Roll Up - System prezentacyjny w pakiecie wiosennej promocji SamArt.Roll Up - System prezentacyjny w pakiecie wiosennej promocji SamArt.\nPakiet promocyjno – reklamowy Roll UP\nW związku z nadchodząca porą wiosenną, już od 15 marca 2017, pragniemy zaproponować naszym obecnym i przyszłym klientom, pakiet reklamowy na który składa się kilka produktów niezbędnych do przeprowadzenia promocji w każdej Firmie. Kupując w pakiecie macie Państwo możliwość pozyskania w konkurencyjnej cenie kilka produktów promocyjnych, które w sposób aktywny wpłyną na promocję i reklamę firmy.\nKupując w pakiecie reklamowym – każdy klient ma możliwość zaoszczędzenia przynajmniej 25% wydatkowanej kwoty w przypadku zamawiania oferowanych produktów osobno. Warto policzyć – warto kupić i zaoszczędzić na reklamie.\nOferowany w promocji zestaw obejmuje:\nSystem prezentacyjny ROLL UP\nSystem Roll Up czyli prezenter treści reklamowej w postaci metalowej kasety i zrolowanego w nim wydruku. Roll Up oferowany w promocji, jest wydrukowany na wysokiej jakości materiale polimerowym z wkładką block out. Materiał ten zamontowany w kasecie Roll Up‚ a jest w 100% wodoodporny, odporny na promieniowanie UV, oraz wysokie i niskie temperatury.\nGrafika zastosowana w promocyjnym systemie Roll UP ma wymiar: 200cm x 85cm.\nRoll Up jest jednym z bardziej popularnych systemów mobilnych szybkiej prezentacji.\nW ofercie posiadamy również systemy wystawiennicze w innych popularnych rozmiarach – sprawdż pozostałe wymiary Roll UP.\nZestaw wizytówek firmowych.\nTo drugi z elementów łączonych w naszej ofercie promocji.\nWizytówki dwustronne wydrukowane na papierze kredowym w wykończeniu satynowanym.\nWymiar wizytówki: 90mm x 50mm\nGramatura oferowanego produktu: 350gr/m2\nUszlachetnienie – standardowe.\nPakiet ilościowy: 500szt\nReklama odblaskowa w postaci banera pryzmatycznego.\nTo z kolei trzeci element wchodzący w skład naszego „pakietu reklamowego Roll UP”\nBaner odblaskowy będzie wydrukowany na materiale pryzmatycznych w 100% odblaskowym, czyli zachowującym się dokładnie tak, jak tablice odblaskowe i znaki drogowe. Wyeksponowanie go w miejscu gdzie przejeżdżają samochody spowoduje, że reklama będzie widoczna 24godziny na dobę, przez 7 dni w tygodniu. 12 miesięcy w roku, bez dodatkowych kosztów związanych z poborem energii elektrycznej.\nOdblaskowe reklamy zewnętrzne, są najbardziej ekonomicznym uzupełnieniem reklam podświetlanych.\nBaner pryzmatyczny jest wzmocniony po obwodzie i zaoczkowany kółkami fi 12mm.\nGrafika wydrukowana zostanie w jakości fotograficznej – bez żadnych ograniczeń projektowych. Projekt może zawierać zdjęcia, renderingi, aple, teksty – rodzaj grafiki i jej nasycenie nie ma żadnego znaczenia przy realizacji oferowanego pakietu.\n*Gramatura materiału podkładowego banera – 550gr./m2\n* Wymiar kompletnego banera: 200cm x 100cm\n* Grafika wydrukowana w jakości fotograficznej – super foto.\n* Baner wzmocniony, zaoczkowany, gotowy do eksploatacji.\nPodsumowując elementy składowe „Pakietu Roll UP”:\nWiosenny Pakiet reklamowy „Roll Up” obejmuje:\n* System wystawienniczy typu rool up w wymiarze 200cm x 85cm – ilość: 1szt.\n* Wizytówki firmowe – pełno kolorowe wydrukowane na kredzie 350gr – ilość: 500szt.\n* Odblaskową reklamę w postaci banera pryzmatycznego: wymiar: 200cm x 100cm – ilość:1szt\nCena pakietu w promocji to tylko 249,00 zł + VAT\nUwaga – cena nie zawiera:\nprojektów związanych z realizacją zakupu promocyjnego\nzakupu – wykonania zdjęć – grafik – renderingów\nkosztów związanych z wysyłką zamówionego pakietu\nWarunkiem wzięcia udziału w promocji jest powołanie się na naszą stronę www z hasłem” „Wiosenna promocja Roll up”\nCzas trwania promocji do 30 kwietnia 2017.\nOferta pozostałych systemów wystawienniczych Roll UP, X-Baner, Pop-UP\nCennik tablic reklamowych i informacyjnych\nPoznaj ofertę reklam na samochodach i oklejania pojazdów\nPlakaty reklamowe drukowane w technice cyfrowej.\nOklejanie wyklejanie pojazdów samochodów witrynSamArt na Moto Fakro 2017


Nowa Fantastyka - Opowiadanie: ninedin - Zapach chłopaka\n- Opowiadanie: ninedin - Zapach chłopaka\nkobieta, 47 lat, Kraków | 01.05.19, g. 00:00 | znaki: 46116\n- solidne korekty interpunkcji, zapisu itd.\n- drobne poprawki stylistyczne\n- kilka uwag wzmacniających i podkreślających motywację bohaterów.\nCzytelni(cz)kom-komentator(k)om dziękuję za uwagi, były niezwykle pomocne.\nImperium Romanum, rok 728 ab urbe condita, za (ósmego) konsulatu Augusta i (drugiego) Tytusa Statyliusza Taurusa, czyli po naszemu – 26 p.n.e\nW kolejce: black_cape, chroscisko, Crucis\nPrzeczytali: regulatorzy, Finkla, Anet, Tarnina, NoWhereMan, arya, MrBrightside, CountPrimagen\nW mojej karierze westalki zetknęłam się już z bogami, upiorami i duchami przodków, ale czasami myślę, że najbardziej kłopotliwą istotą, z jaką przyszło mi się zmierzyć, jest moja siostra Kluentia.\nPod koniec miesiąca Juniusa po raz kolejny wymusiła na mnie spotkanie. Usiłowałam się wyłgać, tłumacząc jej, że zbliża się święto i będę miała mnóstwo roboty. Moje knucie na niewiele się zdało: Kluentia jak zawsze postawiła na swoim.\n– Sprawa jest taka – zaczęła moja siostra. – Betucja, wiesz, ta, co jej matka była kuzynką szwagra mojego męża…\nZ trudem stłumiłam ziewnięcie. Dzień był duszny i męczący: od paru dni cały Rzym z utęsknieniem wyglądał solidnej letniej burzy.\n– Awito – powiedziała moja siostra ze zniecierpliwieniem, – Czy ty mnie w ogóle słuchasz? Rzadko cię o coś proszę…\n– Akurat – mruknęłam, ale na szczęście Kluentia nie usłyszała.\n– … więc może tym razem byś łaskawie zrobiła to dla mnie, co?\n– Ale co? – zapytałam, zgubiwszy kompletnie wątek.\n– Ale zrobisz? Ja wiem, że…. – urwała i popatrzyła na mnie z potępieniem. – Na Obie Boginie, Awito, ty mnie kompletnie nie słuchałaś, prawda?\n– No, to krótko a konkretnie – westchnęła Kluentia. – Ułaskawisz syna Aulusa Azyniusa, jak go skażą przez tę dziewczynę, prawda?\n– Kluentio – powtórzyłam po raz szósty. – Nie ma takiego prawa. Uwierz mi.\n– Jak nie ma? – zapytała Kluentia zirytowanym tonem. – Przed chwilą ci mówiłam, że Betucja mi wczoraj powiedziała, że jej synowi w szkole retora powiedzieli, że tak jest. Wiesz, ile oni płacą za te lekcje? Na pewno taki retor by nie kłamał, nie za takie stawki.\nZamknęłam oczy, policzyłam po grecku do dziesięciu i bezgłośnie wezwałam na pomoc Patientię, boginię cierpliwości i niezasłużonego cierpienia.\n– Nie. Ma. Takiego. Prawa – powtórzyłam. – To, że retorzy każą swoim studentom pisać szkolne ćwiczenia o wydumanych quasi-prawnych problemach, to jedno. To, że w rzeczywistości o karze za gwałt na dziewicy nikt nie pozwoli zadecydować samej zgwałconej, to drugie, i, na bogów, chyba oczywiste. O tych sprawach decyduje pater familias.\n– Słuchaj – powiedziała pojednawczo – ja nie wątpię, że młody Azyniusz jest pierwszej klasy bałwanem: co go podkusiło zakradać się po nocy do domu córki Tytusa Anniusza, udawać jej narzeczonego i brać dziewczynę siłą? To są dumni ludzie: stara, bogata rodzina, wpływowy ojciec. Dziewczyna na pewno jest wściekła i chce egzekucji, a nie wiadomo, co zrobią sędziowie…\n– Ależ wiadomo – przerwałam jej. – Wiadomo, czego nie zrobią. Nie pozwolą zadecydować dziewczynie. Powtarzam ci jeszcze raz, nie ma takiego prawa.\n– A odkąd to ty jesteś taki prawnik, co? – zapytała moja siostra urażonym tonem. – Ale dobra, niech ci będzie. Tylko… gdyby go skazali, obojętnie według jakiego prawa, to go ułaskawisz?\n– A czemuż to pani Kluentia koniecznie chce ratować tego chłopaka? – zapytała moja niewolnica Syra, rozplatając mi wieczorem warkocze.\n– Nie jestem pewna – powiedziałam. Czułam, że muszę obgadać z kimś całą sprawę, a Syra, którą znałam, od kiedy miałyśmy po pięć lat, była najlepszą kandydatką. – Tłumaczyła mętnie, że któraś ciotka chłopaka jest przyjaciółką kuzynki jakiejś zaufanej przyjaciółki naszej rodziny, czy coś. To by oczywiście oznaczało, że officium domaga się od naszej rodziny wsparcia ich w kłopotach, ze względu na prawa przyjaźni i gościnności.\n– I akurat pani Kluentia tak by się tym przejęła? – spytała Syra powątpiewająco. Nie skarciłam jej za ton, choć może powinnam: jej uwagi na temat mój, mojej siostry i innych osób, które powinna otaczać szacunkiem, bywają mocno niestosowne. Cóż, może to dlatego lubię obgadywać z nią moje problemy.\n– Podejrzewam – przyznałam – że moja siostra po prostu chce się wydać za starego Azyniusza. Niedawno owdowiał, ma ponoć spory majątek w Lacjum. Wygląda na jej typowy obiekt małżeńskich łowów. Ja zresztą wcale nie chcę tego smarkacza ułaskawiać. Nawet nie powinnam tego planować: jako westalka mam, owszem, prawo łaski dla skazańca, ale musiałabym go spotkać przypadkowo, a nie zaplanować to wszystko…\nWolałam nie myśleć o tym, że takie zachowanie mogłoby poważnie obrazić boginię. Gniew mojej patronki był naprawdę ostatnią rzeczą, jakiej potrzebowałam.\n– A wracając do tego Azyniusza – zmieniłam temat. – Co my w ogóle o nim wiemy?\n– O ojcu czy synu? – zapytała Syra, sięgając po gąbkę namoczoną w mleku, którą przetarła mi twarz.\n– Synu, synu – westchnęłam. – W końcu to o niego chodzi.\nSyra wiedziała o nim co nieco z plotek. Nie było tego wiele: ładny, bogaty, zepsuty. Najwyraźniej równie znudzony, jak całe jego pokolenie: generacja młodzieńców bez pomysłu na życie – Rzym zamknął przecież wrota świątyni Janusa i zakończył wojny, a żeby iść w politykę, trzeba stać naprawdę blisko dworu princepsa.\n– Cóż, coś tam wiemy. Jutro z rana wyślij wiadomość do starego Azyniusza, że chcę z nim porozmawiać o synu – zakomenderowałam.\nPoranek przyniósł jednak same rozczarowania. Burza nie nadeszła: ciężkie, pełne kurzu powietrze nadal wisiało nad miastem jak velum rozciągnięte nad widownią teatru w słoneczne dni. Zmęczona upałem, marzyłam tylko o deszczu, który spłucze wszechobecny kurz i przyniesie choć odrobinę ochłody.\nNie miałam jednak wyjścia: zgodnie z obietnicą spotkałam się z Azyniuszem-ojcem. Jako westalka musiałam zachować ostrożność w kontaktach z obcymi mężczyznami, umówiłam się więc w miejscu publicznym: na forum, niedaleko wejścia do nowego budynku Senatu.\nZauważyłam Azyniusza od razu, skulonego w odrobinie cienia, rzucanego przez rachityczną sosenkę. Okazał się starszym panem, wysokim i chudym. Na spotkanie ze mną wystroił się w ewidentnie dawno nienoszoną togę – widziałam, jak niewygodnie mu w ciężkiej wełnie w ten upalny dzień i jak co chwilę dyskretnie poprawia fałdy stroju.\n– Czcigodna dziewico… – zaczął. Przerwałam mu.\n– Chodźmy – wskazałam na wejście do portyku. – Będzie trochę chłodniej.\n– A teraz słucham – powiedziałam, kiedy tylko ja, Syra i lekko zadyszany Azyniusz weszliśmy do środka. Ukośne cienie kolumn kładły się na marmurową podłogę pod naszymi stopami. – O co dokładnie chodzi?\nAzyniusz podniósł wzrok na mnie.\n– Mój syn… – zaczął i urwał. Westchnął ciężko, po czym kontynuował:\n– Mój najmłodszy syn, Maniusz, ma kłopoty.\n– A i owszem – przerwałam mu. – I to spore. Stuprum cum vi, gwałt na dziewicy-córce współobywatela. Kłopoty, zaiste. O ile wiem, w tym mieście gwałcicieli dziewic karzemy śmiercią.\nOpuścił wzrok, ale nie dość szybko, żeby ukryć przede mną załzawione oczy.\n– Ułaskawisz go, czcigodna? – zapytał. – Pani Kluentia coś wspominała…\nKrew mnie oczywiście zalała, że Kluentia już zdążyła mu Hades wie czego naobiecywać w moim imieniu.\n– A niby czemu – wycedziłam – kapłanka Westy, patronki czystości, bogini-dziewicy, miałaby ułaskawić gwałciciela? Po co miałabym pomóc mu wyłgać się od śmierci? Mam takie prawo, to prawda. Gdybym go spotkała prowadzonego na egzekucję, mogłabym uwolnić go od kary śmierci. Tylko dlaczego miałabym to zrobić?\nNie odpowiedział mi, tylko schylił głowę jeszcze niżej.\n– I nie macie nawet cienia nadziei – zapytałam – że sąd go uwolni od winy?\n– Ja wiem, że mój syn jest winny – powiedział cicho.\n– Rozumiem – syknęłam. – Uniewinnienie byłoby moralnie nie w porządku. Ale uwolnienie go od kary przeze mnie już nie jest\n– Od kary, nie od winy – wyszeptał. – To co innego.\n– Aha – mruknęłam. – Co innego. Azyniuszu, sam nie wierzysz, że on się zmieni. Po co go uwalniać? Ryzykować, że znowu to zrobi – bo zrobi, prawda?\nSkinął bez słowa.\n– No to, dlaczego? – spytałam, nie spodziewając się odpowiedzi.\n– Bo to mój syn – odparł cicho.\nI niby dlatego ja go mam ułaskawić, pomyślałam.\n– Zobaczę, co się da zrobić – powiedziałam oficjalnym tonem. – Dowiem się, jak sprawa wygląda i wtedy zadecyduję.\nOdwróciłam się, skinęłam na Syrę i wyszłyśmy z cienia portyku w bezlitosne słońce rzymskiego dnia w środku lata.