Uwaga! Z dniem 1 sierpnia 2015 forum zostanie wyłączone. • Zobacz wątek - Dla Doroty :P\nDla Doroty :P\nRe: Dla Doroty :P\nprzez Dorota » 5 lipca 2010 , 21:08\nJolik napisał(a): Zaraz nas pogonią, że offtopa znów robimy. Może tak do wątku "Dla Doroty" przejdziem z temi myślami nieuczesanymi?\nJolik napisał(a): Zależna od męża natomiast nigdy się nie czułam. Równy gość jest. Wprawdzie mówi, że "chyba kocha", ale zawsze mogę na niego liczyć. I dla mnie, to jest najważniejsze.\nTo dobrze. Wspomniałam o tym, dlatego że na ogół obserwowałam relacje (czy to przyjacielskie czy związkowe) oparte na "zależeniu", które były budowane na potrzebie, jednej z tworzących je osób, czucia, że jest ktoś, kogo ta osoba obchodzi, komu na niej zależy, które ta druga osoba świadomie wykorzystywała.\nW ogóle ta potrzeba czucia się przez kogoś rozumianym jest okropna. Długo się z tego "leczyłam" by mi wreszcie przestało zależeć na tym, czy ktokolwiek inny mnie rozumie.\nJolik napisał(a): Mam tak samo (przecież wiesz ). Tylko nieliczni widzą, że coś jest nie halo. Ciekawostka, że zwykle ci, których wszyscy inni mają za nic.\nNie wiem, z czego to wynika, ale rzeczywiście ludzie, którzy dostali dużo "kopów" od innych, uważających się za lepszych od nich, są świetnymi psychologami, mają dużo lepsze wyczucie emocji przeżywanych naprawdę a nie tylko deklarowanych, podczas gdy inni zatrzymują się na przyjęciu do wiadomości zasłonowej deklaracji, że "wszystko jest ok".*\nChociaż z drugiej strony to dla mnie lepiej. Źle bym się czuła ze świadomością, że moje otoczenie wie o tym, co ja osobiście chcę przed nim ukryć, schować jak najgłębiej.\n- Very well, thank you.\nOstatnio edytowano 5 lipca 2010 , 21:18 przez Dorota, łącznie edytowano 1 raz\nprzez Jolik » 5 lipca 2010 , 21:13\nI tak ma być .\nTeż mam durną matkę i super ojca .\nDołączył(a): 8 września 2008 , 09:50\nprzez Dorota » 7 lipca 2010 , 00:24\nJa mam ojca takiego sobie: wycofanego, niewtrącającego się, niepotrafiącego się postawić swojej mamusi i swojej rodzince , ale ogólnie mogę powiedzieć, że jest spoko i że go lubię (i tylko lubię).\nNatomiast mam inny problem: nie mogę sobie poradzić z odseparowaniem matki. Tzn. nie mieszkam już z nią i próbowałam jakoś ułożyć, ustalić między mną a matką zasady kontaktu. Chciałam twardo postawić warunek, że ma do mnie nie przychodzić niezaproszona, nie wtrącać się w moje sprawy itp. i o ile nietrąca się, (ale to też tylko dlatego, że nie ma jak) to z nieprzychodzeniem jest gorzej. Potrafi wystawać cały dzień w okolicy mojego mieszkania i jeszcze zmusza ojca aby podjeżdżał z nią i godzinami siedział w aucie. Konsekwentnie ani razu nie wpuściłam jej do mieszkania kiedy przyjechała niezapowiedziana pomimo tego że odstawiała cyrki pod moimi drzwiami.\nNie umiem sobie z tym poradzić. Jak unietoksycznić wtrącającą się, apodyktyczną matkę? Na razie nie mam możliwości wynieść się jeszcze dalej, bo muszę pilnować swoich spraw.\nprzez Jolik » 7 lipca 2010 , 10:57\nPowiedzieć wprost? Mój mąż tak zrobił kiedy teściowie miauczeli, że tylko ślub cywilny. Powiedział po prostu "To nasz ślub i będzie taki jak MY chcemy. Nie chcecie, nie przychodźcie." Heh... I jakoś przyszli .\nprzez Kallipygos » 9 lipca 2010 , 19:17\nDorota napisał(a): Ja mam ojca takiego sobie: wycofanego, niewtrącającego się, niepotrafiącego się postawić swojej mamusi i swojej rodzince , ale ogólnie mogę powiedzieć, że jest spoko i że go lubię (i tylko lubię).\nUuu, nic dziwnego, że wykazujesz niechęć do założenia rodziny. Współczuję, a myślałam, że nikt nie "przeskoczy" pomysłów mojej. Ustępuję...\nprzez Dorota » 9 lipca 2010 , 20:04\nNo to muszę sprostować, że wykazuję z zupełnie innego powodu. I nie tyle niechęć, co po prostu wiedzę, że tradycyjnie pojmowanej rodziny to ja nigdy mieć nie będę.\nprzez danusiagaz » 5 czerwca 2015 , 13:22\nSłuchajcie, zastanawiam się nad jedną rzeczą. Za rok wychodzę za mąż i chciałabym, żeby ten dzień był wyjątkowy. Znajomi mówili mi o fotobudce. Zaczęłam szukać w moich okolicach i znalazłam fotobudka Lublin. Spotkaliście się kiedyś z fotobudką? Warto w to inwestować?\nDołączył(a): 5 czerwca 2015 , 12:29


Wakacje za półmetkiem - Radio Opole\n2021-08-02, 14:18 Autor: Marzena Śmierciak\nWakacje za półmetkiem\n7 utonięć, 530 pijanych kierowców i 11 ofiar, który zginęły w wypadkach drogowych - to bilans pierwszej połowy wakacji w regionie. Statystyki nie napawają optymizmem, stoją za tymi liczbami przede wszystkim dorośli.\nO Czechach, ale w Polsce. Ruszyła pierwsza półkolonia "Wakacje z Interregiem"\nDzieci i młodzież wykorzystały upalne lato na odpoczynek od szkoły, choć niektórzy powoli myślą już o kupnie zeszytów - głównie rodzice. Spokojnie było na koloniach i obozach w regionie, podczas których organizatorzy i uczestnicy wypoczynków muszą przestrzegać rygoru sanitarnego. Bo wakacje, podobnie jak te zeszłoroczne, odbywają się w cieniu pandemii.\nTagi: Reporterskie tu i teraz, policja, sanepid, kurator oświaty, wakacje kolonie


Co mogą oznaczać ruchy w brzuchu i problemy z wypróżnianiem? - Na pytanie odpowiada lek. Aleksandra Witkowska | WP abcZdrowie\nCo mogą oznaczać ruchy w brzuchu i problemy z wypróżnianiem?\nWitam, w listopadzie oraz wczoraj byłam u ginekologa który ciąże wykluczył. Na brak miesiączki dostałam tabletki. Nurtuja mnie tylko mocne ruchy w brzuchu. Jakby na prawde to był 6 msc ciąży... Mam również problemy z wypróżnianiem od okolo 3 msc.\nInterna Gastroenterologia Problemy z wypróżnianiem\nciąża na pewno byłaby widoczna dla ginekologa. Może ma Pani tak duże wzdęcia i silne odruchy perystaltyczne.\nCo mogą oznaczać zaparcia oraz ruchy w brzuchu? – odpowiada Lek. Aleksandra Witkowska\nCzy uczucie - „czegoś” w brzuchu - takiej pełności, może oznaczać ciążę? – odpowiada Lek. Maja Sidor-Lenkiewicz\nCo oznacza ból brzucha po poronieniu? – odpowiada Lek. Aleksandra Witkowska\nBiegunka • Nudności • Zespół jelita drażliwego • Zatrucie alkoholem etylowym • Luźne stolce • Gastroskopia • Polipowatość jelita grubego • Lamblioza • Gronkowcowe zatrucia pokarmowe • Ostry brzuch • Układ pokarmowy • Zaparcia • Odbijanie • Badanie brzucha • Niedrożność jelita • Marskość wątroby • Alkoholowe choroby wątroby • Niestrawność • Badanie przy użyciu sondy żołądkowej • Kolonoskopia • Ból podbrzusza • Ból brzucha • Wzdęcia brzucha • Kamica żółciowa • USG jamy brzusznej • Żółtaczka • Botulizm • Zapalenie przełyku • Zgaga • Zimne dłonie lub stopy\nCzy to ciąża? Sprawdź! • 10 zaskakujących sposobów, żeby zajść w ciążę • Miesiączki są kobietom niepotrzebne? • Okres w ciąży - plamienia niezagrażające ciąży, zagrożenia, poronienia • Wyglądała jak w ciąży. Guz był wielkości arbuza • Test ciążowy online • Miesiączka po porodzie • Ból brzucha przed okresem i inne kobiece dolegliwości • Owulacja po porodzie • Objawy ciąży - pierwszy trymetr, nietypowe objawy, rozpoznanie, drugi trymestr, trzeci trymestr\nTest Ciążowy Insanix Baby płytkowy HCG • Enzaprost F1 • Test ciążowy HELTRA • Marcaine Adrenaline 0.5% • Prepidil • Gealcid • Marcaine 0.5% • Gealcid • NeoVaginal żel intymny • Chcę Być Mamą Zestaw testów wspom.zajście w ciążę dla przyszłej mamay\nAgata Kaczmarzyk-Radka - Internista, Wrocław • dr n. med. Hubert Srebrakowski-Pawłowski - Internista, Szczecin • Wojciech Zawada - Internista, Inowrocław • Lek. Sylwia Siedliska-Okoń - Internista, Lublin


Oceania. Warunki naturalne. Klimat - Encyklopedia PWN - źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy\nOceania. Warunki naturalne. Klimat\nWiększość wysp leży w strefie klimatów równikowych i zwrotnikowych, tylko Nowa Zelandia ma klimat podzwrotnikowy (Wyspa Północna) i umiarkowany (Wyspa Południowa); na wyspach w pobliżu równika średnie temp. miesięczne wynoszą 25–28°C, na Hawajach 18–25°C, na południu Nowej Zelandii 5–14°C. Sumy roczne opadów silnie zróżnicowane; najwyższe opady w zachodniej części O.: 2000–4000 mm, na stokach dowietrznych niektórych wysp (eksponowanych na pasaty) 7000–9000 mm; sumy roczne opadów maleją ku wschodowi i wraz z szerokością geogr. (do 1500–1000 mm); występują jednak znaczne różnice w ich wielkości na stosunkowo bliskich wyspach, uzależnione od wyniesienia n.p.m. i ekspozycji stoków, np. w archipelagu Hawaje na stokach wulkanu Waialeale na Kauai (Hawaje) — ponad 10 000 mm, a na Oahu ok. 700 mm. W strefach monsunów dominują opady w porze letniej, a tam gdzie zdarzają się cyklony tropik. — w porze jesiennej. Na południu O., w strefie niżów, opady są całoroczne, jednak więcej spada na przełomie lata i jesieni w związku z aktywizacją niżów; w zimie pada tutaj śnieg. Często, przeciętnie kilka razy w roku, występują silne cyklony tropik., którym często towarzyszą gwałtowne deszcze.\nzbiorowisko wysp w środkowej i południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego;\nOceania. Warunki naturalne\nOceania. Budowa geologiczna i ukształtowanie powierzchni.\nOceania. Świat roślinny.\nOceania. Świat zwierzęcy.\nOceania. Stan środowiska naturalnego.\nOceania. Odkrycia i podróże.


