Kraina umarłych [Jean-Christophe Grange] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\nISBN: 978-83-8230-000-0 Data wydania: 2020-10-14\nLa Terre des morts© Editions Albin Michel – Paris 2018Copyright © 2020 for the Polish edition by Wydawnictwo Sonia DragaCopyright © 2020 for the Polish translation by Krystyna Szeżyńska-Maćkowiak(under exclusive license to Wydawnictwo Sonia Draga)Projekt graficzny okładki: Mariusz BanachowiczZdjęcie autora: © Richard DumasRedakcja: Magdalena StecKorekta: Maria Zając, Edyta Malinowska-Klimiuk, Marta ChmarzyńskaISBN: 978-83-8230-000-0Wszelkie prawa zastrzeżone. Nieautoryzowane rozpowszechnianie całości lub fragmentu niniejszej publikacji w jakiejkolwiek postaci jest zabronione i wiąże się z sankcjami karnymi.Książka, którą nabyłeś, jest dziełem twórców i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie. Jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując ją, rób to jedynie na użytek osobisty.Szanujmy cudzą własność i prawo!Polska Izba KsiążkiWięcej o prawie autorskim na www.legalnakultura.plWYDAWNICTWO SONIA DRAGA Sp. z o.o.ul. Fitelberga 1, 40-588 Katowicetel. 32 782 64 77, fax 32 253 77 28e-mail: info@soniadraga.plwww.soniadraga.plwww.facebook.com/wydawnictwoSoniaDragaE - wydanie 2020\nBezpłatny fragment CZĘŚĆ PIERWSZA 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 CZĘŚĆ DRUGA 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 CZĘŚĆ TRZECIA 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 Przypisy\n1 Squonk miał w sobie wszystko, co go odstręczało. Dość popularny klub ze striptizem mieścił się na trzecim poziomie podziemnym odrapanego budynku w X dzielnicy. Schody, ściany i sufit pomalowano na czarno. Kiedy Stéphane Corso, dowódca pierwszej grupy Brygady Kryminalnej, zapuścił się na schody, głuchy pomruk natychmiast skręcił mu żołądek – pomyślał o metrze. Błąd, to był tylko efekt dźwiękowy w stylu Davida Lyncha, mający spotęgować strach.Za korytarzem ozdobionym pin-upowymi fotosami w stylu lat pięćdziesiątych, widocznymi w słabym świetle ledowym, na gości czekał bar. Na ścianie za kontuarem zamiast tradycyjnych rzędów butelek umieszczono czarno-białe fotografie popadających w ruinę fabryk i porzuconych hoteli. No comment.Corso, podążając za innymi widzami, skręcił w prawo, do sali o pochyłej podłodze, gdzie ustawione były czerwone fotele. Usiadł w kącie – podglądacz wśród podglądaczy – i czekał, aż zgasną światła. Przyszedł tu trochę powęszyć i w sumie uzyskał to, czego chciał.Zgodnie z programem (czarna plastikowa karta z białymi napisami, przypominająca kliszę rentgenowską) stracił już dwie trzecie przedstawienia i po raz setny zadawał sobie pytanie, jakiż to dziwaczny rodzaj snobizmu sprawił, że tego typu mieszaniny gatunkowe (obecnie preferowano terminologię amerykańską i nazywano to new burlesque) znów stały się modne.Miał już dość Miss Velvet – brunetki uczesanej à la Louise Brooks i pokrytej tatuażami – Candy Moon i jej tańca siedmiu zasłon, a także Gypsy La Rose, która umiała zdjąć pantofle, robiąc mostek. Czekano na Mam’zelle Nitouche i Lovę Doll… Corso nigdy nie gustował w tego typu widowiskach, a wygląd pań nie wzbudzał jego sympatii – raczej tłuste, zbyt ostro umalowane i strojące miny były przeciwieństwem tego, co go podniecało.Powędrował myślami do Emiliji i pierwszych ustaleń rozwodowych, przesłanych mu dziś rano z kancelarii adwokackiej reprezentującej żonę. Właśnie to było prawdziwym powodem jego fatalnego nastroju. Z prawnego punktu widzenia te propozycje nie oznaczały końca procedury, ale, przeciwnie, początek brutalnej walki. Lawina obelg i kłamstw spisanych pod dyktando Emiliji wymagała równie ostrej repliki.Stawką w tej grze był Thaddée, który miał już prawie dziesięć lat. Corso chciał, żeby chłopiec zamieszkał z nim. Walczył o to, nie żeby przywłaszczyć sobie syna, ale żeby oddalić go od matki, będącej w oczach Stéphane’a wcieleniem zła: wysoka urzędniczka, z pochodzenia Bułgarka, amatorka twardego sado-maso. Kiedy nad tym rozmyślał, do gardła podszedł mu kwas, więc powiedział sobie po raz kolejny, że to wszystko skończy się wrzodem, rakiem wątroby albo – dlaczegóż by nie? – morderstwem z premedytacją.Mam’zelle Nitouche pojawiła się na scenie. Corso się skoncentrował. Była blondynką o mlecznej cerze i biodrach mamuta. Nie miała na sobie nic poza boa z piór, dwóch srebrzystych gwiazdek na sutkach i czarnych stringów, z najwyższym trudem obejmujących jej bujne kształty. Nagle artystka pochyliła się, żeby pogrzebać w zadku. Po chwili zaczęła wyciągać stamtąd bożonarodzeniową girlandę, którą wydobywała, ujadając jak psiak. Corso nie wierzył własnym oczom. Striptizerka zaczęła wirować niczym olbrzymi bąk, zachowując doskonałą równowagę na dwunastocentymetrowych szpilkach i kręcąc jedwabną szarfą, a publiczność z entuzjazmem biła jej brawo.W końcu postanowił skupić się na przyczynie swej obecności przed północą w tej obskurnej spelunce. Dwanaście dni temu, w piątek siedemnastego czerwca 2016 roku, zwłoki tancerki ze Squonka, niejakiej Sophie Sereys alias Niny Vice, lat trzydzieści dwa, odnaleziono w pobliżu składowiska śmieci w Poterne des Peupliers, niedaleko placu d’Italie. Naga i związana własną bielizną dziewczyna została w potworny sposób okaleczona: morderca nadał jej twarzy taki wyraz, jakby przeraźliwie krzyczała, żeby zaś to osiągnąć, rozciął jej policzki od kącików ust aż po uszy, a do gardła wepchnął kamień, by usta pozostały szeroko otwarte.Śledztwo powierzono komendantowi Patrickowi Bornekowi, dowódcy trzeciej grupy Brygady Kryminalnej. Glina, który znał swój fach, zastosował standardowe metody: na miejscu zbrodni wykonano zdjęcia, pobrano materiał do analizy, zabezpieczono ślady, przeprowadzono rozmowy z mieszkańcami pobliskich domów, przejrzano zapisy kamer, przesłuchano znajomych denatki, szukano świadków i tak dalej.Interesowano się przede wszystkim klientami Squonka. Bornek liczył, że zgarnie całe stado maniaków seksualnych i zdemoralizowanych zboczeńców. Nie miał jednak powodów do zadowolenia – klientelę lokalu stanowili dobrze ustawieni młodzi ludzie, finansiści lubiący kokę, intelektualiści, którzy chcieli czasem „odlecieć” i uważali, że do dobrego tonu należy pojawienie się na spektaklu w starym stylu. Nawiasem mówiąc, poszukiwania ukierunkowane na sadomasochistów czy ostatnio wypuszczonych na wolność gwałcicieli oraz