Cmentarz Wojenny w Wałczu » Wspomnienia Wacława Radzika\nWacław Radzik, zam. w Poznaniu: „Po przejściu byłej granicy polsko – niemieckiej i opanowaniu miasteczka Złotowa 6 Dywizja Piechoty wchodząca w skład 1 Armii WP, otrzymała zadanie nacierać w kierunku Jastrowie – Nadarzyce w pierwszym rzucie. Brałem bezpośredni udział w składzie 1 Batalionu 14 Kołobrzeskiego Pułku Piechoty w kompanii piechoty pod dowództwem radzieckiego oficera. Nasza kompania otrzymała zadanie zdobyć miejscowość Jastrowie silnie bronioną przez oddziały niemieckie. W pierwszej połowie lutego 1945 roku po zdecydowanym ataku pododdziały nieprzyjacielskie zaczęły się wycofywać pozostawiając ukryty w grobowcach wyborowy batalion SS. Po zajęciu miasta moja kompania kontynuowała pościg za Niemcami. W pewnej chwili nasze natarcie zostało zatrzymane kontratakiem od czoła i jednocześnie zaatakowano nas od tyłu przez ukryty batalion SS. W wyniku zaskoczenia spowodowanego koncentrycznym kontratakiem Niemców natarcie zostało powstrzymane przy dużych stratach pierwszorzutowych pododdziałów i ruszyło dalej po wprowadzeniu drugich rzutów dywizji. W kilka dni później nasza kompania (ze 150 ludzi liczyła zaledwie kilkanaście osób) otrzymała następne zadanie: zdobyć 2 bunkry niemieckie znajdujące się w niewielkim lasku w okolicy Nadarzyc. Rozpoczęliśmy natarcie o świcie po przygotowaniu artyleryjskim. Kiedy ruszyliśmy naprzód, napotkaliśmy na bardzo silny ogień artylerii, moździerzy i broni maszynowej. Mimo silnego ognia przeciwnika, posuwaliśmy się uporczywie naprzód. Około godziny 16 – tej tego dnia wykonaliśmy postawione nam zadanie zdobywając te dwa bunkry. W czasie tej akcji ujęliśmy 3 jeńców niemieckich, których mój kolega pochodzący z Nowej Wilejki miał wraz ze mną odprowadzić do sztabu batalionu. Przypadkiem jednak zamiast mnie poszedł z nimi inny kolega i to właśnie uratowało mi życie, ponieważ w czasie eskortowanie jeńców zginęli oni od niemieckiego pocisku moździerzowego. Dalszym zadaniem kompanii było zorganizowanie obrony na osiągniętej rubieży. Następnego dnia otrzymaliśmy nowe zadanie, którego celem miało być zdobycie innych bunkrów mieszczących się w odległości 1 km od nas. Z chwilą rozpoczęcia ataku otrzymaliśmy z tych bunkrów tak silny ogień maszynowy, że nie mogliśmy wykonać powierzonego nam zadania. W wyniku walki zostało nas zaledwie 7 – 8 (nie pamiętam dokładnie), 2 kolegów zginęło, a 6 było ciężko rannych. Reszta nas mogła się wycofać dopiero po zapadnięciu zmroku. Następnego dnia około godz. 11 rozpoczęło się natarcie na całym froncie. Do dziś pamiętam te chwile i na zawsze pozostaną one w moich wspomnieniach. Jako bardzo młody żołnierz nie zdawałem sobie wówczas w ogóle sprawy z tego, że tyle może być wojska, bowiem całe przedpole zaroiło się w jednej chwili gęstymi tyralierami maszerującej polskiej i radzieckiej piechoty wspieranej dużą ilością czołgów. Obecnie mając już żywy obraz walki dochodzę do wniosku, że nasze sporadyczne ataki miały zmusić nieprzyjaciela do zdemaskowania swych środków ogniowych. Natarcie to zyskało powodzenie i nadal wykonywaliśmy pościg za wycofującymi się w kierunku Kołobrzegu wojskami nieprzyjacielskimi. W czasie tego marszu z kolegą Jurkiem ze Lwowa odstaliśmy od macierzystego pułku. Chcąc dołączyć do jakichś oddziałów spotkaliśmy po drodze pułk artylerii radzieckiej dowodzonej przez radzieckiego majora. Podeszliśmy prosząc, by wskazał nam kierunek marszu naszego pułku. Major radziecki odpowiedział nam, że nasz pułk jest już bardzo daleko i zaproponowały, byśmy pozostali w jego jednostce. Decyzja w tej chwili była dla nas bardzo trudna, lecz zmuszeni byliśmy zgodzić się na jego propozycję. Wtedy polecił on starszynie, by nas nakarmił. Nie zdążyliśmy się posilić, gdyż zauważyłem naszego dowódcę kompanii, który – jak z tego wynikało – również odstał od pododdziałów pułku. Doszliśmy prawdopodobnie razem do Szczecinka, w którym nie było nieprzyjaciela. Spotkaliśmy tam kilku żołnierzy z naszej kompanii i zdobywszy prowiant ruszyliśmy dalej. Do macierzystego pułku dołączyliśmy dopiero na przedmieściach Kołobrzegu. Dowódca batalionu ujrzawszy nas nie mógł uwierzyć, że dotarliśmy i że żyjemy”.


Związek Nauczycielstwa Polskiego - » Nauczyciele sami sfinansują „podwyżki”\nNauczyciele sami sfinansują „podwyżki”\nKomunikat dot. prac Zespołu do spraw statusu zawodowego pracowników oświaty oraz działających w ramach tego Zespołu grup roboczych.\n4 kwietnia w Centrum Partnerstwa Społecznego „Dialog” odbyło się spotkanie podsumowujące pracę Zespołu do spraw statusu zawodowego pracowników oświaty oraz działających w ramach tego Zespołu grup roboczych.\nW spotkaniu wzięła udział minister edukacji Anna Zalewska, przedstawiciele innych resortów, korporacji samorządowych oraz Związku Nauczycielstwa Polskiego, nauczycielskiej „Solidarności” i Forum Związku Zawodowych.\nMinister Anna Zalewska przedstawiła propozycje zmian ustawowych dotyczących wynagrodzeń nauczycieli, czasu pracy, awansu zawodowego i oceny pracy nauczyciela, a także nowego sposobu finansowania oświaty. Propozycje te spotkały się z wdzięcznością i poparciem ze strony „Solidarności” i Forum, natomiast wzbudziły zastrzeżenia korporacji samorządowych, zwłaszcza w zakresie sposobu finansowania oświaty i terminu wejścia w życie proponowanych zmian.\nPodziękowań za przedstawione propozycje nie złożył minister przedstawiciel ZNP. Wskazał, że nie zostały przedstawione żadne konkrety dotyczące zwiększenia środków w subwencji oświatowej, a także zwiększenia środków na wynagrodzenia. Bardzo krytycznie przedstawiciel ZNP odniósł się do przesunięcia środków z dodatku wiejskiego, mieszkaniowego i na zagospodarowanie na wzrost wynagrodzeń zasadniczych – co w praktyce oznacza ich likwidację – a także do likwidacji pojęcia średnich wynagrodzeń, co będzie skutkowało zmniejszeniem odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych. Takie przesunięcie środków, zdaniem ZNP, oznacza, że nauczyciele sami sfinansują swoje „podwyżki” płac. Minister poinformowała o braku możliwości przywrócenia uprawnień emerytalnych nauczycieli wynikających z art. 88 Karty Nauczyciela.\nPonadto, przedstawiciel ZNP odniósł się do trybu prac powołanych grup roboczych. To, co miało miejsce na ośmiu spotkaniach nie ma nic wspólnego z wypracowaniem wspólnych rozwiązań, a co za tym idzie osiągnięciem konsensusu w zakresie proponowanych zmian. Spotkania grup roboczych ograniczały się bowiem wyłącznie do wymiany poglądów, przedstawiania stanowisk, bez jakiejkolwiek konkluzji.\nProjekt ustawy zmieniającej ustawę – Karta Nauczyciela, a także nowa ustawa o finansowaniu oświaty, mają być przedstawione do końca kwietnia. Przedstawiciel ZNP wnioskował o zorganizowanie kolejnych spotkań przed skierowaniem tych projektów ustaw do konsultacji społecznych.\nMinister ogłosiła zakończenie prac zespołu do spraw statusu zawodowego pracowników oświaty.\nINFORMACJA – PRACA BIURA OKRĘGU ŚLĄSKIEGO ZNP (nowe zalecenia Władz)\nUstawa lex Czarnek w senackiej komisji\nNie ma zgody na hejt wobec nauczycieli\nSpis aktualności strony ZOŚ ZNP Wybierz miesiąc styczeń 2022 (14) grudzień 2021 (18) listopad 2021 (14) październik 2021 (17) wrzesień 2021 (9) sierpień 2021 (12) lipiec 2021 (2) czerwiec 2021 (12) maj 2021 (6) kwiecień 2021 (13) marzec 2021 (12) luty 2021 (9) styczeń 2021 (8) grudzień 2020 (14) listopad 2020 (11) październik 2020 (18) wrzesień 2020 (4) sierpień 2020 (8) lipiec 2020 (3) czerwiec 2020 (8) maj 2020 (14) kwiecień 2020 (23) marzec 2020 (22) luty 2020 (13) styczeń 2020 (12) grudzień 2019 (9) listopad 2019 (19) październik 2019 (12) wrzesień 2019 (11) sierpień 2019 (5) lipiec 2019 (8) czerwiec 2019 (14) maj 2019 (7) kwiecień 2019 (30) marzec 2019 (18) luty 2019 (20) styczeń 2019 (18) grudzień 2018 (10) listopad 2018 (13) październik 2018 (20) wrzesień 2018 (18) sierpień 2018 (13) lipiec 2018 (3) czerwiec 2018 (14) maj 2018 (14) kwiecień 2018 (15) marzec 2018 (13) luty 2018 (13) styczeń 2018 (14) grudzień 2017 (12) listopad 2017 (8) październik 2017 (24) wrzesień 2017 (4) sierpień 2017 (6) lipiec 2017 (8) czerwiec 2017 (14) maj 2017 (12) kwiecień 2017 (18) marzec 2017 (23) luty 2017 (13) styczeń 2017 (24) grudzień 2016 (19) listopad 2016 (24) październik 2016 (26) wrzesień 2016 (18) sierpień 2016 (15) lipiec 2016 (3) czerwiec 2016 (15) maj 2016 (14) kwiecień 2016 (19) marzec 2016 (17) luty 2016 (9) styczeń 2016 (13) grudzień 2015 (14) listopad 2015 (8) październik 2015 (24) wrzesień 2015 (15) sierpień 2015 (7) lipiec 2015 (9) czerwiec 2015 (20) maj 2015 (14) kwiecień 2015 (19) marzec 2015 (14) luty 2015 (9) styczeń 2015 (14) grudzień 2014 (13) listopad 2014 (15) październik 2014 (21) wrzesień 2014 (12) sierpień 2014 (6) lipiec 2014 (6) czerwiec 2014 (7) maj 2014 (7) kwiecień 2014 (11) marzec 2014 (14) luty 2014 (7) styczeń 2014 (10) grudzień 2013 (9) listopad 2013 (15) październik 2013 (10) wrzesień 2013 (12) sierpień 2013 (8) czerwiec 2013 (5) maj 2013 (5) kwiecień 2013 (3) marzec 2013 (7) luty 2013 (5) styczeń 2013 (12)


Profeto.pl Życiowe wesele...\n"W Kanie Galilejskiej odbywało się wesele i była tam Matka Jezusa. Zaproszono na to wesele także Jezusa i Jego uczniów. A kiedy zabrakło wina, Matka Jezusa mówi do Niego: Nie mają już wina. Jezus Jej odpowiedział: Czyż to moja lub Twoja sprawa, Niewiasto?"\nCzyż jeszcze nie nadeszła godzina moja? Wtedy Matka Jego powiedziała do sług: Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie. Stało zaś tam sześć stągwi kamiennych przeznaczonych do żydowskich oczyszczeń, z których każda mogła pomieścić dwie lub trzy miary. Rzekł do nich Jezus: Napełnijcie stągwie wodą! I napełnili je aż po brzegi. Potem do nich powiedział: Zaczerpnijcie teraz i zanieście staroście weselnemu! Oni zaś zanieśli. A gdy starosta weselny skosztował wody, która stała się winem - nie wiedział bowiem, skąd ono pochodzi, ale słudzy, którzy czerpali wodę, wiedzieli - przywołał pana młodego i powiedział do niego: Każdy człowiek stawia najpierw dobre wino, a gdy się napiją, wówczas gorsze. Ty zachowałeś dobre wino aż do tej pory. Taki to początek znaków uczynił Jezus w Kanie Galilejskiej. Objawił swoją chwałę i uwierzyli w Niego Jego uczniowie. Następnie On, Jego Matka, bracia i uczniowie Jego udali się do Kafarnaum, gdzie pozostali kilka dni.\nWydarzenia z Kany Galilejskiej są niewątpliwie cudowne nie tylko ze względu na przemienioną wodę w wino, ale przede wszystkim na fakt kolejnego objawienia się Jezusa światu. To wesele staje się więc jakimś wydarzeniem globalnym, wręcz kosmicznym, gdyż Syn Boży rozpoczął już na dobre, pielgrzymkę po ziemi.\nOwo wesele możemy też śmiało porównać z naszym pielgrzymowaniem poprzez ziemię, do którego powinniśmy jako ludzie ochrzczeni zaprosić podobnych gości jak to miało miejsce w Kanie. Nasze życie bowiem ma coś w sobie z tego wesela, gdzie z jednej strony przeżywamy wyjątkowe momenty, a z drugiej nie omijają nas problemy codzienności. Kluczem jednak do tego, by to życiowe nasze wesele, zakończyło się szczęśliwie w niebie, co więcej mogło tam mieć swoją kontynuację, jest zaproszenie do niego Pana Jezusa z Jego Matką, Apostołów, Uczniów Nazarejczyka, także i krewnych czy przyjaciół. Ta życiowa atmosfera przyjaźni z Bogiem i człowiekiem jest sprawdzoną drogą na zorganizowanie dobrego wesela-życia.\nWielu jednak zadaje sobie pytanie, czy takie życiowe wesele, okraszonego cudem jest dzisiaj możliwe? Czy w ogóle pojęcie cudu, ma tu zastosowanie, a może jest jedynie pobożną opowiastką zamierzchłych czasów?\nBy się o tym przekonać, potrzeba pójść tą samą drogą, którą poszli nowożeńcy z Kany. Sprawili bowiem, że to ich zmartwienie dotarło do Matki Bożej. A Ona jak się okazuje ma "sposób" na Jezusa, który wysłuchuje Jej próśb. Potrzeba więc, aby w tym naszym życiowym weselu, nie zabrakło miejsca dla Matki. Jeśli odważymy się na to, by dać miejsce tej Tajemnicy jaką jest Matka Najświętsza, to możliwy stanie się nie jeden cud w naszym życiu.\nOstatnim elementem tego naszego życiowego wesela jest zaufanie. Ono zamyka się w jakimś ryzyku pozostawienia Jezusowi możliwości zaserwowania nam tego, co najlepsze na sam koniec. On bowiem wie najlepiej czego potrzebujemy. Nasz Pan wie jakie wino jest dla nas najlepsze, choć może na dzień dzisiejszy wydaje się nam że pijemy to najbardziej wykwintne, to jednak gdy pozwolimy Bogu działać w naszym życiu i damy Mu pierwsze miejsce, to jestem przekonany, że będziemy zaskakiwani jakością wina, które z dnia na dzień coraz to lepsze, będzie na naszym stole codzienności.\nSporządźmy więc dzisiaj tę listę gości, gdzie nie będzie przypadku, ale będą na niej wszyscy Ci, bez których nasze wesele życia nie może się odbyć. Nade wszystko niech nie zabraknie na tej liście Jezusa i Jego Matki.


