجتماعي نيز تعلق دارد…»\nموضوع ديگري كه شايستة بررسي است، رابطة اعتدال مصرفي با رشد اقتصادي و توسعة پايدار است:\nامام علي(ع): «من صَحِبَ الاقتصاد دامَت صُحبة الغني له و جَبَر الاقتصاد فقره و خَلَله هركس با ميانه روي دمساز گردد، بي نيازي با او هماره دمساز خواهد بود؛ و ميانه روي فقر و پريشاني او را جبران خواهد كرد (و چاله هاي كمبودداري را پر خواهد ساخت).»\nمصرف اگر از حد اعتدال نگذشت، اضافه در آمدِ ملي ذخيره مي شود، و در سرمايه گذاريهاي جديد هزينه مي گردد، و از اين رهگذر چنانكه قدرت اقتصادي جامعه حفظ مي شود.\nاين چنين اجتماعي از نوسان بازار، بحرانهاي اقتصادي، پديده هاي طبيعي يا هر حادثة ديگري نگراني ندارد، و براي روز مبادا سرماية لازم را ذخيره كرده است، و اگر در روزگاري – آغاز توسعه – رياضت اقتصادي براي جامعه ضرورت داشته باشد، آمادگي لازم را دارد. نه مردمان در باتلاق مصرفيگريِ افراطي گرفتار آمده اند كه اگر روزي كالايي يا كالاهايي كم شد يا نبود، تاب و توان از دست بدهند، و نه جامعه و سرمايه هاي ملي بدون پشتوانه است، كه نتواند از پس مشكلات برآيد. انيست كه اندازه داري و استفادة به اندازه و توازن مصرفي، خاستگاه پايداري، ثبات و توازن فردي و گروهي است.\nامام علي(ع): «من اقتصد في الغني والفقر، فقد استعد لنواثب الدهر آنكس كه در غنا و فقر ميانه روي كند، خود را براي رويارويي با گرفتاريهاي سخت روزگار آماده كرده است.»\nاز پيامدهاي مصرف گرايي، تاثير منفي آن بر محيط زيست است، و مصرف هاي اشرافي و به تعبير قرآن كريم «اترافي»، تنها عايد ثروتمندان و اسرافكاران نمي شود؛ بلكه محيط زيست (اكوسيستم» را مي آلايد، آبها و منابع زيرزميني را آلوده مي كند، جنگل ها را از ميان مي برد، و در نتيجه همه ساكنان كرة زمين را دچار مشكلات حياتي و برهم خوردن تعادل و توازن زيست محيطي مي سازد؛ بگونه اي كه به گفتة كارشناسان در «دهة هشتاد همة شاخص هاي حياتي در حال سقوط بوده اند، و در مجموع قابليت سكونت كرة زمين كاهش يافته است.»\nامام علي(ع): «القصد ثراة و السرف متواة ميانه روي افزاينده است و اسراف نابودكننده.»\nچنانكه ياد كرديم، تعاليم علوي بر مصرف ميانه تاكيد دارد، و زياده روي را نمي پذيرد؛ ليكن به زهد صوفيانه و ترك دنيا فرا نمي خواند، و لذتهاي معقول و منطقي و زندگي يا رفاه و آسايش را مطلوب و لازم مي داند.\nامام علي(ع): «حسن التدبير مع الكفاف، الكفي لك من الكثير مع الاسراف تدبير نيكو (مديريت اقتصادي) با كفاف (و بسندگي)، براي تو بسنده تر است از بسيار (داري) يا اسراف.»\nحد بسندگي و كفافي اگر رعايت شود، همة نيازهاي ضروري، رفاهي، خدماتي، بهداشتي، آموزشي و… برآورده مي گردد.\nهـ – سود آزاد بازرگاني\nامام علي(ع): «… ان في كثيرٍ منهم (التجار) ضيقاً فاحشاً و شُحاً فبيحا، و احتكاراً للمنافع، و تحكما في البياعات، و ذلك باب مضرة للعامة…\nدر بسياري از بازرگانان، سختگيري افزون از حد (بر مردم)، و آزمنديِ زشت، و احتكار كالاهاي سودمند، و تحميل در معاملات وجود دارد و اين (روشها و معيارها) راه زيان رساني به عموم مردم است.»\nسود نامحدود و بي حد و مرز بازرگاني و سيستم مبادلات آزاد، از جملة راههايي است كه اموال و سرمايه ها را به جيب گروهي خاص سرازير مي كند، و اكثريت مظلوم را به تدريج به مغاك فقر و كمبودداري مي افكند. حس آزمندي اين طبقه به عنوان زمينه دروني و نبود محدوديت و كنترل به عنوان عاملي بيروني، به افزايش روزافزون و دلخواه قيمتها مي انجامد و بيشترين بخش از درآمدِ عمومي جذب اين طبقه مي شود، طبقه اي كه نوعاً و بويژه در سيستم سرمايه داري، به اصول عدالت پشت كرده است و ارزشها را باور ندارد.\nامام علي(ع): «التاجر فاجر، والفاجر في النار الا من اخذ الحق، واعطي الحق تاجر (و هر معامله گري) فاجر و بدرفتار است و جاي فاجران در آتش است، مگر كسي كه به حق بگيرد و به حق بدهد.»\nدر مبادله بايد نفع مشتري و فروشنده تامين گردد، نه تنها براي فروشنده سودآور باشد، و مشتري را به پرداخت قيمتي غيرعادلانه مجبور سازد.\nامام علي(ع): «… وليكن البَيع بيعاً سَمحاً بموازين عَدل و اسعارٍ لا تحجف بالفريقين من البائع و المبتاع داد و ستد بايد سهل و آسان و با ميزان عدالت انجام گيرد و با نرخهايي صورت پذيرد كه به هيچيك از خريدار و فروشنده ستم و بيعدالتي نشود.»\nواژة «تراض» در قرآن كريم ناظر به محدوديت سود بازرگاني است؛ زيرا اگر سود آزاد مورد نظر بود، بايد «رضا»به كار مي رفت. چون «ترافي» طرفين است و خريدار و فروشنده را دربر مي گيرد، و هنگامي رضايت خريدار تامين مي گردد كه سود عادلانه باشد. جملة «ولاتقتلوا انفسكم = خودتان را نكشيد»، پس از جمله، «تجارةُ عن تراض منكم = داد و ستدي با رضايت خريدار و فروشنده» قرار گرفته است، و بنابر اصل رابطه بخشهاي آيات، ارتباط قتل نفوس و تصرف باطل دو مال و تجارت با رضايت طرفين چگونه تفسير مي شود؟ مي توان گفت كه روابط مالي و مبادلات اقتصادي در جامعه، اگر با اسباب باطل و شيوه هاي ظالمانه بود، و از روي رضايت طرفين انجام نگرفت، موجب واژگوني نظام جامعه و تزلزل در روابط انساني و گسستن پيوندهاي اجتماعي و شيوع فقر و سلب امنيت است، و اين خود مقدمة قتل نفوس، و انتحار اجتماعي و خودكشي دسته جمعي است.\nمال در جامعه گردشي چون گردش خون در رگها دارد. خون تا هنگامي كه بصورتي سالم و متوازن در بدن جريان يافت، موجب تداوم زندگي است، و هنگامي كه توازن در جريان خون بهم خورد، و در عضو يا اعضايي، افزون از حد و بيش از تناسب، تراكم يافت، و به عضو يا اعضاي ديگر به مقدار لازم نرسيد، عامل حياتي به عامل مرگ و نابودي تبديل مي شود. روش اقتصاد سرمايه داري و شيوه هاي آزاد، و تجويز سودهاي كلان در مبادله، مال را چون خون در برخي از اعضاي جسد اجتماعي يعني قشر سرمايه دار متراكم مي سازد، و ديگر اعضا را دچار كم خوني مي كند، و رشد سرطاني و ناموزون برخي از افراد را موجب مي گردد، و رمق حيات و رشد متعادل بسياري از اعضأ افراد جامعه را مي گيرد.\n1 – آية الله شهيد دكتر بهشتي رحمة الله مي گويد:\n«… آن چيزي كه دزدي است و منجر مي شود به اينكه عده اي بتوانند رگهاي نامرئي براي جذب ارزشهاي توليديِ دسترنج كارِ مغزي و يدي ديگران ايجاد و انبار كنند، همين سود سرماية بازرگاني است. در اين سودِ خريد و فروشها، آن مقدار كه در برابر حق الزحمة خريدار و فروشنده منشي و حسابدار، و كارگر و هزينة تلفن، و امثال آن است، جاي اشكال نيست… ولي كاسبي كه علاوه بر اين بخواهد اصل سرماية او كه از نظر اقتصادي عقيم و نازاست، براي او معجزه كند، و فرزند داشته باشد، فرد غير منصفي است… ما از آية «احل البيع و حرم الربا؛ … خدا معامله را حلال و ربا را حرام كرده است»، تا حد معقول حق الزحمة فروشنده اي را مي فهميم، و پيش از اين از نظر ماهيت اقتصادي، نوع ظلم است، و هيچگونه تفاوتي با ربا ندارد…»\n2 – مرجع شهيد، آية االله سيدمحمد باقر صدر رحمة الله نيز مي گويد:\n«… ولي ظلم انسان – طبق تعبير قرآن كريم -… به مبادله نيز سرايت كرده، تا آنجا كه مبادله را دگرگون ساخته و تغيير شكل داده است، و آنرا وسيلة بهره كشي و پيچيدگي كرده است. از اين رهگذر وضع ظالمانه مبادله موجب فجايع و انواع بهره كشي (استثمار) گرديد، بسان همان فجايع و بهره كشي هايي كه اوضاع ظالمانة توزيع در جوامع برده داري و فئودالي، يا در جوامع سرمايه داري… پديد آورد… سرمايه داران بزرگ به اين علت توليد مي كنند و مي فروشند كه پول در گردش جامعه را به گنجهاي خويش سرازير سازند… و پول در گردش را بتدريج مي مكند… و توده ها را به مغاك فقر و محروميت مي افكنند… .»