\nPo powrocie do Domu Westalek, kiedy usiadłam w atrium z kubkiem chłodnego wina z miodem i wodą, nie wytrzymałam.\n– Ja już nie mam cierpliwości! – jęknęłam – Na litościwą Hekate, co mnie podkusiło, żeby w ogóle rozmawiać z tą jędzą, moją siostrą, i to w sprawie jakiegoś skończonego osła! W interesie panny, która jest pewnie na tyle w nim zadurzona, że sama go wpuściła! Przecież jeżeli go uwolnię, to on poczuje się bezkarny i będzie gotowy zakraść się do kolejnej pierwszej naiwnej!\nUrwałam i natychmiast poczułam się głupio z powodu tego wybuchu. Syra patrzyła na mnie ze swoim typowym uśmieszkiem.\n‑ Moja pani ma dziś niedobry dzień, jak widzę. Dla siebie i dla ludzi – powiedziała, a ja oczywiście usłyszałam w jej głosie ironię.\n– Ja cię naprawdę powinnam sprzedać – mruknęłam ponuro – tak jak mi Virgo Maxima zawsze radzi. A przynajmniej – wychłostać rózgą. Odpuszczę ci tylko dlatego, że za dwa dni są Capratinia i obraziłabym bogów, karząc cię tuż przed świętem niewolnic. Co tym razem?\n– Ależ nic – odpowiedziała gładko, a potem dodała: – Jeżeli nie chcesz go ułaskawiać, pani, to go nie ułaskawisz. Jesteś westalką. Sytuacja jest całkowicie w twoich rękach. Wydawałoby się, że w tej sytuacji poczujesz się jak triumfatorka… nie jak ofiara.\n– A co to niby ma znaczyć? – prychnęłam.\n– Pani – Syra ukłoniła się pokornie, – jako westalka jesteś wybranką bogini. Od twojej decyzji zależy i życie tego chłopaka, i honor tej dziewczyny, że o spokoju ducha ojca nie wspomnę. Wszystko zależy od ciebie. Nie wiem, czemu uważasz, że ktoś może cię tu do czegoś zmusić.\nJasne, to zupełnie w stylu Syry, pouczyć mnie, jakby to ona była panią, a ja jej służącą. Ona sobie czasami naprawdę na za dużo pozwala.\n– Azyniusz na ciebie liczy, pani – powiedziała – ale też się ciebie boi. Przyjmie wszystko, co zrobisz, jako wolę bogów.\n– Nie usprawiedliwiaj ich, ani tatusia, ani synka – mruknęłam. – Ani mi się waż.\n– Ależ ja ich nie bronię, pani – odpowiedziała, znowu z tym swoim irytującym uśmieszkiem. – Ja się tylko zastanawiam, czego się moja pani w tym wszystkim boi: bogów czy ludzi?\nKu mojemu zdziwieniu Kluentia, kiedy opowiedziałam jej poranną historię, nie kręciła nosem i nie narzekała na moje zachowanie wobec swojego protegowanego. Wysłuchała mnie ze zmarszczonymi brwiami.\n– Ech, tak podejrzewałam, że w rozmowie to on cię nie przekona – mruknęła i na więcej komentarzy o Azyniuszu seniorze nie dała się namówić.\n– A co z tą dziewczyną? – zapytałam po chwili. – Z ofiarą? Jak ona się nazywa, Annia?\n– A co ma być? – Kluentia wzruszyła ramionami. – Raczej na pewno go skażą, prawda? To uwalnia ją od wszelkich oskarżeń o adulterium, bo skoro on się dopuścił gwałtu, to ona jest niewinna: może wyjść za mąż, zostać matką, matroną… A że on potem będzie miał szczęście i w drodze na egzekucję spotka litościwą westalkę, to już nie jej sprawa. Tyle. A co się stało, to się nie odstanie.\nChyba że bogowie wściekną się na nas za to wszystko i wtedy dopiero zobaczymy, pomyślałam.\n– Skądinąd, gdzie on jest? Nasz uwodziciel dziewic? – zapytała Kluentia, ewidentnie próbując zmienić temat.\n– Nie mam pojęcia – przyznałam. – Syro?\n– Dowiem się, pani – odpowiedziała natychmiast. – Podejrzewam, że u pretora, uwięziony.\n– Jeżeli tak – zdecydowałam, – to ja się osobiście pofatyguję do pretora Newiusza i wypytam o całą sprawę.\n– Nie ma takiej sprawy, czcigodna kuzynko – powiedział Kwintus Newiusz.\nMusiałam mieć mocno zdumioną minę, bo pretor pokiwał głową i powiedział jeszcze raz, powoli:\n– Nikt z rodziny Gajusza Anniusza nie zgłosił żadnej podobnej skargi. Nic nie wiem o losach i ewentualnych przestępstwach młodego Azyniusza\n– Naprawdę? – zapytałam, nieco zdumiona. – Moja siostra wydawała się absolutnie pewna, że doszło do przestępstwa…\n– Nam w urzędzie nic o tym nie wiadomo – powtórzył Newiusz. – A ja osobiście nie sądzę, żeby gwałty i skandale były problemem, którym powinna zajmować się kapłanka Westy. Nikt nic nie zgłaszał: w tej sytuacji pozostaje zostawić sprawę bogom.\nZła i rozczarowana wróciłam do Domu Westalek i jeszcze nie zdążyłam usiąść, kiedy weszła Syra, niosąc tabliczki z listem.\n– Przyszło dziś rano – wyjaśniła. – Podejrzewam, że to w sprawie Azyniusza.\nPociągnęłam za sznurek i otwarłam tabliczki.\n– Mówi ci coś nazwisko Gajusz Oktawiusz Ligur? – spytałam. – Bo ktoś taki w bardzo wyszukanym stylu prosi mnie o spotkanie.\nCóż było robić? Następnego dnia wybrałam się do domu mojej siostry na umówione spotkanie z Oktawiuszem Ligurem..\nKiedy tylko weszłam, nasz gość zerwał się na równe nogi i zakrzyknął dramatycznie:\nKluentia i ja popatrzyłyśmy na niego z zainteresowaniem. Gajus Oktawiusz Ligur spojrzał na nas błagalnie z wysokości swoich sześciu stóp wzrostu i powtórzył:\n– Błagam o sprawiedliwość, czcigodna dziewico.\nPokręciłam głową; nadal nic a nic nie rozumiałam.\n– Chwila – moja siostra odezwała się, zanim zdążyłam otworzyć usta i przyznać się do swojej ignorancji. – Od sprawiedliwości są sędziowie, ewentualnie bogowie. A co mamy do tego my?\n– Och! – wykrzyknął Gajusz Oktawiusz; miałam wrażenie, że chłopak nie potrafi mówić, a wyłącznie deklamować. – Tak, rozchodzi się o bogów. I o krzywdę. O krzywdę, zaiste, i obrazę bogów. Znaczy, o moją narzeczoną.\nMiałam ochotę skwitować go jakąś sarkastyczną uwagą – a bogowie wiedzą, po kilkunastu latach bycia podwładną obecnej Virgo Maxima wiedziałam dokładnie, jak to zrobić – ale popatrzyłam na jego gładką twarz dwudziestoparolatka, na wzrok wbity we mnie z niemą nadzieją, i złośliwości uwięzły mi w gardle. W oczach tego chłopaka najwyraźniej byłam wybranką bogini i mogłam uwolnić go wszelkich trosk. Oczywiście, jednocześnie na sam widok tego cielęcego zaufania omal mnie krew nie zalała. Ulubienica bogów, akurat!\n– O narzeczoną? – zapytałam, starając się brzmieć łagodnie i cierpliwie. – A kto to jest i co się jej stało?\n– Maniusz Azyniusz się stał – powiedział grobowym głosem Gajusz Oktawiusz.\nPrzysunęłam sobie krzesło i zakomederowałam:\n– Proszę mi wszystko opowiedzieć.\nJeżeli pominąć retoryczne wykrzyknienia i ozdobniki, opowieść przedstawiała się następująco: nasz Oktawiusz był od dawna zaręczony z ofiarą całej sprawy, Annią. Stary Anniusz był eks-pretorem i znanym dobroczyńcą. Po długich naciskach obiecał w końcu córkę-jedynaczkę za żonę Oktawiuszowi, ale z ustaleniem daty ślubu się nie spieszył.\n– I wtedy, o czcigodna dziewico i wielce szacowna matrono, wtedy to właśnie na drodze mego szczęścia stanął ten – ten, nie obawiam się tak go nazwać, ten okrutnik, ten Buzyrys, Ajgistos zaiste, który… który…\nUrwał, schylił głowę; zamilkł na dłuższą chwilę, zanim dokończył swoją wyuczoną lekcję:\n– …który sprowadził nieszczęście i upadek na dom Anniuszów, a na moje życie – ru… ruinę.\nZamilkłam na takie dictum: nie bardzo wiedziałam, co powiedzieć chłopakowi, który musi uciekać się do cytatów z czytanek retora, żeby opowiedzieć o tym, co go spotkało.\nSytuację uratowała, jak zwykle, moja siostra.\n– Dobra – powiedziała zdecydowanie. – A teraz jasno, krótko i bez mitologii. Co się konkretnie zdarzyło?\n– On go zabił – wymamrotał Gajusz Oktawiusz, a kiedy Kluentia skrzywiła się, jakby ją zęby bolały, doprecyzował – Maniusz Azyniusz. Zabił.\n– Ale KOGO, na bogów! Mówże wreszcie konkretnie! – prychnęła.\n– No przecież Tytusa Anniusza! – krzyknął chłopak i trochę nas obie, po prawdzie, zamurowało.\nKluentia westchnęła ciężko; jej wzrok spotkał się z moim. Gajusz Oktawiusz siedział wpatrując się we własne splecione dłonie. Od dłuższej chwili usiłowałyśmy jakoś nadać sens temu, co nam opowiedział.\n– Jeszcze raz – powiedziałam, siląc się na spokój. – Maniusz Azyniusz postanowił uwieść Annię, tak? Zakradł się do niej nocą w Święto Pochodni, podając się za ciebie. Kiedy go rozpoznała, zaczęła krzyczeć i się wyrywać, napastnik zerwał się do ucieczki, a ojciec Annii rzucił się jej na pomoc. Popchnięty przez uciekającego, zatoczył się na ścianę, zasłabł i już nie wstał?\nOktawiusz pokiwał głową.\n– Trafiony gromem Jowiszowym – potwierdził.\n– A była burza? – spytała moja siostra z zainteresowaniem.\nZapadła dłuższa cisza.\n– Dobrze – powiedziałam z westchnieniem. – Trafiony metaforycznym gromem, Tytus Anniusz skonał. A teraz chciałabym wiedzieć, czemu przychodzisz z tym do mnie.\n– Bo odmawiam wiary w kalumnie, rzucane na dziewicę Westy przez ludzi bez honoru! – wykrzyknął. – Czyż nie dał nam Brutus przykładu, że ojciec powinien nawet mieczem karać synów, którzy sprzeniewierzą się prawom ojczyzny?\nZnaczy, pomyślałam, tłumacząc sobie z Oktawiuszowego na nasze, najpierw poszedł po sprawiedliwość do starego Azyniusza. Wolałam nie pytać, co tam zaszło, ale to tam zapewne dowiedział się jakoś o zabiegach wokół uzyskania ułaskawienia od westalki. No pięknie, tylko tego mi trzeba, żeby ludzie plotkowali, że udzielam łask bogini na zamówienie.\n– A co z Annią? – zapytała w końcu.\n– Moja narzeczona pozostaje w najgłębszej żałobie – odpowiedział Oktawiusz, wracając na znajome terytorium. – Niezdolna do podzielenia się swoim cierpieniem z kimkolwiek. Przelana krew…. – zaczął, spojrzał na Kluentię, urwał i poprawił się – znaczy, okrutna śmierć Tytusa Anniusza woła o pomstę do bogów, a zbrodniarz…\n– Jasne – przerwała mu moja siostra. – Rozumiemy. Zbrodniarz, sprawiedliwość, zemsta i tak dalej, rozumiemy. Tylko: primo, gdzie jest Azyniusz? Czy którekolwiek z was wie, gdzie go szukać?\nOktawiusz pokręcił głową.\n– Secundo – kontynuowała Kluentia – podejrzewam, że nie ma żadnych szans, żeby ktokolwiek poważnie uznał Azyniusza za zabójcę. Gwałt to co innego, tu go raczej na pewno skażą, ale morderstwo? Niekoniecznie. I będziecie się musieli z tym pogodzić.\nOktawiusz chciał coś powiedzieć, ale Kluentia machnęła ze zniecierpliwieniem ręką, co go natychmiast uciszyło. Ja w sumie też chciałam coś powiedzieć – konkretnie zapytać, odkąd to z niej taki prawnik – ale miałam dość rozsądku, żeby nie przerywać. Zapomniałam, że Kluentia w roli królowej rozstawiającej wszystkich po kątach potrafi być niezwykle skuteczna – a przecież widziałam ją w tej roli dostatecznie często, kiedy była jeszcze żoną senatora! Jeżeli ktoś zdoła zmusić Oktawiusza do otrząśnięcia się i wygrzebania z pamięci jakichś przydatnych informacji, to ona.\n– Wiem, wiem, oczywiście, że to z winy tego drania starszego pana grom Jowiszowy trafił – powiedziała moja siostra z westchnieniem. – Nie mam żadnych wątpliwości, że moralnie jest winny, ale pytanie, czy akurat za to sprawiedliwości przypadkiem nie będą mu musieli wymierzyć bogowie.\n– Albo my sami! – zakrzyknął Gajusz Oktawiusz. – Jak Orestes, pomszczę ojca… eee…. ojca mojej narzeczonej – dokończył zdecydowanie ciszej, rzucając ukradkowe spojrzenie na Kluentię.\nJakiś czas później, odesławszy naszego domorosłego mściciela z wymuszonym przyrzeczeniem na Concordię, że na razie daruje sobie orestesowanie, usiadłyśmy z Kluentią, żeby podsumować sprawę.\n– Do tej pory – stwierdziła moja siostra, kiedy służba podała nam na przekąskę figi w miodzie – rozmawiałyśmy wyłącznie z tłumem pośredników.\n– Zatroskany tato napastnika – pokiwałam głową.\n– I zatroskany narzeczony ofiary – dodała Kluentia.\nOblizałam palce z miodu.\n– Dalej chcesz, żebym ułaskawiła Azyniusza? – zapytałam.\nKluentia sięgnęła po figę i ugryzła kawałek. Nie spuszczałam z niej oczu, kiedy powoli jadła owoc. Niech wie, że ja wiem, że to delektowanie się słodyczą figi to nic innego jak uniki.\n– No wiesz – powiedziała w końcu. – Obiecałam jego ojcu. Trochę jakby mu… przyrzekłam? To bardzo porządny człowiek, choć straszny safanduła. Jego rodzina oddała mi kiedyś przysługę, i zobowiązałam się, że…\nAha, tu cię mam, pomyślałam. Przysługa za przysługę, obiecanki, kombinowanie i załatwianie za plecami męża i rodziny rozmaitych mniej lub bardziej legalnych sprawek – o, w tym moja siostra była świetna; pół Rzymu coś jej zawdzięczało i w razie potrzeby umiała zmobilizować na swoje usługi całe legiony osób, od senatorów do niewolników, których w życiu bym o stosunki z nią nie posądzała.\n– Czyli jesteś związana przyrzeczeniem, i to wobec bogów – westchnęłam.\nKluentia pokiwała głową. No pięknie.\n– Nie ma wyjścia – mruknęłam. – Trzeba tę sprawę rozwiązać.\n– To co? – zapytała Kluentia. – Dzielimy się robotą? Ty się próbujesz dowiedzieć, gdzie jest przestępca, a ja rozsyłam służących po mieście, żeby mieli oczy otwarte, i załatwiam spotkanie z panną młodą w żałobie.