PS Light Dyfuzor Film Dostawcy i Fabryka - Indywidualne ceny produktów - Rina Technology\nOpis produktu: Filmowy dyfuzor światła PS Informacje o produkcie: Właściwości produktu: Wysoka klasa odporności ogniowej, uzyskał certyfikat UL94 V-2. ♦ Dobra skuteczność anty-UV, 3 lata Gwarancji anty-UV ♦ Wysoka wytrzymałość i wysoka wytrzymałość, 200 razy silniejsza niż zwykłe szkło, 30 razy silniejsza niż PMMA ...\nFilm PS z dyfuzorem światła\nMaterail: 100% materiału typu Bayer lub materiału sabix lub niestandardowego\nMaksymalna szerokość: 2200 mm, dostosowane\nGrubość: 1,2 mm-1,8 mm\nDługość: Bez ograniczeń, Customed\nPowierzchnia: Dyfuzor światła, ochrona przed promieniowaniem UV\nGrubość UV: 50 mikronów, Franco\nWzmocnienie standardowe: Stopień B1\nPróba: Bezpłatna próbka może wysłać Cię do testu\nWysoka klasa odporności ogniowej, uzyskał certyfikat UL94 V-2.\n♦ Dobra skuteczność anty-UV, 3 lata gwarancji anty-UV\n♦ Wysoka wytrzymałość i wysoka wytrzymałość, 200 razy silniejsza niż zwykłe szkło, 30 razy silniejsza niż PMMA\n♦ Doskonała właściwość odporna na warunki atmosferyczne\n♦ Doskonała własność optyczna, rozpraszanie światła i równomierna jasność\nFirma Rina Technology, znana jako jedna z profesjonalnych dostawców folii do dyfuzorów psich, jest odnoszącą sukcesy firmą z filmem dyfuzorowym ps. Mamy setki dobrze wykształconych i doświadczonych pracowników pracujących w naszej fabryce, którzy zajmują się rozwojem, produkcją i sprzedażą produktów wysokiej jakości. Z wieloma produktami w magazynie, serdecznie zapraszamy do skorzystania z naszych niestandardowych produktów w niskiej cenie.\nHot Tags: ps światła dyfuzor film dostawcy, fabryki, dostosowane, cena, w magazynie


Klienci polskiej giełdy bitcoin stracili miliony złotych. Z dnia na dzień zniknęła z sieci - Money.pl\nStrona głównaGospodarkaWiadomościKlienci polskiej giełdy bitcoin stracili miliony złotych. Z dnia na dzień zniknęła z sieci\n| 30.01.2017 11:38\nJeden z naszych rozmówców mógł mieć prawie pół miliona złotych w tej wirtualnej walucie. Nie ma nic. Tropy wskazują na dwa scenariusze: defraudację lub atak hakerski.\nSlajd Bitcurex promujący handel bitcoinami ze stycznia 2014 roku. (Bitcurex)\nPoszkodowanych jest wielu. Szacunki wskazują, że wszystkich użytkowników Bitcurex w blisko 5-letniej historii mogło być nawet w sumie około 10 tys. Choć nie zawsze kwoty szły w setki tysięcy złotych, to dla wielu graczy były to albo całe oszczędności, albo znaczna ich część. Nie wszyscy chcieli rozmawiać z nami na ten temat.\nDo wysokości strat nie przyznaje się m.in. znany w społeczności bitcoinowej Lech Wilczyński - współtwórca InPay - pierwszego polskiego "procesora płatności" cyfrową walutą bitcoin (InPay daje możliwość opłacenia rachunków, a także dokonywania płatności bitcoinami w sklepach internetowych).\n- Nie spodziewałem się, że może dojść do zniknięcia tak dużej giełdy. To kompletne zaskoczenie. Nie mogę zdradzić, ile ja i moja firma straciliśmy na tym, ale na tego typu ewentualność byliśmy zabezpieczeni. Trzymamy bitcoiny w różnych miejscach, więc można powiedzieć, że upadek Bitcurex był niejako wliczony w ryzyko - komentuje sytuację Wilczyński.\nInna z osób, do których dotarliśmy (również jak pan Maciej chce pozostać anonimowa), sugerowała nawet, żeby nie nagłaśniać sprawy, bo w temacie prowadzi prywatne śledztwo z wykorzystaniem detektywa. Wszystko po to, by znaleźć odpowiedź, w jaki sposób w jednej chwili zniknęła tak duża giełda. Ślad praktycznie po niej zaginął. No i kto jest za to odpowiedzialny.\nAtak hakera czy defraudacja? Na następnej stronie piszemy m.in. o śledztwie prokuratury\nSprawa w prokuraturze. Atak hakera?\nzainwestowałem na giełdzie asianfeiex 5-6 tyś zł i 8 lipca wszystko znikneło konto strona. na koncie po ostatnim logowaniu miałem 34tys dolarow i co poszło !!!! nie ufam już kryptowalutom!!!!!!!\nNIE NIE NIE inwestujcie w pseduo gieldy i pseudo brookerow!!!!!!!!!! To wszystko dziala na zasadzie kasyna 1 zarobi a 100 straci nikt nie pisze o tym jakie narzedzia maja brookerzy!!! Wszystko po to zeby wyssac z Was ostatnie pieniadze i wmowic Wam za zle weszliscie brednie!!!! Nie badzcie naiwni nikt nie da zarobic zwyklemu Kowalskiemu w tak prosty sposob jak sie Wam wydaje!!!


RADA PROGRAMOWA: SPIS TREŒCI: ISSN , Index S OWO OD REDAKTORA 2 TEMATY SPRZED LAT. Tadeusz eleñski-boy, Fruwajcie - PDF\nRADA PROGRAMOWA: SPIS TREŒCI: ISSN , Index S OWO OD REDAKTORA 2 TEMATY SPRZED LAT. Tadeusz eleñski-boy, Fruwajcie\nDownload "RADA PROGRAMOWA: SPIS TREŒCI: ISSN 1507-4781, Index 325813. 1 S OWO OD REDAKTORA 2 TEMATY SPRZED LAT. Tadeusz eleñski-boy, Fruwajcie"\n2 SPIS TREŒCI: RADA PROGRAMOWA: 1 S OWO OD REDAKTORA 2 TEMATY SPRZED LAT. Tadeusz eleñski-boy, Fruwajcie PAÑSTWO POLITYKA EDUKACJA 4 Jerzy Stanis³aw Fronczek, Wêdrówka szósta (wiersz) 5 Czes³aw Banach, Humanistyczne aspekty dzia³ania edukacyjnego 9 Danuta Su³kowska, Pocz¹tek (wiersz) 10 Joanna Balsamska, ywa Biblioteka œwiêto ró norodnoœci 12 Jerzy Kolarzowski, Polityczne uniwersum i ludzka percepcja 14 Poeci z Syberii: Igor Abroskin, *** Maj w nurtach Oki... (wiersz), Borys Dragilew, *** Œmieræ dla poety jest cezur¹... (wiersz) 15 Anna Jasiñska, Co dzieje siê z mediami w internecie? 23 Poeci z Syberii: Wasyl Zabie³³o, *** Rozkwit³a jab³oñ w œnie nej bieli,... (wiersz) FELIETON. Z CYKLU: K TEM OKA, POLEMIKA, KORESPONDENCJA 24 Fras, Oblicza mi³osierdzia 25 Andrzej Pierzcha³a, Myœli niezainfekowane, (aforyzmy) 26 Jerzy Hyrjak, O pamiêæ i ciszê nad katastrof¹ smoleñsk¹ 31 Andrzej Wala, Socialismo o Muerte, albo siedmiodniowe spotkanie Polonusa z Kub¹ 33 Józef Janczewski, Krwawe szlaki wojen... (wiersz) SYLWETKI TWÓRCZOŒÆ RECENZJA 34 Krzysztof Streich, yciowe tajemnice dzwonów 36 Ignacy Fiut, Wêdrowne wersy poetów WYDARZENIA 45 yczenia z kancelarii Prezydenta Rzeypospolitej Polskiej 46 Uroczysta sesja w auli Colegium Novum UJ poœwiêcona Profesorowi Antoniemu Podrazie. Wyst¹pienie wyg³oszone na uroczystej Sesji poœwiêconej Profesorowi Antoniemu Podrazie przez prezesa Towarzystwa Kultury Œwieckiej w Krakowie Jana Nowaka 47 Kowad³o KuŸnicy dla Profesor Magdaleny Œrody 49 Szczególna uroczystoœæ. 40-lecie pracy naukowej Profesora Jacka Majchrowskiego 50 Prezydent Krakowa Profesor Jacek Majchrowski odznaczony Wielkim Srebrnym Krzy em Honorowym za Zas³ugi na Rzecz Republiki Austrii 51 Po egnanie Lata Pisarzy i Artystów 54 Informacja z obrad Zjazdu Wojewódzkiego Towarzystwa Kultury Œwieckiej w Krakowie z 20 X 2010 r. w sali krakowskiej KuŸnicy 57 Sprawozdanie z dzia³alnoœci Rady Wojewódzkiej Towarzystwa Kultury Œwieckiej za ostatni¹ kadencjê od do r. 61 Uchwa³a XI Zjazdu Towarzystwa Kultury Œwieckiej obraduj¹cego w Krakowie r. 63 KOMENTARZE. Czes³awa Jolanta Kotarba MYŒLI. Wybra³a Czes³awa Jolanta Kotarba doc. dr Andrzej Kurz przewodnicz¹cy, prof. dr hab. Czes³aw Banach wiceprzewodnicz¹cy, mgr Stanis³aw Franczak wiceprzewodnicz¹cy, mgr Jan Nowak wiceprzewodnicz¹cy, dr Józef Kabaj sekretarz. Cz³onkowie: prof. Wies³aw Bielak, prof. dr hab. Adam Chmielewski, prof. dr hab. Ignacy S. Fiut, prof. dr hab. Marian Grzybowski, prof. dr hab. Jerzy Kochan, dr Jerzy Kolarzowski, dr Jan Koz³owski, prof. dr hab. Józef Lipiec, mgr Mieczys³aw Noworyta, prof. dr hab. Jerzy Ochman, prof. dr hab. Jan Szmyd, prof. dr hab. Piotr Szyd³owski, prof. dr hab. Jan Woleñski, ADRES REDAKCJI: Kraków, ul. Dekerta 2A/6 tel Wydawca: Rada Wojewódzka Towarzystwa Kultury Œwieckiej, Kraków, ul. Dekerta 2A/6 Dom Fundacyjny im. Lidii i Leona Œwie awskich Fotosk³ad: Barbara Pietryka ZST SKaBa, Kraków, ul. Strzelców 9/1 tel , Druk: Agencja Reklamowa Novum, Kraków, ul. Krowoderska 66/8 tel.: , kom.: ISSN , Index Redaktor naczelny: Stanis³aw Franczak Zespó³ redakcyjny: Ignacy S. Fiut, Jerzy Hyrjak i Sylwester Marynowicz (zastêpcy red. nacz.), Marian Dziwisz (sekretarz), Józef Kabaj, Julian Kawalec, Czes³awa Jolanta Kotarba, Maciej Naglicki, Barbara Pietryka (red. techniczny). Opracowanie graficzne: Stefan Berdak Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania tekstów i zmiany tytu³ów. Nie odsy³amy materia³ów niezamówionych. Artyku³y naukowe s¹ recenzowane przez samodzielnych pracowników nauki.\n3 S OWO OD REDAKTORA P amiêæ o katastrofie lotniczej pod Smoleñskiem przes³oni³a wszystkie inne sprawy. PiS i osobiœcie jego prezes Jaros³aw Kaczyñski narzucili spo³eczeñstwu ci¹g³oœæ traumy, która potrwa zapewne do jesiennych wyborów samorz¹dowych. Mija 1. rocznica od tego tragicznego wydarzenia. Trwaj¹ rozliczenia i poszukiwania winnych, jako polityczne narzêdzie walki o w³adzê. Wszyscy normalni ludzie, którzy z trudem wi¹ ¹ koniec z koñcem, a jest ich podobno ponad 80% w Polsce jak podaj¹ oœrodki badawcze maj¹ ju doœæ tej obrzydliwej gry ³¹cznie z u yciem krzy a jako symbolu religijnego. Zadziwiaj¹ce, doprawdy, jak Koœció³ znosi to wszystko, traktuj¹c umizgi polityków jako coœ normalnego. A tu w kraju roi siê od spraw pilnych i pilniejszych (kto okreœ³i ich priorytet?), regulacji emerytut, niedokoñczonej reformy zdrowia, zapaœci kolei i budowy autostrad, a przedszkola, a ³obki, a podwy ki cen? M³odzi uciekaj¹ za granicê i szukaj¹ jakiegokolwiek zajêcia. Nasze pañstwo ich kszta³ci a oni sprzedaj¹ swe umiejêtnoœci abcym, ale co tam, staæ nas na to, prawda? A w tle Mistrzostwa Euro Czy nie skompromitujemy siê jako gospodarze? Wczeœniej jeszcze objêcie przewodnictwa w Unii od lipca br. Jak to wszystko pogodziæ, skoro s¹ w Polsce si³y gotowe przeciwdzia³aæ wszelkim staraniom o zmiany na lepsze? Nie dajmy siê nabraæ na zwyk³¹ demagogiê i szermowanie has³ami narodowymi oraz niby-chrzeœcijañskimi. I nie dajmy siê zwariowaæ! Powracamy do wydawania osobnych numerów naszego pisma raz na kwarta³. W ten sposób szybciej dotrzemy do Czytelników z aktualnymi wydarzeniami. Obecnie polecamy interesuj¹cy artyku³ o zadaniach edukacji w œwiecie w XXI wieku, pióra wybitnego znawcy tematu, cz³onka Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus PAN, prof. dr. hab. Czes³awa Banacha. Na pewno zainteresuje te Pañstwa ciekawy artyku³ o mediach w internecie m³odej autorki Anny Jasiñskiej. Polceamy te ciekawy felieton, traktuj¹cy inaczej i mi³osierdziu autora podpisuj¹cego siê Fras, który to materia³ na pewno spowoduje refleksje osobiste. Jerzy Hyrjak apeluje o pamiêæ i ciszê nad grobami polityków i dzia³aczy, którzy zginêli w katastrofie lotniczej pod Smoleñskiem. Poza tym jak zawsze poezja, krytyka literacka, aktualne wydarzenia i komentarze, aforyzmy i myœli. Stêsknieni witamy Wiosnê i yczymy przyjemnej lektury Kraków, kwiecieñ 2011 r. 1\n4 TEMATY SPRZED LAT TADEUSZ ELEÑSKI-BOY Fruwajcie (felieton zawarty w tomie pt. S³owa cienkie i grube) W czasie, kiedy w Polsce wiele siê pisze i mówi o tragicznym wypadku lotniczym w Smoleñsku i dramacie ludzi bezpoœrednio i poœrednio nim dotkniêtych wpad³ mi do r¹k felieton Boya poœwiêcony polskiemu lotnictwu. Trochê zatem a propos tragicznego wydarzenia i trochê dla z³agodzenia minorowego nastroju skutkami katastrofy, ostr¹ krytyk¹ za³ogi samolotu i zwierzchnictwa wojskowego pilotów, pozwoli³am sobie przypomnieæ Czytelnikom felieton Boya, w którym Autor entuzjastycznie pisze o podniebnych lotach, z uznaniem wyra a siê o polskich lotnikach, ich umiejêtnoœciach nawigacyjnych, elegancji i kulturze osobistej. C.J.K. W przededniu poœwiêcenia polskich linii lotniczych LOT, jako gor¹cy wielbiciel tego sposobu komunikacji, chcia³bym mówi¹c jêzykiem dziennikarskim zrobiæ mu, w zakresie skromnych moich œrodków, reklamê. Ale wydaje mi siê, e reklama lotnictwa idzie inn¹ drog¹, nie drukiem, ale raczej poczt¹ pantoflow¹. Jeden pyta siê drugiego, czy ju lata³, jak tam by³o, wywiaduje siê o jego wra enia, o stan zdrowia etc. i w razie pomyœlnego wywiadu decyduje siê. Fruwanie udziela siê z cz³owieka na cz³owieka jak choroby epidemiczne. Udzia³ kobiet zw³aszcza jest w tym du y. Có siê panu mo e staæ, przecie pani X lata³a nieraz s³yszy siê ten ostateczny i zawstydzaj¹cy argument. B¹dŸ co b¹dÿ ma to du e znaczenie, zw³aszcza gdy chodzi o panie licz¹ce wielu znajomych. Fakt fruwania pani Julii Jentysowej posiada niew¹tpliwie pierwszorzêdn¹ do- nios³oœæ w rozwoju polskiego cywilnego lotnictwa. Przed kilku miesi¹cami powtarzano sobie w Krakowie, e w³aœcicielka zak³adu witra ów Œ.G. eleñski, maj¹c pilne interesy handlowe w Wenecji, wsiad³a do samolotu w Krakowie, przesiad³a siê w Wiedniu, niby z tramwaju do tramwaju, i jednym dniem zaleciawszy do Wenecji, za³atwiwszy swoje sprawy, wróci³a t¹ sama drog¹. To wystarczy³o, aby zanotowaæ w Krakowie znaczne o ywienie ruchu lotniczego. Bo Polska to jest ma³y œwiatek, nie potrzeba œwietnych transparentów ani megafonów, wystarcz¹ ludzkie jêzyki. Podobne znaczenie maj¹ loty literatów. Skoro cz³owiek z takim talentem, z tak¹ przysz³oœci¹, z tak yw¹ wyobraÿni¹ nie waha siê powierzyæ wszystkich tych skarbów w¹t³ej ³upinie aluminiowej, to widocznie musi to byæ bardzo bezpieczne powiadaj¹ sobie ludzie. I w istocie jest bardzo bezpieczne. 