02Fotomonter V I04Wywiad z Januszem Wilińskim06Poezja Bożena Kraczkowska07Poezja Piotr Piaszczyński09„Wawrzyn” 200910Proza K r z ys z tof Beśka12Dramat Paweł Jaszczuk16Galeria VariArt-u Barwy Grunwaldu18XX lat Instytutu Sztuk Pięknych UWM19Zabytkobranie20O kulturze w Internecie21Poezja Arno Holz22Proza A r kadius z Ł uba23Poezja Arno Holz24Wywiad z Krzysztofem Szatrawskim26Poezja Bożena Kraczkowska27XXXVII Spotkania Zamkowe28Felieton29Tajemnice czarnej wdowy recenzja30Droga do Grunwaldu31Ankieteria0 2 / 2 0 1 0Jedwabniki też walczą!Grunwald zobowiązuje. Rycerze w boju. VariArt dołącza.Nie będzie nas, co prawda, na polu bitwy, ale walczymyw Olsztynie – piórem i obrazem. My nie Krzyżaki – o tychpoczytacie w drugim akcie dramatu Pawła Jaszczuka „Ryn”oraz w nieocenzurowanym zapisie narady bitewnej, któryprezentujemy w „Fotomonterze”. Artystyczne wizje wiktoriigrunwaldzkiej przedstawiają malowane jedwabie w galeriiVariArt-u – obrazy twórców związanych z Instytutem SztukPięknych UWM.Rok 2010 to nie tylko Grunwald – Olsztyn żyje Rokiem FeliksaNowowiejskiego. O muzycznych inicjatywach upamiętniającychkompozytora opowiadają Janusz Wiliński i Krzysztof DariuszSzatrawski. Prezentujemy również ekslibrisy przygotowanedla WBP z tej okazji.20 lat, nie mniej, istnieje Instytut Sztuk Pięknych UWM,który prezentuje prof. Piotr Obarek. Rok temu wystartowało„Zabytkobranie”, o którym pisze Iwona Liżewska. Kilka miesięcyma dopiero Leksykon Kultury Warmii i Mazur – o jego powstaniui idei – Marcin Kapłon.Rocznice rocznicami – „Wawrzyn” jest i będzie. VariArtprezentuje tegorocznego laureata (proza Krzysztofa Beśki)oraz jednego z nominowanych (poezja Piotra Piaszczyńskiego,recenzowana szorstkim piórem Anny Rau).Oprócz tego, oczywiste: proza (tym razem Arek Łuba),poezja (Arno Holz), recenzje, felieton i ankieteria, w którejprzesłuchujemy bractwa rycerskie (zdradliwie wciąż walczącepo stronie krzyżackiej!).Skrzyżujmy miecze, skrzyżujmy pióra!Redakcja\nNowowiejskiego i próbując go poznać jako człowieka. I ta caławiedza dawała bardzo jasny obraz tego wykonania, bardzo jasnookreślała jego charakter – bez „przekombinowania”, bez szukaniaczegoś bardzo szczególnego. Ale również sam rodzaj muzyki, którajest tak napisana, że się ją śpiewa w naturalny, trochę nawetintuicyjny sposób. I to miało swoje konsekwencje w interpretacji,do której nikt na razie nie zgłaszał zastrzeżeń, nie dopatrzył się żadnychniezgodności, niejasności, nieprawd, półprawd...Dla Collegium Musicum nie było to pierwsze spotkanie z muzykąNowowiejskiego. Chór wykonywał również oratorium „QuoVadis?” w 1998 r. Jak porównałbyś te obydwa doświadczenia?Po pierwsze, innego rodzaju świadomość, pewna dojrzałość po tychdwunastu latach, które przyniosły ze sobą bardzo duży bagaż doświadczeń.Tamto wykonanie w Düsseldorfie, pod batutą OscaraBlaara, odbyło się w innej sytuacji, takiej atmosferze polsko-niemieckiejwspółpracy kulturalnej i miało inny odbiór. Śpiewaliśmyto z zupełnie inną emocją. Wiele różnych rzeczy złożyło się na to,że zgoła inaczej rozumiałem i odebrałem, czy też nie rozumiałem,tamtego Nowowiejskiego. Brak absolutnie wiedzy na jego temati dostępu do partytur dzieł chóralnych (poza drobnymi utworami)spowodował, że Nowowiejski został odrzucony, zapomniany. A terazodkryłem w tych mszach mnóstwo wartościowej muzyki i innegoNowowiejskiego, niż do tej pory znałem.Po drugie, inny rodzaj odpowiedzialności, zaangażowania. Za „MissaStella Maris” odpowiadałem w stu procentach – nie tylko za przygotowaniechóru, ale również za poprowadzenie utworu, więc to byłowykonanie od początku do końca moje. „Missa pro Pace” dyrygowałJanusz Przybylski, dyrygent Warmińsko-Mazurskiej Filharmoniiim. Feliksa Nowowiejskiego, i muszę powiedzieć, że on prowadził tędrugą mszę tak, jak ja bym poprowadził. I nie wiem, czy na skuteknaszej wymiany zdań przed nagraniem, czy on po prostu to samoczuł. Ja słyszałem siebie w tym i naprawdę bardzo dobrze się z nimprzy okazji tej mszy współpracowało.Ile trwały przygotowania do nagrania?Kilkanaście prób każda msza. Pierwszą mszę nagraliśmy w końcupaździernika, drugą pod koniec listopada. Każdy utwór to dwiesesje trzydniowe, po dziewięć, dziesięć godzin każda. Nagrywaliśmyte utwory w sali koncertowej szkoły muzycznej i tutaj jestem pełenpodziwu dla zespołu, który wytrzymał tyle godzin na stojąco na tejskrzypiącej podłodze. My jesteśmy bardzo emocjonalnym zespołemi ciężko jest stać na baczność, niemal nieruchomo, kiedy chce sięcoś oddać, a tu niestety trzeba, bo mikrofon jest dużo bardziej doskonałymi precyzyjnym uchem niż każde inne. W związku z tymmusieliśmy się bardzo mocno pilnować, było zupełnie inaczej, niżpodczas koncertu na żywo. Dla mnie to było szczególnie trudne podczasdyrygowania. Ale poradziliśmy sobie i właściwie dopiero ponagraniu zdaliśmy sobie sprawę, że trwało to tyle godzin. Myślę,że dużą rolę odegrały tu także przygotowanie, kompetencja i nieprawdopodobnyprofesjonalizm reżysera dźwięku i obsługi technicznejz DUX-a, które przerosły wszelkie moje oczekiwania. Takiejwspółpracy osób z reżyserki z wykonawcami nie doświadczyłemprzez prawie trzydzieści lat dyrygowania. Niesamowity profesjonalizm,ale też rewelacyjna komunikacja. Co nie jest takie oczywiste,bo my, dyrygenci, koncentrujemy się na zupełnie innych sprawach,na błędach, które ciągle się powtarzają i nad którymi ciągle siępracuje. A człowiek w reżyserce patrzy na to z innej perspektywyi musi to potem powiedzieć dyrygentowi, który nie zawsze sięz nim zgadza, bo przecież „swoje wie i słyszy”. Choć akurat w tymprzypadku nagrywający nie miał tego dylematu, bo zarówno ja, jaki cały zespół, prosiliśmy go o wszelkie reżyserskie uwagi. I muszępowiedzieć, że zespół wspaniale na nie reagował. Zrobiliśmycudowną rzecz i udało się to dzięki wspaniałej pracy zespołowej.My sobie dopiero po tych nagraniach zdaliśmy sprawę, jak katorżnicza,ciężka praca została przez nas wykonana, a nie zauważyliśmytego, tej katorgi, tego ciężaru podczas nagrania, bo ono się odbyłow takiej dobrej atmosferze i dało nam wiele przyjemności, której sięw ogóle nie spodziewaliśmy.Ta płyta dała Wam też przyjemność innego rodzaju – mówiętu o nagrodzie...Wokół tej płyty nie było żadnych planów komercyjnych.Planowaliśmy oczywiście koncerty, na pewno jeszcze we wrześniuzaśpiewamy w Poznaniu, chcieliśmy też w Watykanie wykonaćto z większym zespołem, ale na tym się skończyło. Później dowiedzieliśmysię o tym, że DUX zgłosił tę płytę do Fryderyka. I któregośdnia dzwoni do mnie Janusz Lewandowski i mówi, że płyta jest nominowana.I nie będę czarował – to był po prostu grom z jasnegonieba. Pogratulowaliśmy sobie tej nominacji, nacieszyliśmy się nią,w Olsztynie się zrobiło głośno, uaktywniły się nasze lokalne media.A potem pojechaliśmy na ogłoszenie wyników. W tym roku byłospecyficznie, ponieważ gala nie odbyła się w związku z katastrofąsmoleńską, ale atmosfera była nieprawdopodobna. Koncert miałmiejsce w Bazylice oo. Salezjanów. Zrobiło to na nas niesamowitewrażenie, bo było około dwóch tysięcy osób, które na co dzień oglądamyw telewizji, słyszymy w radiu, znamy z płyt, z różnego rodzajukonkursów, festiwali. A tu w jednym miejscu wszyscy ci ludzie– nie chciałbym, żeby to zabrzmiało małomiasteczkowo – po prostuzaskoczyło nas to, że wszystko odbyło się w takiej serdecznejatmosferze. Przecudnej urody koncert, klimatyczny, nawiązującydo wydarzeń smoleńskich.Samo odczytanie wyników trwało minutę, może dwie. Nawet niezdążyliśmy zauważyć, bo spodziewaliśmy się, że będą prezentowanenajpierw w kategoriach wszyscy nominowani. Wśród nominowanychbyliśmy na tym pierwszym miejscu, więc w momencie odczytaniawyników myśleliśmy, że to dopiero prezentacja nominacji,a tu się okazało, że wygraliśmy. Niesamowite wrażenie. W drodzepowrotnej odbieraliśmy telefony i sms-y od przyjaciół, nawet z USA,tak jakby ludzie siedzieli, oglądali i czekali... Niesamowite....02/2010VariArt05\nBardzo nas cieszy również to, że przez zdobycie nagrody zostaliśmyczłonkami akademii, a więc w następnej edycji też będziemywspółdecydować, kto dostanie Fryderyka w tej kategorii, teżbędziemy głosować. To jest chyba pierwsza nagroda, która w takspecyficzny sposób jest przyznawana – w tym roku jury miało ponadtysiąc sto osób. To są wszyscy nominowani i wszyscy nagrodzeniFryderykami – wykonawcy, autorzy w swoich kategoriach.W naszej kategorii jury składało się z ponad trzystu osób.Czy macie dalsze plany dotyczące muzyki Nowowiejskiego?Czy myślisz, że Fryderyk otwory również kieszenie sponsorów?Nowowiejski napisał dziewięć mszy. Na początku współpracy z filharmoniąproponowano mi, żeby Collegium Musicum nagrało całycykl. To mnie bardzo mocno „nakręciło” i dlatego decyzję o współpracypodjąłem natychmiast. Teraz czekam na kolejne utwory i bardzosię niecierpliwię, bo nawet nie wiem, co to jest. Ale nawet jeżelidojdzie do nagrań z innym zespołem, bo to może się zdarzyć, to ja napewno wezmę się za te msze i będę się starał je wykonywać. Jeślichodzi o finanse, to będziemy szukać, będziemy zbierać i jeżeli tylkobędzie taka możliwość, na pewno będę nagrywał. To, co się wokółtej płyty wydarzyło, nie tylko nagroda, ale przede wszystkim odkryciezupełnie innej muzyki Nowowiejskiego, to wszystko nie pozwolimi tak sobie usiąść i spocząć na laurach po tych dwóch mszach.Na pewno będziemy muzykę Nowowiejskiego wykonywać. Mogęto solennie przyrzec.Rozm. przepr. Robert KuriataBożena Kraczkowskawww.malachitowylas.blogspot.comNie-myśliNa polach już cienie szaro-purpurowekładą się leniwie i lekko zmrożone,w pobladłe obłoki smutne i ponurewplatają siwych ptaków postrzępione sznury.I tak lecą nade mną świtem budyniowym,zasnuwając nie-myśli tiulem koronkowym,i już tęsknię za latem, które z mlecznej drogikładło się turkusem wprost pod nasze nogi.Wściekła bezradnośćNie patrzę w gwiazdy, zawiodły mnie.Nie patrzę niebu w oczy.Zacięte usta modlą się...,a w modłach gniew się toczy.Toczy jak piana,toczy wściekle,toczy... jak robak toczy.Nie patrzę w gwiazdy...Zawiodły mnie.Niebu nie patrzę w oczy.Pocztówka z JesieniPozdrawiam lesiennie.Pozdrawiam liściennie.Jak umiem.Pozdrawiam jesiennie.PrzejścieWschody i zachody, mroki i świty.Ludzie przychodzą i odchodzą.I tylko twarze są coraz starsze, zwiotczałe.Aż staną się uśpione na koniec.06 VariArt02/2010\nAnna RauWarto snobować „na Moleskine’a”?MoleskineZimno jest, arktycznie.Myśli pozamarzały i terazzwisają łebkami w dółjak lodowe sople, z których(czasem...) skapuje woda.Taka martwa natura.Antologiap. L. EngelkingowiTyle głosówmówi do mnie;ale nie chórem– siedemnaście solowychrecitali...p o e z j aCo z tego zatem, że piszęw notesie, jakiego używaliHemngway, Chatwini Picasso...Nic.Holan, Holan...Gdybym umiał,Tak bym śpiewał...Pod koniec XIX wieku pewien francuski introligator otworzyłw Paryżu kilka małych, ale cieszących się uznaniem bohemy, sklepików,gdzie można było kupić m.in. kieszonkowe notesy w twardejoprawie, w tylko jednym kolorze – czarnym. Używali ich najwięksieuropejscy artyści: od malarzy (Van Gogh czy Picasso) – po pisarzy(Hemingway, Chatwin czy... Kapuściński). W 1986 r. właścicieleowych sklepików papierniczych zamknęli je, jednak legendanotatników wciąż trwa – Chatwin bowiem miał wykupić wszystkiedostępne egzemplarze (choć i tak było mu ich mało) i w swoich„Ścieżkach śpiewu” opowiedział całą ich historię, nazywającnotatniki „Moleskine”. Pod tą nazwą po latach wznowiono tę