\nKluentia zabrała się do swojego zadania ze sprawnością boskiego Juliusza szykującego się do podboju Galii. Już następnego dnia wezwała mnie, żeby porozmawiać o wynikach.\n– Wejście do tego domu to jest istna wyprawa w przeszłość! – powiedziała moja siostra dramatycznym tonem, rozsiadając się wygodnie i przywołując ulubionego niewolnika, który już czekał z ogromnym wachlarzem z piór w dłoni. W czasy Katona – dodała ponuro. – Niby zamożny dom, ale wszystko do bólu skromne i surowe. Człowiek czuje się niepewnie, że w ogóle ma buty na nogach, bo oni tam po dawnemu boso chodzą! W dodatku teraz żałoba jak za starych czasów, pietas wobec zmarłych przodków wraca w każdej rozmowie, bratanek w przepisowej czarnej todze, a panna… – Kluentia urwała i zażądała wody z miodem.\n– Co panna? – zapytałam ze zniecierpliwieniem.\n– A panna to na moje oko straciła rozum z rozpaczy – odparła. – Wszystkim opowiada, jak to naśle na mordercę Furie. Na zmianę przeklina i płacze, raz siedzi zamknięta godzinami, raz miota się z krzykiem po całej willi. Oktawiuszowi ponoć zapowiedziała, że ma się jej na oczy nie pokazywać, póki nie zabije drania, który ją napastował i zamordował jej ojca. Zapowiedziała, że jeżeli do zemsty nie dojdzie, to stary Anniusz osobiście wyjdzie z grobu i wymierzy sprawiedliwość im obu: Azyniuszowi za mord i gwałt, a Oktawiuszowi za opieszałość i tchórzostwo. Biedna dziewczyna, strasznie cierpi – ale jest tak wściekła, że osobiście wolałabym nie wchodzić jej w drogę.\n– Rozmawiałaś z nią? – spytałam.\n– Owszem – Kluentia skinęła głową. – Jestem pewna, że całe Oktawiuszowe odgrywanie mściciela wynika z żądań Annii. Może my lepiej jak najszybciej znajdźmy tego Azyniusza?\nUkryłam twarz w dłoniach. Kręciło mi się już w głowie od tych wszystkich zemst, oskarżeń i sekretów. Z drugiej jednak strony… z drugiej strony miałam poczucie, że jeżeli w imieniu bogini się nie wtrącę i tego wszystkiego nie ukrócę, to rzecz nie skończy się na jednym tkniętym apopleksją starszym panu. Wcale nie wiedziałam, czy chcę ułaskawić Azyniusza – ale na pewno wiedziałam, że chcę go znaleźć, zażądać wyjaśnień i wreszcie zrobić z tym wszystkim porządek.\n– Posłuchaj – powiedziałam. – Muszę jutro rano być w świątyni, mam obowiązki, ale gdybyś coś wiedziała, wyślij mi posłańca, dobrze?\n– O ile się czegoś dowiem – zastrzegła się moja siostra. – Choć, po prawdzie, tak długo gonimy w piętkę, że w końcu los musi okazać nam trochę życzliwości.\nLos okazał nam życzliwość w sposób, którego nie przewidziałam.\n– Awito, po południu przyjdą spadkobiercy, odczytać ostatnią wolę – oświadczyła moja przełożona. Nie było w tym nic dziwnego: zamożni obywatele chętnie deponowali testamenty w świątyni Westy. – Ubierz się i czesz się porządnie, nie tak, jak zwykle, i bądź gotowa im towarzyszyć.\nMłody mężczyzna, który przyszedł po testament, nie był mi znany. Dopiero kiedy się przedstawił, zrozumiałam, że mam przed sobą spadkobiercę Tytusa Anniusza.\n– Współczuję rodzinnej tragedii – powiedziałam.\n– Tak, cios był niezwykle bolesny – pokiwał głową. – Najgorsze to, że po śmierci wuja moja kuzynka nie potrafi… – urwał.\nMilczałam, dając mu czas na opanowanie myśli.\n– Ona nie może przestać rozpaczać – powiedział w końcu. – A ja, jako nowy pater familias, już nie wiem, co robić.\n– Nadmierna żałoba szkodzi i jest obraźliwa dla bogów – zasugerowałam.\nMłody Anniusz spojrzał na mnie z wdzięcznością.\n– Czcigodna dziewico – zapytał niepewnie – czy nie zechciałabyś powiedzieć tego osobiście naszej drogiej Annii?\n– Oczywiście, że on nie żyje – powiedziała z przekonaniem Annia. Blada, z podkrążonymi oczyma, nie usiadła ani na moment, choć na nogach trzymał ją głównie gniew..\n– Mój ojciec wrócił jak heros z zaświatów, żeby zaciągnąć drania do Tartaru. Należało mu się, za morderstwo ojca i za mnie. Będzie tam cierpiał, mam nadzieję, na wieki – dodała mściwie.\nKluentia poklepała ją po ręce i pokiwała współczująco głową.\n– Nie będę o nim mówić – Annia pokręciła głową. – Chcę tylko, żeby dostał za swoje. Zrujnował nam życie. I ja wiem dobrze, co tam ludzie mówią za moimi plecami, ale ja go nie wpuściłam, ja tylko chciałam pomówić z narzeczonym. Tak, nocą, bez przyzwoitki, ale… – urwała, zagryzła wargi i po chwili milczenia kontynuowała:\n– Niech go pokarzą bogowie, nic mnie już nie obchodzi. Nie chcę żadnej ludzkiej sprawiedliwości, ja już nigdy…\n– Głupoty wygadujesz, dziewczyno – wtrąciła się Kluentia. – Oczywiście, że chcesz. Co więcej, potrzebujesz i dostaniesz. Co, chcesz mieć problemy z powodu adulterium? Jak nie, to musisz powalczyć. Nie łudź się, bogowie nie przyjdą i nie poświadczą w sądzie twojej niewinności…\nAnnia spojrzała na nią długo, z uporem.\n– Poświadczyli przed wiekami niewinność westalki Klaudii Kwinty, poświadczą i moją – powiedziała w końcu z głębokim przekonaniem.\nOjoj, masz dziewczyno kłopoty, pomyślałam.\n– Co wy wszyscy, dzieciaki, macie z tym porównywaniem się do mitycznych herosów z przeszłości! – huknęła Kluentia. – Raz byście zrozumieli, że nie jesteście nikim wyjątkowym, a od razu byłoby wszystkim lepiej. Sądy są od tego, nie bogowie, przecież bogini nie będzie tu przyłazić z góry Idy na zawołanie każdej smarkuli! No już, już, nie ma się o co obrażać, młoda damo…\nZostawiłam Annię z moją siostrą – niech się kłócą, może dziewczynie dobrze zrobi, jak się na kimś wyzłości, a Kluentii na pewno mała awantura nie zaszkodzi – i ruszyłam porozmawiać z narzeczonym.\n– Och, pewien jestem, że ten zbrodniarz wciąż jest wśród żywych! – wykrzyknął w odpowiedzi na moje pytanie Oktawiusz Ligur. Nie miałam żadnych wątpliwości, że gdybym spytała w jej obecności, zapewne potwierdziłby wersję narzeczonej. Sprytnie jednak przydybałam go osobno. – Słyszałam, że ponoć zbałamucił jakąś służącą i ukrywa się u niej. Ale niech się nie łudzi, pomsta spadnie na niego, jak spadła na wszystkich ojcobójców i gwałcicieli….\nPatrząc po tych mitycznych, niekoniecznie spadła, pomyślałam sarkastycznie, ale nie zamierzałam wdawać się z tym smarkaczem w debaty, czy to o retoryce, czy, brońcie bogowie, o mitologii. Tak naprawdę marzyłam, żeby cała awantura z zaginięciem Azyniusza okazała się zwykłą ludzką sprawką – nie chciałam nawet dopuszczać do siebie myśli, że mogłoby być inaczej.\nKilka dni później Fortuna w końcu naprawdę się do nas uśmiechnęła.\n– Młody Oktawiusz i jacyś jego towarzysze – powiedziała Syra, kiedy zbudziła mnie wczesnym rankiem – złapali Azyniusza w tawernie na Zatybrzu i planują go ukarać. Osobiście.\n– Ja im dam osobiście! – warknęłam, zła na tego bezmyślnego bałwana, którego miałam uratować, i na tego drugiego, który postanowił zemstą zrujnować sobie życie, a przy okazji mocno utrudnić je narzeczonej.\n– Musimy się pospieszyć – dodałam. – Im różne rzeczy mogą przyjść do głowy.\nPonieważ kombinacja upalnej pogody i wąskich ulic w dzielnicy trans Tiberim oznaczała, że w powozie mogę utknąć na dłuższy czas, kazałam zanieść do się do caupony w lektyce. Okazało się to o tyle dobrym pomysłem, że dzięki temu nasz domorosły mściciel i jego towarzysze nie zauważyli, że nadciągam.\nNa miejscu zastałam scenę iście teatralną. Przed cauponą stała w bojowej pozie grupa młodzieńców z Oktawiuszem na czele – dałabym głowę, że właśnie wygłosił do nich płomienną mowę. Parę kroków od nich na ziemi kuliła się jakaś postać w długim płaszczu naciągniętym na głowę, a między nią a atakującymi stała młoda kobieta w potarganej palli i z włosami w nieładzie.\n– Nie róbcie mu krzywdy, na Obie Boginie! To mój ukochany mąż! – łkała.\nUznałam, że to idealny moment, żeby interweniować.\n– A cóż to tu się wyprawia? – zapytałam, wysiadając z lektyki i gestem każąc Syrze zaczekać w środku.\nMoje pojawienie się miało dramatyczny efekt. Oktawiusz zbaraniał; jego koledzy zastygli w bezruchu. Łkająca kobieta rzuciła mi się do stóp. Tylko klęcząca postać z osłoniętą głową nie ruszyła się ze swego miejsca.\n– Co wy tu wszyscy robicie? – spytałam. – Kto cię zwolnił z przysięgi, Oktawiuszu? Kim jest ten ktoś na ziemi i o co, na bogów, ty z kolei szlochasz, kobieto?\nJeszcze przez krótki moment była cisza, a potem wszyscy zaczęli mówić po kolei.\n– To jego żona?\n– Jaka żona?\n– Ale Oktawiusz powiedział..\n– Myśmy przyszli się mścić….\n– Ten łajdak Azyniusz…\n– No, tylko że Oktawiusz…\n– Litości, na bogów!\n– No, ale ona…\n– Cisza! – krzyknęłam w końcu, zdesperowana, i zwróciłam się do kobiety. Jej strój był w fatalnym stanie, a twarz brudna od łez, ale i strój, i buty były raczej z nich droższych. W tej chwili jednak, rozczochrana i usmarkana, wyglądała dość żałośnie.\n– Zacznijmy od ciebie – powiedziałam zdecydowanym tonem.\n– To mój…– zaczęła, ale przerwała, pociągnęła nosem i powiedziała cicho – Nazywam się Furia Phila, z Ostii, i jestem jego… No, żoną. Prawie.\n– Jego? – machnęłam ręką w kierunku postaci na ziemi.\n– Tak, Azyniusza – potwierdziła.\nWtedy siedzący powoli podniósł się z ziemi i wyprostował, zsuwając z głowy rąbek płaszcza. Całkiem przystojny, choć w tej chwili posiniaczony i zakrwawiony, wyglądał na jakieś dwadzieścia parę lat i robił wrażenie śmiertelnie przerażonego.\n– Ale dajcie mi już spokój, dobrze, panowie? – powiedział błagalnie. – Bo ja nie jestem żaden Maniusz Azyniusz, przysięgam.\n– Serio – powtórzył po raz kolejny rzekomy Azyniusz, wycierając twarz rąbkiem własnego płaszcza. – Jestem prostym wyzwoleńcem, służącym pana Azyniusza. Mówią mi Lagiskus.\nChłopcy nie chcieli dać się przekonać. Oktawiusz, owszem, uwierzył, jak tylko się lepiej przyjrzał i przestało go zwodzić podobieństwo sylwetki i koloru włosów, ale i tak krzyczał coś o karze dla oszustów i wspólnictwie. Furia Phila zasłabła i teraz powoli dochodziła do siebie, usadzona przez Syrę w cieniu. Lagiskus zaś usiłował się na wszelkie sposoby wykręcić od kary.\n– No, więc było tak – wyjaśniał po raz kolejny między kolejnymi łykami wody, której nabierał prosto w ręce ze studni na podwórzu caupony. – Mój pan wybrał mnie, bom podobny wzrostem i trochę, nie chwaląc się, z gęby też; zatrudniłem się u niego ze trzy lata temu. Teraz kazał mi się ukryć tu w karczmie, a jakbym wychodził, zakładać jego płaszcz. Nawet zapłacił za mnie, niesłychana rzecz. Pewnie się bał – popatrzył oskarżycielsko na Oktawiusza, – że znowu jakiś raptus może mu przyjść mordę obić i na wszelki wypadek wolał, żeby spotkało to mnie. A co do tej tu pani… – zamilkł i spuścił głowę z westchnieniem.\n– Co do tej tu pani? – zapytałam.\n– No… ja powiem tak. Byliśmy w Ostii z panem i tam on ją sobie przygruchał. Ona gdzieś z jakąś ciotką czy kimś mieszkała. Panu się spodobała. Obiecał, że jak się tylko rozwiedzie z małżonką w Partenope, to ją niezwłocznie poślubi. Ze sześć dni do niej chadzał. Ciotka spała, a pan tymczasem hyc, i już był w sypialni; tylko stara służąca wiedziała, no i ja, bom stał na straży. No, tyle, że mu się znudziło. Powiedział pani Furii, że do domu pojedzie z żoną rozwód załatwiać i że wróci. Ale mnie głupiemu się przy tej służącej coś wypsnęło, że jedziemy do Rzymu, a nie do żadnej Partenope. Jak się pani wybrała nas szukać, to po nitce do kłębka doszła – i znalazła.\n– Co to była za maskarada z tym płaszczem? – spytałam.\nLagiskus spuścił głowę jeszcze niżej.\n– Bo pan kazał… – urwał. Jego wzrok pobiegł w kierunku siedzącej pod oliwką Furii.\n– Pan kazał? – powtórzyłam.\n– Ech – westchnął Lagiskus, pocierając sińce i skaleczenia na twarzy. – Pan miał pewien plan. Jego to chyba Priap przeklął, czy co: trzy dni z jedną babą nie wytrzyma, ale bez baby to już po dwóch go skręca, a jak się na jakąś zaweźmie, to nie odpuści: ona musi być jego.\n– I co z tą Furią? – przerwałam mu.\n– No więc ona przyjechała, tak? I dalej pana ścigać, że kiedy rozwód, że ślub trza planować, że ona nie odpuści, bo przysięgał na Talasjusza, że ją poślubi…\nCzy ludzie mogliby darować sobie przysięganie na bogów, pomyślałam z irytacją, zwłaszcza jeżeli nie mają zamiaru tych przysiąg dotrzymać? Miałam szczerą nadzieję, że bogowie zaślubin, wesel i małżeństwa, z Talasjuszem na czele, są teraz kolektywnie a mocno wkurzeni na naszego uwodziciela – podobnie, skądinąd, jak Concordia i reszta bogów zgody i pokoju na Oktawiusza.\n– … no, ale pan wcale nie miał zamiaru się żenić. Ułagodził ją i powiedział, żeby się na jego koszt zatrzymała w oberży kawałek stąd. Wmówił jej, że będzie się w dzień oczyszczał z tego kłamstwa przed bogami, a nocami przychodził śpiewać pod jej oknem, jak to ją kocha. Nałgał przy tym, że po trzech dniach wezmą ślub. No i niby chodził i śpiewał, tylko że… – spuścił głowę i znowu zerknął w kierunku Furii. – To nie był pan, pod tymi drzwiami. Po to mi był zostawił płaszcz, żeby się owinąć, twarz trochę zakryć, nawet mimo że zwykle to już ciemno było, jak przychodziłem. Ja całkiem ładnie śpiewam, naprawdę, w sumie chyba lepiej od niego…\nFuria z jękiem osunęła się na ziemię.