Nowy ckm dla Wojska Polskiego\nZamach majowy w 1926 roku to wydarzenie, nie tylko o politycznym wymiarze. Niosło ono za sobą bardzo istotny efekt w postaci znaczącego ograniczenia francuskiego udziału w dostawach materiałów wojennych dla ówczesnej polski armii. W pierwszej połowie lat 20. XX wieku Wojsko Polskie rozpoczęło porządkowanie posiadanego arsenału broni strzeleckiej. W początkowej fazie organizacji w uzbrojeniu jednostek piechoty znajdowały się głównie niemieckie ciężkie karabiny maszynowe Maxim wz. 08, rosyjskie Maximy wz. 1910, austriackie Schwarzlose wz. 07/12, francuskie chłodzone powietrzem Hotchkiss wz. 14 oraz St. Etienne wz. 07 oraz też amerykańskie Colty wz. 14 (broń pozostawiona i zdobyczna po zaborcach oraz wszelkich możliwych zakupów zagranicznych). Jednak po 1921 roku, kiedy Rada Ambasadorów przyznała Polsce dawny Pruski Arsenał, w tym fabrykę niemieckiej amunicji Mausera 7,92 x 57 mm, ten kaliber stał się podstawowym, używanym w Wojsku Polskim dla amunicji karabinowej. W pierwszej połowie lat 20. XX wieku w wyniku dużych zakupów dokonywanych we Francji oraz nacisków tamtejszego rządu i kręgów wojskowych, a także elity politycznej, która była mocno nastawiona profrancusko, zdecydowano się o zastosowaniu jako podstawowego francuskiego ciężkiego karabinu maszynowego systemu Hotchkiss Mle 14. Wybór niemieckiej amunicji karabinowej okazał się dla francuskiego lobby dużą klęską, ponieważ nie wybrano francuskiej amunicji, co początkowo było niemal pewne. Pod tym względem Polska stała się samodzielna, jeżeli chodzi o produkcję amunicji, a nie pod tym względem zależna od strony francuskiej. Wówczas w Polsce istniała też grupa, która dawniej służyła w Legionach Polskich pod Austriacką protekcją, była za przyjęciem do służby karabinów Mannlichera i zastosowania jego amunicji (w tym karabinów maszynowych Schwarzlose M.07/12).\nPozycja Obszar Warowny “Śląsk” w Bobrownikach. Strzelanie szkoleniowe z ckm wz. 30\nOstatecznie wybór niemieckiej amunicji spowodował, że podstawowym ówcześnie ciężkim karabinem maszynowym był właśnie niemiecki Maxim wz. 08 oraz po przeprowadzeniu przekalibrowania rosyjskie Maximy wz. 10 (co w tej konstrukcji nie okazało się zbyt skomplikowane, a nawet były bardziej lubiane niż ich eksniemieckie odpowiedniki). Niestety posiadane egzemplarze, już często bardzo wysłużone (służba u swoich właścicieli, a następnie jako zdobycz Wojska Polskiego). Przez to rozpoczęto poszukiwania nowych konstrukcji broni maszynowej. Tym razem opcja francuska skutecznie wpłynęła na ogólną decyzję Sztabu Generalnego i w 1924 roku został zawarty kontrakt ze stroną francuską na dostawy ich ciężkich karabinów maszynowych Hotchkiss wz. 25. Była to wersja Hotchkiss wz. 14, która jednak została dostosowana poprzez przekalibrowanie do amunicji Mausera. Szybko się jednak okazało, że Francuski do swojego zamówienia dla Wojska Polskiego podeszli mocno nierzetelnie, lecz drogo. Dostarczone zostały 1250 sztuk karabinów maszynowych, które posiadały tylko zmodyfikowane komory nabojowe . Pozostawiono takie same lufy, liczbę bruzd i ich skok, nie uwzględniono panującej wówczas w broni znacznej różnicy ciśnień przy tak różnych typach amunicji. Oczywiście odbiło się to bardzo mocno nad sprawnością samej broni. Latem 1926 roku w Centralnej Szkole Strzelniczej w Toruniu (CSS) były prowadzone dalsze próby z ckm-em wz. 25, które wykazało wyraźne przegrzewanie się lufy podczas ognia ciągłego, czy uszkodzenia nóg ich podstaw. Ponadto budowa broni nie pozwalała na w miarę szybkie zmiany stanowisk ogniowych, wobec braków jakichkolwiek uchwytów do ich przenoszenia, przy jednocześnie bardzo rozgrzanej lufie.\nWszystko się zmieniło wraz z zamachem majowym, kiedy znacząco upadła swoboda firm francuskich nad Wisłą. W oparciu o opinie, pochodzące z CSS, wszystkie te karabiny zostały w 1927 roku wycofane z jednostek piechoty, do artylerii, oraz rozpisano nowy konkurs na ciężki karabin maszynowy dla Wojska Polskiego. Tego wyboru miała dokonać komisja, w której skład wchodzili; przewodniczący Włodzimierz Raczyński-Maxymowicz, jego zastępca major Tadeusz Felsztyn z CSS oraz major Władysław Ostrowski – wybitny znawca tematu oraz przedstawiciel służby uzbrojenia. Na konkurs ten zostało zgłoszonych pięć produktów zagranicznych:\nAmerykański ckm Colt M1928 (eksportowa wersja Browninga M1917A1), złożona tam dwie oferty, gdzie znajdował się karabin Colta dostosowany do amerykańskiej amunicji .30-06 oraz agenta europejskiego z karabinem maszynowym Vickers-Armstrong, przy czym wersja europejska była dostosowana do amunicji niemieckiej.\nCzechosłowacki karabin maszynowy Schwarzlose-Janecek vz. 07/12/27, też stosowany na amunicji niemieckiej jako podstawowej.\nBrytyjski ckm Vickers Mk. I (dostosowany do niemieckiej amunicji).\nFrancuski karabin maszynowy Hotchkiss wz. 25, jednak z wprowadzonymi poprawkami konstrukcyjnymi, względem pierwotnego zamówienia z 1924 roku.\nCiężki karabin maszynowy wz. 30 – Muzeum Orła Białego (Skarżysko-Kamienna)\nPierwszy etap prób został przeprowadzony w trudnych warunkach zimowych przełomu 1927, a 1928 roku. Zwycięzcami konkursu i to bezsprzecznie wygrały obydwie konstrukcje Borwninga – amerykańska i europejska. Kolejne miejsca przypadły ciężkim karabinom maszynowym – francuskim, czechosłowackiego, a na końcu znalazł się brytyjski Vickers.\nDrugi etap konkursu przeprowadzony już w bardziej sprzyjających warunkach, latem 1928 roku. Zaproszono jednak wyłącznie Browninga, czy przym agent europejski mógł wystawić też brytyjskiego ckm-u Km. I Vickersa. Takie podstępowanie wywołało ogromną falę niezadowolenia oraz silnych nacisków ze strony francuskiej, której jednak w żaden sposób nie udało się zmienić zadania polskiej komisji. Na tym etapie zwyciężył Colt, następnie jego europejski odpowiednik, a ostatni był Vickers Mk. I. Pojawił się jednak bardzo poważny problem negocjacyjny. Vickers jako agent w Europie firmy Colt, nie mógł stawiać żadnych warunków konkurencyjnych wobec Amerykanów. Tymczasem strona amerykańska zażądała od strony polskiej zakupu licencji w cenie 450 000 dolarów oraz zamówienia pierwszych 3000 egzemplarzy bezpośrednie z USA. Oznaczało to, że koszt samej licencji miał przekroczyć dużo ponad 4 miliony polskich złotych, co już przekraczało ówczesne możliwości budżetowe jakie mogły zostać przekazane na ten cel.\nPomijając bardzo wysoką cenię za licencję, polska administracja wojskowa była bardzo niechętna wobec zakupów broni maszynowej za granicą po przykrych doświadczeniach ze współpracy z Belgami przy okazji przetargu na ręczny karabin maszynowy wz. 28 (poważny spór sądowy oraz nieuczciwość belgijskiego dostawcy). Jak się jednak okazało istniało rozwiązanie tego problemu – Wicedyrektor Fabryki Karabinów w Warszawie, inżynier Jan Skrzypiński, odkrył, że ani producent bron, ani jego europejski agent nie złożyli żadnych wniosków patentowych w Polsce zanim przystąpili do konkursu. Wynikało to najprawdopodobniej z niedocenienia możliwości ówczesnego polskiego przemysłu. Odkrycie Skrzypińskiego szybko potwierdził zespół prawników patentowych. Za swoje odkrycie Skrzypiński otrzymał premię z wysokości 65 000 zł (1,5% wartości kontraktu). Na marginesie można dodać, że taka kwota pozwalała na przeprowadzenie zakup i urządzenie atrakcyjnej willi w Warszawie, a jej dzisiejsza równowartość odpowiada około 1 milion złotych.\n“Dary” polskiego społeczeństwa dla Wojska Polskiego\nPo potwierdzeniu odkrycia Skrzypińskiego, w 1929 roku zespół projektowy w Fabryce Karabinów natychmiast przystąpił do pracy. Nie posiadając odpowiedniej dokumentacji wykonawczej, a jedynie na podstawie pomiarów posiadanych dwóch egzemplarzy broni, odtworzony dokumenty pod względem rysunkowym, wymiarowym i technologicznym. Wprowadzono także własne zmiany. Konieczna była również szczegółowa analiza wpływu polskiej amunicji na charakterystyki amerykańskiej broni.\nPrace zostały wykonane w kilku miesięcy, a latem 1930 roku ukończono pierwsze dwa egzemplarze wzorcowe ciężkiego karabinu maszynowego, które wypróbowano w CSS. Poprawki wymagały sprężyny pazura podajnika czy zaczepu kurkowego. Problemem była także nadmierna wrażliwość na nierówne taśmowanie. Ostatecznie zalecono wiele zmian konstrukcyjnych względem wersji prototypowej, w tym wydłużono lufę, dostosowując ją do długości lufy, zastosowanej w ckm-ie wz. 08. Zmodyfikowano także chwyt pistoletowy, odstąpiono od celownika przeziernikowego, na rzecz zastosowanej szczerbiny i muszki na celowniku ramieniowym. Co bardzo ważne tolerancja wielu poszczególnych elementów dochodziła od pierwowzoru nawet 2 mm, co w przyszłym ckm-ie wz. 30 znacząco poprawiało niezawodność broni oraz tolerancję broni na wszelkie zabrudzenia. Polski karabin maszynowy był więc o wiele bardziej odporny i łatwiejszy do utrzymania niż eksniemiecki wz. 08.\nNa wieść o polskim ruchu i „skopiowania” broni, które jednak nie chroniły żadne regulaminy patentowe, amerykański producent bardzo szybko wycofał się z konkursu i dalszych ofert. Warszawski przedstawiciel Vickersa natomiast poddawał próby zawarcia kontraktu, składając coraz bardziej nowe, bardziej korzystne oferty licencyjne – 1000 karabinów z USA, wraz z licencją produkcyjną, wartą 187 500 dolarów amerykańskich (1 687 500 złotych). Wojsko Polskie odmówiło jednak, a firma Vickers zrezygnowało z dalszych prób. Nie zraziło to jednak brytyjskie firmy, które ulokowane nad Wisłą, stawiających liczne oferty na polu artylerii i broni pancernej.\nPowiśle – lata 30. XX wieku\nPierwsze 200 egzemplarzy ciężkich karabinów maszynowych, jako seria próbna miała trafić do wybranych pułków na okres 18 miesięcy. Po przeprowadzeniu udanych prób, została podpisana umowa z Fabryką Karabinów na wykonanie dalszych 4200 kompletów broni:\n1050 sztuk z terminem dostawy do końca 1931 roku.\n2100 sztuk z terminem dostaw w 1932 roku.\n1050 sztuk z terminem dostaw w 1933 roku.\nNa cały komplet składał się ckm z jego podstawą, a także zestaw przybornika narzędziowego z zawartością, wodnik z wężem parowym oraz metalowe skrzynki taśmowe. Cena za komplet wynosiła 4895 złotych, a z czasem spadła do 4076,65 złotych. W 1938 roku wynosiła już tylko 2102,65 złotych.\nDostawy rozpoczęły się z pewnym opóźnieniem, gdyż do grudnia 1931 roku zostało dostarczonych jedynie 300 sztuk broni maszynowej – seryjnej. Pełna produkcja rozpoczęła się w 1932 roku. I tak:\nW 1932 roku zostało dostarczonych dla Wojska Polskiego 2017 kompletów broni\nW 1933 roku zostało dostarczonych dla wojska 1936 kompletów broni\nW 1934 roku zostało dostarczonych wojsku 800 pełne komplety\nW 1935 roku zostało dostarczonych dla Wojska Polskiego 405 kompletów broni\nW 1936 roku zostało dostarczonych dla wojska 1364 komplety broni\nW 1937 roku zostało dostarczonych dla Wojska Polskiego łącznie 890 kompletów broni\nW 1938 roku zostało dostarczonych dla jednostek wojska łącznie 423 komplety broni\nW 1939 roku zostało dostarczonych dla Wojska Polskiego w pierwszym kwartale 300 kompletów broni, a terminarz dalszych dostaw nie jest znany\nW latach 1937-1938 rzeczywista produkcja seryjna wynosiła naprawdę 1143 ckm-y wz. 30 oraz 1923 komplety wyposażenia. Nadwyżki były przedmiotem eksportu. Ogółem dla Wojska Polskiego wyprodukowano do pierwszego kwartału 1939 roku 8401 ciężkich karabinów maszynowych wz. 30. Po tym czasie dostawy najpewniej trwały dalszej i rzeczywista liczba dostarczonych ckm-ów jest większa.\nW 1938 roku do produkowanych ciężkich karabinów maszynowych wz. 30 wprowadzono szereg zmian. Zwiększono wytrzymałość komory nabojowej oraz iglicy, a także sprężyny podajnika, trzonu zamkowego, tylcu oraz zatrzasków lufy. Jednak najbardziej istotną zmianą było to, że nowy ciężki karabin maszynowy, zyskując łącznie 308 000 strzałów, zyskując łącznie 336 zacięć. Nową wersję oznaczono jako „wz. 30a” i skierowano do produkcji. Miała wejść do użytku jako karabin kompanii piechoty. Powstało łącznie 150 kompletów nowej broni, która jednak była traktowana jako broń doświadczalna i nie trafiła do produkcji seryjnej.\nZastosowane podstawy do broni\nWraz z opracowaniem polskiej wersji amerykańskiego ckm-u Browning powstała potrzeba opracowania podstawy, która spełniałaby wymagania Departamenty Piechoty. Konkurs na podstawę ogłoszono w 1930 roku nowa podstawa miała:\nZapewniała dobrą stabilizację broni i dostateczna sztywność we wszystkich jej położenia.\nNie mogły przekraczać masy 29-30 kg.