2\n5 Pod tym wzglêdem polskie linie s¹ ponad wszelkie pochwa³y. Od pocz¹tku istnienia pasa erskiej komunikacji, poza paroma niewinnymi l¹dowaniami, nie by³o ani jednego wypadku. Ale co mówiê, wypadku!. Na udoskonalonych aparatach lot jest tak spokojny, e s³ynne torebki papierowe sta³y siê raczej czcigodnym zabytkiem ni przedmiotem istotnej potrzeby. Parê dni temu lecia³em do Gdañska. Cudowny lot, dwie godziny i æwieræ, równo jak po stole, pasa erowie, zmorzeni parnym pochmurnym dniem, przewa nie odbyli drogê drzemi¹c. Dopiero przybywszy na miejsce dowiedzieliœmy siê, e by³ to lot szczególnie trudny, e dzielny pilot musia³ ci¹gle wymijaæ burze, to wznosiæ siê, to zni aæ a do 50 metrów nad ziemiê, o czym wszystkim w zacisznej kabinie nie mia³o siê pojêcia. Co mi z tego, e bezpieczne, kiedy drogie mruczy czytelnik. Wola³bym mniej bezpieczne a tañsze. Drogie? artujesz chyba, czytelniku. To raczej LOT móg³by narzekaæ na ciebie, e ty jesteœ drogi i e tak, jak dziœ rzeczy stoj¹, dop³aca na czysto do ka dego flinta twojej czystej wagi. Sk¹d zreszt¹ drogie?. Policzmy tylko: jazda kosztuje tyle co bilet drugiej klasy z wagonem sypialnym, który wszak dla cz³owieka jad¹cego w interesach jest prost¹ oszczêdnoœci¹. A zyska na czasie to nic? Dwie godziny zamiast dziesiêciu czy jedenastu to nic? Tanio szacujesz swój czas, mój rodaku, to bardzo niedobrze... No i jeszcze jedno, to co dostajesz w naddatku: rozkosz! W bilecie kolejowym (nawet ze sleepingiem) nie jest objêta rozkosz, a tu jest, i jaka!. Rozkosz najbardziej realna, taka, od której dech zapiera, rozkosz lotu; i rozkosz wy szego rzêdu, rozkosz duchowa, uczucie dumy, e jesteœ cz³owiekiem, w³adc¹ ziemi, morza i powietrza. (...) Fruwajcie tedy, bracia moi, bujajcie w przestworzach, uczcie siê oddychaæ woln¹ piersi¹, obejmowaæ z góry szerokie widnokrêgi, uczcie siê patrzyæ z wysoka na ma³ostki ziemi, uczcie siê dumy i pokory razem... wszystko to mo na nabyæ dodatkowo przy skromnej jeÿdzie do Gdañska lub Katowic, wprzód jak e prozaicznej i martwej. (...) A zwa - my, e Polska pod wzglêdem komunikacji lotniczej jest jednym z pierwszych jednym z pierwszych krajów w Europie. Przed rokiem wioz³em ze Lwowa do Warszawy Francuza; zachwycony by³ t¹ lokomocj¹, która powiada³ we Francji nie przysz³a by mu nawet do g³owy. Piloci nasi tak s¹ znani z dzielnoœci i talentu, e w Wiedniu w lotniczej gwarze gêsta mg³a nazywa siê Polenwetter, co znaczy: pogoda, w jak¹ tylko Polacy lataj¹. Tote samoloty nasze rzadko kursuj¹ pró ne, jak to siê czêsto zdarza niemieckim. Czekaj¹c na odlot w Gdañsku i widz¹c obok stacjê niemieck¹ pytam, czy linie niemieckie maj¹ du y ruch. O, linii mnóstwo, ale pasa erów ma³o. Ot, ma pan, w³aœnie l¹duje z Moskwy w drodze do Berlina; mo e pusty, mo e wysi¹dzie jedna osoba. I w istocie jedna osoba wysiada z wielkiego szeœcioosobowego aparatu. Mimo to komunikacja miêdzy Berlinem a Moskw¹ odbywa siê regularnie: odlot z Berlina o jedenastej w nocy, pilot orientuje siê dziêki znakom œwietlnym umieszczonym co kilkadziesi¹t kilometrów. Rozmowa schodzi oczywiœcie i na wypadki. Pytam siê o niedawny wypadek francuskiego ministra Bokanowskiego. Przyp³aci³ yciem to, e... by³ ministrem odpowiadaj¹ mi. Motor zawiód³ zaraz z pocz¹tku jazdy; gdyby chodzi³o o zwyk³ych pasa erów, pilot by³by najspokojniej wyl¹dowa³, ale poniewa wióz³ ministra, mia³ ambicjê w tym, aby zawróciæ na lotnisko. Otó takie zawracanie przy nieczynnym motorze jest bardzo niebezpieczne i nie uda³o siê. Na szczêœcie nie ka dy jest ministrem. W oczekiwaniu na 3\n6 odlot rozmawiam z pilotem. Gdyby mnie nie by³ przywita³ pierwszy, nie³atwo bym siê domyœli³, e ten przystojny i elegancki m³odzieniec w doskonale skrojonej marynarce, to ten sam, którego dwa dni temu widzia³em w czapce z okularami i w futerale nadaj¹cym ludzkiej postaci wygl¹d Eskimosa. Pan... (zapomnia³em go spytaæ o nazwisko!) nauczy³ siê lataæ w czasie wojny, w wojsku francuskim. Jak dla wiêkszoœci jego kolegów latanie sta³o siê jego pasj¹: ma ono w sobie coœ narkotycznego, trudno siê potem bez niego obejœæ. Piloci odstawieni od latania lataj¹ bodaj jako amatorzy, nie mog¹ yæ bez tej podniety. Ten zawód ma w sobie coœ z artyzmu, cos z poezji, przynajmniej dziœ, byæ mo e, i z czasem oswojenie zetrze z niego ten puszek. Odlot punktualnie o dziewi¹tej rano, lecimy do Warszawy równo, spokojnie; wydaje siê nisko, potem dowiaduje siê, przeciêtnie byliœmy dwa tysi¹ce metrów nad ziemi¹. Znów ca³¹ drogê walczy siê z sennoœci¹. Jak to, to ju Modlin, za dziesiêæ minut Warszawa! Punktualnie w dwie godziny, po paru eleganckich skrêtach jesteœmy na lotnisku w Warszawie. Tu czeka niespodzianka: w³aœnie przyby³ do Warszawy pierwszy samolot pasa erski ca³kowicie wykonany w kraju, w fabryce lubelskiej. Ogl¹dam do z wierzchu i w œrodku. Jest to du y jednop³atowiec systemu Fokkera, o trzech silnikach, przedstawiaj¹cy idealne warunki bezpieczeñstwa: w razie gdyby jeden silnik zwiód³, pozostaj¹ dwa inne, dodaj¹c, gdyby nawet nie tyle si³y, ile potrzeba na dokoñczenie lotu, to w ka dym razie tyle, ile trzeba na spokojny wybór l¹dowania. Wewn¹trz miejsce na osiem osób, wygodne fotele skórzane, jeden za drugim, z biegn¹cym po œrodku przejœciem. Có wiêcej dodaæ? Chyba to, e polskie linie lotnicze s¹ ostatnim bodaj miejscem, w którym schroni³a siê wersalska uprzejmoœæ. To jest w tradycjach lotnictwa: w austryiackiej armii w najgorêtszym czasie wojny ktoœ, kto by brzydko jad³ przy stole albo pope³niaj nawet mniejsze wykroczenia przeciw formom, nie móg³ marzyæ o tym, aby siê dostaæ do korpusu lotniczego. Je eli tedy istniej¹ jakieœ mistyczne zwi¹zki miêdzy dobrymi formami, miêdzy estetyk¹ ycia a fruwaniem, czy do wszystkich innych nie przybywa jeszcze jeden argument, aby na ca³ej przestrzeni ziem polskich jutro, w dzieñ lotniczego œwiêta, ozdobionego udzia³em pana prezydenta Rzeczypospolitej, wznieœæ okrzyk: Fruwajcie, bracia moi, fruwajcie!. Felieton Tadeusza Boya eleñskiego pt. Fruwajcie z tomu S³owa cienkie i grube wybra³a Czes³awa Jolanta Kotarba. JERZY STANIS AW FRONCZEK WÊDRÓWKA SZÓSTA Cicho zima chodzi po Beskidzie w cudzej sukience z jesieni. Czapê œniegu w³o y³a na g³owê w têczy nieba tysi¹ca kolorów. A pomiêdzy górami listopad serce bije zmarzniêtym potokiem. Patrzy z Wierchu zmêczony Nikifor w p³aszczu z cekinu modrzewiowych monet. 4\n7 CZES AW BANACH Humanistyczne aspekty dzia³ania edukacyjnego I. Cz³owiek wobec celów i zadañ edukacji w œwiecie XXI wieku Edukacja wchodzi w jakoœciowo nowy etap spo³eczeñstwa ucz¹cego siê i realizacji wspólnych wartoœci cywilizacji europejskiej. W Polsce od kilkunastu lat dokonuje siê konfrontacja nowych idei pedagogicznych z ró nymi kierunkami filozoficznymi, socjologicznymi i ekonomicznymi. Jednak jak stwierdza Czes³aw Kupisiewicz: 1 Myœli, wskazówki i postulaty g³oszone nawet przez najwybitniejszych intelektualistów tylko z trudem toruj¹ sobie drogê do edukacyjnej praktyki [...], mo na tylko marzyæ, aby wiek XXI sta³ siê stuleciem bardziej przyjaznym dla edukacji 2. Edukacja to zespó³ problemów wspó³czesnego cz³owieka w radykalnie zmieniaj¹cym siê œwiecie oraz postrzeganie obszarów sprzecznoœci edukacyjnych, a tak e poszukiwanie i interpretowanie szeroko rozumianej strategii humanistycznej. Edukacja dotyczy bezpoœrednio oko³o 25% spo³eczeñstwa polskiego, nie licz¹c rosn¹cego nurtu edukacji ustawicznej, który ju dziœ obejmuje 14% ludzi. Edukacja i kultura oraz praca zawodowa po³¹czona z etyk¹ tworz¹ podstawê dla wyboru i realizacji idea³ów spo³ecznych, politycznych, ekonomicznych i technicznych. Tak powstaj¹ zasoby kapita³u ludzkiego i zmniejsza siê zjawisko luki ludzkiej, to jest dystansu miêdzy z³o ono- œci¹ œwiata a nasz¹ zdolnoœci¹ sprostania jej przez wzrost naszych umiejêtnoœci i osobowoœci. G. Dryden i J. Vos 3 w Rewolucji w uczeniu wymienili wœród 16 podstawowych tendencji, które ukszta³tuj¹ nasz¹ przysz³oœæ, takie jak: natychmiastowa komunikacja, œwiat bez granic ekonomicznych, gospodarka ogólnoœwiatowa, handel i nauka przez internet, nowe spo³eczeñstwo us³ugowe, nowe sposoby wypoczynku, zmiana charakteru pracy, wzrost znaczenia kobiet, kulturowy nacjonalizm, aktywne starzenie siê populacji i triumf jednostki. Cz³owiek wspó³czesny potrzebuje wiêc wiedzy i nowych kompetencji oraz wyobraÿni, aby siê móg³ porozumiewaæ i funkcjonowaæ zawodowo i spo³ecznie, a tak e wyci¹gaæ wnioski z myœli Alberta Einsteina: Sta³o siê przeraÿliwie oczywiste, e technologie wyprzedzi³y ju nasze cz³owieczeñstwo. Dlatego nale y przyj¹æ 5 zasadniczych celów edukacji z Raportu Komisji Europejskiej Nauczanie i uczenie siê. Na drodze do ucz¹cego siê spo³eczeñstwa, którymi s¹: 1. Zachêcanie do zdobywania nowej wiedzy. 2. Zbli enie szko³y i przedsiêbiorstwa. 3. Walka ze zjawiskami marginalizacji. 4. Opanowanie trzech jêzyków Wspólnoty. 5. Równorzêdnoœæ inwestycji materialnych i edukacyjnych. Powinnoœci¹ w³adz pañstwowych i ludzi nauki wobec swoich spo³eczeñstw 5\n8 jest konstruowanie d³ugofalowych strategii rozwoju edukacji na lata oraz rozwijanie dialogu s³u ¹cego efektywnej jej realizacji. Edukacja rozumiana jako budowanie œwiata rzeczywistoœci duchowej i materialnej powinna chroniæ cz³owieka od wielu antywartoœci oraz negatywnych zjawisk ludzkiego bytu. II. Wartoœci a edukacja Edukacja wyp³ywa z obrazu przysz³oœci i równoczeœnie sama kszta³tuje ów obraz. Alvin Toffler Œwiat u progu XXI wieku znamionuj¹ procesy: globalizacji ycia i problemów do rozwi¹zywania, skokowego wzrostu informacji i wiedzy, przechodzenia od spo³eczeñstwa przemys³owego do postindustrialnego i informacyjnego, rozwoju i zak³óceñ w postêpie technologicznym i naukowym, przechodzenia do myœlenia i planowania d³ugofalowego i innowacyjnego, a tak e poszerzania siê krytyki ró nych zjawisk i trendów przemian cywilizacyjnych oraz degradacji osobowoœci jednostki. Dlatego mamy czêsto odczucie istnienia potê nych i zró nicowanych wyzwañ i zadañ oraz pewnego rozdro a i miêdzyepoki, czy luki ludzkiej. W takiej sytuacji wzrasta rola przywódców i liderów oraz tworzenia wspólnych wizji strategii rozwoju edukacji przysz³oœci, a tak e rola systemów zarz¹dzania i jakoœci liderów edukacyjnych. Problem ten podjêto w pracy zbiorowej Komitetu Prognoz PAN pt. Strategie reform oœwiatowych w Polsce na tle porównawczym, (red.) I. Wojnar, A. Bogaj, J. Kubin 5. W ró nych pracach pedagogicznych i innych od lat 80. prezentuje siê ponad 10 strategicznych wartoœci i oko³o 50 szczegó³owych wartoœci w europejskich i polskich raportach oraz pracach zbiorowych i autorskich. W Raporcie Komisji Europejskiej Edukacja dla Europy do wspólnych wartoœci cywilizacji europejskiej zaliczono: prawa cz³owieka (godnoœæ osoby ludzkiej), podstawowe swobody, demokratyczn¹ prawomocnoœæ, pokój i odrzucenie przemocy jako œrodka do celu, poszanowanie innych ludzi, solidarnoœæ miêdzyludzk¹ (w ramach Europy i wobec ca³ego œwiata), rozwój zrównowa ony, równoœæ szans, zasady myœlenia racjonalnego: etykê dowodów podlegaj¹cych sprawdzeniu, ochronê ekosystemu, odpowiedzialnoœæ jednostkow¹ 6. W ró nych opracowaniach podkreœla siê prawa jednostki, ale nie docenia siê w pe³ni wspólnot ludzkich i zwi¹zków spo- ³ecznych, w sytuacji zaistnia³ych zmian spowodowanych przez procesy integracji europejskiej i globalizacji oraz koniecznej równorzêdnoœci inwestycji