Bracia polscy w Śmiglu – STOLICE WIELKOPOLSKIEGO PROTESTANTYZMU\nBracia polscy w Śmiglu w XVI-XVII wieku\nWygłaszając w 1953 roku wykład inauguracyjny na nowy rok akademicki w Uniwersytecie Poznańskim prof. Stanisław Szczotka nie bez głębszej racji skonstatował: „Dzieje arianizmu w Wielkopolsce proszą się o krytyczne opracowanie, wszelkie dotychczasowe wiadomości na ich temat są tylko luźnymi fragmentami wspaniałej mozaiki życia braci polskich” . Istotnie z perspektywy połowy ubiegłego już stulecia zagadnienie to pozostawało opracowane fragmentarycznie w postaci kilku drobnych przyczynków oraz mocno przestarzałych prac kronikarskich. Pierwsze publikacje poświęcone dziejom wielkopolskiego antytrynitaryzmu powstały bowiem w 1 połowie XVIII stulecia i były wyrazem zainteresowań historycznych lokalnych duchownych ewangelickich, Fryderyka Samuela Lauterbacha ze Wschowy oraz Marcina Adelta ze Śmigla. Przełom XIX i XX wieku przyniósł oparte na naukowym warsztacie artykuły autorstwa Teodora Wotschkego, Ernesta Luckfiela, a nieco później Stanisława Kota i Ludwika Chmaja. W ostatnim półwieczu, pomimo pojawienia się wartościowych opracowań m.in. Lecha Szczuckiego i Jolanty Dworzaczkowej, postulat stworzenia monografii zagadnienia nie został zrealizowany. Pozostaje zatem wyzwaniem dla współczesnego pokolenia badaczy.\nNiniejszy artykuł nie aspirując do dogłębnego omówienia tematyki dziejów braci polskich w Wielkopolsce, w tym zwłaszcza ich ośrodka w Śmiglu, stara się przedstawić ogólną, choć możliwie pełną panoramę ich aktywności. Rozpocząć wypada od kwestii terminologicznych. Prezentowana wspólnota wyznaniowa występowała w źródłach pod różnymi określeniami, z których niektóre miały w XVI i XVII wieku charakter prześmiewczy lub obraźliwy. Należały do nich nazwy takie jak: nowochrzczeńcy, nurki (od „ponurzenia”) czy też anabaptyści (kalka z łac. anabaptista – ponownie ochrzczony), odnoszące się do praktykowanego przez jej członków chrztu w wieku świadomym. Trzeba jednak nadmienić, że poza wspólnym odrzuceniem praktyki chrztu niemowląt (antypedobaptyzm) zwolennicy tego postulatu w innych kwestiach byli bardzo zróżnicowani. W konsekwencji wielkopolscy bracia polscy nie utożsamiali się bynajmniej ze śląskimi czy morawskimi anabaptystami. Charakter deprecjonujący miało również przypisywane im określenie – arianie lub też nowo-arianie. Sugerowało ono bliski związek ich poglądów z doktryną wczesnochrześcijańskiego teologa Ariusza (IV wiek), uznaną za nieprawomyślną. W rzeczywistości nowożytni arianie nie byli bynajmniej kontynuatorami starożytnego arianizmu, dzieląc z nim jedynie niektóre założenia dotyczące nieuznawania dogmatu Trójcy św. (antytrynitaryzm). Mianem, które pojawiło się jeszcze w początkach XVII wieku i trafniej charakteryzowało ich przekonania był termin socynianie. Powstał on od nazwiska włoskiego teologa antytrynitarnego Fausta Socyna, który osiedliwszy się w 1579 roku w Polsce nadał zróżnicowanemu doktrynalnie do tego czasu ruchowi spójny ideowo oraz organizacyjnie charakter. Rzecz jasna nie wszyscy polscy czy litewscy antytrynitarianie utożsamiali się z jego poglądami, trudno też fazę rozwoju ruchu przed pojawieniem się Socyna nazwać socynianizmem. Określenie to stało się jednak szeroko rozpowszechnione pomimo, że sami zwolennicy Socyna nie posługiwali się wobec siebie tą nazwą. Inny termin definiował ich pod kątem teologii jako unitarian (łac. unitas – jedność), gdyż uznawali oni Boga w jednej osobie (unitarianizm). Oni sami nazywali siebie chrystianami lub braćmi. W zależności czy zamieszkiwali Koronę czy Wielkie Księstwo Litewskie używali miana – bracia polscy lub bracia litewscy. A ponieważ posługiwali się w swych pismach łaciną jako ówczesnym ponadnarodowym językiem komunikacji utrwalił się termin Fratres Poloni, czyli bracia polscy (niem. Polnische Brüder), który stał się ich nazwą własną .\nKwestią stosunkowo mało rozpoznaną pozostaje geneza oraz najwcześniejszy okres funkcjonowania ariańskiego ośrodka w Śmiglu przypadający na ostatnie dekady wieku XVI. Wokół tych zagadnień obrosło szereg popularnych, ale niekoniecznie zgodnych z rzeczywistością, mitów historycznych. Jednym z nich było upatrywanie źródeł powstania wielkopolskiego arianizmu we wcześniejszym ruchu anabaptystów. Rzeczywiście, w 1535 roku po wydaniu skierowanych przeciwko anabaptystom mandatów króla Czech Ferdynanda wielu z nich zdecydowało się emigrować na tereny Rzeczypospolitej, a także Prus Książęcych. Pomimo oficjalnego zakazu królewskiego wpuszczania w granice „bezbożnej i zbrodniczej sekty anabaptystów” ich grupy zdołały osiedlić się w dobrach prywatnych szlachty na Lubelszczyźnie, Wołyniu i w Wielkopolsce.\nZwłaszcza ten ostatni region okazał się korzystny dla trwałego osiedlenia się. Działo się tak pomimo oficjalnego protestu kapituły poznańskiej z lipca 1537 roku . Czynnik ekonomiczny okazał się silniejszy od obaw przed społecznymi czy religijnymi niepokojami, o które posądzano anabaptystów. W rezultacie pojawili się oni również w miastach prywatnych takich jak Śmigiel, ale i królewskich, m.in. we Wschowie i Międzyrzeczu. Przywódcą śląskich anabaptystów, którzy w 1535 roku napłynęli do Wielkopolski był Gabriel Ascherham, który osiadł w okolicy Wschowy (lub nawet w samym mieście). Pozostawał on tam, kierując uznającymi jego autorytet niewielkimi gminami tzw. gabrielowców, aż do swej śmierci w 1545 roku . Choć jest możliwe, że Ascherham był zwolennikiem idei antytrynitaryzmu , to nie zainicjował on wielkopolskiego arianizmu, który pojawił się znacznie później. Zaś po jego śmierci związane z nim wspólnoty powróciły do jedności z gminami na Morawach, te zaś zachowywały daleko idącą rezerwę wobec ruchu braci polskich. O tym, że morawscy anabaptyści cieszyli się wśród wielkopolskich chłopów znacznym szacunkiem świadczy misja czterech wysłanników z Moraw, którzy w 1579 roku w okolicach Kowalewa i Dryżyny agitowali za przyłączeniem się do ich wspólnot i wyjazdu na Morawy. Zatrzymani przez okoliczną szlachtę zostali, dzięki poparciu chłopów, zwolnieni . Jeśli postulaty ideowe głoszone przez morawskich czy śląskich anabaptystów zyskiwały aprobatę polskich (w tym także wielkopolskich) antytrynitarian, to działo się tak nie poprzez ich zewnętrzne masowe propagowanie, ale zainteresowanie i podatność na nie poszczególnych przedstawicieli polskich i litewskich arian.\nInnym elementem mitu „założycielskiego” miała być osoba kasztelana bieckiego Stanisława Cikowskiego jako rzekomego założyciela i patrona gminy śmigielskiej. Pierwszy na znanego w Małopolsce przywódcę szlachty ariańskiej wskazał wspomniany Marcin Adelt. Ten śmigielski duchowny ewangelicki, wykazujący spore zainteresowania naukowe na polu historii, popełnił jednakże błąd utożsamiając ze sobą dwie różne osoby. Małopolski Stanisław Cikowski, herbu Radwan, wywodził się z gniazda rodowego, którym były Cikowice pod Bochnią w ziemi krakowskiej. Był rzeczywiście jednym z pierwszych szlacheckich zwolenników wyłaniającego się w 1563 roku z łona małopolskiego kalwinizmu nurtu heterodoksji unitariańskiej. Nie posiadał natomiast dóbr w Wielkopolsce, nie jest też znana na tym obszarze jego działalność jako urzędnika. Zaangażowanie w ruch antytrynitarny w Małopolsce oraz nazwisko występujące wśród wielkopolskiej szlachty mogły omyłkowo sugerować, że był on patronem również zboru w Śmiglu .\nPostacią, którą należy wiązać z tą ariańską wspólnotą, był w rzeczywistości Jan Cikowski vel Cykowski, herbu Gryf, z rodu wywodzącego się z Cykowa w powiecie kościańskim. W 1565 roku nabył on od Wacława Leszczyńskiego jego część Śmigla wraz z wsiami Nietążkowo i Unino. Kilka lat później, w 1570 roku, odkupił od braci Kaspra i Jerzego Śmigielskich ich dział miasta wraz z przyległościami . Pomimo, iż wciąż był on właścicielem cząstkowym można upatrywać w nim faktycznego założyciela i patrona wspólnoty ariańskiej.\nWspomniana już kwestia pochodzenia wyznawców antytrynitaryzmu w mieście dotyka genezy tej wspólnoty. Czy rzeczywiście śmigielscy arianie to ludność napływowa, przybyła w wyniku emigracji ze Śląska? Wiele wydaje się wskazywać, że była to ludność pochodząca z innych miast wielkopolskich, w których arianie napotkali na utrudnienia w praktykach religijnych. W 1566 roku próbę głoszenia idei antytrynitarnych w Poznaniu, podjął Marcin Czechowic wspierany przez wspólnoty ariańskie na Kujawach. W dniu 19 maja bezskutecznie próbował on wywołać publiczną dysputę podczas nabożeństwa zboru luterańskiego gromadzącego się w pałacu Górków przy ul. Wodnej. Ewangelicki kaznodzieja Mikołaj Gliczner nie dopuścił jednakże do tak ostentacyjnego propagowania doktryny braci polskich. Następnego dnia kujawscy arianie próbowali zorganizować spotkanie w jednym z domów na przedmieściu, lecz i ta misja zakończyła się niepowodzeniem. Na skutek interwencji wojewody poznańskiego Łukasza Górki oraz poznańskiego sędziego ziemskiego Baltazara Strzeźmińskiego, będącego również wyznania luterańskiego, władze miasta zmusiły Czechowica i jego towarzyszy do opuszczenia Poznania . Prawdopodobnie przyczyną tak zdecydowanych działań ze strony przedstawicieli szlachty luterańskiej była nie tyle sama próba agitacji ariańskiej w stolicy Wielkopolski, ale fakt najścia na prywatną kamienicę Górków.\nMiejscowi arianie gromadzący się niejawnie, utrzymali się co najmniej do wiosny 1572 roku, gdy działania skierowane przeciw nim podjął na dworze Zygmunta Augusta legat papieski i nuncjusz Giovanni Francesco Commendone. Edykt królewski wystosowany 5 kwietnia do starosty generalnego Wielkopolski zakazał tolerować tak szkodliwą herezję, a jej wyznawców zmusić do opuszczenia miasta. W przyszłości zaś, gdyby ponownie się pojawili, mieli być więzieni i oddawani pod sąd .\nGrupa poznańskich arian mogła wówczas przenieść się do Śmigla oraz Kościana. W tym ostatnim funkcjonowali, pomimo że starostą był zwolennik kontrreformacji Wojciech Czarnkowski, brat ówczesnego biskupa poznańskiego. Nie jest zatem prawdziwe przypuszczenie, że pojawili się oni w Kościanie dopiero za czasów następnego starosty . Ich prawdziwa konfesja okryta była przez jakiś czas tajemnicą, ale za namową sekretarza królewskiego Jana Powodowskiego, Stefan Batory mandatem z 12 grudnia 1576 roku wezwał Czarnkowskiego do usunięcia arian z Kościana . Śmierć Czarnkowskiego stanęła tymczasem na przeszkodzie realizacji tego mandatu. Kościańscy antytrynitarianie utrzymali się w mieście za zgodą nowego, od 1577 roku, miejscowego starosty, luteranina Andrzeja Górki (młodszego brata Łukasza). Prawdopodobnie zadecydował o tym czynnik ekonomiczny, a nie wyznaniowy. Jako starosta kościański Górka tolerował ich obecność pod pozorem, że jest to ludność luterańska, ale niebawem skierowano przeciw nim następne działania restrykcyjne. 14 czerwca 1577 roku król skierował do Górki kolejny mandat w tej kwestii . Sprawa odwlekała się na rok następny, tym razem kolejny nuncjusz papieski Vincenzo Laureo osobiście interweniował u króla Stefana Batorego, oczekując usunięcia „anabaptystów” z Kościana. Wedle jego słów, monarcha „z wielką gorliwością zaproponował znalezienie sposobu na to święte dzieło bez rozgłosu” . Widocznie jednak Górka zabiegał o pozostawienie arian w mieście, skoro interwencja nie przyniosła początkowo zamierzonego dla strony katolickiej skutku.\nWłaściwymi inicjatorami antyariańskich działań byli duchowni diecezjalni, bracia Powodowscy, Jan – prepozyt poznański i kanonik gnieźnieński oraz Hieronim – kanonik poznański. Pierwszy z nich pełnił także obowiązki kościańskiego proboszcza dokonując skutecznej rekatolicyzacji tamtejszej parafii . Niewielka liczebnie grupa antytrynitarian nie poddawała się widocznie tym działaniom, stąd próba usunięcia ich z miasta. Jak pisał do H. Powodowskiego 22 czerwca 1579 roku kanonik płocki i sekretarz wielki koronny Hieronim Rozdrażewski: „Ponieważ poprzednie mandaty królewskie nie wystarczają, przeto za staraniem głównie nuncjusza uzyskaliśmy mandat nowy”. Sądząc na podstawie następnych znanych zapisów źródłowych kościańscy arianie i tym razem oparli się jego skutecznej egzekucji.\nKolejny bowiem przedstawiciel Stolicy Apostolskiej Giovanni Andrea Caligari podjął zabiegi u króla w sprawie usunięcia arian z miasta królewskiego. 19 maja 1581 roku Stefan Batory wystosował mandat do starosty wzywający do usunięcia bez rozgłosu wszystkich antytrynitarian z Kościana . Miejscem ich schronienia stał się w sposób naturalny pobliski Śmigiel, będący miastem prywatnym. Sprzyjał temu również fakt, że w tym ostatnim wspólnota ariańska funkcjonowała jeszcze od lat 70. XVI wieku.