Krasnoludki, duszki, skrzaty...\nBożena Karolina Bielenin\nKrasnoludki, duszki, skrzaty i inne małe stworzonka, o których zaopatrzeni w „szkiełko i oko” racjonaliści nie chcą mówić – to bohaterowie mojej pracy. Nie zamierzam tu nikogo przekonywać co do istnienia tych stworzeń, ani do potrzeby ich ochrony, jako że są symbolami naszej żywej, ludowej tradycji. Nie powiem też wcale, że ci, którzy nie czują potrzeby ocalenia ich od zapomnienia, już dawno zostali pożarci Przez machinę cywilizacji i stworzenia te interesowałyby ich o tyle, o ile można by na nich zarobić. Nie będę również snuć naukowych teorii, dlaczego trzeba ratować kulturę, tradycje i przyrodę. Nic z tych rzeczy. Tak sobie tylko będę „duby smalone bredzić”, a kto przeczyta tę pracę już będzie wiedział czym ma się zająć w przerwie pomiędzy lunchem w McDonald'sie, a kolejnym niezmiernie ważnym telefonem. Ja tylko mówię to co jest napisane w motcie. Nie wiem, czy skrzaty żyją w zabieganej Warszawie, dlatego nie będę o nich pisać. Ale jest taka kraina, w której rozmaitych straszków jest całkiem sporo.\nTo Ziemia Pszczyńska, leżąca na mało bajecznym Górnym Śląsku. To wymarzone miejsce dla rozmaitych „stworków” duchów i demonów, które tu, w dorzeczu Wisły, Pszczynki i Gostynki szczególnie łatwo się zadomowiły. Stare drzewa, magiczne wykroty, mroczne bagna i groble to idealny teren dla króla „utoplców pszczyńskich” – Paterplesa oraz licznych jego poddanych: topielic, strzyg i strzygoni, lotawic i lotawców, diobłów, czarownic, połednic, świetli i innych. Owe istoty to jak głosi słowiańska demonologia, dusze zmarłych nienaturalną śmiercią ludzi czy nieochrzczonych dzieci, które teraz, błąkając się między niebem i ziemią cierpią okrutne męki i prześladują żyjących. Wiele z nich to demony złośliwe, a nawet niebezpieczne, jak np. strzygi i ich męskie odpowiedniki strzygonie. Znane są one na całej Słowiańszczyźnie. To duchy skąpców, oszustów i zbrodniarzy, które (najczęściej o północy) wychodzą z grobów i napadają na ludzi, duszą ich i wysysają z nich krew. Pojawiają, się w ludzkiej postaci odziani w czarne łachmany, mają czerwoną twarz i szyję, szyderczy uśmiech i ogólnie szkaradny wygląd. Aby uchronić się przed demonami zazwyczaj powinna wystarczyć modlitwa. Jeżeli jednak ona – nie pomoże, należy zmarłemu, podejrzanemu o bycie „stworkiem” wywiercić otwór w trumnie i wsypać np. mak, by duch, zajęty zbieraniem ziarenek, nie miał czasu straszyć. Notabene – do dziś tę tradycję się kultywuje, choć w nieco zmienionej postaci, np. dając zmarłemu do trumny modlitewnik i różaniec. Jeżeli jednak i ta metoda zawiedzie i uporczywy demon nadal będzie straszyć pozostaje znany wszystkim z horrorów sposób ujarzmiania wampirów, mianowicie wbicie w serce osinowego kołka. Przy okazji udzielania praktycznych porad, powiem od razu, że przy spotkaniu ze straszkiem należy go zawsze bić od lewej strony. Wtedy on maleje tak, aż w końcu znika. W przypadku bicia od prawej dzieje się dokładnie na odwrót. Poza tym wszelkie demony boją się modlitwy, więc i ona może być pomocna w bliskich spotkaniach z tego rodzaju istotami. A co do lotawic (wietrznic) – dusz dzieci bez chrztu, uwiedzionych dziewczyn czy młodych, którzy nie zaznali w życiu prawdziwej miłości ludzie nie mający ciężkich grzechów przed ich wpływem mogą się uchronić mówiąc: „Ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna i Ducha Świętego. Jakżeś panna niech ci będzie Anna, a jak młodzieniec, niech ci będzie Wawrzyniec” . Od uroku lotawicy można się jeszcze wyzwolić stosując odpowiednie zabiegi magiczne, np. okadzając się dymem z suszonego świńskiego łajna.\nAle oczywiście są i duszki pomocne ludziom. Taka jest np. świetla – dobry duch leśny pojawiający się pod postacią świetlistej kuli zbłąkanym wędrowcom w nocy w lesie. Pomaga odnaleźć drogę do wyjścia jednak tylko tym, którzy gorąco ją o to poproszą i będą umieli za pomoc podziękować. Dobre są również – przynajmniej w tych stronach – połednice (południce), które strzegą zboża. W innych częściach Słowiańszczyzny są to demony złośliwe zsyłające na żniwiarzy senność i niemoc oraz pożerające dzieci pozostawione na polu bez opieki.\nNiestety dzisiejsze czasy, nawet na Ziemi Pszczyńskiej, nie sprzyjają duszkom: „Świat sie psuje, ludzie sie psujom. Musi przyjść jakoś kora Bosko, kiero tych ludzi łopamiynto (...). Wto jaki paskudztwo mo na placu, wywozi je po ćmoku ku lesie, ku krzokom, do krzypopek... Że sie tak ci ludzie swego ciynia nie wstydzą (...). W takim zeszpeconym i pokaliczonym krajiczku, to ani ptok nie chce śpiywać, kożde stworzynie biere sie i ucieko w lepsze strony. Nawet straszki sie kajś wszystki podzioły” 1. Zanieczyszczenie środowiska, degradacja ostatnich, pełnych magii dzikich miejsc, zamerykanizowanie społeczeństwa – to wszystko sprawia, że ludzie odchodzą od tradycji, od korzeni. Coraz rzadziej słyszy się gwarę, widzi się ludowe stroje, zabawy. Zamiast swojskich „Andrzejek”, „Nocy Kupały”, dożynek i festynów pojawiają się „Walentynki”, „Halloween”, McDonaldsy, dyskoteki i ogólnie jest „hot” i „cool”.\nJednak myślę, że nie jest jeszcze za późno, by w otchłani czasu pogrążyła się kultura. Jest taka uroczystość związana z ludowymi tradycjami i wierzeniami. To organizowany w Bojszowach przez Urząd Gminy i Gminny Ośrodek Rozwoju „Rajd utoplców pszczyńskich”. Impreza ta powstała z inicjatywy znanego w tych stronach działacza kulturowego, Alojzego Łyski i odbywa się co rok od czasu utworzenia gminy, czyli od 1991 roku. Łysko jest autorem kilku książek tematycznie związanych z kulturą ludową Ziemi Pszczyńskiej, jak „Duchy i duszki bojszowskie”, „Klechdy pszczyńskie”, czy „Echa pszczyńskiego lasu”. Dwie pierwsze wymienione przeze mnie książki pisane są gwarą śląską i są to opowieści ludzi, które autor wysłuchał i spisał.\n„Rajd utoplców...” należy do cyklu imprez towarzyszących dożynkom i odbywa się mniej więcej w połowie września. Oprócz „Rajdu...” do tego cyklu zalicza się jeszcze kilka konkursów i zawodów:\nkonkurs o tytuł włodarza, polegający na wyłonieniu spośród mieszkańców każdej wsi gminy jednej osoby, która w jakiś sposób przyczyniła się dla swojej miejscowości: np. radny, strażak, nauczyciel\nkonkurs białej róży, w którym wybiera się gospodarza mającego najczyściej w domu, budynku gospodarczym i obejściu\nbieg „Od Jana do Jana” tzn. od pomnika św. Jana Nepomucena w Jedlinie do św. Jana Chrzciciela, który jest patronem gminy i jego wizerunek znajduje się w jej herbie\nwyścig rowerowy dla dzieci rozgrywający się w dwóch grupach wiekowych\nW jednym roku zorganizowany był mecz piłki nożnej, w którym nagrodą był... wieprzek. W ostatnim dniu zabaw odbywają się uroczyste dożynki. Rozpoczynają się one mszą świętą, na której zostają poświęcone płody roli. Następnie przez całą gminę wędruje korowód prezentujący narzędzia związane ze żniwami od prymitywnych cepów, sierpów i kos po nowoczesne kombajny. Przy okazji dożynek organizowane są zawsze wystawy twórczości miejscowych artystów, malarzy, rzeźbiarzy, wystawy płodów rolnych i efekty pracy pszczelarzy. Poza tym rozgrywany jest turniej skata. Skat to tradycyjna śląska gra w karty. No i oczywiście jest „Rajd utoplców pszczyńskich”. Podobnie jak wymienione wcześniej imprezy, jest to zabawa agonalna, tzn. polegająca na współzawodnictwie. Po pierwsze dlatego, że co roku aranżuje ją inna miejscowość. Może się więc każda wieś wykazać własną inicjatywą. Po drugie natomiast, że cały przebieg zabawy ma charakter konkursu wieńczonego oczywiście nagrodami. W „Rajdzie...” biorą udział dzieci i młodzież w wieku szkolnym. Przygotowane są przez nauczycieli do występów, bowiem każda grupa reprezentująca daną wieś musi przedstawić swój program artystyczny, np. piosenkę o wsi, skecz czy opowiadanie o duszku. Każdy uczestnik zabawy musi być przebrany za jakiegoś straszka. Stroje są również elementem konkursu i podlegają ocenie jurorów. Zdarzyło się nawet raz, gdy „Rajd..” organizowany był w Jedlinie, że na uroczystość przybył sam król utoplców Paterples. Przypłynął on ze swojej posiadłości na Suchej Grobli w asyście poddanych. Cały orszak oświetlony był blaskiem pochodni. Sam Paterples wyglądał zgodnie z wszelkimi wyobrażeniami o nim. Tzn. był to „chłop (...) z petronelom (...) zamias szłapów (...) mioł koński kopyta (...) szkaradny pysk” 2.\nOgólnie „Rajd...” można podzielić na kilka etapów:\nPokonanie wyznaczonego strzałkami szlaku i wykonanie po drodze wskazanych przez nie czynności.\nProgram artystyczny oraz różne inne konkursy np. na najlepszy strój.\nOgnisko i zabawa.\nTrasa wyznaczona młodym „utoplcom” jest zwykle kilkukilometrowa i ich zadaniem jest jak najszybsze jej pokonanie. Poza tym należy zbierać strzałki, które dla każdej grupy są innego koloru. Nie jest to wcale łatwe zadanie, ponieważ czasem trzeba się po nie wspiąć na słup lub płot. Ale na mecie czeka nagroda, więc chęć wygranej dodaje sił. Po dotarciu wszystkich na miejsce rozpoczyna się prezentacja strojów oraz programy artystyczne. Młodzież popisuje się znajomością ludowych pieśni, legend, gwary, którą posługuje się zresztą na co dzień. Po występach zostaje wyłoniona zwycięska grupa, która otrzymuje dla szkoły dyplom oraz rozmaite nagrody. Klęska porażki pozostałych uczestników zabawy nie jest jednak tak wielka, by pałali żądzą zemsty, ponieważ później wszyscy razem bawią się przy ognisku i na dyskotece. Tu, w moim przekonaniu, organizatorzy idą na pewien kompromis z cywilizacją. Nie starają się bowiem o ludową kapelę na zabawę, by tradycji mogło stać się zadość, ale włączają magnetofon z muzyką dyskotekową. Mam szczerą nadzieję, że w dobie postępu technicznego za jakiś rok nie będzie grilla zamiast ogniska.\n„Rajd utoplców pszczyńskich” to impreza ludyczna, czyli polegająca na zabawie. Zabawa tworzy kulturę, ponieważ wszelkie jej przejawy były w swych początkach ludyczne. Często też, jak w przypadku „Rajdu...” polegały na współzawodnictwie, gdzie konkurowały ze sobą różne plemiona, wioski, czy przedstawiciele obu płci. W ten sposób doskonalili się, by za każdym razem zaprezentować się lepiej niż rywal. Wyraźnie widać to w zawodach sportowych, które organizowane były już od czasów starożytnych. Do dziś jest to połączenie pracy i wysiłku z zabawą. Mimo, że tę ostatnią w dobie dopingów i pogoni za zyskiem widać coraz słabiej, to jednak tkwi ona cały czas w samej idei zawodów sportowych. Powaga, z jaką są one rozgrywane nie zaprzecza bynajmniej ich ludycznemu charakterowi. Podobnie poważnie wszelkie gry i zabawy traktują dzieci. „Prawdziwa czysta zabawa stanowi czynnik kultury” 3, „z mitu i kultu wywodzą się (...) wielkie siły napędowe życia kulturalnego: prawo i ład, komunikacja, wytwórczość, rzemiosło i sztuka, uczoność i wiedza. I one wszystkie tkwią, korzeniami w gruncie zabawy” 4. Z cytowanych fragmentów Huizingi wynika, iż zabawa pełni funkcję kulturotwórczą. Wszelkie działania związane z wierzeniami, magią i rytuałami w swej pierwotnej formie miały charakter ludyczny. „Rajd utoplców pszczyńskich” z pozoru może niewiele się różni od każdych innych zawodów sportowych, które już od dawna należą do kultury masowej. Tutaj jednak zasadniczym celem nie jest gra, ale hołd złożony tradycji.\nDla porównania chcę przedstawić jeszcze inny „Rajd utoplców pszczyńskich”, zorganizowany przez ekologów z pszczyńskiego oddziału stowarzyszenia „Pracownia na rzecz Wszystkich Istot” z Bielska-Białej. Jednym z filarów filozofii PNRWI obok głębokiej ekologii, ekofeminizmu i ekopsychologii jest bioregionalizm. Polega on na powrocie do korzeni, z których każdy z nas się wywodzi. Każde miejsce ma swoją historię i wiele magicznej energii, której można od niego zaczerpnąć. Magia owa ukrywa się w przyrodzie miejsca, jego swoistym mikroklimacie i kulturze. Członkowie pszczyńskiego oddziału „Pracowni...”, czując się emocjonalnie związani ze swą rodzinną ziemią, starają się obecnie o utworzenie Pszczyńskiego Parku Krajobrazowego. Teren ten posiada bowiem wiele cennych walorów przyrodniczych i kulturowych. Celem PNRWI jest więc propagowanie ich w mediach oraz organizowanie warsztatów będących swoistą lekcją biologii w lesie, polegających na uczeniu się od przyrody, a także krzewienie ludowej kultury i przypominanie tradycyjnych obrzędów i wierzeń. Przez bielską PNRWI organizowane są stare, pogańskie przesilenia – letnie zwane „Nocą Kupały” i zimowe, oraz jesienne i wiosenne równonoce. We wrześniu 1997 roku pszczyński oddział „Pracowni...” po raz pierwszy zorganizował „Rajd utoplców Pszczyńskich”.\nImpreza, a właściwie rytuał „Rajdu...” PNRWI, miał zupełnie inny charakter od tego, który opisałam wcześniej. Tu całkowicie został odrzucony element agonalny. Uczestnicy rytuału, po założeniu masek i strojów utoplców, wcielili się w te postaci. Gdy zapadł zmrok, wszystkie „stworoki” udały się do lasu, aby tam spotkać się i wspólnie pomyśleć nad swym dalszym losem. Każdy utopel miał chwilę ciszy na rozważenie tego, co mógłby zrobić dla siebie, innych utoplców i całej przyrody. Starym, indiańskim zwyczajem (a może i słowiańskim również), na umówiony sygnał wszystkie duszki zebrały się w kręgu. Krąg jest figurą magiczną już od czasów przedchrześcijańskich. W nim to bowiem wszyscy są równi, tzn. nikt nie stoi z przodu ani z tyłu, nie ma więc podziału na lepszych i gorszych; wszyscy nawzajem widzą swoje twarze. Każdy duszek w kręgu przedstawił się kim jest, gdzie mieszka, co robi i w jaki sposób jego egzystencja jest zagrożona, np. klęską dla topielic jest zanieczyszczenie wody lub – co gorsza – osuszanie stawów i bagien. Poza tym wszystkie straszki mówiły o tym, którą ze swoich cech mogłyby przekazać ludziom, aby nauczyć ich chronić, a nie niszczyć przyrodę i kulturę. Następnie wszyscy wspólnie ustalili, że najlepiej będzie przywdziać maski ludzi i w tej postaci działać. Jednak nie mogą zdradzić swej prawdziwej natury i dać się porwać wirowi ludzkiej zachłanności i pazerności. Przez taniec kończący rytuał uczestnicy nabrali od miejsca i siebie nawzajem wiele energii i mocy potrzebnej do działania w obronie dzikiej przyrody. Taniec jest szczególną formą zabawy - praktykowane są wśród ludów pierwotnych różne rodzaje tańców, np. mające wywołać deszcz, tańce inicjacyjne, wywołujące wizje czy pozwalające wejść w trans. Sama istota rytuału wykorzystanego w „Rajdzie...” jest zaczerpnięta ze „Zgromadzenia Wszystkich Istot” – finalnej części warsztatów „Magiczny Krąg” organizowanych od kilku lat przez bielską PNRWI, a stworzonych przez psychologów Johna Seeda, Joannę Macy i Pat Fleming. Tu we wspólnym kręgu. spotykają się wszystkie istoty: zwierzęta, rośliny, żywioły, skały... Człowiek dawno temu wyłamał się z ich grona i stworzył własną cywilizację. Był i nadal jest tak zaślepiony swą pazernością, że nawet nie zauważa, że wszystko co robi obraca się na niekorzyść jego starszych w ewolucji „braci”. Dlatego wszystkie stworzenia spotykają się, by wspólnie sobie pomóc. Na koniec, aby móc działać wśród ludzi, nakładają ich maski. Jednak wewnątrz nadal pozostają istotami z kręgu.\nPrzedstawione przeze mnie wyżej dwie formy „Rajdu utoplców pszczyńskich” są bardzo różne. Mimo, że obie mają charakter ludyczny, to jednak ten, który opisałam jako pierwszy strukturą przypomina zawody sportowe. Impreza ta nie jest spontaniczna (jaką w swej istocie jest czysta zabawa), ponieważ ma scenariusz. Uczestnicy wcześniej uczą się tego, co będą mówić, wiedzą, jaki przebieg będzie mieć uroczystość. Cały urok zabawy – podobnie jak w przypadku zawodów sportowych – zasadza się właściwie na niepewności zwycięstwa jednej z drużyn. „Rajd...” organizowany przez pszczyńską PNRWI ma bardziej niż tamten charakter ludyczny, a raczej jest formą rytuału, teatru, w którym główną rolę gra improwizacja. Każdy jest równocześnie aktorem i reżyserem. Nie ma także podziału na aktorów i widzów. Każdy uczestniczy w tym spektaklu. Ważne jest, jak w każdym przedsięwzięciu tzw. kultury alternatywnej przeżycie poszczególnych jednostek, które tworzy się dzięki kontaktowi z przyrodą i otaczającymi ludźmi. W trakcie takiego obrzędu ujawniają się spontaniczne uczucia i reakcje, których powstanie potęguje jeszcze rytmiczna gra na bębnie, taniec i śpiew. Nie ma w ogóle agonu, nie ma grania przed sobą ról, które jest charakterystyczne dla zabaw o charakterze agonalnym.\nOba przedstawione wyżej „Rajdy utoplców pszczyńskich” są alternatywną formą działania w kulturze. Poprzez to, że są twórcze, mają jakiś wyższy cel, różnią się od kultury masowej. Głównym założeniem obu „Rajdów...” jest bowiem ocalenie od zapomnienia reliktów żywej kultury ludowej. Dlatego też nawet ten rytualny charakter jednego z nich nie ma tylko na celu wywołanie przeżycia. To jest tylko środek prowadzący do celu właściwego. A jest nim wyzwolenie energii i mocy do działania. Nie sztuką bowiem jest zaspokoić swoje zmysły wrażeniami. Gdy nie będzie przyrody, nie będzie czego kontemplować. I sztuką jest ogromną moc nabraną w czasie rytuału właściwie wykorzystać. Oto jest główny cel. Ten drugi „Rajd...” jest natomiast swoistą formą edukacji dzieci i młodzieży polegającą na ćwiczeniu umiejętności pracy w grupie, uczącą wrażliwości i przywiązania do rodzinnej ziemi, tradycji. Przez zabawę dzieci i młodzież poznają ludowe pieśni, legendy i obyczaje, których nie nauczyłyby się z żadnych książek.\nZiemia pszczyńska, o której cały czas piszę ma bardzo bogatą kulturę. Kryje w sobie wiele tajemnic, które coraz częściej intrygują badaczy. Np. w 1996 roku w Muzeum Śląskim w Katowicach odbyła się wystawa pt. „Na Ziemi Pszczyńskiej”, gdzie zostały przedstawione historia, położenie geograficzne, kultura krainy oraz współczesne zmiany. Wśród eksponatów znalazły się narzędzia, meble, a także strój duszka – Mikołaja z Łąki. W samej Pszczynie co roku, przy okazji obchodów dni miasta, organizowany jest Festiwal Folklorystyczny „Spotkania pod brzymem”, na którym już od 1976 roku prezentują się kapele i zespoły ludowe z Ziemi Pszczyńskiej. „Spotkania...” odbywają się w skansenie „Zagroda wsi pszczyńskiej” „gdzie w cieniu modrzewi – brzymów i innego starodrzewia przycupnęły, przeniesione z wiosek regionu pszczyńskiego drewniane budynki, wśród których najcenniejsze to: masztalnia z Wielklej Wisły z 1799 roku, chałupa z Grzawy z 1831 roku, XIX-wieczny młyn wodny z Bojszów i tzw. „sypanie” – spichlerz z Dębiny pamiętający XVIII wiek” 5.\nWażnym również dla krzewienia ludowej kultury jest projekt Pszczyńskiego Parku Krajobrazowego utworzony przez Fundację Przestrzeni Górnego Śląska w Katowicach w 1994 roku, a realizowany obecnie przez wspomniany już przeze mnie pszczyński oddział PNRWI. Okrutnym grzechem byłoby nie powiedzieć czegoś o walorach krainy. Z przyrodniczych to głównie stara Puszcza Pszczyńska z miłościwie panującym w niej królem – żubrem, a także rozliczne stawy, które są rajem nie tylko dla topielic i utoplców, ale także dla rzadkich gatunków ptaków. Z zabytków kultury materialnej na pierwszym miejscu muszę wymienić Zamek Książąt Pszczyńskich i park przypałacowy z XV – XIX w. (był kilkakrotnie przebudowywany). Obecnie mieści się tam Muzeum Wnętrz Zabytkowych. Godne zwrócenia uwagi są również rozliczne dworki i folwarki, a także jedyne czynne w woj. katowickim uzdrowisko znajdujące się w Goczałkowicach - Zdroju.\nTo tylko namiastka tego, co kryje w sobie Ziemia Pszczyńska. Niestety z każdej strony czyha na nią wiele niebezpieczeństw: zanieczyszczenie środowiska, wycinanie drzew i całkiem nowe zagrożenie – decyzja o uruchomieniu tu eksploatacji metanu jako nowego nośnika energii. I to co wszędzie –zamerykanizowanie życia, odejście od kultury ludowej i tradycji. Pięknie pisze o tym cytowany już przeze mnie Alojzy Lysko w przedmowie do „Duchów i duszków bojszowskich”: „Odtąd „stary” Śląsk w tych stronach począł z wolna umierać (...) Nie widzi się „chłopionek” kroczących po wiejskich drogach, wyburza się ostatnie chałupy chłopskie – bastiony swojskości, milknie pieśń ludowa (...) zatracają się doroczne zwyczaje i obrzędy, deptane są uświęcone normy moralne, cichną usta, z których dawniej można było usłyszeć tyle mądrości .\nNastaje tu „nowy” Śląsk - dżinsowy, blokowy, zapatrzony w okienko telewizora, zachłystujący się kolorową i krzykliwą kulturą bez korzeni, zrujnowany przyrodniczo, moralnie zdeprawowany” .\nSłowa Lyski odnoszą się nie tylko do Śląska, nastaje „nowa” Polska, ba! „nowy” świat, którym rządzi pieniądz. Znika potęga autorytetu. Dziś w dobie ciągłych zmian w technice, nie starsi młodszych., ale młodzi uczą starszych. Bezużyteczne stają się babcine mądrości, skoro wszelkie prawidłowe wzorce zachowań przedstawi telewizja. Dziś legendy o duszkach są zastępowane przez pełne przemocy filmy i gry komputerowe. Osłabia to wrażliwość, a podnosi agresywność wobec świata, drugiego człowieka, przyrody...\nLudzie tworzą kulturę i ona kształtuje ludzi. Przez wspólne świętowanie, spotkania przy pracy czy na zabawie społeczność łączy się emocjonalnie. Można to jeszcze, choć już niestety coraz rzadziej, zauważyć w społecznościach wioskowych.\nW mieście, gdzie nawet sąsiedzi się nie znają, więzi emocjonalnej nie ma praktycznie żadnej. Każdy zamknięty jest w czterech ścianach własnego mieszkania i myśli jedynie o własnych kłopotach.\nOprócz więzi emocjonalnej ważne dla społeczności są jeszcze historia i tradycje. Szczególnie istotne są wierzenia: magiczne i legendy, które opowiadane z pokolenia na pokolenie są ciągle wzbogacane nowymi dodatkami opowiadających. W ten sposób powstaje żywa historia ludu.\nDemonologia, której w tej pracy poświęciłam najwięcej miejsca, jest bardzo ważną dziedziną życia społecznego. W Polsce, i ogólnie na ziemiach Słowiańszczyzny, po przyjęciu chrześcijaństwa, Zniszczone zostały wszelkie relikty dawnej religii: posągi bogów, kamienne kręgi, kurhany, świątynie pogańskie. Ostały się jedynie rozliczne pomniejsze istoty, jak duchy i demony. Do dziś przetrwało wiele tradycji związanych z nimi. Niestety i one znikają w zastraszającym tempie w otchłani czasu i przyćmiewane są nową kulturą pozbawioną korzeni.\nOpisana przeze mnie w wielkim skrócie kultura Ziemi Pszczyńskiej jest przykładem na to, że nie jest jeszcze za późno, by uratować relikty żywej historii Polski. „Rajd utoplców pszczyńskich” w obu przedstawionych wyżej formach pełni ważną funkcję w krzewieniu ludowej kultury. Ten sposób przekazywania tradycji to połączenie zabawy z nauką, działanie mające na celu nie tylko zaspokojenie własnych potrzeb, ale i wyciągnięcie wniosków. A wniosek jest taki jak motto tej pracy. Przypomnę: A JA PRZECIEŻ WAM POWIADAM, KRASNOLUDKI SĄ NA ŚWIECIE. I celem „Rajdów...” i wszystkich niedowiarków (jeżeli takowi po przeczytaniu tej pracy jeszcze istnieją) jest robienie wszystkiego, aby to hasło można było powtarzać aż do końca świata... i o jeden dzień dłużej.\n1. Alojzy Lysko, „Duchy i duszki bojszowskie”, Bojszowy 1992, str. 37.\n2. Tamże, str. 19, 20.\n3. Johan Huizinga, „Homo ludens”, Warszawa 1985, str. 17.\n4. Tamże, str. 16.\n5. Informator z „XVI Spotkań pod brzymem”, 11-12 września 1993 r.


