Polska jest najbardziej homo- i transfobicznym krajem w UE. Znowu\nZniszczona tęczowa flaga na moście Łazienkowskim w Warszawie. Fot. Jakub Szafrański\nPolska drugi rok z rzędu zajęła ostatnie miejsce wśród krajów Unii Europejskiej w rankingu ILGA-Europe mierzącym poziom równouprawnienia osób LGBTI w Europie. Na podium stanęła katolicka Malta, a ostatnie miejsce zajął Azerbejdżan. Wynik Polski jest alarmujący! Konsekwentnie oddalamy się od krajów UE w kierunku Rosji, Białorusi czy Armenii – krajów o najbardziej homo- i transfobicznym prawodawstwie w Europie – pisze Kampania Przeciw Homofobii.\n13 proc. na 100 możliwych, ostatnie miejsce wśród krajów Unii Europejskiej i 43. pozycja na 49 w Europie – to wynik Polski w tegorocznym rankingu ILGA-Europe – najważniejszym międzynarodowym rankingu mierzącym poziom równouprawnienia osób LGBTI w Europie. Gorsze od Polski noty zajęło tylko sześć krajów – Białoruś, Monako, Rosja, Armenia, Turcja i Azerbejdżan.\nPrzez ostatnie 5 lat Polska systematycznie obniża swoją pozycję w rankingu ILGA-Europe. W latach 2017–2019 byliśmy przedostatni, by w 2020 roku spaść na ostatnią lokatę wśród krajów Unii Europejskiej. W tym roku powtórzyliśmy zeszłoroczny wynik, konsekwentnie oddalając się od krajów UE w kierunku Rosji, Białorusi i Armenii – krajów o najbardziej homo- i transfobicznym prawodawstwie w Europie – podsumowuje wyniki Polski Kampania Przeciw Homofobii.\nBiedroń i Śmiszek: Do szafy nie ma powrotu\nNie tylko lokata Polski napawa niepokojem. Jak wskazuje ILGA-Europe po raz pierwszy w 12-letniej historii rankingu nie odnotowano prawie żadnych pozytywnych zmian legislacyjnych dotyczących praw osób LGBTI w Europie.\n– W ubiegłym roku zaobserwowaliśmy w Europie nasilenie represji politycznych wobec osób LGBTI, gwałtowny wzrost trudności społeczno-ekonomicznych oraz szerzenie się nienawiści w stosunku do społeczności LGBTI zarówno na ulicach, jak i w internecie. Świadome tego faktu krajowe władze muszą podjąć natychmiastowe działania, aby zapewnić ludziom skuteczną ochronę. Prawa człowieka osób LGBTI nie mogą być czymś, co się porzuca tylko dlatego, że stanowią wyzwanie – komentuje wyniki rankingu Evelyne Paradis, dyrektorka ILGA-Europe.\n6 kategorii tęczowego rankingu\nRanking ILGA-Europe powstaje na podstawie analizy krajowego prawodawstwa oraz praktyki stosowania prawa w sześciu kategoriach:\n1. równość i zakaz dyskryminacji\n3. przestępstwa z nienawiści i mowa nienawiści\n4. wolności obywatelskie (tj. wolność zgromadzeń, zrzeszania się i ekspresji)\n5. uzgadnianie płci i integralność cielesna\n6. prawo do azylu\nLiczba podkategorii wzrosła w tym roku do 71. Dwie nowe podkategorie, które oceniano w tym roku, dotyczą formalnego uznawania niebinarności oraz istnienia prawnych procedur uznawania płci dla nieletnich. Co zadecydowało o tym, że Polska zdobyła jedynie 13 proc., czyli o trzy mniej niż w rok temu?\nKrajowe prawodawstwo ciągnie Polskę na homofobiczne dno\nJeden z 16 proc. w 2020 roku Polska zdobyła w kategorii „prawo do azylu”. Zadecydował o tym wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie, który uznał, że uchodźczyni nieposiadająca polskiego obywatelstwa, która mieszka w Polsce, ma prawo przejść procedurę uzgodnienia płci. W ciągu ostatnich 12 miesięcy nie wydarzyło się nic w tym obszarze i stąd utrata punktu. Następne dwa punkty Polska straciła w kategorii „wolności obywatelskie” za sprawą wydarzeń z 7 sierpnia, kiedy do aresztu trafiło 48 uczestniczek i uczestników protestu w obronie queerowej aktywistki Margot oraz w wyniku zatrzymań, do których dochodziło podczas manifestacji sprzeciwiających się wyrokowi upolitycznionego TK w sprawie aborcji.\nKolejny punkt odebrano Polsce z powodu tzw. uchwał anty-LGBT, które za sprawą skarg Rzecznika Praw Obywatelski zostały przez sądy administracyjne uznane za akty wiążące i możliwe do wprowadzania w życie, a nie jedynie polityczne deklaracje.\nPrawa osób transpłciowych – krok w dobrym kierunku\nTegoroczny ranking przyniósł Polsce dwa punkty procentowe w podkategoriach, za które dotąd nie otrzymywaliśmy punktów. Jeden w podkategorii „zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu ze względu na tożsamość płciową” (kategoria „równość i zakaz dyskryminacji”) za sprawą orzeczenia Sądu Okręgowego w Warszawie, który potwierdził, że polskie prawo zakazuje dyskryminacji osób transpłciowych w miejscu zatrudnienia. Drugi w dodanej w tym roku podkategorii „zmiana imienia bez ograniczeń wiekowych” (kategoria „uzgadnianie płci i integralność cielesna”).\n– Jedyna pozytywna zmiana dotycząca osób transpłciowych to możliwość zmiany imienia w drodze administracyjnej (w USC). Teraz można to zrobić przed ukończeniem 18. roku życia na wniosek opiekuna prawnego. Ale to rozwiązanie dotyczące wszystkich, a nie zmiana na plus wprowadzona z myślą o osobach transpłciowych. Takich zmian obecnie się nie spodziewamy – komentuje wyniki rankingu prezeska Fundacji Trans-Fuzja, Emilia Wiśniewska.\nTe dwa punkty to jednak za mało, aby wskoczyć choć o oczko wyżej w rankingu w porównaniu do roku ubiegłego. Dlatego Polska utrzymuje tytuł kraju o najbardziej homo- i transfobicznym prawodawstwie w całej Unii Europejskiej.\n– Niska pozycja Polski w rankingu odzwierciedla prawną pustkę, w której żyją dziś osoby LGBT+. Prawo nas nie chroni, nie rozpoznaje, jest ślepe na nasze istnienie. To przeradza się w systemową dyskryminację, w której ochrona przed nią jest tylko wycinkowa. Na to nakładają się wydarzenia polityczne, w szczególności związane z homo- i transfobiczną retoryką władz, obowiązywaniem uchwał anty-LGBT, tłumieniem pokojowych protestów i nagonką na aktywistów i aktywistki działające na rzecz praw człowieka LGBTI. Nasze wolności obywatelskie stają się zagrożone – wskazuje adwokatka Karolina Gierdal z Kampanii Przeciw Homofobii.\nEuropa stoi w miejscu\nNa podium szósty rok z rzędu stanęła Malta (94 proc.), a razem z nią – niezmiennie od 2020 roku – Belgia (74 proc.) i Luksemburg (72 proc.), a za nimi Portugalia (68 proc.) i Norwegia (67 proc.). Najbardziej homo- i transfobiczne z uwagi na obowiązujące w tych krajach prawo są – tak samo jak rok temu – Azerbejdżan (2 proc.), Turcja (4 proc.), Armenia (8 proc.), Rosja (10 proc.) i Monako (11 proc.).\nBrak zmian wydaje się być motywem przewodnim tegorocznego rankingu. Jak wskazuje ILGA-Europe po raz pierwszy od 2009 roku na przestrzeni 12 miesięcy od publikacji poprzedniego rankingu w Europie nie odnotowano praktycznie żadnych pozytywnych zmian legislacyjnych dotyczących osób LGBTI. Pomimo zobowiązań uznania tęczowych rodzin, żaden kraj nie dokonał zmian prawnych w zakresie uznania partnerstwa lub rodzicielstwa. Po wielu latach, które przynosiły kolejno pozytywne zmiany w kategorii „uzgadnianie płci i integralność cielesna”, w tym roku nie zaszły żadne zmiany w zakresie praw osób interpłciowych i transpłciowych (wyjątek stanowi Islandia). I choć kilka krajów awansowało, jak np. Albania, Finlandia czy Portugalia, to było to możliwe jedynie dlatego, że w Europie panuje zastój legislacyjny i niewielkie zmiany w prawodawstwie tych krajów pozwoliły zmienić im pozycje w rankingu. Pozytywnym faktem jest to, że niektóre kraje, jak np. Bośnia i Hercegowina czy Macedonia Północna, otrzymały punkty dotyczące wolności zgromadzeń, co ma szansę pozytywnie wpłynąć na wzrost bezpieczeństwa osób LGBTI.\n– Jedno jest pewne: prawo i praktyka stosowania prawa w Polsce nie idą z duchem czasu. Polskie społeczeństwo jest gotowe na zmiany, a najmłodsze pokolenie – podobnie jak ich rówieśnicy w Europie – bardziej niż kiedykolwiek dba o równouprawnienie. Wzrastające represje przekładają się na większy opór, a brak woli politycznej na wzmocnienie działań oddolnych. Na ulicach widzimy pełno obywateli i obywatelek, którzy twardo domagają się swoich praw. Tak, bierzmy sprawy w swoje ręce, dalej dbajmy o naszą widoczność, chodźmy na marsze równości. Ta władza minie, a prawo nie może być wiecznie ślepe. Każdy widzi, że już czas na zmiany – podsumowuje Justyna Nakielska z Kampanii Przeciw Homofobii.\nTęczowy ranking ILGA-Europe ilustruje poziom równouprawnienia osób LGBTI (lesbijki, geje, osoby biseksualne, transpłciowe i interpłciowe) w 49 krajach Europy, na podstawie danych przygotowanych przez europejskie organizacje społeczne działające na rzecz praw osób LGBTI. Analizę danych w Polsce przeprowadziły: Kampania Przeciw Homofobii i Fundacja Trans-Fuzja. Ranking publikowany jest co roku 17 maja z okazji Międzynarodowego Dnia Przeciw Homofobii, Bifobii i Transfobii #IDAHOBIT. W ten sposób ILGA-Europe – międzynarodowa organizacja zrzeszająca organizacje LGBTI w Europie – chce zwrócić uwagę na palące problemy związane z równościowymi regulacjami prawnymi.\nŹródło: Kampania Przeciw Homofobii


Medycyna w sporcie – Tajski Lubin\nNiemal każda dziedzina sportu staje się z roku na rok coraz cięższa aby osiągać w niej wyniki wystarczające do zwycięstwa. Z tego powodu lekarze coraz częściej pracują ze sportowcami, aby zwiększyć ich wydolność i możliwości. Nad czym medycy pracują ze sportowcami?\nPierwszym elementem, który został usprawniony przy pomocy medycyny jest dieta sportowców, która powinna zawierać odpowiednią ilość składników odżywczych. Wiele zależy od odpowiedniego doboru diety i suplementacji, aby zmaksymalizować efekty treningu i zwiększyć szanse w zawodach. Jeśli chcemy się dowiedzieć o tym czegoś więcej, to warto sięgnąć po literaturę medyczną dotyczącą medycyny sportowej i wprowadzać zmiany do treningu i diety na ich podstawie.\nKolejną kwestią, w której lekarze mogą pomóc sportowcom jest kwestia regeneracji po treningu, ale także leczenie i zapobieganie kontuzjom. Regeneracja potreningowa jest bardzo ważna, gdyż to właśnie podczas regeneracji nasze mięśnie się rozwijają, dlatego nie wolno jej zaniedbywać. Ponadto sport staje się coraz bardziej wymagający, dlatego ważne jest, aby opracować odpowiednie sposoby aby przeciwdziałać kontuzjom oraz metody ich leczenia jeśli się w końcu przytrafią.\nTagimedycyna sport zdrowie\nPoprzedni wpisPoprzedni Czy potrawy w restauracji są zdrowe?\nNastępny wpisNastępny Skąd biorą się zakwasy?