inne środowiska obserwowane przez Brygadę do Walki z Sutenerstwem również nic nie dały. Ludzie Borneka wzięli pod uwagę także amatorów bondage’u, ponieważ ofiara została skrępowana bielizną, co przypominało praktyki BDSM. Na próżno.Przeszukano wszystkie zdigitalizowane kartoteki kryminalne – od TAJ (przetwarzanie danych o karalności) po Salvac (system analizy podobieństw przemocy towarzyszącej zbrodni) – ale nie przyniosło to efektów. Przeanalizowano też kilka zgłoszeń, w których były wzmianki o damskiej bieliźnie. Wyniki mogły jednak zainteresować co najwyżej tego, kto myślał o otwarciu butiku z takową odzieżą.Działania prowadzone w sąsiedztwie śmietnika, a także w rejonie zamieszkania ofiary, przy ulicy Marceau w Ivry-sur-Seine, nie wniosły nic nowego. Nocą z piętnastego na szesnastego czerwca około pierwszej Sophie Sereys wróciła z klubu uberem. Kierowca podwiózł ją pod dom i więcej jej nie widział. Ponieważ nazajutrz miała wolny dzień, nikt w Squonku się o nią nie niepokoił. Co do śmietnika, to zwłoki znaleźli polscy robotnicy, którzy wynosili tam gruz. Wcześniej nic nie zwróciło uwagi stróża, niczego podejrzanego nie zarejestrowały też kamery monitoringu.Sporządzono portret ofiary, szperano w jej przeszłości. Sophie uważała się za artystkę i szukała zleceń, jak każda aktorka bez stałego zatrudnienia. Kilkoro przyjaciół, żadnego chłopaka, żadnej rodziny. W jej akcie urodzenia wpisano X, co oznaczało, że nikt, nawet policja, nie mógł poznać tożsamości jej biologicznych rodziców. Wychowała się we wschodniej Francji, wędrując po domach dziecka i rodzinach zastępczych. Po ukończeniu szkoły pomaturalnej w Grenoble i uzyskaniu dyplomu z zarządzania w 2008 roku przeniosła się do Paryża, by poświęcić się swej prawdziwej pasji: tańcowi i striptizowi.Pracodawcy też niewiele potrafili o niej powiedzieć. „Artystka choreograficzna” – taka informacja, zgodna z listą zawodów scenicznych, widniała w stosownej rubryce. Striptizerka trzy razy w tygodniu występowała w Squonku, a pozostałe dni poświęcała na inne dorywcze prace. Chałturzyła w prowincjonalnych klubach, przyjmowała zlecenia na prywatne występy podczas wieczorów kawalerskich i oferowała kursy striptizu na wieczory panieńskie. Można by pomyśleć, że striptiz to jedyny pomysł młodych ludzi przed ślubem…Bornek, który nie widział niczego złego w stereotypach, przypuszczał, że Sophie dorabiała, sypiając z wielbicielami. Mylił się. Nie znaleziono śladu takich kochasiów. Dziewczyna wolała sport i rozwój duchowy: hatha-jogę, medytację, maratony, jazdę na rowerze terenowym… Nie zmieniało to faktu, że w każdym miesiącu spotykała setki facetów – i występując, i przemierzając ścieżki rowerowe. A zatem krąg anonimowych podejrzanych był naprawdę szeroki.Po tygodniu Corso poczuł, że śledztwo niebezpiecznie krąży po ślepych uliczkach. Kiedy brak efektów, policja ma zwyczaj zmieniać ekipę, choćby po to, żeby zyskać wrażenie, że coś się nareszcie ruszyło. Zwłaszcza że w tej sprawie presja medialna sięgała zenitu. Bo też były tu wszelkie elementy starej poczciwej sensacji: seks, krew, tajemnica…Krótko mówiąc, Catherine Bompart, szefowa Brygady Kryminalnej, uzyskała zgodę prokuratury na