Kolchida – dzieje antycznej Gruzji i greckiej kolonizacji cz.1 | Ignacy Krzyszczak – blog historyczno-archeologiczny\nKategorie: Grecy nad Morzem Czarnym, Kolchida Tagi: Tagi: Apsaros, Gonio, Grecy nad Morzem czarnym, Gruzja, Iberia, Kolchida, Lazica, Pichvnari, Wielka Kolonizacja Grecka\n(Kolchida i Iberia, za: Wikipedia.org; za:http://en.wikipedia.org/wiki/File:Georgian_States_Colchis_and_Iberia_(600-150BC)-en.svg)\nChciałbym poruszyć tu mało znany, choć interesujący temat Kolchidy i greckiej kolonizacji na tym terenie, oraz późniejszych dziejów ośrodków tam powstałych. Temat ten jest niemal zupełnie pomijany w większości ogólnych opracowań. Dla przykładu, Kolchida, w pracy Hammonda /N.G.L. Hammond, Dzieje Grecji, Warszawa 1994, s. 395/ występuje tylko jeden raz, w kontekście sprowadzania stamtąd niewolników. Równie niewiele można wyczytać w pracy na temat historii Gruzji /B. Baranowski, K. Baranowska, Historia Gruzji, Warszawa 1987, s. 20-29/. Więcej informacji znajduje się w pracy profesor Wipszyckiej i profesora Bravo /B.Bravo, E. Wipszycka, Historia starożytnych Greków t1, Warszawa 1988, s. 177 i 179/, w swojej pracy informują oni, że charakter osad greckich (czy były to faktorie czy też polis) na tym terenie jest dyskusyjny, że Grecy przybywali tu w poszukiwaniu złota, niewolników i drewna.\nW dyskusji nad początkami greckiej kolonizacji w Kolchidzie, często przejawia się problem tego czy Mykeńczycy znali czy też nie znali morski szlak do Kaukazu, czy mit o Argonautach oddaje jakieś strzępy informacji znane archaicznym Grekom na temat zasięgu podróży mykeńskich czy też jest to późniejszy wytwór powstały już po nawiązaniu kontaktów z tym regionem w VII/VI wieku aC, mający w jakiś sposób propagować to, że Grecy od zawsze tam byli. Tak w wielkim skrócie to ujmijmy. Jak zawsze przy tego typu okazjach szuka się potwierdzenia w archeologii. Poszukuje się więc tych „twardych” dowodów na to, że już w epoce brązu docierały do Kolchidy (lub ogólniej w basen Morza Czarnego) materiały/wpływy greckie. Jedni jak Hillar /S. Hiller, The Mycenaeans and the Black Sea, „Aegeum” t.7/, takie materiały znajdują, choć rzeczony autor wyraża nadzieję, że przyszłe badania wykażą większa ilość takich powiązań/materiałów, inni jak de Boer /G.J. de Boer, Phantom-Mycenaeans in the Black Sea, „Talanta”, t.38-39, (2006-2007)/ wskazują, że ilość materiału jaki można powiązać z Mykeńczykami odkrywany w basenie M.Czarnego nie zwiększył się jakoś diametralnie, przyporządkowanie części kwestionują (choćby kwestię kamiennych kotwic, de Boer ma zresztą w tym momencie najpewniej stu procentową rację) a tą część która uznają za pochodzącą od Greków epoki brązu wiążą z handlem na trasach lądowych lub za pośrednictwem innych ludów. Mnie osobiście wydaje się, że pewne „echa” wiedzy o Kaukazie istniały u Mykeńczyków, co nie oznacza bynajmniej, że to dzięki przechowaniu tej wiedzy greccy koloniści parę wieków później udali się w podróż do Kolchidy.\nOdwołując się do wczesnych źródeł historycznych, Herodot wspomina Kolchidę i jej mieszkańców kilkukrotnie: opisując mit o Medei /Herodot,Dzieje I,3-6/, położenie tego kraju /ibidem IV, 35-38/, czy ich uzbrojenie w perskiej armii /ibidem VII, 79/. Najciekawszy jednak fragment zaczyna się od słów: Jest bowiem widoczne, że Kolchowie są Egipcjanami, a twierdzę tak, gdyż sam to przedtem zauważyłem, zanim usłyszałem od innych. Ponieważ zaś sprawa leżała mi na sercu, zapytywałem jednych i drugich, i raczej Kolchowie przypominali sobie Egipcjan niż Egipcjanie Kolchów /Herodot, Dzieje, IV,104-107 przekład S.Hammer/. Reminiscencja rozmów z Kolchidzkimi kupcami, wyprawy autora do Kolchidy czy może wypytywania niewolników z tego kraju? Wydaje się to możliwe, biorąc pod uwagę to, że już od V wieku aC mogli oni napływać do świata śródziemnomorskiego.\nHerodota i jego wspominek o Kolchidzie, to najdłuższy fragment odnoszący się do tego tematu jest powiązany z opowieścią o egipskim królu Sesostrisie. Całą narracje i jej wiarygodność dość ciekawie i trafnie opisał Kimball Armayor/O. Kimball Armayor, Sesostris and Herodotus’ Autopsy of Thrace, Colchis, Inland Asia Minor, and the Levant, „Harvard Studies in Classical Philology”, t..84 (1980)/. Autor uważa, ze cała opowieść jest fałszywa, nie pochodzi ona, wbrew temu co pisze Herodot, od egipskich kapłanów, a z greckiej tradycji, a i dalsza część opowiadania jest kompilacją tego, co autor usłyszał i przeczytał, nawet w tych fragmentach w których powołuje się na to co sam widział. Dla mnie zabrakło jednej rzeczy – źródłem informacji mogą być Persowie, znali oni bowiem Kolchidę, lub też (co jest mniej prawdopodobne) kolchidzcy niewolnicy/wyzwoleńcy. Druga sprawa, jest taka, że niekoniecznie opowieść owa nie ma egipskich korzeni. Kimball Armayor słusznie zauważa, ze za każdym razem ów egipski król-heros jest lepszy niż Dariusz i Persowie. Dariusz nigdy nie podbił Arabii, ten zaś egipski władca tak, podbił też Traków i Scytów, co Dariuszowi się nie udało. Czy więc sami Egipcjanie nie wymyślili go by podnieść się na duchu? Nie wydaje się to zupełnie nieprawdopodobne.\nIstnieją co prawda podglądy przeciwne, przykładem których jest choćby tekst pana Englisha /T.P. English, Cushites, Colchians and Khazars, „Journal of Near Eastern Studies”, t.18 (1959)/, jest on jednak już dość stary i dlatego trąci myszką. Autor zawierza słowom Herodota i szuka dla nich jakiś podstaw, wykorzystuje jednak siłą rzeczy metody dziś już zarzucone, jak choćby typologię rasową. Powołuje się też na XIX i XX wiecznych podróżników, którzy w Abchazji natknąć się mieli na murzynów. Podróżnicy owi tłumaczyli ta bądź sprowadzeniem tu niewolników z Afryki, bądź to przez Turków bądź miejscowe elity, co jednak odrzuca, jako, ze region ten miał w tym czasie dostarczać niewolników, sprowadzanie więc ich tu byłoby pozbawione sensu. Uważa, że to opisani przez Herodota Kolchowie. Wspiera się też pracami lingwistycznymi, starając się wykazać podobieństwo językowe nazwy Abchazja do nazwy Kuszyci i królestwo Kusz. Nie znam się na tyle dobrze lingwistyce, zwłaszcza tych ludów, ale wydaje mi się to chybione.\n(Muzeum Archeologiczne Batumi – zabytki greckie, zdjęcie własne)\nW omówieniu znalezisk archeologicznych z lat 1970-1982 z basenu M.Czarnego Hind /F.G.J. Hind, Greek and Barbarian peoples on the shores of Black Sea, „Archaeological Raports” t.30 (1983-84)/ sporo miejsca poświęca północnemu Kaukazowi i Kolchidzie. W omawianych latach badania archeologiczne prowadzono w antycznym Pityous – gdzie nie znaleziono wczesnych pozostałości greckich, a odkrywano przede wszystkim pozostałości z czasów rzymskich. Ciekawsze były badania w Dioskourias, mimo, ze znaczna część osady jest obecnie pod woda. Odkryto między innymi nekropole z pochówkami z V wieku aC, oraz stemplowane amfory, co ma potwierdzać stanowisko tych uczonych, którzy w greckich koloniach w Kolchidzie widzą zwyczajne polis. Badano też Gyenos (współczesne Ochamchire) gdzie najstarsze odkryte materiały archeologiczne pochodzą z V wieku aC. Badano też dość intensywnie kotlinę Rioni, gdzie poszukuje się antycznego miasta Phasis, choć bezskutecznie, ponoć dlatego, ze zostało ono zalane. Odkryto jednak pozostałości greckich zabudowań z VI wieku aC zniszczonych już koło połowy V wieku ac. Sam ten teren w czasach późniejszych, od V wieku przeżywa znaczny napływ importów greckich, zwłaszcza zaś w okresie hellenistycznym widać ma być niezwykle intensywne oddziaływania greckiej kultury na miejscową ludność. Odkryto tu tez monety przypisywane mennicy w Phasis, wedle części uczonych bite, przez tą milezyjską kolonię jeszcze przed 494 rokiem aC. Ma to być znowu, dowód na to, że mamy do czynienia tu z polis a nie kontrolowanymi przez lokalne władze portami handlowymi.\nDla mnie ciekawe są badania w Pichvnari – do których jeszcze wrócę w dalszej części tego tekstu. Przebadano tam cmentarzysko, na którym odkryto groby Greków w liczbie 74, 84 groby zhellenizowanych przedstawicieli miejscowej ludności, oraz 150 pochówków miejscowej ludności. Co ważne groby greckie i nie-greckie były od siebie oddzielone. Najstarsze groby greckie pochodzą z ok 460 aC, niestety autor nie podaje czy najstarsze groby niegreckie są równoczasowe czy tez może starsze/młodsze. Drugim stanowiskiem jest Bathys Limen, na którym przed powstaniem greckiej osady w VI wieku aC istniała osada miejscowej ludności w VII-VII wieku. Moim zdaniem te dwa stanowiska wskazywałyby, że Grecy niekoniecznie musieli mieć swobodę założenia kolonii na tym terenie i, że być może przynajmniej część tych „kolonii”, była jedynie portami handlowymi kontrolowanymi przez lokalne władze.\nTrzeba jednak pamiętać, że warunki terenowe (zwłaszcza na północy Kolchidy, w rejonie dzisiejszego Suchumi) , sprzyjały separatyzmom, nie można więc wykluczyć, że lokalnie, greckie osady uzyskały stale bądź okresowo pełną niezależność. Być może takimi przypadkami są Dioskourias i Fasis.\nO tym, że Grecy szybko zdobywali sobie pozycję, może świadczyć też to, ze w Bathys Limen (dzisiejsze Batumi) odkrywano tez całkiem sporo attyckiej ceramiki z V wieku przed Chrystusem /S.K. Gorbunova, Archaeological Investigations on the Northern Shores of Black Sea in the territory of Soviet Union, 1965-1970, „Archaeological reports”, t.18 (1971-72)/.\nDość interesujący jest artykuł Martineza /B.M.J. Martinez, The Greek Colonization in the Black Sea Litoral and Iberia: Similarities and differences [w:] Pont-Euxin et commerce. Actes du IXe. Symposium de Vani(1999), pod red. Faudot, Farysse , Paryż 2002, s.15-21/, w którym wymienia on podobieństwa w kolonizacji półwyspu iberyjskiego i wybrzeży Morza Czarnego ze szczególnym uwzględnieniem Kolchidy. Są one mocno jednak dyskusyjne, gdyż to, ze kolonizacja grecka na zachodzie i wschodzie, rozpoczęła się i trwała mniej więcej w jednym czasie, nie jest żadnym niezwykłym podobieństwem. Autor podaje też, że Mykeńczycy mogli znać wybrzeże wokół Kordoby z autopsji, gdyż odkryto tam ichnią ceramikę, podczas gdy śladów penetracji przez Mykeńskich żeglarzy Morza Czarnego nie ma, może poza mitem o argonautach. Odniosę się do tego potem. Autor podaje tez, ze najstarsze materiały greckie z półwyspu iberyjskiego wyprzedzają te greckie zabytki które odkrywano w Kolchidzie. Jednak mi się wydaje, że choć częściowo za tą sytuację mogą odpowiadać Fenicjanie którzy swoje kolonie tutaj założyli przeszło wiek wcześniej. Informacjami ciekawymi w tym tekście są m.in. Stwierdzenie, że zachodnia Iberia wzięła swą grecką nazwę od wschodniej Iberii, gdyż Grecy najpierw zetknęli się z tą wschodnią, po czym gdy i na zachodzie znaleźli podobne cechy i krainę na zachodzie nazwali Iberią. Ową cechą podobną miałaby być zasobność w metale. Autor zauważa też, ze w Kolchidzie, konkretnie w twierdzy Vani – będącej ważnym ośrodkiem dla miejscowej ludności /O. Lordkipanidze, Gorod-Hram Kolhidy, Moskwa 1984/, znaleźć można zabytki świadczące o kontaktach z Grekami z czasów przed grecką kolonizacją, podczas gdy na półwyspie iberyjskim nie można znaleźć przesłanek na istnienie takich kontaktów.\nW kontekście powstawania ewentualnych osad greckich na terenie Kolchidy, interesujący jest artykuł de Boer’a /G.J. de Boer, The Cimmerian invasion in Anatolia and the Earliest Greek Colonies in the Black Sea Area, „Eirene” t.42 (2006)/. Stwierdza on w nim, że dopiero po ostatecznym rozgromieniu Trako-Kimmerów w Anatolii (między 650 a 600 aC) nastały warunki umożliwiające zakładanie tam greckich miast. Wcześniej w regionie istniały silne organizmy które mogłyby to uniemożliwić. Ciekawe jest to w kontekście Kolchidy, gdyż wiemy, że Kimmerowie do Azji Mniejszej dotarli w dwóch falach młodszej jako Trako-kimmerowie idąc od zachodu przez Bosfor i Dardanele i starszej idącej przez Kaukaz. Owa starsza fala miała po drodze walczyć m.in. Z państwem Urartu, ale i zapewne terenom Kolchidy też się, mówiąc kolokwialnie oberwało /J. Chochorowski, Ekspansja kimmeryjska na tereny Europy Środkowej, Kraków 1993 w początkowych rozdziałach jest pokrótce omówiona historia Kimmerów/. Być może podobnie i tu, dopiero w wyniku zawirowań spowodowanych przez przemarsz wojowniczych nomadów, powstały warunki korzystne dla zakładania na tym terenie kolonii.\nNiewątpliwie na bazie mitu o złotym runie badacze zastanawiając się co sprowadzało Greków do Kolchidy – wskazują na metale, zwłaszcza te szlachetne. Tą drogą w swoim tekście poszedł O. Lordkipanidze /O. Lordkipanidze, The Golden Fleece: Myth, Euhemeristic explanation and archaeology, „Oxford Journal of Archaeology” t.20 (2001)/. Największa wada jak dla mnie tekstu Lordkipanidze, jest moim zdaniem dość bezkrytyczne traktowanie źródeł pisanych. Choćby wyznaczanie trasy wędrówki Argonautów i wyciąganie z tego wniosków jest wątpliwe.\nPrzeciwnego zdania jest Tsetskhladze /G. Tsetskhladze, Did the Greeks go to Kolchis for Metal?, „Oxford Journal of Archaeology” t.13 (1995)/. Autor wskazuje, że we wczesnej epoce żelaza, w grobach miejscowej ludności w południowej i centralnej Kolchidzie, nie ma broni – służy mu to nawiasem mówiąc za uzasadnienie, braku popytu na żelazo, co miało prowadzić do braku umiejętności miejscowych kowali. Wskazuje też na odmienność sytuacji w północnej części, gdzie do grobów składano broń, głównie w typie scytyjskim. Konkludując Tsetskhladze uważa, że sytuacja taka miała miejsce dlatego, że na północy miejscowa ludność broniła się przed koczownikami i ludami mieszkającymi bardziej na północ, podczas gdy ta część autochtonów która mieszkała w centrum i na południu żyła w pokoju. Być może tak być może nie. Mamy przykład kultury wielbarskiej. Być może ludność z północy będąca bardziej pod wpływem scytyjskim, zwyczajnie zapożyczyła od nich zwyczaj wkładania broni do grobów?\nCiekawe jest zaś stwierdzenie, z artykułu będącego typologią amfor z Kolchidy /G. Tsetskhladze, Y. Vnukov, Colchian Amphorae: Typology, Chronology, and Aspects of Production, „The Annual of the British School at Athens”, t.87 (1992)/, gdzie opisując początki produkcji amfor autorzy stwierdzili, że jeśli istniała jakąś forma państwowości Kolchów, to powstała ona na początku VI wieku aC, czyli niewiele przed przybyciem tutaj Greków. W jakimś stopniu (hipotetycznie) potwierdzałoby to tezę, ze to Grecy sprowadzili tu tradycje produkcji złotniczej – rodzące się państwo i jego władcy potrzebowali przedmiotów luksusowych dla potwierdzenia swojej pozycji, dla rozdawnictwa etc. Zamiast zamawiać to u miejscowych rzemieślników, sprowadzili rzemieślników greckich i tak powstało złote runo. To oczywiście gdybanina.\nSama typologia amfor jest ciekawa, autorzy wskazują, że produkcja tego typu naczyń, w tym rejonie rozpoczęła się w IV wieku aC, że istniał jeden główny typ, podlegający zmianom w czasie (wyróżniono trzy warianty). Badacze ci doszli też do wniosku, że prototypem dla kolchidzkich amfor były amfory Synopy, co nie dziwi. Choć typ był jeden to na podstawie badan gliny użytej do ich produkcji, uczeni uznali, ze produkowane były w różnych rejonach kraju. Wreszcie, to, ze były stemplowane, wskazuje nam na to, że greckie osady zakładane w Kolchidzie były stosunkowo niezależnymi poleis.