MAGAZYN Nr. 1/2012. Konfiguracja protokołów redundancji w switchach MOXA strona 12. Autmatyka w kolejnictwie strona 18 - PDF\nMAGAZYN Nr. 1/2012. Konfiguracja protokołów redundancji w switchach MOXA strona 12. Autmatyka w kolejnictwie strona 18\nDownload "MAGAZYN Nr. 1/2012. Konfiguracja protokołów redundancji w switchach MOXA strona 12. Autmatyka w kolejnictwie strona 18"\n1 MAGAZYN Nr. 1/2012 Konfiguracja protokołów redundancji w switchach MOXA strona 12 Autmatyka w kolejnictwie strona 18 Szeroka oferta urządzeń zasilających firmy Mean Well strona 21\n3 Miło nam poinformować, iż już trzeci rok z rzędu, i czwarty ogółem, znaleźliśmy się w gronie najszybciej rozwijających się przedsiębiorstw sektora MŚP. Elmark Automatyka została wyróżniona prestiżowym tytułem: Gazeli Biznesu Aplikacje 6. HLTS Kryspin Wach 7. KOMBUD Kryspin Wach Nowości Zakończyła się kolejna edycja Międzynarodowych Targów Automatyki i Pomiarów AUTO- MATICON Po raz kolejny mieliśmy okazję i przyjemność przedstawić Państwu naszą ofertę na największych polskich targach z branży automatyki przemysłowej. Niezmiernie nam miło, że dużym zainteresowaniem na naszym stoisku cieszyły się nowości, które w ostatnim czasie wprowadziliśmy do oferty naszej oferty. 8. Seria IKS-G6824 Zarządzalny switch warstwy 3 wyposażony w 24 porty Gigabit Ethernet 8. PT 508/510 Switch przemysłowy dla energetyki 9. EDS-G205A-4PoE Switch gigabitowy z 4 portami PoE 9. Seria NPort Z2150/3150 Bezprzewodowy dostęp do portów szeregowych przez sieć ZigBee 10. MGate 4101-MB-PBS Konwerter protokołów Modbus PROFIBUS 10. Seria iopac 8000 Modułowy kontroler dla kolejnictwa 11. Seria MC-5150 Komputer wbudowany do zastosowań okrętowych 11. Seria V2616 Komputer wbudowany dla kolejnictwa Automatyka 20 marca odbyła się uroczystość, na której miesięcznik naukowo-techniczny Pomiary Automatyka Robotyka obchodził piętnastolecie istnienia na rynku wydawniczym. Jest nam niezmiernie miło, iż mogliśmy znaleźć się w gronie firm współpracjących z miesięcznikiem od początku jego istnienia. 12. Konfiguracja protokołów redundancji w switchach MOXA Piotr Sabak 15. Szeroki zakres temperatury pracy a konstrukcja urządzeń elektronicznych Cezary Ziółkowski 18. Automatyka w kolejnictwie Maciej Kifer 20. Telemetria bezprzewodowa Cezary Ziółkowski 21. Szeroka oferta urządzeń zasilających firmy Mean Well Wojciech Gościniak 3\n4 Kompleksowe rozwiązania Certyfikowane rozwiązania dla przemysłu Moxa dostarcza rozwiązania spełniające specyficzne wymagania różnych gałęzi przemysłu, potwierdzając to odpowiednimi certyfikatami. Dla automatyki stacji energetycznych są to certyfikaty IEC 61850, dla kontroli ruchu NEMA TS2, EN50155/EN50121, dla aplikacji kolejowych DNV/GL, dla aplikacji morskich, Class I Div 2/Zone 2 dla aplikacji zagrożonych wybuchem itp. Dzięki 25-letniemu doświadczeniu Moxa jest liderem w integracji różnych protokołów i interfejsów w urządzeniach, które swoją konstrukcją zapewniają stabilną i niezawodną pracę nawet w najtrudniejszych warunkach. Szeroki wybór produktów Moxa oferuje cztery podstawowe grupy produktów: Ethernet przemysłowy, urządzenia z interfejsem szeregowym, komputery przemysłowe oraz zdalne moduły kontrolno-pomiarowe. W sumie dostępnych jest ponad 1000 różnych produktów, dzięki czemu można wybrać urządzenia idealne dla każdej aplikacji przemysłowej. Urządzenia oferowane są z różną liczbą interfejsów, różnymi opcjami zasilania i możliwościami montażu, często dostępne są również wersje przystosowane do pracy w szerokim zakresie temperatur. Technologie Moxa oferuje zróżnicowane technologie komunikacyjne umożliwiające komunikację w różnorodnych aplikacjach przemysłowych. Urządzenia umożliwiają komunikację między różnymi interfejsami czy różnymi protokołami. Dostępne są zarówno urządzenia komunikujące się przewodowo jak i bezprzewodowo, wykorzystując przy tym różne standardy transmisji. Ponadto, mając na celu zapewnienie niezawodności i redundancji transmisji w sieci Ethernet Moxa stosuje własne protokoły Turbo Ring oraz Turbo Chain. Ethernet przemysłowy Router y, Switch e, Firewall e, VPN Ethernet bezprzewodowy, GPRS/ EDGE/HSDPA IP67, M12, PoE/PoE+ Turbo Ring, Turbo Chain, Turbo Roaming 4\n5 Komunikacja przemysłowa porty szeregowe na Ethernet/Wifi/ZigBee porty szeregowe na USB karty portów szeregowych mediakonwertery konwersja protokołów ProCOM, QuickLink i SmartLink Komputery przemysłowe platforma RISC lub x86 montaż na szynie DIN lub w szafie RACK bezprzewodowy Ethernet, GPRS/EDGE system operacyjny Windows lub Linux monitory i komputery okrętowe Sterowanie wytrzymała konstrukcja wbudowana logika Click&Go komunikacja peer-to-peer komunikacja Ethernet lub GPRS/HSDPA oprogramowanie Active OPC Server 5\n6 Aplikacje HLTS Jednym z przykładów wykorzystania sprzętu firmy Moxa jest budowa, konfiguracja i uruchomienie ethernetowej sieci przemysłowej z wykorzystaniem przełączników zarządzanych firmy Moxa w branży spożywczej. Omawiana sieć została zbudowana celem zbierania danych z poszczególnych urządzeń przemysłowych. Wykonanie instalacji zakończyło się na początku 2011 roku w Gdańsku. Wykonawcą była Firma HLTS (High- -Level Technology Systems). Zaprojektowana sieć ethernetowa ma za zadanie realizować komunikację urządzeń niskiego poziomu z nadrzędnym systemem zarządzania produkcją w zakładzie spożywczym. Poprzez urządzenia niskiego poziomu rozumiemy tutaj urządzenia, które bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w produkcji właściwej zakładu (obsługa danego wycinku procesu produkcji). Urządzenia pośredniej produkcji są urządzenia sprawujące kontrolę nad maszynami produkcyjnymi lub kontrolujące jakość produktu lub wycinku produkcji (wytwarzanego/ realizowanego poprzez właściwą maszynę). Do budowy sieci wykorzystano m.in. następujące urządzenia: - dziesięć switchy Moxa typu EDS-408A - jeden switch typu EDS-405A - jeden switch Cisco (rackowy) - panele krosowe, kable FTP kategorii 5e (z uwagi na stosowanie w zakładzie napędów z wykorzystaniem przemienników częstotliwości i innych zakłóceń elektromagnetycznych) Rys. 1 Schemat blokowy zastosowanego rozwiązania. architekturę sieć została podzielona na dwa niezależne pierścienie połączone wspólnym switchem. Switch zewnętrzny jest połączony światłowodami z ogólnozakładową siecią komputerową. Konfiguracja urządzeń Moxa po- Rys 2. Hala produkcyjna i rozmieszczenie urządzeń legała na ustawieniu protokołu Turbo Ring v2 i przypisaniu portów, które mają tworzyć pierścień. Adresy IP każdego urządzenia zostały przypisane statycznie (zgodnie z założeniami sieci zakładowej), urządzenia typu Master w każdym pierścieniu zostały wybrane automatycznie dla każdego pierścienia na podstawie najmniejszego adresu MAC. Jednym z założeń realizacji sieci przemysłowej było wykorzystanie protokołu komunikacji redundantnej Moxa Turbo Ring v2. Ze względu na Kryspin Wach Elmark Automatyka Sp. z o.o. 6\n7 KOMBUD Firma Zakłady Automatyki KOMBUD S.A. z siedzibą w Radomiu w 2010r. zakończyła budowę Lokalnego Centrum Sterowania (LCS) w Drzewicy na linii kolejowej nr 22 (Tomaszów Mazowiecki Radom). LCS Drzewica obejmuje zdalnym sterowaniem obszar linii kolejowej wynoszący 89 km. Sieć transmisyjną zbudowano w oparciu o siedem switchy przemysłowych Moxa typu EDS-405A pracujących w architekturze redundantnej typu ring z wykorzystaniem protokołu Turbo Ring V2. Podstawową tendencją rozwojową systemów sterowania ruchem kolejowym jest centralizacja sterowania w dużych okręgach obejmujących stacje i odcinki linii. Takim przykładem może być Lokalne Centrum Sterowania (LCS) Drzewica, w którym zastosowano nowoczesne systemy sterowania ruchem kolejowym MOR opracowane przez Zakłady Automatyki KOMBUD S.A. Sieć transmisyjną w LCS Drzewica zbudowano m.in. w oparciu o switche przemysłowe Moxa typu EDS-405A, pracujące w architekturze pierścienia i wykorzystujące Rys. Schemat połączenia switchy w obrębie linii kolejowej nr 22 (Tomaszów Mazowiecki Radom). do transmisji światłowód jednomodowy. Obszar objęty zdalnym sterowaniem to 89 km linii kolejowej, w tym osiem stacji. Praca ring u monitorowana jest przez aplikację menedżera sieci opracowaną przez firmę Z.A. KOM- BUD S.A. Aplikacja pozwala m.in. na graficzną wizualizację architektury sieci, a także kontrolę pracy pierścienia i poszczególnych urządzeń sieciowych. Dodatkowo aplikacja gromadzi ostrzeżenia generowane przez urządzenia sieciowe w postaci pułapek SNMP i komunikatów Syslog. Kryspin Wach Elmark Automatyka Sp. z o.o. 7\n8 Nowości Switch z 24 portami Gigabit Ethernet Zgodny ze standardem IPv6 Wsparcie protokołów redundantnych Moxa Turbo Ring, Turbo Chain oraz RSTP Redundantne wejście zasilania 110/230 VAC/VDC Wsparcie standardu IEEE 802.1Q oraz IEEE 802.1X Routing statyczny i dynamiczny (RIP v1/v2, OSPF) Wsparcie protokołu VRRP Zakres temperatury pracy: C (wersja rozszerzona oznaczona literą -T) Switche przemysłowe dla energetyki Zgodność z normą IEC Wsparcie protokołów redundantnych STP/RSTP/Turbo Chain/Turbo Ring V2 Programowe wsparcie protokołu IEEE 1588 PTP Wsparcie protokołów QoS, IGMP Snooping/GMRP, LACP, SNMP V1/V2c/V3, RMON Temperatura pracy C Seria IKS-G6824 Zarządzalny switch warstwy 3 wyposażony w 24 porty Gigabit Ethernet IKS-G6824 jest nowym switchem warstwy trzeciej zapewniającym maksymalną przepustowość w aplikacjach monitoringu video, czy jednoczesnej transmisji głosu i obrazu. Jest urządzeniem przemysłowym, pozbawionym ruchomych elementów (wentylatorów), przystosowanym do montażu w szafie Rack 19. Wyposażony jest w 24 porty gigabitowe, w zależności od wersji mogą to być popularne gniazda RJ45 bądź sloty na moduły SFP. Niezależnie od wersji urządzenie posiada 4 porty typu combo (możliwość instalacji modułów SFP bądź podłączenia kabla typu skrętka). Dzięki zaimplementowanym protokołom Moxa Turbo Ring oraz RSTP możliwe jest stworzenie w sieci połączeń nadmiarowych poprawiających bezpieczeństwo i niezawodność komunikacji. Urządzenie wspiera również obsługę warstwy trzeciej (routing), może więc zostać użyte do łączenia ze sobą różnych podsieci. PT 508/510 Zaawansowane switche przemysłowe na szynę DIN zgodne z IEC Switche serii Power Trans PT-508/510 to urządzenia przeznaczone do pracy w systemach automatyki stacji energetycznych. Urządzenia tej serii zaprojektowane zostały specjalnie do zapewnienia niezawodnej komunikacji w sieciach ethernetowych dla potrzeb energetyki. Jest to zagwarantowane m.in. dzięki zaimplementowanemu protokołowi MOXA Turbo Ring V2, pozwalającemu na tworzenie sieci Ethernet w architekturze pierścienia (ang. ring). W przypadku, gdy jakieś połączenie w pierścieniu zostanie przerwane, protokół natychmiast rekonfiguruje sieć i przenosi cały ruch na sprawną ścieżkę w pierścieniu w czasie zawsze krótszym niż 20ms (nawet przy pełnym obciążeniu połączeń). Urządzenia wspierają również protokół redundantny RSTP. 8\n9 Switch gigabitowy z czterema portami PoE 5 portów Gigabit Ethernet 4 porty PoE (Endspan) autodetekcja urządzeń podłączonych do portów PoE redundantne wejście zasilania 24/48 VDC temperatura pracy C lub C dla wersji rozszerzonej Bezprzewodowy dostęp do portów szeregowych przez sieć ZigBee Kompatybilność ze standardem IEEE /ZigBee Wsparcie dla topologii: Mesh/Star/Cluster tree Sprzętowe kodowanie 128-bit AES Zabezpieczenie przeciwprzepięciowe dla portu szeregowego i zasilania Intuicyjne oprogramowanie konfiguracyjne Do 99 węzłów w sieci EDS-G205A-4PoE 5-portowy switch gigabitowy z funkcją zasilania PoE do zastosowań przemysłowych Switch EDS-G205A-4PoE jest niewielkim, przemysłowym switchem na szynę DIN wyposażonym w 5 portów gigabitowych. Mogą to być porty skrętkowe (wszystkie 5 w postaci gniazd RJ45) bądź 4 porty skrętkowe i jeden slot przeznaczony do montażu modułu SFP. Poprzez 4 porty skrętkowe może zostać dostarczone zasilanie do urządzeń zgodnych technologią Power over Ethernet (urządznenie pracuje w standardzie Endspan). Switch ten idealnie nadaje się wszędzie tam, gdzie potrzeba małego switcha pracującego w technologii Gigabit Ethernet i dostarczającego zasilania do odbiorników PoE (np. kamer IP wymagających dużych przepustowości). Switche EDS-G205 przystosowane są do pracy w warunkach przemysłowych. Zakres temperatur pracy wynosi od 0 do 60 C (lub C w przypadku wersji rozszerzonej). Dodatkowo obudowa IP30 zapewnia im odporność na wstrząsy i wibracje. Seria NPort Z2150/3150 Bezprzewodowe serwery portów szeregowych zgodne ze standardem ZigBee Seria NPort Z2150/3150 to seria serwerów porów szeregowych komunikujących się bezprzewodowo zgodnie ze standardem sieci ZigBee. W łatwy sposób można utworzyć sieć w topologii Mesh, Star lub Cluster Tree złożoną z maksymalnie 99 węzłów. Dzięki temu możemy uzyskać bezprzewodowy dostęp do rozproszonych portów szeregowych na znacznym obszarze. NPort Z3150 to brama między interfejsem Ethernet a ZigBee. Urządzenie może pracować jako koordynator ZigBee. NPort Z2150 może natomiast pracować jako koordynator, router lub urządzenie końcowe ZigBee. 