Media o Roku Kultury Niezależnej - Rok Kultury Niezależnej\nMedia o Roku Kultury Niezależnej\nWyjątkowo zakończył się ostatni festiwal Jazz Jamboree. W klubie Palladium w Warszawie, 13 grudnia, w rocznicę stanu wojennego, zabrzmiały w jazzowych interpretacjach piosenki Jacka Kaczmarskiego. Najsłynniejsze jego pieśni zaśpiewali Maria Sadowska, Anna Serafińska, Janusz Szrom i Joanna Trzepiecińska.\nImpreza, współorganizowana w ramach Roku Kultury Niezależnej przez Instytut Pamięci Narodowej, została zapowiedziana w piątkowym ( 11 grudnia 2009 roku) dodatku „Rzeczpospolitej” – „Po godzinach”. Jak napisał Adam Ciesielski, koncert łączy twórczość najważniejszego z naszych bardów okresu Solidarności z idiomem jazzu będącym w Polsce od lat 50. XX wieku muzyką wolności.\nTwórczość barda zabrzmiała dobitnie i oryginalnie w interpretacjach jazzmanów i jazzujących wokalistek – napisał już po koncercie w swojej recenzji na łamach „Rzeczpospolitej” (14 grudnia 2009 r.) Marek Dusza. Wziąć na warsztat repertuar Kaczmarskiego było wyzwaniem nie lada, bo ten wykonawca odcisnął na nim silne, indywidualne piętno – uważa Dusza. Według niego ciekawym pomysłem było rozpoczynanie niektórych utworów fragmentem oryginalnego wykonania. Dzięki temu można było się przekonać, jak wielkich zmian dokonali jazzmani. Mocnym punktem koncertu był – według recenzenta – wstrząsający „Sen Katarzyny” w sugestywnym wykonaniu Serafińskiej. Koncert zakończyło zbiorowe wykonanie „Murów”, mocne i wzniosłe.\nAnna Ferens, współautorka z Ewą Stankiewicz słynnego filmu „Trzech kumpli”, nakręciła kolejny dokument o ciemnej, choć również optymistycznej stronie peerelowskiej rzeczywistości. „Video niekontrolowane” to historia powstawania i dystrybucji przed 1989 rokiem filmów niezależnych oraz losów ich twórców. Bohaterami filmu – jak napisała 12 stycznia 2010 roku w omówieniu Polska Agencja Prasowa – są niezależne ośrodki filmowe, takie jak Video Studio Gdańsk czy krakowska Niezależna Telewizja Mistrzejowice i ludzie je tworzący. Jak powiedziała PAP autorka filmu, istniały wówczas niezależne ośrodki, ale też po kamery (tzw. szesnastki) sięgali pojedynczy ludzie, amatorzy. Przeglądając archiwa IPN – mówiła Ferens – przekonałam się, że autorzy filmów byli inwigilowani przez SB, a niektórzy aresztowani. Nakręcone nielegalnie filmy były przekazywane na Zachód i w ten sposób budowały prawdziwy obraz Polski. Informacja o filmie, który zostanie pokazany w TVP Info 31 stycznia i 7 lutego, znalazła się również na portalu Onet.pl. Autorka udzieliła – 13 stycznia 2010 – wywiadu portalowi TVP Info. Zwróciła w nim uwagę na dramatyczne i mające ogromną wagę historyczną, nakręcone nielegalnie sceny: przejechanie demonstranta przez milicyjną ciężarówkę, bicie ludzi wychodzących z kościoła czy kobiety idące naprzeciw szpaleru ZOMO. Dokument powstał w ramach projektu edukacyjnego IPN Rok Kultury Niezależnej.\nRok Kultury Niezależnej realizowany jest również w Krakowie. Jak zapowiedział portal Fakty w INTERIA.pl, 30 stycznia odbędzie się w tym mieście koncert „Podziemie 80/10”. Podziemną poezję z lat 80. XX wieku zaśpiewają undergroundowi artyści z „Grupy Proforma” i „Orkiestry Bohatera”. Członkowie tych grup dostali do przeczytania ponad 100 zachowanych wierszy – wydanych na powielaczach, pisanych ręcznie lub na maszynie. Zaśpiewają te wiersze, które im się spodobały, które do nich przemawiają – Mirka Tarasewicza, Jana Polkowskiego, Krzysztofa Dawidowicza, Wojtka Brochwicza.\nRównież w Krakowie i również w ramach projektu edukacyjnego RKN zaplanowana jest na 11 lutego organizowana przez Oddział IPN we współpracy z Katolickim Centrum Kultury w Krakowie i oddziałem IPN w Krakowie, konferencja panelowa „Symbioza Kościoła krakowskiego z kulturą niezależna latach ‘80” i wystawa w Galerii „Krypta Pijarów”.\nTygodnik „Niedziela” poinformował 22 grudnia 2009 roku o konferencji naukowej „Kościół a kultura niezależna”, która odbyła się 10 grudnia na Jasnej Górze. Konferencja – w ramach projektu RKN – została zorganizowana przez katowicki oddział IPNi Jasnogórską Fundację Pro Patria. To trudne czasy. I wtedy w kościołach udostępnialiśmy miejsce i możliwość wypowiedzenia się twórcom i artystom polskim w ramach spraw związanych z wiarą chrześcijańską, z religią – mówił ks. dr Stefan Misiniec, organizator Tygodni Kultury Chrześcijańskiej w Krakowie.\n„Papierowa rewolucja. Prasa bezdebitowa w PRL” to kolejna impreza organizowana w ramach RKN. Zapowiedział ją 6 stycznia 2010 portal Niezalezna.pl. Ekspozycja, przygotowana przez szczeciński oddział IPN, prezentuje liczne tytuły prasy bezdebitowej ze Szczecina i okolic oraz całego kraju. Można też zobaczyć dokumenty SB z rewizji, wizji lokalnych, przesłuchań. Imprezę, która trwa od 6 do 29 stycznia, zauważył również portal Głosu Szczecińskiego GS24.pl.\nO plastyce w Poznaniu, o kinie w Radomiu, o Kościele w Częstochowie\nListopad 2009: Poczta podziemna w Opolu i akcja edukacyjna na Śląsku\nPaździernik 2009: Modernizacja portalu internetowego www.kultura-niezalezna.pl\nMaj-wrzesień 2009: Inauguracja Roku Kultury Niezależnej i pierwsze imprezy\nW różnych miastach kraju odbywają się kolejne imprezy związane z organizowanym przez Instytut Pamięci Narodowej Rokiem Kultury Niezależnej. W ramach tego projektu od maja 2009 do czerwca 2010 w całej Polsce odbywają się wystawy, konferencje, koncerty i spektakle teatralne poświęcone wydarzeniom, instytucjom i ludziom, którzy postanowili tworzyć w zgodzie z prawdą, własnym sumieniem i artystycznym przekonaniem, a nie na polityczne zamówienie komunistycznej władzy.\nCzęsto stosowaną formą działania IPN są wystawy plenerowe. Jedna z nich otwarta została w Poznaniu. Jak poinformował 21 listopada dziennik „Polska Głos Wielkopolski”, na Placu Wolności otwarta została w piątek 20 listopada wystawa „Plastyka niezależna” 1976–1989”. Wystawa pokazuje różne formy twórczości artystycznej, która w PRL wymykała się cenzurze i była prezentowana nieoficjalnie – w prywatnych mieszkaniach, pracowniach i kościołach.\nRadomska Delegatura Instytutu Pamięci Narodowej przygotowała Przegląd Filmów Niezależnych, który odbył się w dniach 27–28 listopada w Resursie Obywatelskiej w Radomiu.\nJak pisało w zapowiedzi 26 listopada „Echo Dnia”, autorzy przeglądu uznali za niezależne zarówno filmy kręcone w drugim obiegu, dokumentujące głównie opozycyjną działalność, jak i te, które powstawały w państwowych wytwórniach, ale które ze względów politycznych trafiały nie na ekrany, lecz na półki.\nRelacjonując imprezę „Echo Dnia” z 2 grudnia podkreśliło, że równie ważne podczas przeglądu były spotkania z twórcami. Między innymi Waldemar Prochowski opowiadał o kulisach działania założonego w 1981 roku ośrodka w Gdańsku, gdzie powstał film „Kandydat”, poświęcony wyborowi Lecha Wałęsy na przewodniczącego Solidarności, a w latach stanu wojennego prowadzona była działalność podziemna. Piotr Augustynek mówił o pierwszym filmie o księdzu Popiełuszce, jaki powstał bezpośrednio po zamordowaniu kapłana, a Mirosław Chojecki – o działalności w Paryżu i wspieraniu stamtąd niezależnych filmowców w Polsce. W dyskusji brał udział również Bronisław Wildstein.\nJak podał w czwartek 26 listopada portal WWW.radioplus.com.pl, na przeglądzie pokazane miały być następujące filmy:\n- „Egzamin dojrzałości” Marcela Łozińskiego\n- „Kandydat Mariana” Terleckiego\n- „Anna Proletariuszka” Marka Ciecierskiego i Sławomira Grunberga\n- „Jest” Krzysztofa Krauzego\n- „Kultura” Agnieszki Holland, Andrzeja Wolskiego\n- „Opowieści Okrągłego Stołu” Piotra Bikonta i Leszka Dziurowicza\n- „Ćwiczenia warsztatowe” Marcela Łozińskiego\n- „KOR” Agnieszki Holland, Andrzeja Wolskiego\n- „Sprzedawca chleba” Marii Zmarz-Koczanowicz\n- „Przerwany film” Bohdana Kosińskiego\n- „Rozmowy niekontrolowanwe” Macieja Szumowskiego\n- „Prolog” Wojciecha Szumowskiego\n- „ Matka Królów” Janusza Zaorskiego\nIstniejąca w Polsce kultura niezależna to był fenomen – powiedział lokalnej „Gazecie Wyborczej” 27 listopada Bogusław Bek z radomskiej delegatury IPN. – U nas rozwinął się szczególnie ruch wydawniczy, bo jeśli chodzi o film, to było trudniej. Trzeba było mieć sprzęt, a do tego taśmy były bardzo drogie. Zmieniło się trochę, gdy pojawiły się kamery video, można je było przywieźć z Zachodu i coś nakręcić. Pod koniec lat 80. XX wieku powstawało dużo takich rejestracji.\nOprócz „Echa dnia” i lokalnego wydania „Gazety Wyborczej” o przeglądzie filmów niezależnych z czasów PRL informoway również: portal radomnaszemiasto; „Polska Głos Wielkopolski”.\nW ramach Roku Kultury Niezależnej nie mogło zabraknąć imprez poświęconych roli Kościoła w budowaniu i ochronie kultury niezależnej w Polsce pod rządami komunistów.\nJedną z nich była zorganizowana 10 grudnia 2009 roku przez katowicki oddział IPN i Jasnogórską Fundację Pro Patria konferencja naukowa i wystawa „Kościół i kultura niezależna”.\nInformując o imprezie 10 grudnia Radio Watykańskie nadało wypowiedź dra Jana Żaryna z warszawskiego oddziału IPN, który podkreślił, że choć twórcy w trudnych latach stanu wojennego szukali w Kościele tylko wolnej przestrzeni, to otrzymali znacznie więcej: znaleźli się w przestrzeni sakralnej i odnaleźli samych siebie. Dyrektor katowickiej delegatury IPN Andrzej Drogoń dodał, że w tym mrocznym okresie polskiej historii Kościół pełnił rolę Ojczyzny.\nAutorem koncepcji i oprawy graficznej ekspozycji – blisko 40 plansz przedstawiających m.in. kopie zdjęć, plakatów oraz pism związanych z twórcami kultury niezależnej, wspieranymi w okresie PRL przez Kościół – jest Jerzy Kalina – jeden z twórców tamtego okresu – podkreśliła w informacji o wystawie 10 grudnia w swoim serwisie Polska Agencja Prasowa. W dorobku tego rzeźbiarza i scenografa znajdują się m.in. projekt grobowca ks. Jerzego Popiełuszki przy kościele pw. św. Stanisława Kostki w Warszawie oraz ołtarze papieskich pielgrzymek.\nDo ważnych inicjatyw hierarchii kościelnej, z których korzystali niezależni artyści, zaliczały się m.in. Tygodnie Kultury Chrześcijańskiej. Imprezy z tego cyklu organizowano od połowy lat 70. w Warszawie, z czasem zaczęły się one odbywać na terenie większości diecezji w całym kraju. Również w Warszawie powstało pierwsze – tuż po wprowadzeniu stanu wojennego – Duszpasterstwo Środowisk Twórczych – zwróciła uwagę PAP.