przedłużenie okresu in flagranti, czyli czasu, gdy policja pracuje bez sędziego i bez związanych z tym ograniczeń. Potem wezwała Corso do swojego gabinetu. Stéphane zaczął marudzić, ale Bompart szybko przywołała go do porządku: była nie tylko jego przełożoną, lecz także aniołem stróżem – to ona nie pozwoliła, żeby skończył za kratkami, jak ci wszyscy obwiesie, których aresztował przez ostatnie dwadzieścia lat.Zmiana warty nastąpiła tego ranka. Corso zamknął się na cały dzień z aktami – zebrało się tego już pięć grubych segregatorów – a później przekazał nowinę swoim ludziom, wieczorem zaś przedstawił im opracowany przez siebie plan działania i najważniejsze informacje. Polecił im uporządkować bieżące sprawy, tak żeby od jutra mogli skupić się na tej. Briefing o dziewiątej rano.W sali zapaliły się światła. Mam’zelle Nitouche zwinęła girlandy, a Lova Doll też pewnie pojawiła się już na scenie. Nawet nie zauważył. Teraz, kiedy wszyscy wstawali, obserwował rozbawienie i zadowolenie na twarzach widzów. I znowu – dobrze znał to uczucie – ogarnęła go nienawiść do wszystkich tych porządnych ludzi.Zaczekał, aż wyjdą, odszukał czarne drzwi na prawo od sceny. Nadszedł czas, by złożyć nieoczekiwaną wizytę królowi tego miejsca, Pierre’owi Kaminskiemu.\n2 Corso znał go od dawna – sam aresztował go w 2009 roku, kiedy pracował jeszcze w Brygadzie do Walki z Sutenerstwem – a teraz przypominał sobie historię tego łajdaka.Urodzony w okolicach Chartres w 1966 roku, Pierre Kaminski opuścił rodzinną fermę w wieku szesnastu lat. Najpierw włóczył się jako jeden z punk à chien, punków z psem, potem został żonglerem, połykaczem ognia, a jako dwudziestodwulatek wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Obracał się tam w kręgu off-Brodway (tak przynajmniej mówił), w 1992 roku wrócił do Francji, gdzie założył klub nocny Le Charisma niedaleko République. Trzy lata później został aresztowany i skazany za pobicie kelnerki. Wyrok w zawieszeniu. Plajta. Zniknięcie.Potem pojawił się znowu, jako właściciel domu rozpusty Le Chafouin nad kanałem Saint-Martin. Interes kwitł, dopóki Kaminski nie wpadł – tym razem oskarżony o sutenerstwo. Trzy lata więzienia. Z czego odsiedział tylko dwa. W 2001 roku boss odrodził się znowu niczym feniks z popiołów i otworzył Le Shar Pei, lokal ze striptizem przy ulicy Ponthieu, funkcjonujący przez osiem lat. Do zamknięcia tego miejsca doprowadziło oskarżenie o handel ludźmi. Kaminski znów stanął przed sądem, a wśród stawianych mu zarzutów znalazło się nawet morderstwo jednej z tancerek. Znaleziono ją w śmietniku, kilka domów od lokalu. Była zmasakrowana. Z tego zarzutu zdołał się jednak oczyścić (świadkowie i oskarżający zniknęli), a później znów wyparował. Dobrze zrobił, bo Corso był przekonany o jego winie i chętnie załatwiłby sprawę po swojemu. Ostatecznie alfons wrócił do gry znowu w 2013 roku i otworzył Squonka, klub, do którego ściągały tłumy.Corso wylądował w garderobie. Na dwóch ścianach zainstalowano wieszaki obciążone kostiumami. Wzdłuż trzeciej znajdowały się lustra oddzielone przepierzeniami i rzęsiście oświetlone. Panował tu radosny bałagan: na stolikach pełno było kosmetyków, na podłodze stały walizki na kółkach, pantofle i akcesoria, porzucone jak na polu bitwy po odwrocie jednej z armii.Większość panien paradowała jeszcze z gołymi tyłkami. W kąciku stage kitten (odpowiednik chłopca do zbierania piłek na korcie tenisowym, tyle że tu trzeba było zbierać staniki i majtki) rozwieszała na wieszakach swe plony. Stepujący tancerz – czarnoskóry w różowym kostiumie – siedział na taborecie, poprawiając okucia butów.