9\n10 Nowości Konwerter protokołów Modbus PROFIBUS Konwersja protokołów pomiędzy Modbus i PROFIBUS Oprogramowanie dla Windows z funkcjonalnością QuickLink do automatycznej konfiguracji Redundantne zasilanie i przekaźnik alarmowy Oprogramowanie diagnostyczne Dostępne modele z rozszerzonym zakresem temperatur pracy -40 do 75 C Modułowy kontroler dla kolejnictwa Wzmocniona i kompaktowa obudowa do pracy w trudnych warunkach Certyfikaty dla kolejnictwa EN 50155, EN , EN Terminal śrubowy z zabezpieczeniem przed wibracjami Dwa porty Ethernet w połączeniu DaisyChain - złączka M12 lub RJ45 Port szeregowy RS 232/422/485 Podwójne wejście zasilania VDC Wymienialne moduły we/wy typu slot Szeroki zakres temp. pracy: od -40 do 75 C MGate 4101-MB-PBS 1-portowa brama Modbus RTU/ASCII do PROFIBUS Brama komunikacyjna MGate 4101-MB-PBS umożliwia konwersję między protokołami Modbus (Modbus RTU Master, Modbus RTU Slave, Modbus ASCII Master, Modbus ASCII Slave) a protokołem PROFIBUS DP-V0 Slave. Urządzenie posiada solidną, metalową obudowę i jest przystosowane do montażu na szynie DIN. Standardowo temperatura pracy to 0 do 60 C, są również dostępne modele z rozszerzonym zakresem temperatur od -40 do 75 C. Opcjonalnie jest dostępna optoizolacja dla portu PROFIBUS. Producent dołożył wszelkich starań, żeby konfiguracja była łatwa i intuicyjna. Oprogramowanie MGate Manager łączy w sobie funkcje konfiguracyjne i diagnostyczne. Konfiguracja odbywa się w czterech prostych krokach - dla każdego kroku mamy oddzielną zakładkę. Oprócz konfiguracji, oprogramowanie MGate Manager udostępnia funkcje diagnostyczne, pozwalające w razie problemów z komunikacją odnaleźć przyczynę problemu. Seria iopac 8000 Modułowy kontroler RTU wyposażony w funkcjonalność DaisyChain, moduły wejść oraz wyjść. Moduł iopac8020 został zaprojektowany do pracy w aplikacjach zbierania danych oraz monitoringu, z dedykacją do pracy w trudnych środowiskach. Bazując na wydajnym procesorze ARM9 oraz zróżnicowanych interfejsach, iopac 8020 może komunikować się z wieloma urządzeniami takim jak sterowniki PLC, mierniki czy inne urządzenia szeregowe. Moduł ten również może pracować jako jednostka nadzorująca czujniki różnego typu, dzięki dodatkowym modułom wejść i wyjść typu SLOT. iopac 8020 to montowany na szynie DIN, bezwentylatorowy, modułowy kontroler typu RTU. Obudowa tego modelu została zoptymalizowana pod kątem wytrzymałości i kompaktowego zastosowania. Aluminiowa rama stanowi dodatkowe umocnienie dla zastosowań w takich środowiskach jak: tabor kolejowy, infrastruktura drogowa, monitoring, turbiny wiatrowe oraz inne aplikacje działające w otwartej przestrzeni. 10\n11 Komputer wbudowany do zastosowań okrętowych Wydajny procesor Intel CoreTM i5 520E, 3 MB L2 cache Dwa niezależne wyjścia wideo, VGA i DVI-D 2 porty Gigabit Ethernet dla zapewnienia redundancji sieciowej Kompaktowa, bezwentylatorowa konstrukcja Dostępne modele o zasilaniu napięciem stalym-24vdc, oraz zmiennym-230vac Wsparcie dla Windows XP Embedded, XP Professional, Windows 7 Komputer wbudowany dla kolejnictwa Wysokiej klasy rejestrator obrazu do zastosowań kolejowych Certyfikacja EN dla zakresu temperatur do klasy T1 Certyfikacja EN dla kolei Certyfikacja IEC dla wstrząsów i wibracji Seria MC-5150 Wbudowany komputer przemysłowy z Intel Core i5 520E, 2x RS-232/422/485, 2xRS-232, 2x Gigabit LAN, 6x USB 2.0, 12 portów NMEA, VGA, DVI Seria komputerów MC-5150 oparta jest o procesor Intel Core i5 520E. Wyposażone są w 4 porty szeregowe: 2x RS232 i 2x RS , 2 porty Gigabit Ethernet, 6 portów USB 2.0 oraz 12 portów NMEA (protokół komunikacji miedzy urządzeniami elektronicznymi pracującymi na morzu). MC oferuje wysoką wydajność obliczeniową oraz dużą różnorodność wbudowanych interfejsów komunikacyjnych do zastosowań okrętowych i przemysłowych. Komputer ten został zbudowany z najwyższą dbałością o jakość, dzięki czemu jest bardzo wytrzymały i idealnie nadaje się do użytkowania w warunkach morskich, posiada on obudowę typu rugged, jest odporny na drgania do 1G oraz na uderzenia do 5G, dzięki czemu zapewnia wysoką niezawodność wykonywanych operacji w nieprzyjaznym środowisku np. praca przy dużych drganiach (silniki okrętowe, uderzenia fal na morzu itp.). Seria V2616 Komputer NVR dla kolejnictwa Komputer przemysłowy V2616 wyposażony w procesor Intel Core 2 Duo SP9300 x86 oraz szereg interfejsów, zaprojektowany został z dedykacją dla przemysłu kolejowego, co potwierdza certyfikacja EN 50155, EN oraz IEC Komputer ten jest typem NVR (Network Video Recorder) co oznacza, że jest przystosowany do rejestracji i odtworzania obrazu z kamer na pojeździe. Pojemność zapisu danych tego komputera zależy od napędów jakie zostaną zainstalowane przez użytkownika. Jest wyposażony w 3 sloty na dyski 2.5 SSD lub HDD zamontowane na specjalnych wspornikach antywstrząsowych opatentowanych przez Moxę (1 slot SATA wewnętrzny i 2 sloty w wyjmowanych kasetach). Komputer ten może zarówno pełnić funkcję zapisu obrazu jak i odtwarzania, dzięki dwóm niezależnym wyjściom Video: VGA oraz DVI-D. Wysoką prędkość transmisji zapewniają 2 porty 1GB Ethernet na złączach M12. 11\n12 Automatyka Konfiguracja protokołów redundancji w switchach MOXA Na temat mechanizmów zapewniających nadmiarowość w sieciach Ethernet powstało w ostatnich latach bardzo wiele publikacji, a główną konkluzją z nich płynącą jest fakt, iż rozwiązania redundantne są potrzebne i należy je stosować wszędzie tam, gdzie krytyczną rolę pełni niezawodność działania sieci. W poniższym artykule przedstawię sposób konfiguracji protokołów redundancji firmy Moxa Turbo Ring v2 oraz Turbo Chain. W 2004 roku Moxa zaprezentowała protokół Turbo Ring był to w owym czasie jeden z pierwszych, jeśli nie pierwszy, mechanizmów zapewniający redundancję sieci zbudowanej w architekturze pierścienia. Cechą odróżniającą protokół Turbo Ring spośród innych rozwiązań redundantnych (np. RSTP) był czas rekonfiguracji sieci na poziomie 300 milisekund, co w tamtych czasach było wynikiem bardzo dobrym. Architektura protokołu Turbo Ring zakładała możliwość zbudowania pojedynczego pierścienia, w którym mogły pracować maksymalnie 32 przełączniki. Dodatkowo za pomocą mechanizmu Ring Coupling istniała możliwość połączenia dwóch pierścieni, dzięki czemu można było dokonać segmentacji fizycznej sieci, tworząc dwa mniejsze pierścienie zamiast jednego dużego. W 2007 roku firma Moxa, wychodząc naprzeciw rosnącym oczekiwaniom klientów, opracowała nową wersję protokołu, oznaczoną jako Turbo Ring v2. Zmian w nowej wersji protokołu było sporo, m.in. możliwość obsługi do 250 urządzeń w jednym pierścieniu, możliwość tworzenia bardziej rozbudowanych topologii (za pomocą mechanizmów Ring Coupling i Dual Homing) oraz znacznie usprawniony proces rekonfiguracji sieci. W nowej wersji protokołu wznowienie transmisji w przypadku uszkodzenia łącza w sieci trwa nie dłużej niż 20 milisekund dla połączeń 10/100Mbit/s oraz maksymalnie 50 milisekund dla połączeń gigabitowych. Rosnąca popularność przemysłowych rozwiązań opartych na sieciach Ethernet skłoniła firmę Moxa do opracowania w 2010 roku kolejnego protokołu redundancji, tym razem opartego o topologię łańcucha. Mowa o protokole Turbo Chain, który znacznie ułatwia tworzenie złożonych topologii sieciowych, pozwala m.in. na pracę jednego switcha w kilku, lub nawet kilkunastu, pierścieniach. Konfiguracja protokołu Turbo Ring v2 Od momentu wprowadzenia protokół Turbo Ring v2 jest zalecanym rozwiązaniem do tworzenia sieci w topologii pierścienia, dlatego w artykule zaprezentowany zostanie sposób konfiguracji tego właśnie mechanizmu. Rysunek 1 przedstawia ekran konfiguracyjny protokołów redundancji (po wybraniu w menu pozycji Communication Redundancy) switcha EDS-510A. Na ekranie tym wyróżnić możemy dwie główne sekcje: Current Status wyświetlany jest Rys. 1 Ekran konfiguracyjny protokołu Turbo Ring v2 tu aktualny status switcha. Poniżej przedstawiony jest opis poszczególnych pól: Now Active - Informuje, który protokół redundancji jest aktualnie skonfigurwany na switchu. Status - Wskazuje aktualny stan pracy sieci w topologii pierścienia. Healthy oznacza, że pierścień pracuje prawidłowo, Break że w którymś segmencie sieci nastąpiła awaria. Master/Slave - Wskazuje, czy switch pełni rolę Master Switch a w sieci. 1st/2nd Ring Port - Przedstawia aktualny stan portów pracujących w Turbo Ringu. Status Forwarding oznacza, że port aktywnie odbiera i wysyła dane, status Blocked port został zablokowany aby zapobiec powstaniu pętli w sieci, status Link Down port jest rozłączony (wystąpiła awaria łącza lub sąsiedniego urządzenia). Powyższe informacje wyświetlane są zarówno dla Ringu 1, jak i dla Ringu 2. Ponadto poniżej przedstawione są 12\n13 informacje dotyczące trybów dodatkowych (Ring Coupling bądź Dual Homing). Settings w tym miejscu znajdują się pola służące do konfiguracji protokołu Turbo Ring. Sama konfiguracja protokołu jest bardzo prosta i sprowadza się do zaznaczenia pola Enable Ring 1 (oraz Enable Ring 2 jeśli chcemy aby switch pracował w dwóch pierścieniach jednocześnie), wybrania z list rozwijanych pierwszego i drugiego portu do pracy w pierścieniu (Redundant Ports: 1st/2nd) i kliknięcia przycisku Activate. Istnieje również możliwość ustawienia jednego ze switchy w pierścieniu jako switcha Master wymaga to zaznaczenia pola Set as a Master. W pierścieniu może być tylko jeden switch Master. Jeśli żaden ze switchy nie zostanie skonfigurowany Rys. 2 Topologia sieci Dual Homing na sztywno jako Master Switch, to protokół sam wybierze jedno z urządzeń do pełnienia roli switcha głównego (na podstawie adresu MAC). Rola switcha Master jest tylko jedna switch ten w stanie normalnej pracy blokuje jeden z portów pracujących w pierścieniu (dokładnie jest to 2nd Ring Port), a w przypadku wystąpienia awarii w sieci odblokowuje ten port, tak aby komunikacja w obrębie pierścienia została zachowana. Oprócz opcji skonfigurowania dwóch pierścieni na jednym switchu producent przewidział także możliwość skonfigurowania trybów dodatkowych Dual Homing oraz Ring Coupling, przy czym pamiętać należy, iż jednocześnie mogą być skonfigurowane maksymalnie dwie topologie czyli np. Ring 1 oraz Ring 2, lub Ring 1 oraz topologia dodatkowa Dual Homing bądź Ring Coupling. Schemat sieci pracującej w oparciu o mechanizm Dual Homing przedstawiony jest na rysunku 2. Mechanizm Dual Homing pozwala na połączenie dwóch pierścieni poprzez dwa redundantne połączenia sieciowe. Konfiguracja sprowadza się do zaznaczenia pola Enable Ring Coupling, następnie w polu Coupling Mode należy z listy rozwijanej wybrać pozycję Dual Homing, oraz określić, które dwa port będą pełniły rolę Primary Port oraz Backup Port. Kolejnym trybem dodatkowym, możliwym do skonfigurowania w ra- Rys. 3 Topologia sieci Ring Coupling mach protokołu Turbo Ring v2, jest Ring Coupling. Rozwiązanie to zapewnia najwyższy poziom niezawodności sieci, gdyż oparte jest na redundancji zarówno połączeń sieciowych (kabli), jak i samych urządzeń. Schemat sieci pracującej w oparciu o mechanizm Ring Coupling przedstawia rysunek 3. W przypadku mechanizmu Ring Coupling jego działanie konfigurujemy na dwóch switchach w przypadku sieci z rysunku 3 będą to switche A i B. Podobnie, jak w przypadku Dual Homing, na obu switchach zaznaczamy pole Enable Ring Coupling, po czym na switchu A z listy rozwijanej w polu Coupling Mode wybieramy pozycję Ring Coupling (backup), a na switchu B pozycję Ring Coupling (primary). Ostatnim krokiem jest wybór portów (na switchach A i B), które będą służyły do zestawienia połączenia z pierścieniem zawierającym switche C i D. Na switchach C i D nie ma potrzeby konfigurowania czegokolwiek, przewody sieciowe ze switchy A i B wpiąć można w dowolne porty. Jak widać z powyższego opisu konfiguracja protokołu Turbo Ring v2 jest prosta i