\nIntrygującym zagadnieniem jest pochodzenie etniczne tej grupy wyznaniowej. Mandat królewski z 1581 roku zawierał nazwiska kościańskich arian. Byli to Lepka, Grenda, Wywal, Kopeć, Miszke, Łepczyna, Linke i Herbstaniczka. Na tej podstawie można sądzić, że zbór ariański posiadał mieszany, polsko-niemiecki skład etniczny. Potwierdza to także fragment nieco późniejszej korespondencji wystosowanej w 1591 roku przez unitariańskiego kaznodzieję w Śmiglu, Krzysztofa Ostorodta. Pisał on: „Mamy u siebie starszyznę, to jest nauczycieli, dozorców i sługi ubogich według brzmienia Pisma św. Napomnienia (o) ile można, odbywają się codziennie wraz z publicznymi modłami, dziękczynieniem i śpiewaniem według nauki Pawła w języku zrozumiałym, Polakom po polsku, Niemcom po niemiecku” . Nie tylko śpiew i czytania tekstu Biblii, ale również wygłaszanie kazań w obu językach wymagały zaangażowania przez gminę dwóch kaznodziei – polskiego i niemieckiego.\nPostacią, która odegrała prawdopodobnie istotny wpływ na ukształtowanie się śmigielskiej gminy antytrynitarian, był Adam Neuser. Początkowo kalwiński pastor w Heidelbergu, przeszedł następnie na pozycje ariańskie i w 1570 roku zapowiedział w liście skierowanym do sułtana Selima II możliwość dokonania konwersji na islam w zamian za turecką protekcję. Wywołało to reakcję władz świeckich i duchownych, w wyniku czego Neuser musiał szukać schronienia poza granicami Rzeszy. W końcu 1571 roku przez Czechy i Śląsk dotarł do Polski, zatrzymując się w Śmiglu i korzystając z pomocy zboru ariańskiego . Przez pewien czas pełnił obowiązki tamtejszego niemieckiego kaznodziei (prawdopodobnie także w Kościanie) , zanim nie został zmuszony edyktem królewskim Zygmunta Augusta wydanym 5 kwietnia 1572 roku (o który zabiegali również polscy kalwiniści) do opuszczenia miasta i terytorium Rzeczypospolitej. Dziesięć dni później zawitał do Krakowa, skąd udał się w dalszą podróż do Siedmiogrodu, a następnie Stambułu. Wiadomo, że przebywając w Polsce Neuser dwukrotnie posyłał do Heidelbergu listy w obronie uwięzionego za przekonania religijne współwyznawcy Johanna Sylwana. Ponieważ pobyt w Krakowie był bardzo krótki, należy przyjąć, że Neuser wystosował je będąc jeszcze w Śmiglu .\nPierwszym polskim kaznodzieją ariańskim w tym mieście był Jan Krotowicz, występujący w niektórych źródłach jako Krotowski (Crotovius) . Jednak poświadczona forma łacińska Crotovicius i jej spolszczona wersja Krotowicjusz przemawiają raczej za postacią: Krotowicz (względnie Krotowic). Potwierdza to zresztą zapis w XVII-wiecznej kronice polskiej reformacji autorstwa Wielkopolanina, Andrzeja Węgierskiego. W jego szczegółowym wykazie duchownych protestanckich pojawia się wzmianka o Janie Krotowiczu, ariańskim ministrze w Śmiglu, a potem w Kiejdanach . Niestety, o jego wczesnej działalności brak jakichkolwiek informacji. Prawdopodobnie mógł być związany z gminą ariańską już w 1572 roku, choć brak na to bezpośrednich dowodów. Niewątpliwie dobrze wykształcony, co poświadcza Węgierski przypisując mu stopień akademicki (magister atrium), dał się poznać Krotowicz jako wymowny antykatolicki polemista.\nW XVII-wiecznym rękopisie pochodzącym z kolegium unitariańskiego w Koloszwarze, opisującym publiczne dysputy prowadzone przez arian w Rzeczypospolitej, znalazła się wzmianka poświęcona jego postaci. Miał to być „człowiek uczony i logik dobry”, posługujący się umiejętnie łacińskim językiem i terminami akademickimi . W dniu 3 października 1581 roku uczestniczył w dyspucie dotyczącej dogmatu Trójcy Świętej m.in. z hiszpańskim jezuitą Alfonsem de Pisa (Pisanus), wykładowcą w poznańskim kolegium swego zgromadzenia. Po paru dniach dysputację kontynuowano w obecności szlachty na zamku poznańskim . Do kolejnej publicznej polemiki doszło z udziałem Krotowicza 27 grudnia 1581 roku, tym razem w miejscu zgromadzeń zboru śmigielskiego, a adwersarzem był kanonik poznański Hieronim Powodowski. Strona katolicka zadbała następnie o wydanie treści tej dysputy. W druku zatytułowanym Disputacja Księdza Hieronima Powodowskiego z ministrem zboru nowokrzczeńskiego Śmigielskiego Janem Krotowicjuszem znalazł się passus dotyczący omawianej wcześniej migracji arian do Śmigla. Powodowski przedstawiając argumenty, dla których zdecydował się na debatę, wymienił i ten, „iż te osoby, które się tu z Kościana między was przeprowadziły, pragnęły tego, abych przy bytności ich z tutejszym ministrem waszym o tych różnicach (wiary) rozmowę miał” .\nKrotowicz sprawiał kłopoty także we własnym środowisku wyznaniowym. Nie wiadomo, czy pod wpływem pism Szymona Budnego, czy też osobistego kontaktu z Adamem Neuserem, stał się zwolennikiem nonadorantyzmu, kierunku negującego cześć okazywaną Chrystusowi. Ponadto w kazaniach posługiwał się jedynie Starym Testamentem, co budziło obawę o uleganie przezeń wpływom tzw. judaizantów. Jego kontrowersyjne – nawet dla unitarian – poglądy poddane zostały ocenie podczas generalnego synodu unitariańskiego w małopolskim Rakowie 10 maja 1580 roku. Mimo że dość długo opierał się perswazjom, ostatecznie wyrzekł się swych przekonań . Na tymże synodzie miał też śmigielski kaznodzieja sposobność poznać Fausta Socyna, uczestniczącego w synodzie po raz pierwszy od przyjazdu do Polski.\nW rękopisie z Koloszwaru znalazł się zapis dotyczący dysputacji stoczonej w Poznaniu z jezuitami przez Krotowicza, który „syllogizmami potężnemi oppugnował i tak potężnie przez kilka godzin, że ich dobrze zapocił, a nie ustąpił od żadnego swego argumentu” . Polemika z poznańskimi jezuitami niewątpliwie silnie absorbowała uwagę Krotowicza, skoro w liście do Socyna z 1583 roku zachęcał go , aby odpowiedział na dzieło kanonika poznańskiego Gabriela Eutropiusa skierowane przeciw unitarianom .\nW 1584 roku Krotowicz z nieznanych przyczyn opuścił Śmigiel, przenosząc się do Kiejdan na Żmudzi w Wielkim Księstwie Litewskim i obejmując tamtejszy zbór ariański. Dalsze jego losy pozostają nieznane. Zmarł prawdopodobnie przed 1598 rokiem, kiedy ministrem kiejdańskim był już niejaki Blastus , być może spokrewniony z rodziną drukarzy działających w Wilnie i Lubczu.\nNieustabilizowana w początkowym okresie sytuacja zboru ariańskiego w Śmiglu miała również związek ze słabością szlacheckiego patronatu, spoczywającego jedynie na rodzinie Cikowskich. Dodatkowo ich pozycję utrudniała współwłasność. Właścicielami Śmigla i dóbr podmiejskich byli w latach 70. XVI wieku, oprócz Cikowskich, luteranie Rozdrażewscy oraz katolicka rodzina Śmigielskich. Po śmierci Jana Cikowskiego (przed 1575) wdowa, Zofia z Żegrowskich borykała się z kłopotami finansowymi wynikającymi z zaciągniętych długów . Położenie miejscowej gminy ariańskiej zmieniło się, gdy w 1586 roku bracia Jan i Stanisław oraz niepełnoletni jeszcze Piotr, synowie Jana Cikowskiego, swą część Śmigla i wsi Koszanowo oraz całe wsie Nietążkowo, Glińsko, Nowa Wieś i Unino sprzedali Andrzejowi Dudyczowi z Herebowic. Ten cesarski dyplomata, a także katolicki hierarcha diecezji Pecz na Węgrzech, złożył infułę i osiedlił się w 1567 roku w Polsce, uzyskując indygenat. Choć nigdy oficjalnie nie zadeklarował się jako arianin, pozostawał dyskretnym, ale i wpływowym protektorem Kościoła unitariańskiego. Zakup dóbr śmigielskich, dokonany już po opuszczeniu Rzeczypospolitej przez Dudycza w 1577 roku i zamieszkaniu na Morawach, a następnie we Wrocławiu, miał niewątpliwie na celu zachowanie wielkopolskiego ośrodka ariańskiego. Transakcja została bowiem dokonana pomiędzy przedstawicielami rodzin sprzyjających unitarianom.\nNabycie Śmigla przez Dudycza stanowi znaczącą cezurę, oddzielającą początkowy okres funkcjonowania zboru ariańskiego w tym mieście. Jak trafnie zauważył Ludwik Chmaj, znawca tematyki polskiego arianizmu, w początkach lat 80. XVI wieku wspólnota w Śmiglu, pozbawiona wybitniejszych przywódców, nie wybijała się wśród innych zborów antytrynitarnych funkcjonujących w Rzeczypospolitej. Pozycję tej społeczności niewątpliwie osłabiły wydarzenia, które nastąpiły wiosną 1582 roku. W wyniku pożaru, który nawiedził miasteczko drugiego dnia świąt Wielkanocy, 26 kwietnia tegoż roku, znaczna część zabudowy wraz ze świątynią katolicką spłonęła. Grupa mieszkańców uznała to za oznakę gniewu Boga, ciążącego na miejscowych arianach. W konsekwencji doszło do zamieszek na tle religijnym .\nNie jest do końca jasne, gdzie znajdowało się pierwotne miejsce zgromadzeń wspólnoty antytrynitarnej w Śmiglu i czy nie zostało ono zniszczone podczas wspomnianego tumultu. Z pewnością nie był nim wspomniany kościół parafialny, jak mylnie utrzymywali dawniejsi historycy stosunków wyznaniowych w Wielkopolsce . Niestety nic zgoła nie wiadomo o życiu duchowym zboru śmigielskiego w tym początkowym okresie, czyli przed 1586 rokiem. W przyswajaniu zasad swej wiary, prawdopodobnie korzystali członkowie z katechizmu ariańskiego, wydanego drukiem po polsku w Krakowie w 1574 roku .\nZapowiedzią korzystnych zmian było pozyskanie w 1584 roku jako ministra Słowa Andrzeja Lubienieckiego starszego . Można domniemywać, że stało się to nie tylko dzięki staraniom samych śmiglan, ale również trosce braci małopolskich o wzmocnienie wielkopolskiej wspólnoty. Decyzja o posłaniu Lubienieckiego do Śmigla mogła zapaść na synodzie odbywającym się w 1584 roku – w maju w Węgrowie lub – w październiku w Chmielniku. Poświadczałby to przypisany mu tytuł „generalnego diakona”, ustanowionego przez synod do pełnienia posługi w różnych miejscach. Andrzej, gruntownie wykształcony i obyty w meandrach polityki oraz kulisach życia dworskiego, wraz z młodszymi braćmi Stanisławem i Krzysztofem, około 1580 roku opuścił Kościół ewangelicko-reformowany dołączając do zwolenników antytrynitaryzmu. Jako przedstawiciel sytuowanej rodziny szlacheckiej z Lubelszczyzny daleki był on od doktrynalnego i społecznego radykalizmu starszego pokolenia działaczy ariańskich, wywodzących się nierzadko ze środowisk plebejskich.\nWyrazem pozycji śmigielskiego kaznodziei w Kościele unitariańskim było powierzenie mu przez synod w Chmielniku 13 października 1586 roku trudnej misji na rzecz uwolnienia rodziny Krzysztofa Ostorodta. Jego matka i siostry zostały zatrzymane w rodzinnym Goslarze pod zarzutem sprzyjania arianizmowi, skierowanym przez miejscowych duchownych luterańskich. Zaopatrzony w list wystosowany przez synod do władz miasta, Lubieniecki (wraz z seniorem zboru lubelskiego Janem Balcerowicem) udał się do Saksonii. Negocjacje zakończyły się sukcesem i wysłannicy powrócili wraz z uwolnionymi kobietami.\nMomentem przełomowym w dziejach ariańskiej wspólnoty w Śmiglu było uzyskanie patronatu Dudycza. Nie są znane kulisy tego przedsięwzięcia, a o jego genezie można zaledwie domniemywać. Po dwuletnim pobycie w Paskowie na Morawach (tuż przy granicy ze Śląskiem Cieszyńskim), w 1579 roku Dudycz przeniósł się z rodziną do Wrocławia. Rok później nawiązał korespondencję z osiadłym w Polsce Socynem. Kontakt korespondencyjny między nimi był ożywiony, doszło też do ich osobistego spotkania. Niestety ostatni zachowany list pochodzi z 1583 roku. Późniejsze, w tym te, które mogły rzucić nieco światła na kwestię zakupu dóbr śmigielskich, zostały świadomie pominięte – ze względu na obawę przed konsekwencjami ujawnienia ich zawartości – przez unitariańskich wydawców korespondencji Socyna jeszcze w XVII stuleciu . Stąd też dawniejsi badacze dziejów Śmigla, jak i biografii węgierskiego humanisty i dyplomaty dość długo gubili się w domysłach, co do tego w którym roku dokonano wspomnianej transakcji. Niektórzy domniemywali, że nastąpiło to jeszcze w 1567 roku. Inni, powołując się na dzieło Adelta, wskazywali na koniec roku 1583 lub początek 1584. Dzięki zapisom z akt grodzkich wiadomo, że nastąpiło to w 1586 roku, a transakcja opiewała na niebagatelną kwotę 33,2 tysięcy złotych polskich .\nJedynym potwierdzonym dowodem bytności Dudycza w Śmiglu jest jego list, wystosowany 21 czerwca 1586 roku do Piotra Monau, przybocznego lekarza Rudolfa II Habsburga w Pradze. Informował w nim m.in. o zakupie dóbr śmigielskich dokonanym – jak zaznacza – ze względu na żonę i dzieci . Wzmianka o wcześniejszym zainteresowaniu Dudycza ich nabyciem na przełomie lat 1583/1584 (z podaną przez Adelta datą kupna 24 stycznia 1584 roku) nie musi być bynajmniej fałszywa. Można założyć, że transakcja została dokonana wcześniej, zaś oficjalny wpis do ksiąg grodzkich z antydatowaniem uczyniono celowo. O przebywaniu Dudycza w Wielkopolsce jeszcze przed 1586 roku świadczy list wystosowany przez niego z nieustalonego bliżej miejsca (Śmigiel?) w listopadzie 1585 roku do wrocławskiego patrycjusza Mikołaja Rehdigera. Dudycz zwracał się w piśmie z prośbą o nadesłanie mu m.in. życiorysu założyciela zakonu jezuitów pióra Jana Piotra Meffei . W 1588 roku upadek kandydatury Maksymiliana Habsburga do tronu polskiego i klęska arcyksięcia w starciu pod Byczyną skomplikowała położenie Dudycza. Zaangażowany, obok swego szwagra kasztelana gnieźnieńskiego Jana Zborowskiego, w akcję dyplomatycznego poparcia odczuł boleśnie konsekwencje jej krachu. Droga do Śmigla była dla niego zamknięta, mógł też poważnie lękać się o los samej posiadłości . W marcu wytoczono wobec niego dochodzenia sądowe, cofnięte dopiero na skutek wstawiennictwa cesarza u króla Zygmunta III Wazy .