\nDodajmy jeszcze, ze podział na północ i centrum z południem kraju ma też swoje odbicie w źródłach historycznych – to na rzece Phasis miała przebiegać granica władania Scytów /Justinius ks. II,2/. Ładnie się to by pokrywało z archeologicznymi znaleziskami broni – tymi samymi zresztą które analizował Tsetskhladze w przywoływanym już tu tekście na temat tego co zwabiło Greków do Kolchidy.\nCo jeszcze mogło zwabić Greków? Mówi się o niewolnikach. Co ciekawe przekonanie, że niewolnicy z Kolchidy byli popularni opiera się na dość późnych źródłach pisanych m.in. Prokopiuszu /Prokopiusz, Historia wojen, 2.15.5 /, który stwierdza, że mieszkańcy Kolchidy by zaopatrzyć się w sól handlowali z Rzymem i sprzedawali niewolników. Jednak jak się okazuje, przesłanki przemawiające za istnieniem jakiegoś bardziej intensywnego handlu niewolnikami z Kolchidy jest dość krucha, choć być może pierwsi niewolnicy z tego rejonu w Grecji (konkretnie Atenach) pojawili się już w V wieku aC /G. Tsetskhladze, D.C. Braund, The Export of Slaves from Colchis, „The Classicasl Quarterly”, t.39 (1989)/. Autorzy przywoływanej pracy, zdając sobie sprawę z kruchości bazy swoich twierdzeń uważają, jednak, że napływ niewolników z Kolchidy do świata śródziemnomorskiego był znaczny, a jednym z argumentów jest to, ze w świecie antycznym wszelkiej wymianie handlowej towarzyszył (lub mógł towarzyszyć) także handel niewolnikami traktowanymi jako zwyczajne przedmioty. Dodać trzeba, że mamy tez pewniejsze świadectwa istnienia niewolników z Kolchidy (inskrypcje z Rodos i Delf).\nWraz z rozwojem handlu i obecnością tu Greków, dochodzi do rozwoju społecznego miejscowej ludności czego przejawem są kolchidki czyli monety, różnego typu, pochodzące z lokalnego kolchidzkiego mennictwa. Przez część, starszych badaczy, mennictwo to było uznawane za niezależne od greckiego, za wytwór lokalnych plemion. Wskazywać na to miała ikonografia monet – pojawiają się tu postacie niezwiązane z mitologią grecką jak naga kobieta z głową byka. Podobnie rozprzestrzenienie tych monet – odkrywanych głównie w interiorze Gruzji, wskazywać miały na to, że centrum produkcyjne tych monet leżało poza wybrzeżem a więc ewentualną strefą greckiej kolonizacji /D. Kapanadze, K. Golenko, K woprosu o proishożdienii kolhidok, „Westnik Dieriewnei Istorii” t.62 z.4 (1957), s. 88-95 /.\nDziś to się trochę zmieniło – o ile dalej część przedstawień uznaje się za efekt wpływów lokalnych – owa kobieta z głową byka, o tyle znaczna część monet jest ewidentnie pochodzenia greckiego – chodzi o hemidrachmy typu B, na których występują greckie litery. Jest też tu wykorzystywany zwyczaj w którym monety kolonii wykorzystują ikonografię typową dla monet metropolii, przynajmniej we wczesnym okresie. Tu na monetach Phasis mamy lwa, co jest nawiązaniem do ikonografii monet Miletu.\nCo ciekawe w Kolchidzie najpopularniejszymi „zagranicznymi” monetami są monety Synopy, co nie dziwi zważywszy na znaczenie tego miasta dla wschodniej części basenu M. Czarnego /G. Tsetskhladze, On the nummismatics of Colchis: the classical archaeologist perspective, „Dialogues d’histoire ancienne”, t.19 (1993), s. 233-256/.\nZmiany kierunku handlu widać także w materiałach z Pichvnari – o ile materiały z okresu klasycznego wskazują na silne związki z Atenami o tyle w późniejszych czasach coraz mocniejsze więzi gospodarcze, zaczynają łączyć ludność tego stanowiska z Herakleą Pontyjską, Rodos, Pergamonem i Synopą /A. Kakhidze, N. Vashakidze, Pichvnari. Results of excavations volume III, Batumi 2010/.\nZbliżając się ku końcowi nastąpi seria pewnych ciekawostek i elementów których nie wiedziałem za bardzo jak ubrać w jeden ciąg, zatem podam w ten może nieco niestrawny sposób.\nJeśli kogoś zainteresował temat monet mogę polecić tekst pana Hinda /J.G.F. Hind, The Types on the Phasian Silver Coins of the Fifth- Fourth Centuries BC (The ‚Kolhidki’ of Western Georgia), „Numismatic Chronicles” t.165 (2005), s. 1-14 /, tekst zawiera dobry opis poszczególnych typów, wraz z ich zdjęciami, kilka ciekawych uwag na temat pochodzenia poszczególnych elementów ikonografii tych monet – np uważa, że figura ludzka (kobieca) z głową byka to nie lokalna forma Hekate a Io. Wraz z pewna uwaga na temat statusu emitenta tych monet – mianowicie uważa on, że lokalny władca, zezwolił Grekom na emisje monet po to by rozwijać gospodarczo swoje władztwo.\n(Uplistsikhe widok na główny kompleks jaskiń – zdjęcie własne)\nSpecyficznym miejscem w Gruzji jest ponoć Uphlistsikhe, kolejne na mapie świata skalne miasto. Badano je archeologicznie i odkryto tu warstwy datowane od wczesnej epoki żelaza aż po średniowiecze. Analizują strukturę poszczególnych „obiektów” pani Khimshiashvili /K. Khimshiashvili, Function of some Uphlistsikhe Cave Complexes [w:] Analectwa Iberica: History, Religion and Culture t1 2001, s. 24-27/ doszła do wniosku, że istnieją tu uderzające podobieństwa do świątyń z okresu partyjskiego. Całe zaś miejsce w czasach swojego funkcjonowania miało pełnić rolę kultową.\nBadaczka ta wraz z panem Narimanishvili, zajmowała się również osadami epoki brązu /G. Narimanishvili, K. Khimshiashvili, The Bronze Age Settlements from Trialeh, „Vakhtang Beridze”, Tbilisi 2009, s. 28-52 /- gdzie wyznaczyli oni kilka form tychże osad przy czym do najciekawszych nalezą obiekty typowo, jak się wydaje militarne – gdzie mamy fort z zabudową wewnętrzną ale bez osadnictwa wokół niego i w najbliższej okolicy jak np w Crici. Drugą interesującą formą są murowane świątynie na szczytach wzgórz.\n(Fort w Gonio-Asparos, widok z murów, zdjęcie własne)\nOczywiście w pewnym momencie na tereny te zawitali Rzymianie, wraz z zawirowaniami wokół Armenii, rzymskie struktury w Gruzji nabierały na znaczeniu. Jedna z takich stryktur jest fort w Asparos /E. Kahidze, Asparos. A Roman Fort in Southern Georgia, „Black Sea Studies” t.8 (2008), s. 303-332 /. Warto tu dodać, na marginesie, że twierdza ta była badana m.in. przez ekspedycje niemiecką, gruzińską ale i od zeszłego roku przez ekspedycję polska z IA UW. Dane archeologiczne pokrywają się z danymi pisanymi – powstaje w I w AD a wychodzi z użycia w IV w AD – nie wspomina o nim Ammianus /Ammianus 22.8.24/mimo, że pisze o Dioscuriadzie. Zna go Arrian /Arrian, Periplus, 9 – tekst ten jest wydany po polsku w 1948 przez W. Klingera/ ale u niego opisano go w nie najlepszym świetle. Wykopaliska pozwoliły jedynie stwierdzić, że fort posiadał 22 wieże. odkryto tu też dużo, całkiem bogatego materiału archeologicznego. Miejsce zyskało na znaczeniu za panowania Nerona /Swetoniusz, Żywot Nerona, 19/ kiedy to Planował także podróż do Wrót Kaspijskich. Zaciągnął już nowy legion, spośród Italików: wszyscy rekruci wzrostu sześciu stóp.\n(Gonio – widok od strony morza, fort rzymski znajduje się za zielonym blokiem, zdjęcie własne)\nDo czasów jeszcze późniejszych odnosi się tekst Braund’a /D. Braund, Procopius on the Economy of lazica, „The Classical Quarterly” t.41 (1991), s. 221-225 /, w którym autor zastanawia się nad świadectwem Prokopiusza /Prokopiusz, Wojny, 2.28.27-29 i 2.15.5 i 2.15.10-11/. Prokopiusz pisze mianowicie, że w Kolchidzie nie mają zboża ani soli i muszą to sprowadzać od Rzymian w zamian za skóry i niewolników. Dalej dodaje do listy braków wino. Braund uznaje informacje Prokopiusza za nie do końca prawdziwe – zboża w Kolchidzie było pod dostatkiem tylko nie była to pszenica a proso stąd też miejscowe elity mogły sprowadzać dla siebie właśnie ten rodzaj zboża. Podobnie wino lokalne było dostępne – o czym świadczą znaleziska archeologiczne, ale sprowadzano tu wino luksusowe z Bizancjum. Natomiast sól musiała być importowana do ówczesnej Gruzji, podobnie zresztą jak oliwa z oliwek której Prokopiusz nie wymienia a której duże ilości rzeczywiście do Kolchidy sprowadzano – na co wskazują znów zabytki archeologiczne.\nKolejna ciekawa kwestia to kult Mitry na terenie Kolchidy. Tsetskhladze /G.R. Tsetskhladze, The Cult of Mithras in Ancient Colchis, „Revue de l’Historie des Religions”, t.209, z.2 (1992) , s. 115-124/ udowadnia, że kult ten był dość popularny na terenie Kolchidy. Wskazuje przy tym na odcisk pieczęci odkryty na kolchidzkiej amforze w Pichvnari w 1983 roku. Przedstawia on jeźdźca na koniu, z ptakiem nad jeźdźcem, sześcioramienną gwiazda pod przednimi kopytami konia. Koń co ciekawe ma róg. Częściowych analogii do tego zabytku jest wiele – a to jeździec na koniu z gwiazdą a to koń z rogiem, a to koń z ptakiem ale bez gwiazdki a za to z księżycem ale takie przedstawienie jest pojedyncze. Autor uważa, że wyobrażony jest tu Mitra z jego atrybutami – gwiazda i krukiem. Zarówno sam zabytek z Pichvnari jak i analogie, np pieczęć z Algeti datowane są na V-IV wiek aC.\nO dość specyficznej cesze osad z przełomu epoki brązu i żelaza w Kolchidzie pisze Apakidze /J. Apakidze, Towards the Study of Late Bronze Age and Early Iron Age settlements and settlement systems of the Colchis Culture in Western Georgia, „Archaologische Mitteilungen aus Iran und Turan”, t.37 (2005), s.175-187/- mianowicie na terenach zabagnionych, podmokłych osady budowano na specjalnych drewnianych lub glinianych platformach, dochodzących nawet do 9 m wysokości. Miały one różną wielkość – od 20 m w przekroju do 160m. Nieco przypomina mi to nasze mazurskie osady lub miasta z kultury Harappa – jeśli idzie o rozwiązanie problemu wilgotności podłoża. Dodatkowo osady takie potrafiły być otoczone fosą.\nDla zainteresowanych zmianami klimatycznymi w Gruzji polecam tekst trójki autorów /S.E. Connor, I. Thomas, V. Kvavadze, A 5600-yr history of changing vegetation, sea levels and human impacts from the Black sea costal of Georgia, „Holocenne” t.17 (2007), s. 25-36/ który ukazał się w 2007 roku. Pokazują wpływ człowieka na klimat i stosunki wodne etc. Ciekawa jest tu też, marginalnie jedynie napomknięta, kwestia roślinności endemicznej.\nCiekawe znalezisko szklanego amuletu/zawieszki z Pichvnari swój tekst poświęciła pani Czandrasekaran /S. Czandrasekaran, Ob odnom tekliannom dwuhstrannom reliefom licewam ornamentje-maskje iz Piczwnari iz isobrażeniem „Gerakla” [w:] Anfimowskije cztenije po arheologii zapadnego Kawkaza, pod red. T. A. Pawljenko, Krasnodar 2013, s.146-150/- przedmiot niewielki (ok 1.7 na 1.7 cm) odkryto w grobie 209 w 2004 roku. Dość typowy dla epoki hellenistycznej mający dobre analogie m.in. w państwie bosporańskim.\nNa marginesie – postać Jazona jako szamana próbowała interpretować Ustinowa /J. Ustinowa, Jason the Shaman [w:] Bildgeschichte. festschrift Klaus Stahler, pod red. J. von Gebauer, E. Grabova, s. 507-514/.\nZ kolei odkrytym w Kohi hełmem typu chalkidejskiego zajęła się ponownie pani Czandrasekaran /S. Czandrasekaran, Szlemu Kolhidy epoki ellenizma na primierje anticznogo szlema iz kolhidy [w:] Meżdunarodnaja naucznaja konferencjia „Arheologija, Etnologija, folkloristika Kawkaza”, Tbilisi 2003, pod red. G. Gambaszidze, s. 25-27/ – znów zabytek dość typowy, uszkodzony, należy do typu 5 wedle Pfluga.\nZ kolei naczyniom metalowym z Kolchidy artykuł poświęcił Trister /M.Y. Triester, The Toreutics of Colchis in teh 5th-4th centuries BC. Local Traditions, outside influences, innovation, „Ancient Civilization from Scythia to Siberia” t.13 (2007), s. 67-107/ a brązowym figurkom pani Biljewa /O.A. Briljewa, Bronzowaja antropomorfnaja plastika kolhidy [w:] Drewnij Kawkaz, Moskwa 2004, s.28-30/.\nNa koniec chciałbym powiedzieć jeszcze słówko na temat porównania Kolchidy – a więc nizinnych terenów wybrzeży obecnej Gruzji, z Iberią czyli terenami położonymi bardziej w głębi lądu. Róznice pomiędzy tymi terenami dobrze obrazują znaleziska monet. Chciałbym przedstawić tu ciekawy artykuł /G. Dundua, Samoneti mimoktewa iberiaszi Dzw.sz. V-I saukneegszi, „Iberia- Colchis”, t.4 (2008), s. 19-31/ traktujący o znaleziskach numizmatycznych w Iberii czyli wschodniej części Gruzji. Początkowo nie ma o czym specjalnie mówić gdyż pod względem ilości monet wschodnia Gruzja jest opóźniona w stosunku do Kolchidy, z okresu V-IV wiek znane są na tym terenie tylko dwie monety. Zdecydowanie więcej jest ich w okresie IV-III wiek, są to często monety Aleksandra Wielkiego ale i sporo monet przybyłych z terenów Armenii. Pojawiają się też wcale liczne monety achemenidzkie. Ich rolę i miejsce zajmują monety Arsakidów okazjonalnie odkrywane są tu monety Mithrydatesa VI, czy klientalnych władców Rzymu, dużo jest też, tak jak i wcześniej monet z Kolchidy. Jako ciekawostkę można podać odkrycie wybitej w 195 roku aC monety Lizymacha. W I wieku aC aż po narodziny Chrystusa dominują na tym terenie monety z zachodniej Gruzji oraz z Armenii. Na przełomie er główną pozycję na rynku numizmatycznym Iberii odgrywają dwaj emitenci Rzym i Partowie.\nPotwierdza to pewne zapóźnienie tekst G. Gamkrelidze, About the Military – political situation in Georgia in the 4th cent BC – 2 cent. AD, „Iberia-Colchis”, t.4 2008.\nOczywiście w toku dziejów, już w czasach rzymskich Iberia nabiera dużego znaczenia w związku z wojnami z Persją, ale to już zupełnie inny temat.\nNa koniec jeszcze dwie uwagi – transliteracja z języka gruzińskiego jest moja własna, oparta o transliterację angielską (niestety tak się uczyłem tego języka – i dlatego jest dalece niedoskonała. Dodać też trzeba, że z powodu zaszłości politycznych, jesteśmy w tej dobrej sytuacji, że dużo tekstów na temat antycznej Kolchidy wydawane było po rosyjsku. Dodatkowo Gruzini bardzo dbają o to by wyniki ich badań archeologicznych były dostępne wszystkim zainteresowanym – często więc publikują po angielsku.\nNowsze pisma archeologiczne gruzińskie są też dostępne w bibliotekach IA UW i IAiE PAN.\nNa koniec tradycyjnie zaczęcam do zaglądania na forum – do odpowiedniego wątku:\noraz do komentowania.\n4 lutego 2015 o 19:11\nBardzo dobry i ciekawy tekst. Jedynie przeszkadza mi dziwaczny zapis dat przed i naszej ery, ale to nieważne. Ze swojej strony sugeruję pisać pod własnym nazwiskiem, a nie pod pseudonimem. Pozdrawiam i czekam na kolejne teksty o Grekach w basenie Morza Czarnego.\n4 lutego 2015 o 19:30\nDziękuję uprzejmie za słowa zachęty. Co do zapisu dat – ja niestety mam awersję do formy przed nasza erą i naszej ery – stąd zapis aC (ante Christum) czyli tyle co przed Chrystusem. Kwestia gustu i przyzwyczajenia.\nCo do publikowania pod własnym imieniem, nie do końca wiem co miałoby to zmienić ale myślę, że jeszcze w tym miesiącu uchylę tą „tajemnicę”.\n6 lutego 2015 o 00:07\nNie pamiętam, kto powiedział te słowa, ale szło to mniej więcej tak: historyk do 35 roku życia pracuje na nazwisko, a potem nazwisko pracuje na niego.\nOdpowiedz na „Ignacy Krzyszczak” Anuluj pisanie odpowiedzi