intuicyjna. W przypadku sieci w topologii pierścienia nie ma znaczenia, czy port pierwszy (1st Ring Port) połączymy z portem pierwszym czy drugim (2nd Ring Port) na sąsiednim switchu. Jedynym zaleceniem, którego należy zawsze bezwzględnie przestrzegać w przypadku używania protokołów redundancji jest zasada, że najpierw konfigurujemy wszystkie urządzenia, a dopiero potem łączymy je przewodami sieciowymi taka kolejność działań zapobiegnie sytuacji, 13\n14 Automatyka w której przez przypadek stworzymy pętlę w sieci. Konfiguracja protokołu Turbo Chain Mechanizm działania protokołu Turbo Chain opiera się na stworzeniu łańcucha przełączników, który to łańcuch może być wpięty do dowolnej już istniejącej sieci. Rozwiązanie takie daje dużą elastyczność przy projektowaniu i rozbudowie sieci LAN. Rysunek 4 przedstawia schemat dodawania segmentu sieci opartego o mechanizm Turbo Chain do już istniejącej sieci LAN. Zasada działania protokołu Turbo Chain jest bardzo prosta switche pracujące w łańcuchu mogą być skonfigurowane w jednym z 3 trybów Head (pierwszy switch), Member (wszystkie switche między pierwszym i ostatnim) lub Tail (ostatni switch). W momencie podłączenia segmentu Turbo Chain do sieci LAN switch Head pełni rolę połączenia głównego (poprzez Head Port), a switch Tail rezerwowego (poprzez Tail Port). W przypadku awarii połączenia sieciowego lub któregoś z urządzeń pracujących w łańcuchu switch Tail odblokuje swój port, dzięki czemu komunikacja między wszystkimi działającymi urządzeniami zostanie zachowana. Rysunek 5 przedstawia ekran konfiguracyjny dla protokołu Turbo Chain w switchu PT-7728 W przypadku protokołu Turbo Chain ekran konfiguracyjny również składa się z pól Current Status oraz Settings, ale jak widać są one znacznie mniej rozbudowane niż w przypadku Turbo Chain v2. Pole Current Status informuje nas jedynie o tym, że aktualnie aktywny jest protokół Turbo Rys. 4 Połączenie sieci Turbo Chain do istniejącego segmentu LAN Chain. W polu Settings znajdziemy następujące ustawienia: - Redundant Protocol - wybieramy oczywiście Turbo Chain -Role - określa rolę, którą switch pełni w łańcuchu (Head/Member/Tail) 14 Poniżej znajduje się tabela, w której należy wybrać dwa porty pracujące w trybie Turbo Chain. I tak dla switcha Head wybieramy Head Port (który będzie służył jako połączenie do sieci zewnętrznej) oraz Member Port, który będzie łączył się z kolejnym przełącznikiem w łańcuchu, dla switcha w trybie Member oba porty muszą być skonfigurowane jako Rys. 5 Ekran konfiguracyjny protokołu Turbo Chain Member Port, a dla switcha w trybie Tail określamy Tail Port (który będzie pełnił rolę zapasowego połączenia do sieci zewnętrznej) oraz Member Port. Na rysunku 5. pokazany jest ekran konfiguracyjny switcha pracującego w trybie Tail, jak widać Tail Port jest zablokowany (aby zapobiec tworzeniu pętli), a Member Port jest w trybie Forwarding. Mechanizmy zapewniające redundancję w sieciach Ethernet należą do grupy najczęściej wykorzystywanych funkcjonalności przełączników przemysłowych, a jednocześnie jak widać na przykładzie protokołów Turbo Ring v2 i Turbo Chain są bardzo łatwe do skonfigurowania, nawet dla osób nie posiadających zaawansowanej wiedzy z dziedziny sieci komputerowych. Piotr Sabak Elmark Automatyka Sp. z o.o.\n15 Szeroki zakres temperatury pracy a konstrukcja urządzeń elektronicznych Urządzenia elektroniczne przeznaczone do pracy w warunkach przemysłowych, w porównaniu do cywilnych odpowiedników pełniących podobne lub identyczne funkcje, różnią się znacznie pod względem konstrukcyjnym. Producenci specjalizujący się w rozwiązaniach przemysłowych dokładają wielu starań, aby ich produkty sprostały trudnym warunkom pracy. Często spotykanymi rozwiązaniami w tego typu urządzeniach są redundantne połączenie z jednostką nadrzędną, redundantne zasilanie czy przekaźniki alarmowe pozwalające informować o nietypowych sytuacjach. Spotyka się również urządzenia, które automatycznie informują o sytuacjach alarmowych za pomocą wiadomości lub SMS. Istotnym czynnikiem jest również odpowiednia konstrukcja mechaniczna. Powinna ona zapewnić odporność mechaniczną, wygodny i pewny montaż, odporność na drgania i wibracje. W wielu przypadkach konstrukcja urządzenia powinna zapewniać możliwość pracy w szerokim zakresie temperatur i właśnie ten aspekt konstrukcji urządzeń elektronicznych omówię w niniejszym artykule. Urządzenia elektroniczne przeznaczone do aplikacji przemysłowych mogą pracować w bardzo różnym otoczeniu w fabrykach, elektrowniach, w różnego rodzaju skrzynkach kontrolnych, na statkach itd. Często wiąże się to z pracą w ekstremalnych temperaturach. Urządzenia, które pracują w fabrykach bardzo często narażone są na ciągłe działanie ciepła. Natomiast np. modem, znajdujący się w skrzynce kontrolnej w pobliżu drogi, narażony jest na działanie niskich temperatur zimą oraz wysokich temperatur latem. Urządzenia o standardowej konstrukcji, narażone na pracę w tak skrajnych warunkach temperaturowych, bardzo szybko ulegają uszkodzeniu. Wymogi dla urządzeń pracujących w szerokim zakresie temperatur Aby urządzenie mogło bezawaryjnie pracować zarówno w wysokich temperaturach, jak i niskich, ujemnych temperaturach, musi spełnić szereg wymagań. W wysokich temperaturach potrzebne jest odprowadzanie ciepła, natomiast w niskich ogrzewanie wnętrza obudowy. Najpowszechniejszą metodą chłodzenia elementów elektronicznych, emitujących duże ilości ciepła jest stosowanie wentylatorów chłodzących. Niestety nie jest to dobre rozwiązanie w urządzeniach przeznaczonyczo pracy w warunkach przemysłowych. Ruchome elementy mogą bardzo łatwo uszkodzić się w warunkach drgań czy wibracji, które są dość powszechne w aplikacjach przemysłowych. Natomiast awaria wentylatora chłodzącego mogłaby pociągnąć za sobą awarię całego systemu. Stąd też w urządzeniach przeznaczonych do aplikacji przemysłowych powszechną praktyką jest konstrukcja bez wentylatorów chłodzących. Z tego względu producenci muszą wybierać elementy, które mogą pracować w szerokim zakresie temperatur oraz zapewnić odprowadzanie ciepła bez użycia wentylatorów. Pewnym wyjściem jest wybór elementów emitujących mniejsze ilości ciepła. Niestety układy emitujące niewielkie ilości ciepła pozostają najczęściej sprzeczne z wymogami pod względem wydajności. Elementy elektroniczne podczas pracy zawsze generują ciepło więc projektanci zazwyczaj koncentrują się na opracowaniu wydajnego systemu odprowadzania ciepła. Jednakże niektóre aplikacje wymagają od urządzeń, aby mogły pracować również w niskich, ujemnych temperaturach. Stanowi to nie lada wyzwanie dla projektantów ponieważ im efektywniejsze odprowadzenie ciepła z urządzenia, tym więcej wysiłku muszą ponieść, aby zapewnić prawidłową pracę również w niskich temperaturach. Kolejnym ważnym czynnikiem, jaki musi być wzięty pod uwagę w procesie projektowania nowego produktu, są koszty jego produkcji. Szeroki zakres temperatur wymusza wybór droższych elementów cechujących się lepszą jakością oraz poniesienie większego wysiłku w fazie projektowania i integracji systemu. W rezultacie projekt urządzenia przeznaczonego do pracy w szerokim zakresie temperatur jest kosztowny i powoduje, że produkt może być mniej konkurencyjny pod względem ceny. Rozwiązania na przykładzie produktów MOXA Rozwiązania, stosowane podczas projektowania urządzeń pracujących w szerokim zakresie temperatur przedstawię na przykładzie produktów firmy MOXA. Producent specjalizuje się w produkcji rozwiązań dla komunikacji przemysłowej. W ofercie znajdują się takie urządzenia jak: przemysłowe switche ethernetowe, serwery portów szeregowych, moduły kontrolno-pomiarowe, komputery przemysłowe, karty wieloportowe, media konwertery itp. Priorytetem firmy jest dostarczanie produktów, które sprostają trudnym, przemysłowym warunkom pracy. Wiele produktów może pracować w rozszerzonym zakresie temperatur. W przypadku produktów Moxa oznacza to najczęściej możliwość stabilnej pracy w temperaturach od -40 o C do +75 o C. 15\n16 Automatyka Bardzo istotnym czynnikiem podczas projektowania jest odpowiednie rozmieszczenie elementów elektronicznych. W pierwszej kolejności projektant powinien zlokalizować główne źródła ciepła i rozmieścić je odpowiednio na płycie głównej. Elementy znajdujące się najbliżej źródeł ciepła powinny być najbardziej wytrzymałe na podwyższoną temperaturę. Projektant powinien wybierać elementy emitujące możliwie najmniej ciepła oraz ograniczać pobór energii przez cały system stosując, w miarę możliwości, energooszczędne elementy. Ważnym czynnikiem determinującym prawidłowe zaprojektowanie urządzeń do pracy w szerokim zakresie temperatur jest właściwe testowanie. Większość producentów stosuje komory termiczne z wymuszoną konwekcją. Jednakże wyniki testów mogą być nierzetelne ponieważ rzeczywiste warunki mogą być odmienne. MOXA rozwiązała ten problem stosując komory cieplne z naturalną konwekcją. W ten sposób w czasie testów można zasymulować warunki bardziej zbliżone do naturalnych, dzięki czemu testy są bardziej rzetelne. Do budowy urządzeń, które pracują w szerokim zakresie temperatur, niezbędne są odpowiednie komponenty. Firma Moxa ma własną bazę elementów elektronicznych i innych materiałów, które mogą być użyte do produkcji urządzeń. Wszystkie elementy znajdujące się w bazie są najpierw testowane w komorze termicznej z naturalną konwekcją. W ten sposób projektanci mają do dyspozycji bazę sprawdzonych komponentów, które są odpowiednie do urządzeń przeznaczonych do pracy w szerokim zakresie temperatur. W konstrukcji urządzeń stosuje się różne metody odprowadzania ciepła. Najprostszą metodą są otwory wentylacyjne. Stosuje się je zazwyczaj w parach, na przeciwległych ścianach obudowy (najczęściej na górze i dole urządzenie) dzięki czemu powietrze może swobodnie przepływać przez wnętrze urządzenia zapewniając odprowadzenie ciepła. Jednakże ta metoda jest odpowiednia do urządzeń, które nie generują zbyt dużo ciepła oraz są montowane w miejscach, gdzie jest dobry przepływ powietrza. Niestety ta metoda odprowadzania ciepła nie zapobiega dostawaniu się kurzu czy wody do wnętrza obudowy. Inną metodą stosowaną do odprowadzania ciepła jest stosowanie rurek cieplnych (ang. heat pipes). Jest to rurka, która zawiera parującą i skraplającą się ciecz do transportu ciepła Rys. 2. Rurka cieplna zasada działania Elementy elektroniczne mogą być pokryte przewodnikami ciepła do których przylegają pola absorbujące ciepło. Do tych pól przymocowana jest rurka cieplna i doprowadzona jest do miejsca, gdzie łatwo jest rozproszyć ciepło. Rys. 1. Otwory wentylacyjne w komputerze wbudowanym IA-240-LX-T Kolejną metodą odprowadzania ciepła jest użycie radiatorów. Są to elementy, które odprowadzające ciepło elementu, z którym się stykają, do otoczenia. Najczęściej wykonane są z metali dobrze przewodzących ciepło np. aluminium. Aby ułatwić oddawanie ciepła do otoczenia, radiatory mają dużą powierzchnię od stro- 16\n17 Rys. 3. Rurki cieplne w komputerze wbudowanym MOXA DA LX prowadzane jest tylko z elementu na którym zamontowany jest radiator. Po drugie, ciepło, które oddaje radiator, emitowane jest do wnętrza obudowy. Moxa rozwiązała ten problem stosując radiatory typu H. Rozwiązanie to polega na tym, że nad płytą z elementami elektronicznymi umieszczona ny zewnętrznej, emitującej ciepło do otoczenia. Uzyskuje się to za pomocą specjalnego kształtowania w postaci żeber, prętów itp. Ponieważ tradycyjne radiatory są mocowane bezpośrednio na elemencie elektronicznym, możliwości odprowadzania ciepła są ograniczone. Po pierwsze ciepło odumieszczony jest metalowy element połączony z radiatorem, który powierzchnię emitującą ciepło ma na zewnątrz urządzenia radiator stanowi po prostu część obudowy. Dzięki temu ciepło może być odprowadzane z kilku elementów elektronicznych i emitowane bezpośrednio na zewnątrz. Zasadę działanie radiatora typu H ilustruje rysunek 4. W urządzeniach, które pracują w szerokim zakresie temperatur trzeba również zadbać o stabilną pracę w niskich temperaturach. Oprócz doboru odpowiednich elementów, Moxa stosuje elementy podgrzewające temperaturę. Elementy podgrzewające zaczynają działać automatycznie w sytuacji gdy temperatura spada poniżej określonego progu. Dzięki temu produkty Moxy mogą stabilnie pracować w temperaturze dochodzącej do -40 o C. Istotne jest odpowiednie sterownie, które powinno uruchamiać elementy podgrzewające