materialnych i edukacyjnych. Edukacja jako proces wielofunkcyjny, demokratyczny i interdyscyplinarny przebiega nieustaj¹co w trzech wymiarach czasowych: przesz³oœci, teraÿniejszoœci i przysz³oœci oraz dotyczy Polski, Europy i œwiata. Wystêpuj¹ w niej trzy sfery teorii i praktyki: aksjologiczno-poznawcza, emocjonalna i praktyczna. Wyró nia siê ró ne struktury i hierarchie wartoœci oraz aspiracje yciowe. Obejmuj¹ one: wartoœci yciowe (witalne, biologiczne, cielesne); 6\n9 wartoœci poznawcze (kszta³cenie siê i orientacja w œwiecie); wartoœci moralne i etyczne; wartoœci interpersonalne (wspó³praca, przyjaÿñ, mi³oœæ); wartoœci religijne; wartoœci materialne i ekonomiczne oraz zawodowe; wartoœci estetyczne i kulturalne. Wyznaczaj¹ one cele ycia i samorealizacji oraz stanowi¹ o sensie i wartoœci triady: prawdy, dobra i piêkna, a tak e o ruchu wartoœci. Wychowanie ku wartoœciom na progu XXI wieku powinno staæ siê kierunkowskazem pozwalaj¹cym m¹drze i bezpiecznie funkcjonowaæ wœród ró norodnych idei i œwiatopogl¹dów, a tak e dokonywaæ odpowiednich wyborów wartoœci, które s¹ tak e przestrog¹ przed kreowaniem i przyjmowaniem powszechnie akceptowanej hierarchii wartoœci, czy te przed postaw¹ relatywistyczn¹. Orientowanie siê na w³aœciwe wartoœci humanistyczne stanowi dla edukacji i nauki ich prawa i powinnoœci w sferze teorii i praktyki edukacyjnej. Jednoczeœnie roœnie rola mass mediów w sytuacji, gdy zasób ludzkiej wiedzy podwaja siê co 5 lat, a wyœcig miedzy edukacj¹ a katastrof¹ ci¹gle trwa. Konstatacja Rozumieæ œwiat i kierowaæ sob¹ jest ci¹gle wyzwaniem i zadaniem reform edukacyjnych oraz prac naukowych i rozwoju, a tak e dialogu kultur. Dla rozwoju systemu edukacji i przeciwdzia³ania kryzysowi wartoœci wielce pomocne mog¹ byæ prace Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus przy Prezydium PAN. Wskazuj¹ one na problemy idei i koncepcji reformowania edukacji, w tym na problematykê cech wzorca osobowego cz³owieka. W Komitecie Prognoz PAN istnia³ od pocz¹tku, pracuj¹c na zasadzie interdyscyplinarnoœci, Zespó³ Edukacji i Kultury pod kierownictwem prof. B. Suchodolskiego, a nastêpnie prof. I. Wojnar. ¹cznie odby³y siê 24 konferencje naukowe, których rezultatem jest 20 publikacji zbiorowych. Polska musi okreœliæ œciœle swoje priorytety, a jeden z naczelnych stanowi edukacja. Zespó³ ogniskowa³ siê na integracji miêdzy edukacj¹ a kultur¹ oraz problematyce cz³owieka w zmieniaj¹cym siê œwiecie, a tak e szeroko rozumianej strategii humanistycznej. Efekty badañ naukowych szkó³ wy- szych oraz wdro eñ do praktyki w trójk¹cie biznes-nauka-pañstwo powinny byæ przes³ank¹ polityki finansowania rozwoju szkolnictwa i badañ. Stefan Swie awski tak okreœla m¹droœæ i wspólnotê ludzk¹: M¹droœæ polega na tym, eby z chaotycznych elementów czyniæ kosmos. [. ] M¹droœæ jest cnot¹, a nie sprawnoœci¹. Ka da wspólnota ludzka jest z istoty swojej szko³¹ wychowania. Wszyscy jesteœmy wychowankami i wszyscy wci¹ siê wychowujemy 7. III. Zadania i wnioski w zakresie humanistycznych aspektów dzia³añ edukacyjnych Nadrzêdny cel edukacji winien byæ zorientowany na kszta³towanie ca³ego cz³owieka [...] Dwie podstawowe funkcje edukacji: rozwijanie osobowoœci i uspo³ecznienie zosta³y uzupe³nione przez funkcj¹ trzeci¹, przez profesjonalizacj¹ i przygotowanie do wkroczenia w rzeczywistoœæ ekonomiczn¹. Raport Komisji Europejskiej Edukacja dla Europy. 1. Edukacja jest konstytucyjnym prawem i powinnoœci¹ obywateli, ale tak e szans¹ rozwoju pañstwa, gospodarki i spo³eczeñstwa. 7\n10 2. Niepokoj¹ zjawiska i procesy zak³ócaj¹ce wyrównywanie szans edukacyjnych m³odzie y i doros³ych, wskutek niewystarczaj¹cego udzia³u wydatków na edukacjê (4,2% PKB). System edukacji wymaga innowacyjnej i gruntownej przebudowy w sensie reformy programowej oraz udostêpnienia odnowy kwalifikacji ludzi doros³ych przez ich uczestnictwo w edukacji ustawicznej. Pozytywnym bilansem w systemie polskiej edukacji s¹ wysokie wskaÿniki skolaryzacji na poziomie œrednim (80%) i wy szym (49%). Jednak jakoœæ kszta³cenia i wychowania nie pozwala na optymistyczn¹ ocenê wyników pracy nauczycieli i ucz¹cych siê. St¹d pewne zak³ócenia w wyrównywaniu szans edukacyjnych, a tak e w dbaniu o swój rozwój intelektualny na wszystkich etapach ca³ego ycia jednostek i wspólnot ludzkich. Wychowanie spo³eczeñstw do wolnoœci, demokracji oraz przygotowanie do wyzwañ cywilizacyjnych i humanistycznego rozwoju jest hamowane liberalizmem politycznym i pedagogicznym oraz postmodernizmem, a tak e stanem ekonomicznym systemu szkolnictwa. Utrudnieniem dla programowania i rozwoju edukacji jest kryzys myœlenia prospektywnego, s³aboœæ organów pañstwa i samorz¹dów. Polska nie sta³a siê jeszcze znacz¹cym ogniwem Unii Europejskiej, chocia coraz lepiej umie wykorzystywaæ oferowane œrodki równie w sferze edukacji. Szczególnej troski i zapewnienia odpowiednich warunków wymaga reforma programów nauczania i wychowania oraz jej integracja z zadaniami i powinnoœciami kultury. Kultura jako wartoœæ i dobro spo³eczne oraz przedmiot refleksji pedagogicznej, a tak e kreator systemu wartoœci, zawiera takie sk³adniki jak: wartoœci, systemy jêzykowe, przekonania, normy, prawa i obyczaje oraz sposoby dzia³añ, a tak e wytwory materialne. Edukacja jej z³o one cele i zadania oraz nowe perspektywy powinna byæ przedmiotem integracyjnych opracowañ wielu dyscyplin nauki oraz ludzi i œrodowisk ró nych profesji i orientacji. Wielostronne ujmowanie i badanie zagadnieñ edukacji oraz jej zwi¹zków z pozosta³ymi dziedzinami ycia powinno owocowaæ opracowywaniem prognoz d³ugofalowych i programów rozwojowych. Humanistyczne aspekty dzia³añ edukacyjnych przejawiaj¹ siê w p³aszczyznach: poznawczej, intelektualnej (odkrywanie i przyswajanie wiedzy œwiecie, Europie, kraju i cz³owieku), emocjonalnej i motywacyjnej (poznawanie œwiata wartoœci, cech i postaw ludzi), praktycznej (dzia³anie przez zdobywanie umiejêtnoœci, kompetencji i doœwiadczeñ). 3. Niestety, praktyka realizowania reformy edukacji i polityki edukacyjnej nie korzysta z opracowañ naukowych, np. Komitetu Prognoz Polska 2000 Plus przy Prezydium PAN, materia³ów Zjazdów Pedagogicznych PTP oraz dorobku konferencji ogólnopolskich. O wielkoœci tego dorobku œwiadczy ok. 450 ksi¹ ek z zakresu strategii rozwoju i reformy systemu edukacji, opublikowanych w latach Wyniki badañ edukacyjnych powinny byæ orientowane przede wszystkim na oœrodki i cia³a decyzyjne oraz kadrê kierownicz¹ w systemie edukacji. Jednym z powodów s³aboœci wykorzystania nauki i edukacji jest fakt, e w ci¹gu 18 lat transformacji systemowej mamy ju szesnastego ministra edukacji. Ludzie, którzy powinni wzi¹æ na siebie ciê ar sprostania zadaniom i wymogom przysz³oœci edukacji stanowi¹ wartoœæ i potencjaln¹ si³ê w promowaniu i realizacji humanistycznych aspektów dzia³añ edukacyjnych. 8\n11 Szczególn¹ rolê w edukacji powinien odgrywaæ jej aspekt etyczny, którego wa nym przejawem jest troska o problemy innych ludzi oraz ycie zgodne z systemem wartoœci humanistycznych. W Stanowisku uczestników VI Ogólnopolskiego Zjazdu Pedagogicznego Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego w sprawie stanu i perspektyw rozwoju edukacji w Polsce wyra ono niepokój i postulat: Oœwiata staje siê miejscem erozji regu³ demokratycznych i podlega zaw³aszczaniu przez doraÿne interesy spo³eczne [...] WskaŸniki efektywnoœci oœwiaty, mierzone przez PISA-2003, sytuuj¹ kompetencje poznawcze uczniów polskich szkó³ poni- ej œredniej pañstw OECD, zaœ poziom skolaryzacji w zdecydowanej czo³ówce.[...] Zanik publicznej debaty nad edukacj¹. [...] Niestety, publiczny dyskurs w Polsce dotycz¹cy kwestii edukacji traktuje j¹ instrumentalnie. [...] Niezbêdne staje siê zatem podejmowanie wysi³ku budowania merytorycznej debaty wokó³ kwestii edukacji, która mog³aby staæ siê podstaw¹ dla podejmowania decyzji 8. Warto na zakoñczenie przypomnieæ s³uszn¹ konstatacjê Gustawa de Bon a: Pañstwo to w rzeczywistoœci my i tylko siebie mo emy oskar aæ o jego z³¹ organizacjê oraz konstatacjê Karla Poppera: Naszym najwa niejszym zadaniem jest pokój. Zadaniem drugim jest to, aby nikt nie by³ g³odny. Zadanie trzecie to w miarê pe³ne zatrudnienie. Naszym zadaniem czwartym jest oczywiœcie edukacja. 1 Kupisiewicz C., i Kupisiewicz M. Z³ote myœli o wychowaniu i kszta³ceniu. Wybór cytatów, Ryki Warszawa 2005, WSUPiZ, IBE, s J. Delors (red) Edukacja: jest w niej ukryty skarb. Raport dla UNESCO, t³um-w. Rabczuk, Radom 1998, SOP, ITE, s Dryden G., Vos J., Rewolucja w uczeniu, Poznañ Wyd. Moderski i S-ka, s Nauczanie i uczenie siê. Na drodze do ucz¹cego siê spo³eczeñstwa, Komisja Europejska, WSP TWP, Warszawa 1997, ITE-Radom, s Strategie reform oœwiatowych w Polsce na tle porównawczym, (red.) I. Wojnar. A. Bogaj, J. Kubin, Komitet Prognoz Polska 2000 Plus przy Prezydium PAN, Elipsa, Warszawa Edukacja dla Europy. Raport Komisji Europejskiej, t³um. I. Wojnar. J. Kubin, Komitet Prognoz Polska 2000 Plus przy Prezydium PAN, Elipsa, Warszawa 1999, s Swie awski S., ALFABET DUCHOWY, opracowa³a L. A. Wawrzyñska-Furman, Znak, Kraków 2004, s. 50, Stanowisko uczestników VI Ogólnopolskiego Zjazdu Pedagogicznego Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego w sprawie stanu i perspektyw rozwoju edukacji w Polsce, Lublin Danuta Su³kowska POCZ TEK moja rzeka stworzy³a wsypê podczas ostatniej burzy pe³nej szaleñstwa deszczu gradu wiatru piorunów i grzmotów na razie jest tylko sterta piachu mu³u i kamieni gotowa na przyjêcie drzewa i œpiewu ptaków w ramionach mojej nieprzewidywalnej rzeki 9\n12 JOANNA BALSAMSKA ywa Biblioteka œwiêto ró norodnoœci WyobraŸ sobie, e wchodzisz do biblioteki. Widzisz przed sob¹ wysokie rega³y wype³nione rozmaitymi ksi¹ kami. Ich ok³adki bywaj¹ bardzo podobne do siebie, ale zawartoœæ jest ró norodna. Któr¹ wybraæ? Która bêdzie interesuj¹ca? Jakimi kryteriami siê kierujesz? Wygl¹dem, gruboœci¹, wielkoœci¹, a mo e przyku³ twoj¹ uwagê tytu³? W koñcu wpada w ci w rêkê nieciekawa na pierwszy rzut oka pozycja i w dodatku ma zniechêcaj¹cy tytu³. Oceniasz ksi¹ kê po ok³adce... odk³adasz j¹ na pó³kê, a mo e jednak z czystej ciekawoœci weÿmiesz j¹ do domu i przeczytasz. Mo e bêdziesz zaskoczony W naszej bibliotece ksi¹ kami s¹ ludzie, a treœci¹ ich codzienne ycie. Idea ywej Biblioteki zrodzi³a siê w Danii na miêdzynarodowym festiwalu muzycznym w Roskilde w 2000r. M³odzi ludzie zwi¹zani z organizacj¹ Stop przemocy chc¹c zaj¹æ siê tematem respektowania praw cz³owieka, spontanicznie zorganizowali bibliotekê, w której mo na by³o wypo yczyæ osoby z grup postrzeganych stereotypowo i porozmawiaæ z nimi. Metoda ywej Biblioteki okaza³a siê bardzo skutecznym narzêdziem promowania postaw tolerancji i idei ró norodnoœci. Organizowana jest w 45 krajach na œwiecie, w Europie m.in. w Hiszpanii, Portugalii, Niemczech, Islandii, Szwecji, Norwegii, Wielkiej Brytanii. W Polsce odby³a siê w Warszawie, Wroc³awiu, Krakowie, Bydgoszczy, Opolu, Rzeszowie, czêsto staj¹c siê wydarzeniem cyklicznym. Od 2003 roku ywa Biblioteka jest wykorzystywana przez programy Rady Europy w ramach edukacji na temat praw cz³owieka. Projekt ten opiera siê na przekonaniu, e prawa cz³owieka musz¹ byæ uznawane i szanowane przez ludzi, a nie jedynie przez regulacje prawne. Celami ywej Biblioteki s¹ przede wszystkim: wzrost œwiadomoœci ludzi na temat stereotypów i uprzedzeñ oraz ich konsekwencji, pokazanie dzia³alnoœci instytucji zajmuj¹cych siê prawami cz³owieka, reagowanie na aktualne problemy dyskryminacji, wykluczenia spo³ecznego, ³amania praw cz³owieka, nieposzanowania ludzkiej godnoœci, wzrost zaanga owania lokalnych spo³ecznoœci na rzecz przeciwdzia³ania dyskryminacji. Wydarzenie zorganizowane jest w konwencji biblioteki. Jego uczestnikami s¹ osoby ze œrodowisk i grup, które obarczone s¹ stereotypami i mog¹ doœwiadczaæ dyskryminacji Ksiêgozbiór, Czytelnicy, którzy zapraszaj¹ wybrane Ksi¹ ki do indywidualnej rozmowy i Bibliotekarze czuwaj¹cy nad przebiegiem wydarzenia. Jak w ka - dej bibliotece, w tej równie obowi¹zuje regulamin, w którym szczególny nacisk 10\n13 k³adzie siê na szanowanie i nie niszczenie Ksiêgozbioru. Przychodz¹c do biblioteki, ka dy uczestnik