\n– Taki wstyd… – wyszeptała, kiedy podeszłam bliżej. – Wpuszczałam kochanka, oszukałam ciocię, jak głupia uwierzyłam w ten rozwód! Na dodatek jeszcze pojechałam za uwodzicielem i dałam mu nabrać… Musisz mnie mieć za kompletną idiotkę, czcigodna.\n– Twoja głupota nie usprawiedliwia jego perfidii i kłamstw – mruknęłam. – Ale fakt, kłopotów to sobie narobiłaś, dziewczyno.\nFuria ukryła twarz w dłoniach.\n– Kim ty właściwie jesteś? – spytałam. – I skąd?\n– Z Ostii – pociągnęła nosem. – Już ze cztery lata, jak mnie ojciec posłał, żebym z ciotką zamieszkała. Ciocia ma spółkę z sąsiadem, handluje winem, a że ona coraz gorzej widzi, to ja… – urwała.\nZamożna panna, pomyślałam, z szansami na niezły posag. Niebrzydka, wbrew pozorom pewnie niegłupia, a przynajmniej – obrotna. Jakim cudem tej dziewczynie, obytej z ludźmi i ze światem, zawrócił w głowie taki Azyniusz?\nZapytałam o to i dostałam najsmutniejszą odpowiedź na świecie. Przypadkowe spotkanie, kilka komplementów rzuconych osobie, która na co dzień pewnie rozmawiała raczej o kadziach i rocznikach, jeden czy drugi tekst zawodowego uwodziciela – i już.\n– No i się zakochałam. To głupie, prawda? – zapytała smutno, a ja pokiwałam głową.\n– Głupie i niebezpieczne – potwierdziłam. – Widywano cię z nim, prawda? Żeby uniknąć oskarżenia o adulterium, będziesz teraz musiała być ostrożna. Najlepiej w ogóle jak najszybciej znajdź sobie męża, żeby uciąć wszelkie plotki. Twoja ciotka nie zna jakichś wdowców, z którymi mogłaby cię wyswatać? To pewnie nie będzie zbyt przyjemne – popatrzyłam na nią długo, – ale za to… rozsądne.\n– Ale ja nie chcę – powiedziała cichutko Furia; odwróciła wzrok, wbiła spojrzenie w ziemię\n– Jasne – przerwałam jej, zanim zdążyła coś dodać. – Na twoim miejscu też bym wolała wymarzyć sobie ślicznego Adonisa, który by mnie wielbił. Adonis jednak, o ile mnie pamięć nie myli, do wielbienia miał boginię, a ty, moja droga, jesteś tylko dziewczyną, i to w kłopotach.\nFuria długo milczała, siedząc ze spuszczoną głową, kręcąc w palcach rąbek palli.\n– To już chyba wolę umrzeć – odpowiedziała w końcu.\n– Nie, wcale nie wolisz – powiedziałam tonem, który miał uciąć wszelką dalszą dyskusję.\nFuria Phila popatrzyła na mnie tak nierozumiejącym wzrokiem, że nie pozostało mi nic innego, jak skrzywić się ze zniecierpliwieniem i zostawić ją w spokoju.\nSyra podeszła do mnie i gestem wskazała na Lagiskusa.\n– O co chodzi? – spytałam.\n– Ten tam mówi, że Azyniusz zdążył się już znudzić i Annią, i Furią, ergo postanowił zapolować na kolejną ofiarę – powiedziała cicho, zerkając w kierunku siedzącej niedaleko Furii Philii.\nWesto nieśmiertelna, pomyślałam.\n– I tak sam z siebie to wyznał? – spytałam.\n– Przekupiłam go – przyznała Syra. – Ponoć Azyniusz uwziął się na jakąś służącą, niewolnicę…\nNie słuchałam dalej.\n– Lagikusie! – zawołałam. – Chodź no tu natychmiast i gadaj, o co chodzi z tą nową ofiarą!\nOkazało się, że najnowszym obiektem uczuć Azyniusza była niewolnica Furii. Stąd też wziął się cały pomysł z przebieranką.\n– No, ja niby miałem udawać pana, a on mnie – wyjaśnił Lagiskus. – Że niby ja, znaczy on, chce się z nią żenić, bo ja jestem wyzwoleńcem, wiecie, pani, i żeby ona łatwiej uwierzyła, bo jakby pan jej się oświadczył, to pewnie by uznała, że kpi…\n– Czy jest tu ktoś, kto nie kłamie? – jęknęłam. – Albo dotrzymuje przysiąg na bogów?\n– Znaczy, ja jestem uczciwy człowiek! – obruszył się Lagiskus. – Tyle, że pan groził, że mnie wychłosta, jak się nie zgodzę, a rózgi to ja, przyznam, nie lubię, za dużo nią w dzieciństwie obrywałem…\n– Dobrze, dobrze – machnęłam ręką. – Co to za służąca?\n– A to musicie panią Furię pytać – Lagiskus machnął ręką w kierunku siedzącej na cembrowinie dziewczyny. – Ja ją uwodziłem, nie służącą. Wiem tylko, że ta niewolnica ma na imię Dionaja i że pani niedawno ją kupiła.\n– I myślisz, że Azyniusz dalej będzie się kręcił wokół niej? – zapytałam.\n– Tak podejrzewam – skinął głową.\n– Niczego więcej się nie dowiemy, pora do domu – stwierdziłam, po czym rozejrzałam się i sprostowałam:\n– Tyle, że najpierw muszę rozpędzić to zgromadzenie Orestesów.\nUdało mi się w końcu odesłać Oktawiusza i kolegów do domu, choć musiałam użyć autorytetu bogini, by tego dokonać. Lagiskusowi kazałam udać się do mojej siostry, a my z Syrą ruszyłyśmy do Domu Westalek. Rano trzeba wstać jak najwcześniej i pojechać do Ostii, do domu Furii. Kiedy w końcu wpadłam na trop Azyniusza, chciałam go znaleźć za wszelką cenę.\nW domu Furii – a raczej jej ciotki – zastałyśmy chaos i zamieszanie. Podejrzewam, że w normalnych warunkach gospodyni, starsza wdowa po ekwicie, bardziej by się przejęła moją wizytą, ale dzisiaj głowę zaprzątało jej co innego.\n– Niewolnica nam uciekła – wyjaśniła stara służąca, która wyszła porozmawiać z nami przed domem. – Pani właśnie pojechała do wspólnika, ludzi zebrać na poszukiwania.\n– Która niewolnica? – spytałam, mając bardzo złe przeczucia.\n– A taka, nowa, Dionaja ją wołali – wyjaśniła. – Panna Furia, jej właścicielka, posłała po jakichś przyjaciół, młodych ludzi, żeby też pomogli.\nOktawiusz, pomyślałam. Tylko nie to. Zdecydowanie wolałabym znaleźć Dionaję i Azyniusza, zanim dopadnie ich nasz domorosły mściciel i jego banda.\nPrzyjrzałam się kobiecie. Ile w tym domu mogło być służby? Czy przypadkiem to właśnie nie była zaufana stara służąca, która wiedziała o schadzkach i romansie?\n– A narzeczony panny Furii? – zapytałam. – Nie bywał tu aby ostatnio?\n– Nie – pokręciła głową, po czym dodała:\n– I po co go szukać? Po mojemu, to polazł gdzieś na łąki i nimfy go zabrały. Ot, zgubił się, a one przyszły, poczuły zapach chłopaka i tyle go widzieli.\nNa poszukiwaniach upływały kolejne dni. Oczywiście, ani ja, ani moja siostra nie nadawałyśmy się na łowczynie nagród i poszukiwaczki zbiegłych niewolników. Czułam się zresztą nieswojo, kiedy myślałam o Dionai: za ucieczkę groziły jej surowe kary, podczas gdy Azyniusz, który ją do tego namówił, zapewne wymiga się grzywną…\n– O ile żyje, a nie leży zatłuczony widłami w rowie gdzieś pod Ostią – mruknęła Syra. Nic jej na to nie odpowiedziałam, choć zastanawiałam się, czy nie ma racji.\nAni Dionai, ani Azyniusza nie udało się znaleźć przez dobre dziesięć dni. W tym czasie kilkakrotnie widziałam się z Furią Philią – i to przy drugiej czy trzeciej wizycie zwróciłam uwagę na starą służącą, tą samą, z którą rozmawiałyśmy pierwszego dnia.\nJej słowa o Oktawiuszu i nimfach przez kilka dni nie dawały mi spokoju. Skąd jej to przyszło do głowy? I po co właściwie mi to powiedziała? Byłam kapłanką; od dzieciństwa uczono mnie szukać znaków od bogów w otaczającym nas świecie. Czy to, co powiedziała stara służąca, było takim znakiem?\nPrzewracając się w kolejną bezsenną noc na łóżku w Domu Westalek, zdecydowałam. Następnego dnia pojechałam do Ostii, ale zamiast wejść do reprezentacyjnej części domu, udałam się prosto do kwater służby.\nStara kobieta – nagle zdałam sobie sprawę, że nie znam jej imienia – czekała na mnie przed wejściem.\n– Nareszcie – powiedziała. – Może po tym wszystkim wreszcie będziemy mieć z tobą spokój.\nSkinęła na mnie i poprowadziła mnie w głąb ogrodu, ścieżką, której dotąd nie widziałam. Nie miałam pojęcia, dokąd idę. Czułam tylko, jak grunt robi się coraz wilgotniejszy, a niebo nade mną – cięższe i brzemienne deszczem.\n– Po co… – zaschło mi w gardle, urwałam. – Po co mnie tu prowadzisz?\nPopatrzyła na mnie długo, badawczo. Nagle wydała mi się dziwna, nieludzka – z tymi oczyma zielonymi jak woda, głębokimi jak to jezioro pod Partenope, co się przez nie schodzi w zaświaty. Jak mogłam sądzić, że jest stara? Teraz wydawała się młodsza ode mnie.\n– Żeby wreszcie z tym skończyć – powiedziała, a ja w tym momencie wiedziałam już na pewno, że nie jest człowiekiem. – Ty jesteś jak kleszcz, westalko: uczepiłaś się tej sprawy i nie puszczasz.\n– Nie.. – urwałam, zaschło mi nagle w gardle. Przełknęłam ślinę i dokończyłam: – Nie możesz mnie zabić. Bogowie…\n– Bogowie! – prychnęła. – Ty mi głupot o bogach nie wciskaj, kobieto. Nie masz mi nic do powiedzenia. Ani ty, ani ten chłoptaś od „pomszczę jak Orestes”, ani wasz pretor, ani cała reszta z was: nie macie nic do powiedzenia, ani mnie, ani Annii, ani tej dziewczynie z Ostii, co się nazywała jego żoną. Wiesz, kiedy go postanowiłam zabić? Kiedy mnie nie poznał.\nSpojrzałam na nią nic nie rozumiejącym wzrokiem.\n– Spotkał mnie nie tak dawno, na tańcach ku czci nimf – powiedziała. – Zaczął mnie czarować, opowiadać, jak to bogowie stworzyli mnie do bycia damą, a nie wieśniaczką… Potakiwałam i zastanawiam się, kiedy sobie przypomni, że już mnie kiedyś spotkał i nie pierwszy raz uwodził.\nPatrzyłam na nią jak zaczarowana. Powoli zaczynało do mnie docierać, jaki rodzaj sprawiedliwości spotkał Azyniusza.\n– Ty jesteś Dionaja – powiedziałam.\n– To było parę lat temu, niedaleko stąd – mówiła dalej. – Znalazł mnie na łące nad strumieniem, gdzie spałam po nocnych tańcach z siostrami. Był wtedy młody, urodziwy, a ja miałam głowę pełną opowieści o pięknych śmiertelnikach. Poszłam z nim, bo mi obiecał miłość i wierność i opiekę – nieśmiertelne dziewczyny nie zawsze są wiele mądrzejsze od śmiertelniczek, możesz mi wierzyć. Zostałam z nim przez najlepsze dziesięć dni w moim życiu. Powiedziałam mu to i obiecałam, że go nigdy nie opuszczę. Ale on… najpierw próbował odejść, ale ja ciągle go znajdowałam, bo nie rozumiałam, że już mnie nie chce. W końcu miał dość. Nie wiedział, kim byłam, głupiec, i myślał, że jak zapłaci piratom, żeby mnie schwytali i wywieźli, to mnie powstrzyma. Nie powstrzymało. Wróciłam na ląd, choć nie miałam już powrotu do sióstr i do ojca-rzeki. Ukryłam się wśród ludzi, próbując jakoś żyć. I choć mogłam się mścić, darowałam, za bardzo go ciągle kochałam. Nieśmiertelne dziewczyny też tak miewają, wiesz?\nWzdrygnęłam się, czując ból i smutek w jej głosie.\n– A potem – mówiła dalej Dionaja, niewolnica, nimfa – on wrócił. Wrócił tu i nawet mnie nie poznał. Minął mnie na łące, udawałam pasterkę: posłał mi całusa i jechał dalej swoją drogą. Widziałam go tu, przy tym domu; udałam nową niewolnicę i – czekałam. Wiedziałam, że przyjdzie – i że wtedy to tu go zabiorę.\nRozejrzałam się po bagnistej łące dookoła. Wyobraziłam sobie, że gdzieś tam, w błotnistej wodzie, leży Azyniusz, jego urodziwa niegdyś twarz napuchnięta od wody, zielone nitki wodorostów wplecione we włosy, wodne stworzenia ciągnące z daleka, by pożywić się jego ciałem… Zadygotałam.\n– Ano, leży – powiedziała tamta, jakby czytała mi w myślach. – A ty już teraz wszystko wiesz, westalko. Mam dość twojego wtrącania się. Nie bój się, nie zrobię ci krzywdy, nie chcę sporu z twoją boginią. Chcę tylko, żebyś dała temu spokój. Wracaj do ludzi i zrób coś, żeby nikt go więcej nie szukał, zrozumiałaś?\nZłapała mnie za rękę i pociągnęła ze sobą, z powrotem do ludzi.\nSzłyśmy po niepewnej ścieżce pod ciemniejącym znowu niebem, a głosy złośliwych bagiennych nimf klekotały wokół mnie. Spadły pierwsze krople, a potem niebo znowu się otworzyło i lunął ciężki, ciepły deszcz.\nOślepiona ulewą usiłowałam znaleźć drogę wśród trzcin. Błoto chlupotało mi wokół nóg, powietrze cuchnęło zgnilizną i mułem, a ja ciągle słyszałam głosy bagiennych nimf, jak chrapliwe krzyki wron na jesiennych polach:\n– Kara, kara, kara dla pychy! Bogowie patrzą, westalko, patrzą i pamiętają!\nDionaja szła obok mnie bez słowa. Nie wiem, czy też słyszała te głosy, od których kręciło mi się w głowie. Podejrzewałam, że tak; choć odeszła, ciągle była jedną z nich. Nie odezwała się już ani słowem – dopiero kiedy usłyszeliśmy wołanie moich towarzyszy, odkrzyknęła, że jesteśmy tu i już idziemy. Oddała mnie w ręce Syry i odeszła w kierunku domu; tylko ja wiedziałam, że do niego nie wróci.\nNie byłam pewna, czy sprawiedliwości stało się zadość, czy chcę mieć z tym coś jeszcze wspólnego, czy to w ogóle dobry pomysł – ale w końcu, następnego dnia, kazałam się zawieźć do domu starego Azyniusza.\nPrzyjął mnie w niewielkim ogrodzie, blady i zmęczony. Spojrzał na mnie z nieznośną nadzieją w oczach.\n– Znaleźliście mojego syna, pani? Ułaskawisz go? – zapytał.\nNabrałam tchu, zacisnęłam na moment zęby – miałam zamiar skłamać, choć tylko trochę, a bardzo tego nie lubię – i powiedziałam z przekonaniem:\nA potem, widząc rozpacz i niewiarę na jego twarzy, dodałam.