Podyskutuj o "Piemont" na Forum\nPiemont (wł. Piemonte) - kraina historyczna i region autonomiczny w północno-zachodnich Włoszech, przy granicy z Francją i Szwajcarią.\npowierzchnia: 25 400 km²\ngęstość zaludnienia: 169 os./km²\nprezydent: Enzo Ghigo\nPowierzchnia Piemontu jest górzysta, w zachodniej i północnej części Alpy Zachodnie, w środkowej - Nizina Padańska. Gęsta sieć rzeczna (główna rzeka - Pad), na granicy z Lombardią duże jezioro Maggiore.\nW Piemoncie uprawia się zboża, buraki cukrowe, warzywa, drzewa owocowe, winorośl. Hoduje się bydło, trzodę chlewną i owce.\nW skład regionu wchodzi 8 prowincji: Alessandria, Asti, Biella, Cuneo, Novara, Turyn, Verbano-Cusio-Ossola i Vercelli.\nNazwa Piemont była używana od XII wieku na określenie terenów dawnego Królestwa Longobardów między Padem a północnymi Alpami, później także innych terenów północnych Włoch będących we władaniu dynastii sabaudzkiej. W starożytości kraina zasiedlona przez Celtów, dopiero za Oktawiana Augusta opanowana przez Rzym.\nOd około 568 pod władzą Longobardów, następnie Piemont należał do państwa Franków Karola Wielkiego. W XI-XV rozpadł się na kilka jednostek terytorialnych (Turyn, Ivrea, Monferrato, Saluzzo, Sabaudia i inne), spośród których przewagę uzyskało margrabstwo Turynu. Od XV księstwo Sabaudii i Piemontu. Od 1720 trzon Królestwa Sardynii ze stolicą w Turynie. W latach 1799-1814 należał do Francji. W XIX w. jedna z najbardziej rozwiniętych gospodarczo części Włoch. Za panowania Karola Alberta (1831-1849) ośrodek włoskiego ruchu wyzwoleńczego i dążeń do zjednoczenia Włoch (risorgimento) pod egidą domu sabaudzkiego. Od 1860 w zjednoczonych Włoszech. Pochodzący stąd Wiktor Emanuel II został w 1861 pierwszym królem Włoch.\nLink zewnętrzny: Strona internetowa regionu Piemont.