tylko wtedy, gdy jest to niezbędne. Możliwość pracy urządzenia w szerokim zakresie temperatur jest wielokrotnie istotnym warunkiem przy wyborze urządzeń do aplikacji przemysłowych. Aby urządzenie elektroniczne przez długi czas mogło stabilnie i bezawaryjnie pracować w szerokim zakresie temperatur, jego konstrukcja musi sprostać wielu, często trudnym do pogodzenia, wymaganiom. Na przykładzie produktów firmy Moxa, która ma duże doświadczenie w projektowaniu niezawodnych urządzeń przeznaczonych do pracy w warunkach przemysłowych pokazałem główne rozwiązania konstrukcyjne, jakie stosują producenci sprzętu elektronicznego przeznaczonego do pracy w szerokim zakresie temperatur. Rys. 4. Radiator typu H Cezary Ziółkowski Elmark Automatyka Sp. z o.o. 17\n18 Automatyka Automatyka w kolejnictwie To już prawie 200 lat odkąd przemysł komunikacji kolejowej zaczął stawiać swoje pierwsze kroki. Pierwszy tabor w historii pojawił się na początku XIX w. co prawda bazował on na sile mięśni zwierząt i ludzi, ale było to pierwsze zastosowanie w kopalniach i zakładach przemysłowych. Natomiast pierwsza linia regularnej komunikacji publicznej powstała w W Anglii przewożąc pasażerów na 15 km trasie z Stockton do Darlington. Ciekawe, że mimo upływu tylu lat wiele obecnych sieci kolejowych nadal wykorzystuje proste systemy sygnalizacyjne, bazujące na komunikacji świetlnej i ludzkim wzroku. Widocznie czynnik ludzki nadal jest istotnym elementem składającym się na efektywny i bezpieczny system sieci kolejowej, a być może jest to również Tak będzie wyglądać sieć kolei dużych prędkości w Polsce w 2025 r. kwestia odpowiedzialności. Obecnie dziedzina systemów sterowania i komunikacyjnych w rynku kolejnictwa jest na tyle rozwinięta, że stanowi poważny element całego rynku automatyki przemysłowej. W związku z powyższym rynek kolejowy to w ostatnich czasach bardzo atrakcyjny obszar dla przedsiębiorstw związanych z automatyką przemysłową. Integracja europejska ciągnie za sobą rozwój infrastruktury, również kolejowej. Przykładowo w Polsce przewiduje się, że zaangażowanie środków UE oraz budżetowych w modernizację dworców i zwiększenie środków na utrzymanie i remonty linii kolejowych, może wynieść docelowo 7-8 mld zł rocznie. Tak więc polska kolej ma zdecydowanie szansę podnieść jakość usług komunikacyjnych i zrealizować plan przewidziany na lata Właśnie do tego czasu ma powstać budowana od podstaw linia łącząca Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław, określona mianem linii Y. Oprócz tego modernizację ma przejść odcinek CMK (Centralnej Magistrali Kolejowej) łączący Warszawę z Krakowem i Katowicami, po którym będą jeździć pociągi Pendolino dostarczone przez firmę Alstom. Jest to wyraźny sygnał dla producentów wszelkiej maści komponentów automatyki przemysłowej, że już teraz warto poświęcić temu rynkowi sporo uwagi. Moxa od 2009 r. systematycznie aktualizuje swoją ofertę o urządzenia certyfikowane w standardzie EN50155 oraz EN Są to najważniejsze certyfikaty dla urządzeń komunikacyjnych, które stosuje się do budowy systemów CCTV, informacji pasażerskiej czy bezprzewodowej wymiany danych taboru z infrastrukturą. Standardy te jasno określają, że urządzenia zgodne muszą pracować w określonym zakresie temperatur, min. od -25 C do 55 C. Ponadto musza być odporne na wstrząsy, być wykonane w technice bezwentylatorowej i wyposażone w złącza Ethernet typu M12 czy M23. Mając silną pozycję na rynku switchy przemysłowych, producent Moxa wzbogacił swoją ofertę o switche zarządzane i niezarządzane, wyposażone w złącza M12 czy M23, pracujące również w standardzie PoE. Seria zarządzalnych switchy warstwy drugiej wykorzystuje protokoły re- 18\n19 dundacji Turbo Ring w wersji I oraz II. Protokół Turbo Ring umożliwia zrealizowanie bardzo istotnej redundancji w komunikacji między urządzeniami na pojeździe. Z produktów stricte realizujących wymianę danych, w ofercie znajdują się również urządzenia bezprzewodowe pracujące w standardzie IEEE a/b/g/n w trybie AccessPoint/Bridge/Client. Urządzenia Serii AWK realizują komunikację na odległość do 10 km w paśmie 5 GHz Oferta urządzeń Moxa nie skupia się tylko i wyłącznie na transmisji danych. Ponieważ z uwagi na bezpieczeństwo podróżnych, systemy CCTV na pojazdach kolejowych stały się bardzo istotnym elementem wyposażenia taboru, Moxa wprowadziła do swojej oferty również platformy Network Video Recorder (NVR) oparte o komputery wbudowane typu box, oczywiście zgodnie ze standardami EN50155 oraz EN Komputery NVR Moxa charakteryzują się specjalnymi kasetami na dyski SSD oraz komercyjne HDD, umożliwiającymi wymianę zapełnionego napędu na nowy, bez przerywania pracy urządzenia czyli w tzw. trybie Hot-Swappable. Oprócz komputerów przeznaczonych do rejestracji i odtwarzania obrazu, w ofercie Moxa znajdują się również komputery kolejowe wyposażone w szereg interfejsów bezprzewodowych zarówno a/b/g/n jak i do sieci komórkowej czy GPS. Ponieważ komputery te bazują na systemie Windows lub Linux, możliwości zastosowania są bardzo szerokie i zależą głównie od umiejętności programistycznych. Przykładowo komputer może pełnić funkcję platformy realizującej komunikację z centralą sterującą ruchem poprzez jeden kanał komunikacji bezprzewodowej. Ponadto może pełnić funkcję routera udostępniającego Internet na pokładzie poprzez interfejs WiFi, wykorzystując pasmo HSDPA czy HSPA+. Łącze komórkowe może bazować na pakietach udostępnianych przez kilku dostawców, w danej chwili wybierając źródło o najsilniejszym sygnale w danej lokalizacji. Co więcej, z uwagi na szerokie możliwości wykorzystania platformy, na życzenie klienta, integrator może zaproponować wdrożenie funkcjonalności o dowolnym przeznaczeniu. Przykładowo może to być aplikacja mobilna na telefon komórkowy, działająca w oparciu o przeglądarkę internetową lub aplikacje mobilną (pracującą na OS telefonu komórkowego). Taka aplikacja umożliwiałaby swobodny, ale i nadzorowany dostęp do Internetu poprzez formularz rejestracyjny i server nadzorujący. Platforma ta to również bardzo ciekawa do zagospodarowania przestrzeń reklamowa, a więc i potencjalny zysk dla klienta końcowego, np. zarządu transportu miejskiego. Maciej Kifer Elmark Automatyka Sp. z o.o. 19\n20 Automatyka Telemetria bezprzewodowa Wiele przemysłowych aplikacji wymaga bezprzewodowej transmisji danych z odległych lokalizacji. Do tego typu aplikacji możemy zaliczyć systemy sygnalizacji świetlnej, stacje pogodowe, rurociągi, stacje energetyczne itp. Aby system był efektywny i niezawodny, urządzenia kontrolno-pomiarowe powinny spełniać wiele wymagań, które zostaną opisane w niniejszym artykule. Urządzenia pracujące w zdalnej lokalizacji muszą najczęściej pełnić kilka funkcji modemu GPRS, sterownika PLC, zdalnych wejść/wyjść umożliwiających podłączenie różnego rodzaju sygnałów analogowych i cyfrowych, systemu alarmującego oraz rejestratora danych. Aby system był niezawodny i stabilny, wszystkie funkcji powinny być realizowane przez jedno urządzenie. Bardzo ważnym czynnikiem jest efektywna i oszczędna komunikacja bezprzewodowa. Generalnie możemy wyróżnić dwa rodzaje połączenia ze zdalną lokalizacją. W architekturze pasywnej centrum kontrolne łączy się ze zdalnym urządzeniem żądając przesłania danych. Jeżeli przerwy między żądaniami będą zbyt długie, czas reakcji na zaistniałe sytuacje może być zbyt długi. Natomiast krótkie przerwy między zapytaniami generują duży ruch, co w przypadku połączenia GPRS wiąże się z dużymi kosztami. Lepszym rozwiązaniem jest architektura aktywna w której urządzenie zdalne decyduje kiedy wysłać dane. W ten sposób można tak skonfigurować zdalne urządzenie, że dane będą wysyłane np. w sytuacji alarmowej lub w przypadku zmiany określonych sygnałów o konkretną wartość. Dzięki temu informacje alarmowe mogą szybciej docierać do systemu SCADA jednocześnie ilość wysyłanych danych jest mniejsza. Urządzenie zdalne powinno posiadać wbudowaną logikę pozwalającą na realizowanie sterowania oraz alarmowanie w określonych sytuacjach. Wbudowana logika pozwala szybko reagować na zaistniałe zdarzenia reagując na nie w zdefiniowany sposób. Ponadto może wysyłać alarmy za pomocą wiadomości SMS, , SNMP czy TCP/UDP. Zintegrowane rozwiązanie powinno umożliwiać podłączenie wielu sygnałów różnego rodzaju, zarówno analogowych jak i cyfrowych. Przydatną funkcją jest również możliwość podłączenie urządzenia z interfejsem szeregowym, w który wyposażony jest wiele urządzeń przemysłowych. Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wymienione wymagania firma MOXA zaprojektowała urządzenia io- Logik W5340 i iologikw5312, które w kompaktowej obudowie (13x10x5cm) integrują modem GPRS, prosty sterownik, wejścia/wyjścia cyfrowe i analogowe (tylko W5340), czytnik kart SD umożliwiający lokalne zbieranie danych oraz port szeregowy RS- 232/422/485. Moduły wyposażono w wejścia/wyjścia umożliwiające dokonywanie pomiarów oraz sterowanie. W5312 posiada 8 wejść cyfrowych, 8 wyjść cyfrowych oraz 4 konfigurowalne wejścia/wyjścia cyfrowe. W5340 wyposażono w 4 wejścia analogowe (konfigurowalne jako napięciowe lub prądowe, przetwornik A/C 16-bit), 8 konfigurowalnych wejść/wyjść cyfrowych oraz w 2 wyjścia przekaźnikowe. Liczbę wejść/wyjść można w łatwy sposób rozszerzyć stosując moduły z serii iologik E1200 (można dołączyć do 3 modułów). Moduły iologikw5300 występują w dwóch wersjach temperaturowych. Standardowe wersje mogą pracować w temperaturze od -10 do +55 o C. W wersji oznaczonej literą T temperatura pracy urządzeń wynosi od -40 do +70 o C. Z urządzeniami dostarczane jest bezpłatne oprogramowanie Active OPC Server umożliwiające zrealizowanie 20 architektury, w której urządzenie zdalne decyduje o wysłaniu danych, dzięki czemu przekazanie informacji o zmianie stanu jest szybsze, a zajętość sieci i koszty przesyłania danych mniejsze. Dla bardziej wymagających aplikacji Moxa wprowadziła niedawno dwa nowe modele rozszerzające serię W5000. Oba obsługują dużo szybszą transmisję z standardzie HSDPA. Model iologik W5340-HSDPA dodaje do standardowego modelu W5340 możliwość szybszej transmisji bezprzewodowej. Większe różnice znajdziemy iologik W5348-C-HSDPA, który programowany jest w języku C/ C++ co daje większą elastyczność w porównaniu ze standardowym definiowaniem zachowania logiki za pomocą reguł typu if-then-else. Zintegrowanie wielu funkcji w jednym urządzeniu oraz dostosowanie do przemysłowych warunków pracy zapewnia stabilną i niezawodną pracę. Natomiast zastosowanie wbudowanej logiki i technologii aktywnego przesyłania danych zapewnia szybkie informowanie o zaistniałych zmianach stanu mierzonych sygnałów oraz natychmiastowe alarmowanie w przypadku wystąpienia sytuacji tego wymagających. Dzięki temu urządzenia MOXA iologikw5300 to idealne rozwiązanie do wszelkich aplikacji telemetrycznych w których centrum sterowania zbiera dane z oddalonych obiektów za pomocą bezprzewodowego interfejsu GPRS lub HSDPA. Cezary Ziółkowski Elmark Automatyka Sp. z o.o.