\nو – شيوۀ نادرست درآمد\nامام علي(ع): «… و ا لو وجدتُه قد تُزوج به النسأ و مُلكِ به الامأ لَردَدتُه؛ فان في العدل سعة و من ضاق عليه العدل فالجور عليه اَضيق (دربارة زمين هايي كه عثمان به اطرافيان داده بود (قطائع) و امام آنها را به مسلمانان بازگرداند): به خدا سوگند، اگرچيزي راكه عثمان بخشيده، نزد كسي بيابم، آن را به صاحبش بازگردانم، هرچند آن را كابين زنان كرده باشند، يا بهاي كنيزكان، كه در دادگري گشايش است، و آنكه از دادگري به تنگ آيد از ستمي كه بر او مي رود بيشتر به تنگ آيد.»\nاجتماعي كه دچار عدم توازن اقتصادي گشت، و براساس عملكردهاي اقتصاد آزاد، جامعه به دو بخش نامتعادل تقسيم گرديد، و با شيوه هاي ظالمانه و طبقه پروري و رابطه بازي، اموال جامعه در بخش اقليت تراكم يافت. براي تعادل بخشي و اجراي عدالت نياز به جر احي دارد، و اين جر احي به حسابرسي هاي دقيق در گذشته ها مربوط مي شود؛ و تنها با وضع قوانين و اجراي ضوابطي براي آينده كار به سامان نمي رسد، و عدل و تعادلي برقرار نمي گردد. در اين گونه اجتماعات، نخست و به عنوان گام هاي آغازين دادگري، بايد اموال و سرمايه هايي كه با راهكارهاي خودسرانه و بي نظارت و سودجويانة مالي به جيب بخش اندكي از جامعه گسيل شده است، به كل جامعه بازگردد.\nامام بزرگ انسان، ميان داشتنهاي افراطي و نداشتنهاي تفريطي، رابطة علت و معلولي مي بيند، و تراكم ثروت در بخشي را علت تهيدستي بخش اكثريت مي شناسد:\nامام علي(ع): «… فما جاع فقير الا بما مُتعَ به غني و ا – تعالي – سائلهم عن ذلك تهيدستي گرسنه نماند مگر اينكه ثروتمندي از حق (و حقوق) او بهره گرفت (و آن را غصب كرد).»\nامام! خود در آغاز زمامداري، به استرداد قاطعانه اموال غصب شده دست يازيد و اموال به تاراج رفته را بازپس گرفت، و در اين راه هيچ درنگ نكرد و هرگونه مهلتي را ناسازگار با عدل گستري دانست.\nامام علي(ع): فقال له عثمان: كلم الناس في اَن يؤ جلوني حتي اَخرُجَ اليهم مِن مَظالمهم. فقال(ع): «ما كان بالمدينة فلا اَجَل فيه، و ما غابَ فأجُلُه وُصولُ اَمركَ اليه هنگامي كه مردمان نزد امام آمدند و از او خواستند تا با عثمان سخن گويد؛ امام نزد او رفت و سخن مشهور خود را كه در «نهج البلاغه» آمده است گفت. آنگاه عثمان به او گفت: «از مردم بخواه كه مرا مهلت دهند تا از عهدة ستمي كه بر آنان رفته است برآيم (و اموال تاراج رفت را بدانان بازنگردانم) امام گفت: آنچه در مدينه است نيازي به مهلت ندارد و آنچه در خارج مدينه است چندان مهلت بايد كه دستور تو به آنجا برسد.»\nبراي اهميت موضوع كلام ديگري را كه از صلابت ويژه اي برخوردار است مي آوريم:\nامام علي(ع): الي بعض عماله:\n«از خداي بترس و اموال اين مردم را بدانان بازگردان، كه اگر چنين نكني و خداوند تو را به چنگ من آرد، با تو كاري خواهم كرد، كه در نزد خداوند عذرخواه من باشد. با اين شمشير كه هر كسي را ضربتي زده ام به دوزخ روانه شده است، تو را نيز خواهم زد. به خدا سوگند، اگر از حسن و حسين چنين عملي سر مي زد، نه با ايشان مدارا و مصالحه مي نمودم، و نه هيچ يك از خواهشهايشان را برمي آوردم، تا آنگاه كه حق را از ايشان بستانم، و باطلي را كه از ستم ايشان پاگرفته است بزدايم….»\n9 – زمينه سازي براي عدالت اجتماعي\nاجراي عدالت، چون ديگر مسائل اجتماعي نياز به بسترسازي و زمينة مناسب دارد؛ زمينه هاي فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي، عدل گرايي را در جامعه از پايگاهي استوار برخوردار مي كند، و ريشه هاي آن را در درون انديشة انسان ها مي گستراند.\n1 – زمينه هاي فرهنگي\nالف – انسان گرايي و ايمان به حقوق انسان:\nامام علي(ع): «… فانهم صنفان اما اخ لك في الدين، و اما نظيرٌ لك في الخلق…\nمردمان دو گروهند يا برادران ديني تواند و يا برادران نوعي تو.»\nانسان گرايي و ايمان به ارزش انسان در مكتب علوي، از جايگاهي ويژه برخوردار است، و منزلتي والا و الاهي دارد. در اين مكتب جامعه انساني، جامعة خدايي است، و هرگونه خدمت به انسان، ماية قرب به خداي متعال است، حقوق انسان برخاسته از حق خدا، و خاستگاه اصلي حقوق انساني، حقوق الاهي است. انسان از ديدگاه امام، ارزشمندترين تكليف انسان هاست، و حريم و حُرمت او بر همة تكليفها و حرمتها برتري دارد، و هر قانون و حقوقي كه با حقوق انسان به مزاحمت برخيزد، حقوق انسان اصل و معيار قرار مي گيرد، و ديگر حقوق ها توان برابري با حق انساني و حرمت او را ندارد.\nامام علي(ع): «… و فضل حرمة المسلم علي الحُرُم كلها… و حرمت مسلمان را بر همة حرمت ها برتري داد…»\nتوحيد و خداباوري، به انسان باوري مي انجامد، و انسان باوري در درون خداباوري و دينداري قرار مي گيرد، از اينرو ايمان به خدا بزرگترين پشتوانة انسان و ارج نهادن به شخصيت و منزلت انساني است.\nامام علي(ع): «… و شد بالاخلاص و التوحيد حقوق المسلمين في معاقدها… و در پرتو اخلاص و ايمان، رعايت حقوق مسلمانان را در جاي جاي براي هر يك بايسته ساخت.»\nاين انسان گرايي در سراسر گفتار و كردار امام موج مي زند، و نهج البلاغه براستي كتاب انسان است، و دفاع از حقوق انسان و كتاب انسان هاي محروم و انسان گرسنه، و كتاب شور و سوزهاي كران ناپيداي امام علي(ع) نسبت به انسان و دردهاي انساني.\nانسان ها همه در درون دل پهناور علي(ع) زندگي مي كنند و او نسبت به انسان ها عشق مي ورزد، و براي غم هاي انساني از ژرفاي دل و با همة هستي مي سوزد و مي خروشد و چنين مي گويد: به قرص ناني جوين بسنده مي كنم و شايد كسي نباشد كه به همين قرص نان نيازي داشته باشد.\nحتي اگر به انساني غيرمسلمان، در قلمرو حاكميت امام، ستمي رفته باشد. در اندوه اين غم، از سويداي دل ناله سر مي دهد و مي گويد: اگر انساني با شنيدن اين خبر بميرد در نظر علي(ع) نكوهش نمي شود؛ بلكه اين مرگي شايسته است.\nامام علي(ع): «… فلو ان امرءاً مسلماً مات من بعدِ هذا اَسَفأه ما كان به مَلُوماً، بل كان به عندي جَديراً… (به من خبر رسيده است كه مردي از لشكريان متجاوز معاويه بر زني مسلمان يا كافر در ذمة اسلام وارد شده و خلخال و دستبند و گوشوارة او را بزور ستانده) اگر مسلماني پس از اين از اندوه بميرد، نبايد سرزنش شود، بلكه سزاوار است كه در چنين غصه اي بميرد… .»\nچنين بينش هايي دربارة انسان، و احساس هايي ژرف نسبت به او، زمينه هاي فرهنگي عدالت اجتماعي و تن دادن به حق و حقوق انسانهاست. مسائل بسيار ديگري دربارة «زمينه هاي فرهنگي»، در تعاليم علوي آمده است چون: تربيت و ارزشهاي اخلاقي، مسئوليت هاي مالي، مددكاري اجتماعي، مشاركت ثروتمندان و بينوايان و… كه طرح آنها از فراخور مقاله بيرون است.