serięekskluzywnych zeszytów – obecnie można je dostać w wielu rozmiarachi wydaniach prawie wszędzie (także w Polsce). Podobnopatrząc na puste kremowe kartki w niezwykły sposób odczuwa sięwyrafinowany i stosowny snobizm. Podobno nie można się na nienapatrzeć… Tyle legenda.Moleskiny więc to nie są „zwykłe, rozbudowane notatniki”. Znawcymówią o nich z szacunkiem „zeszyty z duszą”, w których – jakw żadnych innych – można uporządkować myśli i pomysły. Powstałaich cała seria: w kratkę, w linie, większe i małe, w wersji „kalendarz”,„notatnik”, „osobliwy”... – a każdy z nich „ma” charakterystycznykolor (choć to bardzo symboliczne określenie – Moleskinynadal charakteryzują się czarną okładką i kremowym papieremstron, barwami zaś oznacza się paski otaczające notatnik, gdy tenprzychodzi w przesyłce pocztowej. Jedynym odstępstwem jesttzw. wersja szwajcarska, czyli z czerwoną okładką – ale to edycjalimitowana).Piotr Piaszczyński nie darmo zatytułował swój tomik poezji„Moleskine”. Rzeczywiście rejestruje w krótkich, czasem inspirowanychhaiku, czasem – klasycznych, czasem w (niestety groteskowo)rymowanych, utworach – szkicach poetyckich, myślachzahaczających o poezję – to, co w danym ulotnym momencie widzi,przeżywa i mija. To Moleskine, dziennik pisany nieregularnie – trochępod natchnieniem, ale w większości bez, trochę snobujący,a trochę autentyczny, trochę afektowany i na pokaz, a trochę z potrzeby…Bardzo trudno nie łączyć podmiotu lirycznego tomiku z samym jegoautorem, wszak użyte w wierszach odniesienia biograficzne (sięganiedo doświadczeń emigranta chociażby) są bardzo wyraźne. Możewięc nazwijmy mówiącego w utworach Alter Ego? Piaszczyńskinie był dla niego stwórcą litościwym: wlał weń niepokój egzystencjalny,wyposażył w typowe neurotyczne obawy mężczyznyw wieku średnim, a prócz tego uczynił emigrantem. Osadził go więcw Niemczech, ale jako miasto rodzinne wskazał Olsztyn. Alter Egow kolejnych wierszach-notkach rozgląda się bystro, trochę marzy,ale przede wszystkim komentuje wszystko, co widzi. Wydajesię też, że pisuje – ot tak, z kaprysu – we wszystkich rodzajachMoleskinów… – gdyż istnieje typologia legendarnych notesów…klasyczne w linię – podobno najlepsze jako pamiętniki, czy notesy„dla pisarzy”. Tak, motyw piszącego artysty jest stale obecnyw całym tomiku – jednak tak zobrazowany stanowi wręcz sobowtórafilmowego sfrustrowanego inteligenta Adasia Miauczyńskiego!Piaszczyński w ten sposób powiela stereotyp „pisarza przy domu”– twórcy, który z starciu z codziennością radzi sobie tylko z gotowaniemi sprzątaniem. Prócz tego Alter Ego jest (równie stereotypowo)samotny i niezrozumiany, a jego zapiski (jego twórczość!)to „gadanie w pustkę” – do siebie (czyżby nikt nie chciał słuchać?)– i „machanie białą płachtą” na ratunek…02/2010VariArt07\nHairPełno włosówrankiem, na poduszce.Pełnych smutku(bo wszystkie należą do mnie).***Nie,bonie.Niebo,tak.adresowe – z odpowiednio wyciętymi zakładkami na bokach, użytecznerównież jako notatnik ze znacznikami. Czy w tej kategoriiumieścić utwory Piaszczyńskiego o rodzinnym Olsztynie? W nich toAlter Ego – po dłuższym wiciu się między wspomnieniami a poczuciemobcości – przyznaje, że jedyne, co go przyciąga do Olsztyna,to uroda kobiet oraz cmentarze. Moleskine adresowy z budzącyminostalgię adresami kilku miejskich cmentarzy...szkicowniki – z czystymi, ale grubszymi, kartkami o większejniż zwykle gramaturze papieru (polecany artystom plastykom).Moleskine przez Piaszczyńskiego mało zapełniony. Poeta nie serwujeczytelnikom wielu obrazów, stawiając na zapis wrażeń, przeżyć,poruszeń i… dźwięków. Aczkolwiek tomik inicjuje obraz snu,a zamyka – wizja końca świata, Piaszczyński nie stawia jednakna mocne uderzenie, raczej na usilne słuchanie.memo – foldery z kilkunastoma kieszeniami, w które można wkładaćluźne karteluchy. Tu Piaszczyński umieszcza pojedyncze, ulotne obrazy-scenkipoetyckie „ku pamięci”: o wizycie u koleżanki w pracy– w redakcji, o opiece nad psem Bodo, o skoku wiewiórki…infobooks – bardzo pomocne jako notatniki w podróży, gdyż posiadająpięć zakładek: „noclegi”, „jedzenie”, „ludzie”, „do zwiedzania”,„miejsca”. W takim Moleskinie Alter Ego przemyca – zapisujebardzo drobnym maczkiem – krople informacji o sobie (i o swoimstwórcy oczywiście). Przykładowo, że ma teczkę w IPN – i wedługopinii esbeka prowadzącego „prezentuje osobowość depresyjnomaniakalną”…No cóż, jak w znanym dowcipie: ZOMO nigdy niekłamie. Alter Ego rzeczywiście nudzi się rzeczywistością, ma kłopotyz nadmiarem jawy oraz „nie takimi” snami. Ogólnie marudnyi rozkapryszony jak dziecko, trochę hipochondryk. Jak to poeta...Czego pragniesz, o Alter Ego? Znerwicowany jesteś. Włosy gubisz,wciąż wzywasz zmarłego ojca, źle sypiasz…klasyczne zeszyty – z perforowanymi kartkami, łatwymi z tyłudo wyrywania (sugerowane jako baaaardzo snobistyczne „brudnopisy”).Niech w tym miejscu spocznie bolesne wrażenie, że zdecydowanąpiętą achillesową Piaszczyńskiego są utwory rymowane (zresztą ktowidział notować skrawki życia rymując!). Trochę się stylizuje w nich naGałczyńskiego, trochę na Broniewskiego, trochę na Lechonia – ale „trochę”czyni ogromną różnicę. Rymy niedokładne, czasem niby-umowne,ale i tak nieporadne, więc przeszkadzają i trywializują.w kratkę – niby „szkolne”, wersja dobra dla tych, którzy wolą pisaćw kratce. Piaszczyński również próbował zmieścić się „w kratkach”tradycji, czy może stylistyki zabawy literackiej?... – ale nie byłowarto. Rezultatem tych starań są „utwory za długie”, które rozłażąsię w szwach i prują, banalizując wizje i przesłania.reporter – otwierane nie na boki, ale do góry – jak to czasem możnaobserwować na amerykańskich filmach (wersje: w kratkę, linięi czysta). W tym miejscu można wspomnieć, jak to Alter Ego próbujebyć – trudno to nazwać… – bardziej empatyczny wobec czytelnika?,próbuje za czymś nadążyć? – może chce w ten sposób przezwyciężyćdefetyzm, neurozę, smutek – lekko filozofując i żartując.Czytelnik nawet zaczyna go lubić. Zwłaszcza, gdy Alter Ego wyjmujeswojego wypieszczonego Moleskine’a na cmentarzu i tam notuje.Widać, że czuje Rzeczywistość Drugiej Strony.City Notebooks – powstała cała seria „miejskich notatników” z mapamikonkretnych miast, a poza tym całkowicie pustych, co zachęca,aby notesy zapełnić opisami swoich ulubionych miejsc (niestety,na razie polskich miast nie uwzględniono). W takim Alter Ego opisujeswoje Niemcy – swoją ojczyznę w gościnie. Trzeba podkreślićokreślenie „swoje”, gdyż jest to oczywiście subiektywny obraz tegokraju. Z utworów przebija, iż już od dłuższego czasu poeta obserwujenaszych sąsiadów – i rzeczywiście może o nich powiedziećniejedno. Opisuje ich lekko, bez specjalnych emocji, ewidentnymokiem obcokrajowca, ale – lekko przymrużonym.japońskie – czyste, z rozkładanymi kartkami – dobre na przykładdo malowania panoram. Piaszczyński umieszcza w takim swoje„notatki jesienne”, bardzo inspirowane haiku – klimatyczne, wszystkiez „dobrej”, jasnej strony księżyca. Słuchowo malarskie.storyboards – idealne do rysowania historyjek (komiksów lub storyboardów,pomocne twórcom filmów Scifi), gdyż strony posiadają jużnarysowane obramowania, które można zapełnić. Trzeba stwierdzić,iż Piaszczyński nie jest najlepszym twórcą fabuł. Ale czyż to nieoczywiste? – poezja to nie historia przygodowa! Tak czy owak, tenMoleskine jest mało zapełniony…muzyczne – oczywiście z kartkami zarysowanymi czystymi pięcioliniami.Piaszczyński czuje muzyczne sfery, częstokroć gra słowem,choć z różnych względów nie zawsze brzmi to tak, jak by brzmieć08 VariArt02/2010\nwysłuchane: młody Sławnikowic został sługą Kościoła, choć jegopóźniejsza droga krętą była i co raz pod górę wiodła...- Bardzo chciałbym zobaczyć wasz święty gaj – rzekł naraz Wojciechi nie poznał swego głosu.Człowiek imieniem Sicco spojrzał na misjonarza badawczym wzrokiem,lecz ten nie dostrzegł w nich gniewu.- Dlaczego chcesz go ujrzeć? – zapytał kunigas.Wojciech nie znał odpowiedzi. Nie znał odpowiedzi, której mógłbyudzielić gospodarzowi i o której wiedziałby, że nie wzbudzi onajego gniewu. Prus Sicco był tęgim wojownikiem, świadczyła o tymjego postura, świadczyły o tym jego blizny i posłuch, jaki wzbudzałwśród swego ludu. Zapewne nieraz zabił człowieka, Polana,bo to z nimi, najbliższymi sąsiadami, najczęściej toczyły się krwaweboje. Rozpłatanie głowy misjonarza jednym uderzeniem maczugi, czychoćby sękatego kija, to pewnie dla niego tyle, co splunąć. A jednakcoś kazało Wojciechowi wypowiedzieć zdanie, które wypowiedział:tylko prośbę nieśmiałą, która jednak równie dobrze mogłaby byćodczytana jako próba wtargnięcia na święty teren, zbezczeszczeniamiejsca odwiecznego kultu. Wciąż też nie wspomniał Wojciecho decyzji wiecu, który kilka dni temu nakazał misjonarzom oddaleniesię z kraju pod groźbą śmierci.Czy Sicco nie wiedział, kim są? A może wiedział, a mimo to udzieliłim gościny. Czy planował coś niecnego?Myśli Wojciecha przerwał odgłos dochodzący z jeziora: to para dorosłychłabędzi wzbijała się właśnie w powietrze, trzepot skrzydełniósł się po okolicy jak wezwanie. Miały pióra koloru dopiero coopadłego śniegu, ich długie, giętkie szyje przez moment falowałytuż nad lustrem wody, nim ptaki wzbiły się ku górze.- To bardzo piękne, ale i mądre stworzenia – powiedział Sicco, niepatrząc na siedzącego obok gościa. – Czy wiesz, że mogą wzbić sięw powietrze jedynie pod wiatr? Coś, co innych zatrzymuje, uniemożliwiadalszą drogę, im pozwala dopiero ją rozpocząć. Z ludźmibywa podobnie, choć nie zawsze są w stanie pojąć, że to, co mająza koniec niechybny, to dopiero początek...- Mówisz o życiu po śmierci? – chciał upewnić się Wojciech.- Słyszałem, że wierzycie, iż dusza ludzka może odrodzić się w cieleinnego człowieka, ale też w ciele zwierzęcia, a nawet marnegogada.