LosyZiemi.pl - Pojazd SpaceShipTwo dotarł na granicę kosmosu, wzniósł się na wysokości około 83 km\nJesteś tutaj : LosyZiemi.pl » Ciekawostki, Świat i Wszechświat » Pojazd SpaceShipTwo dotarł na granicę kosmosu, wzniósł się na wysokości około 83 km\nPodbój kosmosu wkroczył w nową fazę. Po raz pierwszy w historii pojazd przeznaczony do komercyjnych, pasażerskich lotów sub-rbitalnych wzniósł się ponad granicę przestrzeni kosmicznej. Próba pojazdu firmy Virgin Galactic trwała ponad godzinę, zakończyła się sukcesem. VSS Unity z dwuosobową załogą dotarł na wysokość blisko 83 kilometrów, pokonując w ten sposób umowną linię 80 km, uznawaną przez Amerykanów za granicę kosmosu. Sukces otwiera drogę do pierwszego, komercyjnego, pasażerskiego lotu prawdopodobnie już w przyszłym roku.\nŹródło: rmf24, Reuters, virgin\nMendocino, USA - Ciężarówka stoczyła się do głębokiego wąwozu\n« Ogromny, bardzo zróżnicowany ekosystem znajduje się głęboko pod ziemią, jego masa jest dużo większa od masy „życia” znajdującego się na powierzchni Ziemi\nNorymberga, Niemcy – Nożownik zaatakował na ulicy 3 kobiety i uciekł »