Data publikacji: 2016-05-02 21:03\nPo zimnym końcu kwietnia, maj powitał nas wspaniałą wiosenną pogodą. Nic dziwnego, że ci, którzy długi weekend spędzali w mieście wylegli do parków i nad wodę.\nW Szczecinie na Bulwarach Piastowskich nad Odrą przez cały poniedziałek nie brakowało wypoczywających. Szczególnie młodzi ludzie docenili urok nabrzeża... Co ciekawe, spory ruch można było zauważyć już także na Odrze.\nNabrzeże winno tętnić życiem cumującymi jednostkami.Patrząc na te puste nabrzeże,zastanawiam się dlaczego brak przy nabrzeżu jednostek pływających.Co lub kto skutecznie zniechęca do tego by te jednostki mogły cumować a tym samym uatrakcyjnić te miejsca.Mamy piękne nabrzeża,Wały Chrobrego i dalej w stronę Mostu-a straszą pustkami.Coś tu najwyraźniej szwankuje i nie wygląda tak jak wyglądać powinno.\ndo @ berg\n- pani Ewa "od polskiego" w Kurierze ma wolne, tzw. "loong łykend".\nale sie dzieje....uhuhuhu\nAleż news. Żałosne\nBulwar Piastowski jest jeden.


Pressence Public Relations Pressence Newsletter Numer 96 / 1 sierpnia 2010\nLiczba prenumeratorów - 634 osoby\nZapraszam serdecznie na nowy blog o szkoleniach medialnych - Trener Medialny. Jeśli Ci się spodoba, zostań jego obserwatorem.\nW sierpniu EsPResso Quiz rozwiązywało 20 osób. Średni wynik - 12 pkt. Najlepszy rezultat - 19 pkt., 2 sierpnia. Gratuluję :-)\nZapraszam do pobicia tego rekordu tutaj.\nMEDIA GAPA - SIERPIEŃ 2010\n"Nie mam zamiaru podawać się do dymisji." - Michał Boni, szef doradców premiera. PAP, 1.08.2010.\nKu medialnej plotce\nAstronauci, sportowcy i rzecznicy prasowi\n7 metod radzenia sobie z trudnymi pytaniami\nJak wykryć kłamstwo online\n10 narzędzi oszczędzających czas na Twitterze\n1. Więcej niż 140 znaków\nWedług moich obliczeń 30-miliardowy wpis pojawi się na Twitterze w ostatnim tygodniu listopada 2010.\n2. Ku medialnej plotce\nI zacni ludzie mają swój udział w rozsiewaniu plotek.\nPlotka to stara jak świat technika komunikacji, dzięki której - jak twierdzi Robin Dunbar - język podlega ciągłej ewolucji.\n3. 10 niezmiennych praw video w Internecie\nEksperci obserwujący YouTube zauważyli, że w ciągu ostatnich sześciu miesięcy liczba nagrań video na tym portalu społecznościowym wzrosła o 1700 procent. Przyczyny tego kosmicznego skoku są trzy: 1. nowe telefony komórkowe mają funkcję video o przyzwoitych parametrach, 2. poprawiła się szybkość przesyłu danych i 3. łatwiej można dzielić się nagraniami video na serwisach społecznościowych.\n"Nie wiemy jak robić video w Internecie."\n"Nie mamy na to pieniędzy."\n"Nie znamy żadnych fachowców i nawet gdybyśmy wiedzieli jak zrobić takie video nakład czasu i kosztów nie wyrównałby zysków."\n"Nawet gdybyśmy wyprodukowali video, kto chciałby je obejrzeć?"\n4. Astronauci, sportowcy i rzecznicy prasowi\nJeśli myślisz, że wszystko jest łatwe,\nnapotkasz tylko trudności.\nKiedy astronauta otwiera luk śluzy i opuszcza statek kosmiczny, nie masz wątpliwości, że wcześniej wielokrotnie i dokładnie przećwiczył wszystkie manewry w obcym i nieprzyjaznym środowisku. Spędził mnóstwo godzin w symulatorach lotu i trenował zachowania w awaryjnych sytuacjach - wszystko jako maksymalnie realistyczne doświadczenie tego, co może naprawdę wydarzyć się w kosmosie.\nGdyby wyznaczono dzisiaj Ciebie na rzecznika prasowego - może tylko na początku kryzysu albo przez cały czas jego trwania - wiedziałbyś jak się zachować? Gdybyś jednak pełnił inną rolę... gdybyś był szefem zespołu zarządzania kryzysowego, czy namawiałbyś szefa firmy do zorganizowania szkolenia medialnego wszystkich członków sztabu? Czy przeprowadziłbyś symulacje testujące różne scenariusze kryzysowe ZANIM kryzys wybuchnie?\nKiedy ostatnio ćwiczyliście w firmie umiejętności komunikacji z mediami w kryzysie? Jeżeli odpowiadasz: ponad dwa lata temu, jesteś w kłopocie. Nawet nie wiesz jak niestosowna w tym przypadku byłaby odpowiedź: "To jak jazda na rowerze. Tego się nie zapomina." Tak. Możesz wskoczyć na siodełko i niezdarnie pedałować kiwając się w lewo i prawo. Może nawet trafisz na zielone światło. Ale nikt nie pomyli Cię z Szurkowskim czy Langiem.\nKiedy staniesz wystraszony przed kamerą, z przekrzywionym krawatem i drżącym głosem odpowiesz zdawkowo i nieprzekonująco na pytania reportera (o kluczowych komunikatach oczywiście zapomnisz), widzowie (nie tylko reporterzy) będą świadkami zawstydzającego występu. Twój szef (nie tylko widzowie) może mieć wątpliwości czy nadajesz się na stanowisko rzecznika.\nKiedy dzieje się coś złego (wypadek pracownika, oskarżenie klienta, wycofanie produktu) nie ma czasu na nawet najkrótsze szkolenie medialne. W zarządzaniu kryzysem kluczowe są pierwsze godziny. Tego czasu nie można spędzać na szkoleniu - wtedy trzeba działać!\nIm dłużej zajmuję się zarządzaniem kryzysem, z tym większą powściągliwością mówię: "Ćwiczenie czyni mistrza." Mistrz to ideał - a perfekcji nie ma.\nWiem jak trudno o perfekcję podczas zarządzania kryzysem, komunikacji z mediami i rozzłoszczonymi pracownikami. Ale regularne symulacje dodają pewności siebie i poprawiają efektywność działania pod presją dramatycznych wydarzeń.\nJak u astronautów i sportowców, szanse na sukces w trudnych chwilach kryzysu rosną wprost proporcjonalnie do liczby ćwiczeń i treningów. Stare wojskowe powiedzenie mówi, "Im więcej potu na poligonie, tym mniej krwi na wojnie." Stawka w kryzysie jest kosmicznie wysoka - w tym utrata reputacji organizacji i Twojej własnej.\n5. 7 metod radzenia sobie z trudnymi pytaniami\nNie ma prelegenta, który zna odpowiedzi na wszystkie pytania. Zawodowca od amatora można jednak odróżnić po reakcji na zaskakujące lub po prostu za trudne pytanie.\nOto siedem metod radzenia sobie w sytuacji kiedy otrzymujesz z sali pytanie, na które nie jesteś w stanie jasno i wyczerpująco odpowiedzieć:\n1. Grupowa refleksja.\nPowtórz głośno pytanie i skieruj je do publiczności, "Czy ktoś miał kiedyś do czynienia z tym problemem?" Jeśli dasz widowni szansę ocalenia Ci skóry, zrobi to nie zdając sobie nawet z tego sprawy. Co więcej, ludzie jeszcze bardziej Cię polubią, gdyż dorośli uwielbiają dzielić się wiedzą i doświadczeniem. Po wysłuchaniu wszystkich sugestii i opinii krótko je podsumuj i dodaj własny komentarz.\n2. Zaraz wracam.\nTa metoda działa pod warunkiem, że zrobisz trzy rzeczy. Pierwsza: zapisz pytanie na kartce. Wszyscy powinni to widzieć i wiedzieć co robisz. Ja dodaję, "Zapisuję to pytanie na ważnej kartce." Druga: powiedz pytającemu kiedy wrócisz do jego pytania. Otwarcie i dokładnie. Czy możesz to zrobić pod koniec prezentacji? Po przerwie na kawę lub obiad? Trzecia: poproś autora pytania o dane do kontaktu jeżeli nie będziesz w stanie odpowiedzieć przed zakończeniem wystąpienia. Wszystkie te czynności robią mocne wrażenie. Żadnego mydlenia oczu. Żadnych uników. Dla Ciebie to szansa poszerzenia wiedzy i wzmocnienia pozytywnego wrażenia na słuchaczach.\n3. Może ekspert pomoże.\nTo bardziej wysublimowana forma metody grupowej refleksji. Czasem pytanie wykracza poza temat prezentacji. Dużo wiesz o komunikacji kryzysowej, ale pytanie dotyczy na przykład, technicznej obsługi programu archiwizacji danych komputerowych albo reakcji ludzi na stres. Na pierwsze pytanie powinien odpowiedzieć informatyk, na drugie psycholog. Jeżeli wśród słuchaczy są takie osoby, możesz zwrócić się do nich bezpośrednio o pomoc. Jeżeli nie ma, powiedz, że się z nimi skontaktujesz w wolnej chwili i wtedy udzielisz odpowiedzi.\n4. Komplement dla pytającego.\nTa metoda działa tylko kiedy komplement jest szczery. Czasem moją czujność usypia przeświadczenie, że słyszałem już wszystkie pytania i odpowiedzi na temat komunikacji kryzysowej. I nagle ktoś zadaje pytanie, które nigdy wcześniej nie przyszło mi do głowy. Mówię wtedy, "To nowe spojrzenie. Nigdy tak na to patrzyłem. Czy ktoś z państwa ma podobne wrażenie?" Zauważyłem, że korzystam z tej metody nieświadomie - taka reakcja na nowość. I zawsze jestem w tym zdziwieniu naturalny. Ludzie czują szczerość i odbierają moje słowa jak autentyczny komplement. Można uzupełnić tę metodę pomysłem z "zaraz wracam".\n5. Pytanie na pytanie.\nNiektóre pytania są zbyt zawężone lub ogólne. Jako prelegent masz prawo do zadania własnego pytania wyjaśniającego. Kiedyś na szkoleniu medialnym jedna uczestniczka patrząc na klawiaturę komputera zapytała, "Do czego służy ten klawisz?" Nie miałem zielonego pojęcia, ale nie przyznałem się i sam zapytałem, "Dlaczego chce pani go nacisnąć?" Wyjaśniła jaką operację chce wykonać. Ponieważ wiedziałem jak to osiągnąć, wyjaśniłem co zrobić. Na szczęście klawisz, o który pytała nie był do tego potrzebny. Mimo że nie znałem odpowiedzi, nie powiedziałem, "Nie wiem", bo nie było to potrzebne. Ona była szczęśliwa i ja zadowolony.\n6. Odpowiedź równoległa.\nJeżeli nie możesz rzeczowo odpowiedzieć na pytanie, powiedz co wiesz i ewentualnie zadaj pytanie dodatkowe. Kiedy jeszcze nie prowadziłem szkoleń i prezentacji z zarządzania ryzykiem, lepiej czułem się mówiąc tylko o komunikacji kryzysowej. Czasem zadawano mi pytanie o szczegół związany z zarządzaniem ryzykiem, na które nie mogłem od razu odpowiedzieć. Mówiłem wtedy, "Nie wiem, ale na pewno można tak postąpić w zarządzaniu sytuacją kryzysową. Zaraz zapiszę to pytanie. Sprawdzę na przerwie i wrócimy do tematu." Zwięzłość jest w tej metodzie najważniejsza.\n7. Ustal zasady.\nMożesz uniknąć niewygodnych sytuacji wywołanych zaskakującymi pytaniami przez ustalenie na początku zasad komunikacji. Jako prowadzący prezentację, czyli najważniejsza osoba, masz takie prawo. To Twoje wystąpienie i bierzesz za wszystko odpowiedzialność. Moje doświadczenie uczy: jeżeli przedstawiasz zasady z góry i je szanujesz, ludzie też Cię poważają. Jeżeli tworzysz zasady naprędce w trakcie wystąpienia, ludzie nie traktują Cię poważnie za brak wyobraźni i profesjonalizmu.\nLiczba zasad zależy od tematu i celu wystąpienia. Kiedy prezentacja ma charakter techniczny (na przykład, szczegółowe wyjaśnienie funkcjonowania systemu komunikacji z członkami sztabu kryzysowego), ustalam na początku jasne zasady, "W czasie prezentacji proszę zadawać tylko pytania ogólne. Na pytania szczegółowe odpowiem indywidualnie podczas przerwy. Jako że mamy ściśle wyznaczony czas trwania naszego spotkania zastrzegam sobie prawo ograniczenia czasu na pytania i komentarze. Proszę tego nie traktować osobiście. Chcę zdążyć powiedzieć wszystko, co zaplanowałem."\nNie znasz odpowiedzi na wszystkie pytania, choćby dlatego, że nikt jeszcze nie wymyślił wszystkich pytań. Liczy się to jak zachowasz się w takiej sytuacji. Przemyśl moje propozycje i na pewno zwiększysz pewność siebie w czasie wystąpienia i zrobisz lepsze wrażenie na słuchaczach.\n6. Prezentacja w dwie godziny\n20 minut: Zbierz jak najwięcej informacji na temat, który będziesz przedstawiać. Nie ulegaj pokusie, żeby całe dwie godziny poświęcić na dokumentację. To błąd. Wydziel 20 minut i tyle - bez względu na okoliczności.\n15 minut: Napisz prosty plan z pięcioma kluczowymi punktami - każdy dla jednego przesłania - i obok nich umieść notatki porządkujące zebrany materiał (przykłady, anegdoty, studia przypadku). Na koniec, wybierz dla każdego przesłania jeden lub dwa najciekawsze fakty. Plan wystąpienia powinien być napisany dużą czcionką (minimum 20 punktów) na jednej kartce.\n20 minut: Przygotuj krótki dokument, w którym znajdą się pozostałe dane, fakty, liczby, wykresy i slajdy związane z tematem prezentacji. Forma dowolna (punkty lub krótkie akapity). Z tego tekstu nie będziesz korzystać w czasie prezentacji - wręczysz go zebranym po wystąpieniu, żeby lepiej zapamiętali kluczowe myśli i/lub poznali dodatkowe fakty. No i oczywiście, żeby pokazać wszystkim jak sumiennie przygotowałeś się do spotkania :-)\n20 minut: Przećwicz tekst prezentacji tak jakbyś go przedstawiał prawdziwym słuchaczom. Nagraj swoje wystąpienie (lub co najmniej pierwszy kwadrans) na video, telefonie komórkowym, kamerze w notebooku lub innym urządzeniu. Obejrzyj całe nagranie (lub co najmniej pierwsze pięć minut) - wynotuj co Ci się podoba i co wymaga korekty.\nWadliwy produkt. Kryminalne lub kłopotliwe zachowanie pracownika. Adwersarz zyskuje poparcie mediów. Straż pożarna wpisała Twoją firmę na listę zakładów zwiększonego ryzyka.\n7. Jak wykryć kłamstwo online\nKierownik marketingu w firmie internetowej z Krakowa pyta:\nJak wykryć kłamstwo w Internecie?\nJęzyk ciała i wyraz twarzy pomaga odczytać zachowania charakterystyczne dla kłamcy, ale bez tych informacji rozpoznanie kłamstwa w Internecie jest dużo trudniejsze.\nJeffrey Hancock, profesor komunikacji na Uniwersytecie Cornella w Ithaca w stanie Nowy Jork, szuka w rozmowach w Internecie symptomów kłamstwa. Wyniki jego badań mogą posłużyć do opracowania oprogramowania do wykrywania internetowych oszustów.\n7 symptomów kłamstwa online:\nDługie informacje. Emaile ukrywające prawdę mają średnio 28% więcej słów od prawdziwych wiadomości.\nNadmiar zbędnych szczegółów. Kłamcy wierzą, że dużo szczegółów zwiększy wiarygodność ich opowieści.\n"Oni", "on" i "ona". Kłamcy używają zaimków osobowych w trzeciej osobie, aby zdystansować się od treści kłamstwa.\n"Smutny", "zły", "nieszczęśliwy" i "zestresowany". Ludzie używają negatywnych słów do opisu emocji, gdyż sami również czują dyskomfort wywołany kłamaniem.\n"Widzieć", "czuć" i "słyszeć". Kłamcy nadużywają "czasowników zmysłów" próbując realistycznie opisywać sytuacje, które nigdy nie miały miejsca.\nWyrachowane niedomówienia. Kłamcy unikają bezpośrednich odpowiedzi na proste pytania, bo te mogą zbyt szybko ujawnić ich ukryte zamiary.\n"Szczerze", "otwarcie" i "z całym szacunkiem". Wszystkie te wyrażenia znaczą coś zupełnie odmiennego. Uważaj!\nKłamstwo w marketingu i kontakcie z klientem lub szefem jest pozbawione sensu. W public relations kłamstwo jest szkodliwe jeszcze z jednego powodu: jest mniej ciekawe od prawdy.\n8. Jak działają listy na Twitterze\nDziennikarz magazynu budowlanego pyta:\nJak działają i do czego służą listy na Twitterze (Twitter Lists)?\nMoim zdaniem, listę trzeba traktować nie jako statyczny katalog użytkowników, ale raczej monitorowany kanał najnowszych wpisów wybranych internautów.\nListy na Twitterze przypominają podobne funkcje na Facebooku czy FriendFeed do organizacji kontaktów według wybranych kategorii.\nListy na Twitterze są dwojakiego rodzaju:\n1. Publiczne – dostępne dla wszystkich i każdy może śledzić co się na nich dzieje.\n2. Prywatne – dostęp do nich ma tylko właściciel profilu. Nie widzą ich nawet osoby, które są na nich zapisane. To znaczy, że moja konkurencja może mnie wpisać na swoją prywatną listę i śledzić moje wpisy bez mojej wiedzy. Konkurencyjna firma oczywiście wie, że ja mogę postępować tak samo.\nMożna też obserwować co dzieje się na liście założonej przez innego użytkownika bez śledzenia konkretnego profilu. Dodajesz tę listę bez ręcznego kopiowania jej zawartości.\nDo list można też dodawać profile zastrzeżone (protected accounts), ale dostęp do nich jest możliwy dopiero po akceptacji właściciela konta. To samo dotyczy osób, które śledzą taki profil – tylko użytkownicy, którzy uzyskali zgodę mają wgląd do treści.\n1. Listy klientów\nJak stworzyć listę do celów marketingowych i public relations?\nZacznij od kilku pytań (blogerzy mogą zastąpić "klienta" słowem "czytelnik"):\nCzy można ich podzielić na wyraźne segmenty z różnymi potrzebami i zainteresowaniami? Jeśli tak, opisz te segmenty.\nJakie są ich cele związane z tym czym się zawodowo zajmujesz?\nJakie informacje pomagają im osiągnąć cele?\nJakiego rodzaju informacje najbardziej ich interesują?\nKto na Twitterze systematycznie pisze na ten temat?\nJakiego rodzaju informacje na Twitterze będą najcenniejsze dla tego segmentu klientów w osiągnięciu ich celów?\nMając gotowe odpowiedzi przygotuj listy adresowane do poszczególnych segmentów klientów.\nPowiedzmy, na przykład, że jesteś deweloperem, który założył profil na Twitterze. Twoim celem jest przyciągnięcie potencjalnych klientów w okolice Opola. Zdecydowałeś, że swoją ofertę kierujesz do młodych małżeństw, które przymierzają się do kupna pierwszego domu i tych, którzy chcą przenieść się do większego lokum.\nOdpowiadając na poniższe pytania stworzysz listę informacji potrzebnych małżeństwom planującym kupno pierwszego domu:\nInformacje o procesie kupna domu,\nInformacje o rodzajach kredytu hipotecznego i zasadach przyznawania,\nPorady jak i gdzie szukać domu i jak go wybierać,\nInformacje na co zwracać uwagę podczas oglądania domu,\nPorady jak dobrać wyposażenie domu,\nInformacje o lokalnej infrastrukturze (sklepy, szkoły, służba zdrowia, itp.),\nRynek nieruchomości i trendy oprocentowania kredytów bankowych.\nW oparciu o te punkty wyszukaj blogerów i wydawnictwa publikujące na Twitterze informacje o kupowaniu domu, kredytach, ubezpieczeniach, itd. Dodaj informacje o komforcie życia, bezpieczeństwie, rozrywkach i sposobach spędzania wolnego czasu.\nKompilujesz z tego wspólną listę, dodajesz swoje konto i dajesz jej nazwę: Mój Pierwszy Wymarzony Dom w Opolu.\n2. Listy dziennikarzy\n6 sugestii jak dziennikarze mogą korzystać z list:\nStwórz listę wszystkich dziennikarzy w swej redakcji\nStwórz prywatną listę swoich informatorów, według tematów, haseł kluczowych lub nazwisk osób, z którymi robiłeś wywiady.\nStwórz prywatną listę swoich konkurentów umożliwiającą śledzenie ich pracy.\nStwórz listy branżowe, na których umieścisz ekspertów.\nStwórz listy informatorów według miast lub konkretnych rynków.\nStwórz listy w oparciu o hashtagi (#) dla ludzi, którzy regularnie dyskutują na wybrany temat (na przykład, konferencja, ważne wydarzenie, rocznica, itd.)\n3. Listy praktyków PR\n6 sugestii jak praktycy public relations mogą korzystać z list:\nStwórz listę klientów aktywnie korzystających z Twittera.\nStwórz listę swoich współpracowników.\nStwórz prywatną listę osób pracujących nad wspólnym projektem.\nStwórz prywatną listę dziennikarzy, których wypowiedzi chcesz śledzić i którym chcesz proponować tematy.\nStwórz listy dziennikarzy według różnych kryteriów (specjalizacja, miasto, medium, gotowość do współpracy, itp.)\nStwórz listy organizacji medialnych do śledzenia tematów, którymi się zajmują; na przykład, lista najbardziej aktywnych użytkowników Twittera - zobacz moją listę dziennikarzy lub organizacji medialnych. Jak podoba Ci się moja lista zagranicznych mediów?\nMasz na swoim profilu na Twitterze listę, która może mnie zaciekawić? Napisz o tym do mnie.\n9. 10 narzędzi oszczędzających czas na Twitterze\nKonsultantka public relations z Wrocławia pyta:\nNamawiam klienta do założenia konta na Twitterze, ale on twierdzi, że nie ma na to czasu. Jak go przekonać?\nKiedy rozmawiam z szefami firm i dyrektorami marketingu o korzyściach z obecności na Twitterze większość mówi: "Nie mamy na to czasu." Prawda, że Twitter może okazać się wyjątkowo perfidnym złodziejem czasu, ale tylko wtedy kiedy nie wiemy jak z niego korzystać.\nW Internecie jest wiele pożytecznych i bezpłatnych aplikacji oszczędzających czas i ułatwiających zarządzanie treścią na Twitterze. Część ma podobne funkcje, niektóre są naprawdę wyjątkowe:\n1. SocialToo – Program, który po prawidłowej konfiguracji oszczędza mnóstwo czasu. Co robi za Ciebie? Śledzi aktywność tych, którzy obserwują Twoje wpisy i sam wypisuje z listy osoby, które przestają Cię śledzić. Wysyła automatyczne powitania do nowych znajomych. Dodatkowo możesz zamówić codziennie e-mail kto dołączył do grupy Twoich znajomych, kto zrezygnował i po jakim Twoim wpisie do tego doszło.\n2. SocialOomph – Bogate portfolio usług ułatwiających zarządzanie treścią konta. Moje ulubione funkcje to monitoring słów kluczowych i planowanie umieszczania przyszłych wpisów. Dzięki temu możesz zaplanować publikację wpisów o różnych porach.\n3. TwitterMail – Program dla osób, które wolą tweetować przez e-mail. Po rejestracji otrzymujesz adres e-mail, z którego wysyłasz wpisy na Twittera. Możesz również eksportować zdjęcia i zaplanować datę publikacji wpisów. Odpowiedzi też w poczcie e-mail.\n4. TwitterFeed – Prosta aplikacja automatycznie łącząca nowe wpisy na blogu z Twitterem.\n5. Twellow – Katalog (książka adresowa) Twittera według zawodów. Działa w dwie strony: pomaga znaleźć osoby z branży i umożliwia dodanie do rejestru swego nazwiska.\n6. Twitter Karma – Program pokazuje wszystkich znajomych na Twitterze i daty ich ostatnich wpisów. Dzięki tym informacjom możesz usuwać nieaktywne konta i śledzić aktywność użytkowników wcześniej pomijanych.\n7. TweetGrid – Witryna pozwala zarządzać wpisami, monitorować do dziewięciu różnych tematów i obserwować wyniki w czasie rzeczywistym. Z aplikacji można wysyłać własne wpisy i bezpośrednie komunikaty do znajomych.\n8. All My Tweets – Mówiąc dokładnie, usługa nie udostępnia wszystkich wpisów, ale 3200 aktualizacji treści z wybranego profilu. Można na przykład sprawdzić o czym pisała konkurencja.\n9. Topsy – Serwis pokazuje wzmianki i udostępnienia wpisów wybranego użytkownika.\n10. Twitonomy – Mimo że nadal w fazie testowej serwis oferuje dużo możliwości (analiza indywidualnych tweetów, wzmianek, udostępnień, odpowiedzi i hashtagów, śledzenie interakcji, monitoring ulubionych użytkowników, filtrowanie list, itd.)\nNie zasłaniaj się wymówką, że brakuje Ci czasu, bo Twoja konkurencja na pewno ma na to czas, m.in. dzięki polecanym przeze mnie narzędziom.\nPo imprezie w Internecie