\n– Twojego syna nie ma już wśród żywych. Nimfy go sobie upodobały. Porwały go i zaciągnęły do swego świętego źródełka. Nie ma winnych. Nic śmiertelnikom do boskich wyroków.\n– Ni… nimfy? – zapytał.\n– Tak – powiedziałam.\n– Jest wśród nich? Nieśmiertelny? – zapytał drżącym głosem stary Azyniusz.\nBogini, wybacz mi, pomyślałam, po czym skinieniem głowy potwierdziłam.\n– I już go nie zobaczymy? – spytał.\n– Nie – powiedziałam. Przynajmniej tu nie kłamałam.\nWyszłam stamtąd ścigana cichym odgłosem płaczu starca i kazałam zawieźć się do Domu Westalek.\nkobieta, Łódź | 01.05.19, g. 06:38\nkobieta, Łódź | 01.05.19, g. 12:56\nMy, Jurki, postanowiliśmy, że nie będziemy się czepiać tej minuty spóźnienia (Ave Jury!).\nA który Rzym; czasy Romulusa i Remusa, republika, imperium?\nkobieta, Kraków | 01.05.19, g. 13:13\nW tym tekście nie ma zbyt wielu wskazówek chronologicznych (zauważyłam wzmiankę o podboju Galii przez Cezara), ale o ile wiem, seria o Awicie dzieje się w czasach wczesnoaugustowskich czyli tak naprawdę na przełomie republiki i cesarstwa (bo ten okres to w sumie ani jedno, ani drugie, zwłaszcza na samym początku).\nkobieta, Łódź | 01.05.19, g. 13:28\nZnaczy, chciałabym wiedzieć, jak się wtedy państwo rzymskie nazywa.\nkobieta, Kraków | 01.05.19, g. 13:37\nFormalnie od 27 p.n.e. Imperium Romanum.\nkobieta | 01.05.19, g. 13:38\nWciągnęła mnie ta historia, byłam autentycznie ciekawa, jak się skończy to zamieszanie. Wprowadzenie elementu fantastycznego na samym końcu, było świetnym pomysłem. Wiedziałam, że coś takiego musi się pojawić i oczekiwanie na to coś pobudzało moje zainteresowanie.\nWestalka w roli detektywa też się sprawdziła. Pasuje mi pierwszoosobowa narracja. W ogóle wszystko mi się podoba. Naawet gdybym chciała pomarudzić, to nie mam na co. :)\nUbierz się i czesz się porządnie, nie tak, jak zwykle, i staw się, by im towarzyszyć.\nA tu ci się chyba “u” zgubiło.\nkobieta, 47 lat, Kraków | 01.05.19, g. 20:05\nDrodzy jurorzy, kłaniam się nisko i dziękuję za wyrozumiałość. Zaraz też wyedytuję datę i miejsce: Imperium Romanum, rok 728 ab urbe condita, za (ósmego) konsulatu Augusta i (drugiego) Tytusa Statyliusza Taurusa, czyli po naszemu – 26 p.n.e.\nmężczyzna | 02.05.19, g. 12:26\nkobieta, Gdańsk | 02.05.19, g. 23:59\nBardzo żywe to opowiadanie, taka dziewczyna z ikrą, albo chłopak do tańca i do różańca. Podobało mi się bardzo!\nPoczątek boski. Postacie sióstr i drugoplanowe słyszę, widzę, siedzę im w głowach i odczuciach.\nZakończenie zgodne z początkiem, acz nieprzewidywalne, no dla mnie.\nA, i jeszcze jedno imiona – chylę czoła, w punkt.\nZaczytywałam się Saylorem, a może napiszesz ciąg dalszy?\nkobieta, Łódź | 03.05.19, g. 23:20\nmężczyzna, 103 lata, Katowice | 04.05.19, g. 11:23\nBardzo ładne! Świetne oddanie realiów. Jedno mi tylko zazgrzytało – po co się w ogóle zajmować sprawą wstrętnego typka? Bo siostra prosi? Bo ojciec rozpacza? Bohaterka powinna powiedzieć: “oczywistość winy jest rażąca, koniec dyskusji”. No, ale wtedy nie byłoby tak świetnego opowiadania. Bardzo fajne!\nJedno mnie tylko uwierało – widać, że tekst wrzucony na ostatnią chwilę. Mnóstwo redakcyjnych babolków :/.\nJak wrócę z rowerka, to wypunktuję.\nkobieta, 47 lat, Kraków | 04.05.19, g. 12:04\nPowiem szczerze: myślę, że tam jest więcej baboli, niż ustawa przewiduje. Było tak: nie napisałam nic literackiego od pół roku. Tekstów naukowych, do podręcznika, biurokracji – owszem, na tony. Ale fikcji jakoś nie mogłam. To opowiadanie – też pisane nie od początku – to była moja mała wojenka samej że sobą. Nie liczę na miejsce w konkursie, ale deadline był mi potrzebny, inaczej nie skończyłabym poprawiać tego tekstu przez najbliższe dwa lata. Z pokorą przyjmuję więc krytykę, jest całkowicie zasłużona.\nmężczyzna, 103 lata, Katowice | 04.05.19, g. 13:58\nE tam, od razu krytykę ;). Tylko pośpiech jest widoczny. No to zapodaję:\n– “może po prostu chcieć się wydać” – tu mi zgrzytnęły dwa bezokoliczniki; może “chce się wydać”;\n– “A niby czemu – wycedziłam, –” -taka konstrukcja zdarza się u ciebie często, ale zdaje się, że przecinka nie powinno tam być, jeśli dobrze rozumiem to – https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/zapis-kwestii-dialogowych;10140.html ;\n– “Ja już nie mam cierpliwości! – jęknęłam” – a tu brakuje kropeczki po “jęknęłam”;\n– “powiedział Kwintus Newiusz..” – tu znowu kropeczka nadliczbowa;\n– “przestępstwach młodego Azyniusza” – tu brak kropeczki na koniec zdania;\n– “Ale KOGO, na bogów!” – jeśli to pytanie, to zabrakło mi pytajnika;\n– “że na razie daruje sobie Orestesowanie” – tu, “na czuja” napisałbym “orestesowanie”; ale posiłkuję się tylko dalekim podobieństwem do “Janosik – janosikowanie”; nie wiem, czy mam rację;\n– “W czasy Katona. – dodała” – tu kropka zbędna;\n– “obywatele chętnie deponowali w świątyni West” – ale co deponowali? testamenty? majątki?;\n– “Ubierz się i czesz się porządnie” – tu wolałbym: “uczesz”;\n– “choć na nogach trzymał ją głównie gniew..” – kropka za dużo;\n– “macie z tym porównywaniem się do mitycznych herosów z przeszłości!” – to też pytanie raczej -czyli pytajnik;\n– “Słyszałam, że ponoć zbałamucił jakąś chłopkę” – ale to mówi Oktawusz, tak? więc “słyszałem”;\n– “a twarz brudna od łez” – to tak trochę w ciemno, ale łzy to w sumie woda, tak? to jak mogą brudzić? pewnie twarz była zakurzona, a łzy wyryły w kurzu ślady, ale zanadto to skróciłaś;\n– To mój…–” – tu brak spacji;\n– “pociągnęła nosem i powiedziała cicho – Nazywam się” – tu mi czegoś zabrakło po “cicho”;\n– “A co do tej tu pani….–” – tu się w ogóle coś sypnęło: i kropek nadmiar, i spacji brak;\n– “wbiła spojrzenie w ziemię” – brakuje kropki na koniec;\n– “kręcąc w palcach rąbek palli” – to od nazwy “palia”, prawda? jeśłi tak, to “palii” moim zdaniem;\n– “A taka, nowa, Dionaja ją wołali” – tu wolałbym bez tego przecinka: “taka nowa”;\n– “tą samą” – raczej “tę samą”, zgodnie z tym: https://sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/te-sama-cene;10995.html ;\n– “się jego ciałem..” – znowuż niewłaściwa liczba kropek;\n– “niewiarę na jego twarzy, dodałam.” – tu po “dodałam” powinien być dwukropek, moim zdaniem.\nNie było tak źle, to wszystko babolki wynikające z nieodleżenia. Nic, co byłoby rażące czy wpływające na odbiór tekstu. Spoko :)!\nJak tylko poprawisz, kliknę z czystym sumieniem bibliotekę, bo to bardzo fajny tekst!\nAha, ale mam jeszcze pytanko. Piszesz: “czyż nie dał nam Brutus przykładu, że ojciec powinien nawet mieczem karać synów” . O czym mówisz? Znany mi jest z historii jeden Brutus, a on akurat na “ojca” miecz wyciągnął, a nie na synów. Przybliżysz?\nkobieta, 47 lat, Kraków | 04.05.19, g. 14:25\nRe:: poprawki. Niech się tylko konkurs skończy! Bardzo dziękuję za pomoc, przyda się. Re: Brutus. Brutus starszy, ten, który doprowadził do obalenia monarchii i powstania Republiki, już jako konsul tejże dowiedział się o spisku mającym przywrócić monarchię. Wśród przywódcow spisku byli wszyscy jego synowie – nic dziwnego, Brutus był siostrzencem króla, którego obalił, chłopaki widzieli własny interes w powrocie monarchii. Brutus jednak zasady kochał bardziej niż rodzinę i synów skazał na śmierć.\nmężczyzna, 103 lata, Katowice | 04.05.19, g. 14:27\nA widzisz, to się muszę o tym akurat Brutusie douczyć .\nkobieta, 47 lat, Kraków | 04.05.19, g. 14:37\nZe źródeł: I księgę Liwiusza "Dziejów Rzymu od założenia miasta" i Plutarcha "Żywot Brutusa" polecam :)\nkobieta | 04.05.19, g. 16:18\nkobieta, Warszawa | 04.05.19, g. 23:47\n– A niby czemu – wycedziłam[-,] – kapłanka Westy, patronki czystości, bogini-dziewicy, miałaby ułaskawić gwałciciela?\n– I nie macie nawet cienia nadziei – zapytałam[-,] – że sąd go uwolni od winy?\nPowtarza się przecinek w tym miejscu.\nPrzysunęłam sobie krzesło i zadekretowałam:\n– Ale ja nie chcę – powiedziała cichutko Furia; odwróciła wzrok, wbiła spojrzenie w ziemię[+.]\nWyobraziłam sobie, że gdzieś tam, w błotnistej wodzie, leży Azyniusz, jego urodziwa niegdyś twarz napuchnięta od wody, zielone nitki wodorostów wplecione we włosy, wodne stworzenia ciągnące z daleka, by pożywić się jego ciałem..\nNie bardzo rozumiem, czemu westalka tak długo zajmuje się ułaskawieniem w sprawie, która się nie toczy.\nmężczyzna, Mieszkowice | 05.05.19, g. 21:06\nsweet sweet Tulipan chciałoby się zaśpiewać. Bardzo udane skrzyżowanie serialu Tulipan z Kolombo w damskiej postaci i osadzone w Imperium Romanum. Przezabawne opowiadanie pomimo, że końcówka wcale nie jest wesoła. Ja bardzo dobrze się bawiłem i uśmiałem się co niemiara. A w głowie wciąż pobrzmiewa sweet sweet Tulipan.\nkobieta, Łódź | 05.05.19, g. 23:38\nKraj jest, wyraźnie zaznaczony, nie dałoby się przenieść akcji do innego. Dobrze wykorzystujesz ichnie prawo, religię, westalkę…\nElement fantastyczny niby też jest, ale w postaci deus ex machina. Właściwie zgodnie z duchem czasu, ale nie przepadam za tym rozwiązaniem.\nFabuła mnie zaciekawiła, chciałam się dowiedzieć, jak to w końcu będzie z tym podrywaczem-gwałcicielem. Potrafiłaś mnie zaangażować.\nBohaterowie bardzo ładnie zbudowani – każdy inny, mają własne charaktery, coś tam sądzą na temat innych postaci. Ten aspekt świetny.\nZnajomością tematu też punktujesz. Widać, że to Twoja działka i potrafisz wprowadzić czytelnika w świat Imperium Romanum tak, żeby nie czuł się zagubiony.\nWestalka prowadząca śledztwo – to mi się wydaje oryginalne, nigdy o czymś takim nie słyszałam. O tym, że miały prawo ułaskawić skazańca, też chyba nie, masz więc plusik za wartości edukacyjne.\nWidać pośpiech w wykonaniu – jeden zaimek zamiast drugiego, gdzieś tam brakuje kropki na końcu zdania, miejscami błędy w zapisie dialogów… Przecinki nie powinny pojawiać się przed myślnikami.\nkobieta, 47 lat, Kraków | 06.05.19, g. 08:29\nTo ja, w końcu przy komputerze (pisanie komentarzy z komórki = zło).\n@Wisielec: bardzo dziękuję i ogromnie miło mi to słyszeć. Też lubię powieści Stevena Saylora (ba, o jednej nawet pisałam trochę w swojej pracy naukowej!), a że przy okazji strasznie mi się marzyła fantasy w Rzymie, ale taka, która się oprze na _typowym dla tej kultury_ myśleniu, zaczęłam się bawić w pisanie opowiadań o westalce, która rozwiązuje problemy, nie zawsze stricte kryminalne. Ot, takie urban(um) fantasy, gdzie w założeniu magia działa tak, jak Rzymianie wierzyli, że działa (czyli inaczej niż zazwyczaj w fantasy), bogowie i ich potomkowie pojawiają się wśród ludzi itd.\n@ Asylum: bardzo mi miło, że się podobało. Ta historia w sumie już ma zarówno ciąg dalszy, jak i jeden tekst dziejący się wcześniej. Pierwszy tekst o tych postaciach ukazał się swego czasu w fanzinie i był do niedawna moją jedyną publikacją, jak chodzi o fikcję. Jako że ukazał się jakieś 6 lat temu, a zin ściągnęło od tamtej pory jakieś 60+ osób, postaram się wersję mocno poprawioną (ją TRZEBA poprawić) tego pierwszego wrzucić tu kiedyś dla chętnych do czytania.\n@ Staruch: dziękuję, a ponieważ jest już po konkursie, idę poprawiać.\n@ Staruch, Anet: mam wrażenie, że macie rację, że motywację bohaterki za słabo widać. Ona, w mojej głowie, nie przepada za swoimi obowiązkami jako westalki i – jakkolwiek bywa nieco marudna i lubi sobie ponarzekać – tak naprawdę chętnie znajduje sobie dodatkowe obowiązki. Do tego dochodzi jeszcze pewien koncept związany z rzymską obyczajowością: officium. Oznacza on poczucie obowiązku, związane (głównie, acz nie tylko) z powiązaniami rodzinnymi: jak cię ktoś z Twojej, albo plus minus formalnie zaprzyjaźnionej rodziny prosi o przysługę, to nie należy odmawiać, moralnym obowiązkiem jest zrealizowanie tego, bo jak nie, to i społeczność, i czasem nawet bogowie mogą mieć nam za złe. Przy przeróbkach opowiadania uwzględnię wzmocnienie motywacji postaci.\n@jurorzy: Ogromnie dziękuję i za uwzględnienie w konkursie, i za nagrodę! Nie spodziewałam się i jest mi bardzo, bardzo miło.\nmężczyzna, 103 lata, Katowice | 06.05.19, g. 10:38\nkoncept związany z rzymską obyczajowością: officium\nO proszę. I to by bardzo pięknie wyjaśniało działania bohaterki. Może jeszcze później to rozwiniesz? Tak to bywa – autorom się coś wydaje oczywiste, a ciemny lud czytający nie łapie ;).\nA poza tym – nie za ma co ;)!\nEDIT: Dopiero teraz zerknąłem do wątku z wynikami. GRATULACJE!!!