OKNA MRÓZ - OknawPolsce.pl\nW naszym salonie posiadamy pełną ekspozycję okien. Łatwo można sprawdzić jak działają drzwi przesuwne w standardzie HKS – Z Automat, zobaczyć drzwi tarasowe z tzw. „ruchomym słupkiem”. Można porównać szprosy wiedeńskie ze szprosami konstrukcyjnymi czy międzyszybowymi. Wybrać właściwy kolor okien (33 kolory w standardzie), dwustronny, jednostronny lub w wersji DUOKOLOR (dwa różne), oraz dobrać do tego odpowiedni kolor klamek i osłonek. Pomożemy Państwu podjąć odpowiednią decyzję. Czy zamontować w pokoju dziennym "ruchomy słupek" (RS) czy drzwi przesuwne (HKS), a może drzwi przesuwne bez progowe (HS).\nŚwiadczy o tym długa lista referencyjna i galeria wykonanych obiektów. Zaufali nam przede wszystkim indywidualni klienci jak i liderzy na ryku stolarki otworowej w Polsce jak AWILUX (dawniej AMAZING WINDOWS), SCHUCO, WINKHAUS, KRISPOL, ILLBRUCK, ADECO, JEZIERSKI. Od 2002 prowadzimy Salon Firmowy MRÓZ w Łodzi na ul. Leczniczej 13.\ntel. +48 42 682 20 61


Szwedzkie BBQ z boczkiem i Koranem w roli głównej! [WIDEO] - PrawicowyInternet.pl || Prawa Strona Internetu || Blog Dariusza Mateckiego\nprzez Redakcja 18 września, 2020, 9:43 am 2.5tys. Odsłony 0 komentarzy\nSzwecja boryka się z ogromnym problemem radykalnych islamistów, przybywających do kraju z kolejnymi falami imigrantów. Gwałty, kradzieże, pobicia, morderstwa, rozboje, to tylko niektóre ze zjawisk, jakie brutalnie przeniknęły do szwedzkiej świadomości społecznej.\nJedna z tamtejszych partii polityczych – Stram Kurs, dokonała w ramach pewnego protestu, spalenia świętej księgi muzułmanów, wywołując gorącą dyskusję między obywatelami. Część Szwedów zniesmaczona sytuacją, potępiła ten czyn, druga część natomiast dołączyła do „happeningu”\nTrend, zaczyna przybierać coraz dziwniejsze barwy, szczególnie wtedy gdy do koranu dorzucany jest boczek. Jak nie trudno się domyślić, tego typu prowokacje nie pozostają bez echa.\nW sieci pojawia się coraz więcej nagrań z grillowania.\n🔴 ”Bacon á la Koran” i Uddevalla.\n— 𝗦𝗶𝗺𝗼𝗻 𝗞𝗿𝗶𝘀𝘁𝗼𝗳𝗳𝗲𝗿𝘀𝘀𝗼𝗻 (@SamnyttSimon) September 15, 2020\nSprawę komentuje również Ramus Paludan, polityk i główny inicjator happeningu „Bekon a’la Koran”.\nMam nadzieję, że Szwedzi spalą dużo Koranów. Mam nadzieję, że każdy nagrywa filmy, kiedy spala Koran. Mam nadzieję, że kiedy spalimy Koran, muzułmanie zorganizują duże kongregacje, ponieważ wtedy zobaczymy, czy islam jest religią pokoju (…) Ponieważ muzułmanie naprawdę chcą udowodnić, że islam jest religią pokoju, uważam, że jako dobrzy Szwedzi powinniście przyjmować swoich gości i mówić: „Naprawdę chcecie udowodnić, że islam jest religią pokoju, więc pomożemy wam i spalimy publicznie setki Koranów a wtedy możesz pokazać, że islam jest religią pokoju.\nPoprzedni artykuł Islamskie groźby pod adresem młodej Francuzki!\nNastępny artykuł Mocny komentarz Ziemkiewicza! Uczucia podobne do głosowania na Wałęsę.


GRUNDIG MA 5820 ZESTAW DO MANICURE I PEDICURE\nZestaw do manicure i pedicure, 6 końcówek\nEstetycznie wykonany, profesjonalny zestaw do manicure i pedicure. Urządzenie pracuje w dwóch prędkościach z 6profesjonalnymi nasadkami. Dzięki takiej pomocy dłonie mogą stać się piękne, jak jeszcze nigdy dotąd. Zestaw ten jest niezwykle prosty w obsłudze a do tego niezawodny. Zestaw można przechowywać w bardzo praktycznym etui.\n-tarcza ścierająca skraca i formuje paznokcie\n-stożek ścierający usuwa modzele oraz zrogowaciały naskórek\n-mały stożek ścierający usuwa naskórek w miejscach trudno dostępnych\n-okrągły frez do pielęgnacji wrośniętych paznokci\n-nasadka do usuwania skórek\n-szczoteczka do polerowania\nprędkość: 5 000 obr./min.\nWyciskarka Do Owoców Switch...\nPralka Amica wa 14690 w 7 kg\nKenwood robot kuchenny KMC...\nWaga Exzact EX974-BLK


Usługi Wyposażenie Firm Gołdap Anonse Gazeta\nJestes w: > Anonse Gazeta / Warmińsko-mazurskie / Gołdap / Serwis Usługi Firmy / Wyposażenie firm\nKategoria: Serwis Usługi Firmy - Wyposażenie firm, Warmińsko-mazurskie znajdziesz oferty firm i osób prywatnych oferujących swoje usługi. Nie przegap okazji i znajdź już dziś swojego specjalistę. Przeglądaj szeroką bazę ofert z całej Polski, nasze ogłoszenia są całkowicie bezpłatne. Anonse gazeta to darmowa tablica ogłoszeń lokalnych. Dodaj ogłoszenie lokalne w Gołdap albo ogólnopolskie w różnych miejscowościach w Polsce. Zapraszamy do skorzystania z lokalnego serwisu ogłoszeniowego i zamieszczania darmowych ogłoszeń w kategorii Serwis Usługi Firmy oraz w wielu innych podkategoriach! W naszym serwisie masz możliwość szybko dotrzeć do lokalnej społeczności w Gołdap. U nas znajdziesz również najnowsze oferty pracy, anonse oddam za darmo, ogłoszenia nieruchomości, najciekawsze miejsca na spędzenie urlopu w turystyka i wypoczynek, używane samochody, usługi oraz firmy budowlane, ogłoszenia sprzedam lub kupię , Wyposażenie firm. Sprzedawaj i kupuj z innymi użytkownikami serwisu. Nie czekaj i już teraz dodaj darmowe ogłoszenie w Wyposażenie firm bez zakładania konta, do najbardziej skutecznego lokalnego serwisu ogłoszeniowego.


sierpień 2018 - ARBORA - Producent łóżek bukowych\nsierpień 24, 2018 przez... webspectrum - Brak komentarzy\nSzafka nocna to często niedoceniany mebel, który w praktyce okazuje się bardzo przydatny. Stawiamy na niej lampkę nocną, telefon, szklankę z wodą, czy aktualnie czytaną książkę. Na rynku dostępne są drewniane szafki nocne, które są bardzo pojemne, ale także ...\nCzy warto kupić tani stelaż pod materac?\nsierpień 13, 2018 przez... webspectrum - Brak komentarzy\nWygodne łóżko to zasługa kilku elementów jednocześnie. Oczywiście ważna jest sama rama łóżka, jednak na zdrowy i spokojny sen największy wpływ ma materac i stelaż. Sklepy oferują nam ogromny wybór stelaży w różnych cenach. Wydawać by si ...\nsierpień 6, 2018 przez... webspectrum - Brak komentarzy\nZakup drewnianych mebli to inwestycja na lata ponieważ charakteryzują się bardzo wysoką jakością. Dla wielu osób zakupiona przed 20 laty komoda nadal jest piękna i funkcjonalna, inni będą jednak szukać pomysłów na jej metamorfozę. Dzisiaj przybliżymy temat od ...


Sprzęt Medyczny | Mój Radom\nNowy sprzęt dla oddziałów szpitalnych. Został kupiony za pieniądze ze zbiórki\nAparat EKG do badania dzieci, fotele do karmienia dzieci przez mamy, termometr bezdotykowy – sprzęt o wartości około 100 tys. zł trafił na oddziały pediatryczny i neonatologiczny Radomskiego Szpitala Specjalistyczny. Pieniądze na zakup zostały zebrane podczas koncertu charytatywnego organizowanego przez posłankę Annę Białkowską.\nSzpital na Józefowie z pracownią leku cytotoksycznego i nowym sprzętem\nNową pracownię leku cytotoksycznego oraz sprzęt medyczny dla oddziału onkologii i kardiologii otrzymał szpital na Józefowie. Pieniądze na ten cel w wysokości 2,5 mln zł pochodzą z budżetu województwa mazowieckiego.\n5. Koncert Charytatywny. Można wylicytować m.in. pióro Donalda Tuska i koszulki z autografami siatkarskich gwiazd\nW najbliższą niedzielę, 9 czerwca, o godz. 18 na Placu Corazziego już po raz piąty odbędzie się Koncert Charytatywny, którego inicjatorką i organizatorką jest poseł Anna Maria Białkowska.\nŁoś zaplątał się porożem w siatkę przy „siódemce”. Policjanci go uratowali\nKoncert w Elektrowni. „Dolce Tsunami” i Malediwy, czyli Pospieszalski i Janicki


Brodka w Manufakturze (foto) - Plaster Łódzki\nBrodka w Manufakturze (foto)\nW niedzielę, 24 czerwca w Manufakturze zorganizowano Dzień Przytulania. Muzyczną gwiazdą wieczoru była Monika Brodka z zespołem.\nBrodka nie tak dawno zagrała podczas Juwenaliów Uniwersytetu Łódzkiego. Po raz kolejny pokazała, że mezalians z nieco bardziej alternatywnymi brzmieniami wychodzi jej na dobre. Szeroka publiczność po raz pierwszy usłyszała Brodkę w 2003 roku w trzeciej edycji programu Idol, którą wygrała. Rok później ukazała się jej debiutancka płyta Mini Album vol. 1 a następnie także vol.2. W 2005 roku Monika Brodka została nominowana do Nagrody Muzycznej Fryderyk w kategoriach Album Roku Pop, Nowa Twarz Fonografii oraz Wokalistka roku.\nW listopadzie 2006 roku został wydany drugi album wokalistki zatytułowany Moje piosenki. Wraz z pojawieniem się Grandy wokalistka uwiodła fanów swoją artystyczną dojrzałością i bardzo udanymi eksperymentami muzycznymi. Warto dodać, że 24 czerwca w Manufakturze trzykrotnie przed łódzką publicznością zaprezentował się także nieco obecnie zapomniany toruński brit popowy Manchester.\nBrodka w Manufakturze\n/foto. 1-6 Leszek Rusek www.koncertywobiektywie.pl, 7-31 Marcin Bałczewski\n– Juwenalia UŁ – Brodka (foto+wideo)\n– Brodka na Red Bull Tours (foto+wideo)\nTags brodka 24 czerwca foto brodka manufaktura zdjęcia Brodka w Manufakturze (foto)\nNoc Żywych Bębnów w Wytwórni (foto)\nBig Fat Mama w Lizard King (foto)


Skup samochodów z atrakcyjna ofertą - marek łapiński\nHome » Logistyka » Usługi Motoryzacyjne » Skup samochodów z atrakcyjna ofertą\nDodane: 2017-01-30 :: Kategoria: Logistyka / Usługi Motoryzacyjne\nNasze przedsiębiorstwo organizuje profesjonalny skup samochodów. Od wielu lat działamy w tej branży, dlatego jesteśmy w stanie zaoferować profesjonalną usługę oraz konkurencyjne warunki zakupu na tle innych ofert rynkowych. Skup samochodów osobowych prowadzony jest zgodnie z odpowiednimi regułami, potwierdzonymi w zawartej z naszym klientem umowie. Skupujemy auta używane róznorodnych marek. W szczególności interesują nas najbardziej popularne modele aut takich marek jak Audi, BMW, Mercedes, Opel, Honda. Jednocześnie oferujemy atrakcyjne ceny skupu mniej popularnych modeli takich marek ja Chevrolet, Alfa Romeo, Subaru czy Saab. Istnieje możliwość negocjacji ceny skupu w rozsądnych granicach. Nasza zapłata dokonywana jest gotówką bezpośrednio u klienta lub za pośrednictwem przelewu bankowego. Sami zajmujemy się odbiorem i transportem auta od naszego klienta. Regularnie informujemy o nowych warunkach skupu samochodów. Na naszej stronie internetowej znadjują się szczegółowe informacje na temat oferty.