- To prawda – potwierdził Sicco. – Ja jednak nie miałem na myśliśmierci, a życie dalsze. Wiele razy byłem ranny w walce, leżałemsam na polu bitwy, żegnając się z tym światem. Jednak kres nienastąpił.Wojciech-Adalbert na powrót zatopił się w rozmyślaniach. Nie,nie był nigdy porzucony samotnie na polu walki, nie odchodziłod zmysłów, czekając na pomoc, a krew jego nie wsiąkała w ziemię.Ale wiele razy przyszło mu zawracać z obranej drogi. Słońce zgasłodlań po raz pierwszy, gdy ze świata tego odszedł ojciec Wojciecha,książę Sławnik, a krótko potem biskup Dytmar. Pogodne dotądoblicze młodego mężczyzny zmieniło się nie do poznania, a troskacodzienna poorała jasne czoło. Będąc już biskupem, żył w ascezie.Jadł mało, spał krótko. Gościł u siebie biednych i potrzebujących,których nigdy nie brakowało. Więźniów i chorych nawiedzał, modlącsię przy tym bez ustanku.Pięknie jednak odwdzięczyli się prażanie swemu biskupowi za miłość,jaką im obdarzył. Wciąż bowiem w pogańskich związkachz wieloma kobietami trwali, a jeżeli już z jedną, to była ona bitąi hańbioną, niewolnikami handlowali i swego pasterza słuchać niechcieli. Gdy ich opuścił, prosili, by wrócił, obiecywali poprawę.To jednak tylko czcze słowa były. Znów słuchać go nie chcieli,a i czuł wyraźnie, że i łaska księcia czeskiego Bolesława nie jestjuż tak wielka, jak kiedyś. Gdy to pojął Wojciech, znów gród naWełtawą opuścił, oddając się wpierw surowemu zakonnemu życiuwe włoskich klasztorach, gdzie godność biskupa wspomnieniemmglistym tylko była, a potem zostając misjonarzem. Ta ostatniadroga zaprowadziła go właśnie tutaj, do Prus, kraju pogan.Rzekł Sicco:- Czy wiesz, jak smakuje potem każdy nowy dzień, jaki smak mażycie, któregoś o mały włos nie postradał?Tego Wojciech nie wiedział. Nie wiedział też, że już wkrótce prawdata będzie mu dana.02/2010VariArt11\nd r a m a tR Y N Akt IIScena 1(deszcz przestaje padać, wychodzi słońce, oświetlając fragmentdziedzińca, pojawia się Kat, który patrzy podejrzliwie w niebo, a zanim Komtur; na dziedzińcu kilku rycerzy ćwiczy walkę na miecze,kilku czyści zbroje. Na widok Komtura i Kata rycerze podrywają sięjednocześnie)Komtur – Do kata, do kata z tą obrzydliwą pogodą.Kat – Słuszność wielebny, pa… (zakrywa ręką usta) Do kata z tązmienną ladacznicą!Komtur (zaciera ręce, patrzy na rycerzy) – Co my tam jeszcze, dręczycielu,mamy?Kat (obiegając Komtura) – Dwa tuziny halabard, trzy nowiutkie dybyi kilometr łańcuchów do zakuwania, i…Komtur – To wszystko?Kat – No, nie, mamy jeszcze coś ważniejszego!Komtur – Gadaj na litość (patrzy w niebo) Boską!Kat – Niewielkie… kłopoty, pa…Komtur – Jakie, głupcze, kłopoty?Kat – Zdechły nam trzy konie, pa…?Komtur (przerywa mu) – Czy koniuszy już wisi?!Kat – Od trzech dni dynda pa…Komtur – A chłopcy stajenni?Kat – Solidnie wybatożeni, jeszcze boli mnie bark, mój pa…(Komtur klepie kata przyjacielsko po buzi i pokazuje, by zmykał,Kat kłania się nisko i wychodzi)Komtur (na widok rycerzy) – Wasze zawołanie?Wielki Ulrich i Mały Wilhelm (wrzeszczą na całe gardło)– Pomagać, bronić, leczyć!Komtur – Coś mi dzisiaj cienko śpiewacie. Po ostatniej wyprawiena Żmudź wróciła was połowa. Czyż nie mylę się, Mały Wilhelmie?Mały Wilhelm (najwyższy i najpotężniejszy z rycerzy) – Ty ni–nigdysię nie mylisz, szlachetny pa–panie!Komtur – Ten ci zaiste wzrost ma, a i rozumu (przedrzeźnia) do–dosyć!Ozłocę go i wyślę na Polaków. Albo nie! (do Małego Wilhelma)Lepiej będzie, jeśli wpierw wyślę cię na szalonych Polaków, a kiedywrócisz, to cię ozłocę.Mały Wilhelm (z obawą) – A... a jak nie wrócę, czci–czcigodnypanie?Komtur (głaszcze go po głowie) – Zamówię za ciebie mszę, Bógmi świadkiem. (po zastanowieniu) Więc chciałeś mi powiedzieć, żepościg za Wigandem i Agnes nie udał się.Mały Wilhelm – Gnaliśmy co sił, gubiąc pod–kowy, lecz drogęzmyliła nam cza...Wielki Ulrich (najmniejszy i najchudszy z rycerzy) – Czarownica,ośle! Rzuciła jakieś okrutne czary. Mój koń zaczął chrząkać, a potemzrobił „plum” i zapadł się po uszy w bagnie.Mały Wilhelm (chwali się, jak dziecko) – A, a mój rumak wcale niebył go–gorszy! Od sztuczek tej ję–jędzy strzygł usz–uszami i zacząłkręcić się w kółko. Kiedy spadłem z siodła, odczołgałem się w krzaki,żeby... no–no–no, i gdyby nie Wie–wielki Ulrich...Wielki Ulrich – Wyzionąłby niechybnie ducha. Poza tym nic niewidziałem, bo była gęsta mgła!Mały Wilhelm – A–a ja pamiętam, (sięga po miecz) że świe–świeciłoostre słońce, jeszcze teraz bolą mnie śle–ślepia!Komtur – Więc była mgła, czy sło–słońce?! (łapie rycerzy za głowy,ci wyrywają się)Wielki Ulrich i Mały Wilhelm (jednocześnie) – Słońce i mgła, szlachetnypanie!Komtur – Widzę, żeście się przeciw mnie zmówili. I co tam jeszcze?Niczego mi nie ukrywać, mówić, jak na spowiedzi!Wielki Ulrich (patrzy ze strachem na Małego Wilhelma) – Nic specjalnego,może to, że kiedym wychodził z cuchnącej breji, znalazłemna brzegu szmatę, co ją teraz chowam w bucie.Komtur – Mówże jaśniej!Wielki Ulrich (ściąga buta i wyjmuje pergamin) – Pasuje, jak ulał, dodziury! Dostałbym kataru, gdyby nie ta...Komtur (wyrywa mu szmatę) – To pergamin Wiganda, głupcze!Historię naszego zamku trzymasz w zafajdanym bucie? (bierze pergaminpod światło, rozprostowuje i czyta, rycerze zaś, stojący poobu stronach Komtura, podrygują do rymu)Zanim do Rynu / ja przyjechałemŻycie Galindów / dobrze poznałemPtolemeusz zaczął / a ja skończyłemGdy z czarownicą / do wody...Paweł Jaszczuk12 VariArt02/2010\nWielki Ulrich i Mały Wilhelm...wskoczyłem (plum)KomturCztery skrzydła zamku / jeziora tońWielki Ulrich i Mały WilhelmPod wodą skryty / ceglany schronKomturCztery skrzydła zamku / jeziora tońWielki Ulrich i Mały WilhelmPotężna fosa / to jego brońKomturCztery skrzydła zamku...(kiedy tak śpiewają, „na murach” zamku pokazują się trzy duchy:Szalonego Polaka, Krwiożerczego Litwina i Zdrajcy Kucharza, któreprzesuwają się jak postaci w szopce, w rytm śpiewanej kronikiWiganda)Wielki Ulrich i Mały WilhelmTo duchów dom!Komtur (do rycerzy) – Co wy mi tu śpiewacie!? Oczu nie macie, niewidzicie duchów?Wielki Ulrich i Mały Wilhelm (razem) – Nie widzimy, panie!Komtur – Ślepaki! Łapać mi ich zaraz, bo zwieją! Ich upiorne jękinie dają mi spać. (Łapie się za głowę. Wielki Ulrich i Mały Wilhelmniezdarnie rzucają się w stronę zjaw, siekąc mieczami powietrze)Szalony Polak, Krwiożerczy Litwin i Zdrajca KucharzCztery skrzydła zamku / jeziora tońTo w środku nocy / jest nasz dom. (znikają)Wielki Ulrich (do widzów)Cztery skrzydła zamku / jeziora tońTo w środku nocy / jest duchów domScena 2(Mały Wilhelm z Komturem wychodzą, Wielki Urlich zostaje, by pilnowaćmurów, a kiedy zasypia oparty o miecz, pokazuje się na gankuBiała Dama, ze sztyletem wbitym w pierś, ze śladami krwi na białejsukni, w ręku trzyma małą poduszkę)Biała Dama – Mężczyźni są okrutni. Robią z nas niewolnice, nałożnicei czarownice, zapominając, że my (wyjmuje sztylet i ogląda go,i na powrót „wbija” w pierś) po prostu chcemy ich kochać. A kiedystanie się im krzywda, wtedy największy brutal biegnie do nas, bysię wypłakać.(Wielki Urlich śpi i przez sen kiwa głową)Biała Dama (śpiewa piosenkę „O Rynie”)Zakochałam się w RynieW sennym miasteczkuGdzieś na końcu świataGdzie jeziora błyszczą, jak srebrny RenZakochałam się w RynieI teraz przychodzę tu, co nocGdzie na białym płaszczuCzają się krucze krzyże(Wielki Urlich budzi się i znów zapada w sen)Zakochałam się w Rynie,Lecz on nigdy mnie nie kochałI poślubił inną, tam,Gdzie zamieniają się w krzyżeCzarne krukiWielki Urlich (budzi się, rozgląda sennie) – Czy ktoś mnie wołał?Biała Dama (kpiąco) – Co noc tęsknię do ciebie, lecz ty mnie niewidzisz.Wielki Urlich – Przepadnij, maro nieczysta, ślubowałem żyćw samotności i muszę wytrwać. (siada, rozgląda się sennie i znowudrzemie, Biała Dama podkłada mu pod głowę poduszkę)Biała Dama (kończy poetycko)…tam, gdzie zmieniają się w krzyżeczarne kruki.02/2010VariArt13\nScena 4(na dziedziniec wchodzi 4 aktorów, przebranych za współczesnychturystów, z plecakami, w czapkach, okularach i kapeluszach. SzalonyPolak, Zdrajca Kucharz i Krwiożerczy Litwin zaszokowani przyglądająim się z ukrycia. Naprzeciw turystom wychodzi Biała Dama)Turystka I (do Białej Damy) – Cześć, słyszałam, że gdzieś tu jestfajna imprezka.Biała Dama (nie rozumie)Turysta II (rozmawia przez telefon komórkowy) – Gdzie? Jak to –gdzie! W Rynie, człowieku. Tak, dwa jeziora, a na górze zamek.Mijasz Mrągowo, tak, w połowie drogi do Giżycka. Zaraz idziemyna imprezę.Turysta III – Słyszeliśmy, że tu w zamku jest jakaś czadowaimprezka! Nie wiesz, mała, gdzie jest ten pub? Chcielibyśmy się dziśzabawić.Biała Dama – Obiecuję, że zaraz się zabawicie i to jak! „Imprezka”jest w... (zastanawia się przez chwilę) refektarzu, to znaczy w pubie– „Refektarz”, lecz wszyscy goście muszą się na nią przebrać.Turysta IV – Woow! Mamy się przebrać? Za kogo?Biała Dama – Chodźcie za mną. (pokazuje salkę obok, turyści wychodząi po chwili pojawiają się przebrani za duchy, za: ZdrajcęKucharza, Krwiożerczego Litwina, Szalonego Polaka i Białą Damę.Prawdziwe duchy szybko przebierają się w stroje turystów i przyglądająsię rozwojowi akcji z ukrycia)Turysta I – Gdzie jest ta muzyka?Turystka – Gdzie jest ten odlotowy pub?Turysta II – My chcemy się bawić!Turysta III – Suszy mnie w gardle!(niespodziewanie pojawia się Mały Wilhelm w zbroi i z mieczem)Turysta I – Widzę, stary, że też walisz na tę sama imprezę. Maszniekiepski strój. (opukuje jego zbroję)Mały Wilhelm (wyciąga miecz) – No, teraz mi nie uciekniecie!Turystka – Myślisz, że będę przed tobą uciekać? (próbuje mupodnieść przyłbicę, do Turysty I) Możesz zrobić mi z nim zdjęcie?(podaje mu aparat)Mały Wilhelm – Straże, straże, mam ich! (wbiegają uzbrojeni:Wielki Urlich, Komtur i chór giermków z linami; wiążą i krępują turystów,prawdziwe duchy uciekają)Komtur – Ho, ho, ho! Tu jest tych ptaszków więcej. Wiążcie i tych!(pokazuje na pierwszy rząd, podchodzi do widzów i ogląda ich, dotykamuskułów, patrzy w oczy) Nadadzą się do pracy w młynie.Są wypasieni, młodzi.Wielki Urlich – I do kopania torfu! Niech ich żrą bąki i komary!Mały Wilhelm – A tę czwór–czwórkę poświęcimy, kom...Komtur (pokazuje na siedzącą osobę) – Ja, komm hier!Mały Wilhelm – Dla rycerskiego skrzy...Wielki Urlich – Skrzydła! A ta reszta, co tak siedzi bez życia, będzieod dziś chodzić w kieracie. Koń zdechł wczoraj, niech go zastąpią.Mały Wilhelm – Pójdą do lo–lochu, aż oś–oś...Komtur – Oślepną, mój ty oś... (poprawia się) mój ty, przyjacielu!Wołać mi kata! (wszyscy wychodzą, powiązani linami)(aktorzy wracają, by się ukłonić. Biała Dama śpiewa piosenkę„O Rynie”, wszyscy trzymają się za ręce i śpiewają z nią)Koniec© by Paweł Jaszczuk02/2010VariArt15\nB a r w y G r u n w a l d u„Barwy Grunwaldu” – to tytuł projektu twórczego, do którego zaproszeni zostali nauczycieleakademiccy, absolwenci i studenci Instytutu Sztuk Pięknych UWM.Z grunwaldzkiego zwycięstwa i pejzażu artyści czerpią twórczą inspirację. Sugestywne malarstwona jedwabiu przez wizyjność kompozycji przybliża patriotyczną treść.Jedwabie mówią o przeszłości. Tkaniny różnią się barwami, ukazują operowanie koloremprzy pomocy rysowania, pryskania czy zalewania.Odkryć jedwab, to znaczy zobaczyć elegancję, chłód, śliskość, połyskliwość materii.Jedwab chwyta refleksy światła, przez swoją zwiewność staje się ruchomy. Malarze komponujądynamiczne całości, zdradzając emocjonalny stosunek do tematu. To, co realne zatracasię w tym, co abstrakcyjne. To, co abstrakcyjne jawi się poprzez to, co jeszcze przedchwilą mogło wydawać się realne. Tkaniny o żywych kolorach – nawet zadziwiająco ekscentryczne– osiągają niebagatelne efekty.Projekt pod kierunkiem Izabelli Janiszewskiej-ObarekKoordynator projektu: Violetta JaskólskaReprodukcje prac: Janusz PołomVioletta JaskólskaUczestnicy wystawy„Barwy Grunwaldu”:Iwona Bolińska-WalendzikAlicja Borsiak-ŚleszyńskaMałgorzata ChomiczRenata DmuchAnna DrońskaEugeniusz Geno MałkowskiMarzena HuculakMagdalena JabłońskaIzabella Janiszewska-ObarekVioletta JaskólskaEwelina PopowieckaAndrzej PopielIzabela SkurzyńskaMarek SzczęsnyJoanna TomaszewskaAleksander WoźniakRenata Zimnicka-PrabuckaPokazy „Barw Grunwaldu”:• 19 maja 2010 r. – Święto Wydziału Sztuki UWM– przemarsz z jedwabiami po Kortowie• 11-23 czerwca 2010 r. – Galeria Stary Ratusz WBPi starówka olsztyńskaWystawa w Starym Ratuszu realizowana ze środków NarodowegoCentrum Kultury w ramach projektu„Na stronach ksiąg i Internetu – Grunwald przez wieki”.Projekt współfinansowany przez Samorząd WojewództwaWarmińsko-Mazurskiego.Projekt pod patronatem Sekretarza Stanu Ministerstwa Kulturyi Dziedzictwa Narodowego Piotra Żuchowskiego.• 13-19 lipca 2010 r. – Lidzbark Warmiński – jedwabiew przestrzeni miejskiej• październik 2010 r. – Galeria Zamek w ReszluStarówka olsztyńskaEugeniusz Geno MałkowskiIzabella Janiszewska-Obarek\nRenata Zimnicka-PrabuckaMarek SzczęsnyAlicja Borsiak-ŚleszyńskaJoanna TomaszewskaGaleria Stary Ratusz WBPLidzbark Warmiński\ni n i c j a t y w aO kulturze w Internecie,czyli całkiem duże przedsięwzięciePoczątkowo reakcje były różne. Od klasycznej miny z cyklu „rób cochcesz, a i tak ci się nie uda”, poprzez niedowierzanie i życzliwezainteresowanie, aż po całkowite niezrozumienie istoty rzeczy („aleo sso chozi?”). Najbardziej wzruszyła mnie jednak reakcja AndrzejaMarcinkiewicza, dyrektora Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej, człowiekamądrego i bywałego w świecie, który dowiedziawszy się,w czym rzecz, wycedził: „..., że też ja na to nie wpadłem!”