– Kaminski – rzucił Corso, zwracając się do mężczyzny.Facet spojrzał na niego spod oka. Widok kolejnego gliny ani go nie zdziwił, ani nie przeraził – od śmierci Niny psy wpadały tu całymi sforami.– W końcu korytarza.Corso ominął nadmuchiwanego hamburgera wielkości pufa, czapki z piórami, satynowe gorsety, tahitańskie wieńce… Ku swemu zaskoczeniu z rozczuleniem spojrzał na te dziewczyny, które same wymyślały każdy numer sceniczny, szyły sobie kostiumy i opracowywały choreografię. Myślami powrócił do dzieciństwa, kiedy przebierał się za Indianę Jonesa albo naśladował Bruce’a Lee przed lustrem w sypialni…Corso wszedł, nie pukając. Pierwszym, którego zobaczył, był technik stojący na drabinie i reperujący plafonierę. Drugim – sam Kaminski: z gołym torsem, w płóciennych spodniach, opierając ręce na biodrach, nadzorował pracę, jakby chodziło o budowę mostu na rzece Kwai.Kaminski włosy miał krótkie niczym legionista, twarz surową i kanciastą. Proporcjonalnie zbudowany, o sprężystych muskułach. Widać było, że potrafi zrobić z nich użytek. Najsłynniejszy w stolicy sutener wyglądał jak komandos po rozejmie.– No proszę – rzucił, spoglądając na Corso – psy znów węszą.Policjant zauważył, że mężczyzna jest bosy i że podłogę wyściela włókno kokosowe, a więc jakby imitacja tatami.– Nie wyglądasz na zaskoczonego moją wizytą.– Ostatnimi czasy przewinęło się tu tylu gliniarzy, że już mi to wychodzi uszami.Corso skwitował te słowa drwiącym uśmiechem.– Przyszedłem, żeby zadać ci kilka pytań.Kaminski bez słowa przybrał pozycję zenkutsu dachi – ugiął wysuniętą do przodu nogę, a naprężył tę wyciągniętą do tyłu – i zacisnął pięści, robiąc gardę.– Jeszcze wam nie dość, że mnie zatrzymaliście?Pierwszym posunięciem Borneka było zatrzymanie Kaminskiego ze względu na jego przeszłość kryminalną. Kolejny błąd. Komisarz musiał wypuścić go po paru godzinach, kiedy zweryfikowano alibi sutenera.Kaminski obrócił się w stronę technika, wykonując mawashi geri (kopnięcie okrężne) i wyhamowując ruch kilka milimetrów od jego nóg. Technik najwyraźniej przywykł do takich zabaw, bo nawet nie drgnął.– Przychodziliście tu dziesięć razy – podjął. – Przesłuchiwaliście tancerki, wzywaliście moich pracowników, zawracaliście dupę klientom. Od tygodnia moje nazwisko i lokal są obrzucane błotem. To nie służy biznesowi.– Gadanie! Od śmierci Niny sala pęka w szwach. Nic tak nie przyciąga klientów jak zapach krwi.Kaminski rozpostarł ręce, jakby chciał powiedzieć „alleluja”.– Nareszcie odkryłeś moją strategię!– Pogadajmy poważnie, jak mężczyzna z mężczyzną.Sutener parsknął śmiechem.– No, Corso, jak ty się do mnie odzywasz? Nie chodziliśmy razem na dziwki. O ile dobrze pamiętam, ostatnio widzieliśmy się, kiedy w dwa tysiące dziewiątym wsadziłeś mnie do paki.Policjant zignorował tę uwagę. To była typowa prowokacja.