Sylabowe kaktusy - czytamy metodą symultaniczno-sekwencyjną\nJakiś czas temu kupiłam Milence świetną układankę – kaktus.\nDo tej pory pracowałyśmy na niej tylko tak, że naprzemiennie każda z nas układała na kaktusie dowolną, wybraną przez siebie część. Zadanie polegało na tym, aby kaktus po dołożeniu kolejnej części się nie przewrócił. Komu przewróci się kaktus – przegrywa.\nJednak ten sposób układania w końcu zrobił się nużący – postanowiłam więc trochę zmienić zasady zabawy – do gry dołączyłam czynnik losowy – czyli kostkę.\nGracze po kolei rzucają kostką i układają na kaktusie wylosowany na kostce kolor.\nPrzygotowałam Milence także grę „Sylabowy kaktus”.\nWydrukowałam, zalaminowałam, wycięłam i gramy, a zasady są bardzo proste.\nZasady gry w „Sylabowe kaktusy”\nKażdy gracz otrzymuje swoją doniczkę. Na stole wykładam poszczególne części kaktusów. Gracz wybiera kostkę którą rzuca, po rzucie kostką odczytuje sylabę i wyszukuje taką samą wśród kaktusów rozsypanych na stole.\nJeśli poprawnie wyszuka i przeczyta – zabiera część kaktusa ze stołu i buduje w doniczce swój kaktus.\nBłędne wyszukanie – gracz oddaje dowolny fragment kaktusa z tych które ma już zbudowane.\nGra kończy się w chwili wyrzucenia sylaby której już nie ma na stole.\nNastępnie gracze przeliczają na głos z ilu części udało im się zbudować kaktus.\nWygrywa ten gracz, którego kaktus ma najwięcej części – w nagrodę wybiera jeden z trzech dostępnych kwiatków i dekoruje nim swój kaktus.\nKaktusa budujemy także bez użycia kostki. W tej wersji gry jeden z graczy zadaje drugiemu jaką sylabkę ma wyszukać. Kaktusa budujemy w ten sam sposób jak przy wersji z kostką, tutaj jednak bardzo ważna jest strategia.\nNie ma tutaj czynnika losowego (kostka) i włączamy strategię: gracz który chce wygrać, zadaje przeciwnikowi sylabę której nie ma już na stole – tak aby przeciwnik musiał oddać kawałek swojego kaktusa do puli.\nDrewniany kaktus – aliexpress\nSylabowe kaktusy – do kupienia w moim sklepie tutaj (zestaw składa się z 64 plansz z kaktusami na których umieszczone są wszystkie sylaby otwarte – sekundarne i prymarne, oraz jednej planszy z doniczką i kwiatami)\nDrewniane kostki – Educarium\nćwiczę z KreatywneWrota.pl nauka czytania zabawy logopedyczne\nPrevious: Previous post: Moje ciało – montessoriańskie aktywności\nNext: Next post: Orka na ugorze


Więcej na temat: 2 spacer tajemnice dworca warszawa centralna\nTunel przy Dworcu Gdańskim już otwarty\nOd rana pasażerowie mogą korzystać ze 170 metrowego tunelu łączącego metro Dworzec Gdański, z peronami stacji PKP oraz Żoliborzem.\nWięcej na temat: gdański modernizacja otwarcie przejście podziemne remont tunel\nOgromna walizka "opowiada" historię kolei\nNietypowa instalacja artystyczna w hali Dworca Centralnego zabiera pasażerów kolei w wirtualną podróż do... Gdyni.\nWięcej na temat: centralny dc dworzec centralny pkp walizka\nZłodziej kabli sparaliżował stołeczne dworce\nNajpierw awaria zasilania na Dworcu Wschodnim, potem popsuty pociąg niedaleko Pruszkowa i chaos gotowy. Tłumy podróżnych od rana koczowały na peronach.\nWięcej na temat: opóźnienia pociągów awaria dworzec centralny dworzec wschodni opóźnienia pociągi\nWięcej na temat: centralny dworzec centralny euro 2012 lifting dworca centralnego pkp remont dworca centralnego\nWięcej na temat: gdański pkp plk polskie linie kolejowe skanska warszawa gdańska\nWarszawa Wschodnia straszy, ale już niedługo\nWarszawa Wschodnia jest jednym z najbardziej zaniedbanych i najmniej przyjaznych dworców w Polsce. Dlatego wkrótce czeka go modernizacja.\nWięcej na temat: dworzec wschodni pkp remont warszawa wschodnia\nPrzebudowa Wschodniej może być tańsza o 13 mln\nGrupa PKP otworzyła wczoraj koperty z ofertami siedmiu firm gotowych przebudować dworzec. Prace mają ruszyć w 3 kwartale 2010 roku.\nWięcej na temat: dulux lets colour malowanie malowanie dworca warszawa powiśle pkp warszawa powiśle\nOni są częścią miasta. Zobacz wystawę „Ludzie, których nie widać” [zdjęcia]\nPortrety pracowników służb miejskich, dyspozytorów – to temat nowej wystawy, którą można oglądać na Dworcu Centralnym Artykuł dziennikarki obywatelskiej.\nWięcej na temat: centralny dworzec centralny ludzie szymon pulcyn warszawa wystawa


Best Sites on Edukacji | BigListOfWebsites.com\nList of Top Websites on Edukacji\nTop 250 Websites on EDUKACJI\nHere are the best websites we found: oskko.edu.pl • ore.edu.pl • spunk.pl • sp2wlodawa.pl • ipe.edu.pl • zdroje.edu.pl • malopolska.edu.pl • nce.malopolska.pl • zdroje.net.pl\nEuropejskie Forum Prawa i Edukacji | Europejskie Forum Prawa i Edukacji, szkolnictwo wyższe, komunikacja, ochrona własności intelektualnej\n#forum #prawa #europejskie #edukacji\nMinisterstwo Edukacji Narodowej - Portal Gov.pl\nAKCENT – Centrum Edukacji\nSzkoła nr 23 – Młodzieżowy blog nie tylko o edukacji\nFUNDACJA – Instytut Badań i Edukacji Planowania Finansowego |. Witamy na stronie Fundacji zajmującej się badaniami i edukacją pośrednictwa finansowego. Jesteśmy pewni, że kontakt z nami okaże się dla Ciebie korzystny.\n#finansowe #się #finansowego #bank #bankowość\nRatuj Maluchy, sześciolatki do szkół, likwidacja zerówek, protest. Ogólnopolski protest rodziców przeciw reformie edukacji \_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_"sześciolatki do szkół\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_\_"\n#protest #maluchy #ratuj #sześciolatki #likwidacja #zerówek #edukacji\nBlog edukacyjny dla uczniów - Liceapolskie.pl. Ważne informacje odnośnie Polskiej edukacji, szkolnictwa średniego i wyższego, a także w sprawach poświęconych młodzieży uczniowskiej.\nJezierzyca | Stowarzyszenie Mieszkańców Sołectwa Krzelów. Stowarzyszenie Mieszkańców Sołectwa Krzelów - Jezierzyca działa aktywnie już od 2008 roku. Stowarzyszenie realizuje projekty społeczne w zakresie edukacji, kultury, poprawy sprawności fizycznej, rekreacji i pielęgnowania tożsamości lokalnej.\n#stowarzyszenie #jezierzyca #mieszkańców #sołectwa #krzelów\nSex & Love School - Basic SexEd edukacja seksualna dla dorosłych kobiet. BASIC SexEd to 12 tygodniowy kurs online podstawowej edukacji seksualnej dla dorosłych kobiet.\n#dorosłych #kobiet #basic #sexed\nAlbom.pl. Albom.pl to pojemne hasło, które obejmuje wszystkie przedsięwzięcia Stowarzyszenia Edukacji Kulturalnej WIDOK związane z ratowaniem starych fotografii.\nFrajda - Biuro Podróży dla Dzieci i Młodzieży - START. Frajda - Biuro Podróży dla Dzieci i Młodzieży\n#dzieci #frajda #biuro #podróży #młodzieży\nStart - Draco\nStrona Dobra – Nowoczesna ewangelizacja i edukacja\n#nowe #projekty #szkolne #akademii #horyzonty\nBlog Michała Sieńko – fantastyka, gry planszowe, historia. fantastyka, gry planszowe, historia\n#mnie #fantastyka #historia #planszowe\nPWN Wydawnictwo Szkolne. Bogata oferta wydawnicza dla nauczycieli. Nowatorskie publikacje do języków obcych, wychowania przedszkolnego oraz dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.\n#wydawnictwo #szkolne #reforma #programowa


PCUM dla niepełnosprawnych. Bezpłatne zabiegi i rehabilitacja - Pomoc niepełnosprawnym\nPCUM dla niepełnosprawnych. Bezpłatne zabiegi i rehabilitacja 2020-10-05\nKrioterapia, elektroterapia, pola magnetyczne... z tych i wielu innych bezpłatnych zabiegów mogą za darmo skorzystać niepełnosprawni w Powiatowym Centrum Usług Medycznych przy ulicy Żelaznej w Kielcach. Wolne miejsca na rehabilitację będą do końca roku.\n- W związku z tą wyjątkową sytuacją jaką jest epidemia, mamy wolne miejsca. Mamy możliwości świadczyć te usługi. Serdecznie zapraszamy. Do końca roku mogą państwo skorzystać – mówi Jarosław Wrzoskiewicz, dyrektor PCUM w Kielcach.\nWarunkiem by skorzystać z bezpłatnych zabiegów i rehabilitacji jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności. Mieszkańcy Kielc i powiatu kieleckiego mogą skorzystać między innymi z krioterapii, elektroterapii, pola magnetycznego, ultradźwięków, ćwiczeń w obciążeniu i masaży. Istnieje również możliwość wypożyczenia sprzętu do rehabilitacji w warunkach domowych, m.in. wózki inwalidzkie, rowerki rehabilitacyjne, podpórki-balkoniki. Więcej informacji na ten temat można uzyskać dzwoniąc do placówki.