\nNiezależnie od politycznych losów Dudycza, jego osoba odcisnęła znaczący wpływ na losach zboru unitariańskiego. To dzięki jego finansowemu wsparciu udzielonemu śmigielskiej wspólnocie zdołała ona wznieść na swe potrzeby dom zgromadzeń oraz szkołę. Zlokalizowanie miejsca nabożeństw zboru w kamienicy przy rynku („in circulo fori domum”) świadczyło wymownie o pozycji, jaką w Śmiglu uzyskał arianizm dzięki swemu protektorowi. Sam Dudycz, choć nie manifestował publicznie związków łączących go z wielkopolskim miasteczkiem, został upamiętniony w treści napisu epitafijnego jako „pan Śmigla” („dominus in Smigla”) . Zmarł we Wrocławiu na atak apopleksji 23 lutego 1589 roku.\nPrawdopodobnie jego osobie przypisać należy również powstanie i uposażenie tamtejszej ariańskiej szkoły . Znajdowała się ona w niewielkiej odległości od miejsca nabożeństw zborowych . Była to jedyna szkoła unitarian w Wielkopolsce, choć – jak twierdził jeden z dawniejszych badaczy polskiej kultury – „sławniejsza swym założycielem niż naukami” . O jej poziomie i oddziaływaniu nic pewnego powiedzieć nie można z powodu braku stosownych źródeł. Jednak nazwiska nieco późniejszych, znanych nauczycieli pozwalają sądzić, że mimo niewielkiej liczby uczniów przewijających się przez nią, dawała dobre podstawy do dalszego kształcenia.\nWydarzeniem, które odbiło się głośnym echem nie tylko w Wielkopolsce była konwersja na wyznanie unitariańskie Jana Capera . Ten ewangelicki duchowny, prawdopodobnie pochodzenia mieszczańskiego (łac. caper – kozioł), pełnił od 1560 roku funkcję luterańskiego ministra w Międzyrzeczu. Powołano go nawet na urząd wielkopolskiego superintendenta, z którego został w 1566 roku zdjęty ze względu na wyznawany kryptokalwinizm. W konsekwencji Caper zdecydował się na opuszczenie Kościoła luterańskiego, obejmując zbór konfesji reformowanej w Międzyrzeczu. Dalsza ewolucja przekonań skłoniła go w 1588 roku do kolejnej zmiany wyznania.\nSwój wybór potwierdził dokonując w Śmiglu 31 lipca tegoż roku praktykowanego we wspólnotach unitariańskich chrztu w wieku świadomym. Krok ten spotkał się z negatywnymi reakcjami katolików, kalwinistów i luteran , m.in. pastor Waleriusz Herberger ze Wschowy poświęcił temu wydarzeniu prześmiewczą satyryczną fraszkę . Przeprowadziwszy się do Śmigla Caper został drugim – obok Lubienieckiego – kaznodzieją miejscowego zboru. Podjął też aktywną działalność na rzecz propagowania idei antytrynitaryzmu. Podpisując się jako Jan Caprinus wystosował w grudniu 1589 roku list do świeckiego przywódcy litewskich kalwinistów Andrzeja Wolana. Opisując w nim historię swej konwersji wzywał go do pójścia tą samą drogą . Usiłował również Caper wywoływać publiczne dysputy teologiczne, domagając się przyznania mu głosu w trakcie odbywających się w Wielkopolsce synodów protestanckich.\nJego aktywność wywołała także polemiczne reakcje strony katolickiej. Odezwał się przeciw niemu jego wcześniejszy antagonista, poznański jezuita Adrian Junga. Swą wcześniejszą polemikę z 1586 roku wydał on pod tytułem Epistolae Joannis Capri pseudoministri solida confutatio (Poznań 1593) wraz z dodatkiem o katolickiej wykładni doktryny o transsubstancjacji autorstwa Wojciecha Emporyna. Junga dokonał prawdopodobnie teologicznej rewizji polskiego traktatu skierowanego przeciw doktrynie antytrynitarnej pióra cystersa z Przemętu Stanisława Ostrowskiego. Nosił on tytuł O prawdziwym Bostwie Jezu Chrysta Pana, a Boga naszego, przeciwko nowokrzczeńcom, a osobliwie Śmigielskim (Poznań 1588). Z jego treści wynika, że autor jeszcze w 1587 roku polemizował z tamtejszymi unitarianami, wygłaszając na miejscu dwa kazania. Niestety jest to jedyne źródło, w dodatku skąpo informujące o takowym wydarzeniu . Znany jest natomiast przebieg publicznej dysputy dotyczącej dogmatu Trójcy Świętej, jaką 3 czerwca 1591 roku stoczył w Śmiglu Ostrowski z miejscowym kaznodzieją ariańskim Andrzejem Lubienieckim. Odbywała się ona w katolickim kościele św. Wita i zakończyła dotkliwą porażką opata przemęckiego. Lubieniecki wykazał braki w wykształceniu i znajomości Pisma św. u swego adwersarza, a także błędy zawarte w wydanym przez niego antyariańskim traktacie .\nOpis tej dysputacji zamieszczony we wspomnianym już rękopisie koloszwarskim jest dosyć szczegółowy, sporządzony został bowiem przez samego Lubienieckiego. Relacja ta jest ze wszech miar interesująca, przynosi bowiem szereg szczegółów, dotyczących unitariańskiej wspólnoty w Śmiglu. Mowa jest m.in. o tym, że dyspucie przysłuchiwała się patronka zboru wdowa po Dudyczu. Rzeczywiście, Elżbieta ze Zborowskich Dudyczowa swym zaangażowaniem na rzecz wyznania unitariańskiego zyskała u współczesnych katolików niepochlebny przydomek „ariańskiej papieżycy” . Po śmierci męża w 1589 roku przeniosła się z dziećmi z Wrocławia do Śmigla zachowując majątek i patronat nad zborem. Z wyjątkiem najstarszego Andrzeja (syna z pierwszego małżeństwa A. Dudycza seniora z Reginą Straszówną), który został zadeklarowanym luteraninem , pozostałe młodsze potomstwo wzrastało w wyznaniu unitariańskim.\nOpis dysputacji śmigielskiej („disputatio Smiglensis”) zawiera również wzmiankę o udziale nie tylko miejscowych ewangelików i katolików, ale również grupy stu unitarian obojga płci, wśród których było kilku ze szlachty, a reszta to „lud pospolity, miejski” . Świadczy to o dość znaczącej grupie mieszczan śmigielskich w tamtejszym zborze. Wspólnota ta mogła rozwijać się nie tylko dzięki pojedynczym konwersjom mieszkańców, ale jak się wydaje, również na skutek napływu współwyznawców z zewnątrz. Wpływało to także na rozwój samego miasteczka . Jak podaje Adelt, zaznajomiony z lokalną śmigielską tradycją, ariański dom modlitwy mieścił się na rogu rynku, po prawej stronie przy wjeździe na ulicę kościańską .\nRękopiśmienna relacja z dysputy odbytej w czerwcu 1591 roku przynosi również zapis dotyczący ariańskich ministrów. Jak podaje A. Lubieniecki, oprócz niego kaznodziejami w Śmiglu byli już wówczas jego młodszy brat Krzysztof Lubieniecki oraz wspomniany wcześniej Krzysztof Ostorodt. W dyskusji nie uczestniczyli oni jednak z powodu wyjazdu do Prus Królewskich . Rok później starszy z braci Lubienieckich opuścił Śmigiel powracając na Lubelszczyznę. W napisanej kilkanaście lat później (około 1616 roku) obszernej kronice dziejów państwa polsko-litewskiego pt. Poloneutichia… zamieścił wzmianki o niepoświadczonych w innych źródłach wydarzeniach z okolic Śmigla, znanych mu zapewne z okresu kilkuletniego pobytu w miasteczku .\nO pobycie Krzysztofa Lubienieckiego w Śmiglu wiadomo niezwykle mało. Być może jego pobyt w Wielkopolsce był krótkotrwały. W listopadzie 1593 roku przebywał wciąż jeszcze w Śmiglu, uczestnicząc wcześniej z powodzeniem w dyspucie toczonej z nieznanym katolickim adwersarzem w Rakowie . W następnych latach działał w Lublinie. Znacznie więcej wiadomo o śmigielskim okresie życia Krzysztofa Ostorodta. Przypadał on na lata 1592–1597, choć już wcześniej odwiedzał on zbór śmigielski. Z jego osobą wiązać należy nawiązanie korespondencyjnego kontaktu z anabaptystami morawskimi i alzackimi. Już w marcu 1591 r. wysłano dwóch wysłanników zboru na Morawy. Rozmowy nie przyniosły jednakże efektu w postaci zbliżenia stanowisk . Za pośrednictwem unitariańskiego emisariusza działającego w środowiskach heterodoksyjnych zachodniej Europy Andrzeja Wojdowskiego Ostorodt podjął próbę pozyskania dla Kościoła unitariańskiego anabaptystów Strasburga .\nAngażował się on również w polemikę z przedstawicielami Kościoła katolickiego. 20 czerwca 1592 roku wraz z K. Lubienieckim uczestniczył Ostorodt w publicznej dyskusji z jezuitami poznańskimi w Gaju . Natomiast 2 lipca tegoż roku dyskutował w Śmiglu z kanonikiem H. Powodowskim na temat natury Chrystusa, istoty Boga Ojca oraz chrztu niemowląt . Ostorodt zatroszczył się o wydanie treści swego wystąpienia w niezachowanym dziś druku Disputacja Zboru Szmigielskiego, którą miał Cristoph Osterod… (Kraków, 1592?) . Zmobilizowało to jego adwersarza do kilkukrotnego wystąpienia w drukach tłoczonych w Poznaniu w latach 1592 i 1594 . Dzieło Ostorodta wraz z nazwiskiem autora trafiło również na katolicki indeks polskich ksiąg zakazanych, wydany w 1603 roku. Nie był on prawdopodobnie jedynym unitariańskim kaznodzieją ze Śmigla, ujętym w tym kościelnym wykazie. Wielce prawdopodobne jest, że pod nazwiskiem „Joannes Gaspar” kryje się zniekształcone miano Jana Capera. Na indeks mógł on trafić z uwagi na wspomnianą uprzednio polemikę poznańskiego jezuity A. Junga.\nPo kilku latach zmieniły się prawa własnościowe patronów, rodziny Dudyczów. W 1593 roku Maksymilian Dudycz, syn Andrzeja z pierwszego małżeństwa, odsprzedał swym przyrodnim braciom: Aleksandrowi, Danielowi i Hieronimowi swe części Śmigla oraz Glińska, Koszanowa, Nietążkowa i Nowej Wsi. Okres patronatu Dudyczów zakończył się w 1598 roku. Osiągnąwszy pełnoletniość Aleksander (wraz matką Elżbietą ze Zborowskich Dudyczową występującą w imieniu swych synów Daniela i Hieronima) w tymże roku sprzedał majątek częściowo na rzecz Stanisława Cikowskiego, częściowo zaś Jana Grota .\nWychowanie młodszych synów Elżbieta Dudyczowa powierzyła w 1593 roku przybyłemu do Śmigla jesienią poprzedniego roku preceptorowi Walentemu Smalzowi (łac. Smalcius). Objął on również obowiązki rektora tamtejszej ariańskiej szkoły. Pozyskany dla idei unitarianizmu podczas studiów w Strasburgu przez Andrzeja Wojdowskiego stał się z czasem jednym z filarów, zwłaszcza po śmierci Socyna, Kościoła braci polskich. Z okresem pobytu w Śmiglu wiążą się ważne w jego biografii wydarzenia, takie jak chrzest i przyjęcie do wspólnoty unitarian . Podczas tego pobytu napisał ważne z punktu widzenia konfesyjnego socynianizmu dzieło o bóstwie Chrystusa Warhaftige Erklärung aus Grund der heiligen Schrift von des Herrn Jesu Christi Gottheit (Raków 1593) . Był to pierwszy druk braci polskich wydany po niemiecku. Pismo to doczekało się następnie tłumaczeń i wydań w języku polskim, łacińskim i niderlandzkim. W 1598 roku powołany został wraz z Krzysztofem Lubienieckim do kierowania zborem w Lublinie. Innym jego dziełem, powiązanym ze Śmiglem, choć nieopublikowanym za życia i dziś nieznanym, był polemiczny tekst w języku niemieckim skierowany przeciw morawskim anabaptystom zwanym hutterianami. Powstał on w Rakowie w 1606 roku na prośbę współwyznawcy Smalca, śmigielskiego mieszczanina, Jerzego Hoffmanna .\nLata 90. przyniosły szereg znaczących pism wiążących się z gminą ariańską w Śmiglu. W 1594 roku Eliasz Arciszewski starszy, jeden ze szlacheckich patronów (właścicielem części dóbr śmigielskich miał on być już od 1589 roku), swym finansowym nakładem wydał pracę Socyna De Jesu Christo Servatore. Ukazała się ona w Krakowie z przedmową wielkopolskiego arianina, w której polecając dzieło lekturze wyrażał jednocześnie żal, że nie ukazało się ono w języku polskim. Sam Arciszewski nie stronił od funkcji pedagoga i kaznodziei, zarówno w Widawie (w Sieradzkiem), jak i w samym Śmiglu. Utrzymywał również ożywiony kontakt korespondencyjny z Socynem .\nRok wcześniej w nieustalonej oficynie wydrukowana została replika gminy śmigielskiej pt. Anttwordt der gemein Schmiegel auff…. na wytoczone pod jej adresem zarzuty luteranina Zygmunta Szlichtynga na Staropolu. Tekst napisany został prawdopodobnie z udziałem Mateusza Radeckego, a przedmowę dołączył reprezentant szlachty unitariańskiej z Wielkopolski, kuzyn polemisty, Wolfgang Szlichtyng z Bukowca . Radecke, uprzednio sekretarz rady miejskiej Gdańska, przebywał w Śmiglu w okresie 1592–1594. Wsparł wówczas polemikę toczoną przez J. Capera z przedstawicielami luteranizmu, wspomnianym Z. Szlichtyngiem, kanclerzem księcia Jana Hohenzollerna w Kostrzynie oraz W. Herbergerem, duchowym seniorem we Wschowie . Niestety, nie jest znane nawet z tytułu wystąpienie Capera, które około 1590 roku sprowokowało luteran do polemiki. Być może nawet nie był to odzew na drukowane wystąpienie, ale na werbalną propagandę wyznania unit ariańskiego, prowadzoną przez eks-superintendenta wśród dawnych współwyznawców.\nKolejnym dziełem piśmiennictwa wyznaniowego, które powiązane było ze Śmiglem, a może nawet w jakiejś części powstał w wielkopolskim miasteczku, był wykład unitariańskich zasad wiary w języku niemieckim pt. Unterrichtung von den Hauptpuncten der Christlichen Religion (Raków 1604) autorstwa Ostorodta. Wielokrotnie wznawiane, przeznaczone było głównie dla niemieckojęzycznych członków zborów w Śmiglu i w Buszkowach pod Gdańskiem . Tekstem powstałym z pewnością w Śmiglu, choć w nieco późniejszym okresie, była polemika Jana Völkela (łac. Volkelius) z katolickim teologiem Marcinem Śmigielskim. Ukazała się ona pod tytułem Nodi Gordii dissolutio (Raków 1613), a jej kontynuacja Responsio ad vanam Refutationem dissolutionis Nodi Gordii (Raków 1618). Wolkeliusz spędził w Śmiglu ostatni okres swego życia, przypadający na lata 1612–1618.