Paco Rabanne Ultraviolet perfumy męskie 100 ml, 50 ml Perfumesco\nPaco Rabanne Ultraviolet woda toaletowa dla mężczyzn\nOpis Paco Rabanne Ultraviolet woda toaletowa dla mężczyzn\nPaco Rabanne to pseudonim słynnego hiszpańskiego projektanta Francisco Rabaneda Cuervo, który podbił świat mody ubraniami uszytymi z nietypowych materiałów. Perfumy sygnowane jego nazwiskiem są równie nowatorskie, co jego projekty z wybiegu. To samo dotyczy perfum Paco Rabanne Ultraviolet. To elegancki i ekstrawagancki zapach dla mężczyzn aktywnych, posiadających jednak wrażliwą duszę.\nPaco Rabanne Ultraviolet to woda toaletowa, która w nucie głowy skrywa ambrę i miętę. Ta przechodzi w nutę serca, a więc wetywerię, pieprz oraz nuty przyprawowe. Całość kompozycji zamyka baza – wanilia i mech dębowy. Prawdziwa świeżość mięty idealnie łączy się z pikanterią przypraw, a typowo męski, czysty zapach mchu świetnie dopełnia perfumy.\nAby mężczyzna mógł pachnieć elegancko i męsko, nie musi wydawać majątku na perfumy. Paco Rabanne Ultraviolet to woda toaletowa na każdą kieszeń. To zapach z jednej strony luksusowy, a z drugiej – nieco ekstrawagancki i zmysłowy. Woda toaletowa dla mężczyzn Paco Rabanne Ultraviolet to perfumy nowej generacji.\nNuty zapachowe PACO RABANNE ULTRAVIOLET WODA TOALETOWA DLA MężCZYZN\nżywica bursztynowa, mięta\nwetyweria, pieprz, nuty przyprawowe\nmech dębowy, wanilia