ma mo liwoœæ zapoznania siê z katalogiem Ksi¹ ek i otrzymuje kartê biblioteczn¹. Rola Ksi¹ ek jest nie do przecenienia. Historie, które mog¹ nam przekazaæ s¹ dla nas szczególnie wa ne, gdy nie mieszcz¹ siê one w g³ównym nurcie ycia. Czêsto mo emy us³yszeæ o trudnej drodze do akceptacji w spo³eczeñstwie, ale tak e kszta³towania w³asnej to samoœci. Ka dy mo e te historie przeczytaæ, przedyskutowaæ, zadaæ nurtuj¹ce go pytania i zweryfikowaæ swoje wyobra enia na temat osób z grup postrzeganych stereotypowo. Dyskryminacja czêsto jest powodowana lêkiem przed innoœci¹, a nie ma lepszej metody jej poznania ni bezpoœredni kontakt i szczera rozmowa z tym Innym. Kontakt z przedstawicielami ró nych grup dyskryminowanych, marginalizowanych mog¹ przyczyniaæ siê do prze³amywania stereotypów, uprzedzeñ oraz do formu³owania bardziej pozytywnych ocen na ich temat. Przeciwnicy ywej Biblioteki, wywodz¹cy siê g³ównie ze œrodowisk ultrakatolickich, twierdz¹, i wydarzenie to jest promocj¹ homoseksualizmu. Z ca³¹ stanowczoœci¹ nale y podkreœliæ, e Ksi¹ ki nie promuj¹ adnych idei, œwiatopogl¹du, swojego stylu ycia, orientacji seksualnej itd. Celem spotkania jest rozmowa, dostrze enie ró - norodnoœci, poznanie innoœci, co jest zal¹ kiem mo liwoœci zmiany postaw wobec osób z ró nych grup spo³ecznych. Fundacja na Rzecz Ró norodnoœci Polistrefa (www.polistrefa.pl) zorganizowa- ³a, w grudniu 2010 roku yw¹ Bibliotekê, w ramach Krakowskich Dni Praw Cz³owieka, w katalogu której znajdowa³y siê takie osoby jak: ateistka, ydówka, yd, osoba czarnoskóra, feministka, gospodyni domowa, aseksualista, gej, lesbijka, biseksualist- ka, przedstawiciel mniejszoœci niemieckiej. Podczas wydarzenia rozmowy z naszymi Ksi¹ kami przeradza³y siê w pasjonuj¹ce dyskusje, trwaj¹ce czêsto znacznie d³u- ej ni przewidziany w regulaminie czas jednorazowego spotkania. Dostrzegliœmy ogromny potencja³ w tego typu wydarzeniu i postanowiliœmy uczyniæ yw¹ Bibliotekê imprez¹ cykliczn¹ w naszym mieœcie. Kolejne spotkanie z Ksi¹ kami zaplanowaliœmy na maj 2011 roku. Chcielibyœmy znacznie poszerzyæ Ksiêgozbiór, tak aby lista Ksi¹ ek odpowiada³a na aktualne potrzeby i opiera³a siê na lokalnym kontekœcie. Widzimy koniecznoœæ zaproszenia do udzia³u w ywej Bibliotece przedstawicieli mniejszoœci etnicznych, narodowych, religijnych, a tak e seniorów i osoby niepe³nosprawne. Chcemy równie dotkn¹æ tematów, które zarówno s¹ pojmowane stereotypowo jak i s¹ tematami tabu w naszym spo³eczeñstwie m.in. bezdomnoœci, alkoholizmu, osób seropozytywnych, osób z zaburzeniami ³aknienia. Katalog Ksi¹ ek jest otwarty i wci¹ zastanawiamy siê nad jego poszerzeniem. W tym roku ywej Bibliotece towarzyszyæ bêd¹ inne wydarzenia tj. pokazy filmów, prelekcje, warsztaty. W marcu zostanie za³o ony blog, na którym m.in. opisywaæ bêdziemy przygotowania, zamieœcimy katalog Ksi¹ ek, program imprez towarzysz¹cych. Pod¹ aj¹c z duchem czasu przewidujemy mo liwoœæ zamawiania Ksi¹ ek przez Internet. Serdecznie zapraszamy do naszej, niezwyk³ej biblioteki. Autorka jest absolwentk¹ studiów podyplomowych Prawa i Wolnoœci Cz³owieka organizowanych przez Instytut Nauk Prawnych PAN i Helsiñsk¹ Fundacjê Praw Cz³owieka. Cz³onkini¹ Zarz¹du Fundacji na Rzecz Ró norodnoœci Polistrefa. 11\n14 JERZY KOLARZOWSKI Polityczne uniwersum i ludzka percepcja Rozmawiaj¹c z przedstawicielami ycia politycznego na Zachodzie, ma siê wra enie, jakby prawica istnia³a od zawsze, natomiast lewica, niczym m³odszy brat, wkroczy³a na arenê dziejów dopiero w wieku XIX. Jest w tej optyce pewna prawid³owoœæ rodzin, które mog¹ przeprowadziæ swoj¹ liniê genealogiczn¹ do pocz¹tków ery nowo ytnej i w ten sposób postrzegaj¹ dzieje Europy. Jest to ponadto odwrotnoœæ rzeczywistoœci Europy Œrodkowej, objêtej w drugiej po³owie XX stulecia radzieck¹ stref¹ wp³ywów, gdzie wszystko co polityczne, nawet opozycja demokratyczna, by³o lewicowe prawica zaœ musia³a odradzaæ siê z niebytu. St¹d te prawica w Europie postradzieckiej w niektórych sytuacjach zachowywa³a siê nieadekwatnie niedojrzale, z nadmiern¹ che³pliwoœci¹. W sytuacjach rosn¹cego dobrobytu radykalna prawica wystrzega siê ekstremizmów i przechodzi na pozycje liberalne. Podobnie zreszt¹ jak radykalna lewica, która w zadowolonych spo³eczeñstwach traci grunt pod nogami. Nadchodzi kryzys, niszczy poczucie wspólnotowoœci i zawê- a horyzont œwiata. Lekcje kryzysów ekonomicznych s¹ groÿne, poniewa prawie nigdy nie przebiegaj¹ tak samo, za ka dym razem maj¹ inne przyczyny i potrzebuj¹ innych dzia³añ ratunkowych. Dotychczasowe metody walki z cyklami koniunktury nie mog¹ zostaæ zastosowane. Prawica na ca³ym œwiecie w wiêkszym stopniu ni inne si³y polityczne boi siê kryzysów, a sposób reagowania na nie powoduje czêsto nieracjonalne zachowania: od zaprzeczania wystêpowania symptomów kryzysów, po niszczenie dotychczasowych form spo³ecznego czy miêdzynarodowego solidaryzmu. Zjawiska te widzimy równie obecnie. Na przyk³ad, Francuzów interesuje basen Morza Œródziemnego, Niemcy dostrzegaj¹ g³ównie Rosjê, a interesy innych pañstw w Europie s¹ pomijane. ycie polityczne skupia siê na relacjach dwustronnych, inicjatywy ogólnokontynentalne s¹ pozbawione wizji globalnych i dalekosiê - nych horyzontów. Stanêliœmy przed pytaniem, czy kryzys w gospodarkach wielu pañstw wymaga wspólnych dzia³añ. Dzia³ania te potrzebuj¹ znalezienia nowych zasobów. Zasoby Ziemi kurcz¹ siê i nie sposób ich szukaæ w bogactwach mineralnych, na innych kontynentach czy we wdro eniu do produkcji nowatorskich technologii, choæ ten trzeci kierunek ratowa³ Europê i USA przez ca³y wiek dwudziesty. Kryzys mobilizuje i wzmacnia pozycjê aparatu pañstwa, a prawica w rela- 12\n15 cjach etatystycznych charakteryzuje siê daleko posuniêt¹ ambiwalencj¹. Wiêcej pañstwa to koszty zwi¹zane z biurokracj¹ i rozrostem patologii na styku administracji i spo³eczeñstwa. Mniej pañstwa to szansa dla silnych podmiotów gospodarczych, wykreœlaj¹ca inne podzia³y stref wp³ywów i pokazuj¹ca prawicy kierunki dzia³añ zabezpieczaj¹cych. Kogo jednak ma zabezpieczaæ prawica: grupy lobbystów, plutokracjê, klasy œrednie ze wzglêdu na wynik wyborów czy ca³oœæ spo³eczeñstwa, co pozostaje w sferze myœlenia yczeniowego? W adnym traktacie spo³eczno-politycznym pisanym przez intelektualistów z pozycji prawicowych nie znajdziemy odpowiedzi na powy sze pytanie. Dlatego te prawica mocniej ni inaczej ukierunkowane si³y polityczne partie lewicowe, ugrupowania ch³opskie obawia siê kryzysów gospodarczych. Czym g³êbszy kryzys, tym wiêcej obaw. Wszêdzie na œwiecie prawica zachowuje siê tak, jakby rozumia³a interesy zarówno w³asne, jak i wszystkich innych podmiotów sceny politycznej. O interesach pañstwa, gospodarki, regionów przedstawiciele prawicy wypowiadaj¹ siê du o i w sposób na ogó³ ma³o przejrzysty. Wywo³uje to wra enie, jakby komunikaty ludzi prawicy mia³y nie tyle mobilizowaæ spo³eczeñstwo do wiêkszych wysi³ków, ale ukryæ winnych powsta³ej sytuacji, zdj¹æ odpowiedzialnoœæ z dotychczas rz¹dz¹cych, a przede wszystkim wygraæ z si³ami lewicy bataliê o ludzkie emocje. Prawica niejednokrotnie przegrywa³a bataliê w szeroko rozumianej ikonosferze przestrzeni znaków ogólnokulturowych. Znam przedstawicieli œrodowisk prawicowych zarówno w Polsce, jak i w Europie, które po dziœ dzieñ wypowiadaj¹ siê z nienawiœci¹ o wydarzeniach paryskiego maja 1968 r. Uwa aj¹ oni, e sytuacjoniœci przywódcy strajków studenckich i autorzy manifestów oraz lewicowa m³odzie dokonali wówczas odciêcia œwiata nauki i kultury od korzeni tradycyjnej Europy Europy opartej na przywi¹zaniu do religii i pozycji ojca w rodzinie. Tymczasem w 1968 roku nast¹pi- ³y inne istotne zmiany: treœci i ycie religijne sta³y siê sk³adow¹ nauk historycznych i etnologii czy nauk o kulturze. Kult m³odoœci i postulat new sensibility nowej wra - liwoœci doprowadzi³y do równouprawnienia problematyki feminizmu i ekologii w debacie publicznej. yjemy w œwiecie, w którym kultura, teatry, ycie artystyczne i wy sze uczelnie pozostaj¹ po³¹czone w szerokiej jak rozleg³y archipelag konfederacji z treœciami artyku³owanymi przez europejsk¹ lewicê. Spo³eczna sfera sacrum zosta³a rozdarta miêdzy przywi¹zaniem do patyny tradycji, charakterystycznym dla czêœci ideologii prawicowych, a ca³ym wachlarzem emocji zwi¹zanym z m³odsz¹, ale ju dwustuletni¹ tradycj¹ lewicow¹. Lewica walcz¹c o wykluczonych i uciskanych, potrafi³a odwo³aæ siê do emocji tak ró norodnych jak sympatia, wspó³czucie, czu³oœæ, litoœæ, sumienie, obawy i lêki o to, co bêdzie, gdy i mnie zadowolonego i spe³nionego spotka z³y los. Koszyk emocji po stronie lewicy jest bogatszy ni po stronie si³ prawicowych, choæ iloœæ grzechów i nadu yæ w praktyce rz¹dzenia okazuje siê porównywalna. Tymczasem prawica nadal myœli i mówi g³ównie o interesach. Kwestie ekonomiczne wi¹ ¹ siê z bardzo silnymi emocjami, ale ubogimi w swym kulturowym wyrazie: obejmuj¹ lêk przed pauperyzacj¹, pragnienie stabilizacji i rz¹dzê zysku. Starsze pokolenie w Europie Œrodkowowschodniej, pamiêtaj¹ce czasy realnego socjalizmu, ma w tym wzglêdzie zak³ócon¹ percepcjê. Niemniej komunizm na naszym 13\n16 kontynencie siê skoñczy³. Koniec komunizmu by³ demobilizuj¹cy, choæ trudno dziœ jeszcze powiedzieæ, czy bardziej dla si³ lewicowych, czy dla prawicowych. Pozosta³ problem Rosji i jej relacji ze œwiatem, problem wa ny dla Europy, a szczególnie dla jej s¹siadów. Tymczasem to zachodnioeuropejska lewica d¹ y do zacieœnienia wspó³pracy z Rosj¹, Turcj¹ i pañstwami Trzeciego Œwiata. Czas kryzysu wydaje siê byæ najgorszym momentem dla wprowadzania jednolitej polityki zagranicznej ca³ej wspólnoty pañstw, jak¹ jest Unia Europejska. Czas w XXI stuleciu p³ynie szybko i nieub³aganie. Ka da grupa spo³eczna od rodziny po naród staje przed wyzwaniami, które niesie ze sob¹ postêp. Postêp wymaga dzia³añ i to dzia³añ najlepiej wyprzedzaj¹cych, je eli nie wspó³tworz¹cych. Dzia³ania nale y koordynowaæ zarówno w wymiarze horyzontalnym, jak i wertykalnym. Dzia³ania powinny byæ podporz¹dkowane spójnej i mo liwej do zrealizowania wizji. Tam, gdzie nie ma wizji, ludzie gin¹. Wizja i artyku³uj¹cy j¹ wizjonerzy powinni mieæ wyobraÿniê, wiedzê, doœwiadczenie, ale nade wszystko byæ ludÿmi wyposa onymi w ca³e spectrum rozbudowanej wra liwoœci. Autor jest doktorem habilitowanym w dziedzinie filozofii nauk prawnych w Uniwersytecie Warszawskim. ** Artyku³ ukaza³ siê wczeœniej w Temacie Tygodnia w Kulturze Liberalnej nr 89 (39/2010) z 21 wrzeœnia 2010 r. POECI Z SYBERII w przek³adzie Ryszarda Sidora Sidorkiewicza 1 IGOR ABROSKIN * * * Maj w nurtach Oki zanurzy³ tajgê. Powiedz mi, brzozo, zd¹ ê jeszcze jutro-pojutrze wzi¹æ w ramiona tê woñ, te trawy, to powietrze? BORYS DRAGILEW * * * Œmieræ dla poety jest cezur¹ ycie po yciu, druk i s³owa. Odwrotnie siê przedstawia sprawa Z kimœ, kto partyjn¹ jest figur¹. Gdy przyjdzie czas wyrosn¹æ z marzeñ, Losowi trzeba bêdzie sprostaæ, Pomyœl kim bardziej chcia³byœ zostaæ: Poet¹ czy dygnitarzem? 1 Wiersze pochodz¹ z ksi¹zki poetyckiej R. Sidora Sidorkiewicza: Syberiada. Wiersze poetów znad Bajka³u, Czêstochowska Biblioteka Poetów i Prozaików, Czêstochowa\n17 ANNA JASIÑSKA Co dzieje siê z mediami w internecie? Dominacja mediów na arenie komunikacji miêdzyludzkiej jest dziœ zjawiskiem ³atwo dostrzegalnym i szeroko opisywanym przez ró nego rodzaju teoretyków. Bez komputera, Internetu czy innych urz¹dzeñ digitalnych nie jeden z nam wspó³czesnych nie wyobra a sobie nawet jednego dnia. Wieloaspektywnoœæ konwergencji w mediach Otaczaj¹ce nas media, w dobie ogromnego rozwoju technologii, mo na ju dziœ podzieliæ na stare do których zaliczamy zwyk³¹ gazetê, wys³u ony telewizor, radio czy kino oraz digitalne nowe media z nieocenionym Internetem, wyposa one we wszelkiego rodzaju udogodnienia, czyni¹ce przekaz szybszym, bogatszym w odczuwalne wra enia. Aby móc konkurowaæ w walce o odbiorcê tradycyjne media musia³y wiêc przyj¹æ zasady funkcjonowania obowi¹zuj¹ce w Internecie. Zjawisko konwergencji, czyli upodobniania siê mediów do siebie objê³o swym zasiêgiem wiele kwestii. Jako pierwszy z pewnoœci¹ nale y wymieniæ hipertekst, od którego wszystko siê zaczyna. Jest on znakiem nowych mediów hipermediów, multimediów, polimediów, transmediów, i rzeczywiœcie bez u ywania tego pojêcia nie da siê okreœliæ ich natury. 