\nUmożliwiono obrót ckm-u wz. 30 wokół osi poziomej wynoszącą 360 stopni.\nZapewniać łatwą zmianę wysokości w zakresie 150-800 mm.\nZapewniać szybką zmianę dużych kątów i precyzyjnie nastawianie małych.\nZapewniać szybkiego przełożenia do kątów strzelania przeciwlotniczych w czasie około 10 sekund.\nZapewniać łatwe zdejmowanie i zakładanie ckm-u oraz małą widoczność podstawy.\nNa konkurs wpłynęło kilka projektów. Autorami jednego z nich byli kapitan J. Byrdy z Centralnej Szkoły Strzelniczej oraz F. Krzyżanek. Przedstawili oni trójnożną podstawę, powstałą w CSS oraz w fabryce „Bom i Schutze” w Toruniu. Konstrukcja została odrzucona w wyniku prób, od początku nie spełniała wymagania podstawowych wymagań, w tym nie miała podstawy do prowadzenia ognia przeciwlotniczego.\nNa rzadkiej dziś podstawie trójnożnej typu WR – Muzeum Wojska Polskiego (Warszawa)\nPonieważ początkowo nie wyłowiono żadnego zwycięscy w CSS, został powołany zespół składający się z kapitana Żukowskiego, kapitana Kapkowskiego oraz porucznika Daniuszewicza z zadaniem opracowania takiej modyfikacji podstawy CSS, która wyeliminuje jej wszystkie wady. Zastrzeżono przy tym, że prace te nie mogą prowadzićdo żadnych poważnych zmian w konstrukcji samej broni. W ten sposób opracowano podstawę CSS nr 2. Była to podstawa trójnożna o wysuwanej tylnej nodze. Połączenia podstawy z ckm-em, następowało za pomocą płóz, na które wsuwano ckm do tyłu. Sama podstawa umożliwiała prowadzenie ognia z podstawy leżącej, klęczącej i pośredniej. Podstawa CSS nr 2 została zakwalifikowana przez komisję konkursową obok zgłoszonych propozycji firmy „Borek” inżynier Bialika i major Skotnickiego z Warsztatów Rusznikarskich Zbrojowni Nr. 2.\n25 lipca 1931 roku odbyła się konferencja Departamentu Uzbrojenia w sprawie wyboru podstawy dla polskiego ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30. Ostateczny wybór padł na konstrukcję majora Skotnickiego, ze względu na jej prostotę oraz spełnienie wymagań konkursowych. Podstawa otrzymała oznaczenia „wz. 30”, a Departament Uzbrojenia miał przystąpić do prób usunąć ewentualne usterki oraz wdrożyć konstrukcję do seryjnej produkcji.\nPodstawa wz. 30 stanowiła trójnóg o masie 29,3 kg i wysokości najwyższej 880 mm. Wysokość położenia broni była regulowana poprzez zmianę kąta nachylenia nóg podstawy lub nogą tylną. Do strzelania przeciwlotniczego posługiwało się masztem umieszczono w nodze tylnej. Zmiana kątów podniesienia w granicach -38 stopni do +40 stopni, wykonana była dźwigarem za pomocą śruby samohamownej. Karabin mocowano do podstawy za pomocą przetyczek.\nZamówienie na dwie podstawy złożono do Zbrojowni Nr. 2 w styczniu 1932 roku. Po próbach, pierwsze zamówienie zostało złożone 25 października 1933 roku. Do lipca 1934 roku zostało ukończonych 1816 sztuk za cenę 1 525 240 złotych. W toku trwania produkcji podstawa wz. 30 była zmodyfikowana, dzięki czemu masa została zmniejszona o dalsze 3 kg. Uzyskano także zakres kątów ostrzałów pionowego od -37 stopni do +35 stopni. Nową podstawę oznaczono jako wz. 34. Nie jest znana liczba wyprodukowanych tego typu podstaw, jednak jej liczba może sięgać kilka tysięcy sztuk. Produkowana była do 1939 roku kiedy to w kwietniu zamówione zostało kolejne 1030 egzemplarzy.\nJednak o ile podstawy wz. 30 oraz wz. 34 dobrze spełniały wymagania dla jednostek piechoty, to o tyle nie nadawał się do użytku w jednostkach kawalerii. W związku z tym w 1932 roku rozpoczęto prace nad zgłoszoną na konkurs podstawą firmy. „Borek” Państwowa Wytwórnia Uzbrojenia nabyła prawa patentowe od inżyniera Zygmunta Krotkiewicza. Podstawa posiadała masę 25,7 kg. Drugą podstawę zgłoszoną , była podstawa WR , nad którą prowadzono do 1931 roku, o masie 29,2 kg. Trzecia była natomiast podstawą kawaleryjską PWU, oznaczana jako PC-33, o masie 20,9 kg.\nPróby z trzema podstawami wykonano w styczniu 1933 roku po czym trafiły one do pododdziałów w warunkach poligonowych. Ponowne próby komisyjne prowadzono w okresie wrzesień-październik 1933 roku. Na podstawie wyników badań do dalszych prac skierowano podstawę typu PC-33 PWU. Charakteryzowały ją masa, wygoda użycia, jednolite urządzenie podniesienia, gładka konstrukcja bez ostrych kantów i śrub. Jako wady uznano słabą konstrukcję nóg i trudne w użyciu nogi przednie.\nPrzekazanie 3 Pułkowi Strzelców Podhalańskich trzech ciężkich karabinów maszynowych przez ludność Wilkowic. Strzelec Pułku przy przy ckm 7,92 mm Browning wz. 1930 na biedce piechoty\nPrace nad modernizacją podstawy zakończono dopiero w 1938 roku jednak udało się zmniejszyć jej masę do 17 kg. Podstawa, oznaczona jako „wz. 36”, która trafiła do produkcji seryjnej i do marca 1939 roku planowano wykonać łącznie 1100 sztuk.\nWedług zestawienia ogólnego na 1 lipca 1938 roku w dyspozycji MSWojsk, znajdowały się:\n3222 podstawy wz. 30\n3989 podstaw wz. 34\n1100 podstaw wz. 36\nW jednostkach piechoty\nCiężkie karabiny maszynowego wz. 30 w pułku piechoty, znajdowały się na stanie kilku pododdziałów. W skład pułku wchodziły trzy bataliony, a w każdym znajdowała się kompania karabinów maszynowych i broni towarzyszących. Jej skład określony był etatem mobilizacyjnym nr 12, w ramach przyjętej organizacji wyszczególniano następujące pododdziały uzbrojone w ckm:\nI. Pluton (na biedkach) – trzy biedki wz. 33 z ckm-em wz. 30 oraz dwie biedki amunicyjne.\nII. Pluton (na biedkach) – trzy biedki wz. 33 z ckm-em wz. 30 oraz dwie biedki amunicyjne.\nIII. Pluton (na biedkach) – trzy biedki wz. 33 z ckm-em wz. 30 oraz dwie biedki amunicyjne.\nIV. Pluton (na taczankach) – trzy taczanki wz. 36 z ckm-em wz. 30 oraz dwie biedki amunicyjne\nV. Pluton Moździerzy – bez ckm-u.\nKażdy z tych plutonów posiadał 15 840 sztuk amunicji mauserowskiej 7,92 x 57 mm. Na każdą kompanię ciężkiego karabinu maszynowego – gdzie przypadało zatem 12 ckm-ów wz. 30 – dziesięć ckm wz. 30, zamontowanych na biedkach oraz trzy ckm-y wz. 30. Daje to łącznie liczbę 36 ckm-ów wz. 30 na pułk. Kompanie używały karabinów maszynowych na podstawach piechoty P wz. 30 oraz P wz. 34.\nObok kompanii karabinów maszynowych i broni towarzyszących na poziomie dywizji piechoty funkcjonowało także 36 dywizyjnych kompanii ckm o takim samym składzie jak kompanie pułkowe. Prawdopodobnie w mobilizacji utworzone też dodatkowe trzy kompanie dla rezerwowych dywizji piechoty. Dodatkowo przewidziano cztery ckm-y wz. 30 na odstawach kawaleryjskich wz. 36 dla szwadronu kawalerii dywizyjnych, ale nie ma pewności, czy wszystkie Wielkie Jednostki je otrzymały. Dywizja piechoty etatowo powinna posiadać więc 124 sztuki ciężkich karabinów maszynowych.\nTaki sam skład i wyposażenie jak bataliony pułkowe miały także samodzielne bataliony strzelców (1.-3.), mobilizowała kolejne bataliony (4.-9.) oraz oba morskie bataliony strzelców, a także dwa kolejne mobilizowane.\nCiężkie karabiny maszynowe wz. 30 znalazły się także w trzech batalionach specjalnych (IV/11. pp, IV/73. pp z dwiema kompaniami ckm oraz IV/75. pp z trzema kompaniami ckm). Jednostki te były przeznaczone do obsadzenia fortyfikacji polskich na Górnym Śląsku. Ckm-y wz. 30 montowano w fortyfikacjach na podstawach wz. 30 lub wz. 34 albo na podstawach szynowych, w strzelnicach, osłoniętych tarczami. Ckm-y wz. 30 były też montowane w półkopułach i kopułach pancernych. Wyposażenie pododdziałów ciężki karabin maszynowy odbywało się według standaryzowanych zestawów indywidualnych. Dla obsługi ckm-ów dla oddziałów piechoty przeznaczone były zestawy nr 11a, 12a, 13a oraz 14a. Zestawy, które były oznaczone literą „b”, oznaczane były dla ciężkiego karabinu maszynowego Maxim wz. 08 lub wz. 10/28.\nZestaw indywidualny nr 11a ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30 składał się z karabinu z tłumikiem płomieni, kolby przeciwlotniczej, trzech zapasowych luf w futerale z pasem nośnym, kompletnego gumowego węża parowego (2,5 metra), wodnika, 16 taśm na 330 naboi każda, 16 skrzynek taśmowych, czterech noszaków oraz pokrowca brezentowego na ciężki karabin maszynowy.\nZestaw indywidualny nr 12a, który składał się z podstawy do karabiny maszynowego z wyposażeniem. Zestaw indywidualny Nr 13a składał się z przybornika w metalowej skrzynce oraz części zapasowych, narzędzi i muszki kołowej wz. 29 z pudełkiem oraz celownika przeciwlotniczego. Zestaw indywidualny nr 14a składał się z ładownika taśmy amunicyjnej.\nCiężki karabin maszynowy wz. 30 na podstawie trójnożnej piechoty wz. 34, z metalową skrzynką amunicyjną na 330 parcianą nabojową taśmę amunicyjną\nNa wyposażeniu kompanii znajdował się także zestaw nr 32, czyli kompanijny zestaw przyborów i przyrządów celowniczych. Tutaj wymienić można kątomierz oraz busolę z przyrządem oświetlającym, dalmierz, sześć kompletów celownika – kątomierza wz. 29 oraz 24 tyczki kierunkowe.\nObsługa ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30 piechoty składała się z: karabinowego (plutonowy), uzbrojonego w kbk z bagnetem, celowniczego (starszego strzelca) uzbrojonego w bagnet oraz ckm wz. 30, taśmowego (strzelca), uzbrojonego w bagnet, pomocniczego (strzelca), uzbrojonego w karabinek z bagnetem oraz dwóch amunicyjnych (strzelcy), uzbrojonych w karabinki z bagnetami. Ponadto w skład obsługi wchodził także woźnica biedki transportowej lub taczanki (strzelec).\nJednostka ognia do ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30 wynosiła łącznie 2000 sztuk amunicji i była dzielona następująco – 1766 naboi karabinowych z pociskiem zwykłym SC, 34 naboje z pociskiem przeciwpancerno-zapalającym PS oraz 200 naboi karabinowych z pociskiem przeciwpancernym P.\nZgodnie z dokumentem pt. „Zestawienie broni w dywizjach piechoty, baonach i kompaniach (k.m. kolarzy, moździerzy i asyst.”, na dzień 1 maja 1938 roku w ckm-y wz. 30 uzbrojone były:\n• wszystkie pułki piechoty we wszystkich dywizjach piechoty\n• 1.-9. samodzielne bataliony strzelców\n• Batalion Stołeczny\n• I, II i III Bataliony ckm spec. z Dok. V\n• wszystkie 36 samodzielnych kompanii km i broni towarzyszących\n• 51.53. kompanie kolarze (spec.)\nNatomiast w ciężkie karabiny maszynowe wz. 08 uzbrojone były w:\n• 10. i 11. Bataliony Strzelców\n• 1.-4. Bataliony Strzelców Morskich\n• 1.-7. Bataliony Ciężkich Karabinów Maszynowych\n• 1.6. Bataliony Wileńskie Obrony Narodowej (ON), 81.-86 Bataliony Pomorskie ON oraz 50.-57. Bataliony Śląskie ON\nJednocześnie, jak już zaznaczyłem przezbrojenie 10. i 11. Batalionu Strzelców miało nastąpić w 1939 roku wraz z dostosowaniem przez Szefostwo Taborów posiadanych biedek do przewożenia ckm-ów wz. 30.\nW referacie, pochodzącym z listopada 1938 roku z zatytułowanym „Wojenne Potrzeby Piechoty”, opracowanym przez Departament Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych, wskazywano, że pułki piechoty posiadał etatowo łącznie 38 ciężkich karabinów maszynowych.\nCWS M111 z ckm-em wz. 30, jeden z 8 pojazdów próbnej serii, budowanych od połowy 1936 roku. Widać charakterystyczne pojemniki na skrzynki z taśmami wykonane z pocienionej, przetłaczanej blachy. Na reflektorze osłona przeciwpyłowa. Motocykl wyposażony jest w specjalne opony terenowe produkcji krajowej “Stomil”. Pod trójnogiem ckm-u leżą zwinięte pokrowce ochronne\nPlanując dalszy rozwój pułków piechoty, uwzględniono wprowadzenie drużyny karabinów maszynowych dla kompanii strzeleckiej. Planowano przydzielanie kompaniom strzeleckim drużyn karabinów maszynowych w składzie: dowódca drużyny z pocztem oraz dwa karabiny maszynowe i jedna biedka. Po stworzeniu takich pododdziałów organicznych do kompanii, planowano wówczas na zlikwidowanie jednego plutonu ckm w kompanii karabinów maszynowych batalionu. W ten sposób liczba karabinów maszynowych w batalionie piechoty wzrosłaby do 15 egzemplarzy.\nKoszt wystawienia trzech drużyn karabinów maszynowych towarzyszących w batalionie wynosił około 38 460 złotych, koszt likwidacji plutonu ckm w kompani km, wynosił 30 914 złotych. Różnica wynosiła 7546 złotych (w ramach całego pułku piechoty wynosiła ona 22 638 złotych). Rolę nowego ciężkiego karabinu maszynowego kompanii miała pełnić opisany wyżej ckm wz. 30a.\nW szwadronach kawalerii\nCiężkie karabiny maszynowe wz. 30 trafiły do kawalerii stosunkowo późno. Było to ówcześnie spowodowane mocno przeciągającymi się pracami nad podstawami dla broni, rzędami jucznymi oraz taczankami. Pierwsze egzemplarze przydzielono dopiero w styczniu 1938 roku z przeznaczeniem dla pułkowych szkół ckm. Szkoły te były prowadzone przez jeden z wybranych pułków, z każdej brygady kawalerii.