.Ale choć na pomysł wpadliśmy my, ludzie z Centrum Edukacjii Inicjatyw Kulturalnych, to przecież i Andrzej, i pracownicyBiblioteki, już mają swój ogromny udział w powstawaniu LeksykonuKultury Warmii i Mazur. Ten internetowy zbiór informacji o wszystkichi wszystkim, co związane było i jest z kulturą naszego regionu,na razie powstaje w zaciszu pracowni, lecz już na przełomie rokuzostanie pilotażowo udostępniony w sieci.Ta swoista regionalna encyklopedia kultury jest częścią projektu„Parkowa 2.0”, realizowanego przez CEiIK przy udziale funduszy europejskich.O całym projekcie napiszę więcej przy innej okazji, dziśmiejsca starczy tylko na Leksykon.A zatem jeszcze raz: o co chodzi?Zbierzmy to wszystko do kupyNie ma jak dotąd zebranej w jednym miejscu rzetelnej wiedzy o tym,co nazywamy kulturą Warmii i Mazur. Powstało oczywiście wieleleksykonów branżowych, jak słowniki pisarzy czy katalogi plastyków,nie ma jednak żadnej multimedialnej, kompleksowej encyklopediikultury naszego regionu. I szczerze mówiąc, nie wiem, czy mają jakikolwiek inny region w Polsce.Przede wszystkim nasz Leksykon Kultury tworzony będzie na zasadzieWikipedii (i na opensource’owym oprogramowaniu wiki). Dziękitemu założeniu powstanie społeczna, publicznie dostępna encyklopediakultury, administrowana przez społeczny Komitet Redakcyjny,dowolnie wykorzystywana przez, na przykład, samorządy do działańpromocyjnych. Dostęp do niej będzie wolny, otwarty i bezpłatny.W tym docelowym kształcie projekt ruszy już od 1 stycznia 2012roku. Aby jednak Leksykon spotkał się z waszą życzliwością i zainteresowaniem,postanowiliśmy sami zbudować dla niego fundamenty.W tym celu zaprosiliśmy Wojewódzką Bibliotekę Publicznądo współpracy przy tworzeniu pierwszego etapu naszej encyklopedii.Rok 1945W tym pierwszym etapie, w latach 2010-2011, zaplanowaliśmywprowadzenie 5000 haseł, obejmujących okres po 1945 roku.Dlaczego tyle? Bo więcej się chyba nie da (to przecież 730 dni nieprzerwanejpracy, to blisko 7 kompletnych haseł dziennie, z uwzględnieniemmultimediów, załączników, odnośników, bibliografii, linkówetc.). Dlaczego tylko z tego okresu? Bo obraz kultury współczesnejnaszego regionu jest o wiele trudniejszy do opracowania – jest częstoziemią nieodkrytą. Poza tym, na przykład, w biografii – dajmyna to – biskupa Marcina Kromera niewiele się już zmieni, to hasłowstawić można zawsze. W biografiach nam współczesnych zmianyzachodzą na naszych oczach, czasem smutne i niechciane.Współczesność wymaga od nas większej troski i uwagi. Do historiisięgniemy za półtora roku.Zdaję sobie sprawę, że podnoszą się teraz głosy zdziwienia: jak to,Leksykon Kultury Warmii i Mazur bez Świętej Lipki, bez Kopernika,czy Gizewiusza?! A właśnie, że tak. Na razie. Bo to jest Leksykonotwarty, nieskończony, wciąż rodzący się na naszych oczach i nanaszych klawiaturach, to zbiór diametralnie inny niż papieroweksiążki, możliwy do uzupełnienia w każdym miejscu i o każdym czasie.To Leksykon 2.0.Hafciarki spod PiszaMarcin Kapłonz-ca dyrektora CEiIK-uO Koperniku napisano już chyba wszystko i wszędzie. Czy jednakWarmia i Mazury to tylko ten jeden celebryta? Czy malując obrazkultury naszego regionu, nie należałoby zostawić odpowiedniegomiejsca postaciom nieco mniejszym, ludziom kultury działającymlokalnie, gminnie, zjawiskom i mechanizmom kulturowym o silei znaczeniu nie tak ogromnym, ale przez to nie mniej żywym, niemniej wartościowym, nie mniej godnym zauważenia, upamiętnieniai zwyczajnego szacunku? W Leksykonie miejsca wystarczy dlawszystkich. Znajdą się w nim oczywiście prawdziwi olbrzymi, jakPan Hieronim Skurpski, czy Stowarzyszenie „Borussia”. Jednakrównie starannie i rzetelnie opracujemy (zapewne jako pierwsi) notkęo Pani Zosi, artystce ludowej, hafciarce z jakiejś zapomnianej wsipod Piszem czy Sępopolem. Nie można bowiem uczciwie mówićo kulturze regionu, patrząc tylko na postaci olbrzymie. One trwająjak znaki, często wskazują nam kierunek skojarzeń, ale w ich cieniukipi życie, rodzą się i umierają idee, dzieła, wpływy, inspiracje.W ich cieniu my wszyscy współtworzymy kulturę, zaspokajającswoje i cudze potrzeby, wchodząc w sieć interakcji i zależności,w układ powiązań idei, symboli i toposów.20 VariArt02/2010\nInternetowy charakter tego Leksykonu pozwala nam sprawiedliwiedoświetlić każdy kąt kulturalnej mapy regionu. A jeśli popełnimybłąd lub czegoś nie dostrzeżemy od razu, to siądź do klawiaturyi rozpocznij edycję hasła. To Twój Leksykon Kultury. W końcu współtworzyszgo dla siebie.Prapremierę pierwszej części Leksykonu Kultury Warmii i Mazur,złożonej z circa 2500 haseł, planuję na przełom 2010/2011 roku.Powołanie społecznego Komitetu Redakcyjnego i całkowite otwarcieLeksykonu odbędzie się po zakończeniu realizacji naszegoprojektu, z początkiem 2012 roku. Leksykon dostępny będzie nastronie Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych www.ceik.eu/,instytucji kultury samorządu województwa warmińsko-mazurskiego,pod adresem www.leksykonkultury.ceik.eu/. Leksykon składaćsię będzie z następujących kategorii haseł: osoba, instytucja/organizacja,dzieło, obiekt, wydarzenie kulturalne.Krzysztof Krawiec – praca zgłoszona nakonkurs na ekslibris „Feliks Nowowiejski w Olsztynie”ogłoszony przez Wojewódzką Bibliotekę Publiczną w Olsztynie.Arno Holzwiersze z Phantasusa (1898)w przekładzie Krzysztofa SzatrawskiegoNoc.Za moim oknem szumi klon,z jego liści spływają iskierki rosy na trawę,a moje sercewali.Noc.Pies... szczeka,... gałąź... trzeszczy, – cicho!Cicho!!Ty?... Ty?Ah, twoja ręka! Tak zimna, tak zimna!I... twoje oczy... martwe!Martwe!!Nie! Nie! Nie możesz pragnąćdrżenia mych warg,ani moich łez, abym jak dziecko cię opłakiwał –Nieszczęsna niewiasto!Zatem nocą,tylko nocą masz jeszcze odwagę,by nieśmiało,ze swej trumnyskradać się do mnie na palcach?Nieszczęsna!Przekwitływieńce, które uwiłaś,uleciałypieśni, które śpiewałaś,a w twoich włosach, w twoich pięknych włosach,klei się terazziemia.Martwa, martwa, martwa...A twoje skrzydła, twoje biedne skrzydła!bezlitośnie podciętez błyskotliwych ramion – ah, nie płacz!Nie płacz!Tu! Tu! Powinnaś usiąść przy mnie,nocą, co noc,aż poranekzszarzeje,aż słońcezaświeci,a świat,ten mądry świat, znów obojętnie potoczy się nad twoim grobemSłuchaj!Za moim oknem szumi klon,perli się rosa,a moje sercewali.Noc, noc, noc...p o e z j a02/2010VariArt21\np r o z aArkadiusz ŁubaVIATOR(fragment powieści)Najwyższy punkt w sercu Alleystone. Jego topograficzne położenieumożliwiało spoglądanie zeń na ratusz, rynek rybny, katedrę, wąskieuliczki starego miasta, rozsypujące się mury obronne i fosę,na zamek i arkadyjsko ułożone łuki, i kolumny prawie hanzeatyckichkamienic handlowych. Tu, w sercu tej niedoszłej metropolii.Tu krzyżowały się najpiękniejsze arterie tej części miasta z ich bocznymiodnogami. Hindenburg Street, Town-Hall Road, Master Street,Cross Street, Station Way, Jacob Street. Ostatnia z nich była ukoronowaniemtego magicznego wzniesienia, masywnej urbanistycznejwypukłości, z nazwy poświęcona patronowi miasta.Niepozorne szarozielone elewacje budynku numer 23, antykwariatu,zamykały co poniedziałek w swoim wnętrzu literackie miejscespotkań niewielkiej, ale bardzo żywotnej i twórczej grupy przyjaciół.To oni dyktowali niegdyś rytm młodokulturalnemu Alleystone. Bylizapalnikiem literackim, wywrotowym kołem dziejów piśmienniczych,sabotażową odnogą współczesnej twórczości, książkowąmafią. Oblewali farbą księgarnie, rysowali szkło okien wystawowych,wyrywali kartki z bezwartościowych tomów przeterminowanychwieszczów. Nocami wkradali się niekiedy do bibliotek, obwiązywaliregały sznurami, przykuwali się do kaloryferów. Protestowaligłośnym i zrozumiałym głosem przeciwko pisarskiemu zakłamaniu,prostactwu i konformizmowi. Zachęcali do twórczości nieskrępowanejteoriami, wyzwolonej, mądrej i praktycznej. Ich dzieła rozprowadzanebyły podziemnymi kanałami, których w Alleystonebyło wiele. Mieli swoje grupy regionalne, rozsiane po całym kraju.Co tydzień spływały od nich raporty do centrali, która mieściła sięw antykwariacie. Tu, po tym jak zaniechali wydawania swojegopisma i oddali pałeczkę młodszym i lepiej zorganizowanym, spotykalisię w celu zapładniających umysł dysput. Czasem dołączało do nichkilka osób, które nie były bezpośrednio związane z ich wcześniejszymii teraźniejszymi działaniami. Byli to jednak z reguły szacowni goście,emerytowani rebelianci, obeznani w najnowszych teoriach literackich,oczytani, wytworni i wyborni w słowie, zawsze zapoznaniz nowo wydanymi książkami, doskonale orientujący się w wydarzeniachw kraju i za granicą, znający najbliższe zapowiedzi wydawnicze– jednym słowem miłośnicy dobrej twórczości. Oczywiściekażdy ze stałych bywalców mógł przyjść tu z osobą towarzyszącą.Dobre wychowanie było tu jedyną stale obowiązującą etykietą.Zabieranie głosu w dyskusjach nie było obligatoryjne. Liczyła się zato przeszłość partyzancka w literaturze. (...)Ale z powrotem do książek. Olbrzymie okno wystawowe antykwariatubuchało bogactwem genetycznej różnorodności – książki popularnonaukowe,beletrystyka, poezja, dramat, kulturoznawstwo,historia. Skarby twórczości.Krótko po siedemnastej, kiedy drzwi antykwariatu zamykały się dlaklienteli, sklep zmieniał się w coś na kształt salonu literackiego.A że w regałach mieściła się jedna z najlepszych bibliotek tego miasta– specyficzna, gdyż była na sprzedaż, i nietknięta działaniamiwywrotowymi – potrzebne do dyskusji źródła były dostępne nawyciągnięcie ręki. Co tydzień konfiguracja księgozbioru zmieniałasię nieco, ubogacała, bądź mizerniała. W każdym razie właścicielkadbała w najwyższym stopniu o swoją ofertę książkową, zabiegałao najcenniejsze z wydawniczego punktu widzenia pozycje. I – nieukrywajmy – kierowała zakrojonym na szeroką skalę przemytemliterackim. Ale o tym sza, żadnych szczegółów.Znajdowały się tu szesnasto-, siedemnasto-, osiemnasto- i dziewiętnastowiecznesłowniki, znakomicie dokumentujące rozwójjęzyka angielskiego, niemieckiego, francuskiego, włoskiego, polskiego,hiszpańskiego i duńskiego – od głębokiej literaturoznawczejprzeszłości po współczesność. Łacina i esperanto, greka i egipskiehieroglify, chińskie piktogramy, arabski i starocerkiewna cyrylicawieńczyły zbiory nauki o języku i dostarczały niezbędnej wiedzyw analizie dyskutowanych dzieł.Tu zebrane były najważniejsze wydania poetów angielskich z dramatamiShakespeare’a na czele. Tu spoczywał kwiat myśli filozoficznej,począwszy od szacownych Platona i Arystotelesa, po Kanta,Kierkegaarda i Wittgensteina. Tu stały w dostojnie nienagannymszeregu dzieła niemieckojęzycznych mistrzów słowa. A obok nichto, co było najważniejsze z innych literatur, sporo z obszaru włoskiego,rosyjskiego i francuskiego.Tu zlatywały białe kruki europejskiego handlu księgarskiegoi antykwarycznego. Tu miała swoje przytulne i kompetentne gniazdkojedna z odnóg badań nad egipskimi hieroglifami. Stąd w światwypuszczane były poszukiwane woluminy.Skąd Isabelle Waleswood, rezolutnej właścicielce antykwariatui inicjatorce