Firmy na promocję w sieci przeznaczyły 315,2 mln euro | RETAIL360.PL\nFirmy na promocję w sieci przeznaczyły 315,2 mln euro\nNajnowsza analiza rynku e-commerce „The Programmatic Globe” przygotowana przez Sociomantic Labs wskazuje, że rozwija się on bardzo dynamicznie.\nW Polsce dostęp do sieci posiada 64,9 proc. mieszkańców, to o prawie 1 proc. więcej niż we Francji. W przypadku Facebooka największy odsetek (68,5 proc.) użytkowników tego serwisu zamieszkuje Wielką Brytanię. Polacy są natomiast podobni w tym względzie do Niemców. W obydwu krajach z tego portalu korzysta 2 na 5 mieszkańców. Smartfony posiada natomiast 33 proc. Polaków, jednak liczba ta może w bardzo krótkim czasie przekroczyć 50 proc. Najwięcej takich urządzeń znajdziemy oczywiście w Wielkiej Brytanii. Korzysta z nich aż 54 proc. mieszkańców tego kraju.\nMimo że robienie zakupów w sieci jest już dla Polaków czymś naturalnym, to nie wydajemy zbyt dużo w internecie. Rekordzistami są Brytyjczycy, którzy tylko w 2013 roku przeznaczyli na ten cel aż 112 mld euro. Dużo mniej, bo 45,8 mld euro wydają Niemcy. Roczne wydatki na e-zakupy w Polsce to 5 mld euro. – Na słabszy wynik naszego kraju, w porównaniu do rynku najbardziej rozwiniętych, wpływ mają dwa czynniki. Pierwszy to o połowę mniejsza liczba ludności, drugi to niższe zarobki. Mimo to, e-commerce nad Wisłą rozwija się bardzo dynamicznie – zauważa Maciej Wyszyński, managing director CEE w Sociomantic Labs.\nCzynnikiem, który napędza sprzedaż w sklepach internetowych jest oczywiście reklama. W tej kategorii również przoduje Wielka Brytania, gdzie wydatki na promocję w sieci sięgają 8,5 mld euro rocznie. Na ten cel mniej przeznaczają nawet Niemcy, 4,9 mld euro. Polskie firmy na promocję w sieci przeznaczyły w ubiegłym roku 315,2 mln euro.\nhybris liderem rozwiązań handlowych B2C\nSky-Shop zintegrowany z operatorem Apaczka


Zdemolowała samochodem stację benzynową. 37-latka zatrzymana - RMF 24\nAktualizacja: Niedziela, 28 lutego (14:56)\n37-letnia kobieta zdemolowała w nocy samochodem stacje benzynową w Rymaniu (woj. zachodniopomorskie). Trwa wyjaśnianie jej zachowania. Ma usłyszeć zarzuty uszkodzenia mienia i czynnej napaści na policjanta.\nStacja paliw w Rymaniu, na której doszło do incydentu / Marcin Bielecki /PAP\n37-latka trafiła do policyjnej izby zatrzymań. Wiadomo, że nie była pod wpływem alkoholu. Została od niej pobrana krew do badań na obecność narkotyków. Kobieta ma usłyszeć zarzuty uszkodzenia mienia i czynnej napaści na policjanta.\nWstępne relacje świadków wskazują na to, że zachowanie kobiety było mocno irracjonalne, była w stanie silnego wzburzenia, co może wskazywać na to, że zażywała jakieś środki, które mogły wpływać na jej kondycję psychiczną - poinformowała rzeczniczka prasowa Komendy Wojewódzkiej Policji Alicja Śledziona.\nNieoficjalnie: 37-latka pokłóciła się z partnerem\nZ nieoficjalnych informacji dziennikarki RMF FM wynika, że 37-latka pokłóciła się z partnerem. Kobieta miała z nim jechać aż z Holandii. Po drodze zrobiło się na tyle nerwowo, że para zjechała na stację benzynową w Rymaniu. Widząc kłótnię, obsługa stacji wezwała policję.\nPo przybyciu funkcjonariuszy, doszło do zaognienia sytuacji i 37-latka z pełnym impetem staranowała budynek stacji, niszcząc szklaną elewację. Policjanci próbowali unieruchomić samochód, oddając w jego kierunku kilka strzałów, ale to im się nie udało.


Słowa duże i MAŁE: Aleja bzów - Aleksandra Tyl (nagroda w Konkursowie 10)\nAnonimowy 25 lutego 2012 18:28\nBardzo ciepła i wesoła książka.Moim skromnym zdaniem taka książka uczy życiowego optymizmu!\nKarolka 25 lutego 2012 20:53\nZnowu mam zamiar stanąć w kolejce po książkę. Może nie powinnam tego robić - nie jest grzecznie ciągle prosić, zwłaszcza, że ja jeszcze nie zaczęłam pisać swojej pracy konkursowej - ale jak tu się nie zgłosić, jeśli po nosem leży taka pozycja jak ta.\nJestem typem czytelnika, który potrafi zachwycić się książką po ładnej nastrojowej okładce i klimatycznym opisem. Ta książka niewątpliwie to posiada, a opis przypomina mi scenariusz serialu. Ja mimo wszystko chętnie przeczytałabym taką historię na papierze, więc ta książka jest jak najbardziej dla mnie :)\npheo 25 lutego 2012 20:58\nI właśnie zamarzyłam o kolejnej lekturze... Brzmi bardzo zachęcająco. :)\nKlaudia 26 lutego 2012 08:42\nPo prostu muszę ją przeczytać. Za to też bardzo chciałabym ją dostać. Gdy myślałam, że w Konkursowie należy się zgłosić tylko do jednej książki mój wybór padł właśnie na tę. Podoba mi się w niej wszystko, poczynając od okładki, a kończąc na ciekawym opisie.\nJulia Pernix 26 lutego 2012 09:54\nCałkiem przyjemna lektura. Normalnie nie kupuję tego typu książek, choć nie mam nic przeciwko nim i lubię oglądać filmy z taką fabułą. Może jednak powinnam przeczytać i przenieść się w krainę bzu. Dotknąć realnych problemów, cieszyć się realnymi nadziejami. ;)\nOt, przyjemnie byłoby wygrać taką książkę, żeby być może nie szufladkować i nie rezygnować, zanim nie pozna się treści. Dlatego również ustawię się w kolejce. :)\nmegii24 29 lutego 2012 11:42\nPrzepiękna okładka, przywodząca na myśl marzenie o lataniu (niekoniecznie dosłownym), nieskrępowane szczęście i wolność... Już same te wyobrażenia kuszą. Romantyczny tytuł także dodaje smaku (a właściwie zapachu). Przede wszystkim jednak wnioskując z opisu i recenzji, które miałam przyjemność przeczytać - czuję, że jest to książka w sam raz dla mnie!\nPokazuje kawałek prawdziwego życia i bohaterów, z którymi łatwo się zidentyfikować. Codzienne radości i dramaty. Jest to historia, która może się wydarzyć na naszych oczach, tuż obok, po sąsiedzku. A może nawet spotkać nas samych? Opowiedziana lekko, zaliczana do powieści łatwych i przyjemnych, jednak, jak podkreślają recenzentki, nie jest banalna czy przesadnie polukrowana. Prawdziwa, a jednocześnie ciepła i optymistyczna. Mam nadzieję, że także nastrojowa i odrobinę nostalgiczna...\nNa pewno daje nadzieję i inne spojrzenie na własne problemy.\nKiedy brakuje mi optymizmu i nadziei w życiu - szukam ich w literaturze. I właśnie takie książki jak prezentowana lubię, żeby nie powiedzieć uwielbiam. Idealnie do mnie pasują. Dlatego bardzo chętnie stanę się posiadaczką "Alei Bzów". (I tu następuje szeroki, promienny, zachęcający uśmiech).\nentomka 3 marca 2012 19:15\nczwrta rocznica slubu to podobno kwiatowa, więc skoro lada dzień będę ta szczesliwa czterolatka, do tego romantyczka, która za miłością wyjechała w góry - to sam tytuł ALEJA BZÓW juz mówi, ze to ksiązka idealna dla takiej kobietki jak ja, która wieczorem jak moje chłopaki zasną, zaszyje sie z ksiązka w fotelu z herbata i przeniose sie razem z Izabela w je rozterki i miłości.... i jeszcze bardziej zabije mi serce :)


Co może zagwarantować Ci rekuperacja z firmą Luft System? – Pacificline\nHomepage > Inne > Co może zagwarantować Ci rekuperacja z firmą Luft System?\nSierpień 23, 2018 | By admin In Inne\nCo może zagwarantować Ci rekuperacja z firmą Luft System?\nSystemy wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła stają się coraz bardziej popularne w Polsce. Dlaczego warto zdecydować się na nią w swoim domu? Co zapewni Tobie i Twojej rodzinie rekuperacja z firmą Luft System? Co jeszcze ma w swojej ofercie?\nZalety systemu rekuperacji Luft System\nZdecydowanie największą korzyścią, która płynie z zainstalowania w swoim domu systemu rekuperacji, jest fakt, że pozwala ona na obniżenie rachunków za ogrzewanie w sezonie jesienno-zimowym nawet o połowę! Dzieje się tak, ponieważ świeże powietrze z zewnątrz dostaje się do rekuperatora i w nim zostaje ogrzane ciepłem powietrza zużytego, które jest w tym samym czasie usuwane z wnętrza domu.\nKolejną zaletą takiego rozwiązania jest to, że powietrze dostając się do rekuperatora zostaje przepuszczone przez specjalne filtry, które usuwają z niego wszelkiego rodzaju pyły, sadzę, mgłę olejową, zarodniki grzybów oraz bakterie. Tym sposobem do środka domu dostaje się już tylko oczyszczone powietrze.\nWiadomo, że nawet w zimie należy od czasu do czasu wywietrzyć pomieszczenia. Jednak to właśnie wtedy występuje w całej Polsce największe stężenie smogu, który przy wietrzeniu dostaje się do środka. Ten problem rozwiązuje system wentylacji mechanicznej. Gwarantuje stały dopływ świeżego i oczyszczonego powietrza, przez co nie trzeba otwierać okien. Będzie to miało korzystny wpływ na stan zdrowia oraz jakość snu Twojego i Twojej rodziny.\nKompleksowy zakres usług firmy Luft System\nFirma Luft System dba o to, aby jej Klienci otrzymali kompleksowy zakres usług najwyższej jakości. Oprócz samych systemów wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła oferuje również ich zaprojektowanie oraz montaż na terenie Krakowa i całej Małopolski. Specjaliści posiadają niezbędną widzę i cenne doświadczenie, które wykorzystują przy każdym projekcie, traktując go całościowo od pierwszego kontaktu z Klientem po ostatni etap montażu systemu.\nRekuperacja z firmą Luft System to gwarancja najlepszej usługi, która pozytywnie wpłynie na stan nie tylko Twojego zdrowia, ale także portfela.\nPrevious StoryJaki silnik do rębaka wybrać, aby sprawnie służył przez lata?\nNext StoryCzy warto zainstalować w swoim domu system rekuperacji?\nKruszywo keramzytowe – solidne i niezastąpione


Opti Free PureMoist 90 ml | Sklep internetowy Soczewki365.pl\n(21,09 zł / 100 ml)\nPłyn do soczewek kontaktowych Opti Free PureMoist 90 ml\nWielofunkcyjny preparat do codziennej pielęgnacji wszystkich miękkich soczewek kontaktowych. Dzięki niemu Twoje szkła będą idealnie oczyszczone i nawilżone przez cały czas ich użytkowania.\nFirma Alcon opracowała recepturę płynu Opti Free PureMoist, tak aby jeden preparat skutecznie oczyszczał, dezynfekował i nawilżał soczewki. Substancja o nazwie HydraGlyde Moisture Matrix sprawia iż szkła pozostają miękkie i doskonale nawilżone nawet przez 16 godzin od momentu aplikacji.\nPłyn Opti Free PureMoist doskonale oczyszcza powierzchnię soczewek z osadów białkowych, lipidów oraz mikroorganizmów. Zapobiega również ich ponownemu osadzeniu się. Dzięki systemowi POLYQUAD i ALDOX szkła są dobrze zdezynfekowane, zapobiegając tym samym infekcjom oczu.\nWszystkie składniki zawarte w płynie są delikatne i nie powodują podrażnień. Preparat nadaje się także do przechowywania soczewek. Do płynu dołączony jest antybakteryjny pojemniczek na soczewki. Dostępny jest również w opakowaniu 300 ml. Opti-Free PureMoist należy zużyć w przeciągu sześciu po otwarciu.\nspecjalna substancja nawilżająca\nskuteczne usuwanie bakterii i zabrudzeń\n90 ml płynu do soczewek oraz pudełko na soczewki\nBardzo dobry płyn z pojemnczkiem\nmała buteleczka mieści się wszedzie\nCena podstawowa 44,99 zł Cena 39,59 zł Kupuję


Krzysztof Jurkowski - galeria artysty - Pepiniera, page 4\nPepiniera Artyści Krzysztof Jurkowski\nKategorie prac: Meble, Rzeźby, Design, Hand made\nKrzysztof Jurkowski - projektuje i wykonuje AUTORSKIE MEBLE ARTYSTYCZNE. W swojej pracy łączy funkcje każdego mebla z jego kształtem, co stanowi oryginalną całość. To ekspresyjne formy, często realizowane na indywidualne zamówienie. Twórca dzięki dużym umiejętnościom warsztatowym swobodnie porusza się w różnych konwencjach. Jednak zawsze są to charakterystyczne bryły, które są odbiciem indywidualności autora.\nOd 1999 jest członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków.\nJest finalistą konkursu PRODECO 2006 (Wieszak - Siłacz).\nWszystkie meble zawierają sygnaturę, numer i certyfikat autentyczności.\nOstatnio wykonuje również autorską biżuterię artystyczną z drewna i stali nierdzewnej.


