Dyrektywa Rady 92/91/EWG z dnia 3 listopada 1992 r. dotycząca minimalnych wymagań mających na celu poprawę warunków bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi (jedenasta szczegółowa dyrektywa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)\n1992L0091 — PL — 27.06.2007 — 001.001\nDYREKTYWA RADY 92/91/EWG\nz dnia 3 listopada 1992 r.\ndotycząca minimalnych wymagań mających na celu poprawę warunków bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi (jedenasta szczegółowa dyrektywa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)\n(Dz.U. L 348, 28.11.1992, p.9)\nDYREKTYWA 2007/30/WE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Tekst mający znaczenie dla EOG z dnia 20 czerwca 2007 r.\nuwzględniając wniosek Komisji ( 1 ) przedłożony po konsultacji z Komisją ds. Bezpieczeństwa i Ochrony Zdrowia w Górnictwie i Innych Gałęziach Przemysłu Wydobywczego,\nartykuł 118a Traktatu EWG stanowi, iż Rada przyjmuje w drodze dyrektyw minimalne wymagania mające na celu poprawę, szczególnie środowiska pracy, w celu zapewnienia wyższego poziomu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników;\nna mocy powyższego artykułu, dyrektywy takie muszą unikać narzucania ograniczeń administracyjnych, finansowych i prawnych, które mogłyby powstrzymywać powstawanie i rozwój małych i średnich przedsiębiorstw;\npolepszenie bezpieczeństwa, higieny i ochrony zdrowia pracowników jest celem, który nie powinien być podporządkowany względom czysto ekonomicznym;\ndyrektywa Rady 89/654/EWG z dnia 30 listopada 1989 r. dotycząca minimalnych wymagań w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w miejscu pracy (pierwsza dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust.1 dyrektywy 89/391/EWG ( 4 ) nie dotyczy przemysłu wydobywczego;\nprzestrzeganie minimalnych wymagań zmierzających do zagwarantowania wyższego poziomu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi jest niezbędnym warunkiem dla zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników;\nzakłady górnicze wydobywające kopaliny otworami wiertniczymi stanowią obszary pracy, w których pracownicy narażeni są na szczególne niebezpieczeństwo;\nniniejsza dyrektywa jest szczegółową dyrektywą w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy ( 5 ). Postanowienia wyżej wymienionej dyrektywy znajdują w pełnym zakresie zastosowanie do zakładów górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi bez uszczerbku dla surowszych i/lub szczególnych przepisów, zawartych w niniejszej dyrektywie;\nniniejsza dyrektywa stanowi praktyczny wkład w kształtowanie społecznego wymiaru rynku wewnętrznego,\n1. Niniejsza dyrektywa, która jest jedenastą dyrektywą szczegółową w rozumieniu art. 16 ust.1 dyrektywy 89/391/EWG, określa minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników zatrudnionych w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi zgodnie z art. 2 lit. a).\n2. Postanowienia dyrektywy 89/391/EWG stosuje się w pełnym zakresie do całości zakresu określonego w ust. 1, bez uszczerbku dla bardziej surowych i/lub szczególnych przepisów niniejszej dyrektywy.\na) przez „zakłady górnicze wydobywające kopaliny otworami wiertniczymi” należy rozumieć wszystkie przedsiębiorstwa, których działalność obejmuje:\n— właściwe wydobycie kopalin, w ścisłym znaczeniu tego słowa przy zastosowaniu wierceń i/lub\n— prace poszukiwawcze w celu wydobycia i/lub\n— przygotowanie wydobytych dóbr do sprzedaży, z wyjątkiem działalności mającej na celu przetwarzanie wydobytych dóbr.\nb) „miejsca pracy”— wszystkie miejsca, które są przeznaczone do urządzenia miejsc pracy oraz główne przedsiębiorstwa i filie przedsiębiorstw, jak również obiekty przemysłowe przedsiębiorstw, w których przy zastosowaniu wierceń wydobywane są kopaliny i obejmują również pomieszczenie socjalne dla pracowników, w których pracownicy, w ramach swojej pracy, mają pozwolenie przebywania.\n1. W celu zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, pracodawca podejmuje konieczne środki, aby zapewnić, iż:\na) miejsca pracy są projektowane, budowane, wyposażone, oddane do eksploatacji, obsługiwane i utrzymywane w dobrym stanie w taki sposób, aby pracownicy mogli wykonywać powierzoną im pracę bez narażania swojego bezpieczeństwa i zdrowia, ani bezpieczeństwa i zdrowia innych pracowników;\nb) obsługa miejsc pracy w przedsiębiorstwie, gdy pracownicy są obecni, jest nadzorowana przez osobę za to odpowiedzialną;\nc) prace związane ze specjalnym ryzykiem są powierzone tylko kompetentnym pracownikom i wykonywane zgodnie z przekazanymi instrukcjami;\nd) wszelkie instrukcje dotyczące bezpieczeństwa są powszechnie dostępne dla wszystkich pracowników;\ne) są zapewnione odpowiednie urządzenia do udzielania pierwszej pomocy;\nf) wszelkie właściwe szkolenia BHP są przeprowadzane w regularnych odstępach czasu.\n2. Pracodawca upewnia się, czy dokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o którym mowa poniżej, spełniający właściwe wymagania, określone w art. 6, 9 i 10 dyrektywy 89/391/EWG, jest sporządzany i na bieżąco uzupełniany.\nDokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawiera w szczególności informację o tym, że:\n— ryzyko, na które narażeni są pracownicy w miejscu pracy zostało określone i oszacowane,\n— odpowiednie środki zostaną przedsięwzięte, aby osiągnąć cele niniejszej dyrektywy,\n— miejsca pracy i sprzęt są zaprojektowane, używane i konserwowane w bezpieczny sposób.\nDokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia musi być sporządzony przed rozpoczęciem pracy i powinien być zweryfikowany, jeśli w miejscu pracy podjęte zostały ważne zmiany, rozszerzenia lub przekształcenia.\n3. Tam, gdzie pracownicy zatrudnieni przez różne przedsiębiorstwa są obecni w tym samym miejscu pracy, każdy pracodawca jest odpowiedzialny za tę część, którą kontroluje.\nObowiązkiem pracodawcy, który, zgodnie z odrębnymi państwowymi przepisami prawnymi i/lub praktykami, odpowiedzialny jest za miejsce pracy, jest koordynacja wdrażania wszystkich środków dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników i w swoim dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia dokonuje on dokładnych zapisów dotyczących celu tej koordynacji oraz środków i procedur przyjętych do ich przeprowadzenia.\nKoordynacja ta nie ma wpływu na odpowiedzialność pojedynczych pracodawców, zgodnie z przepisami dyrektywy 89/391/EWG.\n4. Pracodawca bezzwłocznie zawiadamia właściwe władze o wszelkich śmiertelnych i/lub poważnych wypadkach przy pracy oraz o niebezpiecznych sytuacjach.\nJeśli będzie to konieczne, pracodawca uaktualnia dokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zaznaczając w nim środki, podjęte w celu uniknięcia powtórzenia się niebezpiecznych wypadków.\nOchrona przeciwpożarowa, ochrona przed wybuchami oraz atmosferą zagrażającą zdrowiu.\nPracodawca podejmuje stosowne dla przedsiębiorstwa działania i środki ostrożności,\n— by zapobiec powstawaniu i rozszerzaniu się pożarów i eksplozji, a także by je rozpoznawać i zwalczać\n— by zapobiec występowaniu gazów wybuchowych i/lub szkodliwych dla zdrowia.\nEwakuacja i sprzęt ratunkowy\nPracodawca zapewnia oraz utrzymuje w dobrym stanie odpowiednie środki ewakuacji i sprzęt ratunkowy, aby zagwarantować pracownikom odpowiednią możliwość natychmiastowego i bezpiecznego opuszczenia miejsca pracy w wypadku zagrożenia.\nŁączność, systemy ostrzegawcze i alarmowe\nPracodawca podejmuje niezbędne środki, aby zapewnić niezbędne systemy łączności i alarmy ostrzegawcze, aby w razie potrzeby umożliwić niezwłoczne przeprowadzenie akcji ratunkowych i ewakuacyjnych.\n1. Bez uszczerbku dla postanowień art. 10 dyrektywy 89/391/EWG pracownicy i/lub ich przedstawiciele informowani są o wszystkich działaniach dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w miejscu pracy, które muszą być podjęte, a w szczególności odnoszących się do wykonania art. 3–6.\n2. Informacja musi być powszechnie dostępna dla pracowników, których ona dotyczy.\n1. W celu zagwarantowania, że pracownicy otrzymują właściwą profilaktyczną ochronę zdrowia stosowną do ryzyka, na które narażone jest ich zdrowie i bezpieczeństwo w czasie pracy, przedsięwzięte zostaną środki zgodne z prawem krajowym i/lub praktykami.\n2. Działania, określone w ust. 1 przeprowadzane są w regularnych odstępach czasu oraz tak, aby każdy pracownik miał prawo do profilaktycznej ochrony zdrowia, względnie, aby mógł się jej poddać, zanim przejmie powierzone mu zadania, określone w art. 2.\n3. Profilaktyczna ochrona zdrowia może być częścią państwowego systemu opieki zdrowotnej.\nKonsultacje z pracownikami i ich udział w podejmowaniu decyzji\nKonsultacje z pracownikami i/lub ich przedstawicielami oraz ich udział w podejmowaniu decyzji w sprawach objętych niniejszą dyrektywą, mają miejsce zgodnie z art. 11 dyrektywy 89/391/EWG.\nMinimalne wymagania w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia\n1. Miejsca pracy, użytkowane po raz pierwszy, po terminie, w którym niniejsza dyrektywa staje się skuteczna, jak zostało to określone w art. 12 ust. 1, muszą odpowiadać określonym w Załączniku minimalnym wymaganiom dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.\n2. Miejsca pracy, które były użytkowane jeszcze przed terminem, w którym niniejsza dyrektywa staje się skuteczna, określonym w art. 12 ust. 1, muszą jak najszybciej spełniać minimalne wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia określone w Załączniku, najpóźniej jednak w ciągu pięciu lat po wymienionym wyżej terminie.\n3. Jeżeli po terminie określonym w art. 12 ust. 1, w którym niniejsza dyrektywa staje się skuteczna, w miejscach pracy zostaną podjęte zmiany, rozszerzenia i/lub przekształcenia, to pracodawca podejmuje niezbędne kroki aby te zmiany, rozszerzenia i/lub przekształcenia były zgodne z minimalnymi wymaganiami określonymi w Załączniku.\nCzysto techniczne zmiany w załącznikach, które:\n— poprzez przyjęcie dyrektyw, w zakresie technicznej harmonizacji i standaryzacji dotyczącej zakładów górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi,\n— przez postęp techniczny, rozwój międzynarodowych uregulowań lub specyfikacji, lub nowych wyników badań dotyczących zakładów górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi,\nzostają przyjęte zgodnie z procedurą określoną w art. 17 dyrektywy 89/391/EWG.\n1. Państwa Członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy, nie później niż w ciągu 24 miesięcy po jej przyjęciu, o czym niezwłocznie informują Komisję.\n2. Przyjęte przez Państwa Członkowskie przepisy określone w ust. 1 zawierać będą odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie to będzie towarzyszyć ich urzędowej publikacji.\n3. Państwa Członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego, które zostały już wydane, jak również te, które wydadzą w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.\nMINIMALNE WYMAGANIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA I OCHRONY ZDROWIA, O KTÓRYCH MOWA W ART. 10 NINIEJSZEJ DYREKTYWY\nWymagania ustanowione w niniejszym załączniku są stosowane w każdym przypadku, gdy wymaga tego charakter miejsca pracy, rodzaj wykonywanej działalności, okoliczności lub szczególne zagrożenie.\nWspólne podstawowe przepisy stosowane w sektorach położonych na lądzie i poza lądem.\n1. Stabilność i trwałość\nMiejsca pracy muszą być tak trwałe i solidnie zaprojektowane, urządzone, obsługiwane, nadzorowane i utrzymywane, aby mogły się oprzeć odziaływującym na nie warunkom otoczenia.\nIch konstrukcja i wytrzymałość musi być odpowiednia do sposobu użytkowania.\n2. Organizacja i nadzór.\n2.1. Organizacja miejsc pracy.\n2.1.1. Urządzenie miejsc pracy musi być tak zaprojektowane, aby w razie niebezpieczeństwa zapewnić właściwą ochronę pracownikom. Miejsca pracy muszą być utrzymane w czystości, wszelkie niebezpieczne substancje i osady muszą być usunięte lub kontrolowane, aby nie narażać bezpieczeństwa i zdrowia pracowników.\n2.1.2. Miejsca pracy muszą być zaprojektowane i urządzone zgodnie z zasadami ergonomicznymi, tak aby pracownicy byli w stanie śledzić przebieg pracy na swoim stanowisko.\n2.1.3. Miejsca szczególnie narażone muszą być wyraźnie oddzielone i muszą być wyposażone w znaki ostrzegawcze.\n2.2. Osoba odpowiedzialna.\nDla każdego miejsca pracy musi być zawsze, w czasie gdy przebywają w nim pracownicy, wyznaczona przez pracodawcę odpowiedzialna osoba posiadająca umiejętności i kompetencje dla sprawowania tej funkcji, zgodnie z przepisami prawa krajowego i/lub praktykami.\nPracodawca może sam przejąć odpowiedzialność za miejsce pracy, jak to określa ust. 1, jeśli zgodnie z przepisami prawa krajowego i/lub praktykami posiada umiejętności i kompetencje wymagane dla sprawowania tej funkcji.\nDla zapewnienia ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracy pracowników we wszystkich procesach pracy, musi być zapewniony nadzór przez osoby posiadające odpowiednie dla tej funkcji umiejętności i kompetencje, które zostały wyznaczone przez pracodawcę lub w jego imieniu działają, zgodnie z przepisami prawa krajowego i/lub praktykami.