1 Jego multimedialnoœæ i warstwowa struktura sprawiaj¹, e media, które z niego korzystaj¹ pozbawione s¹ przestrzennych granic, a surfowanie wœród informacji w nim zgromadzonych nie ma koñca. Odbiorca przekazu poprzez systemy linków i podstron sam dokonuje wyboru prezentowanych mu treœci, co czyni ów przekaz ca³kowicie spersonalizowanym. Wobec techniki, jaka stosowana by³a w przypadku mediów starych, stanowi to z pewnoœci¹ ogromny krok w stronê nowoczesnoœci i postêpu. S³owa Zbigniewa Bauera Hipertekst to Sieæ a Sieæ to hipertekst, s¹ zatem w pe³ni uzasadnione. 2 Oczywiœcie, jak ka da nowoœæ tak i hipertekst poci¹ga za sob¹ kolejne zjawiska, spoœród, których mo emy wymieniæ interaktywnoœæ. Daje ona u ytkownikowi mo liwoœæ wejœcia w interakcjê z urz¹dzeniem, prowadzenia dialogu miêdzy u ytkownikami, a tak e pozwala na udzielanie niemal e natychmiastowych odpowiedzi. Fenomen ten okreœla siê tak e mianem oralnoœci wtórnej. Jego nazwa odnosi siê tu do ustnego przekazu charakterystycznego dla kultur pierwotnych. Internet bowiem daje u ytkownikowi mo liwoœæ szybkiego reagowania na bodziec dzielenia siê informacj¹ z innymi u ytkownikami, prowadzenia dyskusji i dialogów. Jako przyk³ad mog¹ pos³u yæ wszelkiego rodzaju fora internetowe, artyku³y z mo liwoœci¹ bie ¹cego komentowania zawartego w nich przekazu, 15\n18 czy chocia by coraz bardziej popularny Facebook, w ramach którego u ytkownicy przesy³aj¹ sobie linki kieruj¹ce ich do ró - nego rodzaju filmów, artyku³ów czy plików muzycznych, zachêcaj¹c tym samym swoich znajomych do wyra ania opinii i rozpoczêcia dyskusji. Wymienione wy ej zjawiska wp³ywaj¹ na konwergencjê, czyli upodobnianie siê mediów starych tradycyjnych do nowych i co okreœlamy jako konwergencjê mimetyczn¹. Funkcjonuj¹cy za pomoc¹ Internetu przekaz coraz czêœciej przyjmuje cechy charakterystyczne dla wzorów percepcji tradycyjnych przekazów medialnych, bardziej przyjaznych dla odbiorców, znajomych, do jakich zostali przyzwyczajeni w kontaktach z mediami. Tego typu upodobnianie siê mo emy okreœliæ jako konwergencjê mimikryczn¹. Poprzez wzajemne wp³ywy sprzê enie zwrotne pomiêdzy przekazami o charakterze tradycyjnym i sieciowym dochodzi do powstania tzw. hybryd medialnych, obdarzonych w³aœciwoœciami obu. Jest to spotkanie dwóch mediów, moment prawdy i odkrycia, z którego rodzi siê nowa forma. Albowiem paralela pomiêdzy dwoma œrodkami utrzymuje nas na granicy pomiêdzy formami, które pozwalaj¹ nam otrz¹sn¹æ siê z narcystycznego zamroczenia. Moment spotkania siê mediów przynosi nam wolnoœæ i wyzwolenie siê z transu oraz odrêtwienia narzucanego przez nie naszym zmys³om 3. Podstawow¹ ró nic¹ pomiêdzy tradycyjnym modelem komunikowania w mediach a sieciowym, czy te internetowym jest proces reakcji na bodziec wypowiedÿ b¹dÿ zachowanie. W przypadku komunikacji za pomoc¹ tradycyjnych mediów reakcja zachodzi zawsze po up³ywie okreœlonego czasu i jest dodatkowo obci¹ ona ryzykiem zmiany kontekstu w momencie jej upublicznienia. W przypadku mediów nowych oraz komunikacji internetowej nie zachodzi potrzeba spotkania twarz¹ w twarz miêdzy nadawc¹ a odbiorc¹ przekazu. Kontakt miêdzy nimi mo e nawi¹zaæ siê w przestrzeni wirtualnej, a póÿniej ju tylko do nich nale y decyzja o ewentualnym spotkaniu w realnym œwiecie. Nie istnieje tu problem opóÿnienia czasowego, co tym samym oznacza, e odbiorca przekazu mo e na niego zareagowaæ natychmiastowo, a jego odpowiedÿ bêdzie funkcjonowa³a w obrêbie tego samego kontekstu. Istotne jednak znaczenie odgrywa hipertekst, który jest prezentacj¹ informacji jako sieci nodów po³¹czonych linkami, po których czytelnik mo e swobodnie nawigowaæ w sposób nielinearny. Jako dostêpny dla wielu autorów zaciera granice miêdzy autorem i czytelnikiem, rozszerza przestrzeñ. 4 Oczywistym staje siê zatem fakt, e w procesie komunikacji wspieranym przez nowe media, czytelnik, czyli odbiorca przekazu, mo e byæ zarazem jego nadawc¹. Stanowi to zdecydowanie milowy krok w kontekœcie zmian wywo³anych konwergencj¹. Nale y równoczeœnie wyjaœniæ, e pod wymienionym pojêciem nody, kryje siê s³owo pochodz¹ce z jêzyka angielskiego oznaczaj¹ce wêze³. Rozumiemy je w tym przypadku jako punkty wêz³owe. W czasie, kiedy u ytkownik odwiedza poszczególne adresy internetowe po³¹czeñ takich tworzy siê coraz wiêcej. Okreœlamy je, równie z jêzyka angielskiego, jako ties, a przep³ywy informacji miêdzy nimi jako flows. 5 Kontakty sieciowe maj¹ dodatkow¹ moc wzmacniania b¹dÿ te os³abiania interakcji miêdzyludzkich w realnym œwiecie na ró nych poziomach. Mowa tu o efektach szk³a pomniejszaj¹cego i powiêkszaj¹cego. Pierwszy z nich odnosi siê do ludzi, którzy uciekaj¹ w rzeczywistoœæ wirtualn¹ i tam wchodz¹ w interakcje z innymi. S¹ to jed- 16\n19 nostki o s³abych predyspozycjach do nawi¹zywania bezpoœredniego kontaktu z drugim cz³owiekiem. Efektem szk³a pomniejszaj¹cego jest ich jeszcze wiêksza izolacja od rzeczywistoœci i zanik tradycyjnych form komunikacji miêdzyludzkiej. Efekt szk³a powiêkszaj¹cego dzia³a odwrotnie. Dotyczy on zatem ludzi posiadaj¹cych predyspozycje do zawierania kontaktów w rzeczywistoœci spo³ecznej, dla których Internet jest narzêdziem s³u ¹cym do zwiêkszenia ich czêstotliwoœci. Oba typy jednostek wp³ywaj¹ natomiast na popularyzacjê i wzmocnienie komunikacji w sieci jedni w kontaktach tradycyjnych, inni w wymiarze wirtualnym. Denis McQuail w pracy Teoria komunikowania masowego zwraca uwagê na udostêpnienie rozmów wielostronnych, czyli w³¹czeniu w interakcjê kolejnych jednostek, które komunikuj¹ siê ze sob¹ w tym samym czasie, a tak e wspomnianej powy- ej, mo liwoœci jednoczesnego odbioru, modyfikacji i redystrybucji obiektów kultury, dziêki czemu zwyk³y odbiorca mo e staæ siê tak e nadawc¹ i dystrybutorem przekazu 6. Elizabeth Noele-Neuman pisze zaœ o spirali milczenia. Nie jest ona co prawda ca³kowicie zwi¹zana z tematem komunikacji w mediach sieciowych, ale stanowi punkt wyjœcia dla teorii j¹ opisuj¹cej. O ile spirala milczenia zak³ada³a zaprzestanie wyg³aszania w³asnych s¹dów w przypadku braku ich zgodnoœci z wyznawan¹ przez media opini¹, tak spirala ujadania i jazgotu mówi o niczym nieograniczonej mo liwoœci ci¹g³ego wypowiadania pogl¹dów i toczenia dyskusji z innymi u ytkownikami. Zjawisko to mo na podzieliæ na dwa etapy. W pierwszym z nich przekaz pojawia siê w sieci, wywo³uj¹c tym samym burzliw¹ dyskusjê miêdzy jej u ytkownikami. Zatacza ona coraz szersze krêgi, a liczba u ytkowników deklaruj¹cych swoje pogl¹dy za i przeciw wzrasta. Kolejny etap dotyczy wyjœcia przekazu poza sferê Internetu. Tutaj nastêpuje kolejny podzia³ jego odbiorców, a w koñcowym etapie dochodzi do zniekszta³cenia sensu pierwotnego przekazu. Tak wiêc, to odbiorcy decyduj¹ ostatecznie o jego sensie i pe³nionej przez niego funkcji poprzez deklaracje w³asnych opinii i prowadzenie dyskusji. Wynika to z tego, e status u ytkownika jest w Internecie niezwykle elastyczny w jednej chwili mo e byæ on tylko odbiorc¹ prezentowanego przekazu, by po chwili staæ siê jego wspó³autorem i odwrotnie. Dziêki temu mo e mieæ znacz¹cy wp³yw na kszta³towanie siê zachowañ publicznoœci medialnej i multimedialnej 7. Pojawienie siê Internetu i upodobnienie siê przekazu starych mediów do trendów w nim panuj¹cych doprowadzi³y równie do zjawiska pokonania czasu i przestrzeni. Dziêki nowoczesnej technologii mamy mo liwoœæ rozmowy ze znajomymi z ca³ego œwiata, sprawdzenia bie ¹cych wydarzeñ dnia czy te przegl¹dania zagranicznych dzienników i publikacji, a to wszystko nie wychodz¹c z domu. Rozszerzyliœmy nasz ludzki centralny system nerwowy w globaln¹ sieæ, likwiduj¹c zarówno przestrzeñ, jak i czas, w zakresie naszej planety. 8 Omówionej ju konwergencji mediów, towarzyszy konwergencja techniczna, której najlepszym przyk³adem jest po³¹czenie telefonu komórkowego z Internetem, mo liwe dziêki zastosowaniu protoko³u WAP oraz wprowadzeniu zapisu w jêzyku WML (Wireless Markup Language). Posiadaj¹c zatem telefon komórkowy i dostêp do Internetu mo emy po³¹czyæ siê z dowoln¹ stron¹ WWW, wysy³aæ wiadomoœci czy dokonywaæ przelewów bankowych bez potrzeby korzystania z komputera. Tym sposobem docieramy do konwergen- 17\n20 cji transmisyjnej. Aby jednak nowe urz¹dzenia i ich funkcje mog³y dzia³aæ bez zarzutu konieczne staj¹ siê modyfikacje prawne, które nazw¹ i sprecyzuj¹ pole manewru danego urz¹dzenia oraz zabezpiecz¹ u ytkowników przed negatywnymi efektami ich w³asnych dzia³añ oraz zachowaniem innych u ytkowników, czyli konwergencja regulacyjna, która zak³ada koniecznoœæ upodobniania siê regulacji prawnych dotycz¹cych ró nych ga³êzi mediów. Kolejnym elementem dotkniêtym konwergencj¹ s¹ dot¹d oddzielone od siebie sektory rynku, które w wyniku cyberrewolucji przenikaj¹ siê wzajemnie, a istniej¹ce miêdzy nimi granice ulegaj¹ zatarciu. Okreœlamy j¹ jako konwergencjê rynkow¹. Internet staje siê równie powoli narzêdziem przejmuj¹cym funkcjê telefonów. Mo na tu wymieniæ programy typu Skape czy oovoo, które pozwalaj¹ na transmisjê g³osu i obrazu z komputera na komputer, ale i daj¹ mo liwoœæ wykonywania zwyk³ych po³¹czeñ telefonicznych w obrêbie ca³ego globu. Mo emy odnaleÿæ te ju pierwsze znaki potwierdzaj¹ce prognozê sekretarza generalnego International Telecommunication Union Yoshio Utsumi, który zak³ada³, e konwergencja mediów i komunikacji spowoduje, i g³ównym segmentem infrastruktur informatycznych i komunikacyjnych stan¹ siê konkuruj¹ce ze sob¹ us³ugi multimedialne. Zagro enia p³yn¹ce z sieci Zajmuj¹c siê tematem konwergencji mediów i komunikacji w ich obrêbie nie sposób pomin¹æ kwestii zagro eñ jakie mog¹ wywo³ywaæ powy sze zjawiska. Poprzez pryzmat efektu szk³a pomniejszaj¹cego, a dok³adniej pog³êbiania siê alienacji jednostki, która zaprzestaje komunikacji w sposób tradycyjny, koncentruj¹c siê jedynie na jej aspekcie wirtualnym, dostrzec mo na zagro enie, jakim jest zjawisko immersji odbiorcy przekazu w rzeczywistoœæ wirtualn¹. Immersio z ³aciny oznaczaj¹ce zanurzenie 9 zak³ada takie wnikniêcie w œwiat wirtualny, e jednostka powoli zatraca kontakt ze œwiatem rzeczywistym, trac¹c fizyczne poczucie czasu i przestrzeni oraz umiejêtnoœæ krytycznego oddzielenia doœwiadczanego przez ni¹ zjawiska od jego istoty. Doœwiadcza teleobecnoœci, czyli wra enia, e to co odleg³e staje siê dla niej bliskie, a tak e, e jedyn¹ rzeczywistoœci¹ prawdziw¹ jest œwiat wirtualny, okreœlane jako teletransparentnoœæ. Rzeczywistoœæ wirtualna (VR) pozwala na poszerzenie ludzkich zmys³ów i daje mo liwoœæ doœwiadczenia sztucznej œwiadomoœci. W dzisiejszych czasach, kiedy to przekazy staj¹ siê na tyle prawdziwe, e istnieje ryzyko postrzegania ich jako takich, pe³noprawnym wydaje siê przestawienie szyku wyrazów, co w bardziej odpowiedni sposób odda charakter zjawiska. Mo emy zatem mówiæ o realnej rzeczywistoœci (real virtuality), która ³¹czy techniki multimedialne takie jak wysokiej jakoœci dÿwiêk, efekt obrazu trójwymiarowego czy nawet iluzjê dotyku (s³u ¹ temu tzw. rêkawice danych). 10 Percepcja immersyjna, zwana tak e cybercepcj¹, podatnoœæ jednostki na poddawanie siê spirali ujadania i jazgotu oraz wra enie posiadania ogromnej mocy sprawczej i twórczej przy dodatkowym poczuciu anonimowoœci mo e skutkowaæ wieloma negatywnymi efektami, które s¹ wrêcz niemo liwe do przewidzenia. Zagro enia p³yn¹ce z sieci mo na badaæ m.in. dziêki teorii memetyki, stworzonej przez brytyjskiego uczonego Richarda Dawkinsa, autora koncepsji samolubnego genu oraz idei samolubnego memu. O ile ów gen odpowiedzialny jest za kopiowanie, replikacjê cia³a ludzkiego, 18