Velafax Xl 75 Mg - Ulotka\nVelafax Xl 75 Mg Ulotka\nVELAFAX XL, 75 mg, kapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu\nKażda kapsułka zawiera 84,85 mg chlorowodorku wenlafaksyny, co odpowiada 75 mg wenlafaksyny (Venlafaxinum).\nKapsułki o zmodyfikowanym uwalnianiu.\nTwarde kapsułki żelatynowe z żółtym wieczkiem i jasnym, przezroczystym denkiem, zawierające mikrodrażetki o barwie białej lub prawie białej.\n• leczeniu wszystkich typów depresji, w tym zaburzeń depresyjnych z lękiem;\n• zapobieganiu nawrotom depresji i występowania nowych stanów depresyjnych.\nMoże pojawiać się zwiększone ryzyko występowania działań niepożądanych po zastosowaniu wyższych dawek i zwiększanie dawki należy zastosować tylko po ocenie stanu pacjenta po upływie 3 do 4 tygodni od rozpoczęcia leczenia (patrz punkt 4.4). Należy stosow ać najmniejszą skuteczną dawkę. Departament Polityki Lekowe; i Farmacji\n00-952 Warszawa i ui. Miodowa 1£<\nZnane są objawy odstawienne po nagłym przerwaniu podawania innych leków przeciwdepresyjnych (patrz punkt 4.4 i 4.8). Gdy leczenie wenlafaksyną w dawce większej niż 75 mg trwa dłużej niż\nDepartament Polityki Lekowej i Farmacj: 2 C0-S52 Warszawa\nui. Miodowa 15\ntydzień, podczas odstawiania leku zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki, przez, co najmniej następny tydzień. Jeśli duże dawki stosowano dłużej niż 6 tygodni, zaleca się zmniejszanie dawki w ciągu, co najmniej 2 tygodni. Jeśli w czasie zmniejszania dawki lub podczas odstawiania produktu pojawią się objawy nietolerancji, należy wznowić przyjmowanie uprzednio ustalonej dawki. Później lekarz może stopniowo kontynuować zmniejszanie dawki.\nU pacjentów z depresją, leczonych wenlafaksyną w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, można zmienić ten lek na Velafax XL (postać o przedłużonym uwalnianiu), dobierając dawkę równoważną(mg/dobę). I tak np. pacjent otrzymujący tabletki wenlafaksyny w dawce 37,5 mg, dwa razy na dobę, może przyjmować kapsułki Velafax XL 75 mg jeden raz na dobę. Podczas zmiany postaci leku może być konieczne indywidualne dostosowanie dawkowania.\n• Nadwrażliwość na wenlafaksynę lub którykolwiek składnik leku.\n• Jednoczesne stosowanie inhibitorów monoaminooksydazy (patrz punkt 4.5).\n• U dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat (patrz punkt 4.4 i 4.8).\n• U pacjentów z dużym ryzykiem wystąpienia ciężkich arytmii komorowych (np. u pacjentów z istotną niewydolnością lewej komory stopnia 111/IV wg NY11A) lub z niewyrównanym nadciśnieniem (patrz punkt 4.4).\n• Samobójstwo lub myśli samobójcze. Depresja jest związana ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia myśli samobójczych, samookaleczenia oraz samobójstwa. Ryzyko to utrzymuje się do czasu uzyskania pełnej remisji. Ponieważ poprawa może nie nastąpić w ciągu kilku pierwszych tygodni leczenia, a nawet później, pacjentów należy ściśle monitorować do czasu wystąpienia poprawy. Z doświadczeń klinicznych wynika, że ryzyko samobójstwa może zwiększyć się we wczesnym etapie powrotu do zdrowia.\n• Objawy obserwowane podczas odstawiania produktu Velafax XL. Objawy niepożądane\npodczas odstawiania wenlafaksyny są częste, szczególnie w przypadku nagiego przerywania leczenia (patrz punkt 4.8). Ryzyko występowania objawów niepożądanych podczas odstawiania, lęku może rmaf\n00-952 Warszawa 3 ui. Miodowa 15\nzależeć od wielu czynników, w tym od czasu trwania terapii, stosowanej dawki leku i szybkości zmniejszania dawek. Zgłaszano zawroty głowy, zaburzenia czucia (w tym parestezje), zaburzenia snu (w tym bezsenność, niezwykłe sny), pobudzenie lub lęk, nudności i (lub) wymioty, drżenie, pocenie się, ból głowy, biegunka, bicie serca, chwiejność emocjonalną. Na ogół objawy te są lekkie do umiarkowanych, jednak u części pacjentów' mogą być znacznie nasilone. Zazwyczaj występują w ciągu kilku pierwszych dni odstawiania leku, ale istnieją bardzo rzadkie doniesienia o wystąpieniu takich objawów u pacjentów, którzy przez nieuwagę opuścili daw'kę leku. Objawy te ustępują samoistnie, zazwyczaj w ciągu 2 tygodni, chociaż u części osób występowanie ich może się przedłużać (2-3 miesiące lub dłużej). Dlatego podczas odstawiania wenlafaksyny zaleca się stopniowe zmniejszenie daw'ki przez okres kilku tygodni lub miesięcy, w zależności od reakcji pacjenta (patrz punkt 4.2 Przerwanie leczenia).\n• Hipomania. U pacjentów przyjmujących leki przeciwdepresyjne, w tym wenlafaksynę, rzadko obserwowano występowanie hipomanii. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdeprcsyjnych, wenlafaksynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z manią w wywiadzie.\n• Agresja. Podczas leczenia wenlafaksyną (szczególnie po rozpoczęciu lub przerwaniu terapii) obserwowano występowanie agresji. Dlatego lek należy stosować ostrożnie u pacjentów z agresją w wywiadzie.\n• Pobudzenie psychomotoryczne. Zastosowanie wenlafaksyny związane jest z występowaniem pobudzenia psychomotorycznego, które klinicznie jest bardzo podobne do akatyzji, charakteryzującej się poczuciem wewnętrznego niepokoju i pobudzeniem psychomotorycznym z niemożliwością spokojnego stania lub siedzenia, zazwyczaj w powiązaniu z subiektywnie odczuwanym wyczerpaniem. Objawy te najczęściej występują w ciągu kilku pierwszych tygodni leczenia.\nZwiększanie dawki produktu u pacjentów z objawami akatyzji może być szkodliwe. Może być konieczne zweryfikowanie stosowania wenlafaksyny.\n• Choroby serca. Wenlafaksynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z niestabilną chorobą serca lub ze stabilną chorobą serca, mogącą nasilać ryzyko występowania arytmii komorowych (np. niedawno przebyty zawał serca).\nU pacjentów leczonych wenlafaksyną częściej obserwowano zmiany w elektrokardiogramie niż u pacjentów przyjmujących placebo. Podczas badań klinicznych rzadko obserwowano istotne klinicznie zmiany odcinków PR, QRS lub QTc u pacjentów leczonych wenlafaksyną.\n• Nadciśnienie tętnicze. U niektórych pacjentów leczonych wenlafaksyną występowało zależne od dawki zwiększenie ciśnienia tętniczego. Występujące wcześnie nadciśnienie powinno być kontrolowane przed rozpoczęciem stosowania produktu VelafaxXL.\n• Napady padaczkowe. Stosowanie leków przeciwdeprcsyjnych jest związane z potencjalnym ryzykiem występowania napadów padaczkowych, szczególnie w przypadku przedawkowania produktu. Leczenie wenlafaksyną należy rozpoczynać z ostrożnością u pacjentów z napadami drgawek w wywiadzie. W każdym przypadku wystąpienia drgawek, należy przerwać podawanie leku. Należy unikać stosowania wenlafaksyny u pacjentów z niestabilną padaczką, natomiast pacjenci\nz kontrolowaną padaczką powinni pozostawać pod stałą kontrolą (patrz punkt 4.8).\nMINISTERSTWO LZ ROWU . Departament Polityki Lekowe; i Farmaci\n00-952 Warszawa ui. Miodowa 15\n• Uzależnienie od teków. Ponieważ istnieje możliwość rozwoju uzależnienia od leków działających na ośrodkowy układ nerwowy, w czasie badania pacjenta lekarz powinien zwrócić uwagę na występowanie uzależnienia od leków. Pacjentów z uzależnieniem od leków w wywiadzie należy szczególnie dokładnie obserwować. Badania kliniczne nie wykazały występowania uzależnienia od leku, rozwoju tolerancji lub konieczności zwiększania dawki w miarę trwania leczenia.\n• Niewydolność nerek tub wątroby. Należy zachować ostrożność u pacjentów z umiarkowaną lub ciężką niewydolnością nerek i (lub) ciężką niewydolnością wątroby (patrz punkt 4.2).\n• Niedociśnienie ortostatyczne. Podczas leczenia wenlafaksyną obserwowano obniżenie ciśnienia tętniczego związane ze zmianą pozycji ciała. Pacjenci, szczególnie w podeszłym wieku, powinni zostać ostrzeżeni o możliwości wystąpienia zawrotów głowy lub chwiejności.\n• Hiponatremia (zwykle występuje u osób w podeszłym wieku, najprawdopodobniej z powodu niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego) jest związana z przyjmowaniem leków przeciwdepresyjnych. Hiponatremia może występować u osób, u których podczas stosowania leków przeciwdepresyjnych obserwuje się senność, splątanie lub drgawki.\n• Jaskra. Donoszono o przypadkach rozszerzenia źrenic u pacjentów leczonych wenlafaksyną. Pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym lub ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia jaskry z wąskim kątem przesączania należy dokładnie obserwować.\n• Krwawienia. Donoszono o nietypowych krwawieniach w obrębie skóry (np. wybroczyny podskórne - siniaki i plamica) u pacjentów leczonych inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSR1). Opisywano również inne krwawienia, np. krwawienia z przewodu pokannowego oraz krwawienia z błon śluzowych. Należy zachować ostrożność u pacjentów z większymi skłonnościami do występowania krwawień (pacjenci w podeszłym wieku, pacjenci z predyspozycjami do krwawień lub przyjmujących inne leki zwiększające ryzyko krwawień).\n• Stężenie cholesterolu. Podczas kontrolowanych badań klinicznych z zastosowaniem placebo, trwających, co najmniej 3 miesiące, obserwowano klinicznie znaczące zwiększenie stężenia cholesterolu w surowicy u pacjentów leczonych wenlafaksyną. W czasie długotrwałego leczenia należy rozważyć konieczność oznaczania stężenia cholesterolu w surowicy krwi.\n• Stosowanie leków zmniejszających masę ciała. Nie ustalono bezpieczeństwa i skuteczności terapii wenlafaksyną w skojarzeniu z lekami zmniejszającymi masę ciała, w tym z fenterminą. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i leków zmniejszających masę ciała.\nWcnlafaksyna nie jest wskazana do stosowania w celu zmniejszania masy ciała ani w monoterapii, ani w skojarzeniu z innymi lekami.\n• Złośliwy zespół neuroleptyczny. Podobnie, jak w przypadku innych leków z grupy SSRI, wenlafaksynę należy stosować ostrożnie u pacjentów przyjmujących już leki neuroleptyczne, gdyż podczas terapii zgłaszano objawy wskazujące na tzw. złośliwy zespół neuroleptyczny.\nProduktu Velafax XL nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku poniżej 18 lat. W toku prób klinicznych zachowania samobójcze (próby samobójcze i myśli samobójcze) oraz wrogość (szczególnie agresję, zachowania buntownicze i przejawy gniewu) obserwowano częściej u dzieci i młodzieży leczonych lekami przeciwdepresyjnymi niż u grupy, której podawano placebo. Jeśli, w oparciu o istniejącą potrzebę kliniczną, podjęta jednak zostanie decyzja o leczeniu, należy uważnie obserwować, czy u pacjenta nie występują objawy samobójcze (patrz punkt 4.8). Ponadto brak długoterminowych danych o bezpieczeństwie stosowania u dzieci i młodzieży, dotyczących wzrostu, dojrzewania oraz rozwoju poznawczego i rozwoju zachowania.\nNie oceniano bezpieczeństwa stosowania u dzieci w wieku poniżej 6 lat.\nAelNISTERST VVO V, 7, ROWIA Departament Polityki Lekowe; i Farmacj 00-952 Warszawo-, ui. Miodowa 15\nInhibitory MAO: Zgłaszano działania niepożądane, w tym niektóre ciężkie, gdy leczenie wenlafaksyną rozpoczynano w krótkim czasie po zakończeniu stosowania inhibitorów MAO oraz gdy podawanie inhibitorów MAO rozpoczynano bezpośrednio po odstawieniu wenlafaksyny. Działania te obejmowały: drżenie mięśni, skurcze miokloniczne, obfite pocenie się, nudności, wymioty, nagłe zaczerwienienie skóry, zawroty głowy oraz hipertermię z objawami przypominającymi złośliwy zespół neuroieptyczny, drgawki, zgon. Nic należy stosować produktu Velafax XL w skojarzeniu z inhibitorami MAO oraz w ciągu 14 dni od zakończenia leczenia inhibitorami MAO. Należy zachować przerwę, co najmniej 7 dni po zakończeniu leczenia produktem Velafax XL, a przed rozpoczęciem podawania inhibitora MAO (patrz także punkt 4.3).\nLeki o działaniu serotoninergicznym: Z uwagi na znany mechanizm działania wenlafaksyny i możliwość wywołania zespołu seroton i nowego, zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego podawania wenlafaksyny z lekami, które mogą wpływać na układy neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego (np. pochodne tryptanu, SSRI lub sole litu).\nSole litu: Badania dotyczące interakcji pomiędzy solami litu a wenlafaksyną wykazały, że wenlafaksyna może powodować zwiększenie stężenia litu.\nImipramina, dezimipramina: Wenlafaksyna nie wpływa na metabolizm imipraminy i jej metabolitu 2-hydroksyimipraminy, chociaż całkowity klirens nerkowy 2-hydroksydezimipraminy ulegał zmniejszeniu, a AUC i Cmax dezipraminy były zwiększone o około 35%.\nHalopetydol: W badaniu farmakokinetycznym, w którym podawano wenlafaksynę w skojarzeniu z pojedynczą, doustną dawką 2 mg haloperydolu, stwierdzono zmniejszenie klirensu nerkowego haloperydolu o 42% i zwiększenie jego AUC o 70% oraz C,nax o 88%. Okres półtrwania w fazie eliminacji pozostał niezmieniony.\nDiazepatn: Właściwości farmakokinetyczne wenlafaksyny i O-demetylowenlafaksyny (ODV) nie ulegały istotnym zmianom po podaniu diazepamu. Również wenlafaksyna nie wywierała wpływu na właściwości farmakokinetyczne diazepamu, ani nie zmieniała jego oddziaływania na czynności psychomotoryczne i psychiczne.\nKlozapina: Obserwowano zwiększenie stężenia klozapiny we krwi, co wiązało się ze zwiększoną przez pewien czas liczbą działań niepożądanych po jednoczesnym podawaniu z wenlafaksyną.\nLeki metabolizowane przez izoenzymy cytochromu P450: Wenlafaksyna jest metabolizowana głównie przez izoenzym CYP2D6 z układu cytochromu P450 do równie czynnego metabolitu O-demetylowenlafaksyny. Jednak, inaczej niż w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych, nie ma konieczności zmiany dawkowania wenlafaksyny w czasie jej jednoczesnego podawania z lekami hamującymi aktywność enzymu CYP2D6, ani u pacjentów z niedoborem aktywności tego enzymu, ponieważ całkowita aktywność leku (na którą składa się aktywność nie zmetabolizowanej wenlafaksyny i ODV) nie ulega zmianie.\nEliminacja wenlafaksyny następuje głównie w wyniku działania enzymów CYP2D6 i CYP3A4. Silne inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, erytromycyna) lub połączenia leków hamujące zarówno CYP3A4, jak i CYP2D6, należy podawać z wenlafaksyną tylko w razie bezwzględnej konieczności.\nWenlafaksyna stosunkowo słabo hamuje aktywność enzymu CYP2D6. natomiast nie hamuje aktywności enzymów CYPIA2, CYP2C9 ani CYP3A4. Potwierdzono to w badaniach in vivo z zastosowaniem następujących leków: alprazolam (CYP3A4), kofeina (CYP1A2), karbamazepina (CYP3A4), diazepam (CYP3A4 i CYP2C19).\nCymetydyna: Cymetydyna zmniejsza efekt pierwszego przejścia wenlafaksyny, nie wpływa jednak w sposób istotny na proces tworzenia i eliminacji ODV, która znajduje się w znacznych ilościach w krążeniu ogólnym. Nie wydaje się więc konieczna zmiana dawkowania vvenlafaks^y w0przypadku\njej jednoczesnego stosowania z cymetydyną. U pacjentów w podeszłym wieku lub pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby interakcja taka może być bardziej nasilona i pacjentów tych należy dokładnie obserwować podczas jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i cymetydyny.\nWarfaiyna: Donoszono o nasileniu przeciwzakrzepowej aktywności warfaryny, przejawiającej się wydłużeniem czasu protrombinowego i zwiększeniem INR podczas jednoczesnego leczenia wenlafaksyną.\nIndynawir: Badania farmakokinetyczne indynawiru wykazały 28% zmniejszenie pola pod krzywą zależności stężenia indynawiru od czasu (AUC) oraz 36% zmniejszenie jego stężenia maksymalnego we krwi (Cmax) pod wpływem wenlafaksyny. Indynawir nie zmieniał właściwości farmakokinetycznych wenlafaksyny ani jej czynnego metabolitu - ODV. Znaczenie kliniczne tych interakcji niejest znane.\nAlkohol: Wykazano, że wenlafaksyna nie zmienia stopnia nasilenia zaburzeń czynności umysłowych i ruchowych powodowanych przez alkohol etylowy. Jednakże, podobnie jak w przypadku innych leków działających na OUN, należy zalecić pacjentom unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia produktem Velafax XL.\nLeczenie elektrowstrząsami: Doświadczenia związane z jednoczesnym stosowaniem wenlafaksyny i elektrowstrząsów są nieliczne. Ponieważ jednak istnieją doniesienia o zwiększonym zagrożeniu występowania przewlekłych napadów drgawkowych u pacjentów leczonych inhibitorami zwrotnego wychwytu serotoniny. zaleca się w takich przypadkach zachowanie szczególnej ostrożności.\nBrak wystarczających danych dotyczących stosowania wenlafaksyny u kobiet w okresie ciąży. Wyniki badań na zwierzętach nie wystarczają do określenia wpływu na ciążę u ludzi. Potencjalne ryzyko dla człowieka jest nieznane. Produktu Velafax XL nie należy stosować w ciąży, chyba że spodziewane korzyści z leczenia są większe niż prawdopodobne ryzyko. Jeśli wenlafaksyna jest stosowana w ciąży aż do porodu lub krótko przed nim, należy wziąć pod uwagę możliwość wystąpienia objawów odstawiennych u noworodka.\nW czasie terapii pacjentki powinny informować lekarza o zajściu w ciążę lub planowaniu ciąży.\nWenlafaksyna i jej metabolit ODV przenikają do mleka matki. Dlatego stosując lek w okresie laktacji należy zadecydować o przerwaniu karmienia piersią albo zaniechać stosowania wenlafaksyny.\nPomimo że w badaniach u zdrowych ochotników nie stwierdzono wpływu wenlafaksyny na czynności psychomotoryczne, poznawcze czy też zdolność do zachowań złożonych, to jednak każdy lek wpływający na psychikę może zmieniać zdolność do prawidłowej oceny sytuacji, sposób myślenia i czynności ruchowe. Dlatego należy ostrzec pacjentów o możliwości wpływu Icku na ich zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń mechanicznych w ruchu.\nNajczęściej obserwowane w trakcie badań klinicznych działania niepożądane, związane ze stosowaniem wenlafaksyny, które występowały z częstością większą niż w grupie z placebo, to: nudności, bezsenność, suchość błon śluzowych jamy ustnej, senność, zawroty głowy, zaparcia, obhte pocenie się, nerwowość, astenia oraz zaburzenia ejakulacji (orgazmu).iA INIS T£KSf WO 7."j &OWL\nDepartament Polityki Lekowe* i Farmac _ 00-852 Warszawę.\nDziałania niepożądane obserwowane podczas stosowania wenlafaksyny, pochodzące zarówno ze zgłoszeń spontanicznych, jak i z badań klinicznych, zostały sklasyfikowane w zależności od narządu lub układu, którego dotyczą i wymienione poniżej z następującą częstością występowania: bardzo często (> 1/10); często (> 1/100 do < 1/10); niezbyt często (> 1/1 000 do < 1/100); rzadko (> 1/10 000 do < 1/1 000); bardzo rzadko (< 1/10 000).\nbardzo rzadko: zaburzenia rytmu typu torsade de pointes. wydłużenie odstępu QT, tachykardia komorowa, migotanie komór.\nczęsto: jadło wstręt, zmniejszenie łaknienia, biegunka, niestrawność, wymioty; niezbyt często: bruksizm (zgrzytanie zębami); rzadko: krwawienie z przewodu pokarmowego; bardzo rzadko: zapalenie trzustki.\nZaburzenia ogólne i stany w miejscu podania: bardzo często: astenia, bóle głowy; często: bóle brzucha, dreszcze, gorączka; rzadko: reakcje anafilaktyczne.\nZaburzenia mieśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej: często: bóle stawów, bóle mięśni; niezbyt często: kurcze mięśni;\nbardzo często: zawroty głowy, suchość błon śluzowych jamy ustnej, bezsenność, nerwowość, senność; często: niezwykle sny, pobudzenie, lęk, splątanie, zwiększone napięcie mięśniowe, parestezje, drżenia; niezbyt często: apatia, omamy, skurcze kloniczne mięśni, zaburzenia smaku;\nM ĆMSTERST WG 2.Z ROWIa Departament Polityki Lekowe; i Farmaci: 00-952 Warszawa o ui. Miodowa 15\nrzadko: ataksja oraz zaburzenia równowagi i koordynacji, zaburzenia mowy, w tym dyzartria, mania lub hipomania (patrz punkt 4.4), objawy przypominające złośliwy zespól neuroleptyczny, drgawki (patrz punkt 4.4), zespól serotoninowy;\nZaburzenia nerek i dróg moczowych: często: częste oddawanie moczu; niezbyt często: zatrzymanie moczu.\nZaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia: często: duszność, ziewanie; bardzo rzadko: eozynofilia płucna.\nZaburzenia skóry i tkanki podskórnej: bardzo często: pocenie się (w tym poty nocne); często: świąd, wysypka;\nrzadko: rumień wielopostaciowy. zespół Stevcnsa-Johnsona.\nW badaniach klinicznych u dzieci obserwowano, u co najmniej 2% pacjentów oraz z częstotliwością dwukrotnie większą w porównaniu do placebo następujące działania niepożądane: ból brzucha, ból w okolicach klatki piersiowej, tachykardia, jadlowstręt, zmniejszenie masy ciała, zaparcia, dyspepsja, nudności, wybroczyny, krwawienia z nosa, rozszerzenie źrenicy, bóle mięśni, zawroty głowy, chwiejność emocjonalna, drżenie, wrogość i myśli samobójcze.\nPrzerwanie leczenia wenlafaksyną (szczególnie nagle) prowadzi do wystąpienia objawów odstawiennych. Często obserwowanymi objawami są: zawroty głowy, zaburzenia czucia (w tym parastezje), zaburzenia snu (w tym bezsenność, intensywne marzenia senne), pobudzenie lub lęk, nudności i (lub) wymioty, drżenia, nadmierne pocenie się, ból głowy, biegunka, kołatanie serca oraz chwiejność emocjonalna. Obserwowano dodatkowe reakcje odstawienia, takie jak hipomania, nerwowość, splątanie, zmęczenie, senność, drgawki, zawroty głowy, szumy uszne, suchość w ustach i jadlowstręt. Zazwyczaj objawy te są lekkie lub umiarkowane i ustępują samoistnie. Jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i przedłużać się. Dlatego podczas odstawiania wenlafaksyny zaleca się stopniowe zmniejszenie dawki przez okres kilku tygodni lub miesięcy, w zależności od reakcji pacjenta (patrz punkt 4.2 Przerwanie leczenia).\n•. -ISIS I KI .3 f vV'C ZROWIA Departament Polityki Lekowej i Farmacji q 00-952 Warszawa\ny ui. Miodowa 15\nObjawy. Po przedawkowaniu wenlaflaksyny, zwykle w połączeniu z alkoholem lub innymi lekami działającymi na OUN, obserwowano zmiany w elektrokardiogramie (np. wydłużenie odstępu QT, blok odnogi pęczka Hisa, poszerzenie zespołu QRS), zatokową i komorowątachykardię, bradykardię, uogólnione napady drgawek, spadki ciśnienia krwi i zaburzenia świadomości, a nawet zgon.\nLeczenie. Należy zapewnić drożność dróg oddechowych, prawidłową wentylację i podawanie tlenu. Zalecane jest monitorowanie rytmu serca i innych ważnych parametrów życiowych oraz wdrożenie postępowania objawowego i podtrzymującego. Należy rozważyć zastosowanie węgla aktywowanego oraz płukanie żołądka. Nie zaleca się prowokowania wymiotów. Brak specyficznej odtrutki dla wenlafaksyny.\nKlircns hemodializacyjny wenlafaksyny i jej metabolitu jest mały. Dlatego uważa się, że nie jest możliwe usunięcie leku podczas dializy.\nGrupa farmakoterapeutyczna: Inne leki przeciwdepresyjne, kod ATC: N 06 AX 16.\nWenlafaksyna jest lekiem przeciwdepresyjnym o nowej budowie chemicznej, różnej od dotychczas stosowanych leków trój pierścieniowych, czteropierścieniowych i innych dostępnych leków przeciwdepresyjnych. Wenlafaksyna jest mieszaniną racemiczną dwóch aktywnych enancjomcrów.\nUważa się, że mechanizm działania przeciwdepresyjnego wenlafaksyny u ludzi polega prawdopodobnie na nasilaniu aktywności neuroprzekaźników w ośrodkowym układzie nerwowym.\nW badaniach nieklinicznych wykazano, że wenlafaksyna i jej główny metabolit, O-demetylowenlafaksyna są związkami silnie hamującymi zwrotny wychwyt neuronalny serotoniny i noradrenaliny. Wenlafaksyna słabo hamuje także zwrotny wychwyt dopaminy. W badaniach na zwierzętach wykazano, że trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne mogą osłabiać reaktywność receptorów (3-adrenergicznych w następstwie długotrwałego stosowania. Natomiast wenlafaksyna i jej metabolit zmniejszają reaktywność p-adrcnergiczną zarówno na bodźce ostre (podanie pojedyncze), jak i długotrwale (podanie wielokrotne). Wenlafaksyna i jej główny metabolit wydają się działać równie silnie na zwrotny wychwyt neuroprzekaźników.\nWenlafaksyna faktycznie nie wykazuje in vitro powinowactwa do receptorów muskarynowych cholinergicznych, histaminowych H| ani aradrenergicznych w mózgu szczura.\n^nNISTEESTWC 7~. «OWt/ Departament Polityki Leków* i farmaci' 00-952 War szawK Ul. Miodowa f.\nFarmakologiczne działanie na te receptory wiąże się z występowaniem wielu działań niepożądanych, charakterystycznych dla innych leków przeciwdepresyjnych. takich jak działanie cholinolityczne, uspokajające lub reakcje ze strony układu sercowo-naczyniowego.\nWcnlafaksyna nie ma aktywności hamującej monoaminooksydazę (MAO). W badaniach in vitro wykazano, że wenlafaksyna nie ma praktycznie powinowactwa do receptorów dla opioidów, benzodiazepin, fencyklidyny (PCP) oraz kwasu N-metylo-d-asparaginowego (NMDA). Nie wykazuje istotnej aktywności pobudzającej czynność ośrodkowego układu nerwowego u gryzoni. W badaniach dyskryminacyjnych u naczelnych nie wykazano ani znaczniejszej, ani zmniejszonej podatności na uzależnienie od wenlafaksyny.\nPo podaniu doustnym pojedynczej dawki leku wchłania się, co najmniej 90% wenlafaksyny. Po podaniu produktu Velafax XL maksymalne stężenie w osoczu wenlafaksyny i ODV występuje odpowiednio po 6,0 ± 1,5 i 8,8 ± 2,2 godzinach. Współczynnik wchłaniania wenlafaksyny z kapsułek o przedłużonym uwalnianiu jest wolniejszy niż jej współczynnik eliminacji. Dlatego rzeczywisty okres półtrwania (15 ± 6 godzin) odpowiada w istocie okresowi półtrwania w fazie wchłaniania, a nie rzeczywistemu okresowi półtrwania w fazie dystiybucji (5 ± 2 godziny), obserwowanemu po podaniu tabletek o natychmiastowym uwalnianiu substancji czynnej.\nPo podaniu jednakowych dawek dobowych wenlafaksyny, zarówno w postaci tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, jak i kapsułek o przedłużonym uwalnianiu, wartość AUC (pole pod krzywą zależności stężenia od czasu) dla wenlafaksyny i ODV była podobna dla obu postaci leku, zmienność stężeń w osoczu była nieco mniejsza po podaniu kapsułek o przedłużonym uwalnianiu. Dlatego wenlafaksyna z kapsułek o przedłużonym uwalnianiu wchłania się wolniej niż z tabletek o natychmiastowym uwalnianiu, ale obserwuje się ten sam stopień wchłaniania substancji czynnej (tzn. AUC).\nWenlafaksyna jest intensywnie metabolizowana podczas pierwszego przejścia przez wątrobę, szczególnie pod wpływem CYP2D6, do głównego metabolitu - ODV. Wenlafaksyna jest także metabolizowana do N-demetylowenlafaksyny pod wpływem CYP3A3/4 oraz do innych metabolitów o mniejszym znaczeniu.\nWenlafaksyna i jej metabolity wydalane są głównie przez nerki. Około 87% dawki wykrywane jest w moczu w ciągu 48 godzin, w postaci niezmienionej wenlafaksyny, niesprzężonej ODV, sprzężonej ODV oraz innych, mniej znaczących metabolitów.\nPokarm nie wpływa na wchłanianie wenlafaksyny z kapsułek o przedłużonym uwalnianiu Velafax XL ani na późniejsze tworzenie się ODV.\nWiek i płeć nie wpływają w znaczący sposób na właściwości farmakokinetyczne wenlafaksyny. Nie obserwowano kumulacji wenlafaksyny lub ODV po długotrwałym podawaniu leku zdrowym osobnikom.\nProdukt wenlafaksyny o przedłużonym uwalnianiu zawiera mikrodrażetki, które powoli uwalniają lek do przewodu pokarmowego. Nierozpuszczalna część tych mikrodrażetek jest wydalana i może być widoczna w kale.\nBadania przeprowadzone na szczurach i myszach nie potwierdziły działania karcinogennego wenlafaksyny. W szeregu testach in vitro i in vivo nie wykazano również działania mutagennego leku.\nMINISTERSTWO Z." ROWIa Departament Polityki Lekowe; i Formacji 00-952 Warszawa ui. Miodowa 15\nSurclease E-7-7050 Żółcień pomarańczowa (E 110) Żółcień chinolinowa (E 104)\nSodu laurylosiarczan Żelatyna\n6.5 Rodzaj i zawartość opakowania Blistry z folii PVC/A1 w tekturowym pudelku.\nOpakowanie zawiera 28 kapsułek w 2 blistrach po 14 sztuk lub 30 kapsułek w 3 blistrach po 10 sztuk. Butelki HDPE z nakrętką, zawierające 100 kapsułek.\nFannacom Sp. z o.o. ul. Mogilska 80 31 -546 Kraków\n8. NUMER(-Y) POZWOLENIA(-Ń) NA DOPUSZCZENIE DO OBROTU 12513\n28.11.2006 r.2009 -03- 2 k\nOepartamsnf Polityki Lekowe-,: i Farmaq: 00-952 Warszawa\n12 ui. Miodowa 15\nWarunki korzystania •