\nPracodawca może osobiście podjąć się nadzoru, określonego w akapicie pierwszym, jeśli posiada odpowiednie dla tej funkcji umiejętności i kompetencje, zgodnie przepisami prawa krajowego i/lub praktykami.\n2.4. Kompetentni pracownicy.\nKażde miejsce pracy musi dysponować, w czasie gdy przebywają w nim pracownicy, wystarczającą liczbą pracowników, którzy posiadają niezbędne kwalifikacje, doświadczenie i wykształcenie dla wykonywania powierzonych im zadań.\n2.5. Informacje, instrukcje i wykształcenie.\nW celu zapewnienia ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracy, pracownicy powinni być odpowiednio informowani, otrzymywać instrukcje oraz odbywać szkolenia i dokształcać się.\nPracodawca musi się upewnić, że pracownicy otrzymali zrozumiałe dla nich instrukcje, aby ani nie narażali swojego zdrowia i bezpieczeństwa, ani innych pracowników.\n2.6. Instrukcje pisemne.\nInstrukcje pisemne określające zasady, których należy przestrzegać, aby zapewnić bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracowników oraz bezpieczne użytkowanie sprzętu, muszą być sporządzane dla każdego miejsca pracy.\nInstrukcje te muszą zawierać informacje o użyciu sprzętu w razie wypadku, jak również o tym, jak zachować się w razie nagłego wypadku w miejscu pracy i w jego pobliżu.\n2.7. Bezpieczne metody pracy.\nBezpieczne metody pracy muszą być stosowane w każdym miejscu pracy i w odniesieniu do każdej wykonywanej czynności.\n2.8. Zezwolenie na pracę.\nO ile dokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia tego wymaga, jest wprowadzany system zezwoleń na pracę dotyczący zarówno wykonywania prac niebezpiecznych, jak i wykonywania prac zazwyczaj niezwiązanych z ryzykiem, które w połączeniu z innymi procesami pracy mogą powodować poważne zagrożenie bezpieczeństwa pracy pracowników.\nZezwolenia na pracę muszą być wydawane przez osobę za to odpowiedzialną przed rozpoczęciem pracy i muszą określać warunki, które muszą byś spełnione i środki ostrożności, które muszą być wprowadzone przed pracą, w czasie pracy i po jej zakończeniu.\n2.9. Regularne kontrole środków bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.\nPracodawca musi regularnie kontrolować podejmowane działania przedsięwzięte w celu zapewnienia ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, łącznie z systemem zarządzania ochroną zdrowia i bezpieczeństwa, aby stwierdzić, że istnieje zgodność z wymaganiami niniejszej dyrektywy.\n3. Sprzęt mechaniczny i elektryczny oraz instalacje.\nSprzęt maszynowy i elektryczny musi być z należytym uwzględnieniem bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników, jak również z uwzględnieniem innych postanowień niniejszej dyrektywy i dyrektyw 89/392/EWG ( 6 ) i 89/655/EWG ( 7 ) wybrany, zainstalowany, obsługiwany i utrzymywany.\nJeżeli sprzęt ten i instalacje są umieszczone w miejscu, gdzie istnieje lub może zaistnieć ryzyko pożaru lub wybuchu spowodowanego zapłonem gazu, oparów lub lotnych cieczy, to muszą one być specjalnie przystosowane do użycia w takich warunkach.\nJeśli jest to konieczne, sprzęt musi być zaopatrzony w odpowiednie urządzenia ochronne i systemy odporne na uszkodzenia.\n3.2. Postanowienia szczególne.\nSprzęt mechaniczny i instalacje muszą być odpowiednio wytrzymałe, pozbawione wad widocznych oraz odpowiednie do celu, dla którego mają być użyte.\nSprzęt elektryczny i instalacje muszą być, odpowiednio do celu, dla którego mają być użyte, dobrze wymierzone i sprawne.\n4. Konserwacja sprzętu.\n4.1. Konserwacja ogólna.\nNależy określić odpowiedni plan przewidujący systematyczną kontrolę, konserwację i, gdzie będzie to właściwe, testowanie sprzętu mechanicznego i elektrycznego oraz instalacji.\nWszystkie konserwacje, kontrole oraz testowanie jakiejkolwiek części instalacji lub sprzętu muszą być wykonywane przez kompetentną osobę.\nRaporty z kontroli i testów muszą być sporządzane i odpowiednio przechowywane.\n4.2. Konserwowanie sprzętu ratowniczego.\nOdpowiedni sprzęt ratunkowy musi być utrzymywany w dobrym stanie i gotowy do natychmiastowego użycia.\nPrzy przeprowadzaniu konserwacji sprzętu trzeba uwzględnić jego użytkowanie.\nPodczas robót wiertniczych musi być zapewniony odpowiedni sprzęt do kontroli otworów wiertniczych w celu ochrony przed wybuchami.\nPrzy użyciu tego sprzętu trzeba wziąć pod uwagę warunki panujące w otworach wiertniczych i warunki obsługi maszyn.\n6. Ochrona przed szkodliwymi gazami i ryzykiem eksplozji.\n6.1. Muszą zostać przedsięwzięte środki mające na celu sprawdzenie obecności szkodliwych i/lub potencjalnie wybuchowych substancji w powietrzu oraz zmierzenie stężenia takich substancji.\nAutomatyczne urządzenia monitorujące stale poziom stężenia gazu w określonych miejscach, automatyczne alarmy i urządzenia automatycznie odcinające zasilanie instalacji elektrycznych i silników spalinowych muszą być zapewnione tam, gdzie takie wymagania stawia dokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.\nJeżeli przewidziane są pomiary automatyczne, to mierzone wartości muszą być zapisane i przechowywane tak, jak jest to uzgodnione w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.\n6.2. Ochrona przed szkodliwymi gazami.\n6.2.1. Tam, gdzie szkodliwe substancje zbierają się lub mogą się zbierać w powietrzu, muszą być przedsięwzięte odpowiednie środki, aby zapewnić zbieranie tych substancji u źródła ich wydzielania i usuwanie ich.\nOdpowiedni system musi być zdolny do rozproszenia takich szkodliwych dla zdrowia substancji w taki sposób, aby nie narazić pracowników na ryzyko niebezpieczeństwa.\n6.2.2. Bez uszczerbku dla dyrektywy 89/656/EWG ( 8 ), właściwy i w odpowiedniej ilości sprzęt do oddychania i reanimacji musi być dostępny w miejscach, gdzie pracownicy są narażeni na działanie szkodliwych dla zdrowia substancji zawartych w powietrzu.\nW takich wypadkach w danym miejscu pracy musi być obecna odpowiednia liczba pracowników przeszkolonych do użycia takiego sprzętu.\nSprzęt ten musi być odpowiednio przechowywany i konserwowany.\n6.2.3. Tam gdzie występuje lub może wystąpić w powietrzu siarczek wodoru lub inne toksyczne gazy musi być dostępny kompetentnym władzom plan ochrony zawierający szczegółowy opis sprzętu ochronnego i podejmowanych środków zapobiegawczych.\n6.3. Zapobieganie ryzyku eksplozji.\n6.3.1. Muszą być przedsięwzięte wszystkie konieczne środki, aby zapobiec powstawaniu i zbieraniu się gazów wybuchowych.\n6.3.2. W miejscach, gdzie istnieje ryzyko eksplozji, muszą być podjęte wszystkie konieczne środki, aby zapobiec zapaleniu gazów wybuchowych.\n6.3.3. Musi być przygotowany plan zapobiegania eksplozjom zawierający szczegółowy opis sprzętu i środków, które należy przedsięwziąć.\n7. Drogi i wyjścia ewakuacyjne.\n7.1. Drogi i wyjścia ewakuacyjne muszą być wolne od przeszkód i muszą prowadzić w możliwie najkrótszym czasie bezpośrednio na zewnątrz lub do bezpiecznego miejsca, bezpiecznego punktu zbiórki lub bezpiecznego punktu ewakuacji.\n7.2. W wypadku niebezpieczeństwa pracownicy muszą szybko i jak najbezpieczniej opuścić wszystkie stanowiska pracy.\n7.3. Ilość, rozmieszczenie i długość dróg i wyjść ewakuacyjnych zależy od użytkowania, wyposażenia i wymierzenia miejsc pracy jak również od maksymalnej liczby pracowników przebywających w miejscu pracy.\nMiejsca zakwaterowania i pomieszczenia wypoczynkowe muszą posiadać przynajmniej dwa odrębne wyjścia ewakuacyjne, usytuowane jak najdalej od siebie i prowadzące do bezpiecznego miejsca, bezpiecznego punktu zbiórki lub bezpiecznego punktu ewakuacji.\n7.4. Drzwi wyjść ewakuacyjnych muszą otwierać się na zewnątrz względnie, jeżeli jest to niemożliwe, powinny być to drzwi przesuwane.\nDrzwi wyjść ewakuacyjnych powinny być zamknięte lub zamocowane w taki sposób, aby każda osoba, która potrzebuje użyć ich w wypadku niebezpieczeństwa mogła je łatwo i natychmiast otworzyć.\n7.5. Drogi i wyjścia ewakuacyjne muszą być oznakowane zgodnie z wewnętrznymi przepisami państwowymi w celu realizacji postanowień dyrektywy 92/58/EWG 4. ( 9 )\n7.6. Drzwi wyjść ewakuacyjnych nie mogą być zamknięte na klucz.\nDrogi i wyjścia ewakuacyjne jak również przejścia i drzwi prowadzące do nich nie mogą być zastawione przez jakiekolwiek przedmioty, tak aby można było w każdej chwili i bez przeszkód z nich korzystać.\n7.7. Drogi i wyjścia ewakuacyjne wymagające oświetlenia muszą być zaopatrzone w dodatkowe oświetlenie zabezpieczające o odpowiedniej mocy, na wypadek gdyby normalne oświetlenie zawiodło.\n8. Klimatyzacja zamkniętych miejsc pracy.\n8.1. W zamkniętych pomieszczeniach pracy musi być zapewniona wystarczająca ilość świeżego powietrza z uwzględnieniem stosowanych metod pracy oraz fizycznego obciążenia pracowników.\nJeżeli używany jest system klimatyzacji, to musi on być utrzymany w dobrym stanie i być sprawny.\nTam, gdzie jest to konieczne dla ochrony zdrowia pracowników, wszelkie usterki muszą być wskazywane przez urządzenia ostrzegawcze.\n8.2. Jeżeli stosuje się urządzenia klimatyzacyjne lub instalacje klimatyzacji mechanicznej, to urządzenia te muszą tak funkcjonować, aby pracownicy nie byli narażeni na przeciągi.\nJakiekolwiek osady lub zanieczyszczenia będące bezpośrednim zagrożeniem dla zdrowia pracowników poprzez zanieczyszczenie powietrza muszą być bezzwłocznie usunięte.\n9. Temperatura w pomieszczeniach.\n9.1. W godzinach pracy temperatura w pomieszczeniach, w których się pracuje musi być odpowiednia dla ludzi i uwzględniająca stosowane metody pracy i fizyczne obciążenie pracowników.\n9.2. Temperatura w pomieszczeniach wypoczynkowych, pomieszczeniach dla personelu dyżurnego, pomieszczeniach sanitarnych, kantynach i gabinetach pierwszej pomocy musi być odpowiednia do specyficznego celu użytkowania, który spełniają te pomieszczenia.\n9.3. Okna, świetliki i szklane ścianki powinny pozwolić uniknąć nadmiernego nasłonecznienia miejsca pracy, mając na względzie rodzaj wykonywanej pracy i miejsce pracy.\n10. Podłogi, sufity, ściany i dachy pomieszczeń.\n10.1. Podłogi w miejscu pracy nie mogą być pokryte niebezpiecznymi wybojami, dziurami, czy zalane wodą i śliskie, muszą być one mocne i trwałe.\nMiejsca pracy na terenie których znajdują się stanowiska pracy muszą posiadać odpowiednią izolację cieplną, mając na uwadze typ przedsiębiorstwa i fizyczną pracę zatrudnionych.\n10.2. Aby utrzymać odpowiednie standardy czystości, powierzchnie podłóg, ścian i sufitów w pomieszczeniach muszą być takie, by można je było czyścić i odnawiać.\n10.3. Ściany przezroczyste lub półprzezroczyste a zwłaszcza ścianki ze szkła w pomieszczeniach lub w pobliżu miejsc pracy oraz przejść muszą być wyraźnie oznakowane i wykonane z bezpiecznego materiału lub oddalone od takich miejsc lub ulic, by zapobiec wypadkom w związku z zetknięciem się pracownika z taką ścianą lub skaleczenia się, gdyby ściana się rozbiła.\n10.4. Wejście na dachy wykonane ze zbyt mało wytrzymałych materiałów jest możliwe tylko wtedy, gdy dostarczony jest odpowiedni sprzęt, który gwarantuje, że praca może być wykonana w bezpieczny sposób.\n11. Naturalne i sztuczne oświetlenie.\n11.1. W każdym miejscu pracy musi być zapewnione oświetlenie odpowiednie do zapewnienia ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników.\n11.2. Miejsca pracy na ile to tylko możliwe muszą mieć zapewnione naturalne oświetlenie oraz, biorąc pod uwagę warunki klimatyczne, oświetlenie sztuczne odpowiednie do ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników.\n11.3. Instalacje oświetleniowe w pomieszczeniach, w których się pracuje i w przejściach komunikacyjnych muszą być zainstalowane w taki sposób, by nie stanowiły niebezpieczeństwa dla pracowników.\n11.4. Miejsca pracy, w których pracownicy są specjalnie narażeni na niebezpieczeństwo w przypadku awarii głównego oświetlenia muszą być wyposażone w dodatkowe zabezpieczające oświetlenie o wystarczającej intensywności.\n11.5. Instalacje oświetleniowe muszą być zaprojektowane w taki sposób, aby miejsca kontroli pracy, drogi ewakuacyjne, miejsca załadunku i miejsca niebezpieczne pozostawały dobrze oświetlone.\nTam gdzie miejsca pracy są wykorzystywane tylko sporadycznie, wymaganie, określone w ust. 1 odnosi się tylko do tego czasu, w którym obecni są tam pracownicy.\n12. Okna i świetliki w pomieszczeniach.\n12.1. Okna, świetliki i urządzenia klimatyzacyjne, które mają być otwierane, zamykane, przestawiane lub zabezpieczane, muszą być tak zaprojektowane, by możliwe było bezpieczne przeprowadzanie tych działań.\nMuszą być tak usytuowane, aby nie stanowiły zagrożenia dla pracowników w przypadku ich otwarcia.\n12.2. Mycie okien i świetlików musi być bezpieczne.\n13. Drzwi i bramy.\n13.1. Rozmieszczenie, ilość i rozmiar drzwi i bram oraz materiały używane do ich konstrukcji muszą być stosowne do rodzaju i sposobu użytkowania pomieszczeń i przestrzeni.\n13.2. Drzwi przezroczyste muszą być oznakowane na wysokości oczu.\n13.3. Drzwi i bramy wahadłowe muszą być przezroczyste lub zawierać przezroczyste okna.