Coraz mniej pustostanów - Aktualności - Info - Poznan.pl\nW Poznaniu ubywa pustostanów. Wprowadzone przez Zarząd Komunalnych Zasobów Lokalowych metody zarządzania przyspieszyły proces zagospodarowania lokali. Dzięki tym działaniom w pierwszych 6 miesiącach tego roku aż 319 poznańskich rodzin otrzymało mieszkanie.\nWyremontowane pustostany są przekazywane kolejnym poznaniakom\nW ubiegłym roku spółka przejmowała miesięcznie średnio 50 lokali, które trafiały na listę pustostanów. Takie sytuacje miały miejsce praktycznie każdego dnia, z różnych powodów: wypowiedzenie umowy przez najemcę, zgony lokatorów czy odzyskiwanie miejskich mieszkań od dłużników. W przypadku dużych lokali spółka decydowała się na podział na dwa mniejsze. Takie mieszkania cieszą się największym zainteresowaniem oraz są wykorzystywane w programie lokali socjalnych ze wsparciem treningowym.\nPrzy ogromnej skali 12,5 tysiąca mieszkań zarządzanych przez spółkę pojawianie się pustostanów to naturalna kolej rzeczy. ZKZL skupił się jednak na szybkim zagospodarowaniu zwalnianych lokali - tak, aby mogły służyć kolejnym poznaniakom.\nW listopadzie 2019 r. liczba pustostanów zbliżała się do 700 lokali. Wtedy zarząd spółki podjął decyzję o wdrożeniu innowacyjnego w skali kraju procesu, opracowanego według metodyki Lean Management. Podczas prac nad programem optymalizacji zagospodarowania pustostanów zespół projektowy wskazał na główne problemy, które zaczęto eliminować. W sposób przemyślany ograniczono do minimum biurokrację, a tradycyjne dokumenty wewnętrzne zastąpiono formularzami elektronicznymi. Decyzje podejmowane są on-line za pomocą dostępnych systemów. Wszystkie etapy procesu są skrupulatnie monitorowane za pomocą wykresów.\nDzięki wprowadzonym zmianom proces zagospodarowania pustostanów znacząco się skrócił. Obecnie maksymalny czas trwania procesu - od przejęcia lokalu do wprowadzenia się nowych lokatorów, dla lokali nie wymagających skomplikowanych prac remontowych - wynosi około 90 dni (należy podkreślić, że każdy remont musi zostać zorganizowany w zgodzie z przepisami prawa zamówień publicznych, co również wpływa na długość procesu). Mieszkania, które nie wymagają remontu przekazywane są nowym najemcom nawet tego samego dnia, w którym są przejmowane.\nNajwiększym sukcesem wprowadzenia procesu szczupłego zarządzania jest zwiększająca się liczba osób, które otrzymały wsparcie Miasta w postaci możliwości wynajmu mieszkania. W pierwszym półroczu 2020 r. aż 319 rodzin zamieszkało w nowym lokum. Średnio w miesiącu poznaniakom przekazywanych jest ponad 57 lokali. W porównaniu do pierwszego półrocza 2019 r. to wzrost o blisko 75 proc. (wówczas przekazano 185 mieszkań). Tempa nie wyhamowały nawet obostrzenia związane z pandemią koronawirusa. Jednocześnie cały czas spada liczba pustostanów.\nProces zagospodarowania pustostanów został doceniony, m. in. przez magazyn "Forbes". Poznań jako krajowy lider w zakresie mieszkalnictwa daje pozytywne wzorce dla innych miast.


www.proroctwa.com - Mowa nienawiści - jak ją rozpoznać?\nOstatnie uaktualnienie: 18 Czerwca 2016\nTacy są przedstawiciele „wiecznie prześladowanych”. Spójrzmy teraz na rozprawę sądową, wszczętą przeciwko redaktorowi naczelnemu „Sławianina” (przy obecnej „wolności słowa” takich procesów – są tysiące). W prokuraturze Wołogdy siedzą albo kompletne głupki, którzy nie rozumieją, co robią, albo typowi szabes-goje, którzy świadomie robią rzeczy, przydatne dla Syjonu. Ponieważ tego, co robią, inaczej nazwać nie można.\nRedaktorowi gazety „Sławianin” B. F. Popowowi próbuje się zakazać być redaktorem tej gazety. Prokuratura próbuje go zdyskwalifikować. „Przyszywa” mu się niezdolność do wykonywania pracy. Co prawda, na początku starano się umieścić go za kratkami. Dwukrotnie przeciwko niemu była wszczynana sprawa karna. Czy wymieniać artykuł? 282-gi. Naturalnie, za „podżeganie do nienawiści etnicznej”. O jakim podżeganiu do nienawiści etnicznej jest mowa? Gazeta, którą osobiście bardzo lubię i czytam nieustannie, żadnej wrogości wobec Żydów nie wymyśla. Operuje tylko faktami. A fakty są takie: władza w Rosji należy do Żydów. A oni rządzą tak, że na każde urodzone rosyjskie dziecko przypada dziesięciu zmarłych ludzi. Myśleli, że Rosjanie będą umierać milcząc? Nie te czasy, wiecie?. Cicho i baz hałasu prokuraturze z Władimirem Fedotowiczem rozprawić się nie udało. Nie udało się prokuraturze schować redaktora – nacjonalisty za kratkami. W jego obronie stanęli rosyjscy uczeni. To akademik J.K. Biegunow i doktor prawa O.G. Korotajew. Dali kompleksową ocenę jego gazety. Oto, co mówią: „Śledztwo karne prowadzi się nielegalnie, jest tylko propaganda, a nie działanie, a propaganda według obowiązujących przepisów nie jest karalna”.\nPostępowanie karne zostało umorzone z powodu braku dowodów przestępstwa. Wtedy sąd zamknął gazetę. Gazeta została bez założyciela. Znaleziono ku temu powody. Sąd miejski Wołogdy uznał, że Wołgodski Oddział Wszechprawosławnego Soboru zakończył swoją działalność. Nie ma założyciela – nie ma też gazety. Przyczepili się do tego, że gazeta w czasie procesu nie miała statutu i umowy z instytucją rejestrującą. A to było wystarczające według artykułu 15 ustawy „O środkach masowego przekazu” („Sławianin”). Ale dla sądu to było za mało. Władimira Popowa próbuje się zdyskwalifikować, uznając go za ubezwłasnowolnionego. Ponadto „przyszywa” mu się skrajny wariant niezdolności do pracy po to, aby przydzielić mu opiekuna. Z taką diagnozą on nawet kroku w bok nie może zrobić, a nie, żeby ponownie otworzyć i zacząć redagować gazetę. I to wszystko pomimo faktu, że Popow – to psychicznie normalny człowiek i nigdzie nie był rejestrowany w sądach do czasu wstrzymania wydawania gazety. Sąd 9 listopada 2001 roku anulował zaświadczenie o rejestracji gazety.\nWniosek o uznanie jego niezdolności do działania pochodzi od prokuratora. Sprawa dotycząca wniosku prokuratora – niewidki znajduje się w Sądzie Wołogdy. Sąd odmawia Popowowi rozpatrzenia skargi o oszczerstwo. Kto to wszystko zamówił u „prawników” Wołogdy? Kim są ci ludzie? Jakiej oni są narodowości? Gdzie pracują? W związku z tym haniebnym procesem powstaje kolejne pytanie: czy nie za dużo ci „prawnicy” biorą na siebie? Czy nie przekraczają swoich skromnych pełnomocnictw? Jak można z normalnego człowieka „zrobić” nienormalnego? Korzystając z łatwowierności Popowa, bez ostrzeżenia wiozą go nie wiadomo gdzie. Podobno w interesie dochodzenia. W wyniku oszustwa (w rzeczywistości jest to przemoc wobec osoby) Władimir Popow został poddany serii badań: dotyczących sprawdzania pamięci oraz ponownej sadowo – psychiatrycznej ekspertyzy pod nieobecność adwokata. Jakim prawem? Kim są ci urzędnicy na stanowiskach, którzy zorganizowali to wszystko i przekroczyli swoje uprawnienia? Jakie są ich nazwiska? Jakie są ich stanowiska? To wszystko nie jest ujawniane.\nNa jakiej podstawie Popow jest śledzony? Jakim prawem? Kto wydał rozkaz śledzenia Popowa? Kim są te osoby na stanowiskach, które to wszystko zorganizowały i przekroczyły swoje uprawnienia? Jakie są ich nazwiska? Jakie są ich kompetencje i stanowiska? W ślad za Popowem porusza się samochód z napisem „Eskorta”. Fakt ten znajduje odzwierciedlenie w oświadczeniu weteranów wojny, tyłów, pracy, oficerów, fizyków – atomistów i innych w obronie Popowa. Oświadczenie to przekazano do Sądu Wołogdy. Nacjonaliści żądają ujawnienia nazwisk tych, którzy prześladują Popowa, ale kto im je poda? Wszyscy tłumacza się „dobrem (interesami) śledztwa”. Jest oczywiste, jakie są to interesy!\nTymczasem w telewizji występuje przewodniczący Związku Gmin Wyznaniowych Żydowskich, rabin synagogi w Moskwie i członek „B’nai B’rith” Szajewicz Adolf Solomonowicz. Władimir Putin spotyka się na Kremlu z przedstawicielami Federacji Gmin Żydowskich Rosji (FGŻR), na czele z głównym rabinem Berlem Lazarem. Nam, „drogim Rosjanom” proponuje się podzielać radość tych Żydów z powodu, że prezydent interesuje się ich życiem religijnym w „wyjątkowym państwie wielonarodowym”. Tematów, które były tam dyskutowane, nie znamy. Ale wiadomo dokładnie, że wypłynęła bajka, od której dostali oskomy wszyscy nacjonaliści, o nieszczęśliwych i upokorzonych Żydach i o jakiejś „ksenofobii i ekstremizmie religijnym.” W jaki sposób wy, „wybrani przez Boga”, już to dostaliście? Chcecie, aby was szanowano i kochano?\nNie doczekacie się!\nNapisano: 18 Czerwca 2016


Post autor: tadeuszhinc » pt lip 16, 2021 9:33 am\nJeśli posiadacie własny warsztat to z pewnością ważną kwestią są narzędzia. Na stronie https://www.ceneo.pl/Elektronarzedzia/p:Hitachi.htm możecie poznać propozycję marki Hitachi. Posiadają oni szeroki wybór elektronarzędzi np. wiertarek, szlifierek czy wkrętarek. Każdy powinien znaleźć coś dostosowanego do potrzeb oraz możliwości finansowych. Na stronie porównać możecie na spokojnie ceny oraz parametry.\nPost autor: Cripper » wt wrz 28, 2021 6:31 pm\nProwadzenie własnego warsztatu wiąże się z koniecznością zakupu odpowiednich narzędzi. Jeśli zajmujecie się naprawami blacharskimi to koniecznie musicie wyposażyć się w akcesoria do usuwania wgnieceń. Bardzo dobre zestawy narzędzi oferuje sklep https://motopdr.pl/pl/menu/pullery-152 . Tu kupicie sprzęt, dzięki któremu pozbędziecie się uszkodzeń karoserii bez przerywania ciągłości lakieru.\nPost autor: selena89 » sob lis 27, 2021 12:16 pm\nJeśli zależy ci na rozwoju biznesu, zadbaj o relacje z klientem. To bardzo ważne. Przydatne będą wszelkie narzędzia ułatwiające komunikację. Rzuć okiem na system Bookero. To system rezerwacji online. Łatwo go zintegrować z fb i stroną www. Wygodny, prosty w użyciu. Klienci z pewnością docenią taką możliwość kontaktu.\nPost autor: charlotte » wt lis 30, 2021 5:54 am\nPost autor: marcysiaz » wt gru 21, 2021 2:02 pm\nJeśli potrzebowalibyście w warsztacie odpowiedniego oświetlenia to polecam zajrzeć do sklepu https://sklep.instalator.sosnowiec.pl/, gdzie znajdziecie profesjonalne elementy\nPost autor: soraja » śr sty 19, 2022 2:48 pm\nA co jeśli chodzi o zakup elektronarzędzi? Czy wiecie, gdzie najlepiej ich szukać? Ten sklep internetowy https://bezprzewodu.pl/metrowki-tasmy-m ... -milwaukee ma bardzo bogatą ofertę jeśli chodzi o elektronarzędzia akumulatorowe. Polecam się zapoznać.