Na deskę w dobrym stylu: Wiosenna kolekcja od Palace - Skrr.pl | Dla kultury.\nFilip Kowalski-Ocneanu - 20 lutego, 2019 20 lutego, 2019\nNews,Streetwear - 20 lutego, 2019 20 lutego, 2019 - Dodane przez Filip Kowalski-Ocneanu\nWiosna zbliża się wielkimi krokami. Nie, nie chodzi nam tylko o aurę za oknem. Raczej o to, że wielkie firmy zajmujące się streetwearową odzieżą, ruszają z prezentacją nowych kolekcji. Dopiero co omówiliśmy nową kolekcję Supreme. To teraz konkurnt Supa – przed Wami Palace.\n🌎 •SPRING 19 •LINK IN BIO •LAUNCHING IN-STORE AND ONLINE •FRIDAY FEBRUARY 22ND •11:00am GMT 11:00am EST 8:00AM PST •IN-STORE AND ONLINE IN JAPAN •SATURDAY FEBRUARY 23RD 11:00am JST 📸 @juergentellerstudio\nJak zwykle, większość modeli nowej kolekcji brytyjskiej marki bazuje na bluzach, t-shirtach oraz kurtkach z nadrukami i logiem brandu. Prezentowane ubrania mają zapewnić dobry styl podczas jazdy na desce, ale mają być też funkcjonalne. Jedną z najciekawszych pozycji wśród wiosennych nowości – choć może to nie być pierwszy wybór skaterów – jest koszula z motywem z „Matrixa”, przedstawiająca kultowy wzór filmowych kodów.\nKolejnym ciekawym elementem jest zestaw składający się ze spodni cargo oraz kamizelki taktycznej, który nada się zarówno na wiosenne wypady terenowe, jak i wyjście na miasto.\nPalace tej wiosny postawiło również na stylowe akcesoria. Tu jednym z największych zaskoczeń jest różowy portfel-portmonetka, wykonany ze skóry, skierowany przede wszystkim do pań.\nA tu galera przedstawiająca pozostałe najciekawsze – naszym zdaniem – elementy kolekcji:\nCałość możecie znaleźć na oficjalnej stronie Palace oraz w oficjalnym lookbooku. Premiera już w najbliższy piątek, 22 lutego.


Media: Geraint Thomas pozostanie w Ineos Grenadiers - Kolarsko.pl\nMedia: Geraint Thomas pozostanie w Ineos Grenadiers\nGeraint Thomas wciąż pozostaje bez umowy na sezon 2022. Najnowsze medialne doniesienia wskazują jednak na to, że podpisze nowy kontrakt z Ineos Grenadiers.\n“G” ma za sobą trudne miesiące. W brytyjskiej formacji nastąpiła “zmiana warty”, a doświadczonych liderów, jak Thomas czy Christopher Froome zastąpiło młodsze pokolenie, którego liderem jest Egan Bernal. To, w połączeniu z faktem, że 35-latek w drugiej części 2021 roku nie odgrywał w żadnym wyścigu istotniejszej roli sprawiło, iż jego przyszłość stanęła pod znakiem zapytania.\nW mediach pojawiały się plotki, dotyczące możliwego transferu do Cofidisu czy… Qhubeka NextHash, co wobec problemów finansowych formacji z Republiki Południowej Afryki było mocno zaskakującym kierunkiem. “Cyclingnews” zasygnalizował, że zmian jednak nie będzie – kolarz prawdopodobnie zwiąże się z Ineos Grenadiers nową umową.\nWalijski zawodnik w grupie Dave’a Brailsforda występuje od początku jej istnienia, czyli 2010 roku. W jej barwach wygrał m.in. Tour de France 2018, a rok później zajął drugie miejsce.\nPrzeczytaj Także:Featured2, Geraint Thomas, Ineos Grenadiers, Transfery


Sztuka prowadzenia rejestrów spółek – PoPrawny\nStrona główna / Aktualności / Sztuka prowadzenia rejestrów spółek\nSztuka prowadzenia rejestrów spółek\n20 sierpnia 2012\tAktualności 250 Widok\nStowarzyszenie Sędziów Polskich ?Iustitia? wyraża zaniepokojenie próbami obciążenia sądów odpowiedzialnością za powstanie spółki z o.o. Amber Gold i faktem działania w charakterze prezesa jej zarządu osoby skazanej za przestępstwa wymienione w art. 18 Kodeksu spółek handlowych. Oburza teza, że sąd nie musiał, ale mógł weryfikoweac dane.\nW tej kwestii wskazać trzeba, że kodeks spółek handlowych i ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym jasno i wyraźnie precyzują, jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku o wpisanie spółki z o.o. (o taką spółkę w tym przypadku chodziło) do KRS i co powinno znaleźć się w samym wniosku. Przepisy nie przewidują załączania ani zaświadczenia, ani nawet własnego oświadczenia o niekaralności. Sąd rejestrowy uprawniony jest do oceny formalnej i merytorycznej tych dokumentów, których dołączenia prawo wymaga. Inne dokumenty mogą być dołączone na żądanie sądu wyłącznie wtedy, gdy zaistnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu faktycznego.\nTakie wątpliwości nie mogą być dowolne, lecz muszą być uzasadnione. Sąd nie może więc zgodnie z obowiązującym prawem żądać jakichkolwiek dokumentów w dowolnej sytuacji, a żądanie dołączenia zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego może być skierowane do nowo rejestrowanej spółki (czy też jej członków zarządu) wyłącznie wtedy, gdy jakaś uzasadniona wątpliwość co do kwestii karalności konkretnej osoby za przestępstwa określone w art. 18 k.s.h. zaistnieje.\nPrezentyzmem grzeszy ocenianie wiedzy sądu z roku 2009 w świetle dzisiejszej wiedzy o spółce Amber Gold i osobie jej prezesa. W roku 2009 spółka ta była dla sądu jedną z tysięcy spółek z o.o., jakie są w Polsce comiesięcznie rejestrowane. Stanowczo więc należy zaznaczyć, że bez konkretnych podstaw sąd rejestrowy nie tylko nie miał obowiązku, ale wręcz nie miał prawa sprawdzać danych o karalności prezesa zarządu. Taki dokładnie stan wynika z przepisów prawa.\nZaznaczyć trzeba przy tym, że zażądanie przez sąd danych o karalności bez uzasadnionej podstawy może skutkować ujawnieniem w powszechnie dostępnych i jawnych aktach rejestrowych informacji o skazaniu członka władz spółki za przestępstwo niewymienione w art. 18 k.s.h., niemające żadnego znaczenia dla prowadzenia przezeń działalności gospodarczej, co bez przyczyny nie może mieć miejsca. Nadto jeżeli okaże się, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie pokryła swego kapitału zakładowego, nie należy tym również obciążać sądu rejestrowego. Ten bowiem z mocy art. 167 § 1 pkt 2 Kodeksu spółek handlowych otrzymuje wyłącznie oświadczenia wszystkich członków zarządu, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały w całości wniesione. Zgodność takiego oświadczenia ze stanem faktycznym sąd może badać wyłącznie wtedy, gdy powstaną uzasadnione wątpliwości co do jego prawdziwości. Niemożność weryfikacji danych o karalności osób wpisywanych do Krajowego Rejestru Sądowego dotyczy członków władz nie tylko spółek kapitałowych, ale również np. organizacji pożytku publicznego. Stowarzyszenie przypomina, że niemożność ta była wielokrotnie sygnalizowana podczas narad i seminariów organizowanych przez Ministerstwo Sprawiedliwości, zwłaszcza jej organa zajmujące się rejestrami i informatyzacją, jak również przy innych okazjach.\nProblem ten był zresztą Ministerstwu Sprawiedliwości znany również z interpelacji poselskich. Pomimo to przy budowie nowego systemu Krajowego Rejestru Sądowego, Ministerstwo Sprawiedliwości nie uznało za potrzebne wprowadzenia elektronicznej wymiany danych między podlegającymi mu Krajowymi Rejestrami: Sądowym i Karnym. Gdyby to uczyniono, do całej opisywanej sprawy Amber Gold by w ogóle nie doszło. Skoro obecnie Minister Sprawiedliwości poszukuje winnych zaniedbań, oczekiwać należy, że poszuka ich w Ministerstwie Sprawiedliwości, zamiast ograniczać się do szukania ich wyłącznie w sądach, które na treść wadliwych przepisów najmniejszego wpływu nie mają, a opinii sędziów się nie uwzględnia. Stowarzyszenie stwierdza, że konieczne są zmiany prawne pozwalające sądowi rejestrowemu na każdorazową weryfikację danych w KRK w odpowiednim zakresie. Dotyczy to w przypadku spółek kapitałowych informacji o skazaniach za przestępstwa wymienione w art. 18 k.s.h. ale również o orzeczeniu środków karnych z art. 39 pkt 2 k.k., a w przypadku organizacji pożytku publicznego – skazań za przestępstwa wymienione w art. 20 ust. 1 lit. b ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie. Zmiany takie powinny polegać na wprowadzeniu przepisu przewidującego weryfikację danych o karalności przed wpisem do KRS w taki sam sposób, w jaki sprawdza się PESEL lub REGON. KRS powinien uzyskiwać systemową informację, czy osoba mająca być wpisana do KRS nie jest wpisana do KRK z określonej przyczyny.\n(Stanowisko SSP „Iustitia” z 19 sierpnia 2012 r.)\nW związku z ostatnimi wypowiedziami medialnymi w sprawie sędziów i sądów w kontekście nieprawidłowości działania organów państwa w sprawach Amber Gold i członka jej zarządu, Zarząd Stowarzyszenia Sędziów Polskich ?Iustitia? stwierdza, że za niezadowalającą uznać należy reakcję poszczególnych rzeczników prasowych sądów powszechnych, gdyż nadal nie przedstawiono opinii publicznej, jakimi możliwościami weryfikowania osób wpisywanych do Krajowego Rejestru Sądowego dysponowały sądy rejestrowe i nie wyjaśniono ustawowych zasad wymiaru kary i środków związanych z poddaniem sprawcy próbie. Przyczyn tego stanu rzeczy upatrujemy w braku centralnej, profesjonalnej służby prasowej sądów powszechnych.\nJest rzeczą niedopuszczalną, że Ministerstwo Sprawiedliwości posiada służbę prasową złożoną z osób do tego zawodowo przygotowanych, nie mają natomiast takiej służby sądy powszechne, a rzecznicy prasowi poszczególnych sądów nie działają w sposób skoordynowany. Powoduje to, że w sytuacjach kryzysowych reakcja przedstawicieli sądownictwa jest najczęściej spóźniona, nieadekwatna do skali problemu i niespójna. Wskutek tego w sposób niesprawiedliwy kreowany jest negatywny wizerunek wszystkich sędziów i sądów. Stowarzyszenie Sędziów Polskich „Iustitia” jest za rzetelnym, fachowym przekazywaniem informacji, a w przypadku stwierdzenia rzeczywistych nieprawidłowości – podejmowaniem stosownych kroków mających na celu ich wyeliminowanie, albowiem tylko takie działania mogą wpłynąć na zmianę wizerunku sędziów i sądów w Polsce. Apelujemy do Krajowej Rady Sądownictwa o podjęcie działań chroniących dobre imię sądów.\n(Uchwała Zarządu SSP „Iustitia” z 19 sierpnia 2012 r.)\nPoprzednia Czas dialogu\nNastępna Trudności z roszczeniem regresowym