Akumulator 80ah 12v ⚡ ⇒【2022】\nAkumulator 80ah 12v\nOferty kupna akumulator 80ah 12v! Dziś jest twój szczęśliwy dzień, ponieważ znaleźliśmy najlepsze produkty w najtańszej cenie. Nie trać czasu na szukanie produktów do kupienia akumulator 80ah 12v ponieważ już to dla Ciebie zrobiliśmy.\nPojemność: 80 mAh; Napięcie: 12,8 V; Energia całkowita: 1024 Wh; System BMW; Green Cell markowy akumulator\nGdzie mogę kupić Akumulator 80ah 12v ?\nSprawdzając ciśnienie powietrza, należy zapoznać się z instrukcją obsługi roweru, aby zbadać, jakie jest prawidłowe ciśnienie. Mimo że na ścianie bocznej opony podana jest maksymalna wartość ciśnienia, liczba ta nie oznacza właściwego ciśnienia dla danego samochodu. Wskazuje ona tylko maksymalne ciśnienie, jakiego nie wolno przekraczać z żadnego względu. Prawidłowe ciśnienie powietrza w oponie akumulator 80ah 12v można znaleźć na naklejce na oponie (zazwyczaj umieszczonej w ościeżnicy drzwi lub w schowku) albo w instrukcji pomocy samochodu. W razie testowań należy skonsultować się wraz z producentem, mechanikiem bądź specjalistą od opon.\nKiedy pokusisz się na zamianę, pamiętaj o następujących czynnikach. Nie używaj maksymalnej mocy, odrzucić przechylaj się ani nie rób skrajnych obrotów, dopóki odrzucić przejedziesz co w żadnym wypadku 100 mil. Zostawić oponę na 3 godziny w chłodnym miejscu, a w następnej kolejności sprawdzić ciśnienie. Pozwoli to przyzwyczaić się do nowego wyczucia i prowadzenia motocykla. Nowa opona będzie miała inne nachylenie w stosunku do krawędzi. W wypadku wymiany tylko jednej opony należy oszczędzić ostrożność do periodu sprawdzenia jej właściwości jezdnych.\nZnaki ostrzegawcze wskazujące w zbliżającą się awarię opony to pęknięcia ściany bocznej lub bieżnika, nierówności bieżnika, wybrzuszenia bieżnika wskazujące na jego możliwe oddzielenie, drżenie w trakcie jazdy, uderzenia przy oponę podczas przejażdżki i/lub promieniowe ściąganie na jedną stronę podczas jazdy.\nDostawa do domu Akumulator 80ah 12v\nPowinno się sprawdzić ciśnienie po każdej oponie, aby upewnić się, że jest w niej odpowiednie ciśnienie powietrza. Jeśli nie zdajesz sobie sprawę, jaka ilość powietrza powinna znajdować się po akumulator 80ah 12v, w ościeżnicy drzwi znajdziesz naklejkę, która zawiera te dane. Właściwe nacisk w oponach jest niezwykle ważne spośród wielu powodów, takich jak:\nJeśli nie masz jakiejś opony szosowej, nie powinieneś celowo nacierać każdego krawężnika albo nasypu, jaki zobaczysz. Staraj się unikać zagrożeń na trasie i szybkich uderzeń w dziury i wyboje. Ta prosta sztuczka bez negowania wydłuży żywotność opony o 1000 mil. Nawet jeśli jeździsz na oponach awanturniczych, rozsądnie jest uniknąć silnych uderzeń po konstrukcję opony.\nPrzegląd Akumulator 80ah 12v\nKupując używany ciągnik, nie zaakceptować należy kierować się wyłącznie ceną. Powinno się dokładnie obejrzeć oponę pod kątem uszkodzeń. Należy sprawdzić miejsce bieżnika i budowę. Należy zapytać, do czego opona była używana. Wszystkie ów kwestie są istotne przy podejmowaniu definitywnej decyzji. Miejmy nadzieję, że uda się znaleźć poszukiwaną oponę w cenie wyższej, niż można było samemu wyobrazić.\nNiestety, żadna międzynarodowa organizacja nie nadzoruje standaryzacji opon akumulator 80ah 12v do pojazdów. Bowiem w tej domenie nie ma jakichkolwiek obowiązkowych lub regulacyjnych wymagań, dobrowolne ustalenie standardów spadło dzięki barki największych świeckich organizacji oponiarskich. Liczbami tymi posługują się wszyscy producenci pojazdów i opon. Wskazywane ciśnienie powietrza w oponach dla mnogości pojazdów wynosi od czasu 32 psi do 35 psi, wówczas gdy opony są oziębłe, co oznacza, iż samochód nie był prowadzony przez kilkanaście godzin.\nAkumulator 80ah 12v opinie\nAkumulator 80ah 12v cena\nAkumulator 80ah 12v ceny\nlampa pierścieniowa led yongnuo\nlampa gazowa na taras\nfelgi aluminiowe vw passat b5 używane\nlampa organza czarna\nfelgi sprinter 15\nlampa renault laguna 3\nlampa solarna kanlux\nfelgi adv 1\nfelgi aluminiowe 16 opel astra j\nlampa biedronka led\nfelgi stalowe fiesta mk7\nlampa podłogowa kwadratowa\nakumulatory bukowska 35\nlampa wisząca czarna mała


John Grisham | Nowości\n15 maja 2019 EB\tDodaj komentarz\nJohn Grisham, Wyspa Camino. Wydawnictwo Albatros, 2019\n„Świat książek może być o wiele bardziej mroczny i niebezpieczny, niż ci się wydaje…\nCzy cokolwiek może łączyć ten brawurowy skok z niepozornym Bruce’em Cable’em, który prowadzi księgarnię w sennym miasteczku Santa Rosa na wyspie Camino? Niewielu ludzi wie, że Bruce prawdziwe pieniądze zarabia na handlu białymi krukami. Być może dowie się tego Mercer Mann, młoda pisarka z problemami finansowymi, która zostaje wynajęta przez tajemniczą kobietę zlecającą jej poznanie sekretów księgarza…”\nJohn Grishampowieść amerykańskasensacjathrillerWyspa Camino\nJohn Grisham, Demaskator. Wydawnictwo Albatros, 2017\n„Od sędziów wymaga się, by zawsze byli uczciwi i mądrzy. Ich rzetelność, niezawisłość i bezstronność są gwarancją praworządności i stanowią podstawę całego wymiaru sprawiedliwości. Ludzie wierzą, że w interesie sędziów jest przeprowadzanie uczciwych procesów, w wyniku których poszkodowani otrzymają zadośćuczynienie, a winni poniosą zasłużoną karę. Ale co wtedy, gdy sędzia przyjmuje łapówkę lub nagina przepisy prawne i interpretuje je zgodnie z własnym widzimisię?\nPewnego dnia na biurku Lacy ląduje jednak sprawa oskarżenia sędziego o korupcję. Autorem skargi jest pozbawiony uprawnień adwokackich Greg Myers, który zarzuca sędzi z północnej Florydy poważne przestępstwa. Ma ona podobno wydawać stronnicze wyroki oraz przyjmować za to milionowe korzyści finansowe. Korupcja trwa, zdaniem Myersa, od wielu lat. Co jest źródłem nieuczciwych zysków? Wydaje się, że sędzia potajemnie była zaangażowana w budowę finansowanego przez mafię kasyna. Greg jak najszybciej zamierza powstrzymać ten nielegalny proceder. Jego klientem jest człowiek, który twierdzi, że zna całą prawdę i nie zawaha się donieść na sędzię odpowiednim władzom. Oczywiście zamierza działać w dobrej wierze, jak przystało na prawego obywatela. Adwokatka domyśla się, że ta sprawa będzie niezwykle niebezpieczna. Brak niezbitych dowodów zmusza ją do prowadzenia śledztwa dalece wykraczającego poza jej uprawnienia.”\nDemaskatorJohn Grishampowieść amerykańskasensacja\n11 lutego 2015 EB\tDodaj komentarz\nJohn Grisham, Niewinny człowiek. Wydawnictwo Albatros, 2014\n„Manipulowanie faktami, podstawieni świadkowie i nieobiektywni przysięgli, niewidomy obrońca z urzędu, który nie może zobaczyć dokumentów ani dowodów, a w dodatku boi się swojego klienta; oskarżony, który z powodu stanu zdrowia nie powinien stanąć przed sądem… Jednym słowem wszystko, co może zamienić proces sądowy w farsę. Przerażające, zważywszy, że chodzi o oskarżonego, któremu grozi kara śmierci. Dla ludzi wierzących w zasadę domniemania niewinności zbyt przerażające, by mogło być prawdziwe. A jednak ta historia zdarzyła się naprawdę!”\naudiobookJohn GrishamkryminałNiewinny człowiekpowieść amerykańskasensacja


Skarbonka Pomagacza Dzielna Ania - Pokaż serce Ani | Siepomaga.pl\nOpublikuj na swoim profilu zdjęcie z sercem. Technika dowolna: zrób je ze złożonych dłoni, narysuj, wytnij z papieru, upiecz, uszyj. Ogranicza Cię jedynie Twoja wyobraźnia.\nOznacz profil Ani @Dzielna Ania walczy z SMA.\nWpłać 10 złotych do poniższej skarbonki:\nNominuj do pokazania serca Ani #dzielnaAnia kolejne minimum trzy osoby.\nUzbierajmy dla Ani miliony serc!\nLicytacje - kalendarz - wpłata 4\nWełniany pled w kolorze turkusowym - przesyłka\nPocztówka z wiatrakiem 12/16\nPocztówka z wiatrakiem 4/16\n41 354 zł Wsparło 2 168 osób CEL: 100 000 ZŁ


Posiedzenie sądu zakończyło się o jedenastej w nocy. Mąż odwrócił głowę i spojrzał na salę. Chwilę później wyprowadzili go drugimi drzwiami, znowu nas rozdzielając.\nRano byłam taka zbolała, że czułam tylko rozpacz, która od południa do wieczora zmieniała się w narastającą furię i wściekłość na tę ich sprawiedliwość-niesprawiedliwość. Teraz, po odsłuchaniu wiadomości i przeczytaniu wszystkich esemesów z prośbami o informacje, sama już nie wiem, co czuję.\nKiedy koło dziewiątej trzydzieści podjechał policyjny samochód, pomyślałam, że może być w środku. Gdy wyszli z niego ludzie, niemal go nie zauważyłam. Dokładniej: nie poznałam. Jak jego wysoka, potężna sylwetka mogła nagle stać się krucha i drobna? Mijający mnie człowiek wyglądał jak zabiedzony student.\nRozpłakałam się, nim zdążyłam wejść do budynku sądu. Krewni i przyjaciele milczeli jak zaklęci. Co mieliby powiedzieć? Kiedy wstał i zaczął mówić - twarzą do sądu, plecami do nas - żal stał się nie do zniesienia. Zauważyłam, że wszyscy zamykamy oczy. Nie chcieliśmy patrzeć na tę zjawę, tylko słuchać tak dobrze znanego głosu. Dopiero wtedy stał się sobą, zmieniając udręczony, wychudzony cień w mężczyznę z naszych wspomnień.\nNigdy bym nie pomyślała, że ma tak wysokie kości policzkowe i wąską brodę. Z potężnych ramion i wielkiego brzuszyska nie zostało nic. W dodatku mówi sądowi, że od dwudziestu dni dochodzi do siebie: regularnie je i nie jest maltretowany.\nWtedy przerwał nagle i powiedział spokojnie: „Są tu dziś moi bliscy i przyjaciele, którym należy się kilka słów wyjaśnienia". To, co potem usłyszeliśmy, przeszło nasze najgorsze wyobrażenia. Setki metod torturowania i dręczenia dwadzieścia cztery godziny na dobę, wyrafinowane narzędzia do zadawania bólu, narkotyki, „dobrzy" i „źli" śledczy oraz zaprzęgnięci w proces wymuszania „zeznań" współwięźniowie. Myślę, że zwariowałby, gdyby tego z siebie nie wyrzucił. Kiedy chciał jeść lub skorzystać z toalety, musiał wypisywać „weksle". Uzbierało się tego już sześćset sześćdziesiąt tysięcy yuanów. „Zakupione" w ten sposób jedzenie deptano, zanim je dostał. Pobicia bez powodu. Tak częste, że nie da się ich zliczyć. Powiedział ze smutkiem, że przygotował się już na śmierć i napisał do nas list pożegnalny. Para niemłodych tłumaczy, którzy zapewne słyszeli niejedno, zaczęła głośno szlochać.\nPłakał też adwokat. Po południu zaczęli przedstawiać dowody. Każde słowo było tłumaczone, więc ciągnęło się to w nieskończoność, ale i było niezwykle pouczające. Wszystkie, o ile dobrze zrozumiałam, „czasowo oddalone" dowody przeczyły sobie i nie miały żadnego sensu. Nawet prawnicy doszli do wniosku, iż w śledztwie dopuszczono się tylu nieprawidłowości, że po prostu nie da się tego ukryć. I tylko ta rozpacz, gdy sąd orzekał, że coś „nie ma związku ze sprawą" lub „zostało już wyjaśnione". Ale z drugiej strony na sali byli jeszcze dwaj adwokaci i oskarżony - niezwykli ludzie. Sprawiedliwość daje poczucie upajającej władzy. Na moment zapomniałam nawet o wszystkich nieszczęściach, jakie na nas spadły, zanurzając się w tej krzepiącej mądrości i cieple życzliwych serc. Mam nadzieję, że on też to czuł. Kiedy odwracał głowę i na nas patrzył, śmiały mu się oczy. A może po prostu należymy do garstki wybrańców: mało kto może dziś liczyć na takie błogosławieństwo.\nNie mam pojęcia, co przyniesie następny dzień. Wiemy tylko jedno - nasz Karma Samdup jest niewinnym, twardym, wielkim człowiekiem, który przetrwa każdą burzę. Wszyscy mamy pewność, że nie dopuścił się żadnego przestępstwa. Jeżeli sąd będzie uczciwy i sprawiedliwy, mąż wróci do nas bardzo szybko. Wejdzie do domu, przytuli dwie córeczki i zachłyśnie się wolnością. Tak powinno wyglądać nasze życie. Proszę, wysłuchajcie modlitwy, którą zanosi ta wycieńczona, udręczona, ale i pełna nadziei kobieta. Skutek każe myśleć o przyczynie. Buddo, chroń nas.\nWpis z bloga Dolkar Co, żony Karmy Samdupa, biznesmena, kolekcjonera sztuki tybetańskiej, ekologa i społecznika, którego władze najpierw nagradzały i stawiały Tybetańczykom za wzór, a w styczniu 2010 roku aresztowały i postawiły przed sądem. Proces rozpoczął się 22 czerwca. Według niezależnych, wiarygodnych źródeł w tej sprawie ofiar jest znacznie więcej. Za kratami są dwaj bracia Karmy (również działacze ekologiczni), kilku dalszych krewnych oraz kilkudziesięciu ziomków, którzy próbowali apelować do władz wyższego szczebla po pierwszych zatrzymaniach w sierpniu 2009 roku. Wszystkich bito i torturowano. Katalizatorem tragedii było oskarżenie przez braci Karmy urzędników lokalnych z Czamdo o organizowanie nielegalnych polowań na zwierzęta należące do gatunków zagrożonych wyginięciem. Wiele wskazuje na to, że władze zemściły się, korzystając z bezkarności, jaką zapewnia im bezprecedensowa kampania wymierzona nawet w tych przedstawicieli tybetańskiej elity, którzy unikali drażliwych kwestii politycznych. 660 tysięcy yuanów to 320 tysięcy PLN.