\n13.4. Jeżeli przezroczyste lub półprzezroczyste powierzchnie w drzwiach lub bramach nie są wykonane z bezpiecznych materiałów i jeśli istnieje niebezpieczeństwo skaleczenia pracowników podczas ich rozbicia, to powierzchnie te muszą być odpowiednio zabezpieczone przed zbiciem.\n13.5. Drzwi przesuwane muszą być zabezpieczone przed wyłamaniem i niespodziewanym wypadnięciem.\n13.6. Drzwi i bramy, które otwierają się do góry, muszą być zabezpieczone przed niespodziewanym wypadnięciem.\n13.7. Drzwi na drogach ewakuacyjnych muszą być odpowiednio oznakowane.\nDrzwi te muszą się w każdym momencie i bez specjalnej pomocy otwierać od środka.\nTak długo, jak pracownicy przebywają na swoich stanowiskach pracy, musi być możliwe otwarcie tych drzwi.\n13.8. W bezpośrednim pobliżu bram, które przeznaczone są przeważnie dla ruchu, muszą znajdować się ciągle dostępne i dobrze widoczne oraz oznakowane drzwi dla ruchu przechodniów, chyba, że przejście to jest dla przechodniów bezpieczne.\n13.9. Drzwi i bramy mechaniczne muszą funkcjonować bez narażania pracowników na jakiekolwiek ryzyko.\nMuszą być zaopatrzone w dobrze rozpoznawalne i łatwo dostępne urządzenia wyłączające i jeśli w przypadku awarii prądu nie otwierają się automatycznie, powinna istnieć możliwość ich ręcznego otwarcia.\n13.10. Tam gdzie używa się łańcuchów lub innych podobnych mechanizmów, by uniemożliwić wejście do danego miejsca, znaki zakazu lub ostrzeżenia powinny być dobrze widoczne i odpowiednio rozpoznawalne.\n14. Drogi komunikacyjne.\n14.1. Niezbędne jest, by do miejsca pracy można było się bezpiecznie dostać i w nagłym wypadku opuścić je szybko i bezpiecznie.\n14.2. Drogi komunikacyjne łącznie ze schodami, mocno przymocowanymi drabinami i rampami ładowniczymi muszą być tak wymierzone i rozmieszczone, aby zapewnić łatwo dostępny i bezpieczny ruch dla pieszych lub pojazdów, tak, aby nie narazić pracowników zatrudnionych w pobliżu tych dróg na niebezpieczeństwo.\n14.3. Drogi przeznaczone dla ruchu pieszego i/lub towarowego muszą być wymierzone zgodnie z liczbą potencjalnych użytkowników i rodzajem przedsiębiorstwa.\nJeżeli na tych drogach odbywa się ruch środkami transportu, to muszą być zapewnione wystarczające bezpieczne przejścia dla pieszych.\n14.4. Drogi komunikacyjne dla pojazdów muszą znajdować się w odpowiednim odstępie od drzwi, bram, dróg dla pieszych, przejść i wyjść prowadzących schodami.\n14.5. Ograniczenia komunikacyjne muszą być wyraźnie oznakowane, by zapewnić ochronę i bezpieczeństwo pracowników.\n15. Strefy niebezpieczne.\n15.1. Jeżeli w miejscu pracy znajdują się strefy niebezpieczne, w których, ze względu na rodzaj pracy, istnieje ryzyko upadku pracownika i/lub przedmiotów, strefy te muszą być wyposażone, w najszerszym możliwym zakresie, w urządzenia uniemożliwiające wstęp pracownikom nieupoważnionym.\n15.2. W celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, którzy mają upoważnienie wstępu do stref niebezpiecznych, muszą być przedsięwzięte odpowiednie środki.\n15.3. Strefy niebezpieczne muszą być wyraźnie oznakowane.\n16. Wymiary pomieszczeń i ich kubatura, powierzchnia poruszania się na stanowisku pracy.\n16.1. Pomieszczenia do pracy muszą mieć wystarczająca powierzchnię, wysokość jak również kubaturę, tak by pracownicy mogli wykonywać swoją pracę bez narażenia swojego zdrowia czy samopoczucia.\n16.2. Powierzchnia pomieszczeń będąca do dyspozycji pracowników musi pozwalać pracownikom na odpowiednio swobodne poruszanie się i umożliwiać im bezpieczne wykonywanie ich pracy.\n17. Pomieszczenia dla pracowników służące wypoczynkowi w czasie przerw.\n17.1. Tam, gdzie bezpieczeństwo i ochrona zdrowia pracowników tego wymaga, głównie ze względu na rodzaj wykonywanej czynności lub obecność określonej większej granicy liczby pracowników, pracownicy muszą mieć zapewnione łatwo dostępne pomieszczenie wypoczynkowe.\nTo postanowienie nie dotyczy pracowników zatrudnionych w biurach lub podobnych pomieszczeniach pracy zapewniających odpowiedni wypoczynek w czasie przerw.\n17.2. Pomieszczenia wypoczynkowe muszą być wystarczająco duże i wyposażone w odpowiednią liczbę stołów i krzeseł z oparciami w ilości wystarczającej dla przebywających tam pracowników.\n17.3. W pomieszczeniach wypoczynkowych muszą być wprowadzone odpowiednie zarządzenia, by ochronić osoby niepalące przed niewygodą związaną z wdychaniem dymu papierosowego.\n17.4. Jeżeli w pracy występują regularne i częste przerwy i nie ma pomieszczenia wypoczynkowego, wówczas muszą być zapewnione inne pomieszczenia, w których pracownicy mogą przebywać w czasie przerw, szczególnie tam, gdzie jest to wymagane dla zapewnienia im bezpieczeństwa lub ochrony zdrowia.\nW pomieszczeniach tych muszą być wprowadzone odpowiednie zarządzenia, by chronić osoby niepalące przed niewygodą związaną z wdychaniem dymu papierosowego.\n18. Miejsca pracy znajdujące się na zewnątrz.\n18.1. Znajdujące się na zewnątrz miejsca pracy, drogi komunikacyjne i pozostałe miejsca bądź urządzenia, w których przebywają pracownicy podczas wykonywania pracy, muszą być tak urządzone, by umożliwić bezpieczny ruch pojazdów i pieszych.\n18.2. Miejsca pracy znajdujące się na zewnątrz muszą być wyposażone w odpowiednie sztuczne oświetlenie, jeśli światło dzienne jest niewystarczające.\n18.3. Jeżeli pracownicy zatrudnieni są w miejscach pracy na zewnątrz, to ich miejsca pracy muszą, w najszerszym możliwym zakresie, być zorganizowane w taki sposób, aby pracownicy:\na) byli chronieni przed złymi warunkami pogodowymi i, w razie potrzeby, przed spadającymi przedmiotami,\nb) nie byli poddani ani niekorzystnemu działaniu hałasu, ani takim szkodliwym czynnikom zewnętrznym jak: gazy, opary czy pył,\nc) mogli szybko opuścić miejsce pracy w wypadku zagrożenia lub mogli otrzymać szybką pomoc,\nd) nie mogli pośliznąć się czy upaść.\n19. Kobiety ciężarne i matki karmiące.\nKobiety ciężarne i matki karmiące muszą mieć możliwość położenia się w celu odpoczynku w przystosowanych do tego warunkach.\n20. Pracownicy niepełnosprawni.\nMiejsca pracy muszą być w razie potrzeby tak urządzone, by uwzględniały potrzeby pracowników niepełnosprawnych.\nTo postanowienie dotyczy w szczególności drzwi, przejść komunikacyjnych, klatek schodowych, pryszniców, umywalek, toalet i stanowisk pracy używanych lub zajmowanych bezpośrednio przez osoby niepełnosprawne.\nSpecjalne minimalne wymagania dotyczące sektorów położonych na lądzie\n1. Wykrywanie ognia i zwalczanie pożaru.\n1.1. Bez względu na to, gdzie miejsca pracy zostały zaprojektowane, wyposażone, oddane do eksploatacji, obsługiwane czy utrzymywane, muszą być przedsięwzięte odpowiednie kroki, by zapobiec powstawaniu pożaru i rozprzestrzenianiu się ognia ze źródeł zapalnych określonych w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.\nNa wypadek pożaru trzeba przyjąć postanowienia dotyczące szybkiego i skutecznego zwalczania ognia.\n1.2. Miejsca pracy muszą być wyposażone w odpowiednie urządzenia gaśnicze a jeśli to konieczne w urządzenia wykrywające ogień i systemy alarmowe.\n1.3. Nieautomatyczny sprzęt przeciwpożarowy musi być łatwo dostępny i prosty w użyciu i w miarę potrzeby chroniony przed zniszczeniem.\n1.4. Szczegółowy plan ochrony przeciwpożarowej określający środki zapobiegawcze, które mają być przedsięwzięte zgodnie z art. 3, 4, 5 i 6 niniejszej dyrektywy, w celu wykrywania i zwalczania ognia, musi być przechowywany na terenie miejsca pracy.\n1.5. Sprzęt pożarniczy musi być oznakowany zgodnie z wewnętrznymi przepisami prawa krajowego w celu zastosowania dyrektywy 92/58/EWG.\nTakie oznakowania muszą być trwałe i umieszczone w odpowiednich miejscach.\n2. Zdalne sterowanie w nagłych wypadkach.\nW sytuacjach określonych w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i higieny, pewien sprzęt musi nadawać się do zdalnego sterowania w nagłych wypadkach w odpowiednich miejscach.\nW skład takiego sprzętu muszą wchodzić systemy izolacji i obniżenia ciśnienia, dotyczące otworów wiertniczych i instalacji rur.\n3. Łączność ogólna i w nagłych wypadkach.\n3.1. W przypadkach, które określa dokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia każde miejsce pracy, w którym przebywają pracownicy, powinno posiadać następujące wyposażenie:\na) akustyczno-optyczny system przenoszący sygnał alarmowy do każdej części obsadzonych miejsc pracy, o ile jest to konieczne;\nb) akustyczny system wydający wyraźnie słyszalny sygnał we wszystkich częściach instalacji, w których często przebywają pracownicy.\n3.2. W stosownych miejscach muszą być zapewnione urządzenia wywołujące alarm.\n3.3. Jeśli pracownicy przebywają w zwykle nie obsadzonych miejscach pracy, to w takich miejscach musi znajdować się odpowiedni system komunikacyjny.\n4. Miejsca zbiórek i lista nazwisk\nW przypadkach, które określa dokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, muszą być przewidziane bezpieczne miejsca zbiórek, prowadzona lista nazwisk pracowników i przeprowadzane niezbędne działania.\n5. Sprzęt ratowniczy i ewakuacyjny.\n5.1. Pracownicy muszą być przeszkoleni w odpowiednich działaniach, które należy podjąć w nagłych wypadkach.\n5.2. Sprzęt ewakuacyjny musi być zawsze gotowy do użycia i znajdować się w stosownych i łatwo dostępnych miejscach.\n5.3. Tam, gdzie wyjścia ewakuacyjne są utrudnione oraz w przypadkach faktycznego lub przypuszczalnego braku powietrza niezbędnego do oddychania musi być dostępny w miejscu pracy kompletny sprzęt ratunkowy gotowy do natychmiastowego użycia.\n6. Szkolenia BHP.\nWe wszystkich obsadzonych miejscach pracy muszą odbywać się w regularnych odstępach czasu szkolenia w zakresie BHP.\nGłównym celem tych ćwiczeń jest przeszkolenie i sprawdzenie umiejętności pracowników, którym w razie nagłego wypadku przydzielone zostają zadania, które wymagają podjęcia natychmiastowych działań i obsługi sprzętu ratowniczego, biorąc pod uwagę kryteria ustanowione w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, określonym w pkt. 1.1.\nW miarę potrzeb pracownicy, którym przydzielono takie zadania muszą być również przeszkoleni w sposobie prawidłowego posługiwania się tym sprzętem.\n7. Urządzenia sanitarne.\n7.1. Przebieralnie i szafy ubraniowe.\n7.1.1. Pracownikom muszą być zapewnione odpowiednie pomieszczenia do przebrania się, jeśli ze względu na ich pracę muszą oni nosić specjalne ubrania robocze, a z powodów zdrowotnych lub moralnych nie mogą oni przebierać się w innych pomieszczeniach.\nPrzebieralnie muszą być łatwo dostępne, muszą być odpowiedniej wielkości i wyposażone w miejsca do siedzenia.\n7.1.2. Przebieralnie muszą być odpowiednich wymiarów i muszą być wyposażone w meble, w których w czasie pracy każdy pracownik mógłby bezpiecznie przechowywać swoje ubrania.\nJeżeli okoliczności tego wymagają (np. kontakt z niebezpiecznymi substancjami, wilgoć, zanieczyszczenia), szafy na ubrania robocze muszą być oddzielone od szaf na ubrania prywatne.\nKonieczne jest stworzenie możliwości wysuszenia mokrych ubrań roboczych.\n7.1.3. Konieczne jest umożliwienie mężczyznom i kobietom korzystanie z oddzielnych przebieralni lub korzystanie z tych samych, ale w różnych odstępach czasu.\n7.1.4. Jeżeli nie ma konieczności zapewnienia przebieralni zgodnie z postanowieniami zawartymi w pkt 7.1.1, każdy pracownik musi mieć zapewnione miejsce do przechowywania swoich ubrań.\n7.2. Prysznice i umywalki.\n7.2.1. Pracownicy muszą mieć możliwość korzystania z wystarczającej ilości odpowiednich pryszniców, jeżeli wymaga tego charakter pracy lub względy zdrowotne.\nKonieczne jest umożliwienie mężczyznom i kobietom korzystanie z oddzielnych pryszniców lub korzystanie z tych samych, ale w różnych odstępach czasu.\n7.2.2. Prysznice muszą być wystarczająco przestronne, aby każdy pracownik mógł umyć się bez przeszkód w stosownych warunkach higienicznych.\nW prysznicach musi być zimna i gorąca woda bieżąca.\n7.2.3. W przypadku gdy nie ma obowiązku urządzenia pryszniców, zgodnie z pkt 7.2.1 akapit pierwszy, muszą być zapewnione w pobliżu stanowisk pracy i przebieralni w wystarczającej ilości i odpowiednio dostosowane umywalnie z zimną i gorącą wodą bieżącą.\nTakie umywalnie muszą być oddzielne dla mężczyzn i dla kobiet lub oddzielnie używane, jeżeli wymagają tego względy moralne.\n7.2.4. Jeśli pomieszczenia, w których znajdują się prysznice, umywalnie i przebieralnie są od siebie oddzielone, to musi istnieć możliwość swobodnego poruszania się miedzy nimi.\n7.3. Toalety i umywalki.\nW pobliżu stanowisk pracy muszą być pracownikom zapewnione pomieszczenia wypoczynkowe, przebieralnie, prysznice, względnie umywalki, oraz specjalne pomieszczenia z wystarczającą ilością toalet i umywalek.\nKonieczne jest umożliwienie mężczyznom i kobietom korzystanie z oddzielnych toalet lub oddzielne ich używanie.\n8. Gabinety i sprzęt pierwszej pomocy.\n8.1. Sprzęt pierwszej pomocy musi odpowiadać rodzajowi wykonywanej pracy.\nMusi być przewidziany przynajmniej jeden lub kilka gabinetów pierwszej pomocy.\nW tych pomieszczeniach muszą być wywieszone dobrze widoczne instrukcje, dotyczące pierwszej pomocy przy wypadkach.