Tree of Life Ceramics & Gift Shop (Stambuł, Turcja) - opinie\nRestauracje w pobliżu lokalizacji: Tree of Life Ceramics & Gift Shop\nAtrakcje w pobliżu obiektu Tree of Life Ceramics & Gift Shop\nTree of Life Ceramics & Gift Shop opinie, Stambuł\nNr 2 wśród 585 Zakupy w lokalizacji Stambuł\nBinbirdirek Meydani Sokak no 3/A, Stambuł 34122, Turcja\nOdwiedziliśmy Tree of Ceramics, ponieważ chcieliśmy kupić kilka wyjątkowych elementów do zabrania do domu z naszym nowym nowoczesnym domem. Zostaliśmy zapoznani z panem Umitem przez naszego uroczego przewodnika i byliśmy bardzo zadowoleni z tego, w jaki sposób Pan Umit zaopiekował się nami w tak profesjonalny...sposób. . Kiedy wróciliśmy do domu po niecałym tygodniu, nasza dostawa dotarła do tak wysokiego standardu pakowania, którego nie można było uszkodzić. . . byliśmy bardzo proszę. . . Kiedy pokazywaliśmy naszą wybitną ceramikę, po prostu bardziej się w nich zakochałem, że skontaktowaliśmy się z panem Umitem, jeśli będzie można kupić więcej, ponieważ pięknie pasuje do naszego współczesnego domu i nadaje mu klasę i kolor. . Więc on uprzejmie iz takim zaufaniem przysłał nam to, co chcieliśmy, bez płacenia z góry. . . Ponownie otrzymaliśmy je w nienaruszonym stanie i szybko, a nasza ponownie zachwycona usługą, jakością, profesjonalizmem i zaufaniem. . . Zawsze będziemy mieć z nimi kontakt i na pewno udostępnimy tam kontakty z naszymi przyjaciółmi i rodziną. . Dziękuję Panu Umit wszystko CheryllWięcej\nWszystko, co chcesz wiedzieć o ceramice tureckiej\nPo prostu zapytaj Umit. Dostarcza ceramiki od różnych artystów w Turcji, więc jego sklep jest jak małe muzeum ceramiki, można znaleźć od tradycyjnego do współczesnego designu. I czuję się bardzo mile widziany w jego sklepie.\nZwiedzanie ceramicznego sklepu Umit było niesamowitym doświadczeniem. Udało mu się osiągnąć idealną równowagę między byciem uważnym i informatywnym, a jednocześnie pozwolić nam na przeglądanie naszego wolnego czasu - unikając trudnych do sprzedania i nieprzyjemnych taktyk nacisku. Dostaliśmy miłą ceramiczną miskę jako prezent po wejściu do...jego sklepu, a także herbatę i ciastka podczas przeglądania. Myśl umieszczona w inscenizacji sklepu, a także jakość kunsztu, są widoczne po obejrzeniu towaru. Ceny są dopasowane do każdego budżetu, począwszy od drobnych elementów ceramicznych, które tworzą wspaniałe pamiątki i prezenty, po większe dzieła sztuki, które są droższe - choć naszym zdaniem wszystko, co do nas trafiły, było w rozsądnej cenie. Jednak najlepsza część sklepu wchodzi w interakcje z Umit. Jest szczery, kompetentny i bardzo miły - sprawił, że przeżycie było przyjemne, a my polecimy naszym znajomym do jego sklepu i na pewno mamy nadzieję, że wrócimy w przyszłości! Moja żona i ja byliśmy na całym świecie, w setkach sklepów na dziesiątkach rynków w różnych krajach - to było najprzyjemniejsze z zakupów, jakie kiedykolwiek mieliśmy. Gorąco polecamy jego sklep każdemu, kto odwiedza Stambuł.Więcej\nMusisz odwiedzić, jeśli jesteś w ceramiki!\nMoje podsumowanie zakupów w sklepie Umit w następujący sposób: - Swoboda rozglądania się w czasie wolnym - Dobry wybór / dobra jakość - Doświadczony właściciel, który pasjonuje się tym, co robi - Uczciwa cena - Uczciwa, uprzejma i zuchwała obsługa Na koniec kupiłem więcej, niż...zamierzałem oraz prezent z niespodzianką. Miejsce na zakupy na specjalną pamiątkę.Więcej\nNocna wizyta zamieniła się w wyprzedaż\nWróciliśmy do Tree of Life w drodze powrotnej do naszego hotelu po późnej kolacji. Chcieliśmy po prostu przeglądać. Umit, właściciel, był wtedy na zewnątrz i zaraz po wejściu wszedł do środka i kazał nam poświęcić trochę czasu. Zaproponował herbatę, ale odmówiliśmy tylko dlatego, że już...mieliśmy herbatę z naszym obiadem. Wrócił na zewnątrz, żeby zostawić nas samych, patrząc na ceramikę. Wkrótce ujęła nas ceramika, która różniła się pod względem wzornictwa, skali i szczegółów. Później dowiedzieliśmy się od Umita, że pracuje z około 10 - 11 różnymi artystami, co oznacza, że oferuje większy zakres projektów. Umit powiedział nam, że sklep jest popularny wśród mieszkańców, nie tylko turystów, więc wiesz, że nie dostajesz masowo produkowanej ceramiki wykonanej na rynek turystyczny. Umit był w stanie zdyskontować pewne przedmioty, więc wiedzieliśmy, że podane ceny są jedynie wskazówką. Umit był bardzo przyjazny, dobrze poinformowany i na pewno nie jest trudny do sprzedania. Nawet rzucił prezent z już zdyskontowanych przedmiotów. Kiedy wyszliśmy, było już północ, ale nigdy nie poczuliśmy się pośpiesznie i jestem pewna, że Umit byłby szczęśliwy, gdyby pozostał z nami otwarty, gdybyśmy nie musieli wracać do hotelu spać! :) Zdecydowanie polecam wizytę. Powiedział, że ma plany rozbudowy w ciągu następnego roku i mam nadzieję, że mu się to uda.Więcej\nŚwiatowa klasa, oszałamiająca grafika\nDużo podróżujemy i rzadko widziałem takie piękne prace. Będąc w Stambule z pewnością powinieneś zajrzeć do tego sklepu z bardzo gościnnym i prawdziwie przyjaznym właścicielem, po prostu rozkosz. Sklep znajduje się w hotelu Deluxe Golden Horn, bardzo blisko Błękitnego Meczetu.\nWysokiej jakości ceramiczny sklep\nJakie mieliśmy doświadczenie w tym ceramicznym sklepie. Właściciel był tak uprzejmy, przyjazny, nie naciskając na sprzedaż i pozwalając nam decydować o sobie - bardzo inteligentna osoba wyświetlająca atrybuty drzewa życia. Jego osobowość jest wsparta jakością ceramiki i usług. Trzeba odwiedzić, aby doświadczyć jakości życia.\nZaleca się sklep z ceramiką z drzewa życia. Kawałki ceramiki były bardzo piękne, a niektóre kawałki wyglądały na antyczne i niepowtarzalne. Byłem pod wielkim wrażeniem tego uroczego sklepu. A właściciel sklepu o nazwie Umit jest bardzo miły, przyjazny i bardzo dobrze zna się na ceramice....Najlepsze, że On również jest bardzo profesjonalny. Kiedy już wejdziesz, pozostaje bardzo uprzejmy i spokojny, niezależnie od tego, czy go kupisz, czy nie. To jest ręcznie robiona sztuka, która jest tak imponująca. Czuję się taki żywy, kiedy wszedłem do jego sklepu. Trzeba odwiedzić.Więcej\nŚwietny facet .. Bez presji sprzedaży\nInteresująca i pouczająca wizyta tuż obok naszego hotelu. . Bardzo przyjazny dla naszych dwóch małych dzieci. Dał nam darmowy prezent dla kotów z ceramiki dla dzieci, ponieważ widział, jak bawią się pięknymi kotami na placu przed domem, bardzo miły facet.\nPiękny sklep i ceramika we wszystkich kształtach i rozmiarach. Umit to świetny facet, a on po prostu pozwolił mi przeglądać sklep bez żadnych problemów. Niezwykła wiedza na temat historycznych procesów ceramicznych i szczegółów, które są tworzone w produktach. Jeszcze raz dziękuję i wszystko, co najlepsze...w przyszłościWięcej\nUzyskaj szybką odpowiedź od pracowników i klientów obiektu Tree of Life Ceramics & Gift Shop.


Hotel Marte - Hiszpania (Teneryfa) oferty na wakacje i wczasy w Travelplanet.pl\nStrona główna Indeks hoteli Hiszpania Teneryfa Puerto de la Cruz\n• hotel akceptuje psy (wymagana rezerwacja, płatne ok. 5 €)\nPłatne • sauna fińska • masaże\n• 1 os. • wanna lub prysznic • WC • TV • sejf (płatny) • minibar (płatny)\n• 1-3 os. • minibar (płatny) • łóżko 2-osobowe • wanna lub prysznic • WC • TV • sejf (płatny)\n• 2-3 os. • balkon francuski • minibar (płatny) • łóżko 2-osobowe • wanna lub prysznic • WC • TV • sejf (płatny)\n• 2 os. • balkon • suszarka do włosów • Wi-Fi (w cenie) • lodówka • łóżko 2-osobowe • wanna lub prysznic • WC • TV • sejf (płatny)\nRestauracje i bary • restauracja "Restaurante Hotel Marte": rodzaje kuchni: międzynarodowa\n• bar koktajlowy "Salón Cocktail-Bar Dry Martini": za opłatą


Jaki samochód kupić? - Forum praca za granicą darmowe ogłoszenia o prace ForumPraca.pl\nRejestracja: 21 mar 2017, 15:37\n30 mar 2017, 06:51\nZastanawiasz sie nad kupnem nowego samochodu ale nie wiesz jaki wybrać? Może dobrym pomysłem była by honda? To solidne i praktycznie nieawaryjne samochody, które możesz nabyć w dobrej cenie w Honda plaza w Warszawie!\nHonda? No nie wiem, przeciez to nie są za dobre auta.\nRejestracja: 15 kwie 2017, 14:19\n19 kwie 2017, 23:48\naniaola37 pisze: Hmm ja bym sie nie sugerowała samą jedną marką. Bardziej poszłabym w konkretny model i nawet porównywała wśród fordów, oplów itp. Polecam Ci zajrzeć na portal https://imoto.zone/ i tam się poradzić w tej kwestii. Jest tam pełno właścicieli samochodów więc na pewno dostaniesz jakąś poradę.\nznam ją bardzo fajna stronka;) ma wiele ciekawych opcji\n21 kwie 2017, 08:05\nKażdy kupi taki, jaki mu się będzie podobał, cięzko coś doradzić.\n25 kwie 2017, 23:19\nJa się bardzo sugerowałam przy zakupie mojego seata z salonu http://www.bednarek.seat-auto.pl/ opinią mojego narzeczonego. On się świetnie zna na samochodach, wiedział jakie pytania zadawać, jakie rozwiązania są najlepsze a czego się wystrzegać. Ostatecznie zdecydowałam się na model Seat Leon ;)\nRejestracja: 26 kwie 2017, 11:56\nSkontaktuj się z tronix55\n26 kwie 2017, 11:58\nPolecam BMW, są różne opinie na jego temat ale na prawdę auto warte polecenia.\nRejestracja: 27 kwie 2017, 06:03\n27 kwie 2017, 06:12\nJa jestem fanem audi i mam nadzieję sobie kiedyś kupić takie auto.\nHm... A ja się podłącze z nieco innym tematem. Czy wiecie może gdzie można kupić jakieś porządne opony do Audi? Tam gdzie podlinkowałem jest całkiem fajny wybór (ogólnie Pirelli to świetna marka) ale można znacie coś jeszcze wartego uwagi?\n08 maja 2017, 03:28\nAUdi są super, kiedyś widziałem mnóstwo dobrych ofert na auta poleasingowe na stronce raiffeisen wiec moze poleasingówke warto kupic?\nChodzi o samochód osobowy, czy dostawczy/ciężarowy? Jeśli o osobowy, to mogę polecić Opla Astra Sedan i Toyotę Corolla, a jeśli o dostawczy, to Fiata Ducato (to firmy będzie idealny), z kolei z ciężarowych warte uwagi są te od Iveco, Scania i Volvo - jeśli szukacie ciężarowego, to zabudowy do takiego znajdziecie tu http://plandex.pl