Magnifique Apt Nicea 4 osób w pobliżu centrum miasta - Apartament - Montreal\nMagnifique Apt Nicea 4 osób w pobliżu centrum miasta\nKod referencyjny 3Y7W72XR\nTłumaczone przez Tłumacz Google Pokaż oryginalną wersję. Super apartament dogodnie położony na szczycie stacji Jolicoeur metra. Łatwy dostęp do każdego miejsca w centrum miasta w kilka minut (15), autobusem i metrem. Nie musisz się na pobyt w schronisku już, kiedy można mieć całe mieszkanie dla siebie i znajomego. To wielki 1 sypialnią i dwukrotnie sofa-łóżko w przytulnym mieszkaniu.\nJest wyposażony we wszystkie potrzeby (królowej łóżko, telewizor LED, HD, Internet WiFi, Blu-ray, ... wyposażona kuchnia). Pamiętaj, to miejsce i okolica jest zdecydowanie żyje. Skorzystaj z tej ceny i nie płacą w centrum fortunę.\nNajlepszy ze wszystkich kryty parking jest w cenie, oszczędzając Ci dużo pieniędzy i bóle głowy w tej części miasta.\nCeny te nie będą trwać, kto pierwszy ten lepszy. Jest jeszcze trochę do zrobienia w tym miejscu, że nie wpływa na funkcjonalność, nie toster. Również należy pamiętać, że to nie jest hotel, więc chcielibyśmy poprosić o zwrot nieruchomości w jego pierwotnego stanu, jeśli złamiesz lub uszkodzić elementy w domu prosimy daj nam znać, a zapłacić za wymianę lub naprawę.\nJest pralnię (suszenie i pralka)\nUwaga: 200 $ remboursable / refoundable depozyt\nBrak specjalnych ograniczeń dla turystów, które przyjeżdżają, są mile widziani!\nJestem całkowicie dostępne powitać i ułatwić im życie.\nOpłata miesięczna dla 1 gościa 3829 zł


„Ucho Igielne” Wiesława Myśliwskiego. Świat załamany w pryzmacie\nfot. Maria Krześlak-Kandziora, Bookowski, Księgarnia w Zamku\nW swojej siódmej książce Myśliwski próbuje opowiedzieć jedno pojedyncze życie. Zastanawia się nad autonomią biografii. Człowiek – jego zdaniem – zawsze powtarza po poprzednich pokoleniach. Kontynuuje przeszłość, jaką zastał w sobie po przodkach, dających nam życie. Bo czym ono jest?\nŻycie to w zasadzie nasiąkanie cudzymi opowieściami, bycie w zasłyszanych słowach, powielanie historii, które przytrafiły się innym.\nChodzenie wydeptanymi ścieżkami, powtarzanie zawsze już po kimś. Można zadać pytanie, ile samego życia – mojego, tylko mojego – jest w samym życiu? Na ile budują mnie cudze opowieści, na ile po czasie traktuję je jak swoje, modyfikuję, przekształcam, od nowa lepię przeszłość, pamięć traktując jak ćwiczenie w pisaniu historii od początku, stale przesuwając akcenty, wedle kaprysu, chwili, nastroju?\nCzy to nie przypadkiem lęk pcha mnie w stronę kolejnych aktywności? Czy pamięć będąca twórczą może zagwarantować nam jakiś rodzaj spokoju, kreacji, na które przystaniemy ukorzeni, czy to funkcja wyobraźni? Czy w starości mieści się jeszcze przyszłość? Życie jest sumą wyborów i idących za nimi doświadczeń, które w słowach, w zależności od pory, mogą prezentować się odmiennie. „Życie to błądzenie za sobą bez nadziei, że się kiedykolwiek siebie odnajdzie” – pisze Wiesław Myśliwski.\nFabuła powieści jest skromna i pogmatwana zarazem: młody mężczyzna spotyka siebie na starość albo stary mężczyzna spotyka siebie młodego. Konfrontują ze sobą losy, podkładają sobie lustra, żyją w tym samym czasie, doświadczają tych samych zdarzeń. Naiwność przegląda się w doświadczeniu, gorzkie wyznania na moment zwracają się ku pierwszym, bezinteresownym porywom.\n„Młodość nigdy nie przemija. To ciała nasze przemijają”. Myśliwski wierzy, że w każdym z nas istnieje stały punkt, do którego odnosi się wszystkie zdarzenia, jakie nam się przytrafiły, i waży ich ciężar.\nPoznawanie ludzi i świata jest trudne, siebie – niezmiernie skomplikowane.\nWiesław Myśliwski, „Ucho igielne”, Kraków 2018, Wydawnictwo Znak, fot. Maria Krześlak-Kandziora, Bookowski, Księgarnia w Zamku\nDlatego po książkach Myśliwskiego kręci się wielu ludzi, ich punkty widzenia i myśli, to sposoby, dzięki którym poznajemy świat. Człowiek jest tu zawsze wsparciem, kimś kto może podzielić się wiedzą, wesprzeć poznawczo.\nLiteratura stale konfrontuje nas ze światem w sobie, każe nam go rozwijać, przemeblowywać, usprawniać, porzucać, tworzyć. Każdy tekst pomnaża naszą przestrzeń o głosy nieznane, które trzeba oswoić i jakoś odnieść do przestrzeni własnego życia. Myśliwski zdaje nam z tego sprawę jak mało kto.\nCzytamy: „Stało się więc, co się miało stać. Tak że musiałem wziąć jego życie na siebie. Cóż, nikt nie żyje tylko własnym życiem. Można by nawet powiedzieć, że powtarzamy to, co inni już przeżyli, począwszy od swojego urodzenia po śmierć. Może dzięki tej powtarzalności udaje nam się przetrwać. Bo trudno sobie wyobrazić, że to od nas zaczynałby się świat. Za nami nic, a przed nami co?”.\nBohater powieści „Ucho Igielne” w dwu osobach prowokuje pytanie: czym jest człowiek wobec historii? Jak może zachować własną autonomię, czy to w ogóle jest możliwe pod naporem faktów, fikcji, głosów prawdziwych i śnionych?\nWiesław Myśliwski zwraca uwagę, że historii zawsze doświadczam ja i z mojego punktu widzenia nadaję jej ton i charakter. Każdy z nas ma swoją pamięć, te same zdarzenia widzimy inaczej, choć żyjemy w cudzych życiach – i to być może jedyny ratunek.\nParadoks poznania polega na tym, że im bardziej poznajemy świat, tym coraz większa staje się jego tajemnica.\n„Ucho igielne”to również zaduma nad linearnie pojmowanym czasem, próba jego przezwyciężenia, pokazania, że różne tempa i odnogi mogą splatać się w rzece, w tych samych wirach i prądach. Nasze życie rozpada się jak źle zawiązana historia – fabuła bywa siermiężna i ciężka, kolejne epizody i rozdziały rozpadają się na stronie.\nMyśliwski pisze o życiu niezwykle mądrze i głęboko. Uświadamia, że jeżeli nie podejmuje się ryzyka, jeżeli za wyborami nie stoją fiaska i porażki, to nasza historia będzie przykładem asekuranckiego, letniego bycia. Nawet złe wybory mogą nieść dobre w skutkach doświadczenia. Życie to wybieranie spośród możliwości siebie – wersji, dla której słowa okażą się dobrym mieszkaniem. Choć „Słowom rzadko kiedy daje się wierzyć”. A przeszłość stale powoływana jest do życia przez opowieść.\nŻYJEMY W JĘZYKU\nWiesław Myśliwski napisał również powieść o odpadaniu słów od macierzy, o traktowaniu ich po macoszemu, z konsumencką bezrefleksyjnością. „Ucho Igielne” to również powieść o tym, że żyjemy w języku. To być może jedyny oręż, jaki pozostaje nam w konfrontacji z własną skończonością. Być może tylko opowieść ma moc łagodzenia świadomości, że życie dobiegnie do jakiegoś ostatecznego punktu, po przekroczeniu którego będziemy dla inwentarza życia wartością dodatnią.\nCzłowiek żyje w języku, w nim marzy i tęskni, opowiada o swoich radościach i troskach. Dlatego Myśliwski zapisze: „Kto się nie opowiedział, nie istnieje”.\nI być może tylko miłość usprawiedliwia jakoś nasze istnienie, jest stanem pogłębionej mądrości, umiejętnością akceptacji własnych słabości, trzymania życiowej gardy.\nŻycie to niepewność jutra, strach o bliskich. Życie to również umiejętność odkrycia racji i sankcji dla własnego istnienia, jakaś cicha umowa między osobą a losem, który z przypadku czyni konieczność. Los to nic innego jak wrażliwość spleciona z wyobraźnią, która potrafi nadać sens naszej krzątaninie. Pytanie o własną śmierć jest zawsze z nami obecne.\nDobrze, że są przy nas książki Wiesława Myśliwskiego. „Są takie chwile, które niczym słońce w soczewce skupiają w jeden punkt całe życie, wypalając w nas już na zawsze ślad. Kto wie, czy nie dla takich chwil jedynie się żyje, nie dla iluś tam lat”.\nWiesław Myśliwski, „Ucho igielne”, Kraków 2018. Wydawnictwo Znak. Wszystkie cytaty według tego wydania.\nCZYTAJ TAKŻE: Tego dzisiejszego wieczoru („Nikt nie idzie” Jakuba Małeckiego)\nCZYTAJ TAKŻE: Książki na koniec roku\nBartosz SuwińskipowieśćUcho igielneWiesław MyśliwskiWydawnictwo Znakżycie


Projekty – Strona 2. – House of Harold\nKarolina Harold projektant wnętrz\n„Orzech & Woda” to projekt mieszkania w bloku gdzie skupiono się na przeprojektowaniu kuchni oraz salonu który niegdyś połączony był ścianą działową. Inwestorka zapragnęła otwartej dziennej przestrzeni w której mogłaby gościć całą rodzinę bez konieczności zamykania się w kuchni. Dzięki przeprojektowaniu wnętrza, stało się one bardziej doświetlone oraz magicznym cudem przestrzeń wydała się o wiele […]\nProjekt nowoczesnego mieszkania w kolorach taupe\nKoncepcyjny projekt nowoczesnego mieszkania w Poznaniu w kolorach ziemi. Brudaski to moje ulubione kolory które zastosowałam właśnie w tej koncepcji. Niby szary niby brązowy to właśnie kolory taupe.\nProjekt mieszkania „Woda & Piasek”\nKoncepcyjny projekt mieszkania czteropokojowego we Wrocławiu. Wnętrze to zainspirowane naturą – „Woda & piasek” czyli beże, szarości oraz niebieski odcienie. Nowoczesne wnętrze, spójne koncepcyjnie które dzięki zastosowanym kolorym sprawia wrażenie bardzo przytulnego. Wąski salon został tak zaprojektowany aby spełniaj swoją funkcję, dzięki jednakowej kolorystyce ścian oraz mebli pomieszczenie nieco wydaje się większe optycznie.\nWnętrze w stylu nowoczesnej klasyki – salon wraz z kuchnią i jadalnią\nKolejny projekt w stylu nowoczesnej klasyki pojawia się w portfolio moich prac. Tym razem skupiliśmy się na estetyce wnętrza, stosując naturalne materiały wykończeniowe jak drewno, spieki kwarcowe oraz szkło z metalem. Aranżując tą przestrzeń staraliśmy się zachować odpowiedni klimat, poprzez zastosowanie dużych przeszklonych drzwi które są przejściem do strefy relaksu. Duża kuchnia zaprojektowana pod wymiar […]\nProjekt pokoju nastolatki w stylu nowoczesnej klasyki\nKoncepcja wnętrza pokoju nastoletniej dziewczynki w stylu nowoczesnej klasyki -contemporary classic. Zachowana w ciepłych odcieniach beżowych, z wysokim tapicerowanym zagłówkiem z pięknymi gipsowanymi oryginalnymi rosyjskimi sztukateriami które wieńczą ściany tego wnętrza nadając im niesamowity klimat. Okno z wykuszem to miejsce które z pewnością pokocha każdy nastolatek, jest to miejsce gdzie można godzinami siedzieć na wygodnych […]


• zakładki - kosmiczna zakładka w formie liścia klonu\nart-Madam.plakcesoriazakładkikosmiczna zakładka w formie liścia klonu - liść\nSirius92 - Galaktyka zakładki\nzakładka do siążki\ngalaktyka zakładka do siążki\nKosmiczna zakładka w formie liścia klonu\nklon liść zakładka-do-siążki kosmos polymerclay galaktyka różowe zakładki niebieskie zakładki czarne zakładki\nInspirowana naturą zakładka do książki w formie liścia klonu z motywem galaktyki. Na powierzchni zakładki można dostrzec odcisk prawdziwego liścia. Zakładka wykonana z wysokiej jakości masy polimerowej (FIMO). Ręcznie formowana, a następnie malowana. Farby zostały wzbogacone brokatem co sprawia, że zakładka pięknie się mieni.\nZakładka zabezpieczone werniksem. Zamocowana jest na metalowej bazie.\nZakładka ma wymiary: liść 8,5 cm wysokości i 7,5 cm szerokości, baza: 12,5 cm długości.\nSirius92 - zakładka do książki w formie liścia Polecam!\nSirius92 - zakładka do książki w formie kosmicznego Bardzo ładne, polecam.\n• Ręczne wykonanie zakładki • akcesoria - zakładki • Ręczne wykonanie sirius92 •\nSzydełkowa zakładka kotek. Witam,, Będzie to idealny prezent dla każdego49,00 zł ⚡ WYSYŁAMY\nBŁYSKAWICZNIEMetalowa, unikatowa zakładka do książki z ametystami, wire wrapping. Zakładki handmade Ręcznie wykonana, Stworzona techniką wire wrapping, Długość całkowita ok135,00 zł\nSzydełkowa zakładka jednorożec. Zakładki handmade Czas realizacji zamówienia to 7 dni od zaksięgowania wpłaty na koncie49,00 zł ⚡ WYSYŁAMY\nZakładka do książki galaktyka w formie liścia. Zakładki handmade Na powierzchni zakładki można dostrzec odcisk prawdziwego liścia, baza54,00 zł Ognista zakładka do książki w formie liścia. Zakładki handmade Zakładka wykonana z wysokiej jakości masy polimerowej fimo, Ręcznie formowana54,00 zł\nZakładka do książki galaktyka w formie liścia. A następnie malowana, Zamocowana jest na metalowej bazie, Zakładka ma wymiary54,00 zł Zakładka do książki w formie liścia. Inspirowana naturą z motywem galaktyki, 12,5 cm długości54,00 zł


Long 4 lashes odżywka wzmacniająca przeciw wypadaniu włosów 200 ml - Ewa Salon Fryzjerski\nOdżywka wzmacniająca przeciw wypadaniu włosów - poprawia ogólną kondycję włosów, nawilża, regeneruje i wzmacnia. Odżywka wzmacniająca przeciw wypadaniu włosów , Long 4 Lashes. Strona główna Zamów leki Strefa marek Long 4 Lashes, odżywka wzmacniająca przeciw wypadaniu włosów, ml - cena Long 4 Lashes, odżywka wzmacniająca przeciw wypadaniu włosów, ml.\nDodawaj swoje kosmetyki do ulubionych, dzięki czemu łatwo je znajdziesz, posortujesz i zaplanujesz zakupy. Oceanic Odżywka wzmacniająca przeciw wypadaniu włosów Long4Lashes zawiera Tetraxidylum, innowacyjny kompleks składników aktywnych, który stymulując mikrokrążenie, odżywia cebulki włosów i zapobiega ich wypadaniu.\nEfekt krioterapii - Czy działa na porost włosów? / malinka4444\nPierwszy raz na Wizaż Zarejestruj się. Nie pamiętasz hasła? Na podany wyżej adres email wyślemy nowe utworzone losowo hasło. Po zalogowaniu proszę ustwić nowe hasło. Masz już konto?\nDane są przetwarzane zgodnie z polityką prywatności. Przesyłając je, akceptujesz jej postanowienia. Powyższe dane nie są używane do przesyłania newsletterów lub innych reklam. Włączając powiadomienie zgadzasz się jedynie na wysłanie jednorazowo informacji o ponownej dostępności tego towaru. Starannie dobrane składniki sprawiają, że preparat poprawia stan włosów, zmniejsza skłonność do łamania się i przywraca włosom ich naturalną miękkość. Unikalny kompleks Tetraxidylum pobudza mikrokrążenie, dzięki czemu poprawia odżywienie cebulek, hamując w ten sposób wypadanie włosów. Obecność betainy i oleju ze słodkich migdałów gwarantuje nawilżenie i pomaga rozczesać splątane włosy. Problem podrażnionej skóry głowy zniknie, ponieważ produkt zawiera alantoinę, która przyspiesza proces gojenia i koi podrażnienia.\nOdżywka wzmacniająca przeciw wypadaniu włosów - poprawia ogólną kondycję włosów, nawilża, regeneruje i wzmacnia. Odżywka wzmacniająca przeciw wypadaniu włosów , Long 4 Lashes. Strona główna Zamów leki Strefa marek Long 4 Lashes, odżywka wzmacniająca przeciw wypadaniu włosów, ml - cena Long 4 Lashes, odżywka wzmacniająca przeciw wypadaniu włosów, ml. Odbiór w aptece.\nSwędzi mnie głowa i wypadają włosy\nSpecjalista od wypadania włosów białystok