\nkobieta | 06.05.19, g. 23:00\n– fabuła idzie jak po sznurku; omijasz nudne sceny, serwujesz czytelnikowi samą esencję historii – ciachanie scen trochę filmowe, ale też nadaje dynamiki i życia tekstowi, który w streszczeniu wcale nie brzmi porywająco – dobra robota\n– pojawiły mi się skojarzenia z kryminałami Agathy Christie – jak najbardziej pozytywne, bo mimo klasycznego (nomen omen) tematu, byłaś w stanie zainteresować i wkręcić czytelnika w historię\n– motywacje bohaterów solidne i przekonujące – a to ważne, bo w twojej historii to właśnie motywacje napędzają fabułę i decydują o kierunku zdarzeń\n– lokacja oddana w sposób przekonujący i wiarygodny, podobał mi się klimat starożytnego Rzymu i to, jak subtelnie pokazałaś rolę westalki w tym świecie (tym bardziej interesujące dla mnie, współczesnego czytelnika, jako że podobnego stanowiska obecnie nie posiadamy)\n– podium było i u mnie, i w konkursie – gratuluję!\nkobieta, Łódź | 07.05.19, g. 13:00\nNic nie zapowiadało, że prośba niejakiej Kluentii, szukającej u siostry-westalki protekcji w sprawie chutliwego młodzieńca, który dopuścił się zniewolenia niewinnej panny, przerodzi się w całkiem interesujące śledztwo, obfitujące w szereg nieprzewidzianych zdarzeń i zaskakujących zwrotów. Rzecz została opisana w sposób zajmujący i z niewątpliwym znawstwem tematu, więc nic dziwnego, że Zapach chłopaka czytałam z przyjemnością, która jednakowoż byłaby większa, gdyby opowiadanie nie zawierało tak wielu usterek.\n– … więc może tym razem byś łaskawie zrobiła to dla mnie, co? –> Zbędna spacja po wielokropku.\n– Awito – powiedziała moja siostra ze zniecierpliwieniem, – Czy ty mnie w ogóle słuchasz? –> Przed półpauzą nie stawia się przecinka.\n– Awito – powiedziała moja siostra ze zniecierpliwieniem – czy ty mnie w ogóle słuchasz?\n– Ale zrobisz? Ja wiem, że…. –> Zbędna kropka po wielokropku. Po wielokropku nie stawia się kropki.\n– A niby czemu – wycedziłam, – kapłanka Westy… –> Zbędny przecinek przed półpauzą.\n– I nie macie nawet cienia nadziei – zapytałam, – że sąd go uwolni od winy? –> Jak wyżej.\n‑ Moja pani ma dziś niedobry dzień… –> Zamiast dywizu powinna być półpauza.\n– Pani – Syra ukłoniła się pokornie, – jako westalka… –> Zbędny przecinek przed półpauzą.\n– Azyniusz na ciebie liczy, pani – powiedziała, – ale też… –> Jak wyżej.\n– Jeżeli tak – zdecydowałam, – to ja… –> Jak wyżej.\n…na umówione spotkanie z Oktawiuszem Ligurem.. –> Jeśli zdanie miała kończyć kropka, jest o jedną kropkę za dużo, a jeśli miał być wielokropek, brakuje jednej kropki.\nPrzysunęłam sobie krzesło i zadekretowałam: – Proszę mi wszystko opowiedzieć. –> Na czym polega rzeczone zadekretowanie?\nPrzelana krew…. – zaczął… –> Zbędna kropka po wielokropku.\n…okrutna śmierć Tytusa Anniusza woła o pomstę do bogów, a zbrodniarz…. –> Jak wyżej.\nKluentia sięgnęła po figę i ugryzła kawałek. Nie spuszczałam z niej oczu. –> Z Kluentii czy z figi?\n…i zobowiązałam się, że…. – Zbędna kropka po wielokropku.\n…ogromnym wachlarzem z piór, – to jest… –> Zbędny przecinek przed półpauzą.\n– Ubierz się i czesz się porządnie, nie tak, jak zwykle, i staw się, by im towarzyszyć. –> Lekka siękoza. Literówka.\n…nie ma się o co obrażać, młoda damo…. –> Albo kropka, albo wielokropek.\n…jak spadła na wszystkich ojcobójców i gwałcicieli…. –> Jak wyżej.\n…nie zamierzałam wdawać się z tym sztubakiem w debaty… –> Nie wydaje mi się, aby sztubak miał rację bytu w tym opowiadaniu.\n…i o co, na bogów, ty z kolei szlochasz, kobieto? –> Czy można płakać o coś?\nAle Oktawiusz powiedział.. –> Wielokropkowi brakuje jednej kropki.\n– Myśmy przyszli się mścić…. –> Zbędna kropka po wielokropku.\n…i jestem jego…. No, żoną. –> Jak wyżej.\n…popatrzył oskarżycielsko na Oktawiusza, – że znowu… –> Zbędny przecinek przed półpauzą.\n– … no ale pan wcale nie miał zamiaru się żenić. –> Zbędna spacja po wielokropku.\n– Nie, nie wolisz – powiedziałam, starając się… –> Nie brzmi to najlepiej.\n– Dobrze, dobrze – machnęłam ręką. Co to za służąca?\n– A to musicie panią Furię pytać – Lagiskus machnął ręką… –> Jak wyżej.\n…a my z z Syrą ruszyłyśmy do Domu Westalek. –> Dwa grzybki w barszczyku.\nOślepiona od ulewy… –> Raczej: Oślepiona ulewą…\nkobieta, 47 lat, Kraków | 07.05.19, g. 15:22\nReg, bardzo dziękuję. Poprawki Twoje i Starucha będą bardzo pomocne. Mam chwilowo mały koszmar w pracy, ale w ciągu najbliższych dni powinnam się wyrobić z wprowadzeniem niezbędnych korekt.\nkobieta, Łódź | 07.05.19, g. 15:39\nBardzo proszę, Ninedin.\nI życzę, aby mały koszmar w pracy zniknął, nim, nie dajcie bogowie, zdąży przerodzić się w większy. ;)\nkobieta | 09.05.19, g. 09:32\ndoczekać się na solidną letnią burzę\nRaczej: doczekać się burzy.\nmoże tym razem byś łaskawie zrobiła to dla mnie\nKolokwialne, ale to nie szkodzi, buduje postać.\nty mnie kompletnie nie słuchałaś\nNo to krótko a konkretnie\nNo, to krótko, a konkretnie.\nNa pewno taki retor by nie kłamał, nie za takie stawki.\n^^ Nothing ever changes :)\nTo nie jest komentarz, tylko dygresja – dlaczego niewolnica zawsze ma na imię Syra?\nmuszę przegadać z kimś całą sprawę\nMoże jednak "obgadać"?\nprawo łaski dla skazańca, ale ono powinno być skutkiem przypadkowego spotkania\nTo nie jest mętne, ale trochę nie teges.\nJako westalka, musiałam\nskulonego w odrobinie cienia, rzucanego przez rachityczną sosenkę\nHmm. Tak sobie wybrał taki skraweczek? ;)\njako westalka, jesteś wybranką\nOna sobie naprawdę na za dużo czasami pozwala.\nTrochę się szyk poplątał.\nPrzyjmie wszystko, co zrobisz, za wolę bogów.\nJako wolę bogów.\nJak rzekomą, skoro wszyscy wiedzą, że młody to zrobił?\nKropki się rozmnożyły.\nHmm, może bez przesady :)\nzapytać, odkąd to z niej taki prawnik\nTo zrobiłabym raczej małą literą, ale pewność mam tylko na 90%.\nnic innego jak uniki\nNic innego, jak uniki.\nw życiu bym o stosunki z nią nie posądzała\nSzyk troszkę nie teges.\nzacznie wachlować ją ogromnym wachlarzem z piór\nwyklina i płacze\nWyklina się kogoś.\nma za przyczynę żądanie\nHem, hem. Literówka. ;)\nAle ojcobójca to taki, co zaciukał własnego ojca?\nChyba lepiej by było "o retoryce" (i "o mitologii").\nNo tylko że Oktawiusz\nNo, tylko, że Oktawiusz.\nNo ale ona\nNo, ale ona.\nNo więc było\nNo, więc było.\nNo tyle że\nNo, tyle, że.\nnadzieję, że (…) byli teraz kolektywnie\nSą wkurzeni – consecutio temporum u nas nie obowiązuje.\nkolektywnie a mocno\nKolektywnie, a mocno.\nA to musicie\nA, to musicie.\nnic nie rozumiejącym wzrokiem\nPalec Ci się omsknął.\nnie miałam już powrotu\nWyszłam stamtąd, ścigana\nKurczę, fajne, tylko… na początku jest śmiesznie, wesoło, a funny thing happened on the way to the forum, mimo ciężkiej tematyki. A potem taki nagły zwrot. Sama nie wiem, co o tym myśleć.\nTak czy siak, przyzwoity kryminał, choć fantastyka w zasadzie pełni rolę przyprawy.\nkobieta, 47 lat, Kraków | 09.05.19, g. 16:55\nDzięki, Tarnino! Chyba mam już komplet porad poprawkowych, mogę je wprowadzać!\nkobieta | 10.05.19, g. 07:25\nMasz też pingwina ^^\nkobieta, 47 lat, Kraków | 10.05.19, g. 16:05\nPingwin jest piękny i dobry, dziękuję za pingwina.\nmężczyzna, 33 lata, Gdańsk | 10.05.19, g. 23:16\nMoje pierwsze skojarzenie – “Wiek zdrady”. Słaby film, ale mam do niego nostalgiczny stosunek. Twój Rzym oraz cała zagadka przywodzi mi właśnie na myśl klimat z tego filmu. Klimat codzienności tego okresu, nie zaś niezwykłości. To dla mnie zaleta, bo w jakiś sposób mogę się przenieść w tamten czas, a nie myśleć o pompatycznych treściach, jakie z reguły wyłaniają się z kart takich tekstów.\nJest jednak rzecz rzecz, która mi trochę psuje fabułę. To fantastyczne rozwiązanie sprawy. Dosłowna “deus ex machina”. Przez to poczułem zawód – śledztwo, miast doprowadzić do jakiejś konkluzji, nagle się urywa. Zapewne kwestia limitu, ale mimo to uczucie braku satysfakcji po rozwiązaniu zagadki pozostało. Po prostu przydałaby się tu jakaś kulminacja.\nWykonanie techniczne z chrobotało. Nie raz i nie dwa widziałem dwie kropki na zakończenie zdania. Czy za tym coś stało, czy to chochliki, które się zakradły przez niesforną klawiaturę ;)\nPodsumowując: nietuzinkowy koncert fajerwerków, dający poczuć codzienność starożytnego Rzymu. Paradoksalnie przeszkadza mu nagły, fantastyczny koniec.\nkobieta, 47 lat, Kraków | 18.05.19, g. 00:05\nPOPRAWIŁAM złe przecinki, złe kropki i zły styl. Jeszcze raz dziękuję za wszystkie porady :)\nBo imiona niewolnikom nader często nadawano od pochodzenia (ich samych albo ich rodziców), a niewolników ze Wschodu, czyli z prowincji Syrii, było zdecydowanie dużo. Stąd Syrus i Syra jako częste imiona :)\nmężczyzna, Rumia | 24.05.19, g. 11:27\nNie wiedziałem, że westalki mogły ułaskawiać. Bardzo fajnie wykorzystałaś ten fakt do zbudowania swojej opowieści. Zgadzam się też z kam_mod, że dobrze pociachałaś sceny :). Ja również nie czułbym się zaintrygowany, gdyby ktoś w kilku zdaniach opowiedział mi tę historię, natomiast Ty przedstawiłaś ją w taki sposób, że z każdym kolejnym fragmentem coraz bardziej chce się wiedzieć, jak to właściwie było. Rzym też czuć :).\nMoże to nie jest zarzut przez duże “Z”, ale jestem zdania, że element fantastyczny zdecydowanie nie jest tu niezbędny i na pewno nie oparłby się brzytwie Lema itp. Nawet mi się spodobał ten pomysł, że drań nieświadomie drugi raz smalił cholewki do tej samej dziewczyny, choć przy odpowiedniej dozie wyobraźni, można by sobie wyobrazić takie zakończenie i bez istot nadnaturalnych. No i tytuł nie jest dla mnie szczególnie pociągający ;).\nkobieta, 47 lat, Kraków | 01.06.19, g. 19:10\nWiecie co, ja się w sumie z Wami zgadzam, że zabójczynią spokojnie mogła być zwykła dziewczyna. Tyle że to w efekcie dałoby mi inne opowiadanie, i to niekoniecznie przez brak elementu fantastycznego.\nPewnie wina jest po mojej stronie i w tekście za mało to widać, ale:\nAvita jest kapłanką. W Rzymie oznacza to przede wszystkim, że jest współodpowiedzialna za ład i porządek świata. Darowanie winy morderczyni, rezygnacja z jej ścigania – nawet gdyby bohaterka ją rozumiała i w jakimś stopniu akceptowała jej motywy – oznaczałoby fundamentalne sprzeniewierzenie się idei bycia tym, czym Avita jest; oznaczałoby nie tylko zastąpienie sędziego i sądu, ale ryzykowanie ładu gwarantowanego przez bogów. To opowiadanie nie mogłoby skończyć się tu, gdzie się kończy obecnie: musiałoby być albo o ściganiu i karze dla zabójczyni, która jest przecież też ofiarą, albo o Avicie buntującej się przeciw ładowi rzymskiego świata. To by mogło być dobre opowiadanie… Nie, nie oszukujmy się, to mogłaby być co najwyżej dobra mikropowieść, jeśli w ogóle mikro-. Idea, że zabiła boginka, wprowadza element bardzo charaktersytycznej dla Rzymian (Greków też) sprawiedliwości: ludzie nie mają tu już nic do powiedzenia, siła wyższa, stale i czynnie obecna w ich świecie, zainterweniowała. Taką miałam ideę, zastanawiam się, czy/jak dałoby się ją lepiej zrealizować.\nkobieta, 25 lat, Wrocław | 01.06.19, g. 23:35\nSolidny, ciekawy kawałek tekstu o charakterze dochodzeniowym.\nKlimat Rzymu – jest (momentami nawet przywodził mi na myśl “Gladiatora” :D), łącznie z odpowiednim słownictwem\nDrabinka społeczna – wyraźnie odczuwalna\nMotyw bogów/nimf – na początku sądziłam, że będzie przewodził w fabule, ale im dłużej nic z nim się nie działo (poza ciągłym przysięganiem :p) zdążyłam uwierzyć, iż nie o to chodzi, aż tu w zakończeniu cyk – i jednak jest :)\nPrzez całe opowiadanie mowa o konkretnym chłopaku – zalotniku, którego ostatecznie wcale nie spotykamy i czułam z tego powodu mały zawód, lecz jednocześnie takie rozwiązanie wątku przekornie przypadło mi do gustu.\nCałość mogłaby być odrobinę krótsza. I więcej nie będę narzekać :)\nTytuł intrygujący. W pierwszej chwili skojarzył mi się z “Pachnidłami”.\nmężczyzna, 40 lat, Wrocław | 06.06.19, g. 07:24\nZaglądam z nieśmiałością, bo spodziewam się gromów ciśniętych, lub choćby wzgardy okazanej, wszak usprawiedliwienia dla mego spóźnienia nie ma. Mógłbym co prawda winą obarczyć porządek świata, który stał się ostatnio bardzo nieporządny, Cloaca Maxima po prostu, jednakże fakty są takie, iż to tylko i wyłącznie moja mea culpa.\nA tekst jest bardzo dobry. Zarówno pod względem historyczno-geograficznym (okej, tutaj się wymądrzam, bo znasz realia epoki nieporównywalnie bardziej, ale też chodzi mi nie tyle o prawdziwość szczegółów i akademicką akuratność owej rzeczywistości – tego, będąc zwykłym barbarzyńcą, nie mógłbym ani zweryfikować ani należycie docenić – a raczej o popartą solidną wiedzą umiejętność oddania klimatu charakterystycznej "rzymskości" w sposób, który u każdego czytelnika wywołuje myśl – tak, to jest właśnie Starożytny Rzym") jak i fabularnym. Istotnie, historia jest dość prosta, ale wciągająca i interesująca. Kojarzy się nieco z "Wiekiem Zdrady", ale nie ze względu na pomysł, tylko kryminalny charakter i pewną lekkość (mimo wcale nie lekkiego tematu) widoczną głównie w dialogach.