\n8.2. Gabinety pierwszej pomocy muszą być wyposażone w niezbędny sprzęt i materiały do udzielania pierwszej pomocy, a osoby niosące nosze z chorymi muszą mieć do nich łatwy dostęp.\nPomieszczenia te muszą być oznakowane zgodnie z przepisami prawa krajowego, w celu zastosowania dyrektywy 92/58/EWG.\n8.3. Oprócz tego wyposażenie pierwszej pomocy musi być dostępne we wszystkich miejscach, w których wymagają tego warunki pracy.\nMiejsca przechowywania sprzętu muszą być odpowiednio oznakowane i łatwo dostępne.\n8.4. W celu natychmiastowego użycia sprzętu pierwszej pomocy musi być przeszkolona odpowiednia liczba pracowników.\n9. Drogi komunikacyjne.\nJeżeli na teren przedsiębiorstwa wjeżdżają pojazdy, to, jeśli to konieczne, należy ustalić odpowiednie przepisy ruchu drogowego.\nSpecjalne minimalne wymagania dotyczące obszarów położonych poza lądem\n1. Uwaga wstępna.\n1.1. Bez uszczerbku dla postanowień art. 3 ust. 2 pracodawca, który zgodnie z ustawodawstwem krajowym i/lub praktykami jest odpowiedzialny za miejsce pracy, o którym mowa w części C, musi zagwarantować, że dokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia wykazuje, że zostały podjęte wszystkie niezbędne kroki, by chronić bezpieczeństwo i zdrowie pracowników w sytuacjach codziennych, jak i w nagłych wypadkach.\nW tym celu dokument ten musi odpowiadać następującym wymaganiom:\na) w tym dokumencie muszą być dokładnie określone szczególne źródła niebezpieczeństwa, które związane są z miejscem pracy, z uwzględnieniem innych towarzyszących temu działań, które mogłyby doprowadzić do wypadków i mieć groźne konsekwencje dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników;\nb) zawierać szacunek ryzyka niebezpieczeństwa biorąc pod uwagę szczególne źródła niebezpieczeństwa, określone w lit. a);\nc) powinien wykazać, że przedsięwzięto odpowiednie środki ostrożności, by uniknąć wypadków, określonych w ust. 1 lit. a), by ograniczyć ich ilość i umożliwić skuteczną i kontrolowaną ewakuację miejsc pracy w sytuacjach zagrożenia;\nd) musi wykazać, że system zarządzania jest zgodny z postanowieniami dyrektywy 89/391/EWG i niniejszej dyrektywy, zarówno w sytuacjach codziennych, jak i w nagłych wypadkach.\n1.2. Pracodawca powinien przestrzegać procedur i zarządzeń ustanowionych w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w czasie planowania i przeprowadzania wszystkich istotnych zmian, podlegających niniejszej dyrektywie.\n1.3. Różni pracodawcy, którzy są odpowiedzialni za poszczególne miejsca pracy powinni ze sobą współpracować tam, gdzie jest to właściwe, przy przygotowaniu dokumentów dotyczących bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz podejmowaniu niezbędnych kroków mających na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników.\n2. Wykrywanie ognia i walka z pożarem.\n2.1. Zgodnie z dokumentem dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, określonym w pkt. 1.1, muszą być przedsięwzięte odpowiednie środki bezpieczeństwa do ochrony przed wywołaniem ognia, jego rozprzestrzenianiem się, jak również powinny być przedsięwzięte kroki do jego wykrywania i zwalczania.\nTam, gdzie jest to właściwe, powinny być postawione ścianki ochronne przed ogniem, by zapobiec rozszerzaniu się ognia dzięki oddzieleniu zajętych pożarem miejsc.\n2.2. Odpowiedni system wykrywania ognia i ochrony przeciwpożarowej, systemy do walki z ogniem oraz systemy alarmowe muszą być zapewnione we wszystkich miejscach pracy stosownie do ryzyka określonego w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o którym mowa w pkt 1.1.\nSystemy te mogą w szczególności obejmować:\n— systemy wykrywania ognia,\n— alarmy pożarowe,\n— przewody przeciwpożarowe,\n— hydranty i węże przeciwpożarowe,\n— systemy przeciwpowodziowe i sieć rur dla strumieni wodnych,\n— automatyczne instalacje gaśnicze,\n— urządzenia, które wykorzystują gazy gaśnicze,\n— urządzenia, które wykorzystują pianę gaśniczą,\n— gaśnice przenośne,\n— wyposażenie pożarnicze.\n2.3. Nieautomatyczny sprzęt pożarniczy musi być łatwo dostępny, prosty w użyciu i w miarę potrzeby, zabezpieczony przed uszkodzeniem.\n2.4. Plan ochrony przeciwpożarowej opisujący środki bezpieczeństwa, które muszą być podjęte w celu ochrony przed ogniem, wykrywania ognia i walki z pożarem, musi znajdować się w miejscu pracy.\n2.5. Systemy działające w sytuacjach krytycznych muszą być oddzielnie uporządkowane lub w inny sposób chronione przed uszkodzeniem, aby w razie wypadku były sprawne i gotowe do użycia.\nTam, gdzie jest to właściwe, takie systemy mają występować w podwójnej liczbie.\n2.6. Sprzęt ten musi być oznakowany zgodnie z przepisami prawa krajowego, w celu zastosowania dyrektywy 92/58/EWG.\nTakie oznakowanie musi być trwałe i umieszczone w odpowiednich miejscach.\n3. Zdalne sterowanie w nagłych wypadkach.\n3.1. Jeżeli dokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, określony w pkt 1.1 tego wymaga, musi być przewidziany system zdalnego sterowania na wypadek sytuacji alarmowych.\nSystem taki musi dysponować zdolnymi do pracy stanowiskami kontrolnymi, usytuowanymi w odpowiednich miejscach, które mogą być użyte na wypadek sytuacji alarmowej, o ile to konieczne, system ten powinien dysponować również stanowiskami kontrolnymi w bezpiecznych miejscach zbiórek i obszarach ewakuacji.\n3.2. W taki zdalnie sterowany sprzęt, określony w pkt 3.1, muszą być wyposażone przynajmniej systemy klimatyzacji i, w związku z eksplozją, systemy alarmowego wyłączania urządzeń, urządzenia zapobiegające wydostawaniu się łatwopalnych cieczy i gazów jak również stanowiące ochronę przeciwpożarową i kontrolujące otwory wiertnicze.\n4. Łączność zwykła i w sytuacjach alarmowych.\n4.1. Zgodnie z dokumentem dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, określonym w pkt 1.1, w każdym obsadzonym miejscu pracy muszą znajdować się następujące urządzenia:\n— akustyczno-optyczny system wysyłający sygnał alarmowy do każdego obsadzonego miejsca pracy, gdy tylko zaistnieje taka konieczność,\n— system akustyczny, który we wszystkich miejscach instalacji, w których często przebywają pracownicy jest dobrze słyszalny,\n— system zdolny do utrzymywania łączności z lądem i służbami ratunkowymi,\n4.2. Te systemy muszą być gotowe do pracy na wypadek alarmu.\nSystem akustyczny musi być uzupełniony systemami łączności, które nie są zależne od podatnych na uszkodzenie źródeł zasilania.\n4.3. W odpowiednich miejscach muszą być przewidziane urządzenia wywołujące alarm.\n4.4. Jeśli pracownicy przebywają w zazwyczaj nieobsadzonych miejscach pracy, to, odpowiednio do okoliczności, w takich miejscach musi znajdować się odpowiedni system komunikacyjny.\n5. Miejsca zbiórek i lista nazwisk.\n5.1. Muszą być przedsięwzięte odpowiednie kroki, aby miejsca ewakuacji i bezpieczne miejsca zbiórek były chronione przed wysoką temperaturą, dymem i, zależnie od możliwości, przed skutkami eksplozji. Wyjścia ewakuacyjne prowadzące do miejsc ewakuacji i punktów zbiórek, jak również od tych miejsc wychodzące wyjścia ewakuacyjne nie mogą być zablokowane.\nPrzedsięwzięte kroki muszą zapewnić ochronę pracowników przez wystarczająco długi okres czasu, aby umożliwić bezpieczną ewakuację, i w miarę potrzeby zorganizować i przeprowadzić bezpieczną ewakuację lub akcję ratunkową.\n5.2. Jeżeli dokument dotyczący bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, określony w pkt 1.1 tego wymaga, to jedno z bezpiecznych miejsc, określonych w pkt 5.1, musi być zaopatrzone w odpowiednie urządzenia, aby umożliwić zdalne sterowanie systemów wymienionych w części C, pkt. 3 i systemów łączności z lądem i służbami ratunkowymi.\n5.3. Bezpieczne punkty zbiórek i miejsca ewakuacji muszą być łatwo dostępne z miejsc zakwaterowania i pracy.\n5.4. Lista z nazwiskami pracowników przypisanych do każdego bezpiecznego miejsca zbiórki musi być na bieżąco prowadzona i wywieszana.\n5.5. Lista z nazwiskami osób, którym przydzielono specjalne zadania na wypadek zaistnienia sytuacji alarmowej, musi być sporządzana i wywieszana w odpowiednich miejscach na terenie zakładu pracy.\nNazwiska tych osób muszą być zanotowane w pisemnych instrukcjach, określonych w części A, pkt 3.6.\n6. Urządzenia ewakuacyjne i ratunkowe.\n6.1. Pracownicy muszą być przeszkoleni w odpowiednich działaniach, które należy podjąć w nagłych wypadkach.\nObok ogólnego szkolenia na wypadek zaistnienia sytuacji alarmowej pracownicy muszą przejść szkolenia związane ze specyfiką ich miejsca pracy, które powinny być określone w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, zgodnie z pkt 1.1.\n6.2. Pracownicy muszą przejść odpowiednie szkolenie dotyczące technik utrzymania się przy życiu w ciężkich warunkach, z uwzględnieniem kryteriów ustanowionych w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, określonym w pkt 1.1.\n6.3. Odpowiednie i wystarczające możliwości ewakuacji w razie wypadków oraz możliwości ucieczki bezpośrednio w kierunku morza muszą być zapewnione w każdym miejscu pracy.\n6.4. Należy sporządzić plan awaryjny dotyczący ratownictwa morskiego i ewakuacji miejsc pracy.\nTen plan, który opiera się na postanowieniach dokumentu dotyczącego bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, określonego w pkt 1.1, musi przewidywać możliwość użycia statków czekających w gotowości oraz helikopterów, a także zawierać kryteria dotyczące pojemności i czasu interwencji łodzi i helikopterów.\nWymagany czas interwencji musi być podany w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.\nStatki czekające w pogotowiu muszą być tak zaprojektowane i wyposażone, by spełniały wymagania działań ewakuacyjnych i ratunkowych.\n6.5. Do podstawowych wymagań, które musi spełniać każda łódź ratunkowa, tratwa ratunkowa, pława ratunkowa, kamizelka ratunkowa, należy:\n— odpowiednie dostosowanie i wyposażenie w celu utrzymania przy życiu przez wystarczająco długi czas,\n— wystarczająca liczba dla wszystkich przewidzianych pracowników,\n— dostosowanie do miejsca pracy,\n— poprawna konstrukcja z odpowiednich materiałów, z uwzględnieniem funkcji ratowania życia oraz warunki, w których mogą być używane i przechowywane w stanie gotowości,\n— jaskrawe kolory dla sprzętu i konstrukcji, dzięki którym użytkownik mógłby zwracać na siebie uwagę służb ratunkowych.\n6.6. Odpowiedni sprzęt ratunkowy musi być gotowy do natychmiastowego użycia.\n7. Szkolenia BHP.\nW miejscach pracy, w których zazwyczaj przebywają pracownicy, muszą odbywać się w regularnych odstępach ćwiczenia z zakresu BHP, w których:\n— wszyscy pracownicy, którym przydzielono konkretne zadania, włączając w to użycie lub obsługę sprzętu ratunkowego są szkoleni a wykonywane przez nich zadania są kontrolowane, z uwzględnieniem kryteriów ustanowionych w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, określonym w pkt 1.1,\n— jeśli jest to właściwe pracownicy muszą być również przeszkoleni w zasadach prawidłowego użycia i obsługi tego wyposażenia,\n— cały sprzęt ratowniczy, który jest w użyciu w czasie szkoleń powinien być kontrolowany, oczyszczany i, jeżeli to konieczne, uzupełniany lub wymieniany i cały przenośny sprzęt powinien być przeniesiony do miejsc, w których jest zazwyczaj przechowywany,\n— łodzie ratunkowe muszą być dokładnie sprawdzane.\n8. Sprzęt sanitarny.\n8.1. Przebieralnie i szafy na ubrania.\n8.1.1. Pracownikom muszą być zapewnione odpowiednie przebieralnie, jeżeli podczas wykonywania ich pracy muszą nosić specjalne ubrania robocze i z przyczyn zdrowotnych lub moralnych nie mogą przebierać się w innych pomieszczeniach.\nPrzebieralnie muszą być łatwo dostępne, odpowiedniej wielkości i muszą być wyposażone w siedzenia.\n8.1.2. Przebieralnie muszą być wystarczająco duże i wyposażone w zamykające się szafki na ubrania, w których w czasie pracy każdy pracownik mógłby przechowywać swoje ubrania.\nJeżeli wymagają tego okoliczności (np. obecność niebezpiecznych substancji, wilgoć, zanieczyszczenia), szafy na ubrania robocze muszą być oddzielone od szaf na ubrania prywatne.\nKonieczne jest umożliwienie wysuszenia mokrych ubrań roboczych.\n8.1.3. Powinno być przewidziane korzystanie z oddzielnych przebieralni dla mężczyzn i kobiet lub korzystanie z tych samych w różnym czasie.\n8.1.4. Jeżeli nie przewiduje się przebieralni zgodnie z postanowieniami zawartymi w pkt 8.1.1, wówczas każdy pracownik musi mieć zapewnione miejsce do przechowywania swoich ubrań.\n8.2. Prysznice i urządzenia służące do mycia.\nDodatkowo do odpowiednich urządzeń znajdujących się na terenie zakwaterowania muszą być przewidziane dla pracowników w pobliżu stanowisk pracy odpowiednie prysznice i urządzenia służące do mycia.\n8.3. Toalety i umywalki.\nDodatkowo do odpowiedniego wyposażenia zapewnionego w miejscu zakwaterowania pracowników muszą być, o ile jest to niezbędne, przewidziane w pobliżu stanowisk pracy toalety i umywalki.\nDla mężczyzn i kobiet musi być przewidziane korzystanie z oddzielnych toalet lub korzystanie z tych samych w różnym czasie.