\n2 – زمينه سازي هاي اقتصادي\nدر اجراي عدالت اجتماعي، امام(ع) تنها به زمينه هاي فرهنگي و معيارهاي تربيتي بسنده نمي كند، و با وجود زيربنايي بودن فكر و فرهنگ و اخلاق و ارزشگرايي و… در همه بخشهاي زندگي، به بسترسازي هاي اقتصادي مي پردازد، و با تعاليمي اصولي در اين زمينه، جامعه را به توازن اقتصادي سوق مي دهد، و راه دشوار عدالت اجتماعي را هموار مي سازد. در اين باره نيز بسيار فشرده و فهرست وار، به پاره اي از اين معيارها اشاره مي شود:\nالف – عمران و آبادي زمين :\n«و ليكن نظرك في عمارة الارض ابلغ من نظرك في استجلاب الخراج؛ لان ذلك لا يدرك الا بالعمارة، و من طلب الخراج بغير عمارة احزب البلاد، و اهلك العباد، و لم يستقم امره الا قليلاً. فان شَكوا ثِقلاً او علة او انقطاع شِربٍ او بالَّةٍ او احالة أرض اِ غتَمَرها غرقَ او أجحفَ بها عطش، حففتَ عنهم بما تراجوا ان يصلح به امرهم. و لا يثقُلنَّ عليك شيء حفَّفت به الموؤ نةَ عنهم؛ فانه ذخرٌ يعودون به عليك في عِمارةِ بلادك، و تزيينِ اهل ولايتك مع استجلابك حُسن ثنائهم، و تَجَبُّك باستفاضَة العدل فيهم… فان العمران محتمل ما حَمَّلتَه، و انما يؤ تي خراب الارض من اعوازِ اهلها، و انما يُعوِز اهلها لاشراف انفس الولاة علي الجمع و سوء ظنهم بالبقأ… از عهدنامة اشتري:… بايد توجه تو به آباد كردنِ زمين بيش از توجه به گرفتن خراج باشد، چه خراج جز در نتيجة آبادي فراهم نمي آيد. هر كسي بدون آباد كردن زمين خواستار خراج شود، كشور را خراب و مردم را هلاك كرده است، و كار او جز اندكي راست نخواهد شد. پس اگر از زيادي ماليات (خراج)، يا رسيدن آفت آسماني، يا قطع شدن آب، يا نيآمدن باران، يا خراب شدن بذر در نتيجة غرق شدن زمين در زير آب، يا نابود شدن مادة غذايي از زمين، شكايت كنند، بايد چنان بار مردم را سبك كني كه كارشان اصلاح شود. و اين كار نبايد بر تو گران افتد، زيرا كه اين اقدام همچون ذخيره اي است كه مردم خود آنرا با آباد كردن و آراستن و پيراستن سرزمين ها بازمي گردانند، علاوه براين، سپاسگزار تو نيز خواهند شد، و خود از اينكه با عدل و داد با مردمان رفتار كرده اي شادمان خواهي بود…\nبسا كه در آينده حادثه اي پيش آيد كه چون در آن به ياري ايشان چشم داشته باشي، با كمال صفاي دل آن را تحمل كنند؛ زيرا چون بلاد آباد گردد، هرچه بر عهدة مردمش نهي، انجام دهند. كه ويراني زمين از فقر مردم آن نتيجه مي شود، و زماني مردمان فقير مي شوند كه واليان در انديشة جمع مال و نسبت به باقي ماندن بر سر كار خود بدگمان باشند….»\nايجاد توازن اقتصادي، و رفع نيازهاي همگاني، و دستيابي به توسعه اي پايدار، در پرتو بهره برداريِ درست از اراضي و عمران و آبادي زمين صورت مي گيرد. اين موضوع در كشورهاي پيشرفته بسيار مورد توجه قرار دارد، و از بيشترين بخش هاي زمين بهره برداري مي شود، و در جامعه هاي توسعه نيافته عمران و آبادي گسترده اي انجام نيافته است.\nب – سرمايه گذاري :\nامام علي(ع): «ليس في المال الصامت نفل در مال راكد (ذخيره شده) زياده (و رشدي) نيست.»\nنقش سرمايه گذاري در رشد توليد و ايجاد كار و تامين رفاه عمومي و تعادل اقتصادي ترديدناپذير است. براي دستيابي همگان به نيازهاي خود، همة امكانات، سرمايه ها و نيروي كار بايد در جهت رشد توليد هدايت شود، و فراواني و وفور كالاها پديد آيد و نظام عرضه و تقاضاي عمومي هماهنگ گردد، قيمت ها تعادل يابد و مردمان به نيازهاي خود دست يابند. در انديشة امام(ع) تهيدستي مردم عامل ويراني و توسعه نيافتگي و استفاده نكردن يا استفادة نابهينه از امكانات بالقوه است.\nامام علي(ع): «… و انما يوتي خراب الارض من اعواز اهلها…؛ ويراني زمين از تهيدستي مردم آن پديد آيد.»\nزمامداران وظيفه دارند، بار مشكلات را از دوش مردم بردارند و اموال و سرمايه هاي مردمي را افزايش دهند، تا آنان بتوانند به سرمايه گذاري روي آورند و به عمران و آبادي بپردازند. رشد سرمايه هاي مردمي، عامل افزايش درآمد و رشد اقتصادي و تعادل يابي جامعه است. و اينجا زمينه ساز كمك به دولت و تامين هزينه هاي دولتي است.\nامام علي(ع): «… و لا يثقلنَّ عليك شييء حففتَ به المؤ ونة عنهم، فانه ذخر يَعودون به عليك في عمارَةِ بلادك… و اين كار (كمك و ياري به مردم) نبايد بر تو گران آيد، زيرا كه اين (ياري رساني) همچون ذخيره اي است كه مردم خود آن را با آباد كردن به تو باز خواهند گرداند… .»\nاگر دولت هايي سطحي نگر و قشري باشند و به زيباسازي پايتخت و مراكز استان ها بينديشند و با ساختن ادارات و وزارتخانه هاي تشريفاتي دل خوش دارند و با بَزَك شهرها شادمان شوند و چند كاخ و خيابان و پارك و فواره و امثال آن را عامل شوكت و اقتدار دولت بدانند نيز بايد به سرمايه گذاري روي آورند و قدرت اقتصادي مردم را رشد دهند و از اين رهگذر هدف هاي صوري و ظاهرسازي خود را برآورند.\n«من كان له مال فاياه و الفساد… آنكه سرمايه اي دارد از تباه شدن آن بپرهيزد.»\nمردم و زمامداران وظيفه دارند براي رشد و اصلاح نظام اقتصادي جامعه بكوشند. اصلاح و صلاح در مال به رشد آن بستگي دارد و نيز به هزينه كردن آن در امور توليدي، نه تجملي و مصرف هاي اسرافي.\nجامعه با فقر و تهيدستي است كه به انواع انحراف ها دچار مي گردد، و زمينة بيماري هاي فردي و اجتماعي پديد مي آيد، و مسئوليت ها و كارها انجام نمي يابد.\nامام علي(ع): «اذا قلت المقدورة كثر التعلل\nهرگاه توان و قدرت (اقتصادي يا جز آن) كاستي يابد، سر باز زدن و عذرآوري اوج مي گيرد.»\nو سرانجام زمامداران بايد نيك باور داشته باشند كه قدرت آنان، در قدرت و توان مردم نهفته است، و قدرت مردم جز در پرتو سرمايه گذاري و توان مالي دست نيابد.\nامام علي(ع): «و كل مقدرة يحتاج الي بذل هرگونه قدرتي نياز به هزينه گذاري دارد.»\nج – مديريت كارآمد و برنامه ريزي درست :\nامام علي(ع): «قوام العيش حسن التقدير، و ملاكه حسن التدبير\nقوام زندگي به اندازه داري (و حسابگري) بستگي دارد و ملاك و معيار زندگي به برنامه ريزي درست (و مديريت ماهر) مربوط است.»\nبرنامه ريزي و مديريت آگاه و ماهر، از شرايط لازم توازن و تعادل اقتصادي است، و بدون آن كاري كارستان در راستاي تحقق عدالت اجتماعي انجام نخواهد گرفت.\nاصل مديريت و برنامه ريزي حكيمانه در سخنان امام علي(ع) گاه با همين تعبير گوياي «حسن التدبير» تبيين گشته است، و گاه با واژة «تقدير في المعيشة» يعني اندازه داري و حسابگري در مسائل معيشتي و برآورد هزينه ها و درآمدها در امور اقتصادي، كه اين جز با برنامه ريزي و مديريت منطقي پديد نيايد. برنامه ريزي و مديريت و حسابگري دو ركن اقتصاد جامعه و معيشت افراد است.\nاز نظر امام خيانت و ناواردي پيآمدي يكسان دارد، و آن واپس گرايي اقتصادي و ركود اقتصادي است.\nامام علي (ع) : «… و لكني اسي اَن يلي امر هذه الامة سفهاؤ ها و فجارها، فيتخذوا مال ا دُولاً و عباده خولا… ولي اندوه من از اين است كه مشتي بيخردان و ناواردان و تبهكاران (خائنان) اين امت، حكومت را به دست گيرند، و مال خدا را ميان خود دست به دست گردانند، و بندگان خدا را به بردگي گيرند… .»\nباري ناواردي و خيانت هر دو سد راه رشد و تعالي است و مانع پيدايي عدالت اجتماعي و توازن اقتصادي. اگر برنامه ريزي و مديريت آگاه و متخصص در جامعه بود، و سرمايه ها و امكانات در حد كفاف و بسندگي، و نه بيشتر، جامعه ره به جايي مي برد و توسعه اي پايدار برقرار مي گردد. و اگر سرمايه و امكانات به فراواني وجود داشت؛ ليكن مديريت و تدبير در كار نبود، و ريخت و پاش و اسراف راه و روش دولتمردان جامعه را تشكيل مي داد، جامعه به رفاه و بي نيازي و تعادل اقتصادي دست نخواهد يافت.