Dorcel Venus Balls kulki gejszy różowe - Secret Delivery - sklep internetowy z gadżetami, zabawkami i akcesoriami erotycznymi dla kobiet, mężczyzn i par\nDorcel Venus Balls kulki gejszy różowe\nVenus Balls kulki gejszy\nZamawiając przez telefon podaj kod tego produktu: 1847\nDorcel Venus Balls kulki gejszy przeznaczone do ćwiczeń poprawiających kondycję, kontrolę i elastyczność mięśni Kegla odpowiedzialnych między innymi za prawidłowe trzymanie moczu oraz za odczuwanie przyjemności podczas seksu. Rekomendowane są dla kobiet dojrzałych, dla kobiet po porodzie oraz wszystkich które potrzebują wzmocnienia osłabionych mięśni dna miednicy i zwiększenia ich elastyczności. Są kulkami drgającymi, mają w środku ruchomy ciężarek który podczas ruchu ciała stymuluje mięśnie do naprzemiennego zaciskania się i rozluźniania. Wykonane zostały z gładkiego silikonu i dekoracyjnego, błyszczącego tworzywa ABS. Są łatwe do utrzymania w higienicznej czystości. Więcej informacji o tym jak prawidłowo ćwiczyć z kulkami gejszy, jak je czyścić oraz czym kierować się przy ich zakupie, znajdziesz w naszym poradniku.\nBardzo fajny dodatek do ćwiczeń mięśni kegla. Sprawdzają się świetnie. Odjęta jedna gwiastka, ponieważ silikon a kulki nie są sklejone, trzeba między nimi przy odstających miejscach dokładnie czyścić.\nŚwietny zakup dla początkujacych. Towar renomowanej firmy, świetnej jakości. Można wykorzystać do zabaw erotycznych, jak i ćwiczeń mięsni Kegla. W przypadku tego drugiego niezbędne są najpierw ćwiczenia bez kulek gejszy, gdyż bez tego wypadają :-)


HOROSKOP codzienny na ŚRODĘ 14 listopada! Licho nie śpi, kto powinien uważać...? - Miejski serwis informacyjny: Środa Śląska, Kostomłoty, Malczyce, Miękinia, Udanin\nHOROSKOP codzienny na ŚRODĘ 14 listopada! Licho nie śpi, kto powinien uważać...?\nData publikacji: 2018-09-03, Data modyfikacji: 2018-11-14\nCodziennie na portalach naszemiasto.pl znajdziecie świeżutki, niczym ciepła bułeczka horoskop codzienny! A wszystko krótko, zwięźle i na temat. Dziś horoskop na ŚRODĘ, 14 listopada. Opisy są pod zdjęciami znaków w naszej galerii.\nPełna treść wiadomości na: srodaslaska.naszemiasto.pl/artykul/horoskop-codzienny-na-srode-14-listopada-licho-nie-spi-kto,4787037,galop,t,id,tm.html?kategoria=1


Najlepsze opcje dekoracji\nKiedy chcemy by wnętrze naszego mieszkania wyglądało fajnie trzeba coś w nim pozmieniać, dobrze wziąć pod uwagę jakieś dekoracje. Można wziąć pod uwagę szablony do malowania. To faktycznie super sprawa. Gdy to dostrzeżemy od razu będziemy wiedzieć, że to super sprawa. Na początku powinniśmy zdecydować się, jaki typ obrazka chcielibyśmy kupić.\nTagi: napis, dom, zdjęcie, kuchnia\nO aranżowaniu mieszkań możemy mówić dużo i długo. Zasad jest bez liku, poniżej zostaną opisane najważniejsze z nich. Każdy może dobrać coś dla siebie i aranżować tak jak lubi. Tematyka aranżowania wnętrz jest stara jak świat. Ludzie każdej epoki zastanawiali się jak mieszkać, których surowców jak też rozwiązań użyć by mieszkanko było funkcjonalne, konsekwentne i piękne.\nTagi: dom, mieszkanie, pokój, kuchnia, salon\nGranit od zawżdy stanowi podstawowy surowiec w budownictwie. Wynika to z tego, że jest jednym z najbardziej trwałych jak też mocnych budulców. Ponadto jest ekologiczny oraz nie wymaga wielu zabiegów konserwacyjnych, dzięki czemu nie trudno zachować jego wiecznotrwałe piękno.\nTagi: kuchnia, części, moc, IT, surowce\nAranżacja niewielkiej kuchni- zmory polskich wnętrz, zwłaszcza tych w blokach z lat siedemdziesiątych - może powodować wiele problemów. W jaki sposób ją umeblować, by znalazło się miejsce na ekwipunki, jakich potrzebujesz? Odpowiednio rozlokowana zabudowa, schładzarka mniejszych rozmiarów a także sprytnie schowane AGD pozwolą wygospodarować troszkę więcej powierzchni w małej kuchni.W myśl reguły "czarne wyszczupla", zrezygnuj z ciemnych sprzętów w niedużej kuchni. Zainwestuj w jasne barwy szafek i półek, w szafki podtynkowe (zobacz przykładowe).\nTagi: światło, kuchnia, AGD, pomieszczenie


Kategorie Producent: Arkady, Baltazar Fajto, Raster, Salix Alba | Cena: 50,00 zł - 100,00 zł - Sklep Fundacji Bęc Zmiana\nCo to jest typografia?\nCo to jest typografia? to zwięzły przewodnik po dyscyplinie będącej trzonem współczesnej komunikacji wizualnej. Ze względu na swój interdyscyplinarny charakter typografia nie posiada jednej definicji, z pewnością jednak ułatwia bądź utrudnia rozumienie i odbiór przekazu wizualnego.\nCo to jest projektowanie graficzne? to syntetyczny przewodnik po współczesnej grafice użytkowej i składających się na nią podstawowych elementach pracy projektanta. Autor przybliża najważniejsze zagadnienia od strony praktycznej, zarysowując jednocześnie ewolucję tej dziedziny na konkretnych przykładach.


Atlantic 57750.41.65B WORLDMASTER 130TH ANNIVERSARY - zegarek.net\n57750.41.65B Zegarek Atlantic WORLDMASTER 130TH ANNIVERSARY - męski\nCena: 3775 zł\nsprawdź Raty 0% 10 x 377.5 zł\nOpis zegarka Atlantic 57750.41.65B\nDzięki zastosowanemu w mechanizmie wachnikowi, Atlantic 57750.41.65B samoczynnie nakręca się, wykorzystując energię kinetyczną powstającą podczas ruchów ręki. 25 ozdobnych kamieni umieszczonych w mechanizmie zegarka pełni również ważną rolę łożysk w miejscach największego tarcia. Atlantic 57750.41.65B objęty jest 2-letnią gwarancją, która realizowana jest w serwisie centralnym producenta lub wyznaczonych do tego autoryzowanych serwisach.\nPowstała ograniczona liczba tych zegarków. Każdy egzemplarz dostał swój niepowtarzalny numer wybity na dekielku albo na rancie koperty. Jest więc czymś więcej, niż tylko zegarkiem – jest małym dziełem sztuki użytkowej. Niniejszy model to w 100% oryginalny Atlantic 57750.41.65B swiss made, którego warunki produkcji są ściśle określone w szwajcarskim prawie. Stonowany wygląd oraz uniwersalny rozmiar zegarka, będą dobrym wyborem dla wszystkich miłośników klasyki. Przemyślane wzornictwo, wysoka jakość użytych materiałów i dbałość o każdy szczegół wykonania tworzą prawdziwe zegarmistrzowskie dzieło sztuki.\nProducent zdecydował się tutaj na czarny odcień tarczy. Cyferblat w odcieniach szarości stanowi doskonałe, minimlistyczne tło dla pozostałych, bardziej wyrazistych elementów stylizacji. Jest doskonałym wyborem dla osób stawiających na casualowy i smart casualowy styl. Klasyczna wskazówki oznaczając upływem czasu i sprawią, że odczyt czasu łatwy i bezproblemowym.\nOpinie o zegarku Atlantic 57750.41.65B WORLDMASTER 130TH ANNIVERSARY\nZegarek super, bardzo fajnie się nosi, super wykonanie, polecam zakup\nAtlantic 57750.41.65B 3775.00zł


Fotel obrotowy Q-707 czarny biurowy Signal nowoczesne meble Signal - Sklep meblowy euroforma.pl\n» Fotel obrotowy Q-707 czarny biurowy Signal\nKod produktu: OBRQ707C\nElegancki biurowy fotel obrotowy Q-707\nFotel Q-707 od Signal Meble został zaprojektowany z myślą o komforcie pracy biurowej i nauki. Fotel wykonany został z elegancko prezentującej się tkaniny w połączeniu z siatką. Fotel posiada mechanizm tilt oraz wygodne wysokie oparcie z zagłówkiem. Regulowane podłokietniki zapewniają odpowiednie rozluźnienie dla rąk i ramion. Fotel Q-707 to doskonała propozycja do nowoczesnego biura, gabinetu, pokoju ucznia lub studenta. Niebanalny fotel obrotowy urozmaici wystrój wnętrza w stylu nowoczesnym i loftowym.\nMateriał: tkanina + siatka/ tworzywo\nobszerny fotel tapicerowany tkaniną i siatką


B. Budka: Koalicja Obywatelska jest gotowa na każdy termin wyborów - RadioMaryja.pl\nJesteś tutaj: Strona główna / Informacje / Polska / B. Budka: Koalicja Obywatelska jest gotowa na każdy termin wyborów\n28 maja 2020 07:50 /w Informacje, Polska\nZażenowanie budzi fakt, że o dacie wyborów mówi prezes rządzącej partii, zwykły poseł, a nie marszałek Sejmu; Koalicja Obywatelska jest gotowa na każdy termin wyborów; liczą się zasady, a nie sama data – mówi lider PO Borys Budka.\nOdnosząc się do tego wystąpienia lider Platformy Obywatelskiej ocenił, że Jarosław Kaczyński próbuje ukryć „olbrzymią kompromitację jego formacji politycznej”, związaną z tym, że po raz pierwszy w historii Polski nie odbyły się wybory.\n„Całkowitą odpowiedzialną za ten chaos i prawny, i organizacyjny ponosi obóz Zjednoczonej Prawicy” – podkreślił.\nBorys Budka podkreślił, że Senat ma obowiązek w sposób rzetelny i merytoryczny pracować nad rozwiązaniami, które są proponowane przez obóz rządzący. Zwracał przy tym uwagę, że w Sejmie nie było merytorycznej pracy nad ustawą ws. organizacji wyborów prezydenckich w 2020 r., nie było posiedzenia komisji, ustawę przyjęto w ekspresowym tempie i bez opinii ekspertów.\n„Dlatego teraz Senat po raz kolejny zastępuje Sejm” – zaznaczył.\nPolityk podkreślił, że nie może być tak, że publikacja uchwały PKW z 10 maja uzależniona jest od prac Senatu.\n„Gdyby iść tym tokiem rozumowania, premier Morawiecki nie opublikowałby uchwały PKW przez najbliższe dwa lata i co? Nie mogłyby się odbyć wybory prezydenckie? Nie można doprowadzać rzeczywistości do takiego absurdu” – mówił Budka.\nTakże kwestia terminu wyborów – mówił Budka – powinna być konsultowana z PKW i z samorządowcami.\n„W mojej ocenie wybory – w oparciu o to, co mówią samorządowcy – powinny odbyć się w połowie lipca, żeby były one dobrze przygotowane. Natomiast jako KO jesteśmy gotowi na każdy termin wyborów. Deklaruję, że te wybory wygra Rafał Trzaskowski jako kandydat KO” – podkreślił.\nZapewnił, że jeśli wybory będą uczciwe i bezpieczne to KO będzie brała w nich udział bez względu na datę.\n„Liczą się zasady, a nie sama data” – dodał.\nTagi: Borys Budka, Koalicja Obywatelska\nUSA wycofają kolejne zezwolenia na współpracę nuklearną z Iranem CBA zatrzymało cztery osoby, które miały posłużyć się fałszywymi fakturami...


Roberto's Taco Shop, Las Vegas - recenzje restauracji - TripAdvisor\nWyszukaj Stany Zjednoczone›Nevada (NV)›Las Vegas›Las Vegas Restauracje›Roberto's Taco Shop\nNr 1 282 wśród 3 895 Restauracje w lokalizacji Las Vegas $\nPokaż też MapaSatelitarna Aktualizacje mapy są wstrzymane. Przybliż, aby zobaczyć zaktualizowane informacje. Wyzeruj przybliżenie Trwa aktualizowanie mapy… Wróć do mapy Znajdź trasę 6820 W Flamingo Rd Ste D, Las Vegas, NV 89103-2036 +1 702-876-2353\nWyczyść wszystko Zacznij pisać recenzję lokalizacji Roberto's Taco Shop Kliknij, aby ocenić\nTrwa aktualizowanie listy... Roberto's Taco Shop — podobne obiekty, przeglądane przez podróżnych\nByłeś(-aś) w Roberto's Taco Shop? Podziel się wrażeniami! Napisz recenzję\n6820 W Flamingo Rd Ste D, Las Vegas, NV 89103-2036 Lokalizacja:\nOto pytania, które zadawali klienci, wraz z odpowiedziami przedstawicieli i innych klientów obiektu Roberto's Taco Shop\n1 pytanie Zadaj pytanie Pytania? Uzyskaj odpowiedzi od pracowników i klientów obiektu Roberto's Taco Shop.\nWskazówki dotyczące publikacji Otrzymuj powiadomienia o nowych odpowiedziach na Twoje pytania. Zadaj pytanie Zazwyczaj zadawane pytania: Czy w ofercie są posiłki bezglutenowe? Czy w obiekcie obowiązują zasady dotyczące ubioru? Czy psy mogą przebywać na zewnętrznym patio? W pobliżu obiektu Roberto's Taco Shop Najlepiej oceniane atrakcje w pobliżu 20 recenzje(-i) The Whiskey Attic\n8 recenzje(-i) Desert Breeze Park\n47 recenzje(-i) Count's Vamp'd\nPrzeglądaj wszystkie atrakcje Najlepiej oceniane restauracje w pobliżu 159 recenzje(-i) Forte\n6 recenzje(-i) Prince Restaurant\n5 recenzje(-i) D'Pinoy Joint