salonów literackich, udawało się pozyskiwać wszystkiete skarby i być aktywną na tylu frontach, pozostanie pewnie nazawsze tajemnicą, z przestępczym zabarwieniem w tle. Ale czyżprofesjonalistce nie można prowadzić czegoś nie do końca legalnego,jeśli tylko nie zagraża to niczyjemu życiu i sprawia ogromnąfrajdę?...22 VariArt02/2010\nArno Holzwiersze z Phantasusa (1898)w przekładzie Krzysztofa SzatrawskiegoLeżę jeszcze w łóżku i właśnie wypiłem kawęOgień już w piecu trzaska,przez oknocałą izdebkę wypełniaśnieżna jasność.Czytam.Huysmans. Là Bas....Alors,en sa blanche splendeur,l'âme ty Moyen Age rayonna dans cette salle...Raptem,gdzieś w głębi domu,kanarek.Najpiękniejsze biegi!Pozwalam książce opaść.Zamykają mi się oczy,znów układam głowę na poduszce – –Na środku placu,wśród hałasujących dzieci,przystaję.Chłopcy,kłócą się o kulkę,dziewczynka bawi się obręczą...Mój Boże, wiosna!I nic, nic nie dostrzegłem!Przecież ze wszystkich krzewówpękają już pąki!p o e z j aPomiędzy rowy i szary żywopłot,kołnierz marynarki wysoko, ręce w kieszeniach,idę przez wczesny marcowy poranek.Płowe trawy, migotliwe kałuże i czarne ugoryjak daleko sięgam wzrokiem.Pomiędzy,w samym środku białego horyzontu,jak zakrzepłe,wierzby w szeregu.Zatrzymuję się.Nigdzie głosu. Nigdzie choćby życia.Tylko powietrze i krajobraz.I jak niebo, bezsłoneczne, jest moje serce!Nagle dźwięk.Wpatruję się w chmury.Nade mną,radosny,w coraz jaśniejszym świetle,pierwszy skowronek!Jestem najbogatszym człowiekiem świata!Moje srebrne jachtypływają po wszystkich morzach.Złote wille połyskują w moich lasach w Japonii,na niebiańskich wyżynach moje zamki przeglądają się w lustrachalpejskich jezior,moje purpurowe ogrody wiszą na tysiącach wysp.Ledwie je zauważam.Przechodzę obokplecionej z brązu kratynad moimi kopalniami diamentówpozwalam paść się jagniętom.Słońce świeci,ptak śpiewa,schylam sięi zrywam mały polny kwiat.I nagle wiem: jestem najbiedniejszym żebrakiem!Nicość jest całą moją świetnościąwobec tych kropli rosy,iskrzących się w słońcu.02/2010VariArt23\nvibrato, głosy najczęściej nieszkolone – w rezultacie to wszystkobrzmiało niezbyt dobrze. I wielu ludzi mówiło, że z „PieśniamiMorskimi” coś jest nie w porządku, że one nie brzmią tak, jakbyśmy dzisiaj chcieli. Oczywiście, one nie mogą brzmieć tak, jakbyśmy dzisiaj chcieli, jeżeli były wykonywane w sposób dostosowanydo estetyki wykonawczej lat międzywojennych. Ale myślę,że w przypadku Nowowiejskiego jest tak, że zbyt tradycyjne wykonaniapowodowały odrzucenie części jego muzyki. I ta bardziej nowoczesnainterpretacja, którą zaproponował Benedykt Błoński, jestmoim zdaniem strzałem w dziesiątkę, dlatego że on nie zaprzeczyłtym starym zasadom interpretacji, nie zaprzeczył tej starej, dawnejestetyce, on znalazł bardzo rozsądny kompromis. I ten kompromismoim zdaniem jest jego sukcesem.A ten drugi zbiór – pieśni warmińskie? Czy są to utwory młodzieńczeNowowiejskiego?Absolutnie nie. Charakterystyczną cechą twórczości FeliksaNowowiejskiego jest jej stylistyczna i semantyczna spójność.Konsekwentnie eksponowane wątki w różnych okresach występują,różniąc się tylko nasileniem. To jest właśnie to – u Nowowiejskiegonie ma przełomu. On pewnego dnia nie powiedział sobie: zamykampoprzednią epokę, będzie teraz nowa epoka, nie jestem już romantykiem,teraz będę ekspresjonistą. U niego pewne nowe wątki czasamisię pojawiają, ale te dawne nadal funkcjonują. On ciągle pamiętao sobie. On ciągle jest tym samym Nowowiejskim. Moim zdaniemjest to cecha świadcząca o wielkiej dojrzałości emocjonalnej, już nietyle twórcy, co człowieka, o wierności sobie samemu.Dziękuję za rozmowę.Rozm. Sylwia BiałeckaBożena Kraczkowskawww.malachitowylas.blogspot.comCholery jedneSmutek i czas po twarzy mi biegniei razem biegną cholery jedne.Tak wiernie.Razem.Tak skroń przy skroni...Smutek i czas po twarzy goni.Smutny czas smędzi ku krawędzi,ku skończoności cholera pędzii zerka w lustro z obłędem w oku,i bruździ lekko, miękko, z doskoku.Już jest pod rzęsą!Już pod powieką!Już się przetacza szkarłatną rzekąznów blisko smutku i znowu wiernie,smutek i czas po twarzy mi biegnie.i… w jasnych oczach się odbijablednie w źrenicy i przemijanie chce się skulić i nie chce zmaleć!Woli w błękicie kotłować się!Szaleć w zmysłowych ustach.Kwiatem jabłoni bielić się,pachnieć w otwartej dłoni.I niech tak pachnie!Niech się wywija!Niech tylko myśli moje omija.WydzierankaBo jak to jest?Skąd taki gest, że jeden ma,a drugi nie?Że jeden ma, a drugi... wydziera się.Wydziera życie, jak wydzierankę.Strzępek do strzępka, jak wyklejankęszarpie, układa i znowu psuje,bo ni cholery nie pasuje!Z życia wydziera nie to, co chce,lecz to, co może wydrzeć w uporze.Więc jak to jest?Skąd taki gest, że jeden ma,a drugi nie.Że jeden ma, a drugi - wydziera się!26 VariArt02/2010\nBogusław ŻmijewskiNutka poezjiPoezja śpiewana, recytowana, czytana, rapowana – ile byśmy przymiotnikównie wymyślili, najważniejszym pozostanie jeden – prawdziwa.O to, czym jest poezja śpiewana, spór trwa od pierwszychSpotkań Zamkowych, od czasu, gdy pierwszy raz użył tego pojęciaAndrzej Ibis-Wróblewski. W tej szczególnej zbitce semantycznejnajważniejsze znaczenie ma słowo „poezja”, ta prawdziwa, niedefiniowalna,zbudowana z emocji i tego czegoś ulotnego, co ledwomieści się miedzy słowami – metafory. Wszystko inne jest tylkoformą jej interpretacji, środkiem przekazu. W swojej istocie poezjajest przeciwieństwem dosłowności; w czasach, kiedy wszystkojest dosłowne, kiedy wszechobecne kamery odzierają nas z intymności,a śmierć jest pokazywana z detalami jako atrakcyjny produktmedialny, tym, co może nas uratować od kompletnej bezduszności,jest właśnie poezja.Bez tej poezji nie byłoby tak mocno wrośniętych w pejzaż artystycznyOlsztyna już XXXVII Ogólnopolskich Spotkań Zamkowych„Śpiewajmy Poezję”. Jak dobre, wiekowe drzewo SpotkaniaZamkowe zaczynają wypuszczać „spotkaniowe odrosty”. I takw tym roku „poezja śpiewana” dodatkowo zagościła w Szczytnie,Kętrzynie i Elblągu, przy czym w dwóch pierwszych miastach miałaszerszy, dwudniowy wymiar. W Szczytnie i Kętrzynie odbyłysię koncerty konkursowe Spotkań o Nagrodę Agnieszki Osieckiej,recitale Basi Raduszkiewicz, Wojtka Gęsickiego oraz koncert„podwójny” Grzegorza Turnaua i Andrzeja Sikorowskiego, zatytułowany„Pasjans na dwóch”. Co oczywiste, koncerty zamkoweodbywały się również w Olsztynie, a tradycyjnie – w pierwszy sobotniwieczór lipca – Spotkania zwieńczyła Gala finałowa, podczasktórej, oprócz możliwości posłuchania tegorocznych laureatów,widzowie mogli obejrzeć widowisko koncertowe „ Biała Lokomotywa”według koncepcji Jerzego Satanowskiego do tekstów EdwardaStachury. Obsada koncertu była imponująca i wyłącznie męska– ze Zbigniewem Zamachowskim, Mirosławem Baką i JackiemBończykiem na czele, zaś wykonawcom towarzyszył zespół„Kameleon” Hadriana Tabęckiego i Elbląska Orkiestra Kameralna.Równie okazały był pierwszy olsztyński, czwartkowy koncertSpotkań. Jego wymiar wyznaczyła Basia Raduszkiewicz, zapraszającdo koncertu „Ptaki powrotne. Live” także około 30 muzyków,którzy towarzyszyli jej wykonaniom pięknych wierszy KrzysztofaKamila Baczyńskiego.Tegoroczne Spotkania miały jeszcze jeden olsztyński akcent.To piątkowy koncert „Czerwonego Tulipana”, zatytułowany„To Twoje oczy”, wieńczący jubileusz 25-lecia zespołu. Zarówno tenkoncert, jak i Gala Finałowa, zostały zarejestrowane przez ProgramII TVP – na chwałę Spotkań i ku pamięci potomnych.Ogólnopolskie Spotkania Zamkowe są wartością samą w sobie,dlatego warto zarezerwować czas na tę nutkę poezji, w nie zawszegotyckim stylu, ale w gotyckiej scenerii.Koncert Biała Lokomotywa – wieczór kompozytorski Jerzego Satanowskiego.Fot. Archiwum CEiIKLaureaci XXXVII Ogólnopolskich Spotkań Zamkowych „Śpiewajmy Poezję”.Fot. Archiwum CEiIKOff-poezja według autorskiej koncepcji Piotra Bukartyka.Fot. Archiwum CEiIKw y d a r z e n i ePtaki Powrotne. LIVE. Fot. Przemysław Wiśniewski02/2010VariArt27\nf e l i e t o nWaldemar TychekGdyby Sienkiewicz w 1865 roku dał się ponieść młodzieńczejfantazji i rodzącym się literackim porywom,to dziś kurz opadałby majestatycznie na półki niez „Krzyżakami” a ze „Spytkiem z Melsztyna”. Taki bowiemtytuł chciał nadać swojej powieści historycznejniespełna dwudziestoletni Sienkiewicz. I chyba dobrzesię stało, że nierozważny wówczas młokos wziąwszy naspytki historyka Michała Balińskiego w temacie Spytkiz Melsztyna ostatecznie ze Spytki zrezygnował.Po raz drugi Sienkiewicz wziął się za „Krzyżaków” dwadzieściasiedem lat później, w 1892 roku. Praca wrzała,redaktorzy warszawskiego „Tygodnika Ilustrowanego”gorączkowo zacieraliręce oczekując nadchodzącychrękopisów.Na nieszczęścieSienkiewicz pojął byłnagle za żonę MarięWołodkowiczównę,która to panienka pouwiedzeniu naszego Henryka, w dwa tygodnie po ślubieuciekła do mamusi. Twórcza maszyneria przyhamowała.Koncepcja powieści pękła niczym bańka mydlana.Sienkiewicz po traumatycznej przygodzie matrymonialnejz dziewiętnastolatką musiał jakoś odreagować.Spłodził zatem nudną jak flaki z olejem (co najmniejz czwartego tłoczenia) „Rodzinę Połanieckich”, gdziez gorzką satyrą sportretował zbiegłą małżonkę i teściowąrajfurkę.Znów powrócił do historii wojny Polski z ZakonemKrzyżackim, ale pomny własnego nieszczęścia i owładniętypoczuciem winy oraz „połaniecką” czkawką, z niechęciąodłożył na bok Długosza i Szajnochę (z którychto autorów czerpał ducha dla niedoszłej powieści)i napisał „Quo vadis”.Z drugiej strony może to i dobrze, że przerwał wtedypracę nad „Krzyżakami”, bo gdyby ją kontynuował,to nie otrzymałby Nobla za „Quo vadis”. A tak dziękitemu antraktowi mamy i Nobla, i „Krzyżaków”.KANION LEKTURKRZYŻACYRzucił się więc w wir pracy, a akcję powieści rozciągnąłna kilkanaście lat, taką na przykład Danusię poznajemyjako dziecko jeszcze, a rozstajemy się, gdy jużw pełni kształtów kobiecych dostała.Jednak mistrzostwo Sienkiewicza widać przede wszystkimw wyrazistym i żywym przedstawianiu postaci.Pisarz tak odmalował okrutnego Kuno von Liechtensteina,iż przez długi czas wszyscy byli przekonani, że to postaćzmyślona, literacka. Tak jak Zbyszko czy też Jurand zeSpychowa. Dopiero po dokładnym przeanalizowaniu obrazuMatejki okazało się, że Kuno żyje, choć na obraziewidać, że poległ na zielonej murawie.W zasadzie sama bitwapod Grunwaldem, w odróżnieniuod „Krzyżaków1410” Józefa IgnacegoKraszewskiego, jestkrótkim epizodem.Z historii wiemy,że szala zwycięstwa co rusz przechylała się. Dobrze,że Jagiełło nie zachował się jak Kościuszko, który po trzydniowejlibacji, nawalony i radosny jak koziołek Matołek,wysłał wojsko w pole pod Maciejowicami, a potem samwyruszył podowodzić troszeczkę i, zapomniawszy mapy,skierował główne uderzenie własnych wojsk na siebie.Dopiero by się porobiło.Jagiełło zachował daleko idący umiar i w historii bitwydał się poznać głównie z tego, że przyjął dwa nagie mieczebędące symbolem naszego zwycięstwa. Tak jaksymbolem siły Herkulesa jest jego maczuga w Ojcowie.Sama bitwa, jak wiemy, zakończyła się w ostatecznościpogromem wojsk krzyżackich. Wybito wszystkichmistrzów i większość komturów. Wybito tak doszczętnie,że potem nie było po stronie krzyżackiej nikogo, ktomógłby podpisać akt kapitulacji. Sienkiewicz o tym niewspomina, zatrzymując się nad opisem pola bitewnego,gdzie podobno zostało więcej nieboszczyków niż przyszło,a nad tym zespołem wrażeń wizualnych wznosiłsię zapach krwi i świeżo skoszonej trawy… A Maćkoi