– Chciałbym, żebyś nakreślił mi portret Niny… ludzki, prywatny. Byłeś z nią blisko, prawda?Kaminski powrócił do pozycji zenkutsu dachi.– Utrzymywałem rozsądny dystans pracodawcy do pracownicy.Corso pomyślał o kelnerce, której Kaminski zwichnął szczękę, i o tancerce ze zmasakrowaną twarzą znalezionej na ulicy Jean-Mermoz.– Nie sypialiście ze sobą?– Nina z nikim nie sypiała.– A co sprawiało jej frajdę?Kaminski obrócił się i wykonał yoko geri (kopnięcie boczne) dokładnie na wysokości kolan technika, który wciąż zmagał się z lampą.– Najbardziej lubiła spacerować nago po białym piasku na plaży.Corso z akt dowiedział się, że Sophie Sereys była naturystką. Nie potrzebowała nawet stringów, żeby oddzielić życie prywatne od artystycznego.– Żadnych narkotyków, alkoholu?– Rozumiesz po francusku? Nina była czysta jak źródlana woda.– Nie wychodziła z klientami?Sutener wykonał głęboki wdech i przyjął pozycję shiko dachi: stanął przodem, ugiął nogi, ustawił stopy pod kątem czterdziestu pięciu stopni, dłonie oparł na kolanach. Zachowywał się teraz niczym zawodnik sumo. Jak na pięćdziesięciolatka był w iście olimpijskiej formie.– Nie szukaj bajora, Corso. Nina była dziewczyną bez skazy, z sercem na dłoni. Uosobieniem dobroci. To, że mogliśmy z nią obcować, pozwalało nam wszystkim naprawić własne winy. Trzy dni temu ją pochowaliśmy. Nina nie miała rodziny, a i tak nigdy nie widziałem tylu osób na cmentarzu. Przyjaciele, znajomi, wielbiciele.Corso chętnie poszedłby na ten pogrzeb, żeby poczuć panującą tam atmosferę.– A do tego była prawdziwą profesjonalistką! – ciągnął Kaminski. – Jedną z najlepszych we Francji. Sama pisała sobie scenariusze, wymyślała pozy, mimikę, każdy szczegół… Diabli by to wzięli! Przepowiadałem jej karierę gwiazdy, nowej Dity von Teese!Kaminski przesadzał. W internecie Corso zobaczył po prostu ładną blondynkę o interesującej urodzie aktorki niemego kina i prostej choreografii.Znów garda. Dwa kroki, krzyżowanie nóg. Okuri ashi.– Porządna dziewczyna, która natknęła się na zbira.– Może tu, u ciebie.– Marnujesz czas, Corso. Mój lokal jest czysty jak łza, publiczność też. Zboczeńców szukaj wśród gości z zahamowaniami. To moralność rodzi zło, nie odwrotnie. Coś o tym wiesz, prawda?Corso przełknął ślinę, ogarnęło go przykre wrażenie, że ten facet go obnażył. Zawsze się maskował: surowy niczym jansenista, ubierał się jak fan Nirvany, mimo że dobiegał czterdziestki. W głębi ducha był łobuzem, a jednak został gliną; samozwańczy chrześcijanin, prawie nigdy nie zaglądał do kościoła. A jeśli chodzi o seks, to lubił wyłącznie eteryczne dziewice, które z rozkoszą plugawił. Kogo próbował oszukać? Siebie?– A twoi kumple? – spytał. – Nie utrzymujesz kontaktów ze współwięźniami? Z takimi, którzy gustują w sadystycznych grach?Kaminski zaprezentował ura mawashi geri, obracając stopę, a zaraz potem tsumasaki geri, wyprężając palce. Corso uprawiał karate i musiał przyznać, że sutener ma doskonałą technikę. Tylko nieszczęśnikowi, który naprawiał lampę, drżały już kolana.– I znów się mylisz, maricón1. Morderca, którego szukasz, nie siedział w więzieniu i nie ma wypisanych na czole słów „seryjny