\nامام علي(ع): «حسن التدبير مع الكفاف، الكفي لك مد الكثير مع الاسراف تدبير نيكو (مديريت و برنامه ريزي درست) با (سرمايه اي در حد) كفاي و بسندگي، براي تو بسنده تر است از (سرمايه و امكانات) بسيار با اسراف.»\nد – بخش عمومي نه بخش خصوصي:\nامام علي(ع): «… و انما عمودالدين و جماع المسلمين، و العُدة للاعدأ، العامة من الامَّة، فليكن صفوك لهم، و ميلك معهم بي ترديد ستون دين و ماية اجتماع مسلمانان و فراهم آورندة وسايل براي روبرو شدن با دشمنان، همان تودة امتند، پس بايد كه ميل تو به جانب ايشان باشد و رضاي آنان را به چنگ آوري.»\nبخش خصوصي و طبقة مرفه؛ همواره با مصرفزدگي و تجمل گرايي تعادل و توازن جامعه را برهم مي زنند، و نه تنها خود به مصرف روي مي آورند؛ بلكه فرهنگ مصرفي را در جامعه نشر و تبليغ مي كنند، و امكانات را به سود خويش جلب و جذب مي كنند، و كمبودها و مشكلات اقتصادي را برنمي تابند، و رياضت اقتصادي و صرفه جويي را در صورت لزوم نمي پذيرند. از اينرو بخش خصوصي همواره چون باري بر دوش جامعه و مديران اجتماعي هستند.\nامام علي(ع): «… و ليس احد من الر عية اَثقَل علي الوالي مؤ ؤ نة في الرخأ، و اقل معونة له في البلأ… و اضعف صبرأ عند ملمات الدهر، من اهل الخاصة… هيچيك از افراد ملت براي دولت در هنگام رفاه و راحتي پرخرج تر، و در هنگام حوادث كم فايده تر… و در ناراحتي هاي روزگار ناشيكباتر از خواص (بخش خصوصي) نيست… .»\nنظام صالح و نيرومند، بر اراده مردم تكيه دارد، و در بحرانها و حوادث اجتماعي – اقتصادي، توده ها به پشتيباني از آن برمي خيزند، و كمبودها را مي پذيرند و طرح و برنامه هاي اقتصادي را اجرا مي كنند.\nهـ – صرفه جويي و رياضت اقتصادي :\nامام علي(ع): «و لا مال اذهب للفاقة من الرضي بالقوت… هيچ سرمايه اي چون بسنده كردن به مقدار لازم (و صرفه جويي)، فقر را بيشتر از بين نمي برد.»\nدوران رياضت اقتصادي، و قناعت پيشگي، و صرفه جويي هاي بسيار دقيق و منطقي، براي دستيابي به توازن و تعادل اقتصادي، امري اجتناب ناپذير است. در پرتو چنين روشي عدالتي فراگير پديد مي آيد و همه به نيازهاي خود دست مي يابند.\nتجربة كشورهاي توسعه يافته بهترين شاهد اين موضوع است، و دقيقاً سخن والاي امام همين است كه هيچ امري بيشتر از رضايت به قوت و حداقل زندگي (يعني رياضت اقتصادي) براي از ميان برداشتن عقب ماندگي و فقر، كارسازتر نيست. در صورت تقسيم عادلانة كمبودها و زهد و قناعت اقتصادي، همه به كار و تلاش روي مي آورند و چرخ اقتصاد را به گردش مي اندازند، و از انتظارات خود مي كاهند و همين بستر مناسب براي عدالت اجتماعي خواهد بود. اين سخن آمده است: «و كنزَ اغني من القناعة هيچ سرمايه اي كارآتر از قناعت نيست.» و اين بر گويايي اين اصل مي افزايد كه تحمل و پذيرش دشواريها مقدمه اي خواهد بود براي سامانيابي اقتصادي و اجتماعي.\nو – كار و تلاش :\nامام علي(ع): «من يعملَ يزدَد قوة، و من يققر في العمل يزددا فتره آن كس كه كار كند توانش فزوني مي يابد و آن كس كه كم كار كند (و بيكاره باشد) سستي (و ناتواني) او افزون مي گردد.»\nماهيت هستي انسان را – در ارتباط با ظرف وجود و حيات او – سختكوشي، تلاش، پويايي و تحرك، تشكيل مي دهد، و در قانونمندي عمومي جهان، حركت و عمل و دشواري براي انسان ضروري شناخته شده است. قرآن كريم، اين حقيقت را اين چنين تبيين مي كند: «لقد خلقنا الانسان في كبد  انسان را در رنج (و دشواري) آفريده ايم.»\nبنابراين كار به عنوان قانوني طبيعي شناخته مي شود كه نظام طبيعت بر دوش آدمي نهاده است، و سر باز زدن از آن چون سرپيچي از ديگر قوانين طبيعت جز سقوط و تباهي نتيجه اي ندارد. در اين سخن امام به كار به عنوان سنتي طبيعي نگريسته شده است. كار در قانون شريعت و نظام تشريع نيز از منزلتي والا و حياتي برخوردار است.\nامام علي(ع): «ان ا يحب المترف الامين…\nخداوند پيشه ور درستكار را دوست دارد….»\nدرست كار كردن و انجام دقيق و اصولي كارها نيز در تعاليم علوي مورد تاكيد قرار گرفته است. براي توجه دادن به موضوع مهم وجدان كاري و بها دادن به كار امام مي فرمايد:\n«الناس ابنأ ما يحسنون\nمردمان فرزندان آن چيزند (كارند) كه آنرا نيك انجام مي دهند.»\nيعني مردم فرزندان هنرها و تخصصهاي خويشند، و با انتساب به آن هنرها و تخصصها شناخته مي شوند و به اندازة كارداني و مهارت قدر مي يابند.\nز – همكاري دولت و ملت :\nامام علي(ع): «… فاذا أدَّت الر عية الي الوالي حقه، و اد يَ الوالي اليها حقها، عزَّ الحقُّ بينهم، و قامت مناهج الدين، و اعتدلت معالم العدل…؛ زماني كه رعيت حق خود را نسبت به دولت بگزارد، و دولت نيز حق خود را نسبت به مردم ادا كند، حق در ميان آنها عزت يابد، و پايه هاي دينشان استواري گيرد، و نشانه هاي عدالت برپا گردد….»\nملت و دولت، حقوقي متقابل دارند؛ يعني دولتها وظيفه دارند در قلمرو و اختيارات خويش، شرايط رشد و تعالي مادي و معنوي مردم را فراهم كنند و زمينه تكامل و بستر توازن اجتماعي و دستيابي عادلانه هر كسي به حق و حقوق خويش را فراهم سازند.\nمردم نيز وظيفه دارند، به تعهدات خود نسبت به زمامداران وفا كنند، كارهاي جامعه را انجام دهند، و هر كسي در هر بخش از جامعه مسئوليت شناس باشد و براي استواري جامعه تلاش كند. افراد بدانند كه كارهاي فردي و شخصي در عين حال اجتماعي نيز هست، و از اين نظر مجموعة اين تلاش هاي فردي حركتي بزرگ و پيوستة اجتماعي و گروهي را پديد مي آورد و سامانيابي كل جامعه را موجب مي گردد. در اين صورت است كه حق و حقوق حاكم مي گردد. چنانكه امام فرمود: حق و حقوق عزت مي يابد، و نشانه هاي عدالت و تعادل اجتماعي آشكار مي گردد، و عدل در پهنة اجتماع فروغ مي گسترد و فرد يا گروه و يا طبقه اي در جامعه از گسترة عدالت بيرون نمي ماند.\nح – امنيت و انسجام اجتماعي :\nامام علي(ع): «العدل نظامُ الامرَة؛\nعدالت نظام حكومت است.»\nامنيت اجتماعي از زمينه هاي اصلي اجراي عدالت و مناسب ترين بستر پيدايش تعادل در جامعه مي باشد. رابطة عدالت و امنيت اجتماعي، رابطه اي متقابل است؛ يعني امنيت اجتماعي زمينة عدل گرايي و توازن بخشي است و عدل گرايي و توازن بخشي زمينة امنيت اجتماعي.\nامنيت اجتماعي موجب مي گردد كه سرمايه ها از گردونة كارهاي سازندة اقتصادي خارج نشود، و كارهاي كاذب و زود سودآور رونق نگيرد، واسطه گري و سودهاي لحظه اي و تورم ساز، اقتصاد جامعه را بيمار نسازد. نيروهاي كاري با دلگرمي به توليد و تلاش مشغول باشند و به آيندة خود اميدوار گردند و كارگر و كارفرما همبستگي و همكاري دوستانه اي بيابند.\nامام علي(ع): «من عدل في سلطانه استغني عن اعوانه دولتمرداني كه در حكومت خويش به عدل رفتار كنند از كم كاران بي نياز مي گردند.»\nآن ساده دلاني كه مي خواهند راه سرمايه گذاري را هموار سازند، و زمينة كار و توليد فراهم كنند، و توسعه اقتصادي پديد آورند، و عدالت اجتماعي را فراموش كنند، در اشتباهي بزرگ بسر مي برند. كجا ممكن است و چگونه مي شود توده هاي مردم بي عدالتي ها و ظلم هاي ويرانگرِ اقتصادي را بنگرند و تبعيض ها را ببينند و فشارهاي كوبندة تورمِ ساختگيِ سرمايه داران را تحمل كنند و به كمترين حقوقشان دست نيابند، و آرام بنشينند و برنياشوبند و امنيت جامعه را حفظ كنند. اين چنين شيوه هايي از خامي و ساده انديشي است.