\nCo do zakończenia, to wrażenia mam mieszane. Zdaję sobie sprawę (zwłaszcza po lekturze komentarzy) że gdyby zrezygnować z elementu fantastycznego, byłby to inny tekst, o innej wymowie. Niestety dla wielu czytelników (na przykład dla mnie :-)) którzy nie orientują się w pewnych aspektach mentalności Rzymian (czy Greków) takie rozwiązanie intrygi sprawia wrażenie "Deux (i to właściwie dosłownie) ex Machina", wydaje się sztuczne i niepotrzebne. Cóż, nie można Cię winić jednak za trzymanie się ducha epoki :-)\nPodsumowując – bardzo dobry tekst i satysfakcjonująca lektura.\nMumin spóźnia się jeszcze bardziej, ale z pewnością przybędzie, jak wszyscy to wszyscy :-)\nmężczyzna, Bochnia | 09.06.19, g. 11:45\nWpuszczałam kochanka, oszukałam ciocię, jak głupia uwierzyłam w ten rozwód! Na dodatek jeszcze pojechałam za uwodzicielem i dałam mu [+się] nabrać\nkazałam zanieść do się do caupony w lektyce.\n– Nie.. – urwałam,\nMam mieszane odczucia. Opowiadanie jest dobrze zdynamizowane i szybko się je czyta. Widać, że znasz się na rzeczy, nie lejesz wody, operujesz faktami – nie w nadmiarze, a przynajmniej ja nie poczułem się przytłoczony nadmiarem informacji. To opowiadanie historyczne, trochę obyczajowe, trochę kryminalne, ale czy fantastyczne? Długo kazałaś czekać na ten motyw fantastyczny, a to, co ostatecznie się pojawiło, bardzo mnie rozczarowało. Mamy kobietę, która twierdzi, że jest nieśmiertelną nimfą. Ktoś to sprawdza? Próbuje ją zabić? Widzi, jak wstaje, pomimo śmiertelnych obrażeń? Nie, Awita wierzy “nimfie” na słowo; zresztą o kulawości tej postaci jeszcze za chwilę. Rozumiem, że czasy starożytne mają swoją specyfikę i ta mistyczna, religijno-mitologiczna otoczka była ważnym elementem życia ówczesnych ludzi, jednak odniosłem wrażenie, że nie wyszłaś poza ramy kultu, nie nadałaś wierzeniom realnych kształtów, choćby przez podkreślenie nadprzyrodzonych zdolności nimfy, i w efekcie okazało się, że za wszystkim stoi zraniona nieodwzajemnioną miłością kobieta. Nic fantastycznego, za to samo życie.\nPodobała mi się różnorodność bohaterów i wyjątkowość każdego z nich. Są różni, a przez to ciekawi. Oprócz Awity, która jest kreowana na autorytet, a zachowuje się jak chorągiewka na wietrze. Daje się manipulować tak siostrze, jak i służącej. Niby prowadzi śledztwo, ale zwykle jej obecność służy tylko za pretekst do wygłoszenia kwestii przez kolejno wprowadzane postaci. Ze dwa razy dziękuje bogom za szczęśliwy zbieg okoliczności. Awita z początku nawet podejrzliwie podchodzi do siostry, przeczuwając jej matrymonialne motywacje, jednak cóż z tego, skoro później niemalże bezrefleksyjnie dopuszcza ją do spotkania z Annią, chociaż na tamtym etapie śledztwa Kluentię stawiałbym wśród podejrzanych zabójstwa ojca Anni. Na siostrę nie pada nawet cień podejrzenia przez całą historię, co czyni Awitę w moich oczach raczej kiepskim detektywem.\nJeszcze na koniec wydaje mi się, że językowo tekstu nie udało Ci się utrzymywać ciągle w ryzach. Parokrotnie napotykałem się na takie dość współczesne wyrażenia: serio, dobra, wkurzony. Zgrzytało mi to i nawet pal licho wypowiedzi, ale narracja, ponieważ pierwszoosobowa, wydaje mi się, że powinna unikać takich sformułowań i być bardziej konsekwentna.\nkobieta, 47 lat, Kraków | 09.06.19, g. 12:41\nDziękuję i za dobre słowa, i za krytykę. Nie chcę zabrzmieć jak jakaś nadgorliwa naiwna osoba, ale serio, człowiek się czytając komentarze bardzo dużo uczy i przynajmniej mnie one bardzo pomagają, pozwalając zobaczyć rzeczy z innej perspektywy.\n@thargone: Dzięki. Nie przestaję się zastanawiać nad tym, co by zrobić z tym zakończeniem, żeby było bardziej satysfakcjonujące, ale na razie nie mam specjalnie dobrych pomysłów, niestety.\n@Mr_Brightside: współczesne wyrażenia są całkowicie celowe. Ci ludzie byli ludźmi, łacina [w której domyślnie myśli bohaterka] ma całe mnóstwo kolokwializmów, wyrażeń potocznych i słów/zwrotów z mniej lub bardziej niskiego rejestru. Oni naprawdę nie mówili i nie myśleli o sobie tonem “Otom gniewny, ja mąż rzymski”; ten wysoki ton jest typowy dla pewnych form literatury, ale przecież nie jedyny w języku. Tłumacząc potoczny tekst z łaciny, jako łacinniczka, użyłabym zwrotów i słów w rodzaju “facet”, “koleś”, “wkurzony” bez mrugnięcia okiem.\nA detektyw kiepski to jest na pewno ze mnie: do głowy by mi nie przyszło podejrzewać siostry o ewentualne zabójstwo ojca Annii, wydaje mi się to nielogiczne, ale podejrzewam, że to dlatego, że czytelnik widzi zawsze i szerzej, i inaczej. To strasznie fajne zobaczyć nagle nieoczekiwaną stronę własnych pomysłów. Generalnie dziękuję za uwagi, bo jak je przemyślę, to pewnie przy następnym tekście pewne rzeczy pójdą mi inaczej.\nmężczyzna | 09.06.19, g. 12:53\nKolejne dość długie opowiadanie i kolejne, które czyta się naprawdę dobrze – masz ten dar ;)\nW kwestii treści czuję się rozdarty. Przede wszystkim, że rozwiązanie nie sprostało oczekiwaniom. Było chyba zbyt “oderwane” klimatem i przyjętą wcześniej konwencją. Od kiedy zaczęłaś o tych nimfach zrobiło się dziwnie i jakby mniej atrakcyjnie. Miałem tu wrażenie takie jak w Kocie Baskerville’a Cobolda – kryminał kończy się magicznie. I tyle.\nA trochę szkoda, bo dużo miejsca i wysiłku poświęciłaś na zbudowanie spójnego, barwnego świata. To jak w teatrze – dekoracje były świetne, gra aktorska niczego sobie (o tym za chwile), ale scenarzysta z Hollywood nie sprostał zadaniu. Czy może – sprostał na swój sposób. Akurat nie na taki, jaki przepadłby hrabiemu do gustu. Zdarza się.\nBohaterowie, no właśnie… Za dużo A. To przede wszystkim. Tytus mieszał mi się trochę z Aulusem, musiałem się cofnąć i to sobie poukładać. Dużo czasu niby nie zajęło, ale gdy tak dobrze się czyta, to sama wiesz – nie chce się cofać ;)\nWarsztatowo dobrze, choć przydałby się jeszcze jakiś szlif. Trochę niedoróbek tam było.\nTytuł fajny, ale mylący. Zupełnie nie kojarzy mi się z tym tekstem.\nkobieta | 09.06.19, g. 12:58\nOni naprawdę nie mówili i nie myśleli o sobie tonem “Otom gniewny, ja mąż rzymski”; ten wysoki ton jest typowy dla pewnych form literatury, ale przecież nie jedyny w języku.\nWszystkim powtarzam, żeby dali sobie spokój z tymi “dostrzegał”, “gdyż” i “azaliż”, ale czy ktoś słucha? ;D\nkobieta, 47 lat, Kraków | 09.06.19, g. 13:13\nTak, dokładnie tak. I nie pomaga. Moim studentom się zwykle włącza przy tłumaczeniu z łaciny/greki jakiś tryb +100 do wzniosłości/archaizacji. :D\nkobieta | 09.06.19, g. 14:32\nI przybyła Godzilla,\na kroki jej niby gromy ziemią trzęsły,\nrybak zaś z Nipponu rzekł:\no, wielka Amaterasu! Pomagaj, bo oto\nprzybyła Godzilla i emisją wielkiego Roentgena zionie!\nXD (Wielka improwizacja!)\nmężczyzna, Bochnia | 09.06.19, g. 19:46\nCiekawa uwaga z tą przesadną stylizacją historycznych tekstów, bez dwóch zdań przyznaję rację!\nZwróciłem jednak uwagę na trochę inny szczegół – mamy do czynienia z wysoką kapłanką, którą obowiązuje chyba w sytuacjach oficjalnych jakaś etykieta – jeśli nie formalna, to na pewno obyczajowa. Nie wyobrażam sobie, żeby w czasach współczesnych jakiś kardynał czy biskup wystąpił publicznie i używał słów “serio”, “wkurzył”. ;)\nkobieta, Gdańsk | 09.06.19, g. 22:59\nHi, hi, ale nie zawsze to były oficjalne wypowiedzi:), tutaj ich nie było, więc…\nJa tam ufam Ninedin:)\nWiesz z przekładami, tłumaczeniami to powoli rewolucja i chyba jej sprzyjam:), tylko warunek stawiam jeden – brak symplifikacji, a w tekstach Ninedin nie znajdziesz tego, choćbyś szukał igły w stogu siana:D\nmężczyzna, Kraków | 14.06.19, g. 23:04\nPrzybywam późno, bo odstraszył mnie tytuł. Im było goręcej, tym bardziej mnie odstraszał ;)\nFajne to jest. Tym fajniejsze, że mam świadomość, że wiesz o czym piszesz i można Ci w sferze faktograficznej zaufać. Sprawdziłem raz – datę deifikacji Cezara – i więcej już sprawdzać nie będę. To naprawdę komfort dla czytelnika, móc tak z zaufaniem do autora poznawać historię i obyczajowość innych realnych światów przy okazji lektury atrakcyjnej formalnie fikcji.\nZarzuty, które się pojawiają (tak dotyczące wplecenia fantastyki, jak i pewnych niedostatków rysunku psychologicznego) wynikają z faktu, że jest to ewidentnie element cyklu opowiadań, i pewne smaki nabiorą wyrazistości dopiero na tle całości. Której to całości jestem bardzo ciekaw – tak jako zwykły czytelnik, jak i upierdliwy krytyk. Jako ten drugi, obawy mam raczej w stosunku do rozwiązań formalnych niż pomysłów i prowadzenia postaci. Myślę sobie np. że ten tekst jest bardzo dynamiczny, jeśli chodzi o wprowadzanie twistów, realizowanych głównie przez zaskakujące frazy otwierające lub zamykające poszczególne epizody. To rozwiązanie atrakcyjne dla czytelnika, ale nadużywane i powtarzane w kolejnych opowiadaniach mogłoby stać się nużące. Dlatego ciekaw jestem Twojego pomysłu na sprzedanie kolejnej opowieści.\nP.S. Młody Gajusz Oktawiusz skojarzył mi się z panem Muldgaardem Chmielewskiej ;)\nkobieta, 29 lat, Kraków | 15.06.19, g. 09:30\nOpowiadanie na pewno jest wyraziste i złożone pod względem etycznych dylematów + dobrze oddane tło historyczne. Jest też nieco przegadane, ale w tak stylizowanym kryminale to nie jest zarzut. Główna bohaterka mnie irytowała, wydała mi się napuszona i z moralnością pani Dulskiej, ale miała prawo taka być. Realnym zarzutem co do konstrukcji jest to, o czym już wspominano – czyli element fantastyczny doklejony w ostatnim akcie, niewiarygodność postaci nimfy i rozwikłanie zagadki trochę na szybko. Wszystko szło w miarę równo i przekonująco do tego momentu. Na moje oko przy tak licznych wezwaniach bóstw, sprowadzenie jakiegoś i uwikłanie w sprawę byłoby dość proste. Nie jestem jeszcze pewna, jak powinnam zagłosować.\nJakieś tam ostatnie ślady po niedoróbkach zostały, ale nie wypisałam ich, bo czytałam na telefonie. No i te myślniki w wypowiedziach, których już się czepiałam… ;)\nEdytka: po namyśle i lekturze wszystkich opowiadań, dam tak, ale nie odstraszaj więcej takimi tytułami ;)\nZaangażowałaś mnie w lekturę, kogoś polubiłam, kogoś znielubiłam (a trzeba umieć wykreować postaci tak, żeby wywołały emocje), czegoś się dowiedziałam, wszystko szło sprawnie w kwestii zaangażowania w świat, kryminał pierwszorzędny, a pewne potknięcia w finale nie przeważają szali.\nkobieta, Kraków | 16.06.19, g. 10:13\nLubię to opowiadanie, opisaną w nim historię, ale muszę przyznać, że widać w nim wciąż pewien pośpiech narracyjny – to jeden z tych tekstów, który sprawdziłby się lepiej jako mikropowieść. Z rozwinięciem wątków postaci, może z intrygą polityczną.\nA w kwestii tytułu… Rzuciliście różnymi interpretacjami, a o dziwo umknęły dwie, z czego jedna wydawała się oczywista, i bardzo mnie zastanawia, czy “zniechęcający” tytuł jest równie zniechęcający w tej właśnie wersji, która zaistniała w popkulturze, a pochodzi z tego samego źródła, co u ninedin – “Zapach kobiety” ;)\nOpowiadanie, jak podejrzewam, poległo trochę na tym, że historia, na którym jest oparte, nie należy już do kanonu lekturowego czy kulturowego – to przecież “Don Juan”, a konkretnie mozartowski “Don Giovanni”. W zasadzie retelling, bardzo sprytny, bo i do tej opery istnieją interpretacje o charakterze nadprzyrodzonym. Jeśli wyguglacie streszczenie libretta, wszystko stanie się jasne (”zapach kobiety” to cytat z tegoż libretta). Jak dla mnie ten retelling jest bardzo fajny, bo przepisuje historyjkę nie tylko na inną epokę, ale i na inną ontologię.\n(Nawiasem mówiąc, ja też kiedyś – w oryginalnej konkursowej wersji “Kroków Komandora” – przeliczyłam się z powszechnością znajomości motywu Don Juana…)\nkobieta | 05.04.20, g. 17:05\nUłaskawisz syna Aulusa Azyniusa, jak go skażą przez tę dziewczynę, prawda?\nRaczej na pewno go skażą, prawda?\nPrzysługa za przysługę, obiecanki, kombinowanie i załatwianie za plecami męża i rodziny rozmaitych mniej lub bardziej legalnych sprawek – o, w tym moja siostra była świetna;\nCzy Kluentia miała w końcu męża (żywego!), a Awita tylko wrednie insynuowała, że siostra zagięła parol na Azyniusza? O, tymi słowami:\n– Podejrzewam – przyznałam – że moja siostra po prostu chce się wydać za starego Azyniusza. Niedawno owdowiał, ma ponoć spory majątek w Lacjum. Wygląda na jej typowy obiekt małżeńskich łowów.\nCzy nie miała męża i chodzi o jej działalność za plecami ś.p. Kwintusa Newiusza (Rozpoznali kroki Erynii), co wszak byłoby usprawiedliwione absolutnie nieodwracalnymi okolicznościami?\nBo jest jeszcze taka informacja: (…) kiedy była jeszcze żoną senatora! (…) A jak nie ma męża (choćby i senatora), to i nie ma jego pleców.