Zbyszko wrócili do Bogdańca.28 VariArt02/2010\nAnita RomulewiczWidok z werandyTomek szybko ułożył swoje plany na wakacje. Wypad do Ełku i „wolnachata” u jednego z kolegów – to było to, na co czekał. Jednak zanimsię „urwie”, musi z nudnym ojcem wytrwać pod jednym namiotem,w dodatku rozbitym gdzieś za stodołą na polu pełnym krowich placków.Też mi atrakcja. Dla nastolatka osławione walory turystycznePuszczy Piskiej, choćby nie wiem jak niesamowite, nie są przekonujące,kiedy „kochany tatuś” będzie na siłę nawiązywał więź z dorastającymsynem. Wydawać by się mogło – biedny chłopak. JednakWiesław Chrostek, autor książki „Tajemnice czarnej wdowy”, umiejętniewprowadza nas w relacje rodzinne bohatera, sprawiedliwie dającgłos każdemu z jej członków.Ten wyjazd dla zapracowanego pana Wojtka był ważny, planował gojuż wiele razy, ale dopiero teraz udało się znaleźć czas. Syn zaraz będziezdawać maturę. Jest prawie dorosły. Baśka to też już nie dziecko.Chciałby poznać ich bliżej, podzielić się pasją, tyle powiedzieć. W stolicyżyje się szybko, może za szybko. Nie chciałby, żeby pochłonęło ichto „warszawskie niebko”. To dobre dzieciaki, a tu, u pani Marty, będzieokazja zwolnić, wypłynąć na jezioro i w milczeniu podglądać ptaki.Powstało już wiele dobrych książek o dorastaniu, o niełatwymodnajdywaniu się w życiu dorosłych. Z reguły koncentrują one uwagęna ścieraniu się pokoleń, naturalnym buncie wobec wszystkiego,co zastane, i odkrywaniu własnych możliwości. „Tajemnice…” takżewprowadzają nastoletniego czytelnika w świat, w którym młodychłopak niepostrzeżenie staje się mężczyzną. Początkowo kapryśnyi niewdzięczny, nie budzi sympatii. Choć niewątpliwie inteligentny, niema jednak patentu na łagodny skok w dorosłość. Nosi w sobie kompleksy,wybucha gniewem, by po chwili ukryć się w wyimaginowanejprzestrzeni. A kiedy już skłonni jesteśmy szczerze współczuć ojcu, cośzaczyna się zmieniać.Widziane przez Tomka tragedie i dramaty innych trywializują jego problemy.Zaczyna też działać magia miejsca. Niczym klasyczny romantyk,zapadający się w naturę, zaczyna mimowolnie „zakorzeniać się”.A wszystko wokół, co początkowo wydawało się płaską ilustracją,z czasem przybiera wielowymiarowy kształt. I przekonująco przemawia,jak stary gawędziarz toczący legendę narosłą wokół kamyka,piórka czy uschłego liścia. To ogromny walor książki. W „Tajemnicyczarnej wdowy” taką magię ma zatoka Galindów, gdzie drzewa,co niejedno widziały, szumią o pruskich grodziskach, kurhanach i rycerzachzakonnych. Świątynne dęby płaczą wraz z niewinnymi dziewczętami,składanymi w ofierze okrutnemu Perkunowi. Stojąca nieopodalsamotna kapliczka jak spowiednica od lat wsłuchuje się w opowieśćo przedwojennej nieszczęśliwej miłości Niemca i Polki. Ukryte głębokow lesie groby żołnierzy przypominają o okrutnym czasie wojny i niemniej bezwzględnym odpłacaniu za krzywdy po latach.Powieść Chrostka pomimo poruszanych trudnych tematów pozostajew tonie lekka i wakacyjna. To sztuka niełatwa – a autorowi się udało.Bo przecież kogo bawią kłótnie syna z ojcem? Czy mogą śmieszyćzmarnowane szanse i samotność? Albo nieodpowiedzialność ojca ro-dziny... Mimo tego, wokół tych tragicznych postaci najczęściej rodzisię najwięcej humoru. Z pobłażliwością patrzy się wówczas na zdumionegobohatera, który odkrywa, że ojciec też był młody, zbuntowanyi zakochany. Podobnie jak na prostodusznego, choć ciągle „zawianego”,Stefana na różowej damce lub z kaloryferem pod pachą.Autor stara się w przyjemny sposób pokazać młodym, co ważnew życiu. Jednak jedynie naprowadza czytelnika, unikając mentorskiegotonu. Raczej służy wzorem. Wrzuca Tomka w środowisko ludzi,jakich do tej pory chłopak nie znał. Koncentruje jego sprawy wokółdomu wiekowej gospodyni, symbolu ciepła, otwartości i mądrości.To u niej, na werandzie, zaczyna zauważać więcej, niż tylko wszechogarniającąmazurską zieleń. Między wierszami codziennych rozmów,z gestów poznaje, czym jest szacunek i przyjaźń. I że niewiele jestodwagi w zwykłej bójce z miejscowym osiłkiem.W tej scenografii autor rozważnie umieszcza postaci. Jak w teatrzekażdy ma tu do odegrania swoją rolę. Pani Marta i jej młodzieńcza miłośćdo Kurta Rohmlitza, Wiktor – znawca i badacz Prus, ojciec – pasjonato romantycznej duszy, czy stale podchmielony Stefan w swoimpopegeerowskim „Manhattanie”. A nawet mały Jędruś – pogodnedziecko pogorzelców. To świat wielopokoleniowy, pełen historii i tradycji,opasany klimatem wzruszeń, humoru i przygody. To przestrzeń,na którą Tomek nie może pozostać obojętny. Jak bowiem nie włączyćsię w pomoc rodzinie, której spalił się dom, jak ignorować sygnałyo popełnionym przestępstwie. Tajemnica odnalezionych przypadkiem,a dawno zaginionych, dokumentów i listów porywa bohatera, odsuwającjego znudzenie i rozgoryczenie. I jeszcze te oczy Natalii...Czytelnicy zgodzą się zapewne, że w „Tajemnicach czarnej wdowy”,tej przede wszystkim poważnej książce, nietrudno odnaleźć analogiedo klasyki młodzieżowej powieści detektywistycznej. Książka kultywujetradycje twórczości Makuszyńskiego i Nienackiego. Przyjacielojca – archeolog, niczym legendarny Pan Samochodzik, przetrząsaarchiwa w poszukiwaniu odpowiedzi na piętrzące się zagadki. Z pasjąsnuje opowieści o świętym Wojciechu, Galindach czy Sasinach, i jestnieocenionym źródłem informacji. Zaś sam Tomek, choć nie tak lotnyi z dystansem do siebie, jak Szatan z siódmej klasy, odważnie i z poświęceniemrozwiązuje kryminalną układankę, idąc tropem tajemniczychlistów. Dzięki pomocy bystrej i „zjawiskowo pięknej” dziewczynystaje się bohaterem. A w oczach innych jakby bardziej dorosłym.Powieść Wiesława Chrostka to książka z gatunku kryminału dlamłodzieży. Jednak wyróżnia ją ciekawy mariaż regionalnych legendi podań z wątkami obyczajowymi oraz konwencją detektywistyczną.To dobra lektura dla młodych ludzi zainteresowanych zagadką, historiączy przygodą z dreszczykiem. Wbrew pozorom nie jest to jednakksiążka typowo „chłopacka”. Miłośniczki romansu znajdą też coś dlasiebie, a i zapracowanym dorosłym pozwoli na chwilę zwolnić, by mócuważniej przyjrzeć się, czy nie widać czegoś więcej z ich „werandy”.Wiesław Chrostek, „Tajemnice Czarnej Wdowy”, Warszawa, Telbit, 2009.r e c e n z j a02/2010VariArt29\nw y d a r z e n i eGrunwaldzkirozkład jazdy2010Tym, których przeraża zgiełk bitewny, nawet ten inscenizowany,polecamy wystawy w Wojewódzkiej Bibliotece Publicznejtowarzyszące obchodom rocznicy bitwy.„Droga do Grunwaldu”, czyli Grunwald nie tylko z perspektywyhistorycznej. Wystawa prezentuje bitwę równieżjako topos literacki, inspirację artystyczną i miejsce o dużychwalorach turystyczno-krajoznawczych, o których można sięprzekonać, wędrując jednym ze szlaków turystycznych. Książkii tablice informacyjne można oglądać w Starym Ratuszu WBPdo września 2010 r.„Kulisy Grunwaldu”, czyli co tak naprawdę dzieje siępodczas inscenizacji bitwy. Wystawa fotograficzna autorstwaRafała Trebińskiego w Czytelni Książek WBP (Stary Ratusz)– od 2 lipca 2010 r.„Carmina Patria”, czyli hymny od Bogurodzicy do hymnuSolidarności. Wystawa prezentuje historię polskich pieśni hymnicznych– teksty, tradycję wykonywania. Tych, którzy chcąpieśni nie tylko zobaczyć, ale i usłyszeć, zapraszamy 9 lipca2010 r. na otwarcie, które śpiewem uświetni zespół ProForma.Wszystkich zainteresowanych problematyką bitwy grunwaldzkiejzachęcamy do lektury publikacji towarzyszących obchodom:grunwaldzkiego zeszytu „Bibliotekarza Warmińsko-Mazurskiego” wydanego przez WBP, numerów specjalnychczasopism „Mówią Wieki”, „Spotkania z Zabytkami” oraz„Polityka”, wydawnictw z serii „Biblioteczka Grunwaldzka” przygotowanejprzez Ośrodek Badań Naukowych w Olsztynie orazpublikacji naukowych towarzyszących licznym konferencjom.O inicjatywach WBP przeczytacie na stronie www.wbp.olsztyn.pl/grunwald, na której znajdą się również grunwaldzkie zbioryDokumentów Życia Społecznego WBP w Olsztynie, ciekawostkio bitwie oraz odrobina rycerskiej rozrywki.Małgorzata ZeglerMoja „Drogado Grunwaldu”O chodnik stukają ciężkie buty. Słychać szczęk zbroi. Chwilę potem odzywasię donośny męski głos.– Bitwa… – szepczą ludzie, przekazując wiadomość z ust do ust.Zza rogu Starego Ratusza wyłania się dwóch niecodziennie ubranych mężczyzn.Jeden trzyma kopię, drugi dzierży topór. Obaj uśmiechają się przyjaźnie,zapraszając przechodniów do budynku biblioteki.– Bitwa pod Grunwaldem – mówi coraz więcej ludzi, a w czytelni na pierwszympiętrze zbierają się kolejne osoby.Pomieszczenie wypełniają już nie tylko bibliotekarze. Są tu młodzii nieco starsi, uczniowie i nauczyciele, zarówno znani, jak i nigdy niewidziani– wszyscy ciekawi tego, co będzie się za moment działo.W rogu sali stoi rycerz – atrapa. To na jego tle ustawia się, otwierającawystawę, dyrektor WBP Wiesława Borkowska-Nichthauser. (Kątem okadostrzegam kobietę tłumaczącą przemówienie na język migowy. Widzączainteresowanie na twarzach jej podopiecznych, mimowolnie się uśmiecham).Teraz głos zabiera Anita Romulewicz, po niej Izabela Frąckowiak.Jeden z rycerzy od rozpoczęcia wystawy tkwi nieporuszeniew miejscu, stoi oparty o kopię, wodząc jedynie po zebranych wzrokiem.Intryguje. Ściąga na siebie uwagę widowni.Chwilę później słuchacze są już jednak zajęci czymś zupełnie innym. Rozeszlisię po sali, oglądając pozawieszane na ścianach tablice. Przyglądają się,czytają, dociekają, zgłębiają wiedzę,chcąc wynieść stąd jak najwięcej informacjio mającej miejsce 600 lat temuwielkiej bitwie pod Grunwaldem.Niektórzy podążają w stronę hallu – tamczeka już na nich przygotowany wcześniejpoczęstunek; inni rozmawiają z rycerzami,dopytują, dotykają, podziwiająi fotografują; odważniejsi wkładają nagłowy hełm, machają toporkiem.I pomimo tego, że gorąco sprawia, iż natwarzach obu panów zaczynają pojawiaćsię kropelki potu, widać, że są zadowoleniz zainteresowania ludzi, z ich żywej reakcjii wielu, często niezwykłych i naprawdędociekliwych pytań.Cichą zazwyczaj czytelnię wypełnia więcgwar rozmów. Jednakże i on zaczynaniedługo cichnąć. Śmiech zanika, głosymilkną.Lecz… nie na długo. Za kilka dni odbędziesię przecież kolejna wystawa…28 VariArt02/2010\nO życie współczesnego rycerzazapytaliśmy regionalne bractwa rycerskieBractwo rycerskie kojarzy się nam zwykle z turniejami i pokazem walkmężczyzn zakutych w stal i uzbrojonych w masywne miecze. Czy takiewyobrażenie odpowiada prawdzie? Czy współczesne bractwo rycerskieto tylko walki i turnieje?dr Michał Wróbel, BRZO: Absolutnie nie. Walka podczas turnieju lubinscenizacji bitwy stanowi swego rodzaju wierzchołek góry lodowej. Udziałw tym widowisku musi być jednak poparty długim szkoleniem sprawnościowym,a z drugiej strony gruntownym wykształceniem historycznymoraz przygotowaniem, nierzadko własnoręcznie, sprzętu (broni) i stroju.Jacek Szporko, BRGZ: Przede wszystkim nasze współczesne wyobrażenia,dotyczące rycerstwa, są skażone licznymi filmami niskiej klasy madein USA... Prawda jest taka, że przeciętny miecz ważył niewiele więcej niż1,5 kg, a zbroja raptem 25 kg. To mniej więcej tyle, co waga wyposażeniawspółczesnego żołnierza… Współczesne bractwo to nie tylko walki, toprzede wszystkim odtwórstwo historyczne. Natomiast jeśli chodzi o turnieje– to zapraszam! Działania pozaturniejowe dotyczą szerokiego zespołuzjawisk – różnych i innych.Bitwa pod Grunwaldem jest okazją do sprawdzenia swoich możliwości.Jak wyglądają przygotowania do tego wydarzenia? Jak liczna jestgrupa walczących pod