\nDawniejsza literatura przedmiotu zakładała, że wraz ze spaleniem się budynku zborowego w 1618 roku zabrakło również stałego kaznodziei, sam zbór miał zostać rozwiązany w 1624 roku . Dziś wiadomo, że nastąpiło to nieco później. Niewątpliwie następny pożar miasteczka w 1627 roku, w którym spłonął dom zgromadzeń unitarian, zachwiał funkcjonowaniem wspólnoty. Gmina nadal istniała, choć nie zdołała odbudować budynku zborowego, a jej nabożeństwa odbywały się odtąd w domach prywatnych. Jednym z takich miejsc mógł być dwór w Nietążkowie, należący do Eliasza Arciszewskiego starszego (zm. ok. 1630 roku). W wyniku gwałtownego sporu majątkowego między przedstawicielami dwóch rodzin wspólnej konfesji, tj. Arciszewskimi i Jaruzelem Brzeźnickim, zakończonego zabójstwem tego ostatniego w 1623 roku, osłabnięciu uległ miejscowy szlachecki patronat. Podstawy utrzymywania zboru spoczywające na małomiasteczkowym mieszczaństwie wyczerpała kolejna klęska pożaru w 1634 roku. Należy zatem założyć, że zbór braci polskich w Śmiglu jako samodzielna struktura organizacyjna Kościoła unitariańskiego dotrwał do czwartej dekady XVII wieku. Po tym czasie jego rolę – jako miejsca zgromadzeń i posługi dla wielkopolskich arian – pełnił zbór w Bobowiecku pod Międzyrzeczem, którego zaangażowanym szlacheckim patronem od 1629 roku był Kasper Sack. Tam też skierował się przybyły do Wielkopolski austriacki zwolennik unitarianizmu, hrabia Jan Ludwik Wolzogen (w Bobowiecku mieszkała jego zamężna siostra) . To przedstawiciele zboru Borowieckiego – a nie śmigielskiego – w 1637 roku zwrócili się do wielkopolskiej Jednoty braci czeskich z propozycją podjęcia wspólnych rozmów .\nZanik zboru śmigielskiego w tym okresie zdaje się potwierdzać również treść listu Krzysztofa Arciszewskiego do króla Władysława IV z 1637 roku „Arjanie mię z kongregacyi swych wyłączyli, a słusznie, bo im też nikt większej szkody w Koronie nie uczynił, jako ja; bo czego Ichmość Panowie Jezuici od wielu lat szukając nie mogli, jam ich zgubił, zbór najdawniejszy śmigielski jeden, oprócz nich i lutrom tamże drugi” . Niektórzy dawniejsi badacze dziejów polskiego unitarianizmu zakładali, opatrznie interpretując zapis owego listu, że K. Arciszewski w 1637 roku zlikwidował zbór ariański w Śmiglu. Nie mógł on tego dokonać, gdyż przebywał jeszcze wówczas na przymusowej emigracji (list do monarchy pisany był w Amsterdamie) . Jego autor bynajmniej nie przypisuje sobie takiego działania, a raczej odnosi się do moralnych skutków, jakie śmigielskim innowiercom przyniosło dokonane przez niego zabójstwo K. Brzeźnickiego. Rok 1637 należy zatem traktować jako datę umowną dla zakończenia funkcjonowania wspólnoty unitariańskiej w Śmiglu .\nCzy ten stosunkowo krótki okres funkcjonowania, obejmujący z grubsza nieco ponad pół wieku, pozwolił na ukształtowanie odrębnych cech charakterystycznych dla śmigielskiej wspólnoty? Należy pamiętać, że zbór ariański w Śmiglu był najliczniejszym skupiskiem ludności wyznania unitariańskiego w Wielkopolsce. Był też najlepiej zorganizowaną strukturą tego Kościoła w zachodniej części Rzeczypospolitej, niewątpliwie przyciągającą wyznawców i sympatyków propagowanych przez niego zasad doktrynalnych oraz ariańskiej pobożności. Zwłaszcza w okresie największej aktywności tego ośrodka (przypadającej na lata 1586–1595) można mówić o rozrastaniu się Śmigla jako skupiska miejskiego. Choć ludność unitariańska nigdy nie stanowiła większości mieszkańców, jej stosunkowo duże nagromadzenie porównywalne z Jasłem czy Rakowem, pozwalało traktować Śmigiel jako tzw. „ariańskie miasteczko” . Usytuowanie domu zborowego w samym rynku stanowiło wymowy symbol pozycji wspólnoty. Jej znaczenie podnosiła również miejscowa szkoła znana z nazwisk cenionych wśród unitarian teologów, kaznodziejów i pedagogów.\nCzynnik mieszczański, a właściwie należałoby powiedzieć: drobnomieszczański i plebejski, stał się obok dwu etniczności (niemieckiej i polskiej) cechą wyróżniającą zbór „Braci śmigielskich” (Schmieglische Brüder) na tle innych zborów unitariańskich w ówczesnej Rzeczypospolitej. Podobieństwo dostrzec można do wspólnoty unitarian zamieszkujących Gdańsk i jego najbliższe podmiejskie okolice . Zresztą obie społeczności łączyły nie tylko pewne wspólne cechy, ale i bliskie relacje. Nic zatem dziwnego, że w obu podjęto próby szukania dróg porozumienia z nieariańskimi wspólnotami o zbliżonym, zachowawczym modelu praktycznej pobożności, takimi jak menonici czy anabaptyści.\nZ perspektywy całego Kościoła unitariańskiego w Koronie i na Litwie zbór w Śmiglu posiadał dość istotne znaczenie. Pomimo geograficznego odosobnienia jego lokalizacja umożliwiała utrzymywanie kontaktu korespondencyjnego ze współwyznawcami w Prusach Królewskich oraz w krajach niemieckich. Śmigiel był też miejscem przystankowym podczas podróży dla unitariańskich emisariuszy oraz młodzieży udającej się na edukację do ośrodków akademickich zachodniej Europy. Był też miejscem, z którego od końca XVI wieku następowała migracja unitarian do innych ośrodków tego wyznania położonych w centralnej i wschodniej Polsce. F. Socyn w liście do W. Szmalca w roku 1595 pisał: „To, że Wasz zbór w Śmiglu się zmniejsza, nie będzie bez wzrostu i korzyści dla innych zborów, a Wam fakt ten będzie przysparzać mniejszą nienawiść u obcych. Dlatego też ta strata nie powinna Was tak mocno niepokoić” .\nSpecyficzną cechą śmigielskiej wspólnoty, świadczącą o jej głębokim konfesyjnym zaangażowaniu, ale również znaczącym intelektualnym potencjale, jest udział jej przedstawicieli w publicznych dysputach religijnych toczonych z katolikami i ewangelikami. W latach 1579–1616 spośród 16 takich głośnych dyskusji pięć odbyło się z udziałem śmigielskich kaznodziei. Choć odbywały się nie tylko w Śmiglu, ale i w Poznaniu oraz w nieodległym Gaju, zyskały nazwę dyskusji śmigielskich (disputationes Smiglenses). Aktywność na tym polu może być porównywana z dużymi zborami lublinian i krakowian. W okresie największego rozwoju miejscowej gminy unitariańskiej (skupiającej tylko nieco ponad sto osób) posiadała ona aż trzech kaznodziei.\nO roli, jaką odegrało to niewielkie wielkopolskie miasteczko w dziejach unitarianizmu na ziemiach dawnej Rzeczypospolitej , najlepiej świadczy bogaty wykaz tytułów prac powstałych podczas pobytu ich autorów w Śmiglu. Niektóre z nich zawierają informację o miejscu ich powstawania bezpośrednio w swej treści lub nawet zapisie tytułu, o miejscu powstania innych można wnosić po udokumentowanym źródłowo czasie ich napisania. Teksty ariańskich autorów pisane po polsku, niemiecku i łacinie zachowały się w postaci stosunkowo rzadkich egzemplarzy starodruków, bądź zaledwie wzmianek o nich. Wiadomo również o tym, że znaczna część dorobku intelektualnego braci polskich pozostawała jedynie w rękopiśmiennych kopiach. Brak w XVI-XVII wieku w Wielkopolsce drukarni skłonnej tłoczyć pisma unitarian odbił się niekorzystnie na ilości opublikowanych tekstów. Dysponowanie przez unitarian litewskich drukarniami w Nieświeżu, Węgrowie i Łosku, a małopolskich w Krakowie i Rakowie, pozwalało drukować tytuły własnych autorów nie tylko na użytek tamtejszych zborów i szkół, ale również eksportować książki poza granice Rzeczypospolitej. Można by założyć, że losy nie tylko śmigielskiego zboru, ale szerzej wielkopolskiego unitarianizmu, mogłyby potoczyć się nieco inaczej, gdy dysponował on własną zasobną drukarnią. Ale jeśli nawet nie wpłynęłoby to na losy wielkopolskiego arianizmu, to z pewnością pozostawiło znacznie większy zbiór druków działających tu autorów.\nJuż dość dawno Janusz Tazbir sformułował ciekawą kwestię. Brzmiała ona: co było by z polskim arianizmem, gdyby nie zostało utworzone unitariańskie centrum z siedzibą w małopolskim Rakowie? Znakomity znawca zagadnienia odpowiedział z przekonaniem, że w takim przypadku miejsce Rakowa zajęłoby któreś z kresowych miasteczek na Ukrainie lub właśnie Śmigiel . Stwierdzenie to potwierdza zatem trafność określenia Śmigla – „jedną ze stolic wielkopolskiego protestantyzmu”.


Książki naszych marzeń Jakub Wyciślik 4B. 1:0 Dla Korniszonka. - ppt pobierz\nKsiążki naszych marzeń Jakub Wyciślik 4B. 1:0 Dla Korniszonka.\nOpublikowałJózef Pawlik Został zmieniony rok temu\nPrezentacja na temat: "Książki naszych marzeń Jakub Wyciślik 4B. 1:0 Dla Korniszonka."— Zapis prezentacji:\n1 Książki naszych marzeń Jakub Wyciślik 4B\n2 1:0 Dla Korniszonka\n3 1:0 Dla Korniszonka- streszczenie Czarodziej Mietek musi się ukrywać. Chowa się w pokoju Korniszonka, swojego najlepszego przyjaciela. Żeby było bezpieczniej, przybiera postać chłopca – i teraz są dwa Korniszonki! Wyglądają identycznie, tylko ten udawany jest grzeczniejszy i jakby lepiej się uczy. Którego wolą rodzice? Czy prawdziwy Korniszonek, leń i cwaniak, ma w ogóle szanse wygrać z irytującym lizusem?\n4 Dynastia Miziołków\n5 Dynastia Miziołków- fragment książki\n7 Hobbit- streszcznie Szanowany hobbit nazwiskiem Bilbo Baggins zamieszkiwał w Bad End, pod Pagórkiem w Hobbitonie. Pewnego dnia wizytę złożył muGandalf. Bilbo znał tego wędrownego wyłącznie czarodzieja z opowieści rodzinnych. Starzec przybywał co jakiś czas w te strony, aby urządzać słynne pokazy fajerwerków. Nieoczekiwanie Gandalf zaproponował hobbitowi, by ten wyruszył z nim w pełną przygód podróż. Bilbo zaśmiał się nerwowo ponieważ zdawał sobie sprawę, że kilkoro z jego przodków i sąsiadów nie powróciło nigdy z wypraw z czarodziejem. Naciskany przez Gandalfa Biblo nie wiedział jak ma odmówić, więc uciekł do spiżarni, pozostawiając gościa samego. Zdążył jeszcze przelotnie zaprosić czarodzieja na herbatkę następnego dnia.\n8 Charlie i fabryka czekolady\n9 Charlie i fabryka czekolady- streszczenie Na początku poznajemy dziadków głównego bohatera – Charliego Bucketa [czytaj: czarciego baketa], czyli Joe i Josephine (rodzice ojca chłopca) oraz Georga i Georginię (rodzice mamy), a także rodziców pana i panią Bucket oraz głównego bohatera. Rodzina mieszkała w niewielkim domku na skraju dużego miasta. Dom był mały i niewygodny dla siódemki lokatorów. Dziadkowie spali we czwórkę w jedynym łóżku, zaś Charlie z rodzicami spał w drugim pokoju na materacach. Pan Bucket pracował w fabryce pasty do zębów, gdzie przy taśmie nakładał nakrętki na tubki.\n11 Bracia Lwie Serce- streszczenie Nierealne przygody braci Karola i Jonatana mające miejsce w magicznej krainie Nagijalii. W tej książce znajdziecie niezwykłe opowieści i wzruszające kawałki tekstu, o wielkiej miłości Braterskiej, zdolnej przezwyciężyć nawet śmierć.\n12 Dziękuję z uwagę Źródła: Grafika Google, Książki, Internet\nPobierz ppt "Książki naszych marzeń Jakub Wyciślik 4B. 1:0 Dla Korniszonka."


Batumi - Najlepsze miejsca na wakacje - WP Turystyka\nNiezwykle piękna, gościnna i dzika kraina oczarowuje i rozkochuje w sobie coraz więcej turystów i podróżników z całego świata. Co sprawia, że na hasło "Gruzja" nasze serce przyspiesza, a wyobraźnia zaczyna...\nRosja mści się na Gruzji. Każe wyjeżdżać swoim obywatelom. Ale ten dzielny kraj się nie poddaje\nPutin uderza w Gruzję. Od 8 lipca wszystkie połączenia lotnicze z Rosji do tego kraju zostaną wstrzymane. Do tego czasu rosyjscy obywatele mają opuścić ten kraj, a agencje turystyczne odwołać wczasy....\nCo przychodzi wam do głowy, kiedy myślicie o Batumi? Niech zgadnę. Piosenka Filipinek albo wspomnienia rodziców, którzy przed laty spędzali tam wakacje. Jeszcze do niedawna miałam podobne wrażenie. Ale...\nZ daleka Batumi wygląda na smutne i groźne, ale gdy się je odwiedzi, okazuje się pełne niespodzianek. Kuchnia, architektura i obyczajowość tego miejsca sprawiają, że nawet jego deszczowy charakter mnie...\nNajmniej gruzińskie z gruzińskich miast. Od reszty kraju różni je kuchnia, folklor, architektura, a nawet religia. W myśl prezydenta Saakaszwilego, miało stać się wizytówką kraju. Ikoną nowoczesności....\nGruzja. Wakacje. Idealne miejsce na urlop\nBatumi to ciekawe miasto kontrastów - rozświetlone wieżowce, opuszczone kamienice, czarnomorska plaża, chinkali, chaczapuri oraz lokalne wina. Przyciąga inwestorów, rozwija się, zmienia. A Gruzja to...\nFontanna tryskająca bimbrem, hotel-koloseum czy gigantyczny ekran na jednym z głównych placów. Wszystko jak z surrealistycznej wizji przyszłości, doprowadzone do skrajności, ekstrawagancko rozbuchane....\nWyprawy do Gruzji w ostatnich latach cieszą się wśród Polaków dużą popularnością. Trudno jednoznacznie stwierdzić, co tak szczególnego przyciąga ich w te strony: niesamowite krajobrazy, wiekowe zabytki...\nGruzja przyciąga Polaków jak magnes. Działa jak plaster miodu kojący ciało i duszę. Pierwsze skrzypce gra tu przyroda, okraszona niesamowitymi widokami. Pasma gór, monastyry w widowiskowych lokalizacjach...\nAdżaria - autonomiczny region Gruzji czeka na Polaków\nBatumi - wakacyjna ziemia obiecana\nGruzja - autostopem na wschód\nPołożona na zboczach Kaukazu Gruzja to kraj wyjątkowo bliski wielu Polakom. Niesamowite krajobrazy, wiekowe zabytki kultury chrześcijańskiej, smaczna regionalna kuchnia z wyjątkowymi winami i życzliwi...\nGruzja - prawdziwy raj na Ziemi\nGruzja wraz z Armenią to chrześcijańskie wyspy zanurzone w kaukaskiej mozaice narodów i kultur. Leżą na pograniczu kontynentów kształtowanym przez ścieranie się sił przyrody i rywalizujących ze sobą...\nGruzja. Witaj Kazbek!\nNa rowerach po Gruzji? Czemu nie! W drogę: Batumi, Tibilisi, gruzińskie wioski i miasteczka, na koniec pięciotysięcznik Kazbek a potem z górki.