\n9. Gabinety i sprzęt pierwszej pomocy.\n9.1. Odpowiednio do wielkości przedsiębiorstwa i rodzaju wykonywanej pracy musi być zapewnione jedno lub kilka pomieszczeń pierwszej pomocy.\n9.2. Gabinet pierwszej pomocy musi być wyposażony w odpowiedni sprzęt, urządzenia i lekarstwa oraz taką liczbę wyspecjalizowanych pracowników, jakiej wymagają tego okoliczności do udzielania pierwszej pomocy lub w miarę potrzeby prowadzenia leczenia pod kierownictwem lekarza (który może być lub nie być obecny).\nTe pomieszczenia muszą być odpowiednio oznakowane, zgodnie z poszczególnymi przepisami krajowymi, w celu zastosowania dyrektywy 92/58/EWG.\n9.3. Sprzęt pierwszej pomocy musi być przechowywany wszędzie tam, gdzie wymagają tego warunki pracy.\nMiejsca przechowywania tego sprzętu muszą być odpowiednio oznakowane i dobrze dostępne.\n10.1. Jeżeli charakter pracy, jej zakres i czas trwania tego wymaga pracodawca musi również zapewnić pracownikom zakwaterowanie, które musi spełniać następujące kryteria:\n— musi zapewniać ochronę przed skutkami eksplozji, przenikaniem dymu i gazu oraz wybuchem i rozszerzeniem się pożaru, zgodnie z tym, co zostało określone w dokumencie dotyczącym bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w pkt 1.1,\n— musi być odpowiednio wyposażone w urządzenia klimatyzacyjne, ogrzewanie i oświetlenie,\n— na każdym poziomie muszą być przynajmniej dwa oddzielne wyjścia prowadzące do wyjść ewakuacyjnych,\n— powinno być chronione przed hałasem, zapachami i dymem z różnych miejsc, jak również przed wpływem niekorzystnych warunków atmosferycznych, o ile może to stanowić zagrożenie dla zdrowia,\n— oddzielne umiejscowienie, z dala od miejsc pracy i obszarów zagrożenia.\n10.2. Takie zakwaterowanie musi być wystarczająco wyposażone w odpowiednią dla liczby pracowników liczbę łóżek lub koi.\nKażde pomieszczenie służące pracownikom do spania musi zapewniać wystarczająco dużo miejsca na przechowywanie ich ubrań.\nDla kobiet i mężczyzn muszą być zapewnione oddzielne pomieszczenia do spania.\n10.3. W miejscach zakwaterowania musi być wystarczająca ilość pryszniców i miejsc służących do mycia z zimną i gorącą wodą bieżącą.\nMężczyznom i kobietom powinno być zapewnione korzystanie z oddzielnych pryszniców lub korzystanie z tych samych w różnym czasie.\nPrysznice muszą być wystarczająco przestronne, aby każdy pracownik mógł umyć się bez przeszkód w stosownych warunkach higienicznych.\n10.4. Miejsca zakwaterowania muszą być wyposażone w wystarczającą ilość toalet i umywalek.\nDla mężczyzn i kobiet musi być zapewnione korzystanie z oddzielnych toalet, lub korzystanie z tych samych w różnym czasie.\n10.5. Miejsca zakwaterowania i jego wyposażenie muszą być utrzymywane w odpowiednim standardzie i odpowiadać podstawowym wymaganiom higieny.\n11. Udział helikoptera w akcjach ratunkowych.\n11.1. Miejsca lądowania dla helikoptera w miejscach pracy muszą być wystarczająco duże i tak usytuowane, aby umożliwić działania nawet największemu helikopterowi i w jak najbardziej niesprzyjających warunkach.\nMiejsce lądowania dla helikoptera musi być tak położone i zaprojektowane, aby odpowiadało to celowi jego użycia.\n11.2. Sprzęt przeznaczony do użycia w wypadkach, wymagających użycia helikoptera, musi być przechowywany w bezpośredniej bliskości miejsca lądowania helikoptera.\n11.3. W miejscach, gdzie przebywają pracownicy, wystarczająca liczba pracowników przeszkolonych na wypadek sytuacji alarmowej musi być na miejscu przeznaczonym do lądowania dla helikoptera w czasie jego przemieszczania.\n12. Usytuowanie zakładu na morzu — bezpieczeństwo i stabilność.\n12.1. Muszą być przedsięwzięte wszystkie konieczne kroki, by zagwarantować bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracowników zatrudnionych w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi, gdy urządzenia wiertnicze usytuowane są na morzu.\n12.2. Działania przygotowawcze do usytuowania urządzeń na szelfie kontynentalnym muszą być przeprowadzone w taki sposób, aby gwarantowały bezpieczeństwo i stabilność tych urządzeń.\n12.3. Używany sprzęt i przebieg przeprowadzania działań, określonych w pkt 12.1, muszą służyć minimalizowaniu ryzyka, na które narażeni są pracownicy zatrudnieni w zakładach górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi, uwzględniając przy tym zarówno warunki zwykłe jak i krytyczne.\n( 1 ) Dz.U. C 32 z 7.2.1991, str. 7.\n( 2 ) Dz.U. C 280 z 28.10.1991, str. 79; Dz.U. 241 z 21.9.1992, str. 88.\n( 3 ) Dz.U. C 191 z 22.7.1991, str. 34.\n( 4 ) Dz.U. L 393 z 30.12.1989, str. 1.\n( 5 ) Dz.U. L183 z 29.6.1989, str. 1.\n( 6 ) Dz.U. L 183 z 29.6.1989, str. 9. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 91/368/EWG (Dz.U. L198 z 22.7.1991, str. 16).\n( 7 ) Dz.U. L 393 z 30.12.1989, str. 13.\n( 8 ) Dz.U. L 393 z 30.12.1989, str. 18.\n( 9 ) Dz.U. L 245 z 26.8.1992, str. 23.


Ustawa O Młodzieży / Apatia - Ewolucja Vol.5 album FLAC download\ncubebug » Rock » Ustawa O Młodzieży / Apatia - Ewolucja Vol.5\nUstawa O Młodzieży / Apatia - Ewolucja Vol.5 FLAC album\nApatia - Apatia download flac\nUstawa O Młodzieży Hardcore Punk 1990\nPerformer: Ustawa O Młodzieży\nTitle: Ewolucja Vol.5\nOther Formats: VQF VOX VOC DMF TTA APE MP4\nUstawa O Młodzieży, Apatia - Ewolucja Vo. (Cass). Antycomercial Corner Artistic Clan.\nA. –Ustawa O Młodzieży. Recorded live in Gryfino, 1. 2.\n50+ видео Воспроизвести все. Воспроизвести. Микс – Monstercat Uncaged - Vol. 5 (Album Mix)YouTube.\nA –Ustawa O Młodzieży Untitled.\nListen to music from Apatia like Młodzi faszyści, Fabryka & more. Find the latest tracks, albums, and images from Apatia. Apatia is Polish hc/punk bank formed in 1989. Current members: Matoł – vocal Krzychu – percussion Jędrek – guitar Stiepan – bass guitar. Former members: Bulwa – guitar Arek – guitar Szymon – bass guitar.\nA –Ustawa O Młodzieży Untitled\nB –Apatia Untitled\nRecorded live in Gryfino, 16.12.1989


Mapa zagrożeń geomorfologicznych wywołanych wezbraniem rzeki górskiej (na przykładzie dolnej części doliny Ścinawki, Sudety Środkowe) - Map of geomorphological threats arising out of floods along a mountain river (as exemplified by the lower Ścinawka, Middle Sudety Mts., Poland) - Digital Repository of Scientific Institutes\nTitle: Mapa zagrożeń geomorfologicznych wywołanych wezbraniem rzeki górskiej (na przykładzie dolnej części doliny Ścinawki, Sudety Środkowe) - Map of geomorphological threats arising out of floods along a mountain river (as exemplified by the lower Ścinawka, Middle Sudety Mts., Poland)\n1. Alcántara-Ayala I., 2002, Geomorphology, natural hazards, vulnerability and prevention of natural disasters in developing countries, Geomorphology, 47, 2–4, s. 107–124.\n2. Arnaud-Fassetta G., Cossart E., Fort M., 2005, Hydro-geomorphic hazards and impact of man-made structures during the catastrophic flood of June 2000 in the Upper Guil catchment (Queyras, Southern French Alps), Geomorphology, 66, 1–4, s. 41–67.\n3. Atlas Śląska Dolnego i Opolskiego, 1997, red. W. Pawlak, Uniwersytet Wrocławski, PAN, Wrocław.\n4. Broś J., Broś K., Putowski M., Wróblewski T., 2004, Koncepcja zwiększenia stopnia zabezpieczenia przed powodzią dolin rzecznych, Dolina Ścinawki, Wrocławska Agencja Rozwoju Regionalnego, Wrocław.\n5. Budych L., Majewicz R., 1999, Strategia ochrony przeciwpowodziowej Doliny Bobru w ujęciu historycznym, Rocznik Jeleniogórski, 31, s. 45–54.\n6. Büchele B., Kreibich H., Kron A., Thieken A., Ihringer J., Oberle P., Merz B., Nestmann F., 2006, Flood-risk mapping: contributions towards an enhanced assessment of extreme events and associated risks, Natural Hazards and Earth System Sciences, 6, 4, s. 485–503.\n7. Czerwiński J., 1991, Powodzie w rejonie Karkonoszy od XV w. do czasów współczesnych, Acta Universitas Wratislaviensis, 1237, Prace Instytutu Geograficznego, Seria A, T. VI, s. 85–104.\n8. Czerwiński J., Żurawek R., 1999, The geomorphological effects of heavy rainfalls and flooding in the Polish Sudetes in July 1997, Studia Geomorphologica Carpatho-Balcanica, 33, s. 27–43.\n9. de Moel H., van Alphen J., Aerts J., 2009, Flood maps in Europe – methods, availability and use, Natural Hazards and Earth System Sciences, 9, 2, s. 289–301.\n10. Dorzecze Odry. Monografia powodzi – lipiec 1997, 1999, red. A. Dubicki, H. Słota, J. Zieliński, Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Warszawa.\n11. Drożdżal E., Grabowski M., Kondziołka K., Olbracht J., Piórecki M., Radoń R., Ryłko A., 2009, Mapy ryzyka powodziowego – projekt pilotażowy w zlewni Sinicy, Gospodarka Wodna, 1, s. 19–29.\n12. Dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, Parlament Europejski, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 288/27, Strasburg, s. 8.\n13. Ewertowski R., Pluta M., 2008, Analiza wpływu projektowanych zbiorników retencyjnych na Ścinawce na transformację fali powodziowej, Gospodarka Wodna, 3, s. 105–109.\n14. Fernández-Lavado C., Furdada G., Markués M.A., 2007, Geomorphological method in the elaboration of flood hazard maps for flash-floods in the municipality of Jucuarán (El Salvador), Natural Hazards and Earth System Sciences, 7, 4, s. 455–465.\n15. Field J., 2001, Channel avulsion on alluvial fans in southern Arizona, Geomorphology, 37, 1–2, s. 93–104.\n16. Gutry-Korycka M., Magnuszewski A., Suchożebrski J., Jaworski W., Marcinkowski M., Szydłowski M., 2006, Numerical estimation of floods zones in the Vistula River valley, Warsaw, Poland, [w:] Climate Variability and Change-Hydrological Impacts. Proceedings of the Fifth FRIEND World Conference held at Havana, Cuba, November 2006, IASH Publications, 308, Wallingford, s. 191–195.\n17. Hrádek M., 1999, Geomorphological aspects of the flood on July 1997 in the Morava and Oder basins in Moravia, Czech Republic, Studia Geomorphologica Carpatho-Balcanica, 33, s. 45–66.\n18. IPCC 2007, Zmiana klimatu 2007: Raport Syntetyczny, Wkład Grup roboczych I, II i III do Czwartego Raportu Oceniającego Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu, 2009, red. R.K. Pachauri, A.Reisinger, Wydawnictwo Instytutu Ochrony Środowiska, Warszawa; http://www.ipcc.ch (2009 r.).\n19. Izmaiłow B., Kamykowska M., Krzemień K., 2004, Geomorfologiczna rola katastrofalnych wezbrań w transformacji górskiego systemu korytowego na przykładzie Wiszni (Beskid Niski), [w:] B. Izmaiłow (red.), Przyroda–Człowiek–Bóg, Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ, Kraków, s. 69–81.\n20. Jahn A., Łańcucka-Środoniowa M., Sadowska A., 1984, Stanowisko utworów plioceńskich w Kotlinie Kłodzkiej, Geologia Sudetica, 18, 2, s. 7–43.\n21. Kasprzak M., 2008, Strefy erozji i akumulacji podczas fluwialnych zdarzeń ekstremalnych w Sudetach, przykład Wilczej Poręby w Karpaczu, Landform Analysis, 8, s. 36–40.\n22. Kaszowski L., Kotarba A., 1970, Wpływ katastrofalnych wezbrań na przebieg procesów fluwialnych, Prace Geograficzne, IG PAN, 80, s. 5–87.\n23. Klimaszewski M., 1935, Morfologiczne skutki powodzi w Małopolsce Zachodniej w lipcu 1934, Czasopismo Geograficzne, 13, 2, s. 283–291.\n24. Konieczny R., Walczykiewicz T., 2006, Projekt dyrektywy Unii Europejskiej w zakresie redukcji zagrożenia powodziowego, [w:] M. Maciejewski i M. Ostojski (red.), Zagrożenia środowiska naturalnymi zjawiskami ekstremalnymi, IMGW, Warszawa, s.170–177.\n25. Kotarba A., 1998, Morfogenetyczna rola opadów deszczowych w modelowaniu rzeźby Tatr podczas letniej powodzi w roku 1997, Z badań fizjograficznych w Tatrach – III, Dokumentacja Geograficzna, 12, s. 9–23.\n26. Krąpiec M., Badura J., Przybylski B., 2004, Zapis holoceńskich wezbrań w osadach przedgórskiego odcinka doliny Nysy Kłodzkiej w świetle analiz sedymentologicznych i dendrochronologicznych, Prace Komisji Paleogeografii Czwartorzędu PAU, 2, s. 83–92.\n27. Krzyszkowski D., Przybylski B., Badura J., 1998, Late Cainozoic evolution of the Nysa Kłodzka river system between Kłodzko and Kamieniec Ząbkowicki, Sudetes Mts., southwestern Poland, Geologia Sudetica, 31, 2, s. 133–155.\n28. Latocha A., Parzóch K., 2010, Efekty geomorfologiczne powodzi w dolinie Białej Lądeckiej w czerwcu 2009 r., Przyroda Sudetów, 13, (w druku).\n29. Łach J., 2003, Zmiany w morfologii den dolinnych Nysy Kłodzkiej i Białej Lądeckiej powstałe w wyniku powodzi w lipcu 1997 r., Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Uniwersytet Wrocławski, Wrocław, maszynopis.\n30. Machajski J., Tiukało A., Chrąchol B., Kozdra A., 2003, Ocena aktualnego stanu zabudowy i zagrożenia powodziowego dolin rzecznych w Kotlinie Kłodzkiej. Część IV A.5., Rzeka Ścinawka, Wrocławska Agencja Rozwoju Regionalnego, Wrocław.\n31. Migoń P., Hrádek M., Parzóch K., 2002, Extreme geomorphic events in the Sudetes Mountains. Their long-term impact and possible controlling factors, Studia Geomorphologica Carpatho-Balcanica, 36, s. 29–49.\n32. Mikulski Z., 1997, Powódź jako odwieczna klęska żywiołowa, Gospodarka Wodna, 11, s. 364–370.\n33. Neuhold C., Stenzel P., Nachtnebel H.P., 2009, Incorporating river morphological changes to flood risk assessment: uncertainties, methodology and application, Natural Hazards and Earth System Sciences, 9, 3, s. 789–799.