Hygge stało się w zachodnim świecie bardzo popularne jako przytulny, uspokajający trend w aranżacji otoczenia człowieka. Ale bezpieczeństwa i intymności, jakie ma wywoływać, nie da się osiągnąć samymi świecami zapachowymi – wymaga to powstania socjaldemokracji.\nSą święta i pragniemy wygody. Chcemy zwinąć się w kłębek w pluszowym fotelu przy kominku. Chcemy najbardziej miękkich koców i najbardziej wełnianych swetrów. Chcemy pochłaniać babcine krówki orzechowe, napić się ajerkoniaku z kuzynami i po raz trzydziesty czwarty obejrzeć „Cud na 34. Ulicy” – ulubiony film twojej mamy. A może nie lubisz świątecznych spotkań rodzinnych, ale podoba ci się pomysł popijania grzańca i grania w gry planszowe z kilkoma bliskimi przyjaciółmi, gdy na zewnątrz pada śnieg i migoczą światełka?\nAle nie możesz tego mieć, bo nie stać cię na bilet lotniczy. Albo twoi krewni są na miejscu, ale czasy są napięte, a rezygnacja z pensji za nadgodziny przepracowane podczas świąt wydaje się nieodpowiedzialna. Może to wszystko przypadkowo się tak ułożyło, ale nie możesz się zrelaksować. Zaglądasz do skrzynki e-mailowej, niespokojny o pracę, która nie jest wykonywana. Robisz zakupy w ostatniej chwili, na wyprzedażach, oszczędzając każdy grosz, i myślisz, że Scrooge miał trochę racji. Albo chowasz się w swojej sypialni z czasów dzieciństwa, oglądasz telewizję i przewijasz media społecznościowe, ponieważ rzadka przerwa od presji codziennego życia jest bardziej okazją do zniknięcia niż do świętowania i wesołości.\nTak czy inaczej, czujesz się okropnie, bo wiesz, że ktoś gdzieś dosłownie piecze kasztany na otwartym ogniu, a tobie świętowanie przelatuje przed nosem. Duńczycy mają słowo na określenie rzeczy, której u nas desperacko pragniesz, ale której nie możesz mieć: hygge. Pochodzi ono od norweskiego terminu oznaczającego „dobre samopoczucie”, ale współczesna duńska definicja ma znacznie szersze znaczenie.\nW „The Little Book of Hygge: Danish Secrets to Happy Living” autor Meik Wiking pisze: „Hygge dotyczy atmosfery i doświadczenia, a nie rzeczy. Chodzi w nim o bycie z ludźmi, których kochamy. Poczucie domu. Poczucie, że jesteśmy bezpieczni, że jesteśmy chronieni przed światem i możemy porzucić czujność”.\nHygge można doświadczyć o każdej porze roku, ale Duńczycy mocno kojarzą je z Bożym Narodzeniem, najbardziej hyggeligowym okresem w roku. Na pytanie, co najbardziej kojarzy im się z hygge, Duńczycy odpowiadali w kolejności ważności: gorące napoje, świece, kominki, Boże Narodzenie, gry planszowe, muzyka, wakacje, słodycze i ciasta, gotowanie i książki. Siedmiu na dziesięciu Duńczyków twierdzi, że hygge najlepiej doświadczać w domu, a nawet mają na to słowo – hjemmehygge, „domowe hygge”.\nAle Wiking podkreśla, że chociaż hygge ma silne właściwości estetyczne, to coś więcej niż suma jego części. Nie tylko je widzisz, ale także czujesz.\n„Hygge wskazuje, że ufasz tym, z którymi jesteś i temu, gdzie jesteś” – pisze – i że rozszerzyłeś swoją strefę komfortu, aby objąć innych ludzi i czujesz, że możesz być pośród nich całkowicie sobą”. Przeciwieństwem hygge jest alienacja.\nTo nie przypadek, że ta koncepcja jest zarówno rodzima, jak i powszechnie rozumiana w tym samym kraju, który konsekwentnie dominuje w World Happiness Report i innych corocznych badaniach ogólnego zadowolenia. W rzadkich przypadkach, gdy Danię wyprzedza inny kraj, zawsze jest to jeden ze skandynawskich sąsiadów.\nTo, co sprawia, że ludzie w tych krajach są szczęśliwsi niż reszta z nas, jest naprawdę proste. Duńczycy i ich sąsiedzi mają większy dostęp do poszczególnych elementów szczęścia: czasu, towarzystwa i bezpieczeństwa.\nSkandynawowie nie mają tych rzeczy tylko dlatego, że cenią je bardziej albo z powodów kulturowych, które są wrodzone, niepodrabialne i poza naszym zasięgiem. Ludzie na całym świecie cenią czas, towarzystwo i bezpieczeństwo. To, co mają Skandynawowie, to układ polityczno-gospodarczy, który bardziej ułatwia regularne korzystanie z tych wartości. Taka umowa społeczna nazywa się socjaldemokracja.\nDania nie jest krajem socjalistycznym, choć, podobnie jak sąsiednia Szwecja, w latach 70. zbliżyła się do kolektywizacji przemysłu. Ten wysiłek był napędzany przez „związki zawodowe, ruchy ludowe i partie lewicowe”, piszą Andreas Møller Mulvad i Rune Møller Stahl w „Jacobinie”. „To właśnie te masowe siły – a nie życzliwe elity, starannie rozważające alternatywy przed podjęciem decyzji o oświeconej mieszance kapitalizmu i socjalizmu – były architektami i impulsem stojącym za modelem nordyckim. To one są odpowiedzialne za uczynienie krajów nordyckich jednymi z najszczęśliwszych i najbardziej demokratycznych na świecie”.\nSilna ofensywa kapitalistyczna powstrzymała tę skandynawską koalicję przed przejściem do socjalizmu, a spuścizna jej wysiłków stanowi ostrożny kompromis. Sektor prywatny utrzymuje się, ale podatki są zarówno progresywne, jak i wysokie. Wydatki publiczne stanowią 55 procent całkowitego PKB, co czyni go krajem trzecim na świecie pod tym względem. Siłę pracodawców częściowo równoważą silne związki zawodowe, do których należą dwie trzecie Duńczyków.\nTen redystrybucyjny układ znacznie zmniejsza rozwarstwienie klasowe charakterystyczne dla kapitalizmu. W rezultacie Dania ma jeden z najwyższych wskaźników równości ekonomicznej na świecie. Główne wydatki publiczne przeznaczane są na finansowanie państwa opiekuńczego. Każdy wpłaca i wszyscy odbierają nagrodę. Ten egalitarny, humanitarny i solidarny model pozwala rozkwitać wartościom związanym z hygge. Daje też ludziom więcej możliwości działania na ich podstawie.\nW Danii opieka zdrowotna jest, jeśli chodzi o świadczenie usług, bezpłatna. To samo dotyczy edukacji – przez całą drogę ucznia, w college’u, a nawet na studiach podyplomowych. Dwadzieścia procent duńskich zasobów mieszkaniowych to lokale socjalne, o regulowanych czynszach i wspierane finansowo przez państwo, ale będące wspólną własnością lokatorów i zorganizowane zgodnie z „tradycją partycypacji lokatorów i samorządności”. Dania oferuje roczny płatny urlop rodzicielski i gwarantuje powszechną opiekę dla wszystkich dzieci, począwszy od momentu zakończenia urlopu, czyli od chwili, kiedy dziecko ukończy rok.\nPodobnie, w dużej mierze ze względu na dawną i obecną siłę związków, Dania posiada przyjazne dla pracowników przepisy i standardy pracy, zapewniające bardziej harmonijną równowagę między życiem zawodowym a prywatnym. Duńczycy otrzymują pięć tygodni płatnego urlopu plus dodatkowe wolne na dziewięć świąt państwowych. W przeciwieństwie do Stanów Zjednoczonych, Dania prowadzi krajową politykę płatnych zwolnień chorobowych. Dania ma również hojne zasiłki dla bezrobotnych i program dopłat do wynagrodzeń dla osób, które chcą pracować, ale z przyczyn od siebie niezależnych potrzebują bardziej elastycznych rozwiązań.\nNormalny tydzień pracy w Danii wynosi trzydzieści siedem godzin i ludzie zwykle się tego trzymają. Tylko 2 proc. Duńczyków deklaruje, że pracuje bardzo długo. W badaniu krajów OECD Dania zajęła czwarte miejsce pod względem liczby osób spędzających najwięcej czasu na rozrywce i dbaniu o samych siebie. Stany Zjednoczone zajmują 30. miejsce.\nWszystko to ma głęboki wpływ na zdolność jednostek do odczuwania przyjemności, zaufania, komfortu, intymności, spokoju umysłu – i oczywiście połączenia tych rzeczy, czyli hygge.\nPo pierwsze, doba ma tylko tyle godzin, ile ma. Niektóre zajęcia nas uszczęśliwiają, a inne unieszczęśliwiają. Badanie Princeton Affect and Time Survey wykazało, że czynności, które sprawiają nam najwięcej radości, to zabawa z dziećmi, słuchanie muzyki, przebywanie na świeżym powietrzu, chodzenie na imprezy, ćwiczenia, spędzanie czasu z przyjaciółmi i zabawa ze zwierzętami. Są to również czynności, które Duńczycy kojarzą z hygge. Te, które sprawiają, że jesteśmy najmniej szczęśliwi, to płatna praca, prace domowe, utrzymanie i naprawy w domu, załatwianie sprawunków, osobista opieka medyczna i dbanie o zobowiązania finansowe.\nKażdy musi wykonywać czynności z kategorii „nieszczęśliwych”, aby utrzymać porządek w swoich sprawach. Ale ma sens to, że zdejmiemy część tych obowiązków z barków obywateli i zaprojektujemy gospodarkę tak, aby dać im więcej czasu na czynności z „kategorii szczęścia”. Będą wtedy bardziej zadowoleni i będą prowadzić wzbogacające życie.\nWielu Amerykanów z klasy robotniczej nie ma zbyt wiele czasu na zajęcia z „kategorii szczęścia”, ponieważ wykonują wiele prac lub pracują przez wiele godzin, a także muszą utrzymywać porządek w gospodarstwie domowym bez niczyjej pomocy. Wielu z nich boi się, że jeśli poświęcą trochę mniej czasu na swoje stresujące obowiązki, to przeoczą coś ważnego i pozostaną w tyle. I nie będzie żadnej siatki bezpieczeństwa, aby ich złapać – to wszechobecny niepokój, który zakrada się w hierarchię klasową. Rodzi to alienację, a nie intymność.\nW dodatku ludzie pracy w krajach wysoce kapitalistycznych, gdzie życie gospodarcze charakteryzuje się bezwzględną konkurencją, a karą za przegranie tej konkurencji jest nędza, mają skłonność do nawiązywania ze sobą wrogich stosunków, co nie jest zbyt hygge.\nModel socjaldemokratyczny opiera się raczej na solidarności: oboje z sąsiadem płacimy podatki, abyśmy oboje mogli żyć na wysokim poziomie. Dbamy o siebie nawzajem na podstawie obietnicy, że każdy będzie pod opieką. Pracując razem, a nie przeciwko sobie, oboje otrzymujemy to, czego potrzebujemy. Uniwersalne programy społeczne, takie jak te, które tworzą skandynawskie państwa opiekuńcze, są więc motorem solidarności. Udowadniają ludziom, że ich sąsiad nie jest przeciwnikiem ani przeszkodą, lecz partnerem w budowaniu i utrzymywaniu społeczeństwa.\nKonfrontując ludzi ze sobą, neoliberalny kapitalizm promuje podejrzliwość i wrogość. Często przekłada się to na podziały społeczne i manifestuje się jako rasizm, seksizm, ksenofobia i tak dalej. Ale sprawia także, iż ludzie są ogólnie ostrożni i aspołeczni. Ludzie żyjący w socjaldemokracji są dalecy od niewrażliwości na uprzedzenia i mizantropię, ale układ społeczny nadal bardziej promuje życzliwość, zaufanie i dobrą wolę niż robiłby to neoliberalny kapitalizm – i rzeczywiście, Duńczycy są jednymi z najbardziej ufnych ludzi na świecie, w takim samym stopniu w stosunku do przyjaciół i obcych.\nJedno z tych rozwiązań polityczno-ekonomicznych wzmacnia więź ludzi z podwalinami szczęścia i hygge — wolnym czasem, towarzystwem i bezpieczeństwem — podczas gdy drugie je zrywa. Obfitość lub niedobór tych podwalin stanowi materialną podstawę życia społecznego.\nZasady dotyczące atmosfery miejsca\nHygge to nie tylko ekscentryczne zjawisko kulturowe. To owoc polityki, a zadanie jego kultywowania ma charakter polityczny. Amerykanie mają kłopot ze zrozumieniem tego faktu.\nKilka lat temu przez Stany Zjednoczone przetoczyła się lawina książek, blogów i vlogów zorientowanych na hygge. Ale nawet gdy tęskniliśmy za przytulnością, staraliśmy się wyobrazić ją sobie jako coś więcej niż aspiracyjną estetykę.\nJedna z książek o designie hygge, napisana przez dwoje Amerykanów, zawierała serię wywiadów z amerykańskimi trendsetterami. Na pytanie, jak stworzyli hygge w domu, jeden z nich odpowiedział: „Kluczowe są oczywiście faktura i kolor. Lubię równowagę skór owczych, aksamitu i drewna”. Na pytanie, co znaczy dla niej hygge, druga autorka odpowiedziała listą motywów wystroju wnętrz: gramofonów, recyklowanego drewna, staroświeckich żarówek, starej maszyny do pisania, kilimowych poduszek.\nKsiążka ta propaguje tezę, że hygge jest niewypowiedzianym uczuciem. Ale nie pokazuje warunków społecznych wymaganych do wytworzenia tego uczucia.\nTo, że hygge stało się amerykańskim trendem, nawet w zniekształconej formie, było znakiem, iż dostrzegamy w naszej kulturze fakt jakiegoś niedoboru i tęsknimy za alternatywą. Ale nawet gdy uznaliśmy niematerialne właściwości hygge, nadal zakładaliśmy, że można je uzyskać dzięki indywidualnym wydatkom konsumentów. Rzadko przychodziło nam do głowy, że odpowiedzią są zbiorowe wydatki socjalne.\nSkandynawowie wiedzą jednak, że hygge to nie indywidualny styl życia do kupienia, lecz zbiorowe zjawisko społeczne zakorzenione w rzeczywistości politycznej. Pod wystrojem i atmosferą kryją się zasady, pewien program. W swojej książce Wiking stwierdza to wyraźnie: „Istnieje szerokie poparcie dla państwa opiekuńczego. Wsparcie to wynika ze świadomości, że model opieki społecznej zamienia nasze zbiorowe bogactwo w dobrostan. Nie chodzi o to, że po prostu płacimy podatki – lecz inwestujemy w nasze społeczeństwo. Kupujemy jakość życia. Kluczem do zrozumienia wysokiego poziomu dobrostanu w Danii jest zdolność modelu opieki społecznej do zmniejszania ryzyka, poziomu niepewności i niepokoju wśród obywateli oraz zapobiegania skrajnemu nieszczęściu”.\nInna książka, zatytułowana „The Hygge Life”, napisana przez dwoje skandynawskich autorów, mówi mniej więcej to samo: „W Skandynawii rząd dba o wiele podstawowych usług życiowych, takich jak opieka nad dziećmi, edukacja i opieka zdrowotna. Zasady hygge pojawiły się w całym regionie po części dlatego, że jego mieszkańcy nie muszą ponosić ciężaru odpowiedzialności za wiele kosztownych potrzeb życiowych – ani przeżywać niepewności i niepokoju, które towarzyszą temu ciężarowi”.\nSocjaldemokracja nie może rozwiązać wszystkich naszych problemów. Jednym sporym problemem, którego nie może rozwiązać, jest jej własna kruchość.\nJeśli kapitaliści nadal będą istnieć, to nadal będą wyzyskiwać pracowników i gromadzić bogactwo, i użyją tego bogactwa do budowy władzy politycznej, którą będą dzierżyć, aby podkopać samą demokrację socjalną. Dzieje się to teraz w skandynawskich socjaldemokracjach, gdy rządy neoliberalne, w tym niektóre partie socjaldemokratyczne, prywatyzują dobra publiczne i zrywają dwudziestowieczny kompromis pracy i kapitału. Wprowadzenie nawet łagodnych „oszczędności budżetowych” podwoiło liczbę Duńczyków żyjących w ubóstwie od 2002 r. (choć nadal jest to mniej niż jedna trzecia wskaźnika ubóstwa w Stanach Zjednoczonych).\nSocjaldemokracja nie może też z pewnością zagwarantować hygge. Nie gwarantuje, że śnieg w Wigilię będzie uroczo padał za oknem ani że nasze świąteczne spotkanie będzie przytulne i biesiadne. Jak napisał Corey Robin w „Jacobinie”, właściwy system polityczno-gospodarczy może w najlepszym razie obiecać „przekształcenie histerycznej nędzy w zwykłe nieszczęście”. Reszta zależy od nas. Musimy przycinać własne drzewa i kochać naszych sąsiadów.\nAle socjaldemokracja – a nawet rzeczywisty socjalizm – może ułatwić zdobycie czasu, towarzystwa i bezpieczeństwa. To niemały wyczyn.\nW ten sposób może położyć materialne fundamenty pod społeczeństwo bardziej w stylu hygge, w którym ludzie są szczęśliwsi i swobodniejsi, a panującą zasadą nie jest alienacja, lecz solidarność.\nPowyższy tekst pierwotnie ukazał się na stronie internetowej czasopisma „Jacobin” w grudniu 2018 r.\nredakcja · 9-6-2021\nCzłonkini redakcji magazynu „Jacobin”. Jej teksty ukazywały się także w „New York Times”, „The Week”, „Vox” i „In These Times”. Jest autorką nagradzanego reportażu „Maximum Sunlight” – książki o tym, jak żyje się w miasteczku Tonopah w Nevadzie po wyborach prezydenckich w 2016 r., a także współautorką książki „Bigger than Bernie: How We Go from the Sanders Campaign to Democratic Socialism”.


19 marca, godz. 20.00 – Aula\nTeatr Łaźnia Nowa - Kraków, Teatr Montownia - Warszawa\nNa podstawie powieści Aleksandra Dumas\nOpowieść o czterech mistrzach szpady, czyli trzech muszkieterów i „Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego”. Przeniesiona na deski teatru słynna powieść Aleksandra Dumasa łączy w sobie wszystko: XVII-wieczną Francję ze wspaniałymi kostiumami i szlachetnymi przygodami dostojnych mężczyzn, jak i współczesny świat – pełen szaleństw, zgorzknienia i zagubienia w tym zawrotnym tempie.\nSpektakl „Trzej Muszkieterowie“ to rodzaj groteskowego cyrku, w którym wszyscy coś grają, kreują, śmieszą, a jednocześnie żenują. Scenografia składa się z jednej, wielkiej szafy, dzięki czemu na pierwszy plan wychodzą genialni aktorzy z świetnie dobranymi rolami. Muzyka przywołuje na myśl komedie historyczne, co pobudza wyobraźnię widza.\nSamotna szafa jest ogrywana na dziesiątki sposobów i okazuje się zupełnie wystarczającym elementem scenografii.(...) Daleko idąca umowność jest w przedstawieniu świetnym rozwiązaniem, dodatkowo prowokującym komizm, który wydaje się tu zresztą naturalną, niewymuszoną konsekwencją schematyczności inscenizacji. Atrybuty poszczególnych postaci wprowadzają wręcz antyrealizm, przerysowaną fikcję, która śmieszy przypominając dziecięcą zabawę... tyle, że odgrywaną przez dorosłych. (…)\nAleksandra Sowa, teatrdlawas.pl