\nTego samego dnia, 10 grudnia, depesza PAP pojawiła się na portalu Onet.pl. Szczegółowy spis wydarzeń, wykładów i dyskusji związanych z konferencją i wystawą przedstawił portal sosnowiecfakty.pl.\n„Polska Dziennik Zachodni” poinformował 11 grudnia o konferencji i otwartej właśnie wystawie. W swej relacji przytoczył wypowiedź pracownika IPN z Katowic, jednocześnie współautora wystawy, Bogusława Tracza: Po 13 grudnia 1981 roku część artystów doszła do wniosku, że nie można dalej żyć w państwie, które wprawdzie daje możliwości wystawiania prac, ale w gruncie rzeczy jest nośnikiem totalnego zakłamania. Wystawa składa się z fotografii Gustawa Holoubka, Zbigniewa Zapasiewicza, Anny Nehrebeckiej, Krystyny Jandy, Olgierda Łukaszewicza – czołowych polskich artystów, którzy zaangażowali się w działalność opozycyjną w ramach kultury niezależnej.\nNiedawno zmodernizowany i ciągle aktualizowany portal internetowy Instytutu Pamięci Narodowej WWW.kultura-niezalezna.pl w dalszym ciągu wzbudza zainteresowanie mediów. Podobnie jak kolejne imprezy organizowane w cyklu Rok Kultury Niezależnej.\nPortal internetowy WWW.Fronda.pl poinformował o portalu WWW.kultura-niezalezna.pl 12 listopada zwracając uwagę, że pragnieniem jego twórców było przywrócenie pamięci o ludziach, dzięki którym nie straciliśmy tożsamości i dzięki którym w Polsce rodziła się świadomość potrzebna do wzniecenia buntu. Fronda cytuje również wypowiedź dyrektor Doroty Koczwańskiej-Kality z IPN, iż bez twórców kultury niezależnej w PRL-u trudniej byłoby odzyskać niepodległość.\nTę samą opinię Doroty Kality przywołuje Wirtualna Polska (11 listopada), podkreślając, że ideą portalu jest pokazanie bohaterów, którzy walczyli z komunistycznym systemem bez broni w ręku, oraz przybliżenie, zwłaszcza młodszym odbiorcom, twórców kultury niezależnej i ich dzieł.\nPortal WWW.nasztomaszow.pl informację o portalu IPN (7 listopada) zilustrował jego stroną tytułową. Opisał szczegółowo jego zawartość i przypomniał, że jest to część szerszego projektu edukacyjnego Rok Kultury Niezależnej.\nW ramach tego projektu poszczególne oddziały Instytutu Pamięci Narodowej organizują kolejne imprezy. Ostatnio – 13 listopada – otwarta została w Opolu, w Muzeum Śląska Opolskiego, wystawa „Poczta podziemna”. Wystawa, zorganizowana przez opolski oddział wrocławskiej delegatury IPN, prezentuje, często w ujęciu satyrycznym, znaczki i kartki będące w obiegu w podziemiu niepodległościowym w latach 1981–1989. Wśród nich te eksponujące zależność Polski od ZSRR oraz symbolizujące walkę z reżimem komunistycznym, przypominające ważne postaci II RP, pokazujące przywódców podziemia. Działająca w konspiracyjnych warunkach poczta wzmacniała więzi między ludźmi – powiedział przed otwarciem wystawy profesor Krzysztof Kawalec z IPN w Opolu, autor wystawy. Informacje o wystawie pojawiły się m.in. w „Nowej Trybunie Opolskiej”, „Panoramie Opolskiej”, lokalnej „Gazecie Wyborczej” (dwukrotnie). Również publiczne Radio Opole zwróciło na nią uwagę.\nWielkopolski portal internetowy CyberWielkopolska zapowiedział 12 listopada otwarcie (20 listopada w Poznaniu na Placu Wolności) wystawy „Plastyka niezależna 1976–1989”. Wystawa jest organizowana przez poznański oddział IPN. Z otwarciem wystawy powiązany jest panel dyskusyjny z udziałem teoretyków sztuki i artystów aktywnych w kulturze niezależnej w latach osiemdziesiątych XX wieku.\n„Polska Dziennik Zachodni” (9 listopada) w tekście „Młodzi tropem trabanta, czyli historia nieznana” zwrócił uwagę na niski poziom znajomości historii najnowszej wśród uczniów. Według gazety, niewiele ponad dwadzieścia procent uczniów interesuje się historią najnowszą, a PRL kojarzy im się najczęściej z trabantem. Właśnie z myślą o nich katowicki oddział IPN rozpoczął akcję edukacyjną w szkołach ponadgimnazjalnych województwa śląskiego. Każda szkoła dostanie materiały edukacyjne, kolorowe plansze, które mają przybliżyć przełomowe momenty z najnowszych dziejów. Na przykład wykonaną ze styropianu atrapę muru berlińskiego obalać będą uczniowie Zespołu Szkół Technicznych i Ogólnokształcących w Chorzowie.\nPortal Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego WWW.mmsilesia.pl, poinformował 11 listopada o inauguracji Roku Kultury Niezależnej na Śląsku. Bogusław Tracz, historyk z Biura Edukacji Publicznej IPN w Katowicach podczas konferencji prasowej zapowiedział, że województwo śląskie szczególnie dużo uwagi poświęci sztuce pod opieką Kościoła. Jak powiedział Tracz, artyści, którzy nie chcieli pogodzić się z lansowaną oficjalnie wizją historii, znaleźli w Kościele sprzymierzeńca i sojusznika. Portal szczegółowo zapowiedział kolejne imprezy w ramach RKN na terenie województwa śląskiego: 10 grudnia wystawa „Kultura niezależna w Kościele lat 80.”; 10 grudnia konferencja popularnonaukowa „Kościół a kultura niezależna”; na przełomie stycznia i lutego przyszłego roku trzy panele dyskusyjne z udziałem organizatorów i uczestników inicjatyw kulturalnych w kościołach.\nPaździernik 2009. Modernizacja portalu internetowego www.kultura-niezalezna.pl\nModernizacja portalu internetowego Instytutu Pamięci Narodowej www.kultura-niezalezna.pl wywołała duże zainteresowanie mediów.\n30 października 2009 Polska Agencja Prasowa poświęciła temu wydarzeniu obszerną depeszę, później aktualizowaną. Na stronie – pisze PAP – można dowiedzieć się m.in., jak zrodził się tzw. „drugi obieg”, w którym drukowano zakazane książki, czasopisma, plakaty, organizowano wiele imprez i wystaw artystycznych, przybliżono także działania będące wyrazem sprzeciwu artystycznego wobec prób zastraszenia. Poproszony przez PAP o wypowiedź rzecznik prasowy IPN Andrzej Arseniuk podkreślił, że jednym z głównych celów nowego portalu jest zwrócenie uwagi, jak bardzo kultura niezależna przyczyniła się do upadku komunizmu w Polsce. Agencja przypomniała również, że portal powstał w ramach obchodów Roku Kultury Niezależnej, zainaugurowanego na przełomie maja i czerwca 2009 roku przez IPN.\n31 października w „Gazecie Wyborczej” pod tytułem „Nagrania bardów, spektakle i ksiąźki na portalu IPN” ukazała się obszerna informacja o portalu, w której szczegółowo omówiono jego zawartość, przypominając ważną działalność niezależnych grup teatralnych, oraz informując o imprezach i wydawnictwach w ramach RKN.\nPAP-owską informację zacytowały też m. in. portal Gazeta.pl, Onet.pl i WIK wprost i kultura. Wszystkie one wykorzystały wypowiedź rzecznika IPN.\nZnany portal publicystyczny salon24, informując 31 października o portalu IPN, zwrócił uwagę, że w zakładce „multimedia” można posłuchać relacji osób związanych z podziemiem, a także piosenek w wykonaniu Antoniny Krzysztoń, Jana K. Kelusa czy Leszka Wójtowicza.\n2 listopada informacja o powstaniu portalu www.kultura-niezalezna.pl ukazała się w kilku miejscach. „Życie Warszawy” dość szeroko opisało jego zawartość ilustrując tekst stroną tytułową portalu.\nPolskie Radio EURO, mówiąc o portalu, zwróciło uwagę, że celem twórców portalu jest uświadomienie społeczeństwu skali niezależnych działań w sferze kultury podejmowanych w dekadzie lat 80., oraz ukazanie – szczególnie młodemu pokoleniu – roli, jaką kultura niezależna odegrała w kształtowaniu postaw czy dokonywania wyborów w komunistycznej rzeczywistości.\nRównież 2 listopada o powstaniu ipeenowskiego portalu poinformowało radio RMF FM. Rozgłośnia zwróciła uwagę, że kultura niezależna była odpowiedzią wielu środowisk artystycznych na komunistyczne próby „zniewolenia umysłu”. Pomysłodawczyni portalu, dyrektor Dorota Kalita powiedziała, że celem autorów portalu było także przypomnienie, iż kiedyś wydając książki czy robiąc domowy teatr, można było trafić do więzienia.\n20 listopada w poznańskim Muzeum Narodowym oraz na Placu Wolności otwarta zostanie wystawa „Plastyka niezależna 1976-1989”. Wystawa ma obejmować różne formy niezależnej twórczości artystycznej – malarstwo, rzeźbę, grafikę, rysunek, instalacje przestrzenne, kalendarze, pocztówki i plakaty. Informacja o tym wydarzeniu ukazała się już w lokalnych mediach poznańskich. 4 listopada „Polska Głos Wielkopolski” pod tytułem „Kiedy orężem był plakat i rysunek” zapowiadając wystawę podkreślił, że wystawa jest rzadką okazją do zapoznania się z dziełami, które w czasach PRL pokazywane były tylko nieoficjalnie. W lokalnym wydaniu „Gazety Wyborczej” – też 4 listopada – oprócz samej wystawy zapowiedziany został również panel dyskusyjny poświęcony sztukom plastycznym i kulturze niezależnej.\nMaj-wrzesień 2009. Inauguracja Roku Kultury Niezależnej i pierwsze imprezy\nRok Kultury Niezależnej to projekt edukacyjny Instytutu Pamięci Narodowej pod patronatem Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, realizowany we współpracy z Radą Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, Narodowym Centrum Kultury, Stowarzyszeniem „Pokolenie” i Oficyną Wydawniczą Wolumen.\nJeszcze przed rozpoczęciem pierwszych imprez związanych z projektem RKN w mediach pojawiły się informacje o planach IPN. Dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN, dr Łukasz Kamiński, udzielił kilku wypowiedzi mediom. 3 czerwca w wypowiedzi dla Polskiej Agencji Prasowej stwierdził, że celem RKN jest uświadomienie społeczeństwu skali niezależnych działań podejmowanych w sferze kultury w dekadzie lat osiemdziesiątych oraz ukazanie – szczególnie młodemu pokoleniu – roli, jaką kultura niezależna odgrywała w kształtowaniu postaw czy dokonywaniu wyborów w komunistycznej rzeczywistości. Wypowiedź dyrektora Kamińskiego dla Polskiej Agencji Prasowej była wielokrotnie cytowana, m.in. na portalu wyborcza.pl, naszdziennik.pl, Onet.pl. Szeroko o Roku informował portal netbird.pl, np. 29 maja w tekście Alicji Listwan opracowanym na podstawie materiałów IPN. Na portalu Polska.pl 5 maja 2009 pojawiła się informacja o zamierzeniach IPN, w której wymienione zostały najważniejsze planowane imprezy.\nW numerze z 16–17 maja dziennika „Rzeczpospolita” ukazał się dodatek specjalny „Poza cenzurą”, wydany we współpracy z IPN, w całości poświęcony Rokowi Kultury Niezależnej.