\n21 Szeroka oferta urządzeń zasilających firmy Mean Well Firma Mean Well światowy lider w produkcji zasilaczy, posiada bogatą ofertę urządzeń dla zastosowań w automatyce, elektronice, telekomunikacji jak również w systemach alarmowych i kontroli dostępu. Wysoka sprawność, niezawodność, funkcjonalność oraz korzystny stosunek ceny do jakości to jedne z wielu zalet produktów firmy. Wraz z rozwojem nowych technologii produkcyjnych w takich dziedzinach jak elektronika, automatyka i energetyka, pojawiają się nowe normy dotyczące zmniejszenia zużycia energii nie tylko na etapie produkcji, ale również podczas eksploatacji urządzeń. Coraz większa troska o ochronę środowiska skłania producentów do tworzenia nowych rozwiązań, w efekcie czego nie tylko producent, ale również końcowy użytkownik przyczynia się do oszczędzania energii. W odpowiedzi na zapotrzebowanie rynku firma Mean Well poszerza swoją ofertę o nowe zasilacze przystosowane do montażu na szynie DIN. Ogólny trend miniaturyzacji elektroniki przełożył się na powstanie nowej serii zasilaczy o wysokiej sprawności SDR 120W/240W/480W. Duża moc w wąskiej obudowie tak najkrócej można scharakteryzować tą serie. Modele SDR posiadają mniejsze gabaryty, aktywną funkcję PFC,oraz szeroki zakres napięcia wejściowego (AC lub DC). Zasilacze przeznaczone są do pracy przy otwartym obiegu powietrza w zakresie temperatur od -25 do +70oC, a napięcie wyjściowe wynosi 24V i 48V (dodatkowo 12V w SDR-120). Podobne modele lecz o poszerzonym zakresie napięcia wejściowego VAC reprezentuje seria WDR ( można je podłączyć międzyfazowo do sieci trójfazowej). Mean Well w ofercie posiada kilka serii zasilaczy na szynę DIN o szerokim zakresie zastosowań. Jeśli szukamy zasilacza małej mocy (np. do zasilania pojedynczego urządzenia) wówczas idealnym rozwiązaniem są zasilacze serii MDR oraz DR o mocach od 10 do 100W. Rys. 1. Zasilacz impulsowy na szynę DIN DR-15 W miejscach gdzie zasilanie sieciowe jest trójfazowe można zastosować zasilacze serii DRT dostępne z napięciem wyjściowym 24 i 48V oraz mocami wyjściowymi 240, 480 i 960W. Natomiast dla urządzeń pełniących funkcje o kluczowym znaczeniu, gdzie chwilowa awaria lub brak zasilania sieciowego generuje duże straty finansowe, odpowiednia jest oferta modułów zapewniających ciągłość pracy. Aby ustrzec się takich sytuacji możemy zastosować redundantny system zasilania wykorzystując do tego celu moduł DR-RDN-20, lub skorzystać z modułu DR-UPS-40 który w połączeniu z zewnętrznym akumulatorem pełni rolę zasilacza akumulatorowego (UPS). Mimo wielu funkcji, bardzo dobry parametrów i dostępnych dużych mocy wymienione zasilacze nie wymagają dodatkowego źródła chłodzenia oraz spełniają szereg norm i standardów bezpieczeństwa. Czasem zdarza się tak, że jest potrzeba uzyskania dodatkowych napięć zasilających o innej wartości niż główny potencjał zasilania, gdzie trzeba zapewnić izolację galwaniczną, napięcie ujemne lub zapewnić zasilanie dla urządzenia, którego masy poszczególnych bloków funkcjonalnych są na różnych potencjał. Nie ma wtedy konieczności kupowania kilku zasilaczy, czy też stosowania dodatkowych przetwornic DC/DC gdyż możemy zastosować wielowyjściowe zasilacze modułowe. Przykładem takich urządzeń jest seria G3. Posiadają one w zależności od modelu od 1-4 wyjść w różnych konfiguracjach napięć dodatnich i ujemnych. Dostępne moce od 15 do 150W, specjalne kondensatory elektrolityczne o wydłużonej żywotności i wytrzymałości temperaturowej 105 C, odporność na wibracje do 5G, oraz dopuszczalna temperatura pracy Rys. 2. Zasilacz impulsowy serii G3 tych urządzeń od -20 do +70 C dają bardzo duże możliwości zastosowań. Dodatkowo posiadają zabezpieczenia przeciwzwarciowe, przepięciowe oraz przeciążeniowe i wytrzymałość do 300VAC na wejściu przez 5 sekund. Te wszystkie zalety idą w parze z wysoką sprawnością, niezawodnością, dużą wydajnością mocy w stosunku do rozmiarów, a to wszystko przy zachowaniu norm i standardów. 21\nAutomatyka w energetyce, komunikacja i standard Komputer Przemysłowy Da-681-I-DPP-T. Wprowadzenie\nAutomatyka w energetyce, komunikacja i standard 61850-3. Komputer Przemysłowy Da-681-I-DPP-T Wprowadzenie Specyfika podstacji energetycznych, jak i innych skomplikowanych obiektów, wymaga aby zastosowane


Baza inwestycji Brudzew / Nowe i planowane inwestycje budowlane INFO-INWEST.\nLista inwestycji - Brudzew\nPoznań (965) Kalisz (162) Piła (141) Ostrów Wielkopolski (90) Konin (83) Leszno (75) Września (65) Gniezno (63) Krotoszyn (58) Pleszew (44) Śrem (40) Jarocin (39) Turek (39) Kępno (35) Kościan (31) Wronki (30) Luboń (29) Wągrowiec (29) Komorniki (28) Tarnowo Podgórne (28) Złotów (28) Szamotuły (27) Koło (26) Środa Wielkopolska (26) Swarzędz (23) Grodzisk Wielkopolski (22) Rawicz (20) Trzcianka (20) Chodzież (19) Wolsztyn (19) Gostyń (18) Nowy Tomyśl (18) Plewiska (18) Rokietnica (18) Koźmin Wielkopolski (17) Oborniki (16) Jasin (15) Mosina (15) Puszczykowo (15) Suchy Las (15) Kórnik (14) Murowana Goślina (14) Słupca (14) Zbąszyń (14) Budzyń (13) Czarnków (13) Jastrowie (13) Niepruszewo (13) Ostrzeszów (13) Kostrzyn (12) Koziegłowy (12) Nowe Skalmierzyce (12) Pobiedziska (12) Jaraczewo (11) Międzychód (11) Wysogotowo (11) Dąbrówka (10) Margonin (10) Skórzewo (10) Wieleń (10) Czempiń (9) Robakowo (9) Sady (9) Ujście (9) Zalasewo (9) Baranów (8) Dopiewo (8) Gądki (8) Opalenica (8) Opatówek (8) Sieraków (8) Stęszew (8) Trzemeszno (8) Czerwonak (7) Kleszczewo (7) Kościelec (7) Krajenka (7) Stare Miasto (7) Strzałkowo (7) Swadzim (7) Zagórów (7) Buk (6) Granowo (6) Kłodawa (6) Lipno (6) Mieścisko (6) Odolanów (6) Orzechowo (6) Osieczna (6) Pępowo (6) Pniewy (6) Powidz (6) Rychwał (6) Ślesin (6) Śmigiel (6) Tuliszków (6) Wyrzysk (6) Zduny (6) Bralin (5) Ceków (5) Chrzypsko Wielkie (5) Kąkolewo (5) Kłecko (5) Kłoda (5) Kobylnica (5) Krobia (5) Krzyż Wielkopolski (5) Malanów (5) Miłosław (5) Nowa Wieś (5) Okonek (5) Owińska (5) Paczkowo (5) Porażyn (5) Przykona (5) Rogoźno (5) Rojów (5) Sośnie (5) Wysocko Wielkie (5) Zakrzewo (5) Złotniki (5) Batorowo (4) Biedrusko (4) Bogdanowo (4) Ceków-Kolonia (4) Dąbrowa (4) Dobrzyca (4) Głuchowo (4) Godziesze Małe (4) Jeziorki (4) Kawęczyn (4) Kazimierz Biskupi (4) Kobylin (4) Kościelna Wieś (4) Kotlin (4) Kruszewnia (4) Krzemieniewo (4) Krzywiń (4) Lisków (4) Łęka Opatowska (4) Miejska Górka (4) Perzów (4) Przeźmierowo (4) Przygodzice (4) Skoki (4) Sława Wielkopolska (4) Sulmierzyce (4) Szydłowo (4) Święciechowa (4) Trzcinica (4) Tulce (4) Witaszyce (4) Witkowo (4) Władysławów (4) Żerków (4) Baranowo (3) Białężyce (3) Bierzglinek (3) Błażejewko k. Kórnika (3) Bogucin (3) Bojanowo (3) Bolechowo (3) Bolechowo-Osiedle (3) Bolewice (3) Borek Wielkopolski (3) Boruja Kościelna (3) Brzeziny (3) Bytkowo (3) Chobienice (3) Chwałkowo (3) Czerniejewo (3) Dobra (3) Gizałki (3) Glinka Duchowna (3) Glinno (3) Golęczewo (3) Gorzyce Wielkie (3) Góra (3) Grabów Nad Prosną (3) Grodziec (3) Grotniki (3) Grzegorzew (3) Grzymysławice (3) Hilarów (3) Jankowice (3) Kaczory (3) Kaźmierz (3) Kleczew (3) Kokanin (3) Konarzewo (3) Koninko (3) Kotowo (3) Kowanówko (3) Koźminek (3) Krzyżowniki (3) Książ Wielkopolski (3) Kuźnica Żelichowska (3) Kwilcz (3) Łekno (3) Łowyń (3) Mąkoszyce (3) Mikstat (3) Mroczeń (3) Nagradowice (3) Nekla (3) Nowe Miasto Nad Wartą (3) Palaty (3) Palędzie (3) Pawłowice (3) Piaski (3) Pogorzela (3) Poniec (3) Rabowice k. Swarzędza (3) Racot (3) Rogalin (3) Rosnowo gm. Komorniki (3) Rozdrażew (3) Ryczywół (3) Rydzyna (3) Sękowo (3) Siekierki Wielkie (3) Skórka (3) Sompolno (3) Stare Oborzyska (3) Stawiszyn (3) Szczytniki (3) Szewce (3) Świętno (3) Tuchorza (3) Wielichowo (3) Wierzbinek (3) Witaszyczki (3) Wtórek (3) Zalesewo (3) Żelazków (3) Biadki (2) Biskupice (2) Biskupice Ołoboczne (2) Bogusławice (2) Boników (2) Brodnica (2) Brzostowo (2) Bugaj (2) Chełmce (2) Chocicza Mała gm. Września (2) Chojęcin-Parcele (2) Czapury k. Poznania (2) Czermin (2) Damasławek (2) Dąbrowa gm. Dopiewo (2) Dąbrówka, gm. Dopiewo (2) Dominowo (2) Dopiewiec (2) Doruchów (2) Dymaczewo Nowe (2) Fałkowo (2) Garki (2) gm. Czempiń (2) Gogolewo (2) Golina (2) Gołańcz (2) Gołuchów (2) Gołuski (2) Gorzyce Małe (2) Goślinowo (2) Gowarzewo (2) Grabonóg (2) Grzymiszew (2) Grzymysławice (2) Gułtowy (2) Gwiazdowo k. Poznania (2) Jankowo Dolne (2) Jasin gm. Swarzędz (2) Kaczanowo (2) Kamionki (2) Kamionna (2) Karpicko (2) Kąty (2) Kobyla Góra (2) Kostrzyn Wielkopolski (2) Kotunia gm. Słupca (2) Kramsk (2) Kruszewo (2) Kuchary (2) Laski (2) Lednogóra (2) Lewków (2) Lipka (2) Lisiec Wielki (2) Lubosz (2) Lulkowo (2) Lusówko (2) Lusówko gm. Tarnowo Podgórne (2) Lwówek (2) Łęczyca (2) Łobżenica (2) Łubowo (2) Marianowo (2) Michałków (2) Mikorzyn (2) Mochy (2) Modła Królewska (2) Morawin (2) Mrowino (2) Niepart (2) Nochowo (2) Nosków (2) Nowe Oborzyska (2) Oborniki, Kowanówko (2) Obra (2) Obrzycko (2) Ociąż (2) Olszowa (2) Orpiszew (2) Osiek Mały (2) Ostroróg (2) Ostrowite (2) Otoczna (2) Parzynów (2) Pianowo (2) Piekary (2) Piotrowo (2) Piotrowo Pierwsze (2) Powiercie (2) Przemęt (2) Psary (2) Psary Małe (2) Raczyce (2) Radzewo (2) Romanowo Dolne (2) Ruda (2) Rzgów (2) Sady gm. Tarnowo Podgórne (2) Siedlemin (2) Sierosław (2) Sieroszewice (2) Sławsk (2) Słodków (2) Smaszew (2) Sobota (2) Sokolniki (2) Starczanowo (2) Strykowo (2) Strzyżewice (2) Suchorzew (2) Sulęcinek (2) Szałe (2) Szreniawa (2) Śródka (2) Świba (2) Trębaczów (2) Troszczyn (2) Więckowice (2) Wijewo (2) Wilkowice (2) Wiry gm. Komorniki (2) Wola Książęca (2) Wronczyn (2) Wysoka (2) Zagorzyn (2) Zakrzew (2) Złotniki k. Poznania (2) Żydowo (2) Adamowo (1) Adolfowo (1) Aleksandria (1) Aleksandrowo gm. Wronki (1) Anastazewo (1) Antonin (1) Augustowo (1) Babiak (1) Babin-Olędry (1) Bachorzew (1) Baranowo gm. Tarnowo Podgórne (1) Bartoszkowo, gm. Tarnówka (1) Benice (1) Będlewo (1) Biała (1) Białężyce koło Wrześni (1) Białężyn (1) Białężyn, Murowana Goślina (1) Biezdrowo (1) Bieździadów (1) Biskupie, Wąsocze gm. Ślesin (1) Blękwit (1) Blizanów (1) Blizanów, Janków (1) Błażejewo (1) Błońsko (1) Bodzewo (1) Bodzyniewo (1) Boguszyn (1) Bonikowo (1) Borkowice (1) Boruja Nowa (1) Boruszyn (1) Borzęcice (1) Boszkowo-Letnisko (1) Bracholin (1) Branno (1) Brenno (1) Brodowo gm. Środa Wielkopolska (1) Broniszewice (1) Brylewo gm. Krzemieniewo (1) Brzezińskie Holendry (1) Brzeźno (1) Brzostów (1) Brzoza gm. Krotoszyn (1) Bucz (1) Budzisław Górny (1) Budzisław Kościelny (1) Buntowo (1) Buszewo (1) Ceradz Dolny gm. Duszniki (1) Ceradz Kościelny (1) Cerekwica (1) Cerekwica Nowa (1) Cerkwica (1) Chełst (1) Chlebów gm. Turek (1) Chludowo gm. Suchy Las (1) Chłapowo (1) Chocicza (1) Chojniki (1) Chojno (1) Chojny (1) Chomęcice (1) Chomęcice gm. Komorniki (1) Chotów (1) Chrzan (1) Chwalibogowo (1) Chwałkowo Kościelne (1) Ciążeń (1) Cielcza (1) Cielcza gm. Jarocin (1) Cienin Zaborny-Parcele (1) Cierpiatka (1) Czachorowo (1) Czacz (1) Czajcze (1) Czajków (1) Czapury (1) Czarnylas (1) Czołowo (1) Dakowy Suche (1) Daleszyn (1) Darnowo (1) Daszewice (1) Dąbcze (1) Dąbcze gm. Rydzyna (1) Dąbie (1) Dąbie Nad Nerem (1) Dąbie Nad Nerem, Domanin (1) Dąbrowa gm. Damasławek (1) Dąbrowa gm. Koźminek (1) Dąbrowa Mała (1) Dąbrówka gm. Dopiewo (1) Dąbrówka Leśna (1) Dębe (1) Dębe gm. Żelazków (1) Dębiec gm. Kórnik (1) Dębniałki Kaliskie (1) Dębnica (1) Dębnica, Działyń (1) Dębno gm. Nowe Miasto Nad Wartą (1) Długa Wieś gm. Dobra (1) Długie Stare (1) Dobieszczyzna (1) Dobieżyn (1) Dobra Nadzieja (1) Dobrzyniewo gm. Wyrzysk (1) Dolsk (1) Domaradzice (1) Donaborów (1) Drawsko (1) Drożki (1) Drużyna (1) Drzewce (1) Drzymałowo (1) Duszna Górka (1) Duszniki (1) Dziećmierowo (1) Dzierzbin-Kolonia (1) Emilewo (1) Fabianów (1) Fałkowo, gm. Łubowo (1) Gaj Mały (1) Gaj Mały gm. Obrzycko (1) Garzyn (1) Gębarzewo (1) Gębice (1) Gierłatowo (1) Gizałki, Wierzchy (1) Glinka Duchowna gm. Kostrzyn (1) Głuchów (1) Głuponie (1) gm. Chrzypsko Wielkie (1) gm. Czarnków (1) gm. Łobżenica (1) gm. Miedzichowo (1) gm. Rychwał (1) gm. Siedlec (1) gm. Turek (1) Godziesze Wielkie (1) Gola (1) Golina Wielka (1) Gołanice (1) Gołuchów, Jedlec (1) Gołuski, gm. Dopiewo (1) Goranin (1) Gorzów Wielkopolski (1) Gorzupia (1) Gostuń (1) Gostyń, Kosowo 28 (1) Gościejewo (1) Górka gm. Oborniki (1) Góry gm. Wilczyn (1) Górzna (1) Grabonóg gm. Piaski (1) Granowiec (1) Grębanin (1) Grójec Wielki (1) Gruszyn (1) Gryżyna (1) Grzebienisko (1) Henrykowo (1) Henryków (1) Honoratka (1) Huta (1) Huta Szklana (1) Janikowo (1) Jankowice gm. Tarnowo Podgórne (1) Jankowo (1) Jankowy (1) Janków (1) Janków Zaleśny (1) Jasin k.Swarzędza (1) Jastrowo (1) Jedlec (1) Jedlec gm. Gołuchów (1) Jerzykowo (1) Jezierzyce Kościelne (1) Jędrzejewo (1) Józefów (1) Kaczki Średnie (1) Kaliska (1) Kaliszany (1) Kaliszkowice Ołobockie 5 (1) Kalwy (1) Kamieniec (1) Kamionka, Kamionka (1) Kamionki gm. Kórnik (1) Kaplin gm. Międzychód (1) Karolew (1) Karpicko gm. Wolsztyn (1) Karski (1) Kaszczor (1) Kąkolewice (1) Kiączyn (1) Kicin (1) Kiełczewo (1) Kierzno (1) Kijewo (1) Kiszewo gm. Oborniki (1) Kiszkowo (1) Kleszczew (1) Kluczewo (1) Kobierno gm. Krotoszyn (1) Kobylin, Smolice (1) Kobylniki (1) Kolno gm. Międzychód (1) Kołaczkowo (1) Komorowo k. Wolsztyna (1) Konarskie gm. Kórnik (1) Konarzew (1) Konarzewo gm. Dopiewo (1) Koninko gm. Kórnik (1) Kopanica (1) Koszanowo (1) Kościan Południe - Radomicko (1) Kościerzyn Wielki (1) Kościuszków (1) Kotowiecko (1) Kotunia (1) Kowale Księże (1) Kowale Pańskie (1) Kowalewek (1) Kowalewo (1) Kowalewo Opactwo gm. Słupca (1) Koźmin Wielkopolski, Borzęcice (1) Koźmin Wielkopolski, Borzęciczki (1) Koźminiec (1) Kórnik- Bnin (1) Kórnik, Robakowo (1) Kraszewice (1) Krągola (1) Kretków (1) Krosinko (1) Krosno (1) Krosno gm. Mosina (1) Kruchowo (1) Krzekotowice (1) Krzemieniewo, Górzno (1) Krzemionka (1) Krzesiny (1) Krzycko Wielkie (1) Krzykosy (1) Krzymów (1) Krzyszkowo (1) Kujan (1) Kujan gm. Zakrzewo (1) Kunowo (1) Kuny 13 (1) Kurza Góra (1) Kurza Góra gm. Kościan (1) Lamki (1) Laskowo (1) Latelice (1) Latowice (1) Lewice gm. Międzychód (1) Libartowo (1) Lisewo (1) Lotyń (1) Lubonia (1) Luboniec (1) Ludomy (1) Ludwikowo (1) Lusowo (1) Lusowo gm. Tarnowo Podgórne (1) Lutom (1) Lutynia (1) Łagiewniki Kościelne (1) Łagowo gm. Krzywin (1) Łąka Wielka (1) Łąkie (1) Łąkociny (1) Łękno (1) Łokacz Wielki (1) Łomnica (1) Łopiszewo (1) Łowęcin (1) Łódź (1) Ługi (1) Łukom gm. Zagórów (1) Łukowo (1) Łysek (1) Macew gm. Gołuchów (1) Magnuszewice (1) Maksymilianowo (1) Malewo (1) Maniewo gm. Oborniki (1) Margonin, Lipiny (1) Masłowo (1) Mączniki (1) Mąkoszyce gm. Kobyla Góra (1) Mchowo gm. Babiak (1) Mechlin (1) Mianowice (1) Mianowice k. Kępna (1) Miedzichowo (1) Mielcuchy (1) Mieleszyn (1) Mielno (1) Mieszków (1) Międzychodzie (1) Mikuszewo (1) Milcz gm. Chodzież (1) Miłkowice (1) Miranowo gm. Gostyń (1) Młodasko (1) Młodasko gm. Kaźmierz (1) Morzyczyn (1) Mosina, Puszczykowo (1) Moszczanka (1) Mrowino, gm. Rokietnica (1) Muchocin gm. Międzychód (1) Muchy (1) Murzynowo Kościelne (1) Mutowo (1) Mycielin (1) Myjomice (1) Nadarzyce (1) Nadolnik (1) Naprusewo (1) Nądnia (1) Nądnia gm. Zbąszyń (1) Nekla, Starczanowo (1) Niałek Wielki (1) Nieczajna (1) Niepruszewo gm. Buk (1) Nietążkowo (1) Niewierz (1) Nieżychowo (1) Nowa Ciświca (1) Nowa Tuchorza (1) Nowa Wieś gm. Rozdrażew (1) Nowe Miasto (1) Nowe Prażuchy (1) Nowe-Toniszewo-Kopaszyn (1) Nowy Bolęcin (1) Oborniki, Rożnowo (1) Ocieszyn (1) okolice Konina (1) Oleśnica (1) Olszówka (1) Olszyna (1) Oporzyn (1) Orchowo (1) Orle Wielkie (1) Osiek (1) Osiek nad Notecią (1) Osiek Nad Notecią (1) Osłonin (1) Ostrowo (1) Ostrów Kaliska (1) Ostrów Wielkopolski, Lamki (1) Ostrówki (1) Otorowo (1) Owieczki (1) Pamiątkowo (1) Paproć gm. Nowy Tomyśl (1) Paprotnia (1) Parczew (1) Parkowo (1) Parzew (1) Parzęczewo (1) Pawłowo Żońskie (1) Pawłówek (1) Pecna (1) Perzyce (1) Perzyny (1) Piecewo (1) Piekarzew (1) Pieńki (1) Pierzyska (1) Płotki (1) Płytnica (1) Polska Wieś (1) Pomarzanowice (1) Pomarzanowice k/Pobiedzisk (1) Pomarzany Fabryczne (1) Popów (1) Porażyn 68A (1) Potarzyca (1) Potulice (1) Powodowo (1) Poznań- Kiekrz (1) Poznań- Piątkowo (1) Poznań-Krzesiny (1) Pożarowo (1) Prądówka gm. Miedzichowo (1) Promno (1) Przebędowo gm. Murowana Goślina (1) Przedborów (1) Przedecz (1) Przyborowo (1) Przybysławice (1) Przygodziczki (1) Przyprostynia (1) Przysieka Polska (1) Przysieka Polska gm. Śmigiel (1) Psary Polskie (1) Pysząca (1) Pyzdry (1) Radawnica (1) Rado (1) Radolin (1) Radomicko - Kaczkowo (1) Rajsk (1) Rajsko (1) Rakoniewice (1) Raszewy (1) Rataje (1) Ratyń (1) Rogalinek (1) Rogaszyce (1) Rogów (1) Rokosowo (1) Rokosowo gm. Poniec (1) Romanowo Górne (1) Rostarzewo (1) Rostworowo (1) Roszkowo (1) Rozbitek (1) Różopol (1) Rumianek (1) Rusko (1) Russocice (1) Russów (1) Rybno gm. Kiszkowo (1) Rybojedzko (1) Rychtal (1) Rzetnia (1) Sarbicko (1) Sarbinowo (1) Sepno (1) Siąszyce (1) Siedlisko (1) Siekierki (1) Siekowo (1) Siemianice (1) Sienno (1) Sierosław gm. Tarnowo Podgórne (1) Skalmierzyce (1) Skałowo gm. Kostrzyn (1) Skulsk (1) Słaborowice (1) Sławin (1) Sławno (1) Sławoszewek (1) Słodków-Kolonia (1) Słonawy gm. Oborniki (1) Słupia pod Kępnem (1) Smolice (1) Sobiesęki Drugie, Iwanowice (1) Sobótka (1) Sokolna (1) Sokolniki, Bieganowo (1) Sokołowo (1) Sokołowo Budzyńskie (1) Solec (1) Sośnie, Chojnik (1) Stanisławowo (1) Stara Dąbrowa gm. Wolsztyn (1) Stara Łubianka (1) Stara Tuchorza (1) Stara Wiśniewka (1) Stare Bojanowo (1) Stare Oborzyska gm. Kościan (1) Starkówiec (1) Staw (1) Staw gm. Strzałkowo (1) Stobno Siódme (1) Strzelce gm. Chodzież (1) Studźce (1) Szamocin (1) Szczepowice gm. Kamieniec (1) Szczodrzykowo (1) Szelejewo Pierwsze (1) Szkaradowo (1) Szklarnia-Popowo (1) Szlachęcin (1) Szymanowo gm. Śrem (1) Szypłowo gm. Nowe Miasto Nad Wartą (1) Śląskowo (1) Śmiłowo (1) Śnieciska (1) Świeca gm. Odolanów (1) Święcia (1) Święta (1) Taranowa (1) Tarchały Małe gm. Odolanów (1) Tarchały Wielkie (1) Tarchały Wielkie gm. Odolanów (1) Tarnowo (1) Tarnowo Pałuckie (1) Tarnówka (1) Tłokinia Wielka (1) Tomnice (1) Trzcielin (1) Trzebania (1) Turew (1) Turkowice (1) Ujazd (1) Walerianów (1) Wąsowo (1) Węglew (1) Węglewo (1) Węgorzewo (1) Wichertów (1) Widziszewo (1) Widziszewo gm. Kościan (1) Wielka Wieś (1) Wielowieś (1) Wierzbno (1) Wierzyce (1) Wilamowo (1) Wilczyn (1) Wilczyniec (1) Wilkowo Polskie (1) Wilkowyja (1) Wincentów (1) Wioska (1) Witaszyczki, gm. Jarocin (1) Wławie (1) Włoszakowice (1) Wojciechówka (1) Wola Droszewska (1) Wolica (1) Wonieść (1) Woźniki (1) Wronczyn - Kościan Południe (1) Wronczyn gm. Stęszew (1) Wroniawy (1) Wszołów (1) Wyciążkowo (1) Wymysłowo (1) Wysocko Małe (1) Wyszki (1) Wyszynki (1) Wyszyny (1) Zaborowo gm. Leszno (1) Zajączkowo gm. Pniewy (1) Zakrzewo gm. Dopiewo (1) Zakrzyn (1) Zalasewo gm. Swarzędz (1) Zalesie (1) Załęcze (1) Zawidowice gm. Pleszew (1) Zbarzewo (1) Zbrudzewo (1) Zdrój (1) Zduny, Baszków (1) Zdziechowa (1) Zębowo (1) Zieliniec (1) Zielniki gm. Środa Wielkopolska (1) Zielonagóra (1) Ziemięcin (1) Ziemlin (1) Złotkowo (1) Złotkowo (1) Złotniki (1) Złotoryjsk (1) Żdżary (1) Żodyń (1) Żółcz (1) Żuławka (1) Żychlin (1) Żydowo gm. Czerniejewo (1) Żylice (1)\nHala produkcyjno-magazynowa CREATIVE DESING - rozbudowa\n62-720 Brudzew, woj. wielkopolskie\nPrzedmiotem inwestycji jest rozbudowa hali produkcyjno-magazynowej z częścią socjalno-biurową o halę produkcyjno-magazynową z częścią socjalno-biurową dla...\nHala sportowa Brudzew\nHala sportowa przy Zespole Szkolno-Gimnazjalnym. Hala jednokondygnacyjna z zapleczem dwukondygnacyjnym. Konstrukcja żelbetowa z elementami konstrukcji...\nMost przez rzekę Kiełbaskę\nZarząd Dróg Powiatowych w Turku planuje przebudowę mostu przez rzekę Kiełbaskę w ciągu drogi powiatowej nr 4484P Brudzew-Czepów w km 8+470,00 w miejscowości...


Marzec 2018 | Domowy Kościół\nOpublikowany przez rf 28 mar Kategoria:\nNależy dążyć do tego, aby pojęcie "Triduum Paschalne" weszło do świadomości wiernych jako jednolity, zwarty okres czasu, zaczynający się w Wielki Czwartek wieczorem, a kończący się w Wielką Niedzielę wieczorem, będący w całości świątecznym i najuroczystszym w ciągu roku obchodem tejemnicy naszego odkupienia.\nKs. Franciszek Balchnicki, Lublin 1974\nTriduum Paschalne w parafii i w rodzinie\nOpublikowany przez rf 21 mar Kategoria:\nOddanie się Niepokalanej - Wielkopostny Dzień Wspólnoty rejonu Majowe\nOpublikowany przez rf 18 mar Kategoria:\n10 marca 2018 r. wspólnota Domowego Kościoła rejonu Majowe przeżywała Wielkopostny Dzień Wspólnoty w parafii pw. Przemienienia Pańskiego w Załomiu. Spotkanie rozpoczęliśmy od przedstawienia planu spotkania oraz zawiązania wspólnoty. Szczególnie serdecznie przywitaliśmy nowe małżeństwo, Marlenę i Rafała, którzy w lutym zostali członkami DK.\nDroga Krzyżowa w Glinnej\nW duchu jedności Ruchu Światło - Życie naszej diecezji zapraszamy wszystkich członków Ruchu czyli rodziny Domowego Kościoła, kapłanów, młodzież i dzieci na Drogę Krzyżową w Ogrodzie Dendrologicznym w Glinnej. Spotykamy się tam w najbliższą sobotę 24 marca ok. godz. 14.45, tak aby o 15.00 wyruszyć razem na drogę z Jezusem. W tym roku będziemy rozważać poszczególne stacje pochylając się nad tematem: SŁUGA NIEPOKALANEJ - Moja rodzina w służbie Niepokalanej, w służbie Ruchu, w diakonii. Jak co roku każdą stację poprowadzi inny rejon, diakonia czy stan.\nSługa Niepokalanej uczy odwagi\nOpublikowany przez rf 12 mar Kategoria:\nORAR II stopnia, który odbył się w Wisełce ciągle jest w nas żywy, mimo upływającego czasu. Chcielibyśmy podzielić się jego owocami. Jechaliśmy z nastawieniem odbycia krótkiego kursu a przeżyliśmy rekolekcje. Im bardziej staraliśmy się zrozumieć, jak być najlepszym animatorem, tym bardziej Pan Bóg przekierowywał nasze myślenie na fakt, że najpierw trzeba zacząć od tego, aby być lepszą żoną, lepszym mężem, lepszą mamą, lepszym tatą. W odkryciu tej prawdy pomogły nam zwłaszcza dialog i adoracja małżeńska, które zbliżyły nas do Boga i do siebie nawzajem równocześnie.\nWielkopostny Dzień Wspólnoty w rejonach\nOpublikowany przez rf 04 mar Kategoria:\nDroga wspólnoto! Zbliża się kolejne ważne wydarzenie zaplanowane w tegorocznym planie pracy formacyjnej – Wielkopostny Dzień Wspólnoty Ruchu Światło-Życie przeżywany w rejonach. Zapraszamy wszystkie rodziny, członków Ruchu Światlo-Życie do udziału w tym dniu we własnej wspólnocie rejonu – o szczegóły dopytujcie swoich animatorów lub pary rejonowe.\nW trakcie naszych spotkań pochylimy się nad tematem: ODDANIE SIĘ NIEPOKALANEJ.\n43 Kongregacja Odpowiedzialnych Ruchu Światło - Życie\nOpublikowany przez rf 03 mar Kategoria:\nW dniach 23 – 25 lutego na Jasnej Górze delegacja naszej wspólnoty diecezjalnej uczestniczyła w corocznym spotkaniu odpowiedzialnych za Ruch Światło-Życie. Przewodniczyli nam nasz moderator ks. Piotr Listwoń, ks. Wojciech Koladyński oraz para diecezjalna Ania i Darek Porazikowie.\nBudowanie człowieka duchowego


lokal mieszkalny - Ogłoszenia - ePiotrkow.pl - Piotrków Trybunalski\nNumer ogłoszenia: 20078, data dodania: 19.11 21:38, odsłon: 280\nWynajmę mieszkanie na Osiedlu Piastowskim. Lokal o powierzchni 50 m2 - dwa pokoje, kuchnia, łazienka i toaleta, położony na III piętrze (z windą). Umeblowany, po remoncie i malowaniu - 1.700 zł/m-c (z czynszem i opłatami zaliczkowymi za wodę i ogrzewanie).\nOgłoszenie jest ważne do 2021-12-03 21:38:25.


Damazprowincji: Suknia ślubna w podróży poślubnej\nCoraz więcej panien młodych decyduje się na zabranie swojej sukni ślubnej na podróż poślubną. Zastanawiasz się czy warto ? Moim zdaniem tak. Ja tak zrobiłam i dzięki temu mogę cieszyć się pięknymi zdjęciami w egzotycznej scenerii. Swoją suknię zabrałam na Dominikanę.\n- bagaż- przy wielowarstwowej sukni ślubnej zapakowanie jej do walizki może być lekkim wyzwaniem, ale istnieje coś takiego jak bagaż specjalny, możesz go wykupić i przewieść swoją suknię w pokrowcu. Ja nie miałam takiego problemu, moja suknia zmieściła się do walizki. Jedynie czym się martwiłam to że się trochę pogniecie. Zabrałam więc ze sobą parownicę. Co się później okazało - zupełnie nie była mi potrzebna, przy wysokiej wilgotności powietrza jaka panuje na Dominikanie moja suknia rozprostowała się sama w szafie\n- zdjęcia- możesz wybrać profesjonalnego fotografa, jest wiele firm specjalizujących się tym już na miejscu, my z kolei zdecydowaliśmy się że sami je wykonamy. Wystarczył nam rozkładany stojak na aparat i trochę pomysłów. Skorzystaliśmy też z podpowiedzi które można znaleźć na Pintereście. Są tam gotowe kolaże zdjęć z propozycjami ustawień dla par\n- ludzie i tu było moje największe zaskoczenie, niesamowicie przyjaźnie nastawieni, podchodzący do nas z gratulacjami i propozycjami, że pomogą nam zrobić zdjęcie, tego w naszym kraju brakuje\n- pora do zdjęć- wybraliśmy poranek głównie ze względu na mniejszą ilość ludzi na plaży i okolicach hotelu, po drugie związane to było z temperaturą, która rano była jeszcze znośna. Potem bym się już pewnie zagotowała\n- czas-sama sesja zajęła nam około 3 godzin, ale wracaliśmy już w niezłym słońcu i cieszyłam się, że to już koniec\n-miejsce- dzień wcześniej wybraliśmy się obejrzeć okolicę, więc wiedzieliśmy na które miejsca warto zwrócić szczególną uwagę. Poza tym mieliśmy w ramach oferty biura podróży dostęp do różnych hoteli z tej samej sieci i to też dało różnorodność zdjęć- każdy był urządzony w innym stylu\nEfekty sami oceńcie, ja jestem zadowolona, chociaż wiadomo nie są to robione zdjęcia przez profesjonalistę.\nUnknown 18 maja 2018 02:51\nŚwietny pomysł, a zdjęcia prezentują się świetnie! No i pewnie macie mnóstwo wspomnień z tej "sukniowej" przygody!\ndamazprowincji 21 maja 2018 04:58\nDziękujemy. To prawda taka sesja daje dużo satysfakcji i wspaniałych wspomnień.\nOlgaZ Beauty Blog 20 maja 2018 09:31\nGratuluję, bo zdjęcia wyszły całkiem fajnie, super pomysł :) Cudne jest to na plaży na tle morza. Sama chętnie odwiedziłabym Dominikanę :D :D\ndamazprowincji 21 maja 2018 04:59\nWarto marzyć, może kiedyś się uda. Dominikana jest cudowna, ogólnie polecamy Karaiby. Zupełnie inny klimat.\nJoanna_Majj 21 maja 2018 06:48\nPrzepiękne zdjęcia i niesamowity klimat :)\ndamazprowincji 29 sierpnia 2018 09:05\ndamazprowincji 21 maja 2018 11:42\nDziękujemy :) Cieszymy się, że zdjęcia się podobają. Samo miejsce daje duże możliwości.