Grunwaldem?MW: Bitwa pod Grunwaldem jest ważnym punktem „rycerskiego” sezonu,ale nie jedynym. Na pewno robi wrażenie na turyście (liczny, barwnytłum uczestników). Natomiast już dla osób, które zjadły przysłowiowe zębyna rycerstwie, udział w bitwie kojarzy się raczej z długim marszem na pole,a potem manewrami i ruchami wojsk. Tym samym, niestety, z roku na rokcoraz mniejszą możliwością walki. Tzw. „Grunwald” jest przede wszystkimjednak okazją do spędzenia kilku dni (ok. tygodnia) w towarzystwienajwiększej grupy ludzi o wspólnych zainteresowaniach. Często pochodząz odległych zakątków kraju i na co dzień wspólny kontakt mają utrudniony.Nie można jednak mówić o jakimś szczególnym przygotowaniu. Na sezonskłada się kilkanaście różnych turniejów (choćby tydzień wcześniejw niedalekiej Nidzicy), które pochłaniają tyle samo energii, a często oferująniewiele mniej, jeśli nie znacznie więcej atrakcji (równie napięty program:przemarsz uczestników / turniej walk na miecze i tarcze / turniej walk namiecze długie / walki grupowe / konkursy sprawnościowe – rzut oszczepemczy toporami / występy kuglarzy) w bardziej kameralnym gronie. Nasza grupa,tj. Bractwo Rycerskie Zamku Olsztyn, będzie uczestniczyć w grunwaldzkiejinscenizacji w liczbie około 20 osób, z czego połowa to zbrojni.JSz: Liczba ludzi walczących pod Grunwaldem zmienia się z roku na rok.Czasami jest to tysiąc osób, a czasami nawet do trzech tysięcy, w tymroku – kto wie… Przygotowania do bitwy są silne, szczególnie kulinarne.Oczywiście każdy z walczących jest przygotowany psychicznie, fizyczniei sprzętowo.Czy są „rycerki”? Jaką rolę pełnią w bractwie kobiety?MW: Nie ukrywam, nie lubię takiego określenia. Niesie ze sobą zabarwienieraczej prześmiewające uczestników ruchu rycerskiego… Jednak odpowiadającna pytanie – kobiety walczące w zbroi i z mieczem w ręku na równiz mężczyznami stanowią (szacunkowo) zaledwie promil w skali całego kraju.Nie oszukujmy się, rycerzem zostawał tylko mężczyzna, a my cenimysobie odtwórczość historyczną na wysokim poziomie. Poza tym do tegodochodzą względy kondycyjne (walki nie są ustawiane, trzeba to traktowaćpodobnie jak sport wyczynowy). Niemniej jednak kobiety miały i mają wcalenie mniej ważne funkcje:– nieoceniona pomoc we wszelkich pracach obozowych,– pięknie ubrane damy dworu dodają blasku zbrojnym,– w turniejach łuczniczych okazują się nie mniej celne od mężczyzn.A co najważniejsze – tak samo dobrze się bawią, poznają historię i przeżywająprzygodę, jaką jest odtwórstwo średniowiecza…JSz: Oczywiście, że są, a rolą ich jest to, że są i pachną…Obecnie mamy dość cukierkowe wyobrażenie kodeksu rycerskiego.Czy dziś można żyć według takich zasad? W jakim stopniu „rycerze”z bractwa zachowują te idee w swoim życiu codziennym?MW: Właśnie, „cukierkowe” wyobrażenie podsycane przez media, którenierzadko z przymrużeniem oka poruszają temat rycerstwa, zwykle tuż przedzbliżającymi się obchodami bitwy grunwaldzkiej… bitwy, gdzie starły siędwie potęgi ówczesnej Europy. Ale to była bitwa totalna, prawdopodobnienie do końca rycerska (wzięły tu udział wojska zaciężne i piechota / z pewnościąnie wszyscy dawali honorowe gesty)… Prawdopodobnie mało ktopamięta, że starcie „prawdziwie rycerskie” (też polsko-krzyżackie), w oparciuo kodeks honorowy, z indywidualnymi pojedynkami i przerywaniem walkina czas odpoczynku, odbyło się kilka miesięcy później, pod Koronowem.Zasady rycerskości każdy stosuje w swoim życiu według własnego uznaniai nie trzeba być uczestnikiem ruchu rycerskiego, aby się do nich stosować(i z pewnością odwrotnie). Bractwo to tak jakby druga rodzina. To nie tylkowspólna pasja, równocześnie rodzą się przyjaźnie, małżeństwa. A pomocw potrzebie jest równie częsta jak nieformalne spotkania towarzyskie.JSz: Nie można dziś żyć wg kodeksu rycerskiego, ponieważ dzisiejszy rządzostałby obalony, a większość polityków miałaby spotkanie z katem… Tylejeśli chodzi o średniowieczne rozumienie honoru (bardzo tego brakuje – honoru,szczególnie politycznego – żart). Część osób, które biorą udział w życiubractwa rycerskiego – to ludzie, z którymi „można konie kraść”.Bractwo Rycerzy Gwiazdy Zarannej Zamku Ostródzkiego stanowiobok Drużyny Rycerskiej Komturii Ostródzkiej skład Ostródzkiej GrupyRekonstrukcji Historycznych. Organizują one pokazy walk bronią białąi drzewcową, prezentują strzelanie z łuków, kusz, hakownic i bombard.W programie Bractwa znajdują się turniejowe pojedynki oraz zdobywaniewarowni i napady na uśpione wioski. Rycerze dbają o zachowaniehistorycznego charakteru odzieży i uzbrojenia. Specjalnościądrużyny jest własnoręcznie przygotowany gulasz rycerski, serwowanypodczas biesiad średniowiecznych w Ostródzie.Stowarzyszenie Kultury Średniowiecza „Bractwo Rycerskie ZamkuOlsztyn” powstało w 1997 roku i jest najstarszą aktywną tego typugrupą w regionie Warmii i Mazur. Tradycją oręża nawiązuje do chorągwiKapituły Warmińskiej, której zbrojni ówcześnie tu stacjonowali.Członkowie stowarzyszenia biorą udział w licznych krajowych turniejachrycerskich. Również reprezentowali Polskę i miasto Olsztyn nawielu zagranicznych festiwalach historycznych, m. in. podczas państwowegoświęta Litwy (obchody koronacji jedynego litewskiego króla)w Trokach albo w kolebce ruchu krucjatowego Clermont (Francja).Strona: www.brzo.olsztyn.pl/.a n k i e t e r i a02/2010VariArt31\nPlener„Grunwald Art 2009”organizator:Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiegoi Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w OlsztynieJoanna Milewicz – Ambona 2009 akryl na płótnieWiesław Bieńkuński – z cyklu Pejzaż 2009 olej płótno, 70 x 60


KGHM wspiera zakup maseczek, kombinezonów, gogli i respiratorów - netTG.pl – Gospodarka - Ludzie\nKGHM wspiera zakup maseczek, kombinezonów, gogli i respiratorów\nPrezes KGHM Marcin Chludziński wyjaśnił, że sprzęt przekazywany jest do Agencji Rezerw Materiałowych\nNa warszawskim Lotnisku Chopina wylądował w środę, 1 kwietnia,lot ze sprzętem medycznym zakupionym na zlecenie KGHM Polska Miedź. Na pokładzie dreamlinera LOT przyleciały z Chin maseczki, kombinezony, gogle i respiratory. W czwartek spodziewany jest kolejny transport.\n- Dziś na Lotnisku Chopina w Warszawie przywitaliśmy kolejny samolot, zakontraktowany przez KGHM Polska Miedź ze sprzętem medycznym dla tych, którzy w Polsce walczą z koronawirusem. Samolot tej jest pełen maseczek, kombinezonów, gogli i respiratorów - powiedział w środę na briefingu, wiceminister aktywów państwowych Maciej Małecki.\n- Jutro spodziewamy się następnego transportu zakontraktowanego przez KGHM , a obsługiwanego przez inną spółkę Skarbu Państwa, czyli PLL LOT - dodał.\n- Spółki Skarbu Państwa, fundacje spółek Skarbu Państwa na walkę, na zapobieganie koronawirusowi, przekazały już ponad 80 mln zł - powiedział wiceminister.\nDodał, że pieniądze trafiają do szpitali wskazanych przez ministra zdrowia.\n- Na prośbę pana premiera Mateusza Morawieckiego, wicepremiera Jacka Sasina, rządowego zespołu zarządzania kryzysowego, zorganizowaliśmy transporty, które przylatują na lotnisko Okęcie. To już jest trzeci samolot ze sprzętem. Jutro ląduje kolejny - czwarty. A to nie koniec. Wartość tych samolotów, które wylądowały, a właściwie towarów, które przywiozły i tego, co jeszcze się pojawi jutro to jest ponad 20 milionów zł - powiedział obecny na briefingu prezes KGHM Marcin Chludziński.\nPodkreślił, że na sprzęt składają się środki pierwszej potrzeby, "czyli ponad 450 tys. łącznie masek ochronnych, ponad 200 tys. kombinezonów ochronnych, ponad 100 tys. gogli ochronnych - mówimy tutaj o goglach medycznych".\n- Pierwszy raz w dniu dzisiejszym przyleciały respiratory. Łącznie, dzisiaj i jutro przylatuje 50 respiratorów - dodał.\n- Te samoloty, które przyleciały już ten sprzęt został rozładowany i przekazany. I wiem, że już jest też rozdysponowany w różnych miejscach: w szpitalach i w różnych miejscach, gdzie jest to potrzebne - mówił.


Naukowcy wyhodowali ludzkie płuca. | Dr Jacek Roik\nNaukowcy wyhodowali ludzkie płuca.\nBadacze z Uniwersytetu w Teksasie (USA) ogłosili, że udało im się uzyskać w laboratorium zdrowe ludzkie płuca dzięki odpowiedniemu wykorzystaniu uszkodzonych tkanek. Specjaliści medycyny komórkowej mogą pochwalić się kolejnym sukcesem w dziedzinie regeneracji organów – korzystając z fragmentów narządów pochodzących od dwójki tragicznie zmarłych dzieci (przypuszczalnie w wyniku wypadku samochodowego), wyhodowali w warunkach laboratoryjnych nowe, sprawne płuca.\n„Jeśli chodzi o różne typy komórek, płuca są prawdopodobnie najbardziej skomplikowanym z organów – komórki na powierzchni znacznie różnią się od tych w głębi płuc” – mówi dr Joaquin Cortiella, jeden z badaczy.\nNaukowcy rozpoczęli od usuwania wszystkich tkanek z jednego płuca aż do momentu pozostania samego szkieletu składającego się z kolagenu i elastyny. Następnie pobrali komórki z drugiego płuca i nanieśli na otrzymane rusztowanie. Całość zanurzyli w akwarium wypełnionym odżywczymi płynami. Po czterech tygodniach wydobyli uformowane ludzkie płuca.\nTeraz, gdy zastosowana technika okazała się skuteczna, badacze planują wykorzystać modele płuc do badania różnych chorób oraz testowania metod leczenia i regeneracji.\n„Możemy stworzyć płuca zwłókniałe lub rozedmowe i obserwować, co się z nimi dzieje, jak zachowują się komórki i jak dobrze działa terapia komórkami macierzystymi. Możemy zobaczyć, jak przebiegają zapalenie płuc, gorączka krwotoczna, gruźlica, czy infekcja wywołana przez hantawirusa – choroby atakujące i niszczące płuca” – przekonuje dr Joan Nichols.\nPodobne eksperymenty były już przeprowadzane w poprzednich latach na szczurach i świniach.\nBadacze długo zwlekali z zawiadomieniem o swoim sukcesie badawczym, chcąc najpierw upewnić się, że zrobili wszystko, co mogli najlepiej.\n„Rok zajęło nam udowodnienie samym sobie, że wykonaliśmy dobrą robotę” – przyznaje Nichols.\nNiniejsze osiągnięcie jest niezwykle ważne dla rozwoju medycyny regeneracyjnej, ale naukowcy ostrzegają, iż wykorzystanie stworzonych w laboratorium płuc w transplantologii jest na razie nierealne – być może ulegnie to zmianie za kilkanaście lat. (PAP)\nKategorie: Ogólna. Tagi: ludzkie płuca, Medycyna komórkowa, naukowcy. Autor: roik. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.


Oświadczenie majątkowe Pani Haliny Rakusiewicz. | BIP Urzędu Gminy Aleksandrów Kujawski\nwytworzono: data: 10:00 02.07.2018 przez: Beata Kostrzewska\nwprowadzono: data: 22:29, 24.07.2019 przez: Zbigniew Woźniak\nzmodyfikowano: data: 10:12, 30.07.2019 przez: Zbigniew Woźniak\nedytowane: data: 10:12, 30.07.2019 przez: Zbigniew Woźniak Oświadczenie majątkowe Pani Haliny Rakusiewicz.\nutworzono: data: 22:29, 24.07.2019 przez: Zbigniew Woźniak Oświadczenie majątkowe Pani Haliny Rakusiewicz.\nOpublikowano 24 lipca 2019 30 lipca 2019 Autor Zbigniew WoźniakKategorie Oświadczenia kierowników i pracowników urzędu\nPoprzednie Poprzedni wpis: Obwieszczenie Wójta Gminy Aleksandrów Kujawski z dnia 23.07.2019 r. znak PL.6733.17.9.2019.MZ w sprawie budowy linii elektroenergetycznych kablowych SN-15 kV- budowie stanowisk słupowych linii nN-0,4 kV- w ramach zadania inwestycyjnego pn. Przebudowa linii napowietrznych SN-15 kV GPZ Ciechocinek-Opoki odgałęzienie ,,Wilkostowo 3”- na terenie działek nr 82/2, 110/1, 180/2, 179/5, 179/4, 193, 125/1 położonych w obrębie ewidencyjnym Wilkostowo, gmina Aleksandrów Kujawski.