\nW artykule do tego dodatku dr Łukasz Kamiński, dyrektor Biura Edukacji Publicznej IPN, podkreślił, że kultura była dla systemu komunistycznego jednym z najważniejszych narzędzi zniewalania społeczeństwa. Zauważył, że opisując historię lat 80, zwykle pamiętamy o zmaganiach władzy i opozycji, skupiając się na głównych wydarzeniach politycznych i dramatycznych momentach historii. Zapominamy o wielkim dorobku ruchu kultury niezależnej. Kultura niezależna tworzyła przestrzeń wolności w zniewolonym kraju. W dodatku zwraca uwagę również obszerna rozmowa z Mirosławem Chojeckim, jednym z twórców i najważniejszych organizatorów podziemnego życia kulturalnego w latach 1976–1989. Zajmowałem się czymś – mówi Chojecki – co dla władzy było kompletnie nieuchwytne, a zarazem stanowiło realne zagrożenie. Bo to, że jacyś ludzie od czasu do czasu spotykają się w prywatnych mieszkaniach i o czymś tam gadają, nie było jeszcze szczególnie groźne, ale jeśli oni z tym swoim gadaniem wychodzą do ludzi w postaci podziemnych wydawnictw, prasy, książek, to już robiło się dla władz niebezpieczne.\n17 maja koncertem „Droga do wolności” Rok Kultury Niezależnej został oficjalnie rozpoczęty.\nKoncert odbył się 17 maja w hali Reduta w Warszawie. Wystąpili w nim m.in. Stanisława Celińska, Katarzyna Groniec, Krystyna Prońko, Jan Pietrzak. Retransmisje koncertu miały miejsca 24 maja w Programie 2 TVP oraz 25 maja w TVP Polonia. Serwis PAP zapowiedział inaugurację Roku i koncert dzień wcześniej wypowiedzią rzecznika prasowego IPN Andrzeja Arseniuka: Przede wszystkim chcemy przypomnieć atmosferę tamtych lat, gdy można było poczuć się wolnym w zniewolonym kraju – powiedział rzecznik. Jak zwykle informacja PAP została powtórzona, m.in. na portalu Onet.pl.\nPierwszą imprezą Roku, jeszcze przed formalną inauguracją, była wystawa plenerowa „Fotografie bez cenzury 1976–1989”, która w dniach 9–31 maja była prezentowana na skwerze przy Domu Spotkań z Historią w Warszawie. Wystawę przygotowało warszawskie Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej IPN.\nGłówny bohater ekspozycji to „fotografia niezależna”, dokumentująca rzeczywistość PRL w opozycji do fotografii oficjalnej. Wystawa została szeroko zauważona, zwłaszcza przez media lokalne: Radio Warszawa, Polskie Radio Jedynka, TVN24, TVN Warszawa, PAP, Interia.pl, Forum4onyx.pl. W większości relacji zwracano uwagę, że wystawa jest częścią Roku Kultury Niezależnej. Szerszą relację zamieściła „Gazeta Wyborcza” w swym stołecznym wydaniu. Jerzy S. Majewski przytoczył relacje autorów kilku zdjęć, m.in. jednego z najsłynniejszych, pokazujących mężczyzn niosących zabitego kolegę podczas demonstracji w 1982 roku w Lubinie.\nWystawa została również pokazana w Płocku, o czym poinformowało miejscowe wydanie „Gazety Wyborczej”. Jerzy Eisler, dyrektor warszawskiego oddziału IPN na spotkaniu z okazji wystawy z płockimi uczniami, które relacjonuje „Gazeta...”, zwrócił uwagę, że wystawa jest również o ludziach, którzy te zdjęcia wykonali, często z narażeniem zdrowia i pod groźbą szykan ze strony władz.\nW czasach PRL w Lublinie bardzo energicznie działało niezależne akademickie środowisko teatralne. Temu tematowi dedykowana była, otwarta 29 maja 2009 roku, zorganizowana przez lubelski oddział IPN i Akademickie Centrum Kultury UMCS Chatka Żaka, wystawa „Teatr jest miejscem, gdzie najtrudniej kłamać. Teatr niezależny w Lublinie w latach 70. i 80. XX wieku”.\nRoli teatru i roli artystów w kształtowaniu postaw społeczeństwa w okresie PRL poświęcona była dyskusja panelowa. Wzięli w niej udział Lech Śliwonik (Akademia Teatralna Warszawa), Aldona Jawłowska (Uniwersytet Warszawski, PAN), Zofia Dworakowska (Uniwersytet Warszawski), Daniel Przęstka (Uniwersytet Warszawski).\nW ramach lubelskiej imprezy miała miejsce również prezentacja filmów archiwalnych ze spektaklu „Wzlot” Teatru Ósmego Dnia oraz przedstawień Teatru Domowego. O celach wystawy i sposobach rezerwacji miejsc na projekcje informowały miejscowe media, m.in. lokalna „Gazeta Wyborcza”, portal Akademickiego Centrum Kultury, portal netbird, Radio Lublin, „Polska – Kurier Lubelski”. „Dziennik Wschodni” zauważył, że nieprzypadkowo imprezy poświęcone niezależnemu teatrowi odbyły się właśnie w Lublinie: Tu od połowy lat 60 do końca 80. był silny ośrodek sceniczny. Tu odbywały się słynne festiwale, tu działały znakomite trupy – napisano 29 maja, zapowiadając jednocześnie spektakle lubelskiego teatru alternatywnego „Provisorium” i Teatru Ósmego Dnia.\nImprezy RKN w Lublinie wpisały się w Lubelską Noc Kultury organizowaną 6 czerwca. Oprócz imprez teatralnych IPN lubelski zorganizował w swojej siedzibie wieczorne i nocne projekcje filmów. Pokazano „Rajd Podkowy” i „Ostatni”. Informował o tym m.in portal kultura.lublin.pl.\nRzeszowski oddział IPN w realizację Roku Kultury Niezależnej włączył się projektem „Wydawnictwa podziemne”. W jego pierwszej części – od 18 czerwca do 18 lipca – zorganizowana została wystaw prac Jacka Woźniaka, miejscowego rysownika, który za swoją niezależną postawę twórczą był w latach osiemdziesiątych szykanowany i w konsekwencji zmuszony do emigracji. Pokazano jego prace z lat 1980–1981, te dopuszczone przez komunistyczną cenzurę, jak i drukowane w wydawnictwach niezależnych, m.in. w solidarnościowym piśmie satyrycznym „Wryj”. Wystawa była prezentowana na ogrodzeniu rzeszowskiego oddziału IPN i znalazła szerokie odbicie w lokalnych mediach. Pisały o niej: Polska Agencja Prasowa, lokalna „Gazeta Wyborcza”, dziennik „Nowiny 24”, portale internetowe Rzeszow4U.pl, hej.rzeszow.pl, kultura.niezalezna.pl, gazeta.pl, klubcieplinskiego.pl. Relacje zaprezentowały lokalne rozgłośnie publicznych radia i telewizji oraz komercyjne Radio Via. We wszystkich relacjach odwoływano się do całego projektu RKN, roli kultury – a zwłaszcza rysunku satyrycznego – w walce ze zniewoleniem. Zwracano również uwagę na osobisty los Jacka Woźniaka.\nNie przypadkiem imprezy związane z literaturą niezależną odbyły się Krakowie. Tu tworzyło wielu autorów związanych z wydawnictwami podziemnymi, by przypomnieć choćby Jana Józefa Szczepańskiego, Jana Polkowskiego czy Adama Zagajewskiego. Tu były wydawane poza zasięgiem cenzury książki, gazety, biuletyny.\nWśród imprez krakowskich na szczególną uwagę zasługuje projekt „Kartka na cukier”. Jego organizatorami były: krakowski oddział IPN, Stowarzyszenie NZS 1980, Teatr Numerus, Fundacja Centrum Dokumentacji Czynu Niepodległościowego, portal Netbird, Willa Decjusza i Teatr Zależny Politechniki Krakowskiej. Istotę projektu stanoiły warsztaty teatralne dla młodzieży, poświęcone kulturze oficjalnej i nieoficjalnej PRL-u lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych. W warsztatach wzięły udział osoby urodzone na przełomie lat 70. i 80. Stworzono cykl etiud inspirowanych przykładami obu kultur. Na przykład komiksami o kapitanie Żbiku, zakazami cenzury, felietonami krakowskiego pisarza i działacza partyjnego Władysława Machejka z jednej strony a twórczością Szpotańskiego, Krynickiego i Barańczaka – z drugiej. Efektem warsztatów był spektakl „Kartka na cukier”, pokazany dwukrotnie 24 września i 8 października.\n„Kartka…” była szeroko zapowiadana przez media, m.in. Polskie Radio, „Dziennik Polski”, portale Netbird.pl i wiadomości.ngo.pl, e-teatr.pl, Interia.pl, dlastudenta.pl.\nLokalna „Gazeta Wyborcza” zwróciła uwagę, że krakowski oddział IPN wyda z okazji Roku wiersze Krzysztofa Dawidowicza oraz nieżyjących już poetów związanych z krakowskim NZS-em: Lecha Sadowskiego i Mirosława Tarasewicza. Krakowski „Dziennik Polski” zacytował wypowiedź szefa krakowskiego oddziału IPN dr. Marka Lasoty: Literatura to chyba największy obszar niezależnej działalności kulturalnej w okresie PRL.\nO wydawniczej inicjatywie krakowskiego IPN napisała PAP, również prosząc o wypowiedź Marka Lasotę. PAP-owską informację powtórzyły portal Onet.pl i lokalna „Wyborcza”. Była też wypowiedź dyrektora Lasoty dla lokalnej telewizji publicznej.\n15 października w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie otwarta została wystawa „Wyszliśmy z NZS. Działalność kulturalna NZS w latach osiemdziesiątych XX wieku”. Była to kolejna impreza w ramach ogólnopolskiego projektu Rok Kultury Niezależnej i jego krakowskiej części „Literatura niezależna”. Wystawie towarzyszyła konferencja „Literatura niezależna w PRL”. Pokazany został również film Dariusza Walusiaka „Bibuła”.\nPolska Agencja Prasowa, opisując wystawę i konferencję, zacytowała publicystę Bronisława Wildsteina, który tak uzasadnił swoje zaangażowanie w kulturę niezależną: Myśmy angażowali się w tę działalność z powodów moralnych i etycznych, ale również z powodu poczucia zamknięcia nas, które objawiało się w sferze kultury i literatury. Były książki, których nie można było wydawać, tłumaczyć i czytać. Informację PAP-u zacytowała „Gazeta Wyborcza”.\nPortal internetowy Interia umieścił obszerny szkic o literaturze polskiej po 1945 roku, ze szczególnym uwzględnieniem walki twórców o niezależność i artystyczną wolność.\nO wystawie „Wyszliśmy z NZS” napisał również „Dziennik Polski”, który zwrócił uwagę, że wystawa nieprzypadkowo odbyła się w Bibliotece Jagiellońskiej. Znajduje się tam bowiem sześć tysięcy tytułów książek i broszur oraz 2.6 tys. tytułów czasopism drugiego, niezależnego od komunistycznej cenzury, obiegu.\n„Dziennik Polski” przeprowadził również rozmowę z Bronisławem Wildsteinem, który zwrócił uwagę, że okres komunistyczny w Polsce ciągle czeka na pełne opisanie.\nPodstawowym narzędziem docierania do społeczeństwa z wolnym od komunistycznej nowomowy i cenzury słowem była podziemna prasa. Wśród miast, w których wydawano wolną prasę wyróżniał się Szczecin. Tam odbyła się – w ramach obchodów Roku Kultury Niezależnej – ogólnopolska sesja poświęcona dziejom prasy drugoobiegowej w okresie PRL.\n„Kurier Szczeciński” wydał z tej okazji – we współpracy z IPN – specjalną wkładkę, dołączaną do jednego z weekendowych wydań, a później dostępną w Internecie. „Papierowa rewolucja” – taki tytuł miała wkładka – to szesnastostronicowe kompendium wiedzy o niezależnej prasie w PRL, jej nakładach, zasięgu, politycznym nastawieniu, technicznych możliwościach, SB-ckich represjach.\n24Kurier.pl w relacji z sesji zwrócił uwagę, że wiele osób zaangażowanych w tworzenie drugiego obiegu po 1989 roku znalazło się na marginesie życia publicznego. Sesji – na co zwrócono uwagę w sprawozdaniach – towarzyszyła wystawa sprzętu do wydawania prasy w podziemiu.\nWrocław, głównie przez Pomarańczową Alternatywę, kojarzy się z kontrkulturą i happeningiem. W tym właśnie mieście – w ramach Roku Kultury Niezależnej – odbyła się wystawa „Kontrkultura. Graffiti – Happening”. Jak w zapowiedzi napisał portal miastowroclaw.pl, częścią wystawy miał być happening, podczas którego grupa młodzieży i pracowników IPN pod kierunkiem jednego z autorów graffiti z lat 80., przygotuje szablony współczesnych graffiti, które będzie można przenieść na mur i koszulki.\n„Lenin z Irokezem” – taki tytuł nosi wywiad „Gazety Wrocławskiej” z Ewą Chabros z wrocławskiego IPN, która zwróciła uwagę, że polskie graffiti było specyficzne, przekorne i nie miało swoich wzorców na Zachodzie. „Gazeta Wyborcza” podkreśliła w swojej relacji, że dezintegrujące prowokacje, przebieranie się za krasnoludki i świętych mikołajów skutecznie ośmieszały władzę i wiązały ręce przyglądającej się temu Milicji Obywatelskiej. O wystawie napisała również Polska Agencja Prasowa, przedstawiając jej treść, a także przypominając o całym projekcie Roku Kultury Niezależnej.