Budowa zaawansowanych systemów PA wymaga wiedzy i doświadczenia. W niniejszym rozdziale zamieszczamy porady i wskazówki umożliwiające zapoznanie się z oferowanymi urządzeniami, jak również samodzielne prawidłowe wykonanie systemu PA osobom, które nie zajmują się tym na codzień.Z myślą o klientach lub instalatorach opracowaliśmy kilka typowych rozwiązań systemowych ułatwiających zaprojektowanie konkretnego systemu. W przedstawionych obok przykładach wzięto pod uwagę funkcjonalność systemów, oraz optymalizację rozwiązań z uwagi na cenę. Zalecenia praktyczne podparliśmy niezbędnymi uwagami wynikającymi z elekroakustyki.\nZapraszamy do korzystania z naszego PORADNIKA.\nPobierz "PORADNIK INSTALATORA 2013".pdf:\nZawsze, gdy macie Państwo problem związany z systemami nagłośnień, zapraszamy do bezpłatnej konsultacji.\nNasi inżynierowie są do Państwa dyspozycji.


Zmiany w prawie łowieckim – korzystniej dla rolnika\nSejm uchwalił zmiany do ustawy – Prawo Łowieckie, która wprowadza zmiany w starej ustawie z 13 października 1995 r. – Prawo Łowieckie. Nowa ustawa wprowadza nowe zasady odpowiedzialności za szkody wyrządzone w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny, w tym za szkody wyrządzone przez te zwierzęta w przypadku objęcia ich całoroczną ochroną. Ustawa wejdzie w życie 1 stycznia 2017 roku.\nZgodnie z ustawą wnioski w sprawie szkód w uprawach i płodach rolnych składane będą do wojewody, który będzie ustalał wysokość odszkodowania w drodze decyzji administracyjnej. Oględzin oraz oszacowania szkód dokonywać będą przedstawiciele wojewody. Rzeczoznawcy wpisani na listy prowadzone przez izby rolnicze, w przypadku wniesienia zastrzeżeń do protokołu w zakresie wielkości szkody, będą uprawnieni do przedstawiania opinii.\nOdszkodowania wypłacają rolnikom wojewodowie z Funduszu Odszkodowawczego, w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna. Przychody Funduszu pochodzą z rocznych składek wnoszonych przez dzierżawców lub zarządców obwodów łowieckich, darowizn i zapisów, dotacji z budżetu państwa i innych dochodów uzyskanych na rzecz tego Funduszu. Wysokość składki wnoszonej przez dzierżawców lub zarządców obwodów łowieckich stanowi iloczyn określonej w rocznym planie łowieckim na dany rok liczby zwierząt łownych, których pozyskanie w danym roku uwzględnia optymalne gospodarowanie populacjami, oraz zryczałtowanych stawek za zwierzęta łowne, które wynoszą za 1 osobnika:\n600 zł – za łosia;\n350 zł – za jelenia;\n135 zł – za daniela;\n105 zł – sarny;\n85 zł – za dzika.\nStrona niezadowolona z decyzji będzie mogła wnieść powództwo do sądu. Przychodami Funduszu Odszkodowawczego będą roczne składki wnoszone przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich oraz dotacja z budżetu państwa. Ustawa stanowi, że za szkody wyrządzone podczas polowań odpowiadają dzierżawcy i zarządcy obwodów łowieckich na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.\nUstawa wejdzie w życie w dniu 1 stycznia 2017 r. Wcześniej, po 14 dniach od jej ogłoszenia wejdą w życie regulacje dotyczące wpisu na listę rzeczoznawców oraz przepisów wykonawczych z tym związanych.\nOpracował Marian Szałda


Lamaze Zawieszka ośmiorniczka pirat : Humbi.pl\nLamaze Zawieszka ośmiorniczka pirat\nTomy L27068B Lamaze Zawieszka ośmiorniczka pirat\nMaskotka sensoryczna, miękka, grzechocząca i szeleszcząca z lusterkiem.\nKod produktu: L27068B\nZawieszka sensoryczna ośmiorniczka pirat\nZostała wyprodukowana przez cenioną markę Tomy, która specjalizuje się w produkcji wysokiej jakości zabawek.\nZostała uszyta z miękkiego materiału zszytego ze sobą bardzo wytrzymałymi szwami. Ośmiorniczka ma kolorowe miękkie macki. Każda z nich jest uszyta z innego materiału. Wszystkie są miękkie. Do jednej są przymocowane kółeczka, za które dziecko może złapać maskotkę. Do innej macki zamocowana jest kulka grzechotka.\nPod mackami znajduje się lusterko, którego odkrycie będzie niespodzianką.\nMateriały, z których został zrobiony kapelusz pirackiej ośmiorniczki, jest pełen wzorów i kolorów, a wewnątrz niego i opaski na oko znajduje się szeleszcząca folia.\nMaluch może nią potrząsać, ćwicząc podstawowe zdolności motoryczne, podczas gdy zabawka będzie cieszyć swoim grzechotaniem i szeleszczeniem. Maskotka jest niezwykle przyjemna w dotyku i solidnie wykonana, dzięki czemu może służyć dzieciom już od urodzenia.\nmaskotka-grzechotka ośmiorniczka pirat\nwymiary zabawki: ok. 17 x 13,5 x 7 cm\nkod producenta: L27068B


Stacje ładowania samochodów elektrycznych - Gliwice - OptimalEnergy.pl\nStrona główna > Samochody elektryczne - co powinieneś wiedzieć? > Stacje ładowania samochodów elektrycznych w Polsce > Stacje ładowania samochodów elektrycznych - Gliwice\nStacje ładowania samochodów elektrycznych - Gliwice\nRozwój elektromobilności powoduje, że potrzebujemy coraz więcej punktów ładowania. Nowe stacje ładowania samochodów elektrycznych w mieście Gliwice są cały czas budowane. Obecnie mamy dostępnych 6 stacji ładowania. Stan na 25-01-2022. W sumie w mieście we wszystkich stacjach dostępnych jest 12 punktów, które zawierają 291 pojedynczych gniazd. Szczegółowe adresy i kontakt znajdziecie w tabeli poniżej lub na mapie umieszczonej powyżej tego tekstu.\nŁadowanie auta elektrycznego jest dostępne za pośrednictwem 4 operatorów, czyli firm świadczących usługę „tankowania” prądu. W mieście Gliwice mamy dostępnych poniższych operatorów:\nLiczba stacji ładowania dla miasta Gliwice\nAUTOCENTRUM GLIWICE-LELLEK GROUP SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ–SPÓŁKAKOMANDYTOWA 1\nŁadowarki aut elektrycznych w mieście Gliwice\nStacja ładowania Park Handlowy Arena Gliwice numer 1\nStacja ładowania Park Handlowy Arena Gliwice numer 2\nStacja ładowania Park Handlowy Arena Gliwice numer 3\nStacja ładowania Auchan Gliwice numer 1\nStacja ładowania Auchan Gliwice numer 2\nStacja ładowania Auchan Gliwice numer 3\nGaleria Wnętrz ReFORMA Gliwice\nStacja ładowania Galeria Wnętrz ReFORMA Gliwice numer 1\nStacja ładowania Galeria Wnętrz ReFORMA Gliwice numer 2\nStacja ładowania Galeria Wnętrz ReFORMA Gliwice numer 3\nStacja ładowania Factory Gliwice numer 1\nPKN ORLEN Stacja Paliw Gliwice SŁ8160\nStacja ładowania PKN ORLEN Stacja Paliw Gliwice SŁ8160 numer 1\nNEXITY Lellek Gliwice\nŁadowarka zlokalizowana za szlabanem, na parkingu salonu Audi\nStacja ładowania NEXITY Lellek Gliwice numer 1\nStacje ładowaia samochodów elektrycznych Knurów


Rząd zajmie się przepisami ws. alternatywnych funduszy inwestycyjnych - Puls Biznesu - pb.pl\nopublikowano: 23-03-2014, 10:45\nWe wtorek rząd zajmie się projektem założeń przepisów, które mają uregulować działalność tzw. alternatywnych funduszy inwestycyjnych oraz podmiotów zarządzających takimi funduszami. Zezwolenie na zarządzanie nimi ma wydawać KNF.\nResort finansów tłumaczy w projekcie, że jego głównym celem jest wdrożenie do polskiego prawa dyrektywy unijnej w sprawie zarządzających alternatywami funduszami inwestycyjnymi (ZAFI). Została ona przyjęta w reakcji na ryzyka, które pojawiły się w czasie kryzysu finansowego, związane z działalnością podmiotów zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. Fundusze te (AFI) stosują różne techniki inwestycyjne oraz inwestują na różnych rynkach.W dokumencie wskazano, że przyszła ustawa powinna określać m.in. podmioty objętej jej zakresem, czy wymóg prowadzenia działalności przez zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi na podstawie wcześniej uzyskanego zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego.Zgodnie z założeniami, za AFI uznane będą Specjalistyczne Fundusze Inwestycyjne Otwarte i Fundusze Inwestycyjne Zamknięte. Za ZAFI uznane zostaną towarzystwa funduszy inwestycyjnych zarządzające nimi oraz spółki kapitałowe (w tym spółki europejskie), które gromadzą kapitał od wielu inwestorów."Przykłady innych państw członkowskich wskazują również, że uzasadnionym jest uznanie za AFI spółek komandytowych i komandytowo-akcyjnych prowadzących przedmiotową działalności, w których komplementariuszem jest osoba prawna, odpowiedzialna za zarządzanie aktywami funduszu oraz zarządzanie ryzykiem. W tym przypadku komplementariusz powinien być uznany za ZAFI" - wyjaśniono w projekcie założeń.W założeniach nie przewidziano zmian w zakresie licencjonowania funduszy SFIO i FIZ, a udzielone dotychczas zezwolenia na utworzenie tych funduszy pozostaną w dalszym ciągu aktualne.Zgodnie z założeniami w ustawa określi warunki prowadzenia działalności przez ZAFI, w tym obowiązek opracowania polityki wynagrodzeń, zapobiegania występowaniu konfliktów interesów i ochrony informacji, a także obowiązek zarządzania ryzykiem oraz wymogi organizacyjne. Ponadto ustawa określi zasady powierzania innym podmiotom czynności związanych z działalnością prowadzoną przez ZAFI, a także wymogi kapitałowe i obowiązki informacyjne ZAFI.Wyjaśniono, że zgodnie z dyrektywą AFI musi udostępniać inwestorom precyzyjne informacje dotyczące między innymi faktycznego przedmiotu ich działalności, celu inwestycyjnego, polityki i strategii inwestycyjnej. Ponadto informacje te muszą obejmować ryzyka związane z inwestowaniem, sposób wyceny aktywów, ofertę produktu inwestycyjnego, prawa i obowiązki inwestorów, czy sposób wejścia w inwestycję i wyjścia z niej.Zaznaczono, że obowiązkiem podania inwestorom stosownych informacji objęte mają być wyłącznie informacje, które nie znalazły się w dokumentach informacyjnych sporządzanych w związku z publicznym oferowaniem praw uczestnictwa tych funduszy. Analogiczne rozwiązanie powinno być przyjęte w stosunku do SFIO i FIZ, w stosunku do których obowiązujące przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych przewidują już szerokie obowiązki informacyjne.W przyszłej ustawie znajdą się także regulacje określające obowiązki ZAFI związane z przejęciem przez nie kontroli nad spółkami nienotowanymi na rynku regulowanym i emitentami, czy zasady wprowadzania praw uczestnictwa alternatywnych funduszy do obrotu oraz tworzenia oddziałów i wykonywania działalności przez ZAFI w innych państwach UE. Ponadto resort finansów postanowił, że w ustawa będzie zawierać przepisy dotyczące nadzoru, kar oraz tajemnicy zawodowej.\nFundusze inwestycyjne / Rząd zajmie się przepisami ws. alternatywnych funduszy inwestycyjnych


Wiecznie niezadowolony szef. Teściowa, która przy każdej sposobności wypomina ci przypalony zeszłoroczny obiad. Przyjaciółka, która odwołuje wszystkie spotkania „za pięć dwunasta”. Współpracownik, który krytykuje wszystkie twoje pomysły, ale broni się przed podaniem własnych. Nastoletni syn, który mamrocze pod nosem obelgi i przekleństwa. Wśród trudnych ludzi znajdziemy osoby jawnie agresywne i wrogie, agresywne w sposób pośredni oraz osoby bierne sprawiające wrażenie bezwoln...\nPakiet dwóch książek Bestsellerowe najprzystępniejsze poradniki dla tych, którzy nie wierzą w techniki relaksacji i nie mają czasu Mindfulness Żyj tu i teraz. Praktyka uważności dla każdego (bez medytacji) Zbyt często życie biegnie zbyt szybko obok ciebie. Nie doświadczasz go w pełni, bo pochłaniają cię myśli o tym, co musisz zrobić jutro albo rozprasza to, co już się zdarzyło wczoraj. Zatrzymaj się, zacznij żyć inaczej. Uważność pozwala doświadczyć życia w chwili, gdy ono ...