\nPonieważ jednak podstawy wz. 36 kawalerii zostały zatwierdzone dopiero w 1937 roku, a taczanki wz. 36 zaczęły napływać do pułków od 1937 roku, ale jeszcze bez broni, powstał wówczas dość poważny problem. W połowie 1938 roku w 9. Pułków Ułanów na stanie znalazło się łącznie 12 ckm-ów wz. 08 z czego osiem miało być przewożone na taczankach. Jednocześnie pułk posiadał jeszcze cztery taczanki wz. 28 oraz osiem taczanek wz. 36, które nie mogły przewozić eksniemieckich ckm-ów wz. 08. W związku z panującą sytuacją na zlecenie szefa Sł. Taborów, opracowano tymczasowe specjalne uchwyty do przewozu ckm-u wz. 08 na taczankach wz. 36.\nW listopadzie 1938 roku pułki kawalerii otrzymały one po osiem sztuk ckm-ów wz. 30 na podstawach kawaleryjskich wz. 36 na taczankach. Do maja 1939 roku uzupełniono stany o kolejne cztery ckm-y wz. 30 z rzędami jucznymi, dzięki temu w pułkach znalazły się pokrycia etatowych 12 sztuk. W pierwszej kolejności rzędy juczne otrzymały 25., 26. i 27. Pułki Ułanów, a następnie kolejne pułki w Okręgach Korpusów IX, I, III, V, VIII, X, II, VI. Na końcu cztery zestawy ciężkich karabinów maszynowych i juków zostały przydzielone do Centrum Szkolenia Kawalerii w Grudziądzu. Rzędu juczne dla jednostek kawalerii były dostarczane w połowie czerwca 1939 roku. Do dnia wybuchu II Wojny Światowej została wymieniona broń maszynowa we wszystkich pułkach kawalerii ckm-y wz. 30 miały otrzymać artyleria konna wraz z nowymi taczankami wz. 36. Do tego czasu jednostki te musiały użytkować wycofane z jednostek kawalerii, stare taczanki wz. 28, głównie uzbrojone w ckm wz. 08.\nCiężkie karabiny maszynowe wz. 30 w pułkach kawalerii zgromadzone były w szwadronie ciężkiego karabinu maszynowego:\n• Dowodzenie szwadronu\n• jednego plutonu ciężkiego karabinu maszynowego na jukach – cztery ckm-y wz. 30, przewożone na rzędach jucznych\n• Dwóch plutonów ckm na taczankach – cztery ckm-y wz. 30 każdy\n• Drużyny gospodarczej\nW 1939 roku nie wszystkie szwadrony ckm pułków kawalerii uzyskały stan jednego plutonu na juchach i dwóch plutonów na taczankach. W I połowie lat 30. XX wieku obowiązywał etat odwrotny (dwa plutony juczne i jeden taczankowy). Nie wszędzie jednak dokonano pełnego przeformowania.\nObsłucha karabinu maszynowego na juku składa się z dowódcy ckm (karabinowego), celowniczego, taśmowego, pomocniczego, dwóch amunicyjnych, a także pięciu koniowodnych. Na każdy jeden ciężki karabin maszynowe przypadały trzy konie juczne:\n• pierwszy koń – karabin wraz z podstawą, dwie skrzynki amunicyjne\n• drugi koń – cztery skrzynki amunicyjne, wodnik, niezbędnik, kolba przeciwlotnicza, lufa zapasowa\n• trzeci koń – sześć skrzynek amunicyjnych\nObsługa karabinu maszynowego na taczance składała się z dowódcy karabinu (karabinowy), celowniczego, taśmowego, dwóch amunicyjnych, dwóch koniowodnych oraz woźnicy taczanki.\nW nowe ciężkie karabiny maszynowe wz. 30 planowano wyposażyć też stworzone podczas przeprowadzania mobilizacji Wojska Polskiego – brygadowe samodzielne plutony ckm na taczankach. Od nr 1 do nr 11, ckm-y wz. 30 miały trafić kolejno do Mazowieckiej Brygady Kawalerii – 11. pu, Kresowej Brygady Kawalerii – 6. psk, Wileńskiej Brygady Kawalerii – 23. pu, Wołyńskiej Brygady Kawalerii – 2. psk, Krakowskiej Brygady Kawalerii – 5. psk, Podolskiej Brygady Kawalerii – 14. pu, Wielkopolskiej Brygady Kawalerii – 7. psk, Pomorskiej Brygady Kawalerii – 8. psk, Nowogródzkiej Brygady Kawalerii – 25. pu, Podlaskiej Brygady Kawalerii – 5. pu i Suwalskiej Brygady Kawalerii – 1. pu, przy czym pluton nr 9 z Nowogródzkiej Brygady Kawalerii miał dysponować ciężkimi karabinami maszynowymi Maxim wz. 08.\nCzołg TKS z pierwszej serii produkcyjnej. Bez peryskopu i z karabinem maszynowym wz. 30\nW Brygadach Motorowych\nCiężkie karabiny maszynowe wz. 30 znalazły się też na uzbrojeniu 10. Brygady Kawalerii oraz na wyposażeniu Warszawskiej Brygady Pancerno-motorowej. W ramach zmotoryzowanych 24. pu oraz 10. psk, gdzie znajdowały się po trzy ckm-y na każdy szwadron liniowy: istniał też szwadron ciężkiego karabinu maszynowego z 12 ckm-ami. Sprzęt był transportowany na tzw. taczankach zmotoryzowanych , czyli Polskich Fiat-ach 508/518. Dodatkowo pluton ckm znajdował się w dywizjonie rozpoznawczym 10. Brygady Kawalerii. Taką samą organizację przewidywano dla Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej, tworzonej z 1. psk i psp oraz plutonu ckm w dyonie rozpoznawczym, jednak relacje w tym temacie są niejednoznaczne.\nW Korpusie Ochrony Pogranicza\nDo końca lat 20. XX wieku Korpus Ochrony Pogranicza używał trzech podstawowych typów ciężkich karabinów maszynowych ckm-u Hotchkiss wz. 14 oraz wz. 25 oraz systemu Maxim wz. 08. W 1929 roku na wyposażeniu łącznie 29 batalionów KOP znajdowało się łącznie 110 ckm-ów produkcji francuskiej oraz 126 ckm-ów produkcji niemieckiej. W połowie 1930 roku w celu uzupełnienia stanu liczebnego broni w plutonach ckm (planowano zwiększenie z 8-110 do 12 sztuk i przekształcenie ich w kompanie), przydzielono kolejnych sześć ckm-ów Hotchkiss wz. 14 oraz 60 sztuk ckm-ów Maxim. Pierwsze ckm-y wz. 30 zostało przydzielonych w liczbie 12 sztuk do Centralnej Szkoły Podoficerów KOP w latach 1933-1934. Pełniły one tam rolę broni szkolnej. W ramach kolejnych reorganizacji, wynikających z ogólnego planu modernizacji i rozbudowy sił Wojska Polskiego. Korpus Ochrony Pogranicza był zasilany dodatkowo z wycofywanych jednostek piechoty ckm-ów wz. 08.\nPod koniec 1938 roku podjęto jednak decyzję o wymianie ciężkiej broni maszynowej na nowoczesne polskie ckm-y wz. 30. Planowano przydzielić łącznie 387 ciężkich karabinów maszynowych piechocie KOP oraz 42 kawalerii i 106 batalionowi fortecznemu „Sarny”. Sama wymiana nie została jednak w pełni przeprowadzona. Wiadomo, że bataliony „Orany”, Niemenczyn”, „Nowe Ścięciawy” oraz prawdopodobnie „Sejny”, „Czortków”, „Kopyczyńskie” i „Borszczów” dysponowały na swoim wyposażeniu taczankami wz. 36 do przewozu ckm-ów wz. 30. Natomiast w lipcu 1939 roku dla formującego się specjalnie (fortecznego) batalionu „Małyńsk”, zostało przydzielonych sześć podstaw do ckm-u wz. 30. Bataliony KOP „Snów I” oraz „Snów II”, Berezwecz”, „Wilejka”, „Wołożyn” oraz „Żytyń”, których mobilizację rozpoczęto na przełomie marca oraz kwietnia 1939 roku i przerzucono na granicę południową, najprawdopodobniej były wyposażone w ciężkie karabiny maszynowe wz. 30 w liczbie po 12 egzemplarzy na każdy batalion.\nTKW – Pierwszy prototyp z ckm wz. 30\nNa wyposażeniu broni pancernej\nPoczątki zastosowania ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30 w polskich czołgach lekkich sięgają pierwszej połowy 1931 roku i trwającej przez następne lata dyskusji dokół zakupionych przez Polskę 38 czołgów dwuwieżowych lekkich z Wielkiej Brytanii Vickers 6 ton Mark E Alternative A oraz późniejszych czołgów w konstrukcji jednowieżowej. Choć bardzo szybko zgodzono się z tym, że tzw. trzydziesta będzie montowana na angielskich czołgach lekkich, to konkurentem tutaj polskich Browningów, były produkowane w Warszawskiej Państwowej Fabryce Karabinów były zarówno najcięższe karabiny maszynowe 13,2 mm Hotchkiss, armatki 37 mm SA 18 czy ciężkich karabinów maszynowych Hotchkiss wz. 25. Tak szeroka gama uzbrojenia była wynikiem dążenia do wzmocnienia ogniowych zdolności czołgów i nadania im walorów przeciwpancernych. Po przeprowadzeniu wielu zmian w decyzji oraz tymczasowych (częściowych ) rozwiązań, to ostatecznie polskie Vickersy obu odmianach doczekały się wyposażenia w jednolitą broń maszynową. Tutaj nie odbyło się jednak bez trudności , związanych z np. rozmieszczeniem wewnątrz wozu skrzynek amunicyjnych, czy ogólną wielkością przewożonej zataśmowanej już amunicji. Bardzo wiele emocjo budziły tutaj sprawy, które nam mogą się wydawać bardzo prozaiczne, takie jaką zastosować długość pasów amunicyjnych wewnątrz wozu. Ostatecznie zatwierdzona była parciana taśma amunicyjna, taka sama jaka była zastosowana w jednostkach piechoty, z tą różnicą, że jej pojemność miała wynosić 200 naboi karabinowych, a nie jak w piechocie 330 naboi karabinowych. Długość taśmy, i tym samym jej masa miały doprowadzić do eliminacji możliwych zacięć broni, pozwalać na prowadzenie ciągłości ognia, bez częstej zmiany taśmy oraz ułatwiać manipulowanie wewnątrz wozu (decydujący był tutaj rozmiar pudełka amunicyjnego). Ostatecznie w 14 wozach zdecydowano się na mieszany wariant uzbrojenia w najcięższe karabiny maszynowe (nkm-y) 13,2 mm Hotchkiss wz. 29 z zapasem przewożonej amunicji 720 naboi karabinowych i kolejnych 2500 nabojami karabinowymi systemu Mausera 7,92 mm do ckm-u Browning wz. 30. Natomiast wozy, które miały być wyposażone wyłącznie w oba ciężkie karabiny maszynowe wz. 30, miały przewozić w wozie łącznie 5000 naboi karabinowych w taśmach. Innym, niespodziewanym problemem, który został napotkany w Vickersach z Warszawskiego 3. Batalionu Pancernego, było niedostosowanie samej broni do zamontowanych w wieżyczkach czołgowych jarzm.\nW kontekście zastosowania ckm-u wz. 30 w polskiej broni pancernej nie można w żaden sposób usunąć również, trwajaćej w latach 1932-1934 dyskusji na temat uzbrojeniem ulepszonej wersji czołgów rozpoznawczych, czyli maszyn TKS. W toku prób, które były prowadzone głównie w roku 1933, z których wynikało, że zamontowanie ckm-u wz. 30 w czołgu rozpoznawczym TKS (pamiętajcie broni z chłodnicą wodną), trwało nieco ponad 12 minut, zaś jej demontaż trwał już nieco ponad kwadrans. Na podstawie doświadczeń, jakie zebrano na wozie modelowym, oczekiwano również mocowania osłony jarzma , a nie bezpośrednie do karabinu maszynowego. Znacznie poprawiała natomiast skuteczność w prowadzeniu ognia z ckm-u wz. 30 luneta obserwacyjna, niewystępująca natomiast w starszych wozach TK-3. Dawała ona możliwość skutecznego prowadzenia ognia (wyłącznie w postoju) oraz obserwację przedpola pojazdu. W toku prowadzonych prób w\_z wozem TKS, który był uzbrojony w „trzydziestkę”, został też ustalony rozkład 20 skrzynek amunicyjnych – powinny się one znaleźć w gniazdach za strzelcem (jego zapas) oraz po prawej stronie strzelca na półce (amunicja podręczna). Skrzynkę z rekwizytami, umieszczone zostały po prawej stronie, u dołu pod jarzmem ckm-u, a zbiornik z wodą (tzw. wodnik) pod osłoną przegubu Hardy’ego.\nWyniki prób jakie otrzymano w 1933 roku były zadowalające, jednak już w kolejnych miesiącach dało się wyraźnie odczuć, że środek ciężkości procesu wyposażenia Wojska Polskiego w nowy ciężki karabin maszynowy wz. 30 będą kolejno jednostki dywizji piechoty i brygady kawalerii. Pierwotny pomysł uzbrojenia w ckm-y wz. 30 pilotażowej partii, liczącej 20 wozów typu TKS nie został wprowadzony w życie. Choć standaryzacja broni maszynowej w ramach rozwoju jednostek pancernych w Wojsku Polskim była sprawą pożądaną, to jednak nie uzyskała odpowiedniego dużego priorytetu. Już 8 czerwca 1933 roku Departament Techniczny MSWojsk., informował zainteresowane strony, że zgodnie z poleceniem ówczesnego szefa Sztabu Generalnego, generała brygady Janusza Gąsiorowskiego, odstąpiono od planów uzbrojenia czołgów rodziny TK w ckm-y wz. 30 na rzecz znacznie mniej nowocześniejszych francuskich karabinów maszynowych Hotchkiss wz. 25, o niższej szybkostrzelności oraz znacznie trudniejszej eksploatacji. Podyktowana decyzja została utrzymana w mocy (najprawdopodobniej podyktowana z natury finansowej) aż do wybuchu wojny. Informacje te można odnaleźć w zachowanych dokumentach „Uzbrojenie Czołgu T.K.” (L.dz. 675/tjn. 33. Mob. Mat.). W kolejnych latach nie było już tak zażartej dyskusji o zmianie uzbrojenia dla czołgów rozpoznawczych TKS, ponieważ pilniejszą zmianą było uzyskanie odpowiedniego uzbrojenia dla czołgów lekkich Vickers 6 ton Mark E oraz nowych czołgów 7 TP.