Homilia wygłoszona przez ks.Pawła Tyrawskiego 16 sierpnia 2009 r. - vps41.iat.pl\nPRZEZ KS.PAWŁA TYRAWSKIEGO\n16 sierpnia 2009 roku\nza pracę proboszczowską ks.Alfreda Kurka\nW dzisiejszym czytaniu św.Paweł powiada: „Dziękujcie Bogu zawsze i za wszystko, w imię Pana Jezusa Chrystusa”. Te słowa szczególnie aktualne są dzisiaj w naszej parafii. I szczególnie podczas tego zgromadzenia eucharystycznego, w którym uczestniczymy. W ciągu roku kościelnego są różne uroczystości, jedne odnoszą się do całego Kościoła - jak Wielkanoc, Boże Narodzenie, inne są narodowe - jak uroczystość 3 Maja, inne parafialne - jak odpust, ale są i wyjątkowe, które zdarzają się raz na kilka lub kilkanaście lat. Dzisiaj właśnie przeżywamy taką sytuację. Podobna była 23 lata temu, kiedy ksiądz prałat Alfred obejmował starosądecką parafię.\nDzisiaj gromadzimy się, aby jak mówi św.Paweł: „zawsze za wszystko dziękować Bogu”. Aby podziękować Bogu za działalność ks.Prałata w parafii, i aby prosić o błogosławieństwo Boże dla nowego, wyznaczonego Ks.Proboszcza. Przeżywając tak wielkie i niecodzienne wydarzenie, wypada zastanowić się nad rolą kapłana, tym bardziej że przeżywamy Rok Kapłański.\nKapłan w języku łacińskim nazywa się sacerdos. To jest podwójne słowo. Sacrum - to znaczy święty, a dos - to jest dar. A więc święty dar. Można to różnie interpretować. Pierwszy dar - to dar Boga dla człowieka, Bóg posyła młodemu człowiekowi zaproszenie. Mówimy o powołaniu. Bóg kogoś powołuje do kapłaństwa. Młody człowiek może to zaproszenie przyjąć lub może odmówić. Jeżeli przyjmuje, daje Panu Bogu dar swojego życia, dar rezygnacji z rodziny, z wolności. Poddaje się pod władzę zwierzchników i studiuje ażeby zostać kapłanem. Oddaje siebie do dyspozycji Pana Boga. I Pan ubogaca młodego człowieka przez święcenia, daje dar kapłaństwa. Uzdalnia do tego, aby za jego pośrednictwem, przez kapłana, przesyłać swoje Boże dary. Aby łaski Bożego błogosławieństwa, Bożego miłosierdzia rozdawał ludziom, wśród których będzie pracował. Dary Boże spływają na wiernych za pośrednictwem kapłanów.\nDziś dziękujemy Panu Bogu za te dary, które zostały nam dane dzięki posłudze, za pośrednictwem ks. Prałata, który w czerwcu przeżywał 45 rocznicę swojego kapłaństwa. 45 lat, to 16485 dni. W Starym Sączu 38 lat.\nOd 1971. jako katecheta, a od 1986 r. jako proboszcz parafii św.Elżbiety. Ileż w tym czasie było mszy św. A każda msza to nieoceniony dar Boży. Zrozumiemy jej wartość dopiero w przyszłym życiu. Podczas każdej mszy rozdawana jest Komunia św. To znowu wspaniały dar, na jaki stać tylko Pana Boga. A ileż ich było? Podczas każdej mszy kilka, kilkanaście, kilkadziesiąt? Jakaż to zebrała się liczba.? Ile w tym czasie było katechez, a każda katecheza to dar światła Bożego, do duszy młodego człowieka, która formuje jego osobowość. Widocznie musiały być te katechezy bardzo gorące i przekonywujące, skoro ks.Prałat wychował i doprowadził do kapłaństwa 60 maturzystów. Największym wykładnikiem owocności pracy kapłańskie jest liczba powołań do kapłaństwa. Taką liczbą powołań do służby Bożej, jak ks.Prałat chyba żaden ksiądz nie zdoła się poszczycić.\nKażdy proboszcz musi zatroszczyć się, by w każdą niedzielę i święto była odprawiana jedna Msza św. w intencji Parafian. Każdy może powiedzieć Msza św. za mnie. Jeżeli rok ma takich dni około 60, to za 23 lata proboszczowania ks.Prałata, było ich 1380, jaki to ogromny dar Boży. Za te dary dziękujmy dziś Panu Bogu, jak zachęca św. Paweł; „ Dziękujcie zawsze za wszystko Bogu Ojcu, w imię Pana naszego Jezusa Chrystusa.” Dziękujmy dziś Bogu, powtarzając słowa prefacji: „Zaprawdę godne to i sprawiedliwe abyśmy Tobie składali dziękczynienia i Ciebie wychwalali”.\nDrugie określenie Kapłana to pontifex, czyli budujący most, między ludźmi a Bogiem. „Kapłan z ludu jest wzięty i dla ludu postawiony w tym, co należy do Boga.”\nPierwszy most to chrzest, później umacniany przygotowaniem do Pierwszej Komunii Świętej. Ugruntowany przez sakrament bierzmowania. Ale most może być zerwany. Obserwujemy tragedię wiosek, kiedy powódź zniszczyła most, zerwana łączność z innymi miejscowościami. Ale największa tragedia to zerwanie mostu (łączności) z Panem Bogiem przez grzech, to ryzyko utraty wieczności, tu odgrywa ogromną rolę „pontifex” budujący od nowa, czy remontujący most, połączenie z Bogiem. Każda spowiedź to odbudowa mostu. A ileż ich było? Każdego dnia kilkanaście czy więcej? Za to dziś dziękujmy panu Bogu.\nUkoronowaniem posługi kapłańskiej było doprowadzanie do papieskiej wizyty w Starym Sączu i kanonizacja bł.Kingi. To pozostanie na wieki w kronikach Starego Sącza: „Za proboszczowania ks. prałata Alfreda Kurka, Ojciec Święty Jan Paweł II nawiedził Stary Sącz i kanonizował bł. Kingę, Patronkę Ziemi Sądeckiej” Takim zapisem na przestrzeni tysiąclecia, w diecezji tarnowskiej mogą poszczycić się tylko dwaj proboszczowie, tarnowski i starosądecki. My dziś dziękujemy Bogu za wszystkie dary, które przez posługę kapłańską ks. Prałata spłynęły na ziemię i na Lud Boży.\nJeszcze jedno. Tu już osobista uwaga. Los kapłana emeryta jest czasem trudny; w małej parafii zwyczajnie nie ma miejsca dla emeryta, wiec wraca do parafii rodzinnej, albo szuka innego schronienia. Tak się złożyło, że ks.prałat Grzegorzek i ja byliśmy w takiej małej parafii. Ty księże Prałacie przyjąłeś nas z otwarty sercem, za to chcemy Ci dziś serdecznie podziękować, i życzyć. Czego? By Ci na emeryturze było tak dobrze jak nam. Pyta mnie znajomy jak się czuję. A ja mu odpowiadam: „panie, lepiej będę się czuł dopiero w niebie.”\nTak układa się życie w każdej rodzinie, że w pewnym czasie ojciec powiada do syna, dzisiaj przepisuję gospodarstwo na ciebie, odtąd ty będziesz gospodarzył i troszczył się o wszystko. Podobnie jest i z probostwem. Twoje miejsce w roli proboszcza parafii zajmie ks.Marek. Cóż możemy Mu życzyć? Właśnie tego, by był całym życiem i posługą był darem od Boga dla ludzi. By obficie rozdzielał dary Boże, parafianom Starego Sącza. By remontował i odbudowywał mosty prowadzące do Boga. By reprezentował Chrystusa, który zdaje się mówić słowami poety:\n„Nie mam już rąk. Mam tylko twoje ręce,\nBy czynić dziś dzieła swoje.\nNie mam już nóg. Mam tylko twoje nogi\nNie mam już głosu. Mam tylko twój głos,\nNie mam już sił, Mam tylko twoje siły.\nBy prowadzić ludzi do mnie.”\nNa tę posługę proboszczowania w imieniu kapłanów, i wiernych parafian Starego Sącza pragnę Ci złożyć życzenia, słowami starożytnego pisarza:\nNiech Bóg będzie zawsze obok Ciebie,\nNiech Bóg będzie zawsze za Tobą,\nNiech Bóg będzie zawsze pod Tobą,\naby Cię pochwycić, gdy upadniesz\nNiech Bóg będzie zawsze w Tobie,\ngdy ogarnie Cię smutek.\nNiech Bóg będzie zawsze dookoła Ciebie,\nNiech Bóg będzie zawsze ponad Tobą,\nTak, niech Ci błogosławi dobry Bóg. Amen.


Wkład kominkowy HITZE ALBERO 16 L.G.H / R.G.H - wkladykominkowe.net.pl\n> Wkłady kominkowe>Stalowe wkłady powietrzne>Z drzwiczkami podnoszonymi>Wkład kominkowy HITZE ALBERO 16 L.G.H / R.G.H\nNazwa i pochodzenie: Wkład kominkowy HITZE ALBERO 16 L.G.H / R.G.H, polskiej produkcji.\nWysokiej jakości wkład kominkowy HITZE ALBERO 16 L.G.H / R.G.H wyposażony w nowoczesne funkcje.\nWkład kominkowy HITZE ALBERO 16 L.G.H / R.G.H zaopatrzony jest w uszczelnienia drzwi wykonane z włókien ceramicznych, które zapewniają ciągłą pracę komika oraz w żaroodporne szkło ceramiczne odporne na temperatury do 800°C.\nElementy wkładu kominkowego HITZE ALBERO 16 L.G.H / R.G.H produkowane są za pomocą najnowocześniejszych urządzeń co gwarantuje wysoką jakość i estetykę produktu.\nWkład kominkowy HITZE ALBERO 16 L.G.H / R.G.H jest przystosowany do ciągłego palenia.\n* Moc nominalna wkładu kominkowego HITZE ALBERO 16 L.G.H / R.G.H zależy od ilości spalanego drewna (paliwa) w palenisku. 1 kg suchego drewna to ok. 4 kW.