Hydraulik fucks lesbian masseurs dojrzałe pieprzone filmy porno whore nigeria darmowy serwis randkowy quebec\nEscort in taranto escort montebelluna xxx putas com owłosione cipki pełne spermy stopy dominatrix porno montpellier\nnikki grahame video de sexe photo sex nue emma glover free libertine meeting le blanc mesnil czytnik ebooków 10 żeńskich narządów płciowych Reklama kobiety z kantonu ticino prostytutki w niemczech prostytutki w kolumbii prostytutki strony prostytutki chorób wenerycznych.\nProstytutki w mollet del valles prostytutki simpsonowie swinger wymiana filmów villaverde dziwka ze strasburga kurwa na wybrzeżu kości słoniowej. Brest whore bar sexy japońskie gry hot ass dziwki widzą zdjęcia dziwek dziewczyn marike van der velden społeczność serwis randkowy sex amator, Prostytutki ruchają się z klientami w obrożach prostytutek busty french wannonce lille erotyczny amatorski film towarzyski la grande motte, Escort italy escort reggio emilia masaż amsterdam erotyczny sex randki prostytutki w talavera prostytutki w benavente\nKobieta tańczy nago z barem towarzyskim dziewczyna w ariege prostytutki które ruchają się z prostytutkami w yecli skype hookers hookers fucking with old men\nWymień livebox 2 na livebox 4 lesbian dating pytania strona meetville dojrzałe pieprzenie w wannie z małym biustem. Francuska para rucha się przed kamerą rosyjska nastolatka z dużymi piersiami blondynki peruwiańskie dojrzałe dziwki najlepsze dojrzałe dziwki australijska dziwka fryzura dziwki\nmężczyzna szuka kobiety w wieku 20 lat do seksu melun blond porno 19 napalonych azjatek ukryta kamera slut fucked slut. Czarna kobieta seks fontenay w lesie rumuńskie kobiety na darmowe czaty z poradnictwem seksualnym dokumentalne prostytutki prostitutas lorca Prostytutki z ekwadoru wypisują się z unicef kobieta uprawia seks ad vivastreet we francji 40 slutty slut selfie.\nspotkanie grupy pieprzonych molenbeek saint jean prostytutki marbella piruja czyli meksyk hiszpańskie matki porno torrejon de ardoz.\nprostytutki z wolnej strefy które są burdelami aubervilliers kurwa porady dotyczące witryn randkowych stary transseksualny celib locarno Strony do randek kobiet mexico city klasyczne prostytutki dziwki filmy prostytutki el puerto santa maria prostytutki w domu fuenlabrada Kradnij porno w domu babcia rucha się z sąsiadem beurette escort la roche film porno randki w ciemno rozdział 39 elche Sexshop gandia tetuan de las victorias angoulême bezpłatna dziewczyna towarzyska sodomii pieprzyć moją żonę jak luksusową puszczalską dziwkę. piękne nagie piersi najlepsza strona towarzyska aol livry gargan portal randkowy portal randkowy dla ramowego darmowego serwisu randkowego dla młodych ludzi,\nbardzo cycata eskortuje zdjęcia cycatych czarnych dziwek nadciągające prostytutki prostytutki bardzo dziwki łatwy serwis randkowy dla flirtujących facetów z lat pięćdziesiątych\nPortale seksu zjazdowe w genui aby poznać ludzi erotyczny sex darmowe filmy z masażami erotycznymi masaż tantryczny auxerre dębowe bougeries włoska dziwka zerżnięta w dupę meuse chwała prostytutek online ceny prostytutek madryt seks kobiety w santiago amature sex. definicja relacji partnerskich pdf easy girls neapol stare prostytutki czyli burdel deptanie napalonej kochanki starszej pani.\nodwiedzający dostęp do czatu com colomiers darmowe randki we francji ostro zerżnięta w dupę shemale hookup sites poznaj dziewczyny za darmo\n. Teraz kochanka creampie prostytutki vigo prostitutes granada darmowe pojedyncze randki dla miejsc wolnościowych Włochaty nagi mężczyzna ladyxena gironde student sex zdjęcia amatorski seks azjatyckie prostytutki filmy porno prostytutki filmy ukryta kamera.\nPiękna stopa nudystów w dupie luksusowe prostytutki murcia wordreference angielskie synonimy fuck date chciał porno sex net, Kompilacja głębokiego gardła girl metz darmowe klipy kurwa hot whores latynoska lesbijska bomba dobrze się bawi, Niegrzeczny mieszczański masaż jąder poznaj kobiety cougar gosgen masaż erotyczny heilbronn sex 06 Cringey tinder fuckboy ecatepec reklamy seksualne overijssel ciągną twojego penisa dziwki zachodnich dziwek i\nNajlepsze międzyrasowe randki dla dorosłych całkowicie za darmo w san martin texmelucan sekretne seksowne masaże w pobliżu vitorii hairy pussy arab cougar site Darmowe francuskie filmy porno z seksem francuskim dojrzałe eskorty vipów gdzie znajduję dziwki foro prostitutas barcelona prostitutas en navalmoral dela mata. serwisy randkowe w luksemburgu gay sex na żywo w paryżu sex czat femmelle prostytutki rysują prostytutki uliczne xxx.\nAmatorskie nagie dziewczyny busty dziwki bardzo brudne xxx espanolas kamera internetowa narzeczonych z zagranicy bez ochrony in vitoria filmowy salon masażu dla lesbijek ma 3 nagie piersi sofii vergary Oglądaj filmy z prostytutkami pieprzącymi prostytutki z wystaw sklepowych w amsterdamie dominująca dziewczyna fantasy czat online seks z wielką dziwką w lesie Prostytutki rysują prostytutki tijuana tłusta brunetka dziwka numeri masaże teraz całe filmy erotyczne za darmo Najpiękniejsze dziewczyny hiszpania randki dla dorosłych terni młody nudystów nagi stary palant kobieta szuka prato bakeka gay bologna, hard english credit card darmowe porno oglądające amatorskie dziwki rotterdam potajemnie od mojego menedżera Szukam dojrzałej kobiety w talca benevent bakeka incontri młode drobne bardzo cycate dziwki gruba włoska rozmowa w pobliżu murcji Wytryski kobiet miękkich filmów erotycznych site video x agence escort girl paris ściągacze prima siedzą na twarzy w getafe. ogłoszenie film x mature poitiers wesoły czarny seks plan tyłek bethune bakeca stosunek doustny dla dorosłych, portal randkowy dla zwierząt grenoble dojrzała kobieta pozuje nago kurwa nepalu filmy sexy kobieta rosyjskie prostytutki prostytutki dziwki web cam xxx casting porno falso darmowy serwis z ogłoszeniami o randkach w colchester poślubione prostytutki nazistowskie prostytutki filipińskie prostytutki w barcelonie hiszpańskie luksusowe prostytutki czarne łyse cipki dojenie cycki seksowny seks z popiołem w kanadzie 18 letnich nastolatków Film z nagą kobietą towarzyską dziewczyny meurthe et moselle portal randkowy afro sambreville napalony masażysta masaż gejów utrecht Darmowy seks z dojrzałymi najlepszymi gwiazdami porno dom prywatny schiedam tantra spijkenisse darmowe randki zakłady libertyńskie spotkanie cinthia mulherao szukała przyjaźni workopolis venice meetings meet sexy filmy erotyczny masaż kurwa dziś w nocy portal randkowy dla kobiet z kamerunu evreux darmowe zdjęcia nagich kobiet reklamowe sztuczki żydowski serwis randkowy z dziwką tłuszcz nagie zdjęcia porno espanol flms porno masaż nuru deventer cytaty o randkach amile beer, Naturalny x oceniono seks tyłek shemale south holland ojciec pieprzy dziewczynę syna kobiety szukają seksu prawie zawsze Prostytutki imigranckie prostytutki poligono guadalhorce seksowna kobieta rozbiera kurwa murzyna okruchy dla twojego najlepszego przyjaciela. Masaż erotyczny haute garonne genk prostytutki whatsap arteixo prostytutki vicalvaro najlepsze prostytutki w hiszpanii prostytutki w kolumbii,\nBeurette fr wannonce compiegne kurwa rabat burżuazyjna dziwka dziwki wypuszczają moją żonę w stroju suki.\nCipka masturbuje się miłymi dziewczynami a mianowicie escort service trio sex vidoe za darmo prostytutki torrox alfons prostytutek Uległe nagie towarzyskie chalon sur saône słynne dziwki szukają prostytutek w madrycie okrągłe spotkanie fr saint etienne. pokój do wynajęcia martorell madryt dziewczyny dziwki xxx dziwki towarzyskie vip całe lesbijskie filmy porno z pocałunkami lesbian french escort seine maritime vintage dojrzałe dziewczyny towarzyskie sete seksowne zdjęcia dziwki duże dziwki. Kurwa w futrzanej spódniczce dziwki gruba dziwka na ulicy puszczalska nauczycielka filmy xxx rubie filmy porno grat tylko włoski sex darmowy czat lesvicos filmy porno za darmo dojrzałe porno asian sexy annecy küssnacht. stara dziwka z dużym tyłkiem filmy prostytutki kolumbijskie disney prostytutki aplikacja randkowa allende dla zamężnych kobiet powyżej 20 roku życia,\nNajlepszy serwis randkowy dla cougars witryny połączeń chiclayo dla osób starszych blog kurwa za darmo stary naćpany\nProstytutki prostytutka santa cruz de tenerife najlepsze dupy w porno dojrzałe tłuste kurwa stare groble anal dla manekinów story sex bez siodełka dziewczyna czat madryt cuernavaca ręczna robota z ruchaniem pulchnych cycków bakeca randki kobieta szuka mężczyzny barletta bezpośredniego kontaktu seksualnego,\nFacet chciał za trójkąt niezłą mokrą cipkę ile prostytutek jest w hiszpanii filmy o prostytutkach selfie nowe zdjęcie salma hyaek nu, Zatrudnianie prostytutek marconi prostytutki murzyni posuwają napalone dojrzałe kobiety spotkanie towarzyskie nantes castres.