\nW połowie marca 1934 roku na terenie ośrodka poligonowego CWPiech, w Rembertowie odbyło się strzelanie z wykorzystywaniem kilku gąsienicowych pojazdów bojowych – czołgów rozpoznawczych (nazywanych też tankietkami) TK, wyposażonych w ckm-em wz. 30 czołgu Renault z prototypową dwubroniową wieżą, ustawionego na autotransporterze oraz dwuwieżowej wersji czołgu lekkiego 7 TP, który został uzbrojony w jeden ckm wz. 30 oraz nkm wz. 29 Hotchkiss. Choć tutaj największą uwagę może skupiać na sobie dzisiaj prawdziwa ikona polskiej broni pancernej z 1939 roku, czyli czołg lekki 7 TP, to jednak najpierw się skupię na wieżowej wersji czołgu rozpoznawczego TKW. Zanim zaczęły się na dobre poligonowe próby ogniowe, zaczęły się pojawiać pierwsze poważne problemy. Mianowicie prze weryfikowaniu lunetki do ckm-u, okazało się , że jej tylny uchwyt jest zbyt mocno osadzony w lewo od osi roni, co powodowało, że Browning mógł być montowany do jarzma kulistego jedynie osobno. Lunetę montowano oddzielnie, co powodowało, że niemożliwa stawała się właściwa weryfikacja wskazań przyrządu celowniczego. Rozwiązania zastosowane w czołgach i jarzmie kulistym wykluczało również zbadanie poprawności zgrania broni i lunety na klasycznej podstawie. W czołgu zaś utrudniał to kołnierz uchwytu ckm-u, który zasłaniał linię celu. Skutek ten był łatwy do wyobrażenia – lunetkę celowniczą weryfikowano prowizoryczne z jarzma celując na wskazane punkty „sposobem artyleryjskim”, czyli bezpośrednio przez lufę, co oczywiście musiało się odbić się negatywnie na celności prowadzonego ognia z broni maszynowej. Kolejnym pytaniem, na które musiała odpowiedzieć komisja doświadczalna, dotyczyło zastosowania podajnika taśmy amunicyjnej w ckm-ie Browninga. W małych, ciasnych wieżach jednoosobowych, długa taśma amunicyjna zwieszała do samej podłogi, dodatkowo mocno skręcając się na osłonie zębatki podstawy małej wieży. Próba dawała jednoznacznie wyniki negatywne z powodu zbyt dużego ciężaru zwisającej z wysokości 1,6 metra taśmy amunicyjnej.\nPrzewidywany w ramach opisywanego ćwiczenia cel stanowi różnorodne figury bojowe (głowy, popiersia, strzelcy w skoku, grenadierzy, czy punkty z stanowiskami dla ręcznego oraz ciężkiego karabinu maszynowego), ugrupowanie w trzech rzędach na odcinku o szerokości 250 metrów i głębokości 250 metrów. Utrzymująca się niemal do południa mgła oraz jasna sucha darń, stąd próby były opóźniane. Jako pierwsze było przeprowadzone strzelanie z ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30 na TKW, zarówno z miejsca, jak i w ruchu. Zadaniem było zbadanie szybkości przenoszenia ognia w czasie z celu na cel, wrażliwości ckm-u wz. 30 na złamania taśmy amunicyjnej, swobody ruchu strzelca oraz łatwości posługiwania się wieżą oraz weryfikacją przydatności taśm długich. Ogółem zostało oddanych 152 wystrzałów, w tym dla sprawdzenia celności trzy serie próbne po 15 do popiersi na odległość około 50 metrów, gdzie uzyskano dwa trafienia. Komisja stwierdziła, że lunetka celownicza dawała obraz niezmieniony, jednak nieco przyciemniony, co oczywiście w warunkach średniej widoczności i tłem, mocno zlewającym się z tarczami do pewnego stopnia, utrudniało to prowadzenie celnego ognia i obserwację terenu. W trakcie przenoszenia ognia wieża prototypowego pojazdu obracała się za ciężko, przy czym stwierdzono, że dąży ona do samoczynnego obrotu w kierunku pochylenia czołgu w nierównym terenie czy też powstałymi drganiami w trakcie trwania ruchu pojazdu. Przywołany problem mógł być rozwiązany, zdaniem obecnych podczas prób wojskowych, gdzie miano zastosować mechanizm obrotowy wieżyczki pomysłu inż. Fabrykowskiego, który został zastosowany z powodzeniem w dwubroniowej wieży czołgu Renault. W dalszych częściach prowadzonych badań broni oraz eksperymentalnego wozu, jakim był czołg rozpoznawczy TKW, odbyło się strzelanie w ruchu w odległości 250 metrów, gdy pojazd posuwał się skokami na trzecim biegu terenowym, po mocno wyboistym terenie. Pomimo użycia około 100 naboi, nie odnotowano żadnego trafienia w ciężki karabin maszynowy wz. 30, czego przyczyny były upatrywane w:\n• Niewłaściwej pracy urządzenia blokującego wieżyczkę. Strzelec musiał bowiem lewą ręką długo kręcić specjalnym kółkiem mechanizmu, co było oczywiście nie do pogodzenia przy równoczesnym obserwowaniu wyznaczonego celu przez lunetę i strzelaniu. Połączenie tego typu zadań uznano za niemożliwe do uskutecznienia w praktyce.\n• Fakcie, że zastosowany rygiel bocznego jarzma kulistego samoczynnie ryglował jarzmo na skutek opadania dźwigienki ku dołowi (komisja oczekiwała zmiany w konstrukcji).\nOstatnia cześć prób z czołgiem rozpoznawczym TKW, uzbrojonym w ciężki karabin maszynowy wz. 30 to strzelanie w ruchu przy jednoczesnym zwrocie całej maszyny w tyły, było to zadanie, które miało zweryfikować szybkość zmiany kierunku celu prowadzenia ognia przez strzelca i zdolności do pracy podajnika przy możliwym zaplątaniu taśmy (jak najszybszy obrót wieży o 180 stopni). Zaznaczmy, że skrzynka taśmowa, podobnie jak w wersji dwuwieżowej czołgu lekkiego 7 TP, stała w trakcie prób na podłodze kadłuba czołgu. W tym ćwiczeniu cel, czyli stanowisko ogniowe nieprzyjacielskiego ckm-u znajdował się w odległości 200 metrów. Oddano do niego tylko siedmionabojową serię, gdyż wskutek zaplątania taśmy nabojowej o nogę strzelca, przez co nastąpiło samorozładowanie broni i brak jakichkolwiek trafień w cel. Niemniej ówcześnie uznano , że podajnik ciągnie taśmę amunicyjną ze skrzyni amunicyjnej stojącej na podłodze bardzo dobrze i pracuje bez zacięć nawet przy dużych skrętach taśmy.\nDwuwieżowa wersja czołgu lekkiego 7 TP\nWe wnioskach dotyczących uzbrojenia konstrukcji TKW, uzbrojonego w ckm wz. 30 uwagę wracano na nieosiowe (w prawo) ustawienie wieżyczki, powoduje ograniczenie kąta ostrzału broni w lewo, ku osi wieży, przez co spodziewano się uzyskać większy kąt ostrzału w stronę lewo – zbyt mała odległość pomiędzy tylcem ckm-u wz. 30, a prawą ścianą wieżyczki. Postulowano tutaj rekonstrukcję samej wieży i przesunięcie jarzma wieży o około 80 mm w lewo, bliżej ku osi wieży, przez co spodziewano się uzyskać większy kąt ostrzału na lewą stronę. W nowej wersji obrotowej nadbudowy mocowania podstawy skrzynki amunicyjnej miało się ograniczyć do samego płaszcza pancernego w wieży. Na podstawie wyników prac odnotowano również, że przesuwanie wyników prac odnotowano również, że przesuwanie i załamanie taśmy nabojowej, wynikające ze zmiany kierunku ostrzału broni, nie wpływają istotnie na pracę podajnika i nie skutkują większymi zacięciami samej broni. Dlatego ostatecznie uznano, że w czołgu rozpoznawczym TKW można używać długie taśmy amunicyjne, co miało spowodować znacznie rzadsze przeładowywanie broni przez strzelca ckm-u. Wskazane wcześniej problemy z odpowiednim dostrojeniem optyki, planowano rozwiązać poprzez zastosowanie na kołnierzu uchwytu ckm-u Browning wz. 30, otworu przeziernika na linii celu (muszki-celownika), zamykanego śrubą pancerną, bez nakrętki. Warto wymienić również brak drugiego uchwytu dla lewej ręki strzelca, co przyczyniało się bardzo wyraźnie do złych wyników strzelania. Obecni na poligonie pod Rembertowem kapitana Antoniego Popławskiego i inżyniera Jerzego Napiórkowskiego, jednoznacznie podkreślali, że w badanym ówcześnie wariancie utrzymania całego ckm-u wz. 30w linii tylko za pomocą uchwytu pistoletowego, zwłaszcza w trakcie trwania jazdy czołgu w terenie, co było niemożliwe. Bardzo podobną opinię wyrażano o przeciwdziałaniu skręcania ckm-u w jarzmie kulistym za pomocą jednej ręki strzelca. Niestety natomiast w przypadku dwuwieżowych wersji czołgu lekkiego 7 TP skoncentrowano się niemal na zainstalowaniu w jednej z wież nkm-u 13,2 mm Hotchkiss. Kwietniowe sprawozdanie z poligonowych prób milczy na temat dokładniejszych informacji o praktycznym wykorzystaniu ckm-u w dwuwieżowym czołgu.\nPonad dwa i pół roku później, w połowie grudnia 1936 roku, w kancelarii Dowódcy Baonu Doświadczalnego CWBr.Panc., przygotowano podsumowanie wszystkich wcześniejszych prac, dotyczących kilku ważnych zagadnień natury konstrukcyjnej i funkcjonalnej. W przypadku czołgów lekkich Vickers Mark E oraz 7 TP, a dotyczyły one:\n• Wielkość dotacji i rozmieszczenia amunicji karabinowej wewnątrz wozów.\n• Ustalenia wszelkich warunków taktycznych, stosowania obrony przeciwlotniczej czynnej w czołgach lekkich jednostek wojskowych.\n• Umieszczenia uchwytu do obrony przeciwlotniczej na stropie wieży czołgu.\n• Umieszczenia zestawów narzędziowych wewnątrz czołgu.\nNiestety dotychczasowe zmiany jest nam tylko odpis, a więc skrócona wersja sprawozdania, odnosząca się wyłącznie do pierwszego z zagadnień. Opierano się na założeniach, że typowym zadaniem czołgów lekkich będzie natarcie na pozycję umocnioną, gdzie występuje największe zużycie amunicji. Pamiętać należy, że dla czołgów rozpoznawczych serii TK już w 1932 roku przyjęto założenia, że nawet przy najbardziej korzystnym ukształtowaniu terenu pola walki, wozy bojowe tego typu nie będą w stanie osiągnąć większej wydajności bojowej, które były opisywane w instrukcjach i regulaminach szkolenia strzeleckiego. W przypadku wozów lekkich, o masie 6-10 ton, sytuacja ogólna wglądała inaczej, a to ze względu na ich większą stabilizację w trakcie ruchu i większą odporność na ostrzał z broni maszynowej przeciwnika. Granica rozpoczęcia ognia została dla opisanego ćwiczenia określona na 1000 metrów do przedniego skraju pozycji obronnej przeciwnika, a jej głębokość na kolejne 1500 metrów. Na przebycie pierwszego odcinka czołg, według tylko teoretycznych kalkulacji, potrzebował około sześciu minut, a w trakcie każdego z nich miał oddać łącznie cztery serii, każda po 25 naboi, czyli razem 100 naboi karabinowych. Łącznie, docierając do skraju pozycji obronnej, załoga czołgu miała zużyć około 600 naboi z taśmy karabinowej, co jednak musiało się wydawać wartością znacznie zaniżoną. Wynikało to, e ćwiczenia poligonowe, które kierowane były od początku do końca, z chłodną kalkulacją, to jednak działania bojowe, gdzie stres oraz chęć zniszczenia sił przeciwnika za wszelką cenę, musiało się zakończyć wystrzeleniem znacznie większej ilości amunicji przez strzelca.\nKolejny rozdział z historii, wykorzystania ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30 w broni pancernej dotyczyło już czołgu lekkiego 7 TP, jednak w nowocześniejszej wersji jednowieżowej i dalszych prac nad sprowadzoną do Polski pod koniec listopada 1936 roku wieżą opracowaną przez szwedzkie zakłady Boforsa. 27 sierpnia 1937 roku na terenie Centrum Badań Balistycznych w Zielonce, przeprowadzono próbne strzelania z dwubroniowej wieży modelowej, wykonanej dla Wojska Polskiego modelowej, wykonanej przez szwedzkiego Boforsa. 21 października 1937 roku Szef Instytutu Technicznego Uzbrojenia (ITU), przesłał do Szefa Sztabu Głównego oraz pozostałych zainteresowanych stron protokołu z posiedzenia komisji obradującej w sprawie typu zastosowania ckm-u dla broni pancernej. Wśród uczestników, rozpoczynającej się 8 października 1937 roku narady, znaleźli się m.in. inżynier Napiórkowski z BBTech. Br.Panc. Oraz kapitan Blok, późniejszy dowódca 2. Kompanii Czołgów lekkich (2. kczl), ze składu Warszawskiej Brygady Pancerno-Motorowej. Posiedzenie z ramienia ITU przewodniczył major inżynier Łukaszewski, specjalista od broni małokalibrowej i autor wielu ówczesnych publikacji na jej temat. Wśród kilku omawianych tematów, większość z nich dotyczyła bezpośrednio nowej konstrukcji jednowieżowej czołgu lekkiego 7 TP, a wypowiedzi poszczególnych prelegentów wskazywały na odnotowanie nadal względem maszyn w wersji dwuwieżowej bardzo liczne niedomagania. Kluczowe dla dalszego przebiegu obrad było stanowisko Dowództwa Broni Pancernej, które przedstawiło szereg zagadnień wymagających podjęcia odpowiednich decyzji:\n• W wykorzystywanych przez czołgi ciężkich karabinach maszynowych wz. 30 brak było stałych uchwytów dla lunety czołgowej. W znajdujących się w owym czasie w jednostkach maszynach produkcji Polskich Zakładów Inżynieryjnych oraz Vickers lunety celownicze były zamocowane w sposób mocno prowizoryczny. Oczywiście tego typu niedogodność oznaczała w praktyce, że załogi przemieszczające się wraz z jadącymi czołgami lekkimi z koszar/garaży w rejon wykonania strzelań ćwiczebnych, musiały się wówczas liczyć z koniecznością jak najbardziej strojenia urządzeń celowniczych.\n• Położenie wlewnika i wylewnika nie pozwalało na wymianę wody w chłodnicach broni bez wyjścia załogi z wozu. Ponadto już kilkuletnia praktyka wykazywała, że wymiana płynu z chłodnicy, była po oddaniu już zaledwie 1000-1500 strzałów, czyli po zaledwie 1,5-2 minut ognia ciągłego lub działania w myśl przedstawionego w regulaminie schematu. Przypomnijmy, że szybkostrzelność teoretyczna ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30 wynosiła aż 600 strz./min., a całkowity zapas amunicji przewożonej w czołgu dwuwieżowej 7 TP, wynosił aż 6000 naboi karabinowych. Wojskowi specjaliści alarmowali wówczas, że po wymienionej liczbie strzałów czołg lekki należało jak najsprawniej wycofać z akcji, aby dokonać wymiany wody, bez narażenia własnych czołgistów na ostrzał broni maszynowej nieprzyjaciela. Na tym oczywiście nie koniec, załogi wozów informowały, że naboje wysuwają się samoczynnie z taśm nabojowych – parcianych, po przejechaniu około 3-4 kilometrów przez wyboisty teren i muszą być wtedy ręcznie wyrównywane dla uniknięcia podczas prowadzenia ognia późniejszych zacięć w broni.