SIDEn/MMKS wygrał z Włocławskim Towarzystem Koszykówki Sport\nSIDEn/MMKS wygrał z Włocławskim Towarzystem Koszykówki\nPaweł Rzekanowski 01.12.2004 00:00\nRóżnicą aż 20 punktów koszykarze SIDEn/MMKS pokonali na wyjeździe rezerwy Anwilu Włocławek. Torunianom nie przeszkodziły zmiany w składzie wprowadzone przez trenera Marka Ziółkowskiego.\nSzkoleniowiec najlepszego zespołu w Toruniu zdecydował się dać większą szansę gry dotychczasowym dublerom. - Nie mam w drużynie stałej pierwszej "piątki". Dlatego ważna jest dyspozycja dnia - mówi Ziółkowski. W efekcie zamiast Tomasa Sadowskiego, który zwykle występował w wyjściowym składzie, trener SIDEn/MMKS wprowadził Tomasza Tlałkę, a na ławkę rezerwowych został przesunięty Adam Iciek.\nZmiany opłaciły się. Zawodnicy zwykle rozpoczynający swoje spotkania w roli dublerów znakomicie zaprezentowali się w pierwszej kwarcie spotkania w Hali Mistrzów. Najlepszym graczem na parkiecie był Tomasz Tlałka, który zdobył więcej punktów niż Michał Gabiński, młodzieżowy reprezentant Polski trenujący na co dzień z pierwszym zespołem Anwilu. Torunianin aż pięć razy trafił z dystansu.\nGłównie dzięki jego skuteczności i przewadze pod koszami goście już po inauguracyjnej kwarcie mieli aż 13 punktów przewagi. Dużo powodów do satysfakcji mieli szefowie firmy SIDEn, głównego sponsora zespołu, którzy pojechali do Włocławka na spotkanie swojej drużyny. Zwycięstwo ekipy Marka Ziółkowskiego zagrożone było tylko w trzeciej kwarcie, gdy Artur Kwiatkowski wykorzystał błędy w obronie strefowej gości. Trzy razy z rzędu trafił z dystansu, a SIDEn/MMKS prowadził zaledwie 43:41. W ostatniej części spotkania jednak to przyjezdni ponownie dominowali na parkiecie. Ponownie dzięki aktywności Pawła Tołodzieckiego i Łukasza Winczury dominowali pod tablicami, a po zbiórkach wyprowadzali skuteczne kontrataki.\nBlisko sprawienia niespodzianki była inna drużyna z Torunia. AZS/UMK podejmując bydgoskie Novum aż do ostatniej kwarty nie pozwalał wiceliderowie tabeli na osiągnięcie przewagi. Znakomicie pod koszami spisywał się wysoki Norbert Stawecki, który oprócz tego trafiał także za trzy punkty. Miał jednak niewielkie wsparcie od pozostałych akademików, a bydgoszczanie w ostatnich minutach zdobyli sześć punktów bez odpowiedzi ze strony gospodarzy.\nTrzeci toruński zespół, WAX pauzował. W najbliższej, niedzielnej kolejce zmierzy się na wyjeździe z Harmattanem Gniewkowo, a AZS/UMK będzie walczył o zwycięstwo na parkiecie w Pakości. Przerwę będą mieli natomiast koszykarze SIDEn/MMKS.\nWTK - SIDEn/MMKS 54:74 (10:23, 15:16, 19:8, 10:27)\nWTK: Gabiński 15, Hejman 12, Szydłowski 3, Sołtysiak 1, Siedlecki 0 oraz Kwiatkowski 14 (4), Wojtkowski 9 (1), Ręgocki 0, Kuźniak 0\nSIDEn/MMKS: Tlałka 17 (5), Wójcik 13 (1), Matusiak 6, Tołodziecki 5, Winczura 4 oraz Iciek 12, Szmidt 6, Sadowski 5, Derkowski 4, Świtalski 3, Słoniecki 0\nAZS/UMK - NOVUM 68:75 (14:13, 19:20, 19:22, 16:20)\nAZS/UMK: Stawecki 23 (2), Walczak 5, Bukowski 3 (1), Malinowski 3, Buszewski 2 oraz Niestrój 5, Gorczyca 5, Jeziorski 5\nPozostały wynik: Harmattan Gniewkowo - Sokół Jarko Pakość 79:70 (27:19, 21:17, 19:15, 12:19), pauzował WAX Toruń\n1. Harmattan 7 14 647-490\n2. Novum 7 13 589-506\n3. SIDEn 7 12 592-463\n4. WTK 6 8 483-517\n5. Sokół 6 8 483-517\n6. AZS 7 8 472-607\n7. WAX 6 6 399-603


Calisia.pl - Chcesz zarejestrować pojazd? Sprawdź jak to zrobić\nChcesz zarejestrować pojazd? Sprawdź jak to zrobić\n2021-01-14 14:00:00 UM Kalisz\nZapraszamy do zapoznania się z informacjami na temat sposobów rejestracji pojazdów oraz zgłaszania ich kupna i sprzedaży.\nPojazd można zarejestrować na dwa sposoby:\n- umawiając się telefonicznie na wizytę w urzędzie: +48 62 5049744, +48 505 057 040, +48 505 056 362, wówczas pojazd zostanie od razu zarejestrowany,\n- składając wniosek o rejestrację pojazdu w punkcie informacji Biura Obsługi Interesantów; konieczne będzie podpisanie zgody na pozostawienie dokumentów i tablic rejestracyjnych w urzędzie; pojazd zostanie zarejestrowany w możliwie jak najkrótszym terminie.\nKupno i sprzedaż pojazdu można zgłosić do urzędu na trzy sposoby:\n- za pośrednictwem platformy e-puap (mogą to zrobić osoby posiadające profil zaufany, podpis osobisty lub podpis kwalifikowany),\n- przesyłając dokumenty pocztą,\n- składając wniosek w punkcie informacji Biura Obsługi Interesantów – osobiście lub umawiając się telefonicznie na wizytę dzwoniąc pod numer telefonu: +48 62 5049748.


deski na balkon - Forum budowlane, budowa domu, koszty budowy domu, ile kosztuje budowa domu\nJesteś na: Forum Budowlane ARANŻACJA WNĘTRZA Ogrody, balkony i tarasy deski na balkon\nRejestracja: 23 sie 2009, 23:18\nautor: mich83 » 03 wrz 2009, 16:58\nCześć. Zastanawiam się czy na balkonie nie polozyc desek tarasowych ( są cieplejsze od płytek i moim zdaniem lepiej wyglądają ). Jednak ciekaw jestem jak takie deski sprawowały by się w praktyce na balkonie ? Wiadomo na balkon pada deszcz , śnieg , no i sa niskie temperatury. Jak uważacie takie deski nadawały by się , nie zniszczyly by sie z czasem ?\nTu jest link do tych desek\n2 Tu do innych /http://rozwadowski.com.pl/deski_tarasowe,07.html\n3 No i trzeci rodzaj , z charaktery stycznymi żłobieniami ( akurat to najmniej mi się podoba ) /http://www.galeriaparkietu.pl/tarasy.html\nZdadzą one swoje zadanie , które były najwytrzymalsze ?\nautor: kielo » 03 wrz 2009, 19:41\nA widziałeś deske tarasową z PCV z tego co wiem to dają długą gwarancje i przynajmniej nie potrzeba malowania co jakiś czas,odporne na warunki atmosferyczne\nautor: jochwaw » 04 wrz 2009, 15:34\nWszystkie drzewa orientalne sa dosyć drogie.\nProponuje rozważyć zakup modrzewia syberyjskiego.\nTo bardzo odporne drzewo.deski tarasowe oraz elewacyjne są juz dostępne w Polsce.\nautor: mich83 » 04 wrz 2009, 20:33\njochwaw dzięki. No fajnie te deski i byc moze bym się zdecydował na nie ale zastanawia mnie to że :\n1. Miedzy deskami są przerwy i nie wiem czy nie będzie kłopotliwe czyszczenie ich ?\n2. W katalogu pisze ze stała pielęgnacja drewna polega na usuwaniu zanieczyszczeń, piasku, blota a w sezonie zimowym usuwac snieg niedopuszczając do powstania oblodzonej warstwy. Trzeba tego aż tak bardzo przestrzegac ??? No i czy takie deski trzeba jeszcze jakos zabezpieczac zeby nie straciły swoich właściwości ?\n""Konserwacja deski tarasowej z drewna egzotycznego nie jest konieczna, jednak by wzmocnić naturalną barwę drewna i zachować ją na dłużej, zaleca się olejowanie tarasu wkrótce po jego montażu, a następnie w miarę potrzeb raz, dwa razy do roku. Bez olejowania drewno również będzie trwałe, jednak jego powierzchnia w ciągu kilku lat, w wyniku operowania promieni słonecznych, może pokryć się srebrno-szarą, jednolitą patyną""\nOlejowac raz na rok to mnie troche przeraża .\n3. Czym rożnia sie te deski że żlobieniami od tych gładkich ? Te ze żlobieniami lepiej odprowadzają wodę ?\nautor: jochwaw » 08 wrz 2009, 20:47\nAd 1. i Ad 2 Na pewno należy zadbać o czystość gdyż tam gdzie będzie zalegał grunt jest groźba gnicia (brak dostępu tlenu). Nie mam zdania co do tego oblodzenia.Musiałbym popytać użytkowników\nOlejowanie to sprawa oczywista.Nawet domy drewniane raz na dwa lata trzeba malować specjalnymi środkami.A tym bardziej deski tarasowe.Olejowanie nie dopuszcza do wnikania wody w pory drzewa i znacznie przedłuża jego trwałość.\nNie ma rzeczy wiecznie trwałych bez konserwacji.\nNawet stal nierdzewną trzeba specjalnie natłuszczać aby nie dostawała rdzawych nalotów.\nAd 3 Nie jest to związane z wodą.To służy zapobieganiu efektowi łódki na desce czyli wykrzywienia poprzecznego deski.\nZ drugiej strony ryflowanie poza dekoracją służy antypoślizgowości deski.\nautor: mich83 » 10 wrz 2009, 23:01\nRejestracja: 23 wrz 2009, 12:47\nRe: deski na balkon\nautor: Volrath » 23 wrz 2009, 13:56\nWymieniałem już kilka razy płytki gresowe , na deski tarasowe .\nW sumie system się sprawdził .\nNajczęściej wymiana spowodowana była pęknięciami płytek i wypadającą fugą .\nNa istniejący balkon przykręciłem legary 25 x 70 mm , wcześniej wypełniając i uszczelniając pęknięcia .\nDo legarów mocowałem deskę tarasową z drewna egzotycznego 145 x 21 mm w dł ok 2,35 mb .\nOdstępy między legarami 45 cm .\nPrzeczołgałem temat i później przydało mi się to w innych budowach , po prawdzie 80 % sukcesu to wybór deski i montaż .\nZauważyłem też że mnóstwo ludzi wchodzi w temat wymiany płytek na deskę .\nRożnica cenowa w gatunkach deski jest niewielka ( egzotyk ) , ale wybór jest bardzo ważny .\nJeśli będę mógł pomóc w sprawach technicznych , lub w wyborze deski czekam na pytania .\nFota z gotowego balkonu :\nRealizacja 2 tyg temu .\nautor: WPC » 03 lut 2011, 13:44\ndeski ze żłobieniami (czyli ryflowane) lepiej odprowadzają wodę.\nNależy pamiętać o zachowaniu odpowiedniego spadku przy kładzeniu tarasu.\nDeski kompozytowe z WPC są również antypoślizgowe.\nDesek kompozytowych nie trzeba impregnować, konserwować, olejować.\nNie mają drzazg, są odporne na światło, mróz.\nSą ciepłe w dotyku ale nie nagrzewają się podczas upałów i dzięki temu można chodzić boso.\nautor: Przemek » 06 lut 2011, 19:46\nWPC przeciez widac ze je sprzedajesz - przesadzasz 15 postów i w każdym to samo to sie nazywa .... spam\nautor: WPC » 06 lut 2011, 21:42\nNie sprzedaję ich.\nA reklamuję je ponieważ w Polsce jest to temat nieznany.\nMało jest informacji na ten temat, a nieliczni, którzy wiedzą co nieco na ten temat, często swoimi niekompetentnymi wypowiedziami wprowadzają innych w błąd.\nJa chcę tego uniknąć i wyjaśnić niektóre kwestie - dlatego piszę, faktycznie być może często moje wypowiedzi się powielają...\nautor: Executive » 07 lut 2011, 0:11\nPrzede wszystkim Panowie nie ma się co sprzeczać. Większość z nas jest obeznanych w wykończeniach i remontach, każdy ma przecież swoje ulubione marki, prawda? Czy także będę posądzony o spam, skoro używam do drewna produktów Vidaron? Nawet link wstawię: http://www.vidaron.pl/\nPo prostu jak ktoś uważa, że dany produkt jest lepszy, ma z tym doświadczenie, to niech przekazuje tę wiedzę dalej. Po to przecież jest forum by wyrażać opinię i pomagać... Tak mi się przynajmniej wydaje...\nautor: WPC » 07 lut 2011, 9:53\nExecutive - dziękuję Ci bardzo.\nTaki też był mój tok myślenia - ktoś zadał pytanie - ja mam w tym doświadczenie więc się tym dzielę z innymi. A każdy zrobi tak jak będzie chciał.\nautor: dombal.com.pl » 12 wrz 2012, 11:15\nBalkony zazwyczaj mają bardzo małą wysokość od wylewki do progu drzwi. Często bywa, że żadne deski czy to kompozytowe, czy tarasowe łącznie z legarami się nie zmieszczą. Jeśli nie chcemy balkonu wykładać płytkami ceramicznymi, można zastanowić się nad podestem teakowym , lub podestem z innego gatunku drewna. Ważne że ich wysokość wynosi ok 4 cm. Są banalne w montażu i można je swobodnie demontować np. na zimę.\nautor: stokrotka362 » 05 lut 2013, 10:22\nNa moim balkonie mąż zamontował płyty chodnikowe z technorattanu. Każda płyta miała od spodu przymocowane widelce do wbicia w podłoże. Zamówiliśmy je na: www.rattanart.pl. jesteśmy z nich bardzo zadowoleni. Zima nie jest im groźna, a zzyści się je bardzo łatwo. Możemy śmiało polecić