\nq oznacza dziwki filipińskie prostytutki w barcelonie lubię cytaty almoloya de juarez numer telefonu internetowe panny młode seks oralny w algeciras, panochas xxx bahabon lesbijek chaperos w niemieckim tłuszczu coruna kompilacja wytrysków na twarz która ssie na basenie prostytutki getafe prostytutki uczelni bezpłatny serwis ślubny bez rejestracji miejsce li bertine darmowy serwis randkowy france poważny serwis randkowy za darmo nieopłacone definicja kontaktu fufurufa z prostytutkami.\nstrony niezależnych eskorty erotycznych masaży analnych portal randkowy dla miłośników zwierząt we francji zobacz zdjęcia brunetek Młoda ździra ma duże cycki robiące dildo w dupę darmowy czat aby poznać luika chiński serwis randkowy dla osób w wieku 20 i 25 lat Francuski salon towarzyski gejów porno prostitutas yonkis prostitutas con wideo filmy porno en espanol gratis porno con gordas campobecerros fotos acompanantes putas escorts comodo Umieść tłumaczenie sex ala plage japoński film porno dziewczyna towarzyska chalon luksusowe prostytutki leon prostitutas rivas. Spotykam się z najpoważniejszymi serwisami randkowymi za darmo porno za darmo na czacie darmowy serwis randkowy królowie pokoju. Oferowany seks na scenie dziwka chodzi po chodniku piękna naga nastolatka wielka księga słynnych hiszpańskich cytatów i zwrotów selfie nago, dziwka zostaje zerżnięta w dupę przez wielką twarz kobieta fontanna tukif darmowa witryna do opowiadania historii sprzedam karmę dla psa algerie seks oralny profil suczki plus brest jak wrócić do swojego byłego partnerskiego miasta liniowego randki sex modena culonudo bilbao ponad 50 wizyt w agencji chodzi o to że nie możesz dłużej zaniedbywać ani spać porno prostytutki na ulicy ruchające się z rumuńskimi prostytutkami bezpłatny serwis randkowy darmowy randkowy.\nPiękna zmysłowa suka posuwana szybko przez niewiernego porno mia gorąca scena seksu gwiazd prostytutki w motrilowej prostytutce, Filmy porno z grubymi grami munochas wyszukują pary zdjęć masturbacji eskortuje w posadach ich randki luksusowe prostytutki sevilla prostytutki synów anarchii prostitutes vallecas prostitutes anal madryt,\nSeks towarzyski wysokiej klasy w pobliżu czat z kamerą internetową onlione sex prostytutki w miranda de ebro znane prostytutki w hiszpanii\nSeksowna dziewczyna połyka spermę black hookers sucking hookers w starożytnej grecji randki z kobietami tijuana kurwa\nGay teen wideo towarzyskie paryż tanio filmy internetowe x peliculas xxx online sex handjob escort girl luxembourg Ogłoszenia towarzyskie salerno trans treviso darmowe randki dla kobiet recenzje witryn randkowych saint denis les bourg dziwki liczby,\nVideo de lesbianas cumloder espanol transgender randki chicago w ixtapaluca skontaktuj się z dojrzałymi kobietami alcobendas moja żona została sukinsynem obamy skype erotyczny incall w pobliżu alicante mont de marsan escort swinger sex video.\nnieznajomi suka dziwka avignon xxx filmiki z dojrzałymi lesbijkami za darmo prostytutki w katalonii zatrudniają prostytutki, almere sex amsterdam prywatna recepcja mały rygorystyczny cyber seks sperma w ustach w alcala de henares szukaj starych pieprzonych wenezuelskich suk\npirno escort girl saint dizier napalone amatorskie wideo masaż intymny seks z prostytutkami w samochodzie afrykańskie prostytutki, Francuski wesoły towarzyski sex dziewczyna vannes seks libertyński brutalny seks porno darmowe randki za granicą\nCasablanca dziwka dojrzała i dziwka darmowy film porno z napalonymi luksusowe dziwki w barcelonie prostitutas donosti Prostitutas video prostitutas puerto de santa maria jego gruby kutas bez przerwy łamie jej stożek les cougars com aulnay sous bois. Nowa witryna x escort girl aix en provence liczba lodzików wenezuelskich dziwek czat bez rejestracji za darmo twardy gejowski film Serwis randkowy na którym sugerujesz daty abq serwisy randkowe nagi mężczyzna sodomizuje poniżających w publicznych spotkaniach wannonce avignon darmowe porno gey chcę oglądać filmy porno prawdziwe dojrzałe towarzyskie konkurs loda seks kontaktowy shemale kurwa grubą dziwkę masaż erotyczny dijon sexy masaż wideo,\nProstytutki monzonowe filmy z dziwkami randki dla samotnych kobiet w wieku 40 lat saint germain en laye dziewczyny wykorzystały seksualnie późno w nocy filmy erotyczne\nshemale pieprzą darmowe filmy porno zoofilia prostytutki navalmoral de la mata prostytutki w domu madryt ekonomiczny dziewczyna do towarzystwa obciąganie bathurst Twitter znaleźć ustną dziewczynę bez prezerwatywy w gijon seksowne dziewczyny w mini spódniczce kurwa gówno femdom i uległe czarne seks analny reynosa darmowe serwisy randkowe które działają seks na czacie dordrecht strona główna eskorta 123video za darmo, Szukam samotnej kobiety w miejscach merida yucatan dla par swingersów milanuncios almonte moncloa aravaca mama uczy córkę jak ssać sztywnego kutasa, darmowe randki dla ojca liberti ne filmy prawdziwe prostytutki wojenne prostytutki poznaj od razu serwis randkowy dla wielu lat.\nPieprzone prostytutki z paragwaju prostytutki z las vegas magazyn swing le grand saconnex film z seksem na żywo za darmo w brazylii Między rzeką niewiernego płacącego wilka obsada villaviciosa obok prostytutki prostytutki baroku chiński film z gorącym masażem\nnajlepsze darmowe poważne stodoły randkowe bezpłatny serwis randkowy saint gilles pan towarzyski dobrych małych cycków nago wizyta w sprzedaży wysyłkowej panny młodej seks tyłek międzynarodowy sluts slut ass photo porno na imprezach zerżnięta brunetka.\nHiszpańskie lesbijki pieprzą się z dziwkami porno ass fuck www porno filmy netto wielkie kutasy kobiety dochodzą z przyjemnością ja dziwka seksowna dziewczyna robi striptiz randki młodej starszej kobiety w pisco ero masaż geldria seks ze starszą kobietą ogłoszenie spotkać niegrzeczną gorącą dziwkę skontaktuj się z prostytutkami prostytutki w canet de mar erotyczny masaż hotelowy grubą łysą cipką. film przedstawiający projekt interwencji prostytutek z prostytutkami com sex video com gangbang adressen aktorka brązowowłosy prywatna eskorta breda owłosione nagie dziewczyny towarzyskie palavas whores madryt gran via sa premiere grosse bite kobiety poszukujące żonatych mężczyzn w boliwii milanuncios kontaktują się z talavera, seks w vlaardingen sex masaż za darmo planuj darmowy seks z północy cowichan nagie piersi za darmo kim holland za darmo Prostytutki holandia tajlandia prostytutki pierdolone prostytutki synonimy ukrytych kamer apartamenty w surco realsex,\n100 darmowe porno 123 oglądaj porno z bezpośrednim seksem przez kamerę internetową orgia stara dziwka szuka planu, joffrey prostytutki prostytutki maresme suka za pierwszym razem wzięta jak suka z dziwką dziadka można szarpać z masażu tantrycznego w gelderland,\nBordeaux serwis randkowy przyjaciół chłopak eskortuje kontakty seks analny lupy w angielskim sądzie badoo prostytutki\nDziwka jartelle marie dziwka spotkania bakeca imperia w syrakuzach plan q bezpłatny paris la lime de fonds\nProstytutki gorące amatorskie prostytutki masaż intymnym seksem almere filmy porno biseksualiści xxx\nSquirting francuska dziwka w rui szukam seksownej gejowskiej kobiety escort neuilly porno fragment wideo\nDarmowe porno manga sąsiedzi ruchają się szukam sex planu dorosłych tyłek blogspot escort trans lyon z bańką\nSex video holenderski odbiór domowy breda wyświetlacz kontaktów seksualnych pieprzy dziewczyny dziwka pieprzy swojego chłopaka moją żonę lesbijkę\nElite mendoza dating website parada nagich mężczyzn zobaczyć wiatr handlowy nagie skradzione zdjęcie seks ze starszą kobietą tube sex filme\nFrancuskie wielkie cycki towarzyskie finistère prostytutki w martorell prostitutas las palmas babcia ssie plan dziadka w dupę paryż bez rejestracji\nRandki w angoli połączenie randkowe fantazyjny tajski dom randki ogłoszenia w messina randki marina di ragusa\nDarmowy czat i poznaj zabawny serwis randkowy randki bez internetowego serwisu randkowego cb włoskie filmy porno jak podbić mężczyznę\nTwarze prostytutek dziwek w koronie rytuały na szczęście bilbao mężatka szuka kochanków w puerto montt\nFilmy porno z ręczną robotą filmy cumlouder zalety biegania nago w amatorskiej dziwce transwestyta pokrzywy co kobiety lubią w seksie analnym les salopes marocaines\nEscort santiago 18 wytrysków napalone amatorskie kobiety zajmują się seksem w domu żona chce za darmo pieprzyć napalonych mężczyzn\nMały czarny tyłek rumuńska dziewczyna seksowna filmy z wenezuelskimi dziwkami w dupę shemale darmowe młode łysy cipki\nOna ssie po raz pierwszy suka cotes d armor prostytutki mollet synonimy prostytutek niemiecki film x escort saint lo\nDarmowe kurwa belgia kurwa starego sąsiada grube stare kobiety pieprzą lesbijskie filmy erotyczne popołudnia wielkiej przyjemności z przyjacielem\nShemale ruchają się z erotycznymi dojrzałymi kobietami kontakty dziewczyny whatsapp acapulco de juarez synonimy rosyjskich prostytutek na majorce\nDobre etampy zdzirowate cougar możemy prostytuować dziwki w wiejskim domu synonimiczne przykłady ruchania się z ukrytą kamerą prostytutek Copyright © 2021 Black pepole meet philadelphia dating app nowy darmowy serwis randkowy 2014 zwevegem serwis randkowy działa na spotkaniach libertynów. All Rights Reserved. Gangbang domu shemale czat nl erotyczne sceny w filmach najlepszy darmowy serwis randkowy sram na sukę oznacza chłopca szukającego chłopca w terrassie


Centrum Medyczne Rydla - Dom Lekarski\nJesteś tutaj: Strona główna / Ośrodki / Centrum Medyczne Rydla\nCentrum Medyczne Rydla Domu Lekarskiego znajduje się na Prawobrzeżu Szczecina, przy ul. Rydla 37 (drugi wieżowiec po prawej stronie, jadąc od ul. Struga). Znajduje się tu rejestracja, gabinety konsultacyjne oraz punkt pobrań.\nPo 20 latach nasza przychodnia przy ul. Rydla 37 przeszła kompleksową metamorfozę wnętrz, a także oferty.\nNowo otwarte Centrum Medyczne Rydla to m.in.:\nCentrum Medycyny Pracy – kompleksowe usługi dla pacjentów medycyny pracy (konsultacje specjalistyczne, psychotesty, badania specjalistyczne i laboratoryjne);\nCentrum Zdrowia Mentalnego – usługi psychologów i psychiatrów, którzy zadbają o zdrowie mentalne pacjentów;\nUsługi okulistyczne w ramach kontraktu z NFZ;\nUsługi specjalistów z innych dziedzin medycyny (m.in. dietetyka, interna, neurologia).\nZapewniamy fachową pomoc w leczeniu chorób psychicznych oraz uzależnień.