\n34. Prawo Wodne, 2001, Ochrona przed powodzią i suszą. Ustawa z dnia 18 lipca 2001. Kancelaria Sejmu RP, http://www.prawowodne.pl/\n35. Punzet J., 1998–1999, Występowanie katastrofalnych wezbrań w karpackiej części dorzeczaWisły, Folia Geographica, Series Geographica-Physica, 29–30, s. 81–111.\n36. Pytkowska M., 2007, Dyrektywa 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 23 października 2007 r. ws. Oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, Gospodarka Wodna, 3, Woda, 13, s. I–IV.\n37. Rotnicki K., Starkel L., 1999, Ewolucja den dolin, [w:] L. Starkel (red.), Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, s. 151–159.\n38. Smith K., Ward R., 1998, Floods – Physical Processes and Human Impacts, John Wiley and Sons, Chichester.\n39. Staffler H., Pollinger R., Zischg A., Mani P., 2008, Spatial variability and potential impacts of climate change on flood and debris flow hazard zone mapping and implications for risk management , Natural Hazards and Earth System Sciences, 8, 3, s. 539–558.\n40. Starkel L., 1986, Rola zjawisk ekstremalnych i procesów sekularnych w ewolucji rzeźby, Czasopismo Geograficzne, 57, 2, s. 203–213.\n41. Starkel L., 2008, Procesy stokowe i fluwialne przekształcające rzeźbę – czy model z lat 70. jest nadal aktualny?, Landform Analysis, 9, s. 16–20.\n42. Straty powstałe w wyniku powodzi w dniach 7–8.07.1997 r. w Gminie Radków, 1997, Raport zbiorczy Urzędu Miasta i Gminy, Radków.\n43. Szydłowski M., 2007, Modelowanie fal powodziowych na terenach zabudowanych, Wydawnictwo Politechniki Gdańskiej, Gdańsk.\n44. Teisseyre A. K., 1977, Współczesne procesy rzeczne w dorzeczu górnego Bobru i Strzegomki (Sudety Środkowe), Geologia Sudetica, 12, 2, s. 93–109.\n45. Teisseyre A., 1979, Przebieg zjawisk erozji i sedymentacji w środowisku małych rzek górskich, [w:] A. Jahn, S. Kowaliński (red.), Powódź w 1977 roku i jej skutki na Dolnym Śląsku. Sesja Naukowa 3 marca 1978 r., PAN, Komisja Nauk o Ziemi, Wrocław, s. 59–68.\n46. Teisseyre A.,1985, Mady dolin sudeckich. Część I: Ogólna charakterystyka środowiskowa (na przykładzie zlewni górnego Bobru), Geologia Sudetica, 20, 1, s. 113–195.\n47. Teisseyre A.,1988, Mady dolin sudeckich. Część II: Wybrane zagadnienia metodologiczne, Geologia Sudetica, 23, 1, s. 65–94.\n48. Tricart J., 1960, Metoda badania teras, [w:] A. Dylikowa, J. Dylik (red.), Zagadnienia geomorfologiczne, PWN, Warszawa, s. 89–121.\n49. van Alphen J., Passchier R., 2007, Atlas of Flood Maps, examples from 19 European Countries, USA and Japan, Europejska Komisja Środowiska, http://ec.europa.eu/environment/water/flood_risk/flood_atlas/index.htm (listopad 2007 r.)\n50. Wojciechowska I., 1966, Budowa geologiczna metamorfiku dorzecza Ścinawki Kłodzkiej, Geologia Sudetica, 2, s. 261–293.\n51. Wojewoda J., 2007, Anomalie kształtu górnego odcinka doliny Ścinawki, Sudety, Czasopismo Geograficzne, 78, 1–2, s. 83–104.\n52. Wyżga B., 1993, Funkcjonowanie systemu rzecznego środkowej i dolnej Raby w ostatnich 200 latach, Dokumentacja Geograficzna, 6.\n53. Zieliński T., 2000, Sedymentologiczne skutki powodzi 1997 i 1998 roku w dorzeczu górnej Nysy Kłodzkiej, [w:] S. Ostaficzuk (red.), Dynamiczna ocena i prognoza geologicznych zagrożeń wywołanych powodzią na przykładzie Nysy Kłodzkiej, górnej Soły i górnego Sanu-Solinki, Wydawnictwo Instytutu Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią, PAN, Kraków, s. 105–136.\n54. Zieliński T., 2001, Erozyjne efekty katastrofalnych wezbrań w dorzeczu górnej Nysy Kłodzkiej podczas powodzi 1997 i 1998 r., Przegląd Geologiczny, 49, s. 1096–1100.\n55. Zieliński T., 2003, Catastrophic flood effects in alpine/foothill fluvial system (a case study from the Sudetes Mts, SW Poland), Geomorphology, 54, 3–4, s. 293–306.\n56. Zierhoffer A., 1935, Kilka przykładów działania wód powodziowych w dorzeczu Stryja i Oporu, Czasopismo Geograficzne, 13, s. 292–297.\n57. Ziętara T., 1968, Powodziowe procesy erozji, transportu i sedymentacji w Beskidach Zachodnich, Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Krakowie, Prace Geograficzne, IV, 30.\n58. Żurawek R., 1999, Zmiany erozyjne w dolinach rzek Sudetów Kłodzkich wywołane powodziami w lipcu 1997 r. oraz w lipcu 1998 r., Problemy Zagospodarowania Ziem Górskich, 45, s. 43–61.\noai:rcin.org.pl:968 ; 0033-2143 ; 10.7163/PrzG.2010.3.3\ngeomorphological threats mapping floods erosion accumulation Sudety Mountains\nPawlik Ł. - Mapa zagrożeń geomorfologicznych wywołanych wezbraniem rzeki górskiej (na przykładzie dolnej części doliny Ścinawki, Sudety Środkowe) Oct 2, 2020


Góry Sowie - przydatne informacje | Chata Ale Lipa - noclegi Góry Sowie\nGÓRY SOWIE - POŁOŻENIE, SUROWCE MINERALNE\nPołożenie i ukształtowanie.\nGóry Sowie (czes. Sovi hory, niem. Eulengebirge) - pasmo górskie w Sudetach Środkowych w południowo - zachodniej części Polski (woj. dolnośląskie). Góry Sowie zajmują powierzchnię ok. 200 km². Rozciągają się na długości około 26 km (35 km licząc po linii grzbietowej) i szerokości do 13 km. Na zachodzie i północnym-zachodzie dolina Bystrzycy oddziela je od Gór Wałbrzyskich, na południu sąsiadują z Obniżeniem Noworudzkim i Kotliną Kłodzką, na południowym-wschodzie poprzez Przełęcz Srebrną łączą się z Górami Bardzkimi. Granice Gór Sowich są w terenie wyznaczone w sposób dobrze widoczny.\nZe względu na różnice w budowie geologicznej Góry Sowie nie tworzą jednolitego masywu. Część północno - zachodnią jest silnie rozczłonkowana dolinami dopływów Bystrzycy na poszczególne garby i grzbiety. Centralna część Gór Sowich, między Przełęczą Walimską a Przełęczą Srebrną, tworzy jednolite pod względem geologicznym, pasmo którego kulminację stanowi najwyższy szczyt Gór Sowich - Wielka Sowa (1015 m n.p.m. ). Płytkie przełęcze: Walimska, Jugowska i Woliborska dzielą to pasmo na kilka segmentów o zbliżonej rzeźbie powierzchni szczytowej ze słabo wyróżniającymi się kulminacjami Rymarz, Kalenica, Popielak, Szeroka, Malinowa i Gołębia. Góry Sowie w części północno - wschodniej opadają stromym (400 - 500 m) progiem na linii sudeckiego uskoku brzeżnego. Część południowo - zachodnia schodzi kilkoma stopniami do Obniżenia Noworudzkiego, tworząc dość złożony układ drobnych grzbietów i garbów.\nNa terenie Gór Sowich nigdy nie było wielkiej populacji sów ani wydarzeń z nimi związanych. Skąd więc nazwa Góry Sowie? Dziś ciężko wskazać jednoznacznie ale najbardziej prawdopodobna jest teoria że Eulengebirge (tłum. Góry Sowie) to przekształcona nazwa staroniemieckiego, jeszcze z czasów średniowiecza określenia "Aulengebirge" - czyli pasma górskiego, poprzecinanego szczelinami i przełęczami. Z biegiem lat słowo "Aulen" przekształciło się w "Eulen" i nie ma związku z sowa, sówką czy innym ptakiem nocnym (obecnym znaczeniem/ tłumaczeniem słowa Eule).\nInną, ale bardzo ciekawa teoria nazewnicza związana jest z Celtami. Pierwsze ślady osadnictwa na terenie Gór Sowich pochodzą z paleolitu, a więc starszej epoki kamiennej. Ich potwierdzeniem są znaleziska z okolic Bielawy i Grodziszcza - narzędzia wykonane z kamienia. W V-IV wieku p.n.e. tereny te odwiedzali Celtowie (odłam przybyły z południa, związany z kulturą lateńską), którzy mieli tutaj szukać złota. Według tej teorii nazwa gór pochodzi od celtyckiego słowa jilova (złoto). Z tego słowa wywodzi się polskie iłować (płukać złoto). Późniejsze transformacje tej nazwy zakończyły się niemieckim Eulen.\nObszar zaliczany do Gór Sowich, poza złożami węgla kamiennego i łupków ogniotrwałych jest w zasadzie ubogi w surowce mineralne. Dominujące tu gnejsy jako kamień budowlany nie są eksploatowane na większą skalę, choć w przeszłości wykorzystywano je lokalnie w budownictwie, m.in. do budowy zapory wodnej w Zagórzu Śląskim., przy wznoszeniu mostów i wiaduktów a także przy budowie kościołów w Świdnicy i Dzierżoniowie. Z innych surowców, nie mających jednakże większego znaczenia gospodarczego, wymienić można baryt, występujący w rejonie miejscowości Jedlina, Kamionki i Głuszyca a także galenę, towarzyszącą żyłom bazaltowym (Kamionki, Bystrzyca Górna, Lubachów, Zagórze Śląskie).\nW 1991 roku powołano do życia Park Krajobrazowy Gór Sowich, obejmujący środkową i najwyższą część masywu sowiogórskiego z kulminacją Wielka Sowa, Kalenica i Słoneczna (ograniczonych szosami Walim - Pieszyce i Wolibórz - Jodłownik) oraz odosobnione wzniesienie Włodarz. Park nie posiada otuliny, a jego powierzchnia wynosi 8140 ha. Pozostała część, pomiędzy Doliną Bystrzycy na północy a Przełęczą Srebrną (i dalej Przełęczą Kłodzką) na południu, objęta została ochroną dopiero w 1998 r. w ramach Obszaru Chronionego Krajobrazu Góry Sowie i Bardzkie. Park ma na celu zachowanie walorów przyrodniczych, historycznych i kulturowych oraz stwarza możliwość zorganizowania wypoczynku i turystyki w warunkach racjonalnego gospodarowania. Położenie parku według administracji Lasów Państwowych: Nadleśnictwo Świdnica, Nadleśnictwo Jugów, Nadleśnictwo Wałbrzych, Nadleśnictwo Bardo Śląskie.\nLegendy gór sowich.\nLegenda o nazwie Gór Sowich. Pewien kmieć miał siedem córek, jedną piękniejszą od drugiej. Kmieć był niestety prawdziwym tyranem, nic więc dziwnego, że gdy dziewczęta dorosły, zaczęły się buntować, czuły się w rodzinnym domu jak w więzieniu. Pewnego razu kupiec z dalekich krajów, dał dziewczętom chustę mającą niezwykłą moc, mogła ona przemienić każdego, kto ją posiadał, w zwierzę. Kupiec ostrzegł jednak siostry, że trzecia przemiana jest nieodwracalna. Dziewczęta zaplanowały ucieczkę z domu. Skierowały się w góry, mając nadzieję, że tam ojciec ich nie dogoni. Na wieść o zniknięciu córek kmieć wpadł w straszny gniew, poprosił miejscową wiedźmę o czarodziejską gałązkę bukową, która pozwalała zmieniać wygląd. Wyruszył w pogoń. Biedne dziewczęta z jednego ze szczytów zobaczyły ojca i natychmiast pomachały chustą, zamieniając się w szybkie zające. Ojciec bez zastanowienia przybrał postać jastrzębia, który wzniósł się wysoko, aby potem z niebywałą prędkością spaśćz obłoków i chwycić je w szpony. Gdy córki zobaczyły cień ptasich skrzydeł, stały się rączymi, pięknymi łaniami. I ojciec błyskawicznie zmienił postać. Tym razem jako wilk rzucił się w pogoń za córkami. Siostry pamiętały, że przemieniając się trzeci raz, pozostaną już na zawsze w zwierzęcej postaci, niestety wilk-ojciec był już tuż-tuż. Przerażone córki zmieniły się w sowy i odleciały, szukając schronienia w lesie. Ojciec wrócił do domu. Teraz dopiero, siedząc samotnie w pustej chacie, zrozumiał, co uczynił. Wieczorami córki-sowy siadywały na drzewie niedaleko rodzinnego domu, a góry niosły echem do wszystkich okolicznych wiosek ich smutne pohukiwania. Ludzie zaczęli nazywać góry Sowimi, i tak też do dzisiaj pozostało.\nLegenda o szwedzkim generale. Podczas wojny, która trwała aż lat trzydzieści, poległ pewien generał dowodzący szwedzkimi wojskami. Pochowano go na szczycie Wielkiej Sowy, ale mówiono, że dusza zmarłego nie może zaznać spokoju. Na górskich dróżkach widywano ducha starego generała, ubranego w wojskowy strój, ze złotymi guzikami i złotymi epoletami. Na nogach miał szklane buty. Pewnego razu szedł z Sokolca do Rzeczki chłop, niósł w kobiałce dwie kopy jaj. Gdy zobaczył na swej drodze wojskowego w szklanych butach, z wielką dziurą na paluchu w skarpecie, zaczął się śmiać i naigrywać z generała. Niewiele myśląc, podniósł z ziemi kamień i wycelował w generalski but. Jednak Generał wykazał się sprytem i refleksem, odbił kamień, który wpadł do kosza pełnego jaj. Chłop nie miał [ szczęśliwej miny, gdy w kobiałce zobaczył największą w swoim życiu jajecznicę, zrobiona była ze 120 jaj!\nLegenda o żelaznej lipie. Król pruski Fryderyk II, którego zwano Wielkim, wracał spod Burkatowa z kolejnej zwycięskiej bitwy. A że lubił proste wojskowe życie i proste jadło, zatrzymał się w przydrożnej karczmie, we wsi Podlesie. Konia dostojnego gościa przywiązano do lipy rosnącej obok karczmy, a samego króla starano się ugościć wedle przysłowia: „czym chata bogata". Karczmarz wiedział, że' wreszcie szczęście się do niego uśmiechnęło, sprowadzając w jego skromne progi samego króla. Postanowił troszkę szczęściu dopomóc i gdy tylko Fryderyk odjechał, wszem i wobec rozgłaszał, że sam król (i królewski koń) byli jego gośćmi. Okoliczni chłopi i podróżni przychodzili, aby zobaczyć „królewską lipę" i miejsce, gdzie zasiadał władca. Od tej pory na brak gości karczmarz nie narzekał. Gdy wiele lat później podczas burzy wiekowe drzewo przewróciło się, na rozkaz Fryderyka Wilhelma IV odlano z żeliwa pień lipy. W żelaznym drzewie umieszczono drzwiczki z napisem: „Już złamany pień, do którego przywiązałeś swego konia Fryderyku! Jednak z upływem czasu pamięć nie ginie". I pamięć o krótkiej królewskiej wizycie w małej wiosce Podlesie nie zginęła, jeszcze dzisiaj możemy tam zobaczyć żelazną lipę.\nLegenda o nocnym myśliwym. W dawnych czasach pojawiał się w Górach Sowich Nocny Myśliwy. Płatał ludziom figle, ale czasem potrafił nawet na śmierć wystraszyć. Krążyły plotki, że to sam Duch Gór przybiera postać Myśliwego. Bano się go, opowiadano o nim dziwne historie. Nie przejmował się tymi opowieściami pewien chłop z Walimia, znany z tego, że lubił się w karczmie przechwalać, szczególnie gdy wypił kilka kufli piwa. Założył się nawet, że jeszcze tej nocy pójdzie w góry, stanie oko w oko z Nocnym Myśliwym i pokaże, kto tu naprawdę rządzi!. Kiedy znalazł się w gęstym lesie, porastającym zbocza sowiogórskich szczytów, pojawiła się przed nim postać, wokół której biegała sfora kolorowych psów. Chłop pomyślał, że coś mu się przywidziało, gdy nagle usłyszał: „Zadrwiłeś z Nocnego Myśliwego, zobaczysz zatem, co cię czeka!" I wtedy spod pobliskiego krzewu wypełzł gruby i długi wąż. Zdjęty strachem chwalipięty z Walimia zamknął oczy i w myślach zaczął żegnać się z życiem. Gdy się rano obudził, wokół niego nie było nikogo. Na trzęsących się nogach wrócił do wsi i gdy ludzie pytali, co się stało, drżącą ręką wskazywał na góry. Od tego czasu nigdy się już do nikogo nie odezwał, jakby bał się nawet wymówić imię Nocnego Myśliwego.\nLegenda o wiernym psie. Legenda ta związana jest z zamkiem Grodno i można z nią się zapoznać pod tym linkiem (kliknij) kliknij aby dowiedzieć się więcej o Zamku Grodno\nLegenda o pięknej Małgorzacie. Podobnie jak legenda wyżej jest związana z zamkiem Grodno (kliknij) kliknij aby dowiedzieć się więcej o Zamku Grodno\nNajwyższe szczyty gór sowich.\nGrabina (943 m n.p.m.)\nSokolica (913 m n.p.m.)\nSokół (857 m n.p.m.)\nMapa - podział regionalny\nMapa - układ grzbietów