ᐅ Trzmielina – Rozmnażanie, Cięcie, Uprawa\nO pochodzeniu trzmieliny Fortune’a\nTrzmielina Fortune’a – odmiany\nTrzmielina – wymagania glebowe i przygotowanie do sadzenia\nTrzmielina Fortune’a – rozmnażanie\nTrzmielina Fortune’a – cena\nGdzie sadzić trzmielinę Fortune’a?\nTrzmielina Fortune’a – jak i kiedy ją sadzić?\nby ContPost Ostatnio aktualizowane: 25.09.21\nTrafiłeś na tę stronę prawdopodobnie dlatego, że interesuje Cię trzmielina Fortunea. Znajdziesz tutaj obszerny artykuł na temat tej rośliny, z którego dowiesz się o jej pochodzeniu, dostępnych odmianach, sadzeniu i pielęgnacji. Jeśli chcesz upewnić się, czy trzmielina Fortune’a jest dla Ciebie, przeczytaj cały ten tekst.\nTrzmielina zimozielona, nazywana także pnącą, to jeden z gatunków krzewu zaliczanych do rodziny dławiszowatych. Roślina ta pochodzi z terenów Azji, a dokładniej z Chin, Japonii i Korei. W Europie pojawiła się ona za sprawą Roberta Fortune’a będącego szkockim botanikiem, który zasłynął ze sprawdzenia chińskiej herbaty na tereny Indii. Fortune był podróżnikiem, a swoje wyprawy opisywał w książkach. Jego nazwisko upamiętniono, m.in. przy tworzeniu nazwa roślin, w tym opisywanej przez nas trzmieliny. Robert Fortune sprowadził ją z Chin do Europy na początku XX wieku. Źródła wskazują, że trzmielinę zaczęto uprawiać w Europie w 1907 roku. Od tego czasu wyhodowano wiele odmian tej rośliny i zyskała ona spora popularność wśród ludzi.\nJak wygląda opisywana przez nas roślina? To zależy od jej odmiany. Trzmielina Fortune’a może przybrać różną postać, najczęściej jest to niewielki krzew. Roślina ta może być też uprawiana jako pnącze lub blisko przy ziemi. Inną formą występowania jest trzmielina szczepiona na pniu, która dobrze sprawdzi się nie tylko w ogrodzie, ale też na balkonie czy na tarasie. Trzmielina zakwita rzadko, a ewentualne kwiaty pojawiają się na końcach pędów. Jedną z najbardziej popularnych odmian jest trzmielina Fortune’a Emerald Gold zwana także żółtą i płożącą. To roślina jednopienna z pojedynczymi liśćmi osiągającymi zwykle ok. 2-3 cm. Mają one zazwyczaj żółto-zielone liście, które w czasie jesieni i zimy zyskują lekko różowy odcień. To niski krzew osiągający zwykle kilkadziesiąt centymetrów wysokości, czasami więcej. Roślina ta rozrasta się bardziej na szerokość, a nie wysokość. Dobrze sprawdza się ona nie tylko posadzona bezpośrednio w ziemi w ogrodzie, ale też w donicach.\nPopularnością cieszy się też odmiana Emerald Gaiety. Roślinę tą można wyszukać pod nazwą trzmielina biała, ponieważ brzegi jej liści mają właśnie taki kolor. Trzmielinę Emerald Gaiety wyróżnia niska wysokość sięgająca zwykle 25 cm. Ta odmiana idealnie sprawdzi się jako roślina okrywowa. Trzmielinę tę można sadzić pod drzewami, przy ogrodzeniu czy murkach. Roślina ta może wspinać się na wysokość nawet 2 metrów. Tworzy ona zwarte kobierce.\nNa rynku dostępna jest też trzmielina Fortune’a Coloratus, która również tworzy zwarty kobierzec, ale zdecydowanie słabiej się wspina. Ma ciemnozielone, eliptyczne liście, których cechą charakterystyczną jest jasny, lekko żółtawy nerw główny. Liście są skórzaste, błyszczące z wierzchu, matowe pod spodem. Jesienią i zimą przybierają one lekko purpurowy odcień, natomiast wiosną znowu powracają do początkowego koloru. Za uprawą tej odmiany trzmieliny przemawia to, że dobrze rośnie ona niemal w każdej glebie, niezależnie też od tego, czy miejsce jest dobrze nasłonecznione czy też całkowicie zacienione. Roślina ta wykazuje też sporą odporność na niskie temperatury.\nDo wyboru jest również trzmielina Fortune’a Minimus, która osiąga wysokość do pół metra. Ma ona drobne liście z jasnym unerwieniem. Ich barwa jest intensywnie zielona, co też wyróżnia tę odmianę na tle innych. Roślina ta tworzy gęste kobierce.\nW sklepach można też znaleźć trzmielinę Fortune’a Harlequin, czyli odmianę karłową. Jest ona polecana szczególnie do ogrodów skalnych. Ten krzew można z powodzeniem formować w kulę czy stożek. Trzmielina ta może wspinać się po podporze na wysokość do 2 m. Ma ona niemal w całości kremowe liście, które w miarę rozwoju nabierają trochę zielonego odcienia. Przy jej uprawie trzeba pamiętać o to, że małe, wyrastające zielone pędy trzeba usuwać.\nNa uwagę zasługuje też trzmielina Fortune’a Sunspot, która bardzo dobrze sprawdza się do sadzenia w pojemnikach i jako roślina płożąca. Liście mają ciemnozieloną barwę, a przez ich środek przechodzi złocisty pasek. Poza wspomnianymi odmianami jest jeszcze kilka innych, choć wymienione przez nas są najbardziej popularne.\nAby trzmielina Euonymus zwana pnącą dobrze rosła, musi mieć odpowiednio przygotowane do tego stanowisko. To podstawowa kwestia, od której należy rozpocząć uprawę tej rośliny. W zasadzie niezależnie od tego, co zdecydujesz się posadzić, musisz przede wszystkim pozbyć się chwastów, które rosną w danym miejscu. Do tego może posłużyć Ci środek chemiczny. Jeśli wybierzesz ten sposób, musisz pamiętać, że po zastosowaniu preparatu trzeba odczekać pewien czas przed przystąpieniem do sadzenia. Inną metodą na pozbycie się perzu czy skrzypu jest przekopanie terenu i ręczne usunięcie chwastów. Czego potrzebuje trzmielina? Aby uprawa przebiegała możliwie najlepiej, warto wybrać dla tej rośliny miejsce z dobrym dostępem do słońca. Oczywiście są też odmiany, które radzą sobie w półcieniu, ale co do zasady słoneczne stanowisko jest najlepsze dla odmian o barwnych liściach. Trzmielina potrafi poradzić sobie na każdej glebie, choć najlepsze efekty jej uprawy można uzyskać, wybierając ziemię próchniczą i żyzną, która nie jest mocno zbita. Jak sadzić roślinę? Należy wykopać w przygotowanej wcześniej ziemi dołek o średnicy ok. 2-krotnie większej niż bryła korzeniowa, tak abyś mógł swobodnie wsadzić trzmielinę do środka. Dołek należy wypełnić ziemią w taki sposób, aby roślina znajdowała się na tej samej głębokości, co w doniczce. Ziemię trzeba następnie starannie uklepać i podlać. Warto pamiętać o jednej ważnej wskazówce. Gleba na dnie powinna być lekko wzruszona, bo to zdecydowanie ułatwi roślinie ukorzenienie się. Ponadto nie warto sadzić trzmieliny w miejscu, gdzie będzie narażona na lekkie podtopienia albo tam, gdzie nie będzie miała dostępu do powietrza. Trzmielina dobrze rośnie przy ogrodzeniu czy przy ścianie, ale nie wtedy, kiedy jest otoczona z dwóch stron. Do sadzenia rośliny można przystąpić niemal przez cały rok, o ile gleba nie jest zamarznięta. Najlepszym momentem na to jest okres od marca do kwietnia i od września do października.\nNa uprawę trzmieliny Fortune’a mogą się zdecydować nawet osoby, które stawiają pierwsze kroki w ogrodnictwie, ponieważ zadanie to nie jest szczególnie wymagające. Owszem, trzeba mieć wiedzę na temat posadzonej rośliny i postępować zgodnie ze wskazówkami doświadczonych osób, ale nie stanowi to dużego wyzwania. Trzmielina Fortune’a nie jest podatna na szkodniki i choroby. Zazwyczaj jedynym problemem, który ją dotyczy, są mszyce. Można się ich jednak pozbyć, stosując odpowiednie środki zakupione w sklepie ogrodniczym. Należy też zadbać o to, aby trzmielinę posadzić w odpowiednim miejscu, bo w innym wypadku będzie ona narażona na choroby grzybowe. Do podstawowych zadań związanych z utrzymaniem rośliny w odpowiednim stanie jest jej przycinanie.\nTrzmielina wymaga delikatnego cięcia, szczególnie na wiosnę. Dzięki niemu można pozbyć się przemarzniętych fragmentów pędów, z których i tak nic nie wyrośnie. Jak dokładnie wygląda cięcie? Trzmielina dobrze znosi te zabiegi wiosną, w okolicy marca. Wtedy właśnie można skracać pędy nad młodymi gałązkami i w ten sposób pozbywać się zmarzniętych i uszkodzonych części roślin. Na przycinanie krzewu można się też zdecydować w czerwcu czy w sierpniu. Robienie tego później nie jest wskazane, ponieważ trzmielina nie zdąży zregenerować uszkodzeń i tym samym w okresie zimowym może być bardziej podatna na przemarzanie. Cięcie trzmieliny jest polecane nie tylko po to, aby pozbyć się jej brzydkich fragmentów, ale też w celu zagęszczenia krzaczka i jego uformowania. Brak przycinania skutkuje tym, że roślina rozchodzi się mocno na boki i zaczyna wspinać się po każdej podporze. Tym samym w przyszłości trudniej będzie Ci okiełznać trzmielinę i nadać jej taki kształt, jak chcesz.\nDużą popularnością wśród ogrodników cieszy się trzmielina. Rozmnażanie tej rośliny jest łatwe, co w pewnym stopniu zwiększa zainteresowanie nią. Po pierwszym zakupie sadzonek nie trzeba tego powtarzać, bo można skorzystać z tych roślin, które już są w ogrodzie. Jak rozmnażać trzmielinę? Należy pobrać z niej fragmenty pędów o długości kilkunastu centymetrów, a dolne liście usunąć, tak aby na ostatnich 5 cm pędu nie było ich wcale. Najlepszym czasem na rozmnażanie trzmieliny jest okres od lipca do września, choć i w innych miesiącach roślina powinna się przyjąć. Po przygotowaniu sadzonek należy zanurzyć je w ukorzeniaczu. To specjalny preparat, który można kupić w sklepie ogrodniczym. Zawiera on hormony, które pobudzają roślinę do wzrostu i tym samym ułatwiają jej ukorzenianie. Stosując ukorzeniacz, można oczekiwać, że rozmnażanie rośliny na pewno się powiedzie. Wspomniany preparat występuje najczęściej w formie proszku, żelu i płynu. Czy jego stosowanie jest konieczne? Nie, ale bardzo pomaga. Trzeba wiedzieć, że ukorzeniacz zawiera też składniki mające chronić roślinę przed chorobami grzybowymi. Taką ochronę zapewnia też cynamon, którym możesz oprószyć sadzonki, jeśli nie zdecydujesz się na zakup ukorzeniacza. Czas ukorzeniania trzmieliny wynosi przeciętnie 3 tygodnie, czasami nieco dłużej. Decydując się na rozmnażanie rośliny, trzeba też zadbać o odpowiednie podłoże gwarantujące jej dobre warunki do wzrostu. Polecana do tego jest mieszanka torfu i piasku w proporcjach 1:1. Torf dobrze utrzymuje wilgoć, a przy tym ją pochłania. Rozmnożona w ten sposób trzmielina powinna się dobrze ukorzenić i rozrosnąć jeszcze przed zimą. Młode, małe rośliny na czas niskich temperatur warto też zabezpieczyć.\nIle kosztuje trzmielina? Sadzonki tej rośliny można kupić już za kilka złotych. Ich cena nie przekracza zwykle 20 zł, choć zdarzają się i droższe trzmieliny. Sporo zależy od ich wielkości i odmiany. Wpisując w wyszukiwarkę frazę ‘trzmielina Fortunea cena’ od razu wyświetlają się sklepy, w których można kupić sadzonki. Istotne jest to, że istnieje możliwość nabycia ich nie tylko na miejscu, ale też online, co wydaje się wygodnym rozwiązaniem. Nawet jeśli nie masz w pobliżu żadnej szkółki ogrodniczej ani sklepu, gdzie sprzedają sadzonki, możesz zakupić trzmielinę i posadzić ją w swoim ogrodzie. Rośliny kupowane w sklepach internetowych są pakowane tak, aby zapewnić im bezpieczeństwo na czas transportu.\nOstatnia istotna kwestia dotyczy pomysłów na posadzenie trzmieliny, a dokładniej tego, jak wykorzystać tę roślinę i jakie wybrać dla niej miejsca. Oczywiście kwestie związane z typem gleby nie będą już poruszane, ponieważ wspominaliśmy o nich wyżej. W tym akapicie skupimy się na ogrodowych kompozycjach. Jako piękny dodatek ustawiony w centralnym miejscu w ogrodzie sprawdza się trzmielina na pniu. Wygląda ona efektownie, tym bardziej że można ją odpowiednio uformować. Taka roślina dobrze się prezentuje posadzona wzdłuż alejki prowadzącej do domu, ale nie tylko. Trzmielina sprawdza się także jako część większej rabaty. Niektórzy decydują się na jej wykorzystanie do zrobienia naturalnego ogrodzenia. Trzmielina na żywopłot wygląda efektownie, o ile jest gęsto posadzona i zadbana. Roślina ta nie rośnie bardzo szybko, stąd też zdecydowanie częściej wybierana jest jako dekoracja (wzdłuż alejki czy przy wejściu na posesję). Do jej przycinania przydzadzą się nożyce do żywopłotu, dzięki którym będzie można nadać jej odpowiednią formę. Dobrze wygląda też trzmielina na balkonie posadzona w dużych doniczkach. Może ona przezimować na zewnątrz, co też ułatwia jej uprawę, szczególnie osobom, które mieszkają w bloku i nie mają gdzie przechowywać roślin. Oczywiście trzmielina wymaga zabezpieczenia, szczególnie jej korzenie. Jednym ze sposobów na ochronę rośliny przed niskimi temperaturami jest jej wsadzenie do większej doniczki i włożenie do środka słomy lub styropianu. Na balkonach często można też zobaczyć trzmieliny Fortune’a sadzone na pniu, które ładnie wyglądają pośród innych kolorowych kwiatów znajdujących się na zewnątrz.


Restauracja Srebrna Góra - Jura Krakowsko-Częstochowska\nKamieniołom wapienny Zakrzówek znajduje się prawie w środku Krakowa, w linii prostej ok. 5km od Wawelu. Zalany został w 1990r. składa się z dwóch zbiorników połączonych ze sobą, przesmykiem o szerokości ok. 25m.


Sawicki o propozycji współpracy programowej z PiS: Nie jesteśmy totalną opozycją\nsty 23, 2021 Marek Sawicki, psl, Radosław Fogiel\nWiceprzewodniczący Rady Naczelnej PSL Marek Sawicki nie wykluczył współpracy programowej z PiS. Propozycję taką złożył ludowcom wicerzecznik PiS Radosław Fogiel.\n– Nie jesteśmy opozycją totalną, gdy są mądre projekty PiS jesteśmy w stanie je poprzeć – oznajmił Sawicki cytowany przez portal niezalezna.pl. Polityk partii Władysława Kosiniaka-Kamysza przypomniał jednocześnie Foglowi, że PSL składało już PiS-owi propozycje popierania dobrych rozwiązań prawicy.\n– Ja przypomnę, że w sprawach takich jak budżet unijny i odejście pana premiera od weta jasno powiedzieliśmy – panie premierze, niech pan wyrzuci z koalicji radykałów Zbigniewa Ziobry i zgodzi się na propozycje, które pan zaakceptował w lipcu zeszłego roku – mówił Sawicki.\n– Ale nie wyrzucajmy się, współpracujmy – raz jeszcze zapraszam serdecznie – odpowiedział Fogiel.\nWiceprzewodniczący RN PSL apelował również do PiS, był ludowców nie wrzucać do jednego wora z całą opozycją, gdyż – jak przypomniał – sprzeciwiał się wejściu PSL do Koalicji Europejskiej tworzonej przed wyborami do Parlamentu Europejskiego przez Platformę Obywatelską.\n– Chciałem za wszelka cenę Polskie Stronnictwo Ludowe – Koalicję Polską wyprowadzić z tego obozu Lewicy, bo Polsce potrzebne jest racjonalne centrum – oświadczył Sawicki.