\n• Nie była możliwa szybkiej wymiany przedniego uszczelnienia lufy ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30, bez możliwości wychodzenia z wieży czołgu. Co więcej, nawet częściowe rozłożenie broni dla usunięcia prostego zacięcia w trakcie akcji bojowej mogło być mocno kłopotliwe, ponieważ sama lufa wobec wibracji podczas strzelania oraz powstających podczas jazdy wstrząsów, mogła się ona wysunąć, przez co nie dało się jej włożyć z powrotem – zawadzała ona o uszczelnienie przednie. Bez wymontowania ckm-u wz. 30 usunięcie tej awarii było po prostu niemożliwe do wykonania, demontaż uzbrojenia oznaczał też konieczność ponownego strojenia lunety karabinu maszynowego.\n• Duże wymiary chłodnicy ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30 powodowały powstanie nadmiernego wzrostu wymiarów i masy opancerzenia. Obudowanie ochroną pancerną omawianej części broni uniemożliwiało strzelcowi dostęp do wlewnika/wylewnika chłodziwa broni, osadu sprzęgła parowego, podstawy muszki i podstawy muszki kołowej. Warto tutaj zaznaczyć, że wartość opancerzenia chłodnicy broni wz. 30 w wozie jednowieżowym, przy grubości 35 mm, wynosiło około 100 kg. Powodowało to wyraźne problemy w dobrym wyważeniem jarzma wieży czołgu oraz zwiększeniem znacznym wysiłku przez strzelca podczas poruszania bronią. Wobec zastosowania dużej przekładni mechanicznej dla potrzeby sprawnego obrotu dużą i ciężką wieżą, trudne było wykorzystanie podczas precyzyjnych ruchów przy celowaniu z broni. Ten problem w czołgach dwuwieżowych 7 TP został rozwiązany w nieco inny sposób, poprzez dodanie specjalnego dodatkowego opancerzenia. Pancerz chłodnicy był wykonany w kształcie rury, składający się z dwóch części, uszy przyspawane do krawędzi każdej połówki, służącymi do ściągnięcia śrubami pancerza z chłodnicy. Sam pancerz jest zamknięty denkiem z odpowiednim otworem na lufę karabinu maszynowego.\n• Dążeniem Dowództwa Broni Pancernej w przypadku czołgów lekkich polskiej produkcji było wyposażenie ich w ciężkie karabiny maszynowe o możliwie jak największej szybkostrzelności. Niemal natychmiast powstawało tutaj pytanie o ilość przewożonej amunicji i możliwości polowego uzupełnienia z przyczepek towarzyszących. Komisja stwierdziła jednak, że przewidziana dla czołgów 7 TP dotacja przydzielonej ilości amunicji jest wystarczająca, czego dowieść miały przywołane wcześniej próby przeprowadzenia w Modlinie 17 grudnia 1936 roku.\nSpecjaliści debatujący pod kierownictwem ITU konstatowali, że wobec pilności sprawy uzbrojenia już budowanych seryjnie czołgów lekkich 7 TP oraz niemożności zastosowania do tego celu klasycznych „piechotnych” ciężkich karabinów maszynowych wz. 30 z powodu wad, należy:\n• Dla zaprojektowania do potrzeb Dowództwa Broni Pancernej do czasu utrzymania przez nią właściwego karabinu maszynowego, prowizorycznie przystosować ckm wz. 30 drogą wykonania niezbędnych przeróbek w celu częściowego usunięcia pewnych technicznych niedomagań.\n• Niezwłocznie rozpocząć studia nad ciężkim karabinem maszynowym odpowiadającym wymaganiom broni pancernych – duża szybkostrzelność przy odpowiednim chłodzeniu (polska komisja nie wskazała jednoznacznie ani cyklu wodnego, anie cyklu powietrznego). Niestety, w tym przypadku majora inżyniera Tadeusza Łukaszewskiego stwierdzał, że pierwsze dostawy odpowiednio zmodyfikowanego karabiny maszynowego mogą się odbić dopiero za trzy lata.Nie mogło to nastąpić tak szybko, a postulowano, aby na ten cel przeznaczyć kwotę 80 000 złotych.\nZrekonstruowany czołg lekki 7 TP – Muzeum Polskiej Techniki Wojskowej (Warszawa rok 2019)\nTrudności w przeprowadzeniu adaptacji omawianej w Dowództwie Broni Pancernej broni maszynowej przeznaczonej dla czołgów lekkich 7 TP miały swoją kontynuację i w latach późniejszych. 25 marca 1938 roku Dowództwo Broni Pancernej monitowało do KZU w sprawie najpilniejszego dostarczenia do Polskich Zakładów Inżynieryjnych dwóch kompletnych zestawów Grupy II w celu ich montażu na pierwszej parze wież dwubroniowych polskiej produkcji seryjnej. Trzy dni później informowano odwrotnie KZU, że otrzymane przez państwowe zakłady ckm-y wz. 30 to standardowa wersja piechoty, a nie odmiana specjalistyczna, przystosowana do montażu w wieżach czołgowych. Kwestia dostawy odpowiedniego wariantu uzbrojenia i określonego dla niego zestawu wyposażenia była obiektem bardzo gorącej pism. Niewielkie niedopatrzenie w pewnym momencie doprowadziło nawet do wprowadzenia w błąd Szefa Sztabu Głównego Wojska Polskiego na temat gotowości pierwszej partii wozów 7 TP. Po wstępnym pasowaniu uzbrojenia do modelowych wież polskich w armatę przeciwpancerną wz. 37 Boforsa, odesłano do pruszkowskich zakładów Stowarzyszenia Mechaników Polskich w Ameryce (SMPA), ponieważ według wskazań pracowników PZInż., producent uzbrojenia miał popełnić ówcześnie niesprecyzowany błąd. Prototypowe „poprawione” zestawy powróciły do Ursusa około połowy kwietnia, a wraz z nim pruszkowskie zakłady zreferowały przebieg zdarzeń bezpośrednio kierownikowi BBTech. Br.Panc.W przesłanym piśmie zaznaczono, że podnoszone przez Polskie Zakłady Inżynieryjne, to trudności pasowania wynikały z wadliwego wykonania wspornika do ckm-u wz. 30, co od początku sugerowała dyrekcja zakładów państwowych, a nie dostatecznego luzu pomiędzy muszką ciężkiego karabinu maszynowego, a ścianką osłony pancernej broni. Doszło nawet do ostrej dyskusji, ponieważ sam ckm wz. 30, który był stosowany w dużej wieży czołgowej – dwubroniowej był jednym z najprostszych elementów. Dziś wydaje się, że szefostwo PZInż. Chciało przede wszystkim „zwalić” cały problem na swoich podwykonawców, tak aby ostatecznie nie być posądzony przez stronę odpowiednich osób z Wojska Polskiego o niedotrzymanie wszystkich terminów. Zaistniała wówczas sytuacja bardzo dobrze pokazuje panujące emocje i relacje, które się kształtowały między państwowymi podmiotami, które były głównymi dostawcami sprzętu dla Wojska Polskiego. W przypadku pancernych osłon na chłodnicę do ckm-u wz. 30 – strzał Polskich Zakładów Inżynieryjnych był mocno chybiony, bo jak wskazała specjalnie powołana komisja działająca w ramach Wojskowego Nadzoru Technicznego, winę ponosiła wówczas Huta „Pokój”, realizująca dostawy dla armii równolegle do zakładów „Baildon”. Niewłaściwe dopasowanie elementów pancernych dotyczyło również armat Boforsa – wskutek braku przyjęcia odpowiednich tolerancji, nie można było wtedy nałożyć osłon pancernych na jarzmo z zamontowanym działkiem Boforsa wz. 37. W Atmosferze pełnego zagrożenia pierwotnego harmonogramu dalszych prac, poprawki zostały wykonane przez PZInż., a Huta „Pokój” została wówczas pisemnie zdyscyplinowana i oczywiście obciążona kosztami jakie zostały poniesione przez zakład F1, najpewniej z odpowiednim zarzutem. Według stanu na połowę marca 1938 roku gotowych było już 36 kompletów uzbrojenia, a kolejne miały być stopniowo oddawane do dalszej dyspozycji KZBr.Panc. Jeżeli chodzi o ciężki karabin maszynowy wz. 30 to bardzo istotną różnicą było dodanie do zestawu węża parowego z odpowiednim sprzęgłem, który podpinano do dachu (stropu) wieży (jednak brak informacji, gdzie miał być dokładnie zainstalowany). Poza tym wyposażenie Browninga wz. 30 ograniczono do węża gumowego. Służącego do uzupełniania wody w zabudowanej w osłonie broni oraz niezbędnika i wodnika, które wielkością odpowiadały standardowym skrzynkom amunicyjnym 7,92 mm (taśma nabojowa o pojemności 330 naboi). Biurokratyczna karuzela pism i korygowanych rysunków technicznych, dotyczących ustalenia właściwego składu elementów zapasowych, narzędzi i wyposażenia dodatkowego trwała jednak do końca 1938 roku. Ostatecznie wszystkie kłopotliwe drobiazgi zebrano w oficjalne zestawy i sfotografowano dla potrzeb tworzonych instrukcji oraz ogólnego (tymczasowego) opisu czołgu w wersji jednowieżowej. Dostawy drobnego wyposażenia czołgowego dla ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30, powierzono Głównej Składnicy Broni Pancernej oraz warszawskiej Fabryce Karabinów odpowiedzialnej m.in.: za montaż i dopasowanie systemu chłodzenia broni maszynowej w czołgu. Problem ostatecznie został rozwiązany, ale niosło to za sobą pewne zmiany, ponieważ zwracano uwagę że po mięzy 36, a 37 dostarczonym zestawem wieżowym, modyfikacji ulegnie najprawdopodobniej mechanizm podniesienia i kierunku jarzma, co oznaczało dalsze modyfikacje treści dokumentów utrzymaniowych. Po krótkim czasie ITU przesłał do Kierownika BBTech. Br.Panc. Krótkie pismo pt. „C.k.m. wz. 30 – dostosowanie dla broni pancernej”. Z 22 kwietnia 1938 roku. Wspomniany już nieco wcześniej kierownik Oddziału Broni Małokalibrowej, awansowany już do stopnia podpułkownika inżyniera Tadeusza Łukaszewskiego, informował, że stołeczna Fabryka Karabinów (FK), opracowała instalację doprowadzenia i odprowadzenia wody przy chłodzeniu ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30 dla omawianych maszyn. ITU prosił o przekazanie do FK po jednym egzemplarzu czołgu jednowieżowego (27-30 kwietnia 1938 roku) oraz wersji dwuwieżowej w dniach 16-19 maja tegoż roku, w celu dopasowania powstających modeli dla nowej instalacji. W przypadku akceptacji rozwiązań powstałych w ITU, producent broni maszynowej miał dokonać odpowiednie zmiany w konstrukcji, we wszystkich już istniejących czołgach 7 TP, wskazanych przez Dowództwo Broni Pancernej. Niemniej sprawa tej adaptacji ckm-u wz. 30 dla broni pancernej była w tym czasie nadal aktualna, a ostateczny termin ukończenia trwający prac, był oceniany na początek listopada 1938 roku, kiedy spodziewano się na dostarczenie ostatecznego wzoru uzbrojenia dla czołgów lekkich. Jak informował wówczas departament uzbrojenia oraz ITU, nowy, a co najważniejsze tutaj – nowy ciężki karabin maszynowy, który był chłodzony powietrzem miał się znajdować w końcowej fazie prób technicznych. Problemem, na którym miał utknąć projekt, okazała się zastosowana taśma amunicyjna, a dokładnie mówiąc, tzw. taśma rozsypna. Miała być ona gotowa w końcu października 1938 roku, co jednak jej konstrukcja została wówczas podsumowana krótkim skwitowanie, że nie wiadomo, czy będzie ona jednak zdatna do użytku. Ten krótki tekst daje nam pewien obraz jaki problem stanowiło dostosowanie ciężkiego karabinu maszynowego wz. 30, chłodzonego wodą, przystosowanego do mocowania w wieżach czołgów rozpoznawczych TKS, TKW oraz ich ostateczne dostosowanie do zamontowania w małych wieżach wozów dwuwieżowych oraz dwubroniowych wozach z jedną wieżą czołgów lekkich 7 TP.\n← BPzV Svatava


Wiceminister Rafał Baniak o nowym kształcie polskiej chemii - Chemia\nkabastek, 12.02.2013 11:17\nale zrozumcie w koncu, ze ZAP tez by wzial kredyt na przejecie i tez by splacal go zyskami swoimi i spolek, ktore przejal. jakies male przejecie mozna (...)\nabc, 06.02.2013 15:18\nGość, 06.02.2013 14:37\nTaka prawda, nie ważne kto na co wziął pożyczkę, ważne co z tymi pieniędzmi zrobi. Tego typu transakcje zawsze wspomagane są kredytem, bo (...)\nJurek, 05.02.2013 23:05\nJJ, 05.02.2013 11:12\na i tak chodzi głównie o kaskę dla kilku zarządzających, dla których dobro regionów w których pracują jest nic nie warte\nJ.M., P.J (...)\ndyja, 05.02.2013 08:02\nNie samym Ciechem ludzie żyją! Nowy kształt polskiej chemii, ok. A co z synergia która tu się tak ciągle pisze? Czekamy na efekty co z tego (...)\nkordek, 04.02.2013 19:59\nhehe i to jest nowy kształt polskiej chemii Panie ministrze Baniak\nNiT, 04.02.2013 18:37\ndociekliwy - faktycznie ciekawe to European Rubber Group Sp z o o.... Prezio DK zawarl umowe spolki 3 tygodnie po objeciu fotela w Ciechu, ma 50 (...)\nabc, 04.02.2013 12:23\nto, ze tarnow wzial kredyt na przejecie to nic nie znaczy. to standard w tego typu transakcjach. ba, mozna nawet powiedziec, ze skoro dostal kredyt to (...)\nkrzystof, 04.02.2013 11:36\ntrochę na boku tego co tutaj kolo pisze o zachemie i ciechu, faktem jest, że konsolidacja chemii ma sens tylko w jednym układzie - albo (...)