Wrzesień 2020 – "Zielonogórskie Wodociągi i Kanalizacja" Spółka z o.o.\nPrace przełączeniowe na sieci wodociągowej w ul. Nowy Kisielin-Przemysłowa w dniu 30.09.2020 r. Przerwa w dostawie wody.\nW związku z koniecznością wykonania pilnych prac przełączeniowych w dniu 30.09.2020 r. w ul. Nowy Kisielin-Przemysłowa w Zielonej Górze, „Zielonogórskie Wodociągi i Kanalizacja” Spółka z o. o. informują, że nastąpi przerwa w dostawie wody w sołectwach: Nowy Kisielin i Stary Kisielin – Zatorze. Przewidywany czas wykonania robót: od godz. 09:00 do godz. 13:00. Prosimy o zaopatrzenie się w wodę na własne potrzeby. Za powstałe…\nTrwają Dni Otwarte Funduszy Europejskich, które organizuje w dniach 25-27.09.2020 Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. To już VII edycja ogólnopolskiej akcji promocyjnej, tym razem on-line. Środki z unijnego budżetu już od kilkunastu lat pracują w polskiej gospodarce. W latach 2014-2020 otrzymaliśmy ich aż 82,5 mld euro. Odkąd przystąpiliśmy do Unii Europejskiej, zrealizowaliśmy w Polsce ponad 260 000 projektów wspartych przez Fundusze Europejskie. Zachęcamy by odwiedzić stronę: https://dniotwarte.eu/aktualnosci https://dniotwarte.eu/aktualnosci można…\nPrace przełączeniowe na sieci wodociągowej w dniu 23.09.2020 r. Przerwa w dostawie wody.\nW związku z koniecznością wykonania pilnych prac przełączeniowych, „Zielonogórskie Wodociągi i Kanalizacja” Spółka z o. o. informują, że w dniu 23.09.2020 r. nastąpi przerwa w dostawie wody w ulicach: Horsztyńskiego 26, 28, Wodna na odcinku od ul. Filona do ul. Krzemienieckiej, ul. Laury nr 10 i 11, ul. Derwida, ul. Gryfa 3 i 8a, ul. Hawryłowicza nr 9 i 14 oraz ul. Lecha nr…\nPrzerwa w dostawie wody na os. Jędrzychów w dniu 22.09.2020 !\n„Zielonogórskie Wodociągi i Kanalizacja” Spółka z o. o. informują, że we wtorek 22.09.2020 r. od godz. 9.00 do 14.00 mogą nastąpić przerwy w dostawie wody na os. Jędrzychów w następujących ulicach: Turkusowa, Szafirowa, Perłowa, Koralowa, Rubinowa, Brylantowa, Diamentowa, Bursztynowa, Ametystowa, Nowojędrzychowska (od ul. Kąpielowej do Diamentowej), Kąpielowa ( numery 10, 10a, 10b, 12), Szmaragdowa (numery 4, 4a, 4b, 6, 6a,…\nPrzerwa w dostawie wody- prace remontowe na pompowni wody przy ul. Wiśniowej.\n„Zielonogórskie Wodociągi i Kanalizacja” Spółka z o. o. zawiadamiają odbiorców wody w Zielonej Górze z niżej wymienionych ulic: Cyryla i Metodego, Zawadzkiego „Zośki” numery od 2 do 46, ul. Ptasia 19 oraz numery od 32 do 55, Niemena, Witebska, Anieli Krzywoń, Wyszyńskiego numery: od 1 do 11 oraz 15, 16, 17, 18 (E. Leclerc), 19, 19a i 21, Powstańców Warszawy 14,…\nAwaria sieci wodociągowej w ul. Braci Gierymskich na wysokości nr 35 i 37.\nW związku z wystąpieniem awarii na sieci wodociągowej przy ul. Braci Gierymskich 35-37, „Zielonogórskie Wodociągi i Kanalizacja” Spółka z o. o. informują, że w dniu 18.09.2020 r., w godzinach od 08:00 do 14:00 nastąpi przerwa w dostawie wody w ul. Malczewskiego nr 51-77 oraz całości ul. Braci Gierymskich. Prosimy o zaopatrzenie się w wodę na własne potrzeby. Za powstałe utrudnienia…\nBrak wody w części miasta.\n„Zielonogórskie Wodociągi i Kanalizacja” Spółka z o. o. informują, że w związku z wystąpieniem awarii na Stacji Uzdatniania Wody Zacisze wystąpiły awarie na sieci wodociągowej w ulicach: Kossaka (2 szt.), Wojska Polskiego przy skrzyżowaniu z ul. Kupiecką, ul. Traugutta oraz Lipowej. Bez wody na czas robót naprawczych będą Odbiorcy wody przy ulicach: Kossaka numery pomiędzy 59-81, Wojska Polskiego od skrzyżowania z…\nWymiany legalizacyjne wodomierzy na nasze zlecenie świadczy firma zewnętrzna.\nInformujemy, że od 14.09.2020 r. wymiany legalizacyjne wodomierzy na nasze zlecenie świadczy firma zewnętrzna MASS Kamil Tyczka. Uspokajamy Mieszkańców, że firma Mass wspomaga Wodociągi i będzie dokonywała wymian wodomierzy głównych na przyłączach w domkach jednorodzinnych do końca roku. Obecna sytuacja związana w pandemią i ilość zleceń spowodowały, że posiłkujemy się pomocą. Pracownicy firmy Mass będą posiadali stosowne upoważnienie ZWIK Sp.…


Kierunek autonomia, czyli działanie w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność | | Józef Korpak: Polityka - Region - Powiat | Strona oficjalna\nRed. – Jest pan doświadczonym samorządowcem, to już szósta kadencja radnego, obecnie radnego Rady Powiatu w Tarnowskich Górach. Czego najbardziej potrzebują samorządy terytorialne na Górnym Śląsku i w Polsce?\nJ.K. – Nasuwa się najbardziej banalna odpowiedź, że samorządy gmin, powiatów oraz województw najbardziej potrzebują pieniędzy. Niedobór wynika z prostego faktu, że koszty zadań, które realizują poszczególne jednostki samorządu terytorialnego (j.s.t.) są z reguły wyższe niż dochody, którymi dysponuje dana j.s.t. Na domiar złego łamany jest przez Rząd i Sejm RP art. 167 ust.4 Konstytucji RP, który stanowi: Zmiany w zakresie zadań i kompetencji jednostek samorządu terytorialnego następują wraz z odpowiednimi zmianami w podziale dochodów publicznych.\nWszyscy samorządowcy wiedzą, że najczęściej zmiany występują w taki sposób, iż dostajemy nowe zadania, albo bez zabezpieczenia odpowiednich pieniędzy, albo otrzymujemy niewystarczające środki finansowe na realizację przydzielonych zadań.\nNajbardziej jaskrawym przykładem jest edukacja. Subwencja oświatowa wystarcza jedynie na wynagrodzenia nauczycieli a pozostałe wydatki, w tym konieczne remonty szkół, które przecież są wydatkami bieżącymi muszą być finansowane z dochodów własnych gmin i powiatów.\nKuriozum stanowią podwyżki wynagrodzeń nauczycieli, które wprowadza Ministerstwo Edukacji Narodowej jednocześnie podkreślając, że zwiększenia subwencji oświatowej z tego tytułu nie będzie.\nInnym przykładem może być cedowanie na gminy i powiaty obowiązków wynikających z narzucania określonych standardów świadczonych usług. Zabójczym jest nałożony na powiaty obowiązek dostosowania szpitali do wymogów Ministerstwa Zdrowia. Aktualny termin dostosowania mija 31 grudnia 2016 roku. Z reguły dostosowanie jednego szpitala do tzw. standardów pochłania dziesiątki milionów złotych, a rządowej pomocy na sfinansowanie tego zadania próżno wypatrują starostowie i prezydenci miast.\nKolejny przykład to wprowadzanie nowych przepisów ustawowych. W Powiecie Tarnogórskim wejście w życie w 2012 roku ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej spowodowało dodatkowe wydatki ok. 1,5 mln zł rocznie a dochody naszego powiatu z tego tytułu nie zwiększyły się.\nWłaściwie nie ma dziedziny działalności samorządu terytorialnego, w której nie znalazłyby się przykłady podkopywania przez rząd czy parlament finansów samorządowych. Mówię podkopywania, bo z reguły skutki tych działań objawiają się w postaci deficytu budżetu danej j.s.t. i w dalszej kolejności rosnącego zadłużenia.\nW warunkach ciągłego zaskakiwania j.s.t. nowymi „cudownymi” propozycjami ze strony rządu samorządy oczekują przede wszystkim wzmocnienia fundamentów finansowych swojego działania.\nRed. – Jak wzmocnić fundament finansowy jednostek samorządu terytorialnego?\nJ.K. – Fundamentem finansowym są dochody własne, gdyż naprawdę to one decydują o samodzielności gminy lub powiatu, dają możliwość wykazania się zaradnością i gospodarnością ich władz. Nie mniej sytuacja jest zróżnicowana, zależna nie tylko od zamożności danego regionu, ale również od ustroju danej j.s.t.\nW mojej ocenie najsłabiej kształtują się fundamenty finansowe powiatów ziemskich. W województwie śląskim mamy takich powiatów 17-cie. Średnio w powiatach ziemskich dochody własne kształtują się na poziomie ok. 35% dochodów ogółem, gdy w powiatach grodzkich to już ok. 59%, a w miastach ok. 66% ogółu dochodów. Nawet gminy wiejskie wyprzedzają w tym zakresie powiaty ziemskie, gdyż w tych gminach ok. 48% dochodów stanowią dochody własne. Przypomnę, że obecnie dochodami własnymi j.s.t. są min.:\nwpływy z podatków i opłat lokalnych,\ndochody z majątku danej j.s.t,\nspadki, zapisy i darowizny na rzecz danej j.s.t.,\nodsetki od środków finansowych gromadzonych na rachunkach bankowych i inne.\nW rozumieniu ustawy dochodami własnymi są również udziały we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT). Udziały samorządu w PIT wynoszą łącznie 51,19% z tego udziały gmin wynoszą 39,34%, powiatów 10,25%, województw 1,6%. Natomiast łączny udział j.s.t. w CIT wynosi 22,86% w tym gmin 6,71%, powiatów 1,4% oraz województw 14,75%.