Absolwent Zaczarowanego Przedszkola posiada pewne nabyte cechy, których rozwój wspieramy podczas pobytu Dziecka w Placówce.\nNasz Absolwent posiada poczucie swojej wartości i potrafi współdziałać w grupie rówieśników. Jest ciekawy świata i chętny do działania,\ndoświadczania i eksperymentowania, ponieważ wie, że zdobyta w ten sposób wiedza jest najcenniejsza i najbardziej trwała.\nPotrafi zachować się kulturalnie w każdej sytuacji i dba o swoich Przyjaciół, poprzez bycie koleżeńskim i wrażliwym na potrzeby innych.\nNasz Absolwent jest Dzieckiem samodzielnym i zaradnym.\nDziecko pod okiem Nauczyciela buduje swoje portfolio, które otrzymuje na zakończenie roku. Jest to zbiór dokumentów potwierdzających\nJego ciężką pracę, rozwój i zdobyte umiejętności. W skład Portfolio Absolwenta Akademii Wiedzy i Zabawy wchodzą:\n• Spis projektów, wycieczek oraz programów z cyklu „Cuda Z Tego Świata”, w których Absolwent brał udział;\n• Diagnoza wiosenna\n• Diagnoza języka angielskiego (wiosenna oraz jesienna)\n• Certyfikat zajęć sportowych, określający poziom Absolwenta w danych dziedzinach sportu;\n• Certyfikat określający poziom wiedzy z zakresu Edukacji Przez Szachy\n• Dokument podsumowujący postęp osiągnięty przez Absolwenta podczas zajęć prowadzonych z native speakerem


Dalmierz laserowy - tematy na elektroda.pl\nZnaleziono około 173 wyników dla: dalmierz laserowy\nOptoelektronika 25 Maj 2005 10:05 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 9622\nPoczątkujący Elektronicy 17 Lis 2005 13:02 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1761\nAutomatyka Przemysłowa 17 Maj 2006 08:12 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 4764\nWitam Na wstępie chcę powiedzieć, iż jeżeli ten temat nie pasuje do tego typu forum to moze od razu polecieć w kosmos, lub zostać przeniesiony. Otóż potrzebuje baterii do dalmierza laserowego LD900 brytyjskiej produkcji. W instrukcji wyczytałem, że to urządzenie potrzebuje do prawidłowego działania...\nInne Serwis 18 Cze 2007 19:17 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 1270\nDSP i Transmisja 04 Kwi 2008 18:35 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 2183\nOgłoszenia Elektronika 10 Lis 2008 09:59 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 1293\nDalmierz laserowy LE-20 instrukcji obsługi szukam\nJak w temacie, firmy Stabila model LE-20, obojętne w jakim języku.\nInne Szukam 03 Cze 2009 21:57 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1219\nSprzedam Dalmierz laserowy Bosch DLE70\nOferujemy dalmierz laserowy Bosch DLE70 - nowy, na gwarancji cena 435zł\nOgłoszenia Elektronika 06 Lis 2009 05:43 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1386\nDalmierz laserowy - zasada działania\nWitam, Szukałem na elektrodzie zasady działania takiego dalmierza, ale są ino optyczne i jakieś inne a laserowego nie widzę;/ Potrzebuje tego do prezentacji na temat dalmierzy, a na Wikipedii też skromniutko - stamtąd biorę zastosowanie:) Z góry dzięki za pomoc\nAutomatyka Przemysłowa 02 Lut 2010 07:28 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 3483\nOptoelektronika 16 Maj 2010 16:52 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 754\nOgłoszenia Elektronika 02 Gru 2010 13:28 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1729\nOgłoszenia Elektronika 10 Sty 2011 11:51 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 735\nTechnika domowa 17 Maj 2011 15:07 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 2012\nTemat rozwiązany. A więc: Do budowy dalmierza wcale nie potrzeba szybkich liczników itp... Wykorzystując triangulacje , używaną również w autofocusach w aparatach, możemy łatwo i dokładnie określić drogę. Wystarczy tylko dobrać odpowiednio soczewkę i zakupić linijkę CCD. Ukończony projekt będzie w...\nOptoelektronika 23 Paź 2011 13:11 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 7361\nPoszukuje dobrego dalmierza laserowego: - niezawodność - poprawność/powtarzalność pomiarów - pomiar: min. 200m - pośrednie pomiary BOSCH GLM 250 VF? LEICA DISTO D5? STANLEY TLM220i? Jakieś inne propozycje?\nWarsztat co kupić? 09 Sty 2013 17:47 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1479\nAutomatyka Przemysłowa 05 Sie 2014 18:43 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 885\nInne Co kupić? 05 Maj 2015 22:41 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 3210\nSygnal z dalmierza laserowego\nWitam, chciałbym mierzyć odległość ok 50m-75m, z częstotliwością 10hz i sygnal wysłać do arduino. Z tego co zdążyłem się zorientować najlepiej nada się do tego czujnik laserowy. Teraz pytania: 1. Czy są czujniki mierząc w podanym zakresie w rozsądnej cenie? 2. Czy można wykorzystać do tego celu...\nPoczątkujący Naprawy 24 Wrz 2015 10:16 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 486\nDIY Zagranica 08 Gru 2015 10:34 Odpowiedzi: 16 Wyświetleń: 12753\nDalmierz laserowy PLR 50c, błąd kątomierza,\nWitam. Mam kłopot z dalmierzem laserowym Bosch. Pomiar kąta jest obarczony błędem 1 stopień. W związku z tym też wadliwie wskazuje poziomica. Jeśli ktoś miał ten kłopot i go skorygował, proszę o poradę.\nInne Serwis 19 Gru 2016 22:06 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 633\nNie każdy dalmierz laserowy działa w oparciu o czas przelotu wiązki. Duża część, szczególnie tańszych dalmierzy, oparta jest na zasadzie triangulacji, gdzie wiązka nadająca wychodzi i wchodzi pod innym kątem do optyki (są osobne soczewki). Może tutaj tkwi problem.\nRaspberry Pi i inne SBC 31 Sty 2017 19:36 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 1716\nWitam, Panowie najpierw chciałbym się dowiedzieć czy taki dalmierz jest miarodajny i dokładny. Można na nim polegać? Przechodząc do konkretów, szukam czegoś do 100 zł, do domu, do majsterkowania, absolutnie nie do pracy. Możecie coś polecić do tej kwoty?\nInne Co kupić? 18 Mar 2018 21:31 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 2292\nGdzie mogę naprawić Dalmierz laserowy Bosch GML 40?\nLeica disto to zupełnie inna półka. Zalicza się do profesjonalnych dalmierzy i w dodatku (np. model D2 BT) ma połączenie z telefonem poprzez Bluetooth'a. Po pobraniu aplikacji ze sklepu Android można się pobawić różnymi rzeczami. Ten Bosch GML40 jest również dobry, tańsza alternatywa Leic'y. Dalekosiężność...\nOgólny techniczny 17 Paź 2019 21:38 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 225\nCzyli to nie dalmierz, a radar 2D (niekoniecznie radiowy, może być lidar).\nProjektowanie Bazar 21 Gru 2019 20:30 Odpowiedzi: 30 Wyświetleń: 1611\nElektryka Instalacje i Sieci 05 Lip 2021 22:15 Odpowiedzi: 37 Wyświetleń: 9117\nProjektowanie Układów 20 Gru 2007 20:55 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 2200\nOptoelektronika 10 Maj 2008 19:03 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1553\nAutomatyka Przemysłowa 14 Sie 2007 20:40 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1682\nDalmierz Bosch PLR30 - Wasze opinie na temat sprzętu\nPotrzebuję kupić dalmierz laserowy. Chciałbym, żeby nie był drogi (do ok. 150 zł) - do zastosowań domowych. Mam ofertę zakupu dalmierza Bosch PLR30. Czy Waszym zdaniem to dobry model?\nInne Co kupić? 15 Kwi 2008 11:36 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1787\nWitam Poszukuje referatu na temat pomiaru pH (czujniki) i dalmierza laserowego. Bede wdzieczny takze, za jakiekolwiek nakierowania na te tematy w sensie linkow, podpowiedzi itd. np kompletnie nie wiem jakie czujniki stosuje sie do pomiaru pH a to juz by mi w duzym stopnoiu pomoglo. Z gory dziekuje...\nPoczątkujący Elektronicy 30 Lis 2004 02:26 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1425\nNa taką odległośc to szukaj raczej dalmierza laserowego... Takie są np w ruskich noktowizorach...\nAutomatyka Przemysłowa 02 Maj 2005 00:14 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 1559\nSprzedam dalmierz DLE 50 Bosch\nWitam wszystkich użytkowników forum. Posiadamy do sprzedaży dalmierze laserowe BOSCH Dle 50 - cena brutto 590zł . Zapraszam do sklepu www.narzedzia.pl A ja zapraszam do zmiany, zgodnie z: :arrow: Inaczej post trafi do kosza!\nOgłoszenia Elektronika 19 Lut 2008 15:03 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1002\nSprzedam Dalmierz DLE 50\nSprzedam Dalmierz laserowy Bosch DLE 50 - nowy, fakuta Vat, jesteśmy przedstawicielem firmy Robert Bosch AG, na sprzedany towar wystawiamy 3 letnią gwarancję. cena 387 zł brutto - zapraszam do zakupów\nOgłoszenia Elektronika 12 Lut 2009 21:35 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 759\nDobrze było by mysleć i pytać przed zakupem. Bez problemu to uzyska kolega w dalmierzach laserowych. Jesli to ma być gdzieś w maszynie to z tasmą magnetyczną możę Pan uzyskac rozdzielczość na poziomie 0.1 mikrometra Pozdrawiam\nAutomatyka Przemysłowa 10 Lut 2010 08:09 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1435\nDalmierz SICK (SSI) i sterownik Telemecanique Twido\nWitam czy istnieje jakakolwiek możliwość podłączenie dalmierza laserowego SICK który posiada interfejs SSI ze sterownikiem TWIDO?\nAutomatyka Przemysłowa 07 Gru 2010 17:31 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 906\nTo że me na sensorów to może być złude poczytaj jak działa dalmierz laserowy. Wiązka padając na przeszkodę odbija się, jeśli by taki laser włączać i wyłączać np. 1000 razy na sek to w przerwach można by jakąś kamerką rejestrować to co widać od strony nadajnika (lasera) i w ten sposób znając kątowe położenie...\nPoczątkujący Elektronicy 17 Paź 2006 13:02 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1030\nDIY Zagranica 23 Sty 2009 03:00 Odpowiedzi: 58 Wyświetleń: 36427\nWiec powiem Ci ze myslalem nad 2 laserami na strune. Niestety doszedlem do wniosku ze nie zda to egzaminu bo tak czy siak przecinasz 2 wiazki: Nawiazujac dalej do sposobow sprawdzania progow. Sprobuj poszukac na jakiej zasadzie dzialaja dalmierze laserowe i na podobnej zasadzie mozna by mierzyc...\nProjektowanie Układów 21 Lut 2009 19:41 Odpowiedzi: 8 Wyświetleń: 2890\nPoczątkujący Elektronicy 23 Lip 2018 18:39 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 267\nPoczątkujący Naprawy 15 Sie 2012 11:09 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 3129\nPomocna recenzja. A czy ktoś może odpowiedzieć czy tym mierniczkiem można pomierzyć wysokość linii energetycznej od ziemi? Zastanawiałem się nad kupnem dalmierza laserowego do tego celu ale generalnie wiem ze będzie trudność z trafieniem laserem w linkę energetyczną o średnicy ok. 1cm na wysokości 11m...\nArtykuły 02 Lis 2018 12:57 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 3678\nAutomatyka Przemysłowa 20 Paź 2015 08:55 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 588\nPoczątkujący Naprawy 22 Mar 2018 11:12 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 897\nSchematu/instrukcji/artykułu 21 Lis 2004 22:16 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 5726\ndzieki Artas i SP5IT za linki jednak tak sie sklada ze oba dalmierze sa ultradzwiekowe a o ile ja sie orientuje to ich zasada dzialania jest jednak inna niz dalmierzy laserowych (w ultradzwiekowych mierzy sie czas a w laserowych moduluje sie czestotliwosciowo i sprawdza przesuniecie fazowe-niech mnie...\nOptoelektronika 30 Maj 2005 09:07 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 4632\nWitam...mam takie pytanko.. jestem na morzu i widze statek. Zalezy mi na określeniu jego długości(nawet jesli jest pod kątem w stosunku do mnie to wystarczy mi jego 'odkształcona' długość). Czytalem troche o laserowych dalmierzach...ale nie doczytalem sie informacji czy maja one moze opcje pomiaru...\nAutomatyka Przemysłowa 10 Lut 2010 14:04 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1155\nPrzeróbka diody laserowej z driverem\nWitam, Mam sporo laserowych głównie czerwonych wyjętych z różnych urządzeń takich jak poziomice laserowe, dalmierze itd. Większość pracuje na 4, 5V, mam też płytki w jakich chińskich wynalazków zasilanie z 1,5V ,inne 9v itd. Wszystkie o mocy 5 mW. Pytanie moje dotyczyć czy da się z tegp przerobić...\nPoczątkujący Elektronicy 27 Kwi 2021 08:47 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 156\nInne Serwis 18 Mar 2004 20:40 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 3865\nElektro Maszyny i Urządzenia 15 Cze 2004 13:39 Odpowiedzi: 13 Wyświetleń: 3220\nDalmierz Bosch PLR30 - czy to dobry wybór?\nSzukam dobrego i taniego dalmierza laserowego do zastosowań domowych. Mogę kupić za ok 150 zł dalmierz Bosch PLR30. Czy Waszym zdaniem to dobry model?\nInne Co kupić? 15 Kwi 2008 11:54 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 3215\nDIY Zagranica 28 Gru 2008 16:04 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 7511\nArtykuły 26 Wrz 2013 22:00 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 2658\nWarsztat co kupić? 25 Paź 2013 15:18 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 1263\nPoczątkujący Elektronicy 30 Mar 2017 19:52 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 240\nNewsy 25 Kwi 2019 03:41 Odpowiedzi: 13 Wyświetleń: 2115\nOptoelektronika 06 Wrz 2008 19:32 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 8025\nAutomatyka Przemysłowa 30 Gru 2009 13:41 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 2764\nWarsztat elektronika 27 Paź 2010 04:41 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 1939\nAutomatyka Przemysłowa 03 Mar 2006 12:18 Odpowiedzi: 4 Wyświetleń: 1847\nDIY Zagranica 14 Lis 2008 07:31 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 4749\nLaserowy dalmierz triangulacyjny\nWitam, chciałem się zapytać czy posiadacie może jakieś materiały odnośnie laserowego dalmierza triangulacyjnego?? zasada działania itp? Pozdrawiam\nAutomatyka Przemysłowa 25 Lis 2009 22:13 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1491\n[Sprzedam]Czujnik laserowy dalmierz KEYENCE GV-H450\nMam na sprzedaż czujnik laserowy, dalmierz. Czujnik kupiłem, ale jest praktycznie nieużywany. Cena zestawu proponuję 1500 PLN brutto do negocjacji. Wystawiam fakturę VAT.