Jakie ciśnienie powinno być w oponach? - Serwis informacyjny\nStrona główna » Jakie ciśnienie powinno być w oponach?\nCiśnienie w oponach jest kluczowym czynnikiem wpływającym na komfort i bezpieczeństwo jazdy. Każdy kierowca powinien umieć zadbać o to, by było prawidłowe. Dowiedz się, jak je sprawdzić.\nCiśnienie w oponach to wartość, która mówi o tym, ile powietrza znajduje się w oponach. Prawidłowy, uniwersalny poziom ciśnienia w oponach wynosi 2,2 bara. Taka wartość gwarantuje bezpieczną jazdę. Producenci samochodów dostarczają informację na temat dokładnych wartości ciśnienia, optymalnych dla konkretnego modelu. Zazwyczaj można ją znaleźć w instrukcji obsługi pojazdu lub w ościeżnicy drzwi na specjalnej tabliczce. Rzadziej umieszczana jest na naklejce na pokrywie bagażnika, w bagażniku przy kole zapasowym, na klapce od wlewu paliwa lub w schowku.\nGdy pojawia się potrzeba sprawdzenia ciśnienia, z pomocą przychodzi podręczny ciśnieniomierz. Jest to najłatwiejszy sposób kontroli ilości powietrza w oponach. Wystarczy przyłożyć urządzenie do wentyla i odczytać wynik. Warunkiem koniecznym do pomiaru ciśnienia jest zimna opona. Gdy opona jest rozgrzana, powietrze rozpręża się, co może sfałszować wynik. Należy również pamiętać, że samochód obciążony wymaga wyższego ciśnienia. Te wartości także można sprawdzić w tabeli od producenta.\nAby zachować bezpieczeństwo na drodze, należy regularnie sprawdzać ciśnienie w oponach. Zalecana częstotliwość kontroli zależy od wieku opon. Jeśli są młodsze niż 5 lat, zaleca się sprawdzać ciśnienie raz na miesiąc i przed każdą dłuższą trasą. W przypadku starszych opon należy dokonywać częstszej kontroli.\nW celu uniknięcia nieprzyjemnych sytuacji na drodze, dobrze jest wyrobić sobie nawyk sprawdzania ciśnienia w jednej bądź kilku z poniższych sytuacji:\nco 30 dni,\npodczas każdej wizyty na stacji benzynowej,\nprzy każdej zmianie temperatury powietrza o 10 stopni,\nprzed każdą dłuższą podróżą.\nNa spadek ciśnienia w oponach wpływają różne czynniki. Najczęściej są to uszkodzenia, na przykład wykrzywienie felgi lub wentyla, odklejenie stopki opony, nieszczelnej łatki bądź zwykłego złapania gumy. Innym powodem zmiany ciśnienia w oponie jest pogoda. W szczególności wczesną zimą i wiosną, gwałtowne wahania temperatur mogą spowodować zmniejszenie ilości powietrza w oponach. W tych porach roku należy zwrócić szczególną uwagę na poziom ciśnienia.\nKolejnym czynnikiem utraty początkowej wartości ciśnienia w oponach jest czas. Nawet odpowiednio napompowana opona po upływie kilku miesięcy straci trochę powietrza.\nZa niskie ciśnienie – co robić?\nGdy podręczny ciśnieniomierz pokazuje niższą wartość niż zalecana, należy udać się na najbliższą stację benzynową. Prawie każda stacja daje możliwość skorzystania z kompresora. Jest to urządzenie, które pozwala łatwo wyrównać ciśnienie w oponie do optymalnego poziomu. Dobrym rozwiązaniem jest też udanie się po pomoc do specjalistów, takich jak Bunar.\nZbyt niskie ciśnienie w oponach jest sytuacją, której nie można bagatelizować. Taki stan rzeczy podczas jazdy prowadzi do uszkodzenia wewnętrznej struktury opony, zwiększenia spalania oraz pogorszenia precyzji kierowania pojazdem i jego stabilności. Podczas jazdy ze zwiększoną prędkością przy niedopompowanej oponie występuje ryzyko przegrzania jej. Może to skutkować bardzo niebezpiecznym wystrzałem opony.\nZbyt wysokie ciśnienie w oponach powoduje zmniejszenie powierzchni styku z nawierzchnią, co skutkuje zmniejszoną przyczepnością. Przy za dużej ilości powietrza w oponach zmniejsza się komfort jazdy. Takie opony znacznie słabiej tłumią nierówności, co również zwiększa poziom hałasu. Ponadto, przy takich warunkach szybciej zużywają się elementy zawieszenia, co dodatkowo wpływa na pogorszenie amortyzacji. Niesprawne elementy zawieszenia mogą doprowadzić nawet do awarii systemów elektronicznych samochodu.\nniskie ciśnienie w oponachwysokie ciśnienie w oponach


Znaczenie reklamy w biznesie – VIPACT\nDodane przez: admin reklama telewizyjna, reklamy, sprzedaż folii\nWspółczesny biznes nie może istnieć bez reklamy. Na polskim rynku panuje bardzo duża konkurencja, nic więc dziwnego, że firmy poszukują różnych sposobów na to aby wyróżnić się z otoczenia. Reklama to dobry sposób na to by zwrócić uwagę klientów. Badania pokazują, że konsumenci często mają swoje nieuświadomione potrzeby, które trzeba odkryć a następie wskazać najlepszy sposób na ich zaspokojenie. To właśnie dzięki takim działaniom klienci będąc na zakupach kupują produkty, których w ogóle nie mieli w planach. Co ciekawe bardzo często potem okazuje się, że są bardzo zadowoleni z nabycia takich nieplanowanych produktów.\nReklama może mieć wiele odmian. Najbardziej rozpowszechnione w naszym kraju to reklama telewizyjna, radiowa, prasowa, a także zewnętrzna. Sklepy wielkopowierzchniowe celują przede wszystkim w reklamę w postaci gazetek dostarczanych do domów. Firmy usługowe bardzo często decydują się na rozprowadzanie ulotek. Z kolei najwięksi producenci dóbr codziennego użytku wybierają najdroższą, ale i bardzo skuteczną reklamę telewizyjną.\nFirmy mające zasięg lokalny często decydują się na reklamę zewnętrzną. Może ona mieć postać szyldów czy dużych tablic ustawianych przy drogach wjazdowych. To właśnie na takich tablicach widzimy zwykle napisy typu: hurtownia folii czy producent folii. Małe firmy decydują się także na oklejanie samochodów służbowych, na których możemy przeczytać sprzedaż folii czy fabryka folii. W zakresie reklamy zewnętrznej popularne są u nas także banery i telebimy.\nInną formą reklamy, jednak zarezerwowaną dla bogatszych klientów jest sponsoring. Praktyka pokazuje, że warto sponsorować ważne wydarzenia sportowe i kulturalne. Wreszcie promocja firm uzupełniania jest przez różnego typu materiały poligraficzne takie jak wizytówki, ulotki czy kalendarze. Firmy coraz częściej decydują się na zamawianie puli przedmiotów użytkowych z logo w celu nagradzania najbardziej lojalnych klientów. Takimi przedmiotami są zwykle notatniki, teczki, smycze, długopisy, portfele i kufle z nadrukiem.\nGrudzień 8, 2015 admin Możliwość komentowania Publicystyka i jej znaczenie została wyłączona\nProjektowanie stron WWW odgrywa kluczową rolę w marketingu\nGrudzień 8, 2015 admin Możliwość komentowania Projektowanie stron WWW odgrywa kluczową rolę w marketingu została wyłączona


"Big Brother": Magda nie wytrzymała napięcia. Wpadła w histerię - WP Teleshow\n"Big Brother": Magda nie wytrzymała napięcia. Wpadła w histerię\nAtmosfera w domu Wielkiego Brata gęstnieje z dnia na dzień. W końcu Magda nie wytrzymała napięcia. - Mam obsesję z mejkapem, nie nadążam ze wszystkim - szlochała, ukrywając się w łazience.\nMagda Wójcik jest jedną z uczestniczek "Big Brothera" (AKPA)\n"Big Brother" wciąż wzbudza skrajne emocje. Część widzów narzeka, i słusznie, że w domu Wielkiego Brata panuje nuda. Uczestnicy snują się z kąta w kąt, a większość dni spędzają na bujaniu się na huśtawkach. Produkcja postanowiła wziąć sprawy w swoje ręce i pokazała bohaterom wideo pt. "Jak ciekawie spędzić czas bez telefonu i internetu".\nNiestety, filmik z przedszkolakami rzucającymi pomysły na różne zabawy bardziej przypomniał uczestnikom o tęsknocie za rodzinami, niż skłonił do wymyślenia rozrywek. Cóż, po chwili wszyscy znów wrócili do swoich zajęć. Czyli leniuchowania.\n"Big Brother" - zwierzenia Marleny\nW późniejszej części dnia Marlenę czekała prezentacja swojego talk-show. I choć starała się zrobić wszystko, aby uniknąć tego zadania, Wielki Brat nie pozostawił jej wyboru. Kobieta, niespiesznie i bardzo niechętnie, opowiedziała innym o swoim życiu.\nJak mogliśmy się domyślić, po raz kolejny jej historie zdominował temat mężczyzn. Przyznała też, że pierwsze dziecko urodziła w wieku 19 lat, bardzo przeżywała rozwód z mężem i wciąż marzy o poznaniu idealnego partnera.\nPRZECZYTAJ TEŻ: Mówicie, że "Warsaw Shore" to patologia? Włączcie sobie "Big Brothera"\n"Big Brother" - Łukasz szuka pomocy u psychologów\nTymczasem Łukasz przeżywał kolejny kryzys. Już nawet jego największe przyjaciółki w programie zaczęły go irytować.\n- Justyna mówi pięć razy to samo, w kółko przerywa, cały czas powtarza to samo. (...) Chciałbym spotkać się z psychologiem. Wzbiera się we mnie wielka fala emocji, a nie chcę się uzewnętrzniać przy grupie - powiedział Łukasz w pokoju zwierzeń.\n"Big Brother" - Magda nie wytrzymała presji\nA co u pozostałych członków grupy? Największy "dramat" rozegrał się u Magdy, która spóźniła się z przygotowaniem obiadu. 31-latka nie wytrzymała presji i się rozpłakała. Powód jej niepunktualności? Nakładanie makijażu i czas spędzony przed lustrem zajmuje jej minimum kilka godzin. W tym czasie pozostali uczestnicy "umierają" z głodu.\n- Mam obsesję z mejkapem. Ale chcę to zmienić. Popłakałam się, bo poczułam taką "pressure", że wszystko robię wolno i w swoim czasie. Nie nadążam ze wszystkim. Nie czuję jednak, że jestem obok grupy. Biorę udział w grach, zadaniach i wszystkich "competitions". Długo siedzę z grupą wieczorami. Tylko po prostu z gotowaniem nie nadążam. Jestem bardzo wyluzowana, a nie taki wyścig szczurów jak tutaj. Ledwo się zje, a już się zbiera talerze - wyznała, szlochając.\nZ pomocą ruszyła Justyna, która zadeklarowała, że codziennie będzie ją budzić. Pocieszała ją też, że w domu Wielkiego Brata nie ma zegarków ani budzików, więc nikt nie może mieć do niej pretensji o spóźnienia. Łukasz również starał się wesprzeć koleżankę w tych trudnych dla niej momentach.\n- Uważam, że fajnie, że się rozpłakałaś. Bo to było z byle powodu, a nie prawdziwej dramy. Ja zrobiłem z dramy i żałuję. Powiem ci coś w tajemnicy. Podsłuchałem, że Maciek albo Tomek powiedział o mnie: "o, my mieszkamy z trzema dziewczynami w pokoju, on nawet sika na siedząco". Było mi przykro, że to usłyszałem. Głupio się czuję, że muszę mieszkać z nimi pod jednym dachem. Atakują mnie, a nic im nie zrobiłem - pocieszał ją Łukasz.\n"Big Brother" - tydzień walki płci trwa w najlepsze\nAby nieco rozluźnić atmosferę w domu i jeszcze bardziej zintegrować uczestników, Wielki Brat zorganizował salon piękności dla płci męskiej. Kobiety zafundowały kolegom prawdziwe spa. Masaże, ujędrnianie, maseczki i depilacja. Każdy mógł znaleźć coś dla siebie. O ile Tomkowi zabawa nie przypadła do gustu, bo "bolała go twarz", o tyle Łukasz czuł się jak w raju. Otoczony koleżankami maksymalnie się relaksował.\n- Brakuje nam dotyku, a w tym zadaniu akurat go nie brakowało. Nie powiem, było przyjemnie. Byłem bardzo zadowolony. Czułem się zadbany i wychuchany - cieszył się.\nPóźniej mężczyźni musieli odwdzięczyć się paniom. Ich zadanie polegało na wymasowaniu koleżanek. Gra toczyła się o najwyższą stawkę - dostęp do basenu. Panowie dali więc z siebie wszystko i po dniu spędzonym w domowym spa wszyscy wyruszyli popływać.\n"Big Brother" - damsko-męski konflikt\nPod koniec dnia Igor, Radosław i Maciej poszli na skargę do Wielkiego Brata. Postanowili wyżalić się w pokoju zwierzeń na to, co dzieje się w kuchni oraz na bierną postawę pań. Jednym chórem stwierdzili, że Wielki Brat dobrał im "najgorsze laski na świecie".\n- Dwie dziewczyny są bez defektu: Karolina i Klaudia. Za nimi jesteśmy murem. A Kaśka żre za dwóch, Marlena udaje wielką panią, Magda ma dwie lewe ręce, Justyna tylko gotuje wegańskie żarcie i dużo filozofuje. I piąta dziewczyna, czyli Łukasz, też chyba przeszedł na weganizm - wytykali.\nW końcu panowie zwołali wszystkich na pilne zebranie w kuchni, aby ustalić nowe, wymyślone przez nich, reguły. Sytuacja przy stole zaczęła gęstnieć. W pewnym momencie Magda nie wytrzymała napięcia i szlochając, uciekła do łazienki.\n- Przerosła mnie ta sytuacja. Mieli dobre intencje, ale wyszło stresująco. Nie lubię takich agresywnych sytuacji i kłótni. To jest strasznie głupie - podsumowała. Ocierając łzy chusteczką, oczywiście nie zapomniała poprawić makijażu. Już nie możemy się doczekać, co wydarzy się w kolejnym odcinku. A wy?


Analiza techniczna TRANS NATIONWIDE EXPRESS PLC (NSENG: TRANSEXPR) — TradingView\nRynki Nigeria Akcje giełdowe TRANSEXPR\nObserwuj TRANSEXPR Obserwujesz TRANSEXPR Przestań obserwować TRANSEXPR\nWskaźniki analizy technicznej pokazują rating w czasie rzeczywistym dla wybranego przedziału czasowego. Zestawienie końcowe dla symbolu TRANS NATIONWIDE EXPRESS PLC tworzone jest na podstawie najpopularniejszych wskaźników technicznych — średnich kroczących, oscylatorów oraz pivotów. Podsumowanie takie ułatwia szybki przegląd sytuacji rynkowej interesującego nas instrumentu.


Zajęcia darmowe w kursie rysunku DOMIN Kraków\nZAJĘCIA DARMOWE – PODSTAWOWE\nKiedy pracownia jest otwarta, wszyscy uczestnicy kursu mogą korzystać z darmowych zajęć. W tym czasie można kończyć rysunki, nadrobić nieobecność lub narysować dodatkowy temat na podstawie udostępnionych materiałów. W naszej pracowni zawsze będzie prowadzący, który służy pomocą.\nW tym czasie można również spróbować swoich sił w różnych technikach rysunkowych: cienkopisie, flamastrach, kredce.\nZAJĘCIA DARMOWE – SPECJALISTYCZNE\nSymulacje egzaminu wstępnego na Wydział Architektury w trakcie roku szkolnego.\nDarmowy dla osób uczęszczających na intensywny profil kursu. Przygotowujemy do zdawania matury z historii sztuki punktowanej przy rekrutacji na Architekturę na PK oraz egzaminu wstępnego na ASP. Dodatkowo dla kandydatów na ASP organizujemy w okresie pomaturalnym kurs historii designu oraz próbne egzaminy ustne.\nWięcej o zajęciach: HISTORIA SZTUKI\nWyjątkowo trudna, ale jedna z najbardziej efektownych technik malarskich z tradycją i ciesząca się renomą w środowisku architektonicznym. Prowadzimy jedyny w Krakowie kurs akwareli, który jest darmowy dla zapisanych kursantów zapisanych na profil intensywny.\nWięcej o zajęciach: AKWARELA\nOsoby zapisane na profil podstawowy otrzymują zniżkę 50% na historię sztuki oraz akwarelę.


Wykształcenie czy doświadczenie? - dompracy.pl\nNiezależnie od koniunktury gospodarczej znalezienie dobrej pracy jest dużym wyzwaniem. Czasem trzeba wysłać kilkadziesiąt CV i listów motywacyjnych i odbyć wiele rozmów kwalifikacyjnych, aby wreszcie otrzymać swoją upragnioną pracę.\nRynek pracodawcy i rynek pracownika\nZ rynkiem pracodawcy mamy do czynienia w okresie dekoniunktury, gdy dochodzi do spadku PKB, wzrostu bezrobocia i obniżenia wynagrodzeń. Na rynku jest wówczas zdecydowanie mniej ofert zatrudnienia niż osób zainteresowanych podjęciem pracy. W związku z tym, ze względu na możliwość wyboru spośród ogromnej rzeszy kandydatów, pracodawcy są bardziej wybredni i stawiają wyższe wymagania. Z kolei rynek pracownika występuje w okresie wzrostu PKB, w sytuacji niskiego bezrobocia i większej liczby ofert pracy niż osób zainteresowanych jej podjęciem. Znalezienie odpowiednich pracowników jest bardzo trudne. Wówczas to pracownicy mogą przebierać w ofertach i liczyć na wyższe wynagrodzenia.\nW czasach prosperity znalezienie pracy nie stanowi większego problemu, podobnie jak uzyskanie odpowiedniego wynagrodzenia. Natomiast w okresie kryzysu gospodarczego i wzrostu bezrobocia to pracodawca dyktuje warunki. Jak w takiej sytuacji odnaleźć się na rynku pracy? Nie jest to zadanie łatwe, ale można mu sprostać.\nBez względu na panującą koniunkturę gospodarczą pracownicy powinni być zawsze aktywni w poszukiwaniu pracy. Dzięki temu zyskują szansę na awans lub pracę lepiej płatną. Oczywiście największe szanse mają pracownicy z odpowiednimi kwalifikacjami i doświadczeniem.\nZnalezienie pracy w czasach wzrastającego bezrobocia nie jest sprawą prostą. Wymagania pracodawców są wysokie i dotyczy to nie tylko wymagań formalnych, jak wykształcenie czy staż pracy, ale także dodatkowych umiejętności i kwalifikacji. Nie oznacza to jednak, że pracy nie można znaleźć.\nPrzede wszystkim trzeba jej szukać intensywnie. Raczej nie ma co liczyć na pomoc państwowych urzędów pracy, warto jednak zarejestrować się w urzędach prywatnych. Za zrekrutowanie pracownika otrzymują prowizję od pracodawcy.\nDobrym źródłem informacji o wolnych miejscach pracy są specjalistyczne portale internetowe. Dzięki nim nie tylko można uzyskać dostęp do tysięcy ofert pracy, ale także zorientować się, jakie wymagania stawiają pracodawcy lub jakie wynagrodzenie wiąże się z zatrudnieniem na określonych stanowiskach.\nJak podnieść swoje szanse na rynku pracy?\nNajwiększe trudności ze znalezieniem pracy mają osoby, które ukończyły szkołę i nie mają jeszcze odpowiedniego doświadczenia. Nie oznacza to, że są na straconej pozycji. Pracodawca nie zawsze oczekuje doświadczenia w określonym zawodzie, liczy się każda forma aktywności. Może to być wolontariat lub praca wakacyjna. Wiele osób stara się łączyć naukę z pracą. I to jest bardzo dobra strategia, dająca nie tylko samodzielność finansową, ale także znacznie zwiększająca szanse na znalezienie dobrej pracy.\nPoszukując pracy, trzeba wysłać kilkanaście, a czasami nawet kilkadziesiąt CV i listów motywacyjnych. Należy pamiętać, że powinny być one przygotowywane indywidualnie, dostosowane do oferty konkretnego pracodawcy. To właśnie w tych dokumentach trzeba wykazać się swoim doświadczeniem, które dla pracodawców bardzo często jest ważniejsze od wykształcenia. Świadczy przede wszystkim o aktywności i samodzielności kandydata do pracy. To właśnie z tego powodu pracodawcy często chętniej przyjmują osoby z doświadczeniem, które mają jedynie pokrewne wykształcenie, niż osoby bez doświadczenia, chociaż mają wykształcenie kierunkowe. Rynek pracy jest bardzo elastyczny i szybko reaguje na zmiany w gospodarce, dlatego największe szanse mają osoby, które potrafią dostosować się do zmian.