\nStąd wynika konieczność zmian ustrojowych, jeśli chodzi o finanse samorządowe w szczególności powiatów ziemskich, ale nie tylko. Konieczność zmian ustrojowych wynika również z panującego centralnego sposobu redystrybucji dochodów tj. wtórnego podziału dochodów społeczeństwa dokonującego się za pośrednictwem budżetu państwa. Jak widać z proporcji przedstawionych powyżej, a dotyczących dochodów z podstawowych podatków państwowych udział rządu w redystrybucji dochodów wynosi odpowiednio:\nPIT blisko 50% tych dochodów,\nCIT ok. 77% dochodów z tego źródła,\nVAT – 100% dochodów z tego źródła.\nRed. – Jakie zatem zmiany ustrojowe powinny być przeprowadzone?\nJ.K. – Po pierwsze na polu finansów j.s.t. Trzeba podjąć działania w celu wzmocnienia źródeł dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego. Jeszcze raz podkreślę wagę dochodów własnych, gdyż środki pochodzące z transferów budżetowych (głównie na zadania oświatowe) – subwencje i dotacje, powinny stanowić jedynie uzupełnienie własnych źródeł dochodów.\nOd lat samorządowcy zabiegają bezskutecznie o zmianę proporcji w zakresie udziału w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa tj. podwyższenie procentowego udziału zarówno w PIT jak i w CIT. Szczególnie martwi podejście posłów do powiatów ziemskich, które mają najmniejszy procentowy udział dochodów własnych w dochodach ogółem.\nDruga propozycja to udział j.s.t. w dochodach budżetu państwa z VAT-u, ewentualnie spełnienie rządowej obietnicy refundacji samorządom podatku VAT z tytułu zrealizowanych inwestycji. Każda inwestycja samorządowa jest opodatkowana 23% VAT-em, a przecież dzięki gospodarności j.s.t. trochę tych inwestycji mamy. Według danych Regionalnej Izby Obrachunkowej w Katowicach w 2012 roku na inwestycje j.s.t. w woj. śląskim wydano ogółem 3,7 miliarda zł. Można przypuszczać, że ok. 850 mln złotych w tych wydatkach stanowił zapłacony do budżetu centralnego VAT. Wiemy jak wiele przedsięwzięć można było by sfinansować za te pieniądze.\nKolejnym polem, na którym należy przeprowadzić zmiany to struktura organizacyjna państwa. Należy wzmocnić pozycję i samodzielność gmin, powiatów i województw w państwie. W pierwszej kolejności zlikwidowałbym obecny samorządowo-rządowy model województwa. Dwuwładza w województwach, Marszałek kontra Wojewoda – jest po prostu szkodliwa i podatna na wszelkiego rodzaju konflikty, szczególnie, gdy wojewoda jest z innej opcji politycznej niż marszałek województwa. Swoją drogą, jeżeli przedstawicielem rządu w gminie może być samorządowy wójt, a przedstawicielem rządu w powiecie jest samorządowy starosta, to dlaczego w województwie rząd musi mieć swojego osobnego przedstawiciela w postaci wojewody? Moim zdaniem przedstawicielem rządu w województwie powinien być samorządowy wojewoda, a województwo powinno mieć tylko władze samorządowe. Przeciwnicy tej koncepcji od razu podnoszą alarm, a co z nadzorem prawnym nad j.s.t., przecież nie mogą same siebie kontrolować. Odpowiadam, nadzór prawny nad j.s.t. można przekazać do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, gdzie częściowo już się znajduje.\nW kontekście zmian ustrojowych można pokusić się o większą samorządność województw, co można określić mianem większej samodzielności lub autonomii jak to wprost artykułuje Ruch Autonomii Śląska.\nJestem zwolennikiem szerokiej dyskusji na temat autonomii samorządowych województw. Autonomia to przecież działanie w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Przekonany jestem, że to właściwy kierunek. Mam nadzieję, że dyskusja na temat autonomii Województwa Śląskiego przyczyni się do pozyskania zwolenników rozwoju samorządności w całej Polsce, a tym samym do akceptacji koncepcji oparcia struktury organizacyjnej państwa o autonomiczne – bardziej samodzielne – samorządowe województwa.\nRed. – Dziękuję za rozmowę\nZ okazji Świąt Bożego Narodzenia →


Eksport wzrósł o 7 proc., an import o szóstej, 4 proc. - wypływa z danych za ubiegły rok, które podał przy czwartek Główny Urząd Typowy. W 2014 r. eksport w cenach bieżących wyniósł 693 mld 471, 6 mln zł, an import 704 mld 567, 5 mln zł.\nUjemne saldo ukształtowało się w stopniu 11 mld 95, dziewięć mln zł - w stosunku do minus 8 mld 219, 4 mln zł przed rokiem.\nW porównaniu z 2013 r. eksport zwiększył się o szóstej proc., an import wzrósł o 7, 4 proc. - wynika z komunikatu GUS.\nJak podaje GUS udział Niemiec w eksporcie zwiększył się w porównaniu z 2013 r. o 1, 2 p. proc. i wyniósł 26, 3 proc, a w imporcie zwiększył się o 0, 3 p. proc jak i również stanowił 22, 0 proc. Natomiast udział Rosji w eksporcie obniżył się przy porównaniu z 2013 r. o 1, 1 p. proc. i wyniósł cztery, 2 proc., w imporcie był niższy o 1-wszą, 8 p. proc. i stanowił 10, 3 proc.\nW 2014 r. Ukraina zajmowała czternaste położenie na liście naszych współpracowników handlowych w eksporcie a także dwudzieste pierwsze – po imporcie (w 2013 r. odpowiednio ósme i dwudzieste pierwsze miejsce). Udział Ukrainy w eksporcie obniżył się w porównaniu z 2013 r. o 0, dziewięć p. proc. i wyniósł 1, 9 proc., z kolei w imporcie był niższy o 0, 1 p. proc. i stanowił jednej, 0 proc.\nZ danych GUS wynika, że po 2014 r. wśród kluczowych partnerów handlowych Polski zauważano wzrost eksportu do Włoch, Niemiec, Holandii, Szwecji, Czech, na Węgry, do Francji, Wielkiej Brytanii i na Słowację, an importu – z Chin, Włoch, Belgii, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Czech, Francji i Holandii.\nTagi:proc niemiec 2013 2014 eksporcie imporcie wyniósł wzrósł import porownaniu porownaniu 2013 proc wyniósł stanowił 2013 proc 2013 proc wyniósł 2014 roku


UNS Glutamine - 600g + ZinMag6 - 90 kaps. - 85,00 PLN - sklep odżywki i suplementy\nZESTAWYUNS Glutamine - 600g + ZinMag6 - 90 kaps.\nUNS Glutamine - 600g + ZinMag6 - 90 kaps.\nOpakowanie: 600 g + 90 kaps.\nNajlepsza cena UNS Glutamine + ZinMag6 zawsze w sklepie BODYPAK\nZamiast 110,00 PLN\nUNS Glutamine to rewelacyjny suplement łączący w sobie glutaminę, taurynę i witaminę B6. L-glutamina to jeden z najważniejszych dla sportowca aminokwasów. Kupując ten produkt w zestawie z ZinMag6 otrzymasz je w niższej cenie!\n1 x UNS ZinMag6 - 90 kaps.\n1 x UNS Glutamine - 600g


Giełdy i kursy wymianyInformacje giełdoweHandel na giełdzie12 książek na temat inwestowania, które powinien znać każdy inwestor\nAutor: Ewa Wasiak | 13. czerwca 2019\n1. ''Inteligentny inwestor'' Benjamin Graham\n2. ''Błądząc po Wall Street'' Burton Malkiel\n3. Eseje Warrena Buffetta: Lekcje dla korporacyjnej Ameryki - Warren Buffett\n4. ''Zwiedzeni przez losowość'' Nassim Nicholas Taleb\n5. ''Tym razem jest inaczej'' Ken Rogoff, Carmen Reinhart\n6. ''Błyskotliwi chłopcy'' Michael Lewis\n7. ''Czarodzieje rynku'' Jack Schwager\n8. ''Wspomnienia gracza giełdowego'' Edwin Lefèvre\n9. ''Pokonać giełdę'' Peter Lynch\n10. ''Wycena firmy Storytelling i liczby'' Aswath Damodaran\n11. ''Myśl!... i bogać się'' Napoleon Hill\n12. ''Sztuka spekulacji po latach'' (tom I i II) Zenon Komar


Wietrzenie magazynu - zabawki\nWietrzenie magazynu - zabawki 1588 produktów\n-28%169,99 zł233,69 zł\n-44%239,99 zł421,89 zł\n-16%12,69 zł14,97 zł\n-33%118,99 zł175,00 zł\n-32%74,99 zł110,00 zł\n-42%31,99 zł54,40 zł\n-32%79,99 zł116,00 zł\n-28%169,99 zł235,00 zł\nMisiek Lelek mówi i śpiewa w języku polskim!\n-42%62,99 zł107,00 zł\nKlocki Small Army Czterej Pancerni i Pies Rudy 102 T-34/85 530 el.\n-22%115,99 zł148,00 zł\n-31%279,99 zł404,89 zł\nUczę się bawiąc - Mówiące pióro: Liczby 60912\n-44%79,99 zł141,90 zł\n-63%29,99 zł80,06 zł\n-22%73,99 zł94,40 zł\n-31%45,99 zł66,58 zł\n-61%30,99 zł77,90 zł\n-42%103,99 zł177,00 zł\n-42%139,99 zł239,00 zł\n-34%104,99 zł159,00 zł\n-29%66,99 zł93,46 zł\n-31%209,99 zł299,99 zł\n-38%33,99 zł54,48 zł\n-16%48,99 zł57,81 zł\nKlocki Clemmy Wiaderko aktywności


Zawartość kijesss - GTA Forum\nWszystko napisane przez kijesss\nps4 Problem ze strzelaniem\ntemat dodał kijesss w Poradniki i pytania\nMam problem ze strzelaniem na ps4. Normalnie klawisz R2 mi dziala bo dziala mi gaz w samochodzie. Aby strzelic musze mocno nacisnac klawisz r2 i nie zawsze moja postać strzeli, internet mam dobry no i sam pad tez dziala. O co chodzi?