Subiektywnie o życiu: Warszawa 2009\nNie wiem jak inni Blogerzy, ale ja bardzo lubię wycieczki po Polsce. Cztery lata temu obraliśmy za nasz kierunek Warszawę. Zdjęcia, które poniżej przedstawiam nie są niestety rewelacyjne jakościowo, ale wtedy do dyspozycji pozostał nam dość wiekowy aparat.\nPobyt w stolicy trwał trzy dni jedynie, jednak zaliczyliśmy najważniejsze dla nas miejsca.\nPierwszego dnia postawiliśmy na historię. W związku z moimi zainteresowaniami, nie mogło obyć się bez Powązek oraz odwiedzenia grobu Ireny Sendlerowej i Władysława Szpilmana. Odwiedziliśmy także Muzeum Powstania Warszawskiego oraz zobaczyliśmy pozostałości po getcie. Przypadkowo trafiliśmy także na Umschlagplatz. Liczne wojenne naleciałości w formie tablic czy innych upamiętniających wydarzenia II wojny światowej znaków przeniosły nas mentalnie do tamtych czasów. Przyznam szczerze, że oglądałam już wtedy „Czas honoru” i śledzenie losów serialowych bohaterów i tym samym Warszawy przyczyniło się w dużej mierze do obrania za cel podróży stolicy.\nKolejne dni spędziliśmy w nieco ‘luźniejszy’ sposób. Zaliczyliśmy Łazienki, które bardzo mi się spodobały. Lubię tego rodzaju klimaty. Mieliśmy ustaloną trasę po Warszawie, zawierającą najważniejsze dla nas obiekty, tak więc zwiedzaliśmy stolicę spacerowo. W naszym repertuarze, ostatniego już dnia, nie zabrakło także ZOO.\nZastanawiam się czy inni Blogerzy mają tak, że po obejrzeniu jakiegoś filmu czy ulubionego serialu odczuwają później zwiększoną chęć obejrzenia miejsc filmowych akcji na żywo. Ja zdecydowanie tak. Wiadomo, że priorytetem są dla mnie zainteresowania i do pewnych miejsc nie ciągnęłoby mnie mimo obejrzenia licznych filmów, powstałych w konkretnym kraju czy mieście. Tak czy owak zapałałam ogromną chęcią zwiedzenia USA wzdłuż i wszerz, ale także odwiedzenia bardziej osiągalnych dla mnie terenów jak Zakopane, właśnie przez pryzmat obrazów telewizyjnych bądź kinowych. Tak mi się przynajmniej wydaje;)\nAutor: Ewa o 17:37\nrobaszekk 24 marca 2013 18:06\nW Warszawie jest sporo miejsc wartych odwiedzenia, my też zrobiliśmy sobie wycieczkę kilka miesięcy temu po tym mieście, ale że byliśmy tam tylko trzy dni, to niewiele zdążyliśmy zobaczyć. W dodatku była okropna pogoda, więc powtórzymy to innym razem :)\nkas.aspires 24 marca 2013 18:21\nRównież uwielbiam podróże po Polsce i nie tylko. Mam nadzieje, że w przyszłości stanę się takim małym podróżnikiem :)\ntoPestka! 24 marca 2013 18:46\nMieszkałam w Warszawie, teraz przeprowadziłam się pod miasto ale bardzo tęsknię za rowerowaniem po Warszawie;) Fajna wycieczka!\nSylwia 24 marca 2013 19:14\nDokładnie w tym samym miejscu mam zrobione zdjęcie w Ogrodzie Saskim z fontanną w tle :)\nThe Lucky Mo 24 marca 2013 19:26\nPróbuje namówić mojego Grześka do odwiedzenia Warszawy, jednak to miasto on nie koniecznie lubi... może kiedys da się namówić bo ja bardzo bym chciała w końcu tam jechać:)\nCiekawska Magdalena 24 marca 2013 19:49\nŚwietne zdjęcia; )\nWycieczki zawsze śa fajne ;)\nUnknown 24 marca 2013 21:44\nW Warszawie nigdy nie byłam, mam nadzieję, że kiedyś uda mi się odwiedzić :D\nAgnieszka eS. 24 marca 2013 21:44\nfilmy, jak filmy, ale zdjęcia bardzo zachęcają mnie do odwiedzenia konkretnych miejsc :)\nNomorepainbitch 25 marca 2013 00:19\nŚwietny blog, na pewno będę odwiedzał. Cieszę się, że tu trafiłem :) sam uwielbiam podróże, więc sporo inspiracji odnajdę u Ciebie :)\nPani Poślubiona 25 marca 2013 10:03\nJa bardzo lubię wycieczki po Polsce :)\nUnknown 25 marca 2013 13:18\nmoj brat mieszka w w-wie i jest w tym miescie zakochany!\nja nie lubie duzych miast\nmoglabym byc zona farmera ;)\nParyska88 25 marca 2013 14:18\nKiedyś strasznie nie lubiłam Warszawy, ale po paru pobytach w tym mieście przekonałam się do niej :) Nawet chciałabym tam kiedyś pomieszkać.. A co do miejsc obejrzanych w filmach to mam tak samo.. szczególnie polecam Kraków, bo na żywo wszystko wygląda jeszcze ładniej niż na filmowych scenach:)\nUnknown 25 marca 2013 18:52\nnie pamiętam kiedy ostatnio byłam w Warszawie chyba na wycieczce w podstawówce:)\nfajnie tak sobie zwiedzać ja to też bym chciałam odwiedzić Zakopane:)\nbeauty-tester 25 marca 2013 20:42\nKathy Leonia 26 marca 2013 09:17\nja jestem również typem podróżnika:) tam gdzie mnie korci to jadę. teraz do odhaczenia mam Góry Stołowe;D\nEwa 26 marca 2013 17:37\nJa właśnie w majowy weekend wybieram się w Góry Stołowe i okolice Kłodzka:)\nPani Poślubiona 26 marca 2013 09:21\nDokładnie mało egzemplarzy jest na wysokich mężczyzn. Pan Narzeczony do niskich nie należy ma około 186 i trudno było coś znaleźć!\nUnknown 26 marca 2013 19:39\nPiękne zdjęcia :) uwielbiam Twoje koty i Twojego bloga! P.S. Zostałaś nominowana do The Versatile Blogger Award na moim blogu i zapraszam do zabawy :) :)\nUnknown 26 marca 2013 20:39\nSuper fotki ; ))\nBlogowy Świat 27 marca 2013 08:21\nja też bardzo lubię zwiedzać nasz kraj, jednak odkąd mieszkam za granicą do Polski głównie wpadam po to aby odwiedzić rodzinę ;)\nMarcysia. 28 marca 2013 12:31\nEm 29 marca 2013 10:28\nLubię oglądać filmy W. Alena. Fajnie potem zwiedzać te miejsca, które widziało się na filmie.\nGreen eire 29 marca 2013 18:25\nzapraszam ponownie zatem do stolicy:D\nVikiRdu 30 marca 2013 09:14\nEwa też tak mam, że chciałabym zobaczyć te miejsca, w których przebywali bohaterowie moich seriali czy filmów. I na pewno Warszawa jest punktem do którego chciałabym dotrzeć (bo byłam tam 2 razy, ale właściwie tylko wpadałam i wypadałam).


Z Regionu Gniew - NaszeMiasto.pl\nCzytaj najnowsze artykuły, oglądaj zdjęcia oraz filmy. Wybierając dziedzinę "Z Regionu Gniew" masz szybki dostęp do najciekawszych treści o tej tematyce.\n274 osoby pokonały dystans 10 km XXX Ulicznego Biegu Sambora |ZDJĘCIA\nAndrzej Rogiewicz z Grudziądza wygrał w Tczewie jubileuszowy, XXX Uliczny Bieg Sambora. Wiodącą ulicami miasta trasę długości 10 km pokonał w 30:37,47 min. Drugi był Sergiej Szewczenko z Ostrowa Wlkp. (31:04,29), a trzeci Dmytro Didovodiuk z Ivanofrankiwska...\nTomasz Góreczny, szef sędziów na Pomorzu: Sędziowanie daje dużo możliwości rozwoju, ale młodzi ludzie często liczą na szybkie awanse\nRozmowa z Tomaszem Górecznym, przewodniczącym Kolegium Sędziowskiego Pomorskiego Związku Piłki Nożnej, sędzią piłkarskim z przeszło 30-letnim doświadczeniem. Rozlały się w internecie informacje, że sędziowie z niskich lig narzekają na wynagrodzenie. Podobno miał być nawet strajk. Jest aż tak...\nHiperurykemia – jak ją diagnozować i leczyć?\nNa hiperurykemię choruje około 5 milionów Polaków. Schorzenie to w pierwszych stadiach przebiega zazwyczaj bezobjawowo - z tego względu bywa zbyt późno wykrywane. Powoduje to wiele negatywnych dla zdrowia konsekwencji i powikłań. Dlatego warto regularnie wykonywać badania kontrolne, określające...\nDożynki Województwa Pomorskiego ponownie odbywały się w Pelplinie. Najpiękniejszy wieniec, zdaniem komisji, to ten który zrobiło sołectwo Role - Wiatrołom, w gm. Miastko. Na drugom miejscu uplasował się wykonany przez Koło Gospodyń Wiejskich w Zelgoszczy, w gm. Lubichowo, a trzecią - medalową -...\nGala Pracodawców Pomorza Przedsiębiorcy Medykom. Środowisko biznesowe...\nPiłka nożna. W III, IV i V lidze oraz A i B klasie stoczyli kolejne...\nTym możesz zastąpić masło. Oto najlepsze zamienniki masła, które...


Biuro Podróży "Safari" Adam Michalak, informacje o firmie\nNa wstępie chciałbym przedstawić siebie i moją firmę "Safari". Istnieje ona od 1991 r. Nazwa firmy odzwierciedla moją fascynację światem przyrody Afryki oraz specjalizację biura turystyki przyrodniczej i edukacji ekologicznej.\nSłowo "safari" w języku arabskim i języku swahili oznacza podróż. Kojarzy się z bezkresnymi obszarami sawanny i obcowaniem z dziką przyrodą. Naszą ofertę kierujemy właśnie do tych, którzy wyrośli na książkach Sienkiewicza, Szklarskiego, Londona, Hemingwaya, Grzimka... . W dzieciństwie marzyli o dalekich wyprawach i chcieliby choć w części je realizować.\nFirma wyrosła na bazie zainteresowań światem przyrody i dalekich podróży a wsparta została wykształceniem przyrodniczym i zdobytym doświadczeniem zawodowym.\nW 1982 r. ukończyłem Wydział Zootechniczny Akademii Rolniczo-Technicznej w Olsztynie a praca dyplomowa dotyczyła biologii ptaków: kormorana i czapli siwej. Badania ornitologiczne prowadziłem w rezerwacie Czerwica koło Iławy i Wyspa Lipowa koło Morąga.\nDoświadczenie zawodowe uzyskałem pracując:\n- w Ogrodzie Zoologicznym Wybrzeża w Gdańsku na stanowisku asystenta hodowlanego;\n- w Sekretariacie Ogólnopolskiego Towarzystwa Ochrony Ptaków w Gdańsku (partner BirdLife International) na stanowisku specjalisty d/s ochrony ptaków i ochrony rezerwatowej (rezerwat Karsiborska Kępa koło Świnoujścia i rezerwat Beka koło Gdyni);\n- w Akwarium Gdyńskim Morskiego Instytutu Rybackiego na stanowisku starszego specjalisty i kierownika tej placówki;\n- jako wykładowca w zielonych szkołach przy zarządach parków krajobrazowych: Kaszubskiego Parku Krajobrazowego, Nadmorskiego P.K., Wdzydzkiego P.K., oraz w Zielonej Szkole w Brachlewie koło Kwidzyna i w Kątach Rybackich;\n- jako przewodnik turystyczny i pilot wycieczek po kraju oraz większości krajów europejskich.\nUczestniczyłem w wielu krajowych i zagranicznych warsztatach czynnej ochrony przyrody. Organizowałem wyprawy przyrodnicze do Norwegii, na Ukrainę i innych krajów. Spełniłem też swoje marzenie: byłem na safari po parkach narodowych Kenii!\nPosiadam uprawnienia przewodnika turystycznego po Trójmieście, pilota wycieczek, wychowawcy i kierownika kolonii. Zdobyłem patent sternika jachtowego i płetwonurka. Moje zainteresowania to także fotografia, wyprawy rowerowe, spływy kajakowe, jazda konna i narciarstwo.\nZdobyte umiejętności i doświadczenie staram się wykorzystać przy organizowaniu imprez turystycznych dla ludzi lubiących aktywny wypoczynek. W 1995 r. zarejestrowałem działalność biura turystycznego - organizatora imprez turystycznych. Zezwolenie Wojewody Pomorskiego nr 014, ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej organizatorów turystyki: TUZ Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych.\nBiuro Podróży "Safari" oferuje wyprawy wiążące aktywny wypoczynek z poznawaniem przyrody i historii regionu, po którym podróżujemy. To raczej klub ludzi o podobnych zainteresowaniach. Wędrówki po górach, żeglarstwo, spływy kajakowe, jazda konna, wyprawy rowerowe, narciarstwo, nurkowanie, obserwacje przyrody (w szczególności ptaków) i fotografowanie - to dyscypliny w których się specjalizujemy. Zapraszamy do korzystania z naszych usług i uczestnictwa w tworzeniu nowych propozycji. Wspólnie jesteśmy w stanie zorganizować wyprawy, które dla pojedynczych osób wydają się trudne lub niemożliwe do realizacji. Zorganizowana grupa turystów to mniejsze koszty i większe bezpieczeństwo niż przy wyjazdach indywidualnych.\nW naszych imprezach wykorzystujemy wiedzę i doświadczenie współpracujących z nami przyrodników, instruktorów sportowych, pilotów i przewodników turystycznych powszechnie znanych w niewielkim świecie prawdziwych entuzjastów tego rodzaju turystyki.\nZapraszamy do korzystania z naszych usług i do współpracy