Czechy samochodem – o czym warto wiedzieć? | Rankomat.pl\nAktualnie: Czechy samochodem – o czym warto wiedzieć?\nZłota Uliczka w Pradze, Pałac Bukovice w powiecie Brno czy liczne skalne miasta, które co roku przyciągają tłumy chętnych do zwiedzania – to tylko przykładowe atrakcje czekające na turystów wybierających się do Czech. Zdecydowałeś, że tegoroczne wakacje spędzisz właśnie w Czechach? Jeżeli planujesz podróż samochodem, pomożemy Ci przygotować się do wyjazdu.\nW co wyposażyć samochód przed podróżą do Czech?\nJakie obowiązują przepisy drogowe w Czechach?\nIle kosztuje paliwo w Czechach?\nWyjeżdżasz do Czech? Kup (nie tylko) ubezpieczenie OC\nWyjeżdżasz do Czech? Kup ubezpieczenie turystyczne\nJako państwo graniczące z Polską, Czechy cieszą się ogromną popularnością wśród turystów z Polski. Postanowiłeś spędzić urlop w jednym z czeskich miast i wybierasz się tam samochodem? Dokumentem uprawniającym Polaków do wjazdu i pobytu na terenie Republiki Czeskiej (do 90 dni) jest dowód osobisty (lub paszport). Jeżeli w tym kraju planujesz pobyt dłuższy niż 30 dni, powinieneś zgłosić pobyt na posterunku policji ds. cudzoziemców, chyba że zostaniesz zarejestrowany przez właściciela ośrodka wypoczynkowego (np. hotelu), w którym się zatrzymałeś. Podróż z Warszawy do Pragi trwa ok. 7 godzin (przez S8 i D11).\nPrzed wyjazdem samochodem do Czech sprawdź wyposażenie swojego samochodu. Poruszając się po czeskich drogach, powinieneś posiadać w aucie:\nPo zmianach przepisów (które miały miejsce w 2018 r.) kierowcy nie muszą już posiadać kompletu zapasowych żarówek, bezpieczników, klucza do kół i podnośnika oraz koła zapasowego lub kompletu naprawczego do opon.\nJeżeli w podróż zamierzasz zabrać dziecko poniżej 150 cm wzrostu i 36 kg wagi, musisz obowiązkowo posiadać fotelik bezpieczeństwa.\nPlanujesz zimowy wypad do Czech? W okresie od 1 listopada do 31 marca pojazdy muszą być wyposażone w opony zimowe jeśli na drodze znajduje się warstwa śniegu, lodu lub szronu lub można się takich warunków spodziewać.\nPodobnie jak w wielu europejskich krajach, w czasie kierowania pojazdem nie będziesz mógł używać telefonu. Jeżeli chcesz prowadzić rozmowy telefoniczne w trakcie jazdy, zaopatrz się w zestaw głośnomówiący.\nPrzed wyjazdem w trasę powinieneś zapoznać się z najważniejszymi przepisami drogowymi, których będziesz musiał przestrzegać, poruszając się po czeskich drogach:\nprzez cały rok obowiązuje korzystanie ze świateł mijania,\nkierowcy oraz pasażerowie (również osoby podróżujące na tylnych siedzeniach) mają obowiązek korzystać z pasów bezpieczeństwa,\nkierowcy mają obowiązek ustąpić pierwszeństwa pieszym na przejściach dla pieszych,\nobowiązuje zakaz korzystania z antyradarów i telefonów bez zestawu głośnomówiącego,\nkierowcy nie mogą parkować na miejscach wyznaczonych dla inwalidów,\nkierowcy muszą być trzeźwi – dopuszczalne stężenie alkoholu we krwi wynosi 0,0 promila.\nPodobnie jak w Polsce kierowcy mają obowiązek poinformować policję, jeżeli doszło do wypadku, w którym ktoś został ranny. Interwencja policji jest niezbędna również wówczas, gdy wartość szkody przekracza 100 000 koron czeskich (CZK).\nAby nie narazić się na mandat za przekroczenie dopuszczalnej prędkości na drodze, zwracaj uwagę na znaki. Dopuszczalna prędkość zależy od rodzaju drogi i pojazdu. Jeżeli znaki drogowe nie stanowią inaczej, to kierowcy mają obowiązek zastosować się do poniższych ograniczeń:\nSamochodowy osobowe i dostawcze >3,5 t\nPojazdy ciężarowe <3,5 t\nTeren zabudowany 50 km/h 50 km/h 50 km/h 50 km/h\nPoza terenem zabudowanym 90 km/h 90 km/h 80 km/h 90 km/h\nNa drogach szybkiego ruchu 110 km/h 110 km/h 80 km/h 110 km/h\nNa autostradach 130 km/h 130 km/h 80 km/h 130 km/h\nIle zapłacisz za zatankowanie pojazdu na stacji benzynowej w Czechach? Według Polskiego Związku Motorowego średnie ceny paliw u naszego sąsiada wynoszą (dane na dzień 10.06.2020 r.):\nPb95 – 0,90 euro,\nPb98 – 0,96 euro,\nDiesel – 0,92 euro,\nLPG – 0,43 euro.\nJeżeli nie chcesz przepłacać, zaopatrz się w korony czeskie lub euro jeszcze przed wyjazdem. Mimo że polski złoty znajduje się w ofercie niemal wszystkich kantorów działających na terenie Czech, to do transakcji wymiany waluty może zostać doliczona opłata w wysokości 28 proc.\nPrzed wyruszeniem w podróż sprawdź, czy masz ważne OC. Jeżeli zbliża się termin zakupu polisy na następny rok, nie zwlekaj – już dziś kup ubezpieczenie OC na kolejny okres za pośrednictwem porównywarki Rankomat.\nWybierając się samochodem za granicę, powinieneś też rozważyć skorzystanie z dodatkowej ochrony ubezpieczeniowej. Wraz z OC możesz zakupić ubezpieczenia:\nAssistance – to ubezpieczenie zapewni Ci pomoc techniczną w razie problemów na drodze, np. auto może zostać odholowane do najbliższego warsztatu,\nNNW – polisa NNW gwarantuje wypłatę świadczenia, jeżeli w czasie jazdy dojdzie do nieszczęśliwego wypadku,\nAC – chociaż kradzieże pojazdów w Czechach nie są częste, to z AC możesz otrzymać odszkodowanie także po uszkodzeniu czy zniszczeniu pojazdu.\nKupując ubezpieczenie OC, uchronisz się przed poważnymi konsekwencjami. Należą do nich opłaty karne za brak polisy, nakładane przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. W razie spowodowania np. kolizji, nie będziesz musiał także z własnej kieszeni pokrywać szkód wyrządzonych osobom trzecim.\nAktualnie całkowita długość autostrad w Czechach wynosi 1 200 km. Wszystkie autostrady oznaczone są literą „D”, po której znajduje się liczba (liczby). Jeżeli podróżując po Czechach zamierzasz korzystać z autostrad, będziesz musiał zakupić winietę – jedynie nieliczne odcinki autostrad są bezpłatne.\nPrzykładowe autostrady, z których być może będziesz korzystał w czasie swojego pobytu na terenie Czech, to:\nD0 – obwodnica Pragi, docelowo autostrada ta ma okrążyć całe miasto,\nD1 – łączy zachód kraju ze wschodem, jest to aktualnie najdłuższa autostrada,\nD4 – łączy Pragę z Pribram,\nD6 – autostrada łączy Pragę, Karlowe Vary i Cheb,\nD52 – część europejskiej trasy E461, łączy Brno, autostradę D1 i Pohorelice.\nWiele kilometrów autostrad jest aktualnie w budowie. Powinieneś mieć to na uwadze, podróżując po Czechach samochodem – możesz natknąć się na roboty drogowe i objazdy.\nCzęść dróg, którymi będziesz podróżował po Czechach, może być płatna. W tej sytuacji będziesz musiał zaopatrzyć się w winietę. Ile kosztuje winieta w 2020 r. i gdzie można ją zakupić?\nZ informacji zamieszczonych na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych wynika, że aktualne stawki winiet dla pojazdów do 3,5 t wynoszą:\n310 CZK (52,70 zł) – winieta na 10 dni,\n440 CZK (74,80 zł) – miesięczna winieta,\n1 500 CZK (255 zł) – winieta roczna*.\n*Przy kursie 1 CZK = 0,17 zł na dzień 13.08.2020.\nWiniety można zakupić w różnych punktach. Bez trudu dostaniesz je na stacjach benzynowych (OMV, MOL, Shell) czy w supermarketach (Albert, Kaufland, Globus). Jeżeli chcesz zakupić winietę jeszcze przed wyjazdem z Polski, możesz to zrobić w sklepie internetowym Polskiego Związku Motorowego. Zapłacisz:\n70,50 zł – za winietę 10-dniową,\n92 zł – za winietę miesięczną,\n281,50 zł – za winietę na cały rok.\nPo zakupie będziesz musiał nakleić winietę zgodnie z instrukcją przedstawioną na jej odwrocie. Zarówno brak kuponu, jego nieprawidłowe wypełnienie lub naklejenie w złym miejscu są podstawą do wystawienia mandatu.\nNa terenie Czech musisz liczyć się z wysokim mandatami, m.in. za brak obowiązkowego wyposażenia samochodu, używanie telefonu komórkowego i przekroczenie prędkości. Oto przykładowe wysokości mandatów, jakie mogą otrzymać kierowcy, którzy nie dostosowali się do obowiązujących przepisów:\ndo 2 500 CZK zapłacą kierowcy, którzy w trakcie jazdy prowadzą rozmowę telefoniczną bez wymaganego zestawu głośnomówiącego,\ndo 2 500 CZK wynosi mandat karny m.in. za jazdę bez zapiętych pasów i brak obowiązkowego wyposażenia samochodu,\nkarą do 20 000 CZK grozi prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu; dodatkowo kierowca może otrzymać zakaz prowadzenia pojazdów na terenie Czech.\nSurowo traktowani są też kierowcy, którzy przekraczają dopuszczalną prędkość – mandaty wynoszą od 1 500 do 10 000 CZK. Przekroczenie prędkości o 20 km/h w terenie zabudowanym i o 30 km/h poza terenem zabudowanym może oznaczać też wydanie w stosunku do kierowcy czasowego (np. na 6 miesięcy) zakazu prowadzenia pojazdów na terenie Czech.\nSporo zapłacą też kierowcy, którzy mimo takiego obowiązku, nie wykupią winiety lub nie umieszczą jej we wskazanym miejscu. W takim przypadku kara może wynieść nawet 100 000 CZK.\nMandat to nie wszystko – pozostaje jeszcze kwestia punktów karnych, które otrzymują również obcokrajowcy. Jeżeli zdarzyło Ci się zostać w przeszłości ukaranym za niezgodną z przepisami jazdę po Czechach, liczbę punktów możesz sprawdzić, korzystając z internetowego systemu Czech POINT.\nNa terenie Czech działa europejski numer alarmowy 112. Niezależnie od tego, czy zamierzasz jedynie przejechać przez ten kraj, czy też docelowo właśnie w nim zamierzasz spędzić wakacje, powinieneś znać też inne ważne numery telefonów, za pośrednictwem których w razie konieczności zgłosisz sytuację kryzysową. Najważniejsze z nich to:\n158 – numer na policję,\n156 – numer na policję miejską,\n155 – numer na pogotowie,\n150 – numer na straż pożarną.\nOsoby mające w planach wycieczkę w góry powinny zapamiętać numer na pogotowie górskie (+420 12 10). Zgłoszenia pod tym numerem są przyjmowane przez całą dobę.\nMinisterstwo Spraw Zagranicznych zachęca osoby wyjeżdżające za granicę do zgłoszenia podróży w systemie Odyseusz. Osoby, które skorzystają z systemu Odyseusz, w razie nadzwyczajnych sytuacji mogą liczyć na pomoc placówki dyplomatyczno-konsularnej.\nPrzed wyjazdem do Czech powinieneś wyrobić sobie kartę EKUZ (Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego) – wystarczy, że złożysz wniosek w najbliższym oddziale NFZ. Na podstawie karty EKUZ będziesz mógł skorzystać jedynie z niezbędnych świadczeń zdrowotnych. Właśnie dlatego powinieneś zakupić także ubezpieczenie turystyczne.\nPolisa turystyczna powinna pokrywać koszty leczenia – suma tego ubezpieczenia nie powinna być niższa niż 30 000 euro. Jeżeli w Czechach zamierzasz spędzić urlop zimowy, a w planach masz uprawianie sportów na ośnieżonych stokach, zwróć uwagę na to, aby ubezpieczenie obejmowało takie aktywności. Jest to bardzo ważne, bo w Czechach ratownictwo górskie jest odpłatne.\nMożesz wykupić także inne polisy, dzięki którym uzyskasz dodatkową ochronę ubezpieczeniową. Są to przede wszystkim:\nubezpieczenie OC w życiu prywatnym – jeżeli wyrządzisz komuś szkodę, zostanie ona zlikwidowana właśnie z tej polisy,\nubezpieczenie sprzętu sportowego – przyda Ci się ono, jeżeli planujesz zabrać ze sobą np. narty czy deskę do snowboardu,\nubezpieczenie sportów wysokiego ryzyka lub ekstremalnych – za sport ekstremalny ubezpieczyciele uznają m.in. wspinaczkę wysokogórską.\nUbezpieczenie turystyczne możesz zakupić bez wychodzenia z domu – wystarczy, że skorzystasz z wygodnej porównywarki ubezpieczeń Rankomat. W zaledwie kilka minut otrzymasz oferty od wielu ubezpieczycieli, będziesz mógł też sfinalizować zakup, opłacając składkę wybranej polisy.