\nElektrotechnika Elektryka Bazar 08 Mar 2015 12:53 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 843\nMam dalmierz Leica Disto A5 z zasięgiem 200m i w opisie akcesoriów oprócz statywów są także czerwone okulary, także nie ma w tym nic śmiesznego\nArtykuły 30 Cze 2019 19:19 Odpowiedzi: 17 Wyświetleń: 6054\nDIY Zagranica 20 Gru 2015 14:39 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 7737\nAutomatyka Przemysłowa 09 Maj 2006 14:31 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1581\nRobotyka Modelarstwo 29 Sie 2006 22:05 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 4173\nOgólny techniczny 23 Maj 2010 19:40 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 1214\nWarsztat co kupić? 16 Cze 2011 17:59 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 2583\nAutomatyka Przemysłowa 06 Mar 2012 20:29 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 2919\nUrządzenia Mobilne Co kupić 11 Paź 2013 10:44 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1242\nKolego, a czy zwykły dalmierz Tobie nie wystarczy? Jedynie dalmierz laserowy jak ma być to urządzenie mobilne... Tylko może być duży problem z używaniem w terenie (nie jestem pewien bo nigdy tak nie robiłem :D )\nElektryka Pomiary 26 Lis 2014 23:10 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 2160\nZidentyfikowaniu elementu- BDR 351 c59x\nProszę o pomoc w zidentyfikowaniu elementu, oznaczenia na zdjęciu. Znajduje się on w dalmierzu laserowym Leica D5. Element grzeje się dosyć intensywnie, po podłączeniu zasilania wyłączony dalmierz bierze 0.5A. Dziękuje\nElementy Elektroniczne - zamienniki i identyfikacja 21 Lip 2016 17:35 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1299\nOgólny techniczny 05 Lut 2017 19:40 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 435\nWitam. Mam drobny problem. Posiadam sterownik S7-314-6CF01-0AB0 i do jego wejścia analogowego podpięty dalmierz laserowy IFM 01D105. chciałbym otrzymać, przeskalować wartość analogowa z zakresu 0 do 10 V na wartość w\nAutomatyka Przemysłowa 20 Sie 2018 07:44 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 1260\nProjektowanie Układów 08 Maj 2006 06:34 Odpowiedzi: 7 Wyświetleń: 1360\nAutomatyka Przemysłowa 31 Lip 2012 09:58 Odpowiedzi: 17 Wyświetleń: 13822\nPoczątkujący Naprawy 15 Mar 2015 09:17 Odpowiedzi: 35 Wyświetleń: 2007\nNewsy 06 Maj 2019 11:02 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 546\nZastosowanie wzmacniaczy operacyjnych specjalnych\nHej! Jakie są zastosowania wzmacniaczy (...) ultraszybkich i o sprzezeniu pradowym? Robiliśmy kilka lat temu na właśnie takich elementach wzmacniacz do fotodiody odbierającej odbity impuls laserowy o czasie trwania 5ns. Żeby nie "rozciągać" tego impulsu, wzmacniacz musi mieć czasy narastania/opadania...\nProjektowanie Układów 28 Mar 2020 13:02 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 180\nInstalacje antenowe SAT 29 Cze 2020 19:27 Odpowiedzi: 37 Wyświetleń: 1785\na jak działają dalmierze laserowe? (geodezja) tu liczy sie też promień odbity? jakoś to dla mnie nie ralne, bo 1) bardzo mało go powróci 2) trzaba bardzo szybki licznik\nMikrokontrolery 17 Lis 2004 21:30 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 3764\nNie ma tak prosto. Ale poszukaj informacji na temat efektu dopplera, zasad działania echosondy, dalmierzach laserowych...\nPoczątkujący Elektronicy 28 Lut 2005 18:58 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 1522\nWitaj! Jesli temat jest aktualny to w firmie obsluguje taki podobny system. Wozek porusza sie w plaszczyznach XYZ oraz dodatkowo obrot i chwytak. Pomiar pozycji X - dalmierz laserowy plus kilka pozycji referencyjnych, reszta enkodery.\nElektro Maszyny i Urządzenia 26 Mar 2005 15:31 Odpowiedzi: 15 Wyświetleń: 1377\nNie, no to już chyba przesada :D Układ ma być maksymalnie prosty a nie kombinowany - można przecież użyć dalmierza laserowego i na klatce pacjenta pojawi się taka mała czerwona plamka świetlna... Spróbuję z tą diodą - jedną wkładkę Me-087 właśnie poświęcam poza tym napisałem też do Tonsilu żeby...\nInne Serwis 10 Cze 2005 17:19 Odpowiedzi: 13 Wyświetleń: 4219\nzakres kątów dla gp2d12 jest maks 5stopni w pełnej odległości. Dla tych nowszych zakres kątów jest bodajże 2x taki. Ultradźwiękowe raczej bym sobie podarował ze względu na zbyt duży zakres kątów. Ostatnio robiłem coś takiego na dalmierzu laserowym.. działało fajnie.. tylko ten dalmierz ma 1000pomiarów...\nRobotyka Modelarstwo 26 Kwi 2006 17:25 Odpowiedzi: 31 Wyświetleń: 8128\nAutomatyka Przemysłowa 19 Paź 2006 14:14 Odpowiedzi: 13 Wyświetleń: 4369\ndokladny pomiar odleglosci...\nWitam! Ktos moze mi poradzic jak wykonać pomiar odlegosci (zakres pomiarowy do 15 metrow) z dokladnościa do 0.5mm. Czytalem troche o dalmierzach laserowych, ale niestety oferuja dokladnosc +/- 1.5 mm na tym zakresie. Byłbym wdzieczny za naprowadzenie jakiego urzadzenia uzyc... moze ktos juz rozwiazal...\nOptoelektronika 23 Lut 2007 12:58 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1089\nMyślę, że urządzenie posiada dwa dalmierze laserowe, ustawione w taki sposób, żebyjeden zawsze wskazywał ściernisko, a drugi łanzboża. Każda odchyłka od tego stanu jest korygowana skrętem kół. Trzeba tylko znaleźć moduł dalmierza, który mógłby współpracować z mikroprocesorem. Tu znajdziesz dalmierze:...\nOgłoszenia Elektronika 18 Sie 2007 14:20 Odpowiedzi: 49 Wyświetleń: 5673\nJa ze swojej strony mogę podać link do dalmierza laserowego na webkamerce w Visual Basicu i Visual c++ (ja zrobiłem to kiedyś w C++ uilderze) A z gotowych programów do analizy obrazu, to:\nRobotyka Modelarstwo 26 Paź 2010 20:12 Odpowiedzi: 9 Wyświetleń: 6544\nNajprościej to proponuje Ci skozystać z dalmierzy laserowych, moze nie bedzie tanio ale szybko i pewnie, do tego bardzo prosta konstrukcja aplikacyjna. A producentów... musisz poszukać sobie napewno jest ich kilku\nAutomatyka Przemysłowa 27 Lut 2008 17:22 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 910\nNie wiem, czy dokładnie czytałeś, ale te skanery bardzo często mają zastosowanie właśnie na dachach. Działa to jak wirujący dalmierz laserowy i skanuje wcześniej wskazany obszar - również ukośnie położony. Cokolwiek pojawi się w tym obszarze, a czego nie powinno tam być - aktywuje alarm. Chciałbym mieć...\nZabezpieczenia Stacjonarne 21 Sie 2008 21:18 Odpowiedzi: 22 Wyświetleń: 3768\nDo me_super: Czy mógłbyś podrzucić jakiś link/tytuł książki, która w miarę kompleksowo opisuje temat dalmierzy laserowych? (oczywiście google.com sam sobie przejrzę) Nie wiem czy istnieją jakieś publikacje dot. dalmierzy. Zasada działania jest prosta, pozostaje znajomość mechaniki, optyki i elektroniki+programowanie....\nProjektowanie Układów 12 Kwi 2008 21:16 Odpowiedzi: 43 Wyświetleń: 34321\nMikrokontrolery 07 Maj 2008 07:44 Odpowiedzi: 17 Wyświetleń: 11940\nProjektowanie Układów 13 Maj 2008 17:04 Odpowiedzi: 9 Wyświetleń: 2352\nDIY Zagranica 18 Maj 2008 13:35 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 5989\nOgłoszenia Elektronika 22 Gru 2008 08:56 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 2325\nElektryka Dla Każdego 28 Mar 2010 07:13 Odpowiedzi: 41 Wyświetleń: 42009\nOdleglosc pomiedzy dwoma punktami\ndalmierz laserowy powinien zalatwic sprawe\nAutomatyka Przemysłowa 13 Mar 2009 11:27 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 1131\nDIY Konstrukcje 06 Lip 2009 17:49 Odpowiedzi: 27 Wyświetleń: 12420\nMoże użyć gotowy dalmierz laserowy i ustawić go tuż poza skrajnią, w kierunku zbliżonym, lub przeciwnym do osi toru. Wycelowny w "cuś" wystającego z boku wgonu, odpalany byłby co określony czas, a dane odczytywane z wyświetlacza i dzielone przez długość okresu tegoż czasu. Jak ktoś biegły w rachunkach,...\nProjektowanie Układów 12 Paź 2009 22:29 Odpowiedzi: 14 Wyświetleń: 2301\nNa tej płytce są 3 żyra Muraty ENC-03 i jeden trójosiowy akcelerometr. Jako czujnik wysokości stosuje się czujnik ciśnienia, ale uzyskiwana dokładność jest na poziomie 3-5 metrów, więc nie za duża. Najlepszy byłby dalmierz laserowy, ale to skomplikowana i droga opcja. Czujniki ultradźwiękowe mają mały...\nRobotyka Modelarstwo 12 Sty 2014 11:44 Odpowiedzi: 532 Wyświetleń: 150990\nOptoelektronika 25 Sty 2010 14:43 Odpowiedzi: 8 Wyświetleń: 3036\nWitam. Czy Koledze chodzi o dalmierz laserowy [url=]Link, czy jeszcze o coś innego?\nAutomatyka Przemysłowa 06 Lut 2010 08:07 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 876\nElektro Co kupić? 06 Mar 2010 22:30 Odpowiedzi: 20 Wyświetleń: 8796\nOptoelektronika 30 Gru 2010 19:58 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 3569\nRadiotechnika Początkujący 27 Maj 2010 18:37 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 1245\nAutomatyka Przemysłowa 08 Lip 2010 15:19 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 2956\nMikrokontrolery 17 Paź 2010 11:20 Odpowiedzi: 36 Wyświetleń: 5373\nWitam. Dwa dalmierze laserowe, skierowane na przeciwne płaszczyzny deski pozwolą Ci zmierzyć jej grubość z dużą precyzja. Do tego sterownik PLC lub dedykowany układ który będzie odczytywał dane z czujników i obliczał grubość deski i określał też jej klasę. Pozdrawiam Adam\nAutomatyka Przemysłowa 21 Mar 2011 14:18 Odpowiedzi: 8 Wyświetleń: 1395\nAutomatyka Przemysłowa 31 Paź 2010 20:00 Odpowiedzi: 6 Wyświetleń: 2174\nCześć! Biorę udział w pewnym projekcie biologiczno-technicznym i złożyło się, że w moim zespole nie ma nikogo, kto znałby się na elektronice... Potrzebuję mikrokontrolera (chyba), który byłby w stanie pobierać dane z dalmierza laserowego i przekształcać je na wibracje silniczka o odpowiedniej (zależnej...\nMikrokontrolery Początkujący 15 Kwi 2019 17:34 Odpowiedzi: 1285 Wyświetleń: 256831\nRTV Użytkowy 13 Lut 2011 21:15 Odpowiedzi: 1 Wyświetleń: 1210\nPoczątkujący Naprawy 09 Kwi 2011 17:42 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 3023\nJarkon2_ Co jest ,,subiektywnie mierzalne" ? Już w samych tych słowach zawarta jest sprzeczność, nie sądzisz ? w/g subiektywnego pomiaru odegłość od mego domu do domu sąsiada jest niewielka, wg. dalmierza laserowego wynosi ona 66m 32 cm. Co do ,,pomiarów subiektywnych" różczką, jak mają się one do obiektywnych...\nNewsy 13 Sie 2011 12:18 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 2646\nRozwiązanie Kol. peterrrm można by rozwinąć: czujnik (dalmierz laserowy) przesuwając się góra/dół detektuje odległość od wirtualnej osi do skraju płyty - otrzymuje się obraz krawędzi w funkcji odległości - zostaje tylko analiza obrazu...\nAutomatyka Przemysłowa 31 Paź 2011 13:30 Odpowiedzi: 21 Wyświetleń: 2006\nGdy autor zacznie rozstawiać swoje stacje bazowe, precyzyjnie mierząc odległości i kąty przy pomocy teodolitów, dalmierzy laserowych itp. Szacunek i podziw, a także zazdrość i zawiść innych wędkarzy bezcenne.\nRobotyka Modelarstwo 19 Lis 2011 20:37 Odpowiedzi: 21 Wyświetleń: 6542\n[STM32]sterowanie TSL1402 (CCD)\nWitam, Pracuje nad dalmierzem laserowym na stm32 z wykorzystaniem zjawiska triangulacji. Używam poniższej linijkę CCD w połączeniu równoległym: lub W programie robię tak: - leci sobie sygnał zegarowy o f=ok 6 kHz - pojawia się sygnał wyzwalajacy - od razu zaczynam pobierać napięcia z...\nMikrokontrolery ARM 14 Sty 2012 23:01 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 1148\nNewsy 26 Maj 2012 11:20 Odpowiedzi: 34 Wyświetleń: 8115\nWitam, wpadłem na pewien pomysł urządzenia, które mogłoby ułatwić wielu ludziom życie, niestety z elektroniką nie mam za wiele wspólnego i ciężko mi w ogóle ustalić czy mój pomysł ma szanse powodzenia chociażby od strony technicznej. Dlatego zwracam się z prośbą o pomoc do szanownego grona użytkowników...\nTechnika domowa 05 Lip 2013 07:58 Odpowiedzi: 36 Wyświetleń: 4845\nZ tego co zauważyłem, to w rozsądnych pieniądzach można kupić dalmierz laserowy z zapisem 20 pozycji, ale nie wiem właśnie czy laserowy w tym przypadku zadziała i brak zapisu do PC to tylko ewentualna opcja. Strasznie kombinujesz z tym dalmierzem, to moim zdaniem bardzo zły trop... Po dłuższej...\nPoczątkujący Elektronicy 26 Gru 2014 23:29 Odpowiedzi: 30 Wyświetleń: 3312\nCzesc! Kupilem klucz we wrzesniu 2014r i lezal w aucie az do dzis ( w kabinie,gdzie codziennie jest ogrzewane podczas jazdy) na półeczce z innymi czulymi gadzetami jak dalmierz laserowy,termometr elektroniczny. Bateria wymieniona.Sprzedawca nie chce uwzglednic reklamacji ze wzgledu na slady wilgoci...\nUrządzenia przemysłowe 25 Mar 2015 21:13 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 1854\nRadiotechnika Początkujący 23 Maj 2015 17:37 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 1227\nPoczątkujący Elektronicy 05 Cze 2015 14:14 Odpowiedzi: 2 Wyświetleń: 519\nAutomatyka Przemysłowa 01 Sie 2015 00:50 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 957\nBardzo proszę o radę, jak należy wykonać taką siatkę w sklepie. Czy to się wykonuje za pomocą sznurka i jakieś znaczników czy po prostu bierzemy taśmę mierniczą i miej więcej wyznaczamy sobie punkty? Bieganie z taśmą czy sznurkiem nie jest praktyczne. Zaopatrz się w dalmierz laserowy.\nElektryka Światło i Oświetlenie 31 Paź 2015 10:51 Odpowiedzi: 3 Wyświetleń: 3927\nMikrokontrolery 17 Kwi 2016 10:47 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 1626\nAutomatyka bram, szlabanów, rolet 28 Kwi 2017 15:00 Odpowiedzi: 11 Wyświetleń: 2064\nBudowa kandelomierza - wykorzystanie luxomierza\nPudełka nic nie dadzą, oprócz źródła światła które mierzysz nie może nic świecić, żadne pudełko nie pomoże na światło odbite, no chyba ze dasz metrowej długości rurę :D ale wtedy zafałzujesz wynik, bo swiatło bedzie się odbijać od scianek wewnętrznych jak w światłowodzie. jedyna opcja to pomiar w ciemności...\nOptoelektronika 18 Wrz 2017 19:53 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 4458\nByle nie metalową taśma zwijaną bo nie będziemy wiedzieć jaka jest wysokość :D Myślę (mam nadzieję) że Kolega (at)strumień wie co robi i nie będzie sięgał do przewodów taśmą mierniczą ani czymkolwiek innym, sznurkiem , tyczką, kijem czy drążkiem. Zakładam, że zwis zmierzy dalmierzem laserowym lub...