Smak Słodyczy: ciasto na pierogi II\nPrzedstawiam przepis na ciasto na pierogi, ale inne niż standardowe. Zawiera więcej składników niż ciepła woda i mąka. Ciasto jest bardzo elastyczne, łatwo się klei pierogi, a po ugotowaniu jest mięciutkie i delikatne. Przepis mojej chrzestnej.\nSkładniki na ok 80- 90 sztuk.\nPrzygotowanie: wodę i mleko podgrzewamy tak, żeby było dobrze ciepłe, ale nie mocno gorące. Do miski wsypujemy mąkę, sól,dodajemy jajko i żółtka, oraz ciepłe mleko z wodą, a na koniec olej, ciasto mieszamy i wyrabiamy na elastyczną gładką masę. Od gotowego ciasta odkrawamy kawałek, a resztę zakrywamy folią, żeby nie wysychało i było ciepłe. Podczas wałkowania delikatnie podsypujemy mąką. Ciasto wałkujemy na odpowiednią grubość, jeżeli ktoś woli grubsze ciasto to spokojnie można takie rozwałkować, bo po ugotowaniu jest ono mięciutkie. Polecam wypróbowanie tego przepisu, te ciasto idealne jest przy pierogach ruskich.\nAutor: Wiola Dec o 14:42\nEwa W 2 czerwca 2014 20:37\njakie ładne pierożki,,ja już tyle razy próbowałam i za nic nie umiem ich kleić.. :/\nsmak słodyczy 2 czerwca 2014 21:23\nproponuję zakupić foremkę czy jak to nazwać maszynkę do lepienia pierogów. Wykrawasz kółka, nakładasz farsz i sklejasz :) do lepienia palcami to trzeba cierpliwości, której ja nie mam :) pozdrawiam\nMonika urbańska 6 sierpnia 2014 15:06\nmuszę przyznać że ciasto super.... a przetestowałam już parę przepisów. pierogi dobrze się lepi, nic się nie przykleja i nie rozwala. naprawdę polecam!!!!\nsmak słodyczy 6 sierpnia 2014 18:54\nMonika też jestem tym ciastem zachwycona, mało kto mi wierzy na słowo, że ono jest idealne, ale jak ktoś spróbuje to już innego nie robi :) super, ze też podzielasz moje zdanie :)


usa Archives - Obserwator Polityczny\nDo póki tylko nakładają sankcję na kraje, wobec których nie mogą ich egzekwować – jeszcze nic złego się nie dzieje. Jeżeli jednak sankcje miałyby być preludium do wojny, a na to się na Bliskim Wschodzie zapowiada, to trzeba się zapytać czy pewne małe bliskowschodnie państwo (i nie chodzi o Liban) na tym zyskuje? To jest\nAmeryka pana Donalda Trumpa rozpoczęła dziwną grę. Z jednej strony nakłada się duże cła na chińskie towary. Równolegle nadal utrzymuje się względnie niską cenę ropy, która pozwala chińskiej gospodarce na szybki wzrost. Przy tym dodatkowo sięga się po model niesprawiedliwych i bezprawnych sankcji dla osób i podmiotów współpracujących z Rosją. Amerykańskiej administracji nie podoba się\nHow Deep is the Deep State? To pytanie dotyczące Stanów Zjednoczonych, które dzisiaj zadaje sobie bardzo wiele osób, w tym na pewno główny lokator Białego Domu w Waszyngtonie pan Donald Trump. Skala ostatniego ataku na pana Prezydenta ze strony bardzo poważnej gazety i powiązanych z nią środowisk jest imponująca. Szokuje perfidia na jakiej go oparto,\nSzwecja jest 16 państwem, które powierzyło obronę przeciwlotniczą i przeciwrakietową niższej warstwy systemowi Patriot firmy Raytheon SZTOKHOLM,10 sierpnia 2018 r. – Rząd Szwecji podpisał umowę w sprawie zakupu systemu przeciwlotniczego i przeciwrakietowego Patriot® firmy Raytheon (NYSE: RTN) od US Army. Umowa ta, oficjalnie określana jako LOA (Letter of Offer and Acceptance), toruje drogę ku błyskawicznemu


Jezus mistrzem modlitwy - Przewodnik Katolicki\nIvan Kramskoy_Chrystus na pustyni/Wikipedia_Google Cultural Institute\nRok 1982. W Rio de Janeiro odbywa się kongres chrystologiczny, podczas którego podejmowane są wybrane zagadnienia nauki o Chrystusie. Jednym z prelegentów jest kard. Joseph Ratzinger. Przedstawił on kilka punktów odniesienia dla chrystologii, jak sam to ujął. Wśród nich zawarł ważne stwierdzenie, które może nam pomóc w poznaniu Jezusa i zrozumieniu, co właściwie znaczy „iść za Jezusem”: „Według św. Łukasza to, kim jest Jezus, dostrzegamy właśnie wtedy, gdy widzimy Go na modlitwie. Chrześcijańskie wyznanie płynie z uczestnictwa w modlitwie Jezusa, z przywileju włączenia w nią i bycia jej świadkiem; jest wykładnią doświadczenia modlitwy Jezusa i dlatego trafnie Go pojmuje, gdyż wynika z uczestnictwa w tym, co jest Jego najgłębszą prawdą”.\nGdybyśmy próbowali zdefiniować chrześcijaństwo, pewnie trafne byłoby przywołanie zdania, które na początku encykliki Deus caritas est zawarł wspomniany wyżej autor, ale już jako papież Benedykt XVI. Napisał: „U początku bycia chrześcijaninem nie ma decyzji etycznej czy jakiejś wielkiej idei, jest natomiast spotkanie z wydarzeniem, z Osobą, która nadaje życiu nową perspektywę, a tym samym decydujące ukierunkowanie”. Innymi słowy, chrześcijaństwo to nie jedynie zbiór zasad i norm postępowania, to przede wszystkim życie w zażyłości z Bogiem, w czym zachowywanie przykazań jest pomocne.\nCzłowiekowi, któremu zależy na tym, by na co dzień żyć w perspektywie Boga, powinno narzucić się od razu pytanie: jak to zrobić? Jak sprawić, by mieć żywą więź z Bogiem? Tego uczy nas właśnie Jezus Chrystus. Jeszcze raz Benedykt XVI, tym razem z pierwszej części trylogii Jezus z Nazaretu: „Bóg nie jest jednak odległym Nieznajomym. Ukazuje nam swe oblicze w Jezusie; wpatrując się w Jego czyny i w Jego wolę, poznajemy myśli samego Boga i Jego wolę”. A zatem kluczem do zrozumienia Boga jest poznanie Jezusa. Kluczem do poznania Jezusa jest przyglądanie się i uczestnictwo w Jego modlitwie.\nKościół rodzi się z modlitwy\nEwangelista Łukasz ukazuje nam Jezusa, który modli się przed ważnymi wydarzeniami. Zanim powołał Dwunastu, „wyszedł na górę, aby się modlić, i całą noc spędził na modlitwie do Boga” (Łk 6, 12). Powołanie grona apostołów było w gruncie rzeczy powołaniem nowego ludu Bożego, który stanowił fundament rodzącego się Kościoła. Można więc powiedzieć, że Kościół rodzi się z modlitwy. To dlatego liturgia, która jest najdoskonalszym i najwznioślejszym aktem modlitwy, jaki możemy zanosić do Boga jako wspólnota, stanowi fundament życia Kościoła. Eucharystia nie bez powodu nazywana jest źródłem i szczytem chrześcijańskiego życia. Skoro tak, to w naszym codziennym życiu punktem wyjścia powinna być modlitwa. Każdą decyzję i każde działanie powinna poprzedzać ufna modlitwa do Boga.\nDrugie doniosłe wydarzenie, jakim jest wyznanie Piotra, że Jezus jest Mesjaszem, ma miejsce, gdy – jak podaje św. Łukasz – Jezus „modlił się na osobności, a byli z Nim uczniowie” (Łk 9, 18). Uczniowie widzą Mistrza modlącego się na osobności. I choć patrzą z oddali, uczestniczą w Jego modlitwie. To właśnie z tego uczestnictwa rodzi się wiara Piotra. Tu jest ukryta druga ważna wskazówka: żywa wiara możliwa jest tylko wtedy, kiedy się modlimy. Bez modlitwy wiara umiera.\nTrzecim ważnym wydarzeniem jest Przemienienie Jezusa. Dokonuje się ono na górze, oznaczającej w języku biblijnym miejsce spotkania z Bogiem, przestrzeń modlitwy. Jak podaje ewangelista Łukasz, „gdy [Jezus] się modlił, wygląd Jego twarzy się odmienił, a Jego odzienie stało się lśniąco białe” (Łk 9, 29). Cud Przemienienia Pańskiego dokonuje się w czasie modlitwy i ukazuje z jednej strony głębokie zjednoczenie Syna z Ojcem, a jednocześnie wskazuje, że to głębokie zjednoczenie dokonuje się właśnie na modlitwie.\nJezus umarł, modląc się\nNajgłębszy sens modlitwy odsłania Jezus w Ogrodzie Oliwnym. Zmaga się tam ze sobą, drży na myśl o cierpieniu, jakie go czeka; napięcie w Nim jest tak wielkie, że poci się krwią. Prosi nawet: „Ojcze, jeśli chcesz, zabierz ode Mnie ten kielich!”, ale natychmiast dodaje: „Jednak nie moja wola, lecz Twoja niech się stanie!” (Łk 22, 42).\nCelem naszego życia jest poszukiwanie woli Boga. Możemy mieć pewność, że wypełnienie tej woli uczyni nas prawdziwie szczęśliwymi, nawet jeśli będzie nas to wiele kosztować. Jezus w Ogrodzie Oliwnym dokonał bardzo ważnej rzeczy: całkowicie podporządkował swoją ludzką wolę woli swego Ojca. Uczy nas w swej modlitwie konania tych ważnych słów, które często powinny powracać na nasze usta: „Jednak nie moja wola, lecz Twoja niech się stanie!”.\nPoszczególni ewangeliści różnią się w przekazie, jakie były ostatnie słowa Jezusa. Co do jednego są zgodni: Jezus umarł, modląc się. Mateusz i Marek przywołują początek Psalmu 22: „Boże mój, Boże mój, czemuś Mnie opuścił”, który jest psalmem o cierpiącym i ocalonym Sprawiedliwym. U pozostałych ewangelistów Pan modli się innymi słowami. Nie mamy jednak wątpliwości, że Jezus modli się do końca, ucząc nas modlitwy wytrwałej, modlitwy w godzinie najcięższej próby i modlitwy, w której nadzieja upewnia się, że Bóg ją wysłuchuje i jest blisko modlącego się.\nW Ogrodzie Oliwnym Jezus nazywa Boga swym Ojcem. Marek przytacza aramejski zwrot abba, który wyraża szczególną bliskość między Synem i Ojcem. Do Ojca Jezus będzie się modlił także z krzyża, prosząc o wybaczenie ludziom tego, że nie pojęli, kim On jest. W czasie ostatniej wieczerzy podczas tzw. Modlitwy Arcykapłańskiej, Jezus wielokrotnie zwraca się do Boga, nazywając Go Ojcem.\nDwóch ewangelistów pozostawia nam modlitwę, której Jezus nauczył swych uczniów. Nazywamy w niej Boga naszym Ojcem. Św. Łukasz sytuuje ją w szczególnym kontekście. Uczniowie widzieli, jak Jezus modlił się, i prosili Go: „Panie, naucz nas się modlić” (Łk 11, 1). Obserwowanie modlącego się Jezusa, Jego wyjątkowej, intymnej, czułej relacji do Ojca, rozważanie tej szczególnie cennej pamiątki po Nim, jaką jest modlitwa „Ojcze nasz”, powinny być nam szczególnie pomocne w procesie poznawania Boga i chodzenia Jego drogami.\nObok wnikania w istotę modlitwy Jezusa, w to, co ona mówi o Nim, o Jego relacji do Ojca, i czego nas uczy, warto też przyglądać się temu, jaką postawę i gesty przyjmuje Jezus na modlitwie. Klasyczna duchowość zakłada cztery podstawowe elementy modlitwy, jakimi są: uwielbienie, dziękczynienie, przeproszenie i prośba. U Jezusa widzimy wszystkie te elementy. Chrystus często uwielbia swego Ojca, chociażby wtedy, gdy dziękuje Mu, że sprawy królestwa Bożego zakrył przed ludźmi nadętymi, a odkrył przed pokornymi. Modlitwa dziękczynienia pojawia się na ustach i w sercu Jezusa wielokrotnie, na przykład podczas wskrzeszenia Łazarza czy podczas ostatniej wieczerzy. Szczególnym wyrazem modlitwy przebłagalnej jest umieranie Pana na krzyżu wraz z głośnym wołaniem: „Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią” (Łk 33, 34). Wreszcie ewangeliści często ukazują nam Jezusa, który prosi, i – co ważne – otrzymuje. Kiedy Jezus modli się za zmarłego Łazarza, od razu dziękuje Ojcu za wysłuchanie; po chwili Łazarz wychodzi z grobu.\nNa modlitwę Jezus często udaje się sam, wybiera miejsce odosobnienia. We współczesnym świecie, w którym człowiek zdaje się ciągle za czymś gonić, takie zatrzymanie jest szczególnie ważne. Zwłaszcza że Jezus często udaje się na modlitwę nocą, po całym dniu pracy, głoszenia słowa i czynienia znaków. Z pewnością odczuwał zmęczenie, potrzebował snu, a jednak szedł jeszcze na modlitwę. Chciał być z Ojcem.\nNa tej modlitwie Jezus często posługiwał się gestami, modlił się całym ciałem. Wznosił oczy ku niebu. Padał na kolana. Wyciągał ręce. W modlitwie ważne jest, by wyrażać całego siebie, by czuć się podczas niej swobodnym. Jak dziecko przed ojcem.\nBędąc w Kalwarii Zebrzydowskiej w 1979 roku, św. Jan Paweł II powiedział pielgrzymom: „Niech z tego miejsca do wszystkich, którzy mnie słuchają tutaj albo gdziekolwiek, przemówi proste i zasadnicze papieskie wezwanie do modlitwy. A jest to wezwanie najważniejsze. Najistotniejsze orędzie!” .\nModlitwa jest kluczem do poznania Jezusa i zrozumienia, co znaczy iść za Nim.