\nامام علي(ع): «… استعمل العدل، و احذر العشفَ و الحيف؛ فان العشفَ يعودُ بالجلأ، و الحيفَ يدعو الي السيف عدالت را به كارگير، و از بي انصافي و بي عدالتي برحذر باش؛ كه بي انصافي كردن با مردم آنان را آواره مي كند، و بي عدالتي به قيام مسلحانه وامي دارد.»\nتجربة مكرر تاريخ است كه بيشتر ناآرامي ها، كشمكش ها و جنگ ها در ساية همين جريان ناسالم توزيع درآمدها صورت گرفته است. تمام مشكلات بشر امروز نيز در سراسر دنيا و بلوك بندي ها و تقسيم كشورها به پيشرفته و عقب افتاده در اثر همين علت است. و روابط انسان ها در چنين اجتماعي از روابط برابري و برادري و حق شناسي و قانون گرايي به روابط ظالم و مظلوم و آكل و مأكولي تبديل خواهد شد. و چنان مي شود كه امام فرمود:\n«… فانما اهلها (الدنيا) كلابٌ عاوية… يأكل عزيزها ذليلها، و يقهر كبيرها صغيرها بيگمان دنياداران سگاني زوزه كشند… (كه) نيرومندشان ناتوانشان را مي خورد، و بزرگشان بر كوچكشان چيره مي گردد… .»\nنویسنده: محمد حكيمي\n . الحياة 5/ 285 و 286؛ گردانيدة فارسي.\n . بحارالانوار، 78/ 83.\n . نهج البلاغة/ 1290.\n . (الرحمن / 7)\n . مجمع البيان 9/ 198.\n . المفردات/ 543.\n . الحياة 6/ 403.\n . غررالحكم/ 165.\n . نابرابريها قابل ژرفنگري است؛ زيرا برخي از آنها درست و بحق است كه براساس اختلافات ژنتيكي، فرهنگي، تربيتي و محيطي است. اينها عادلانه است و برخاسته از هدفداري و حكمت در آفرينش. و برخي از نابرابريها نادرست و ظالمانه است و علتهايي چون استثمار، ظلم، حقكشي، غصب، تجاوز و انحصارگرايي و امثال آن دارد. اين نابرابري ها ضد عدالت و ظالمانه است.\n . مباني اقتصاد اسلامي/ 134 و 137.\n . مستدرك نهج البلاغة/ 31؛ كافي 8/ 32.\n . كافي 1/542.\n . حديد/ 25\n . الحياة 6/400.\n . بحار 78/83.\n . نمونه هاي اين عملكرد را در سلب آزادي توده هاي انساني، در سراسر دنيا مي بينيم؛ بويژه در كشورهاي سرمايه داري و طبقاتي.\n . الحياة، 4/ 657؛ گردانيده فارسي؛ كافي 8/ 21.\n . تحف العقول/ 141.\n . بحار 72/ 47 – 48.\n . نهج البلاغه/ 1166.\n . الحياة، 6/ 412.\n . غررالحكم/ 288.\n . كافي 8/ 21.\n . نهج البلاغه/ 1156.\n . نهج البلاغه/ 1043.\n . نهج البلاغه/ 211.\n . نهج البلاغه/ 389 و 390.\n . الحياة 6/ 349.\n . الحياة، 6/ 327.\n . نهج البلاغه/ 544.\n . مستدرك الوسائل 18/ 199.\n . وسائل 11/119.\n . وسائل 6/90.\n . الحياة 6/302؛ وسائل 11/49.\n . الحياة 5/346. «برخي نسخه ها به جاي «ورعهم»، «وزعهم» آمده است، يعني «كه ايشان را از باطل باز دارد» – (وسائل 27/212، مؤ سسة ال البيت(ع) قم، 1412) تعبير نخست (ورعهم)، مفيد معنايي تربيتي است (از راه كار فرهنگي)؛ تعبير دوم (وزَ عَهم)، مفيد معنايي اقدامي است (از راه اقدام سريع و برخوردي).\n . الحياة 6/348.\n . الحياة 6/348 و 347.\n . تفسير القمي 2/352.\n . بحار 36/172.\n . بحار 52/323.\n . الاسلام يقودالحياة/ 52-51 و 160.\n . بحار 75/356.\n . نهج البلاغة/ 66.\n . الحياة 2/394؛ گردانيدة فارسي.\n . نهج البلاغة/ 1241 و 1137.\n . كافي 1/542؛ الحياة 6/346.\n . اقتصاد اسلامي/ 60؛ آية ا شهيد دكتر بهشتي، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، 1362.\n . نهج البلاغة/ 1017.\n . الحياة 3/198؛ ترجمه فارسي.\n . «… و هوالذي سخرالبحر لتأكلوامنه لَماً طرياً…. اوست كه دريا را رام ساخت، تا از آن گوشت تازه (به دست آورد و) بخوريد…» (نحل/ 14).\n . براي توضيح بيشتر به اين كتابها رجوع شود: -1 بحران اقتصادي و اجتماعي. -2 درون جهان سوم. -3 گرسنگي ارمغان استثمار. -4 امپرياليسم و عقب ماندگي. -5 اگر اين سياره را دوست داريد. -6 علائم حياتي كره زمين. و…\n . وسائل 13/ 195.\n . نهج البلاغه/ 33.\n . الحياة 6/ 354.\n . امام علي(ع) با پليس ويژة خويش «شرطة الخميس» كه پيشتازان جنگ و بهترين ياران دولت بودند به بازارها مي رفت و بر كار دادوستد و قيمتها و نوع جنسها، شخصاً نظارت مي كرد. براي توضيح بيشتر به: بحار 25/ 175 و 76/ 112 و 14/ 11 مراجعه شود.\n . الحياة 6/ 466.\n . مناقب 2/ 99.\n . نهج البلاغه/ 727.\n . هود/ 85 – 84\n . مجمع البيان، 4/ 447.\n . غررالحكم/ 256.\n . مسند الامام الرضا(ع) 1/ 289.\n . الحياة 3/ 103 با ترجمة فارسي.\n . المنجد/ 3.\n . المفردات في غريب القرآن/ 10.\n . معيارهاي اقتصادي در تعاليم رضوي/ 343 و 344.\n . نهج البلاغه/ 230.\n . تاريخ مالكيت/ 41، فليسين شاله.\n . تمام نهج البلاغه/ 882 و 810.\n . بررسي اجمالي مباني اقتصاد اسلامي/ 359.\n . كافي 8/ 61.\n . نهج البلاغه/ 1031.\n . خصال 1/ 98.\n . بحار 77/ 214.\n . غررالحلكم/ 274.\n . الحياة 4/ 365؛ گردانيدة فارسي.\n . بحران اقتصادي و اجتماعي/ 190 و 189، فيدل كاسترو، ترجمة نصيرزاده، سپهر.\n . درون جهان سوم/ 323 و 308، پل هريسون، ترجمة شاداب وجدي، فاطمي.\n . گرسنگي ارمغان استثمار/ 91، دكتر حسن فاطمي، شركت انتشار.\n . اگر اين سياره را دوست داريد/ 148 و 13، دكتر هلن كالديكوت، ترجمة منصور عاصمي.\n . الحياة 6/201.\n . بررسي اجمالي مباني اقتصاد اسلامي. 187، 188، 189 و 256.\n . الحياة 4/358 و 348؛ ترجمه فارسي.\n . غرر الحكم/ 296.\n . علائم حياتي كرة زمين/ 10.\n . الحياة 4/ 314؛ گردانيدة فارسي.\n . تحف العقول/ 59.\n . نهج البلاغه/ 1017.\n . كافي 5/150؛ الحياة 3/193؛ ترجمه فارسي.\n . نهج البلاغة/ 1018.\n . اقتصاد اسلامي/ 62-60، شهيد بهشتي، دفتر نشر فرهنگ اسلامي، 1362.\n . اقتصادنا/ 364 و 365 و 370؛ شهيد صدر. ترجمة فارسي.\n . نهج البلاغه/ 66.\n . نهج البلاغه/ 420، با ترجمه دكتر سيدجعفر شهيدي.\n . نهج البلاغه/ 525 – 527.\n . نهج البلاغه/ 993.\n . نهج البلاغه/ 95.\n . نهج البلاغه/ 1014 – 1013.\n . مستدرك الوسائل 11/ 126.\n . نهج البلاغه/ 1014.\n . مستدرك الوسائل 12/ 351.\n . ميزان الحكمة 6/ 115.\n . الحياة 5/ 97، ترجمة فارسي.\n . الحياة 4/ 347، ترجمة فارسي.\n . نهج البلاغه/ 1050.\n . الحياة 4/ 355؛ ترجمة فارسي.\n . نهج البلاغه/ 996 – 995.\n . تمام نهج البلاغه/ 148.\n . غررالحكم/ 269.\n . وسائل 12/ 4.\n . ارشاد مفيد/ 142.\n . نهج البلاغه/ 683.\n . الحياة 6/ 330.\n . غررالحكم/ 284.\n . نهج البلاغه/ 1304.\n . نهج البلاغه/ 927.\nبرچسب ها: عدالت اجتماعی, امام علی, عدل و تعادل, نظام تکوین, نظام تشریع, عدالت فراگیر, عدل ستیزی\nhttps://farsi.al-shia.org/wp-content/uploads/2014/11/امام-على-ع-عدل-و-تعادل.jpg 300 500 عصمت رضایی عصمت رضایی2014-11-05 11:10:372016-12-25 10:09:04امام على (ع) عدل و تعادل\nرهنمودهاى اخلاقى امام رضا (ع) آیینه زاده ام که اسیر سلاسلم * هجده ستاره بر سر نیزه مقابلم...


صفحه اصلی » بایگانی برچسب : بازاریابی خدمات\nبایگانی برچسب : بازاریابی خدمات\nبازاریابی خدمات SERVICES MARKETING ارزش خدمت فهرست مقدمه تعریف بازاریابی ویژگی های منحصر به فرد خدمات آمخته های بازاریابی خدمات مدل PROMPT برای مزیت خدمت مزیت خدمت و خدمت برتر الزامات یک سازمان خدماتی پویا عوامل مهم ممیزی خدمات معیارهای ارزیابی «نتیجه» و «تجربه» خدمت تعریف بازاریابی “تعریف انجمن بازاریابی آمریکا از بازاریابی“ انجام فعالیت های تجاری به گونه ای که کالاها و خدمات از تولید کننده به مصرف کننده یا کاربر جریان پیدا کند. “تعریف لغتنامه آکسفورد از بازاریابی“ فعالیت های مربوط به تولید، تبلیغ و فروش کالاهای یک شرکت به بهترین وجه ممکن. مجمو عه ای از فعالیت های انسانی- اقتصادی هدایت شده در جهت ارضای نیازها و خواسته های افراد جامعه از طریق فرایند مبادله. فرایندی است مدیریتی- اجتماعی که به وسیله ی آن افراد وگروه ها از طریق تولید ومبادله کالا ویا خدمات با یکدیگر به امر تامین نیاز ها وخواسته ها اقدام می کنند. مقدمه …