\nElektryka Instalacje i Sieci 30 Sie 2021 02:05 Odpowiedzi: 2357 Wyświetleń: 699852\nPanowie teoretycy od wyliczeń, a czym wy mierzycie wysokość drzewa, wysokość anteny i odległość do drzewa? Jakiś dalmierz laserowy, czy co...? Bo dla instalatora najprostszym sposobem jest podłączenie miernika, który jest na wyposażeniu KAŻDEGO instalatora. Najlepszy jest pomysł z szablonem z kartki...\nSAT Początkujący 12 Lip 2017 14:36 Odpowiedzi: 40 Wyświetleń: 6588\nPoczątkujący Elektronicy 29 Lis 2017 12:06 Odpowiedzi: 5 Wyświetleń: 360\nAutomatyka Bazar 09 Gru 2017 20:14 Odpowiedzi: 0 Wyświetleń: 459\nJa trochę z innej beczki: co właściwie jest edukacyjnego w zestawie do puszczania baniek? Do jakiej kategorii wiekowej te zestawy są przeznaczone? Pytanie trochę prowokacyjne, ale czy nie przez taką właśnie "edukację" elektroda jest zalewana ofertami typu: "zlecam prosty dalmierz laserowy, zasięg 5km,...\nArduino 09 Kwi 2018 22:34 Odpowiedzi: 47 Wyświetleń: 12195\nWarsztat co kupić? 06 Lut 2020 20:46 Odpowiedzi: 53 Wyświetleń: 20694\nTematy tygodnia 04 Wrz 2021 12:37 Odpowiedzi: 1745 Wyświetleń: 170067\nPoczątkujący Naprawy 31 Sty 2021 19:58 Odpowiedzi: 10 Wyświetleń: 747\nMonitoring Wizyjny CCTV 10 Kwi 2019 03:27 Odpowiedzi: 35 Wyświetleń: 963\nElektryka Instalacje i Sieci 23 Mar 2020 21:48 Odpowiedzi: 431 Wyświetleń: 105244\nOzonowanie pomieszczenia - jak się zachować\nPatrząc na to, jak zabezpieczają się Ci, co to na co dzień robią (u nas w firmie robili cały biurowiec ludzie z Profesjonalnego Ozonowania) to raczej bez maski do pomieszczenia po użyciu ozonu bym nie wszedł. Co do roślin to ozon na pewno im szkodzi. Wszystko u nas przed ozonowaniem było wynoszone. Potem...\nTechnika domowa 24 Sty 2021 12:29 Odpowiedzi: 20 Wyświetleń: 3906\nProjektowanie Układów 02 Cze 2006 21:32 Odpowiedzi: 41 Wyświetleń: 14776\nta suszarka przykładana do oka to poprostu dalmierz laserowy z miernikiem prędkości:)))) wystarczą dwa "strzały" i wiadomo z jaką prędkością się poruszasz.......\nSamochody Eksploatacja 17 Gru 2008 23:29 Odpowiedzi: 58 Wyświetleń: 39228\nsterowanie pompy hydroforu sprzedam pompkę ethernet kabel telefoniczny vestel telefunken radio alpine dźwięk rozmieścić pokój charczy glosnik wymiana developera kopiarka rozładowywać bateria toshiba renault laguna deska rozdzielcza


Kiedy czas zwalnia tak bardzo, że zaczyna się prawie cofać. Pochyl się nad losem Ciasteczkowego - Oh!me - Magazyn dla kobiet\nPrzepychamy się, kłócimy, pełno w nas pretensji o niespełnione obietnice. Długoletni związek wymaga bardzo dużo pracy, jeśli chcemy, by obie strony pozostawały w nim szczęśliwe i spełnione. To nie jest proste. Mało znam par, których małżeństwo nie składałoby się z odpływów i przypływów. Jednak im jesteśmy dłużej razem, im więcej wiemy o sobie, tym łatwiej nam zachować równowagę między tym co dobre, a tym, co niekoniecznie nam odpowiada w związku.\nTo się nazywa dojrzałość. Są tacy, którzy boją się tego słowa, przez całe życie zachowując się jak rozkapryszone dzieci.\nA czy ty jesteś już dojrzałą kobietą, taką która:\n– w związku dba o relacje z innymi\nNie fokusuje się tylko na związku, nie uwiesza się na partnerze całym swoim ciężarem. Oczywiście pomijając pierwsze miesiące, czy nawet rok – dwa związku, po jakimś czasie potrafi znaleźć równowagę między relacją ze swoimi partnerem, a relacją z przyjaciółmi i rodziną. A ty nie zaniedbujesz kontaktów z bliskimi ci osobami?\n– jest niezależna finansowo w związku\nBez znaczenia jest, ile zarabia jej partner. Posiadasz finansową niezależność? Będąc przez wiele lat w związku z tym samym mężczyzną warto pamiętać, żeby zadbać o siebie w tym obszarze życia, chociażby by po to, żeby móc sobie kupić coś, na co masz ochotę, a nie prosić o wszystko męża.\n– nie rezygnuje ze swoich marzeń\nPo kilku latach związku nie zrezygnowałaś ze swoich marzeń? Czy pozwoliłaś, by związek ograniczył cię w dążeniu do realizacji własnych celów i pragnień? Dojrzała kobieta wie, że związek dla niej powinien być jak trampolina, która pozwoli jej sięgnąć największych marzeń i wzmocnić w ich spełnianiu, a nie ograniczać. To także droga do samorealizacji, a nie leżąca na niej przeszkoda.\n– nie skupia się na wadach partnera\nTe już zna i akceptuje pewnie w mniejszym lub większym stopniu, bo przede wszystkim zna jego dobre i mocne strony i to na nic się skupia, to je docenia. Pewnie dlatego, jego wady schodzą na plan dalszy nie drażnią, tak jak na początku związku.\n– wie, że szczęście niejedno ma imię\nI nie próbuje na siłę uszczęśliwić swojego partnera. Jeśli on nie lubi chodzić po górach, to już go tam nie ciągnie, tylko jedzie sama. Jeśli on kocha grać w tenisa, to nie robi mu wymówek, gdy wychodzi na trening. Rozumie, że nawet w związku każdemu co innego może dawać szczęście i nie stanowi to dla niej problemu.\n– nie pozwala sobie na brak szacunku\nDojrzała kobieta nawet po kilkunastu latach nie pozwoli, by partner wypowiadał się o niej w sposób protekcjonalny. Ona szanuje siebie i tego szacunku bezustannie i nieprzerwanie wymaga od mężczyzny, z którym żyje.\n– nie wymaga od partnera nieustannej uwagi\nNie robi mu wyrzutów, gdy nie wyśle jej wciągu dnia SMS-a, albo nie zadzwoni. Ona ma też swoje życie, które toczy się własnym trybem i nie ma w tym nic złego. Dojrzała kobieta nie potrzebuje nieustannych zapewnień, że jej partner przy niej jest, myśli o niej, ona po prostu w związku czuje się bezpiecznie.\n– dba o swoją przestrzeń\nSzanuje swój czas i bez problemu potrafi zadbać o własne potrzeby. Nie ma problemu ze swoim własnym zdrowym egoizmem, który podpowiada jej, że chce pobyć sama, że ma ochotę poczytać książkę, czy wyjść na basen. Dba o siebie bez wyrzutów sumienia i poczucia winy, że zaniedbuje partnera.\n– wspólnie podejmuje decyzje\nNie oddaje pola decydowania o życiowych wyborach partnerowi, a nawet o tych mniejszych, jak choćby, co zjedzą na kolację, gdzie wyjdą. Dojrzała kobieta potrafi jasno wyrazić swoje zdanie, ale nie upierać się sztywno przy nim tylko wspólnie z partnerem wypracować kompromis. Taka sytuacja powinna oczywiście działać w związku w dwie strony.\n– wie, kiedy odejść\nTo też ważne. Dojrzała kobieta wie, kiedy już nie może dać szczęścia swojemu partnerowi, kiedy tego szczęścia nie ma już w związku. Ona wie, że to partner powinien być integralną częścią jej szczęścia, jeśli tak nie jest, zdecyduje się na rozstanie, by każde z nich mogło sobie ułożyć jeszcze szczęśliwie życie.


Papież: trzeba położyć kres "nieznośnej brutalności" | Stacja7.pl\nPapież: trzeba położyć kres „nieznośnej brutalności”\nOpublikowano: 1 marca 2015 godz. 16:34\nDo jak najszybszego położenia kresu "nieznośnej brutalności", której ofiarą padają chrześcijanie i inne mniejszości w Syrii i Iraku wezwał papież Franciszek po południowej modlitwie "Anioł Pański" na placu św. Piotra w Watykanie\nWezwał też do odrzucenia przemocy i podjęcia dialogu w Wenezueli.\nOto polskie tłumaczenie papieskiego apelu:\nNiestety nieustannie docierają dramatyczne wieści z Syrii i Iraku o przemocy, porwaniach i prześladowaniach chrześcijan oraz innych grup. Chcemy zapewnić osoby, których dotykają te sytuacje, że o nich nie zapominamy, ale jesteśmy blisko nich i modlimy się usilnie, aby jak najszybciej położono kres nieznośnej brutalności, której są ofiarami. Wraz z członkami Kurii Rzymskiej w tej intencji sprawowałem ostatnią Mszę św. podczas zakończonych w miniony piątek rekolekcji. Jednocześnie proszę wszystkich, w zależności od ich możliwości, by przyczynili się do złagodzenia cierpień tych, którzy przeżywają trudne doświadczenia, często jedynie ze względu na wyznawaną przez nich wiarę. Módlmy się za tych braci i siostry, którzy cierpią za wiarę w Syrii i Iraku. Módlmy się w ciszy.\nst, pb / Watykan


O małżeństwo warto walczyć do końca. ZOBACZ poruszający film\nWydrukowano: 2020-02-28 10:21:45.551266+01:00\nopublikowano: 2014-11-15 14:58:10+01:00 · aktualizacja: 2014-11-15 20:05:25+01:00\nO małżeństwo warto walczyć do końca. Ten poruszający film pokazuje, jak prawdziwa miłość jest w stanie przezwyciężyć największe przeszkody.\nNietrwałe małżeństwa i częste rozwody to problemy z jakim borykają się przede wszystkim rozwinięte ekonomicznie kraje. Jak dowiadujemy się z nagrania w samych Chinach w przeciągu jednego roku doszło do ponad 3 mln rozwodów, z czego ponad 80 tys. par postanowiło do siebie powrócić.\nNa nagraniu widać młode małżeństwo, które przechodzi kryzys. Mąż prosi żonę, aby podpisała dokumenty rozwodowe. Ta godzi się, ale stawia jeden, jedyny warunek… Jaki? Zobacz koniecznie!\nPublikacja dostępna na stronie: http://wpolityce.pl/lifestyle/222156-o-malzenstwo-warto-walczyc-do-konca-zobacz-poruszajacy-film


W niedzielę kolejny mecz Czarnych Jasło. Bukowa Jastkowice przeciwnikiem – Jaslonet.pl\nStart/Sport/Piłka nożna/W niedzielę kolejny mecz Czarnych Jasło. Bukowa Jastkowice przeciwnikiem\nW niedzielę kolejny mecz Czarnych Jasło. Bukowa Jastkowice przeciwnikiem\nJuż jutro kolejny mecz IV ligi z udziałem Naszej drużyny. Tym razem JKS Czarni Jasło udadzą się do Jastkowic by rozegrać mecz z tamtejszą Bukową w ramach IV kolejki IV ligi podkarpackiej.\nNasz jutrzejszy przeciwnik to beniaminek IV ligi podkarpackiej. Po 3 dotychczasowych kolejkach zespół Bukowej Jastkowice zdobył 5 punktów z bilansem meczowym 1-2-0 i zajmuje w tabeli 5 miejsce. Swoje pierwsze czwartoligowe zwycięstwo 1:0 odniósł nad Przełomem Besko przed własną publicznością w 3 kolejce.\nZespół Czarnych Jasło niestety zajmuje ostatnią pozycję w tabeli z zerową liczba punktów na swoim koncie. Na domiar złego zespół najprawdopodobniej uda się na mecz bez trenera. Miejmy nadzieję, że Nasz klub przezwycięży te ciężkie chwile a sami zawodnicy ambicją i zaangażowaniem w jutrzejszym meczu pokażą, że zależy im na Czarnych Jasło.\nMecz wyjazdowy: Bukowa Jastkowice- JKS Czarni 1910 Jasło\n24.08.2014, niedziela, godz. 17.00\nJastkowice, 37-403 Pysznica


OgrodzeniaBramy i furtkiBalustrady wewnętrzneBalustrady zewnętrzneDetale\nWnikliwe badanie różnych ofert ukazuje ciekawe zjawisko. W niektórych przypadkach dbałość o bezpieczeństwo użytkowników, co niewątpliwie jest rzeczą niezwykle istotną, sprawia, że nie docenia się elementu zdobniczego i estetycznego. Tymczasem jedno bynajmniej nie wyklucza drugiego. Bezpieczna balustrada może jednocześnie być arcydziełem, gdy chodzi o aspekt wizualny.\nW przypadku projektowania balustrad, tak na balkonach jak i loggiach czy schodach, aspekt bezpieczeństwa i trwałości jest niezwykle ważny. Dotyczy to tak samego materiału, jak i mocowania, czy wreszcie kształtów. Jednak dbałość o bezpieczeństwo nie musi stać w sprzeczności z estetyką. Kute balustrady można kształtować dowolnie i zgodnie z gustem klienta. Mogą być bardzo proste, niemal monumentalne albo też przyozdobione fantazyjnymi wzorami. Mogą też zostać wzbogacone np. o drewniane okładziny na poręczach.\nKute balustrady z samej swej natury rzucają się w oczy. W związku z pełnionymi funkcjami znajdują się w dość eksponowanych miejscach. Powinny zatem zostać odpowiednio dopasowane do stylu całej budowli.\nMogą korespondować z tradycyjnymi stylami architektonicznymi minionych epok, odsyłając nawet do odległych czasów gotyku lub wkomponować się w postmodernistyczny układ wnętrza. W tym wypadku uwzględniamy zarówno charakter samej budowli, jak i najbardziej fantazyjne życzenia klienta. Nasze balustrady potrafią ubogacić i dopełnić każde wnętrze i każdą zewnętrzną elewację.\nWreszcie trzecim aspektem obok bezpieczeństwa i estetyki, o którym również pamiętamy, jest komfort użytkowania. Balustrady powinny być wygodne w użytkowania i właśnie takie zapewniamy


Pierwsze czytanie ustawy o efektywności energetycznej - Energetyka\nPierwsze czytanie ustawy o efektywności energetycznej\nNa czwartek, 28 kwietnia br., w Sejmie zaplanowano pierwsze czytanie Ustawy o efektywności energetycznej. Celem przyjęcia ustawy jest wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej.\nJak wyjaśnia fundacja ekologiczna Client Earth, dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej 2012/27/UE (EED) wymaga od państw członkowskich między innymi ustanowienia systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej, w wyniku których w okresie 2014 – 2020 będą uzyskiwane oszczędności energii wynoszące 1,5 proc. rocznie lub alternatywnych rozwiązań przynoszących analogiczne oszczędności energii.


Ścieki popłynęły awaryjnym rurociągiem - Radio Szczecin Na Wieczór - Radio Szczecin\nGoście RSnW: na Wiśle doszło do katastrofy ekologicznej\n„Trzeba jednoznacznie określić zrzut ścieków, (…) jako katastrofę ekologiczną” – w ten sposób awarię kolektorów oczyszczalni ścieków „Czajka” w Warszawie skomentowała Rada Naukowa Polskiego Klubu Ekologicznego Małopolska. Dalej członkowie Rady piszą: „Za hipokryzję należy uznać określanie z jednej strony zdarzenia jako: zrzut kontrolowany – sugerujący sytuację za opanowaną i marginalizowanie skutków z równoczesną przestrogą przed kąpielą, wędkowaniem, korzystaniem z tej wody do celów rolniczych. Nie można też uspokajać się rzekomym procesem samooczyszczania i to szybko i na krótkim odcinku” – podkreślono w komunikacie. Według Polskiego Klubu Ekologicznego z okręgu Małopolskiego poddać należy analizie kompleksowej zagadnienie gospodarki wodno-ściekowej we wszystkich miastach, a także system zarządzania, ochrony i monitoringu. Przypomnijmy, że do awarii jednego z kolektorów przesyłających ścieki z części lewobrzeżnej Warszawy do oczyszczalni „Czajka” doszło 27 sierpnia. Nieczystości skierowano wówczas do drugiego kolektora, który jednak 28 sierpnia przestał działać. Zarząd Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji zdecydował wtedy o zrzucie nieczystości do Wisły. Obecnie, dzięki pomocy rządu oraz wojska, ścieki ponownie płyną do oczyszczalni, ułożonymi na moście pontonowym, rurociągami.\nMarek Duklanowski - Wody Polskie, dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie,\nprof. Artur Magnuszewski - hydrolog z Uniwersytetu Warszawskiego,\nprof. Zbigniew Witkowski - wiceprezes Polskiego Klubu Ekologicznego Małopolska, były wiceminister środowiska i były Główny Konserwator Przyrody.