Kupię płytki oraz sanitaria według zestawienia Stargard Szczeciński - Oferteo.pl\nKupię płytki oraz sanitaria według...\nZapytanie ofertowe nr 732178\n- ANTON BIANCO 40x40 z kolekcji ANTONELLA/Anton\tParadyż\t- 25m2,\n- ANTONELLA GRAFIT INSERTO 30x60 Paradyż - 9szt.,\n- ANTONELLA GRAFIT 30x60 Paradyż - 5m2,\n- ANTONELLA BIANCO INSERTO 30x60. Paradyż - 51szt.\n- ANTONELLA BIANCO 30x60 Paradyż - 12m2\t,\n- ANTONELLA BIANCO MOZAIKA 29,8 x 29,8\tParadyż\t- 37szt.,\n- ANTONELLA GRAFIT MOZAIKA 29,8 x 29,8\tParadyż\t- 40szt.,\n- AQUAFORM-NADJA – umywalka meblowa 120\tAquaform\t- 1szt.\n- BIDET KOŁO LIFE biały Koło - 1szt.,\n- WC KOŁO LIFE + deska M20112 Koło - 1 szt.,\n- WANNA WOLNOSTOJĄCA BESCO WANNA VICTORIA 160 Besco- 1szt.,\n- BATERIA WOLNOSTOJĄCA MODERN – BATERIE Besco - 1szt.,\n- Paradyż BAIMA BEIGE 21,5x98,5\tParadyż\t- 45m2,\n- PARADYŻ Z KOLEKCJI Maloe Paradyż 21,5 x 98,5cm\tParadyż - 4m2,\n- WHITE SATIN 45x45 Opoczno - 4m2,\n- WHITE GLOSSY SQUARES 25x75 Opoczno - 3m2,\n- WHITE GLOSSY 25x75 Opoczno - 16m2\t,\n- UMYWALKA Artceram la fontana 65x41cm ArtCeram\t- 1szt.,\n- WC Artceram la fontanna + deska wolnoopadająca ArtCeram - 1szt.\nNr zapytania ofertowego: 732178\nNajlepsi specjaliści: Materiały wykończeniowe w Stargardzie Szczecińskim\nMateriały wykończeniowe, Styrodur cena Stargard Szczeciński, Wiaty garażowe drewniane Stargard Szczeciński, Brass tegalit Stargard Szczeciński, Drewno betonowe Stargard Szczeciński, Kalkulator masy stali Stargard Szczeciński, Stal cena za kg Stargard Szczeciński, Styrodur cena, Wiaty garażowe drewniane, Brass tegalit, Drewno betonowe, Kalkulator masy stali, Stal cena za kg Styrodur cena Zachodniopomorskie, Wiaty garażowe drewniane Zachodniopomorskie, Brass tegalit Zachodniopomorskie, Drewno betonowe Zachodniopomorskie, Kalkulator masy stali Zachodniopomorskie, Stal cena za kg Zachodniopomorskie,\nZapytanie dla dostawcy materiałów wykończeniowych, Koszalin\nMateriały: płyty cementowo wapienne Dostawa: tak Termin zakupu: w ciągu miesiąca ...\nKupię płyty OSB wg podanych ilości i wielkości, Oleszyce\nRodzaj obiektu: dom typu bliźniak Potrzebne materiały: wybrane materiały Rodzaj materiałów: - płyta OSB gr. 25mm wym. 1,25m x 2,5m - 37 szt. lub płyta 625mm x 2,5 - 71 szt., - pióro wypust 37 szt., - płyta OSB gr. 9mm, wym. 1,25m x 2,5m - 48 szt. Dostawa: zakup bez transportu Termin zakupu: w ciągu 3 miesięcy...\nMateriały budowlane: płytki granitowe Ilość: 70m2 Dostawa: tak Rozmiar kafelków: 30x30cm, 40x60cm lub 60x60cm -...\nPrzedmiot zakupu: baza CMS LITBET 3000 ZN P432639939 SAP285171 Pojemność: 4,65l...\nKupię sztukaterię elewacyjną - listwy cokołowe około 180mb wymiary 100mm x 200mm (lub 250mm) i 12mb wymiary 50mm x 400mm. Termin realizacji w ciągu miesiąca od 31 lipca...\nKupię płytę g/k Rigips Pro Fire+, 210 szt.\nMateriały budowlane: płyta g/k Rigips Pro Fire+, typ DF 1200x2600, gr. 12,5mm Zapotrzebowanie: 210 szt. Dostawa:...\nMateriały budowlane: tynk silikonowo - silikatowy, ok. 15 szt. po 25 kg gres szkliwiony deskopodobny, ok. 25 - 30m2 Dostawa: nie Informacje dodatkowe: tynk biały, faktura jak najmniej...\nKupię 10-15mb listew styropianowych wykończeniowych, Jastrzębie-Zdrój\nMateriały budowlane: listwy styropianowe wykończeniowe na ściany (tzw. sztukateria) do zamontowania pasków LED Ilość: 10-15mb (zależnie od długości listew) Dostawa: do...\nKupię farbę elewacyjną białą na 250m2 elewacji. Termin...\nKupię 350l farby akrylowej z dostawą, Kraków\nKupię około 350l farby akrylowej, do pokrycia wnętrza budynku biurowego pod inwestycję. Powierzchnia prac to 450m2 sufitów i 1600m2 ścian. Na sufity kolor biały, na ściany kolor kremowy. Dostawa po stronie firmy. Zlecenie jednorazowe, od bezpośredniego zleceniodawcy. Termin realizacji...\nPrzedmiot zakupu: przeszklone witryny w ramie PCV Rozmiar 1: 2200x2450mm Rozmiar 2: 2880x2450mm Informacje dodatkowe: szklenie bezpieczne,...\nZakres zlecenia: zakup materiałów na remont Rodzaj materiałów: - tapety do malowania, 15m2, - klej do tapet, - farby Dulux, 10l, - kafle w odcieniach beżu,...\nPrzedmiot zakupu: białe panele sidingowe Ilość: 160m2 Dostawa: do ustalenia, ale raczej z...\nSprzedaż hurtowa i detaliczna materiałów budowlanych na rynku od 1996 roku. Autoryzowany dystrybutor produktów marki CRH Klinkier, Roben, Austrotherm, Rockwool, Presto, Roto. Kompleksowe zaopatrzenie inwestycji budowlanych od fundamentu...\nFirma EKO-BUD Mirosław Bednarczyk funkcjonuje na rynku od września 2010 roku i zatrudnia w chwili obecnej 6 osób.Wszystkie zatrudnione osoby posiadają wszelkie niezbędne uprawnienia i zaświadczenia do pracy na budowie. Zajmujemy się wykonywaniem wszelkich robót betonowych zaczynając od wykonywania fundamentów, posadzek,stropów,żelbetów a kończąc na...\nSpecjalizujemy się w budowie domów jednorodzinnych, pracach remontowych jak i wykończeniowych lokali mieszkalnych i użytkowych, a także wykonujemy usługi projektowe. Posiadamy wieloletnie doświadczenie jako Generalny Wykonawca. Nasza wykwalifikowana kadra świadczy usługi o Najwyższym...\nOferujemy usługi ogólnobudowlane, wykończenia,remonty.Firma istnieje już czwarty rok na rynku,posiadamy dostęp do tańszych materiałów, gdyż mamy sklep z materiałami ogólnobudowlanymi jak także stolarką drzwiową i okienną.. Gwarantujemy szyb...\nFirma Cembit oferuje materiały budowlane i wykończeniowe. Sztandarowy asortyment to rodzina produktów firmy Cembrit sp z o.o. która projektuje, produkuje i dostarcza wysokiej jakości włókno-cementowe materiały tj.płyty dachowe Eurofala, płytki włóknocementowe, płyty płaskie elewacyjne oraz płyty włóknocementow...\nFirma ExtraDACH zajmuje się sprzedażą materiałów budowlanych zaczynając od fundamentów przez ściany, dach po wykończenie wewnątrz budynku jak i na zewnątrz. Firma extraDACH zapewnia największy wybór materiałów budowlanych w najlepszych...\nOferuję profesjonalne wykończenia wnętrz m.in poddasz, wszelkiego rodzaju zabudowy, płytki prostowanie i szpachlowanie podłoży, malowanie malowanie, tapetowanie,...\nKAMIEŃ OZDOBNY - ANHYDRYT\nPłytka Anhydryt to ułożenie pasków kamienia łupkowego , które starannie dobrane do siebie tworzą prawdziwą ucztę dla oczów z bliskiej odległości, jak i z dalekiej , a światłocień tworzący się na danej okładzinie o każdej porze dnia sprawia niesamowite wrażenie. Dobrane przez nas pigmenty sprawiają że kamień tworzy...\nSuper oferta dla Firm i składów budowlanych\nNasza firma jest jednym z największych producentów Drewna Profilowanego w europie. Poszukujemy odbiorców drewna profilowanego. Produkujemy z surowca głównego świerk,sosna karelska,modrzew syberyjski a są to wyroby takie jak podbitki,podłogi,deski tarasowe,bazerie,bale ścienne,elewacje.Wszystkie wyroby sortowane i...\nFarby z mieszalnika Tikkurila, Beckers, Teknos\nW Krainie Farb zajmujemy się dostarczaniem farb wysokiej jakość takich producentów jak Tikkurila, Teknos, Beckers. Zyskują one uznanie zarówno wśród profesjonalistów, jak i klientów indywidualnych. Nieograniczone możliwości wyboru barw, oryginalne efekty wykończenia oraz doskonałe parametry użytkowe sprawiają, że...\nTapeta z włókna szklanego o wzorze: Gruby Worek, rolki 50m2 lub 25m2, o gramaturze 120g/m2 dobrej jakości. Do wyklejania dekoracyjnego ścian i sufitów, tapeta do malowania. W ofercie również kleje i tapety z innym wzorem oraz gladkie. Wystawiamy FV a...\nParadyż tworzy spójny, rozpoznawalny styl. Produkty wyróżnia nowatorstwo wzornicze, dbałość o dopracowanie detali oraz szeroka oferta kompletnych...\nRoleta dzień/noc jest najnowszym typem rolety, zastosowano w niej układ naprzemienny tkaniny transparentnej i całkowicie zaciemniającej. Dzięki temu można regulować ilość wpadającego światła do...\nOptiva Matt  - 9 litrów\nWysokiej jakości, wodorozcieńczalna, akrylowa farba lateksowa, przeznaczona do malowania ścian i sufitów wewnątrz...\nKupię chemię budowlaną Stargard Szczeciński\nKupię pokrycie dachowe Stargard Szczeciński