مینگ چی کو خبر مهاجرت اپل به سمت پردازنده‌های ARM را تایید کرد\nGSM بررسی تخصصی مینگ چی کو خبر مهاجرت اپل به سمت پردازنده‌های ARM را تایید کرد\n2 تیر 1399 ساعت 11:51\nتحلیل‌گر سرشناس و معتبر مسائل اپل، در یادداشت تازه‌ای تایید کرد که کوپرتینویی‌ها در WWDC امروز از مهاجرت به سمت ARM خبر می‌دهند و اولین محصول از این سری مک‌بوک پرو 13.3 اینچی خواهد بود.\nبه دنبال گزارش بلومبرگ مبنی بر این که اپل می‌خواهد در WWDC 2020 از مهاجرت به سمت استفاده از پردازنده‌های مبتنی بر ARM در کامپیوترهای مک خبر بدهد، حالا تحلیل‌گر سرشناس مسائل اپل، مینگ-چی کو، نیز در یادداشت تازه‌ای پیش‌بینی مشابهی برای مک‌های مبتنی بر ARM داشته است. کو باور دارد که اپل اولین پردازنده مبتنی بر معماری ARM را در WWDC امسال معرفی خواهد کرد و نخستین مک مجهز به این پردازنده نسل بعدی مک‌بوک پرو ۱۳.۳ اینچی خواهد بود.\nکو تایید می‌کند که آیمک جدید اپل با طراحی کاملا جدید به‌زودی از راه می‌رسد و آخرین مکی خواهد بود که از پردازنده اینتل استفاده می‌کند. اپل در سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۰ یا سه‌ماهه اول ۲۰۲۱ مهاجرت به ARM را با مک‌بوک پرو ۱۳.۳ اینچی آغاز می‌کند. آیمک جدید نیز نمایشگری ۲۴ اینچی با حاشیه‌های باریک‌تر خواهد داشت و قرار است با پردازنده مبتنی بر ARM در همان بازه زمانی عرضه شود.\nکو انتظار دارد که مدل‌های ARM آیمک قدرتی ۵۰ تا ۱۰۰ درصد بیشتر از مدل‌های اینتلی داشته باشند. برنامه زمانی مدنظر کو نسبت به سایر گزارش‌ها بسیار سریع‌تر است. ادعای کو مبنی بر عرضه مک‌های جدید با پردازنده اختصاصی اپل به معنای این است که آیمک بازطراحی‌شده آخرین محصول مجهز به پردازنده اینتل خواهد بود. البته در پاییز امسال ممکن است چند دستگاه دیگر هم با ارتقای جزئی در بخش سخت‌افزار معرفی شوند.\nبلومبرگ قبلا گفته بود که اولین کامپیوتر ARM اپل در سال ۲۰۲۱ معرفی می‌شود و پردازنده‌ای ۱۲ هسته‌ای دارد. خبرنگار این نشریه می‌گوید دستگاه مذکور در اواخر بهار یا اوایل تابستان ۲۰۲۱ به بازار می‌آید. در نتیجه بعید است که اپل امروز در WWDC 2020 مک جدیدی معرفی کند، بلکه صرفا خبر مهاجرت به سمت این معماری جدید را اعلام خواهد کرد.\nکو می‌گوید اپل پس از معرفی مدل جدید مک‌بوک پرو ۱۳.۳ اینچیِ مبتنی بر ARM مک‌بوک پرو ۱۳.۳ اینچی اینتل را از تولید خارج می‌کند. با این حال، سرنوشت آیمک اینتلی هنوز نامشخص است. مطابق آخرین شایعات، اپل در کنفرانس توسعه‌دهندگان خود از آیمک جدیدی با طراحی تازه و حاشیه‌های کاهش‌یافته پرده برمی‌دارد.\nمینگ-چی کو معتقد است که آیمک اینتلی است در سه‌ماهه سوم امسال به بازار می‌آید و نسخه ARM آیمک در حوالی سه‌ماهه اول ۲۰۲۱ از راه می‌رسد. این تحلیل‌گر مشهور اشاره‌ای به آینده مک‌بوک ایر، مک مینی، آیمک پرو و مک پرو نکرده است. با این حال، او انتظار دارد که مک‌بوکی با فرم فاکتور تازه از اواسط سال آینده وارد فاز تولید شود؛ این دستگاه می‌تواند دنباله‌ای بر مک‌بوک پرو ۱۲ اینچی باشد که این بار با پردازنده ARM تولید خواهد شد.\nکو نسبت به تقاضا برای خط تولید مک‌بوک خوش‌بین است. مهاجرت به سمت تراشه‌های ARM توانایی و عمر باتری محصولات اپل را افزایش خواهد داد، و حرکت به سمت نمایشگرهای Mini-LED می‌تواند شرایط را حتی از این هم بهتر کند. کو باور دارد که نخستین مک‌بوک مجهز به Mini-LED در نیمه نخست سال ۲۰۲۱ معرفی خواهد شد.\nاپل و اپیک ادعاهای جدیدی را در دادگاه مطرح کردند\nگزارش: سونی تامین نمایشگر هدست واقعیت افزوده اپل را برعهده می‌گیرد\nاپل احتمالا در ماه نوامبر رویدادی برای اپل سیلیکون برگزار می‌کند\nبا آیفون یا آيپد خود در وب سایت اپل هنرنمایی کنید\nاپل پیش از معرفی ایرپادز استودیو فروش محصولات رقبا را متوقف کرد\nاپل در سه‌ماهه دوم 2020 به‌اندازه مجموع سامسونگ و هوآوی درآمد داشت


دوشنبه ۰۱ بهمن ۱۳۹۷ ساعت ۲۳:۱۲\nبه گزارش مهر، سیدمحمد شریعتمداری در مراسم گرامیداشت پنجاهمین سالگرد تاسیس شرکت کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران با اشاره به سابقه تاریخی ایران در صنعت دریانوردی و کشتیرانی گفت: قدیمی ترین سند دریانوردی مربوط به شش هزار سال قبل از میلاد مسیح مربوط به ایرانی ها بوده و دانش صنعت کشتی سازی نیز در گذشته های دور به دانشمندان ایرانی تعلق داشته و در اشعار فردوسی از پادشاهی که صنعت دریانوردی و کشتیرانی را به دیگران آموخت، نام برده شده است.\nوی ادامه داد: علی رغم این پیشینه بسیار فاخر ایرانیان اما تا پیش از ۵۰ سال قبل که شرکت کشتیرانی تاسیس شد ما از پیشینه خود غافل ماندیم تا سال ۴۶ که ایران با خرید دو فروند کشتی برای تردد در خلیج فارس و چهار فروند شناور برای تردد در دریای خزر نخستین شرکت کشتیرانی در کشور تاسیس شد.\nوزیر صنعت، معدن و تجارت افزود: پس از انقلاب روند رو به رشد شرکت کشتیرانی ادامه یافت و در زمان جنگ تعداد کشتی های اقیانوس پیما سازمان کشتیرانی ایران به بیش از صد فروند رسید و توانستیم در زمان جنگ و تحریم ها مردانه پای مصالح ایران بایستیم و با همه توان در خدمت اقتصاد کشور باشیم.\nشریعتمداری اظهار داشت: شرکت کشتیرانی رابطه بی بدیلی با توسعه امروز اقتصاد ایران دارد اما این سوال مطرح است که با توجه به برخی از مزیت های اقتصادی و نسبی کشور مانند اتصال به خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر و دارا بودن شبکه های گسترده جاده ای و ریلی در داخل نتوانسته ایم جایگاه واقعی خود را در صنعت دریانوردی و کشتیرانی بازیابیم.\nوی تصریح کرد: اگرچه شرکت کشتیرانی سهامداران غیردولتی دارد اما ما همچنان آن را ناوگان ملی می دانیم و حمایت های لازم را از آن خواهیم داشت اما باید به این موضوع نیز توجه شود که چرا باوجود پتانسیل های موجود، سهم ما از دریانوردی منطقه و مدیریت بنادر مناسب نیست.\nبه گفته وزیر صنعت، معدن و تجارت رهبر معظم انقلاب نیز در یک جلسه گفتند «من افسوس می خورم که چرا ایرانیان در دهه ها و سده های اخیر هرگاه به دریا رسیدند از دریا پا پس کشیدند و ما در دریانوردی نسبت به سایر کشورها عقب هستیم.»\nوزیر صنعت، معدن و تجارت ادامه داد: باید توجه کرد تا زمانی که شرکت کشتیرانی و شرکت ملی نفتکش نخواهند، ایران یک کشتی ساز قدرتمند نخواهد شد. یکی از سیاست های ما در دولت دوازدهم با همکاری دو شرکت کشتیرانی و نفتکش، توسعه صنعت کشتی سازی داخلی است که با اجرای این برنامه و اصلاح مقررات بنادر می توانیم با توجه به ظرفیت های بنادر چابهار، شهیدرجایی و امام خمینی در جنوب و بنادر حاشیه دریای خزر ایران را به یک مرکز مهم تجارت کالای منطقه ای تبدیل کنیم.\nگفتنی است در پایان این مراسم از تمبر پنجاه سالگی شرکت کشتیرانی با حضور وزیر صنعت، معدن و تجارت رونمایی شد و وی پرافتخارترین روزها را برای شرکت بزرگ و ارزشمند کشتیرانی ایران آرزو کرد.


مبادله DASH به ETH (Dash به Ethereum))\nمبادله DASH به ETH. مبدل Dash با Ethereum\nدر این صفحه شما می‌توانید DASH به ETH را با بهترین نرخ بازار رمزارز تبدیل کنید.\nچگونه DASH را به ETH تبدیل کنیم؟\nآدرس DASH فرستنده شما و آدرس ETH گیرنده شما وارد می‌کنیم\nمبدل Quickex بصورت شبانه روزی کار می‌کند و خدمات خرید و تبادل را برای هر مشتری که قصد خرید و فروش بی‌خطر رمزارز راحت و با قیمت مناسب را دارد ارائه می‌دهد. شما همیشه می‌توانید روی پیشنهادات Dash و Ethereum حساب کنید از آنجا که ماشین حساب ما بهترین قیمت را بر اساس سفارشات قرار گرفته در بورس‌های رمزارز‌های جهانی در حالت زمان واقعی انتخاب می‌کند. DASH را به ETH یا بالعکس با نرخ عادلانه بدون هیچ تأخیری تغیر دهید و بلافاصله آن را در کیف پول رمز خود بپزیرید. ماشین حساب به شما کمک می‌کند دوباره نرخ ارز فعلی جفت ارزی را محاسبه کنید و به شما در تصمیم گیری صحیح در مورد ضرورت مبادله ارز خود کمک می‌کند.\nکمسیون مبادله Dash به Ethereum\nبا Quickex شما Dash به Ethereum را به نرخ روز در زمان واقعی مبادله می‌کنید. ما از کاربران خود به جز 0.3٪ برای خدمات مبادله‌ای که ارائه می‌دهیم هیچگونه هزینه اضافی نمی‌گیریم. کل فرایند مبادله حدود 5-10 دقیقه طول می‌کشد.\nپس از اینکه شما تعدادی سکه برای مبادله وارد کردید آدرس کیف پول رمزارز خود را نیز وارد کنید، سرویس ما آدرس انتقال مبلغ مشخص شده از Dash را برای شما فراهم می‌کند. ETH بلافاصله بعد از اینکه ما DASH شما را دریافت کنیم انتقال داده می‌شود.\nبا خدمات تبادل رمزارز ما، شما می‌توانید DASH نه تنها با ETH بلکه با هر رمزارز دیگری نیز مبادله کنید. پلت فرم Quickex امکان دسترسی به صرافی متمرکز بیش از 140 رمزارز را فراهم می‌کند.\nمبادلات مشابه DASH به ETH\nBitcoin به Dash Ethereum به USDTTRC20 Ethereum به Paxos Standard Token Ethereum به TrueUSD Ethereum به Basic Attention Token Ethereum به USD coin\nEthereum به Bitcoin Ethereum به Link Ethereum به XRP Ethereum به Litecoin Ethereum به Cardano Ethereum به Zcash\nEthereum به Tron Ethereum به Tether USD Ethereum به EOS Ethereum به EOS Ethereum به Dogecoin Ethereum به Stellar\nمبادلات اخیر Dash به Ethereum


چگونه یک متن مورب در ورد بنویسیم؟ | کالاسودا\nصفحه اصلی فناوری ترفند ها چگونه یک متن مورب در ورد بنویسیم؟\nچگونه یک متن مورب در ورد بنویسیم؟\nاگر می خواهید در نوشتن متن های خود در ورد از ویژگی های گرافیکی استفاده کنید. این قابلیت برای شما وجود دارد که با استفاده از برخی ویژگی های این نرم افزار بتوانید متن های مورب را به نوشته خود اضافه کنید.در این بخش قصد داریم به بررسی این موضوع بپردازیم که چگونه یک متن مورب در ورد بنویسیم.\nنوشتن متن مورب در ورد بسیار ساده است و پس از چند مرحله می توان به خروجی مورد نظر دست پیدا کرد. ساده ترین روش برای ساخت همچین متونی استفاده از قابلیت text box و تنظیمات WordArt است. برای ساخت جعبه ی متنی باید در بخش تب های بالای نرم افزار گزینه Insert را انتخاب کرده و گزینه Text Box در این بخش قرار دارد. با انتخاب این بخش می توان داخل جعبه ی ایجاد شده متن مورد نیاز خود را بنویسید. این جعبه قابلیت تغییر زاویه را در اختیار کاربران نیز قرار می دهد و پس از نوشتن متن می توانید به تنظیم زاویه مورد نیاز خود پرداخت در بخش بالایی این جعبه یک حلق وجود دارد که با چرخاندن آن متن نوشته شما زاویه مورد نیاز را دریافت می کند.\nاستفاده از ویژگی های بخش WordArt\nیکی از بخش های دیگر که به وسیله آن می توان به سوال چگونه یک متن مورب در ورد بنویسیم، قسمت WordArt است. در این بخش می توان یه ساخت متن های گرافیکی پرداخت. قسمت WordArt نیز در بخش Insert وجود دارد و با کلیک روی آن می توان به فضای این بخش دسترسی پیدا کرد. پس از انتخاب این بخش نوع و سبک نوشتاری خود را باید تعیین کنید و پس از انتخاب آن به نوشتن متن مورد نیاز خود بپردازید. در این بخش نیز می توانید با استفاده از حلقه ی بالای باکس ایجاد شده به چرخش نوشته خود بپردازید.\nالبته در هنگام تغییر زاویه متون ممکن است به طور دقیق نتوانید زاویه مورد نیاز خود را پیدا کنید از این رو پس از نوشتن متن خود در بخش های یاد شده می توانید در تب ایجاد شده به نام Drawing به بخش Rotate رفته و گزینه More Rotation Option را انتخاب کنید. در این بخش قابلیت های بسیاری در اختیار شما قرار می گیرد و می توانید زاویه مورد نیاز خود را برای نوشتن متن مورب انتخاب کنید.\nهمانطور که بیان شد پاسخ به سوال چگونه یک متن مورب در ورد بنویسیم بسیار ساده است و کمتر از چند دقیقه می توان متن های مورب کاربردی را در بخش ورد ایجاد کرد.\nقبلیچطور تصویر پروفایل واتس آپ را از مخاطبینی خاص مخفی کنیم؟\nبعدیبهترین ساعت های هوشمند مناسب ورزش کدام است؟ – بخش دوم\nفیلتر شدن 43 اپ چینی در هند از جمله AliExpress\nراهنمای خرید تلویزیون در روز Black Friday و Cyber Monday


گارانتی آداپتور تی پی لینک TL-PoE200 | گارانتی Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kit\nدر نگارش اطلاعات فنی و مشخصات آداپتور تی پی لینک TL-PoE200 تا حد امکان از مشخصات فنی و تخصصی سایت شرکت تولید کننده و سایتهای مرجع و معتبر استفاده شده است ولی وجود اشکال و مغایرت در اطلاعات محتمل میباشد. لذا جهت اطلاعات بیشتر و دقیقتر به وب سایت شرکت تولید کننده مراجعه فرمائید.نقد و بررسی آداپتور تی پی لینک TL-PoE200نقد و بررسی Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kitدر نگارش نقد و بررسی آداپتور تی پی لینک TL-PoE200 تا حد امکان از نظرات و اطلاعات تخصصی سایت شرکت تولید کننده و سایتهای مرجع و معتبر استفاده شده است ولی وجود اشکالات و مغایرتهایی در نظرات و بررسی های تخصصی Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kit محتمل میباشد. لذا جهت اطلاعات بیشتر و دقیقتر به وب سایت شرکت تولید کننده مراجعه فرمائید.تصاویر آداپتور تی پی لینک TL-PoE200تصاویر Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kitتصویر و ویدئو های موجود در گالری عکس آداپتور تی پی لینک TL-PoE200 تا حد امکان از سایتهای تولید کننده و اصلی کالا تهیه شده است. در صورتیکه Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kit دارای رنگ بندی و طرح های مختلف باشد هنگام انتخاب نوع کالا رنگهای موجود جهت انتخاب و خرید نمایش داده میشود.لوازم جانبی آداپتور تی پی لینک TL-PoE200لوازم جانبی Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kitلوازم جانبی Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kit توسط کام لند عرضه شده است. کالاهای زیر شامل قطعات، تجهیزات و ملزومات آداپتور تی پی لینک TL-PoE200 میباشد. جهت خرید بر روی کالای مورد نظر کلیک نمائید، سپس گزینه 'اضافه به سبد و خرید کالا' را انتخاب فرمائید.گارانتی آداپتور تی پی لینک TL-PoE200گارانتی Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kitگارانتی آداپتور تی پی لینک TL-PoE200 به همراه قیمتهای آن اعلام شده است. لطفا قبل از خرید به نوع گارانتی و شرایط شرکت گارانتی توجه نمائید و کلیه اطلاعات را به دقت مطالعه نمائید. توجه داشته باشید که کام لند فقط فروشنده و عرضه کننده کالا میباشد و تمامی مسولیت های گارانتی و خدمات پس از فروش بر عهده شرکت گارانتی میباشد. جهت اطلاعات بیشتر به وب سایت شرکت گارانتی کننده مراجعه فرمائید.نرم افزار و درایور آداپتور تی پی لینک TL-PoE200نرم افزار و درایور Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kitمتاسفانه لینک دانلود غیر فعال میباشد !راهنمای خرید آداپتور تی پی لینک TL-PoE200راهنمای خرید Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kitبا توجه به تنوع شرکتهای گارانتی حتما قبل از خرید آداپتور تی پی لینک TL-PoE200 به نوع گارانتی کالا دقت فرمائید و شرایط گارانتی شرکت گارانتی کننده را با دقت مطالعه فرمائید.به تاریخ به روز رسانی کالا دقت فرمائید.درصورتیکه قیمت به روز نبود یا از 'پنل درخواست قیمت' استفاده نمائید و یا با کارشناسان فروش کام لند تماس حاصل فرمائید.قسمت مشخصات و نقد و بررسی Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kit را به دقت مطالعه نموده تا مطمئن شوید کالا از نظر فنی پاسخگوی نیاز های شما باشد. همچنین شما میتوانید جهت اطلاعات بیشتر به سایت شرکت تولید کننده و سایتهای مرجع مراجعه نمائید. در صورت نداشتن دانش فنی در خصوص انتخاب کالا، جهت مشاوره و آموزش، حتما قبل از خرید با یک کارشناس مورد اعتماد و یا پرسنل فروش کام لند مشورت نمائید تا اطلاعات و مشاوره های لازم جهت انتخاب صحیح کالا به شما داده شود.قیمت خرید آداپتور تی پی لینک TL-PoE200 را بررسی نمائید و مطمئن شوید این کالا با گارانتی ذکر شده دارای قیمت روز مناسبی در بازار میباشد. لطفا توجه داشته باشید که با توجه به نوسانات قیمت اعتبار قیمتها به صورت روزانه میباشد.در صورتیکه کالا موجود نیست و یا شما درخواست قیمت همکاری و تعداد کالا را دارید، بهترین روش استفاده از 'پنل درخواست قیمت' میباشد. برای این منظور پس از ورود به 'پنل درخواست قیمت' درخواست خود را ثبت فرمائید تا کارشناسان فروش کام لند به سرعت پاسخگوی شما باشند. همچنین جهت ارتباط با بخشهای مختلف سایت و طرح سوالات، از 'پنل تیکت' استفاده نمائید. RAM Laptop Samsung DDR2 2.0 GB۹۵,۰۰۰تومانCASE GREEN Pars۱۰۴,۰۰۰تومانSpeaker Microlab M580۱۱۰,۰۰۰تومانModem TP-Link TD-W8960N Wireless N ADSL2+ Router۸۰,۰۰۰تومانModem D-Link ADSL Wireless N | DSL - 2750U۹۶,۹۰۰تومانRAM KingSton 4.0 GB DDR3 FSB 1333۱۱۰,۰۰۰تومانFlash Memory ADATA C008 64GB۸۱,۰۰۰تومانRAM KingSton 4GB KVR DDR3 1600MHz۱۱۵,۰۰۰تومانRAM Geil 4.0 GB DDR3 FSB 1600 Pristine۱۰۹,۰۰۰تومانFlash Memory ADATA UE700 32GB۸۰,۰۰۰تومانFlash Memory ADATA UV128 64GB۹۴,۰۰۰تومانD-Link Wireless N 150 Bridge/Access Point DAP-1155۸۷,۰۰۰تومانSwitch D-Link Switch DES-1016A۹۲,۰۰۰تومانSwitch D-Link KVM-121۱۰۳,۰۰۰تومانLAN Card D-Link DWA-182 Wireless AC1200 Dual Band USB Adapter۱۱۴,۰۰۰تومان\nگارانتی Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kit ارتقاء Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kit خدمات پس از فروش Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kit خدمات Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kit ارتقاء آداپتور تی پی لینک TL-PoE200 تعمیرات Adapter TP-Link TL-POE200 Power Over Ethernet Kit کام لند یک وب سایت اینترنتی پیشرو در زمینه نمایش آنلاین قیمت کالای دیجیتال در ایران میباشد. در کام لند قیمتهای کالای دیجیتال به صورت روزانه و با حداقل قیمت نمایش داده میشود. کام لند با هدف گسترش و توسعه تجارت الکترونیک در ایران اعلام کننده آخرین قیمت انواع


گفتگو با شهرام محمودی ستاره والیبال ایران/قسمت اول\nشهرام محمودی ستاره جوان تیم ملی والیبال ایران، در ویلای زیبایش در کرج میزبان تی وی پلاس بود تا گفتگویی ویژه و اختصاصی با او انجام دهیم. قسمت اول گفتگوی شهرام محمودی را از کانال ورزش تی وی پلاس ببینید.\nورزشی والیبال تیم ملی والیبال ایران شهرام محمودی گفتگو\nبرد والیبال با طعم هسته ای\nلحظه تصادف شدید سرمربی تیم ملی کاراته بانوان\nاتفاقات عجیب در تیم ملی فوتبال ایران/ بازیکن ملی‌پوش پیراهن ندارد!\nآخرین وضعیت کادر فنی تیم ملی والیبال از زبان داورزنی\nوقتی مجریان سرشناس تلویزیون ایران روی آنتن زنده والیبال بازی می کنند\nرالی بلند و برتر والیبال\nهدشات برتر والیبال\nکلیپ گل زیبای تیم ملی فوتسال بانوان ایران\nدلایل افت تیم ملی والیبال در جام جهانی\nدلایل ضعف تیم ملی از نظر محتشمیان\nبررسی عملکرد ضعیف تیم ملی والیبال\nنماهنگ بسیار زیبا برای حمایت از بچه های تیم والیبال ایران\nکلیپ حواشی ست پایانی بازی ایران و لهستان\n


همراه با آغاز محرم، پخش سریال‌هایی با حال و هوای این ماه در دستور کار تلویزیون\nشبکه یک سیما مینی سریال «وقت صبح» را برای پخش در دهه اول محرم از 11 شهریور تا 18 شهریور در نظر گرفته شده است.\nسریال «ترور خاموش» بعد از اتمام «وقت صبح» روی آنتن می رود. این سریال معمایی و اجتماعی به کارگردانی احمد معظمی و تهیه کنندگی ابوالفضل صفری در 31 قسمت هر شب ساعت 22:15روی آنتن می رود.\nموضوع سریال «ترور خاموش» امنیت نرم است و با هدف کاهش آسیب های اجتماعی تولید شده است. معضلات و ناهنجاری‌هایی که از جمله آن می‌توان به طلاق، مواد مخدر و حاشیه نشینی اشاره کرد.\n«بانوی سردار» نیز سریال شبانه شبکه سه سیما است که هر شب ساعت 20:45 روی آنتن می‌رود. با پایان این سریال مینی سریال «دریا نزدیک است» از جمعه 15 شهریور روی آنتن می‌رود.\nسریال تلویزیونی «مختارنامه» از روز شنبه 9 شهریورماه از شبکه چهار سیما بازپخش می شود.\nاین سریال محصول سال 84- 1383 شبکه تهران است و در این سریال خواهیم دید: چند روزی که رضاخان از مملکت گریخته و هرج و مرج بر همه جا حاکم شده و شهر در قبضه نیروهای نظامی خارجی قرار گرفته است. استاد ابراهیم خان مرد متمول و صاحب منصبی است که قصد دارد طوبی را به عقد خود درآورد . یوسف که جوان جاهل و لاابالی است. فضای هرج و مرج شهر را مناسب اعمال خلاف خود می یابد. روزی او با پیرمردی آشنا می شود که همراه دختر ی به نام طوبی به تهران آمده تا نزد ابراهیم خان برود. در طول راه به خاطر شیوع بیماری تیفوس و قحطی ، پیرمرد در بستر مرگ می افتد اما قبل از مرگ به خاطر رشادت جوانی به نام یوسف در رفع مزاحمت گروهی از اراذل و اوباش، طوبی را به او می سپارد تا ...\nسریال «رسم عاشقی» در 24 قسمت 45 دقیقه ای از شنبه تا پنج شنبه هر هفته ساعت 23 پخش و تکرار آن ساعت 19 روز بعد خواهد بود.\nاین مجموعه در مورد فردی به نام حیدر خوش‌مرام که از لات‌های تهران قدیم است ساخته شده؛ او خواهان ازدواج با دختری از تبار قاجار می‌شود و آن دختر شرط ازدواج با حیدر را اجرای تعزیه در ده شب ماه محرم قید می‌کند، اتفاق‌هایی که در جریان تعزیه برای حیدر رخ می‌دهد شخصیت او را دگرگون می‌کند...\nحسین یاری، کتایون ریاحی، رویا تیموریان، پرویز فلاحی پور، ثریا قاسمی، محمود پاک نیت و آتش تقی‌پور از جمله بازیگران این سریال بوده‌اند.\nاین سریال از یکشنبه سوم شهریورماه شنبه تا چهارشنبه ساعت 23:30 روی آنتن شبکه افق می رود و تکرار آن ساعت های 9:30 و 14:30 روز بعد پخش می شود.\nشبکه تماشا نیز با پخش سریال تاریخی «ایراندخت» که از 9 شهریور آغاز می شود، مخاطبان این شبکه را در ساعت 20 همراهی می‌کند.\nهمچنین مجموعه نمایشی «پشت بام تهران» نیز این شب ها ساعت 17 روی آنتن شبکه تماشا است.\n«سفر سبز» به کارگردانی محمدحسین لطیفی محصول ۱۳۸۱ است که امین تارخ، پارسا پیروز فر، گوهر خیراندیش در آن به ایفای نقش پرداختند.در خلاصه داستان این سریال آمده است که: مرد جوانی که در کودکی توسط خانواده ای آلمانی به فرزندخواندگی پذیرفته و نزد آنان بزرگ شده‌است از آلمان به زادگاهش ایران بازمی‌گردد تا خانواده واقعی خود را پیدا کند.


خانه/فناوری اطلاعات/تلفن همراه/برنامه FotMob برای اندروید\nبا سلام ، پیرو مطالب مربوط به نرم افزارهای [tooltip text=”سیستم عامل آندروید” gravity=”nw”] جهت مطالعه مطلب کلیک کنید[/tooltip] برای این قسمت از [tooltip text=”لافگا” gravity=”nw”]سایت لافگا (ناریان مجازی)[/tooltip] قصد داریم تا به معرفی برنامه “[tooltip text=”FotMob” gravity=”nw”]جهت مشاهده این صفحه در سایت کافه بازار کلیک نمایید[/tooltip]” که توسط سایت “[tooltip text=”کافه بازار” gravity=”nw”]جهت ورود کلیک کنید[/tooltip]” ارائه شده بپردازیم.\nبا توجه به اینکه در زمان برگزاری مسابقات جام جهانی فوتبال هستیم و آگاهی از نتایج این مسابقات برای اغلب فوتبالدوستان مهم هست تصمیم گرفتیم تا در این قسمت از مطالب برنامه FOTMOB رو معرفی کنیم.\nاین برنامه مختص جام جهانی نیست و تمامی مسابقات فوتبال رو شامل میشه،لیگ همه کشورها،مسابقات قاره ای، دوستانه و …شما با نصب این برنامه برروی گوشی تلفن همراه در کوتاهترین زمان میتوانید از آخرین رویدادهای فوتبالی جهان مطلع شوید و همچنین تیمهای موردعلاقه خودتون رو دنبال کنید.برنامه های مشابه زیادی امتحان شده و این برنامه واقعاً سرآمد هست.\nاین برنامه بر روی آندرویدهای 2.1 به بالا قابل نصب است.\nورود به صفحه این برنامه در کافه بازار\nحجم فایل : 6.57MB\n[button color=”black” size=”small” link=”http://naryanian.ir/wp-content/uploads/2014/06/FotMob-18.9-Naryanian.com_.zip” target=”blank” ]دریافت از سایت لافگا[/button]\nراهنمـــا : پس از دریافت فایل ابتدا بر روی رایانه آنرا آنزیپ نموده و سپس فایل موجود در آن که با پسوند APK میباشد را به گوشی تلفن همراه خود انتقال داده و آنرا نصب نمایید.[/box]\nتوضیحات ارائه شده در کافه بازار:\n* آمار بازی (اسامی بازیکنان، آمار، گل‌ها، کارت‌ها، پنالتی، پنالتی‌های از دست رفته، تعویض‌ها و…)\n* * Premier League\n*خواندن کارت حافظه\n*یافتن حساب‌ها در دستگاه\n*دریافت اطلاعات از اینترنت\n*خدمات پرداخت مارکت\n*خواندن وضعیت تلفن و شناسه\n*مشاهدهٔ اتصالات Wi-Fi\n*تغییر یا حذف محتویات کارت حافظه\n*مشاهدهٔ اتصالات شبکه\n*موقعیت مکانی تقریبی (مبتنی بر شبکه)\n*ممانعت از به خواب رفتن دستگاه\n*دسترسی کامل به اینترنت\n[box type=”shadow” ]تصاویری از محیط برنامه :\n[dropshadowbox align=”none” effect=”lifted-both” width=”” height=”” background_color=”#f90000″ border_width=”1″ border_color=”#2f2f2f” ]نکته قابل عرض : امکان دریافت فایلهای موجود در سایت بازار از طریق رایانه امکانپذیر نمیباشد و به همین منظور ما نسخه ای از برنامه های سایت بازار را بصورت مستقیم برروی لافگا قرارداده ایم تا در دریافت آنها با مشکل مواجه نشوید.[/dropshadowbox]\nتوسط a-razaqi|1393/3/30 10:39:29خرداد 30ام, 1393|دسته‌ها: تلفن همراه|برچسب‌ها: برنامه FOTMOB18.9, برنامه آندروید, برنامه نتایج فوتبال, پوشش خبری زنده, پوشش زنده مسابقات فوتبال, دانلود برنامه نتایج فوتبال, مسابقات آنلاین جام جهانی, مسابقات جام جهانی برای اندروید, نتایج آنلاین لیگ ایران, نتایج آنلاین لیگ های جهان, نتایج جام جهانی, نتایج فوتبال برای آندروید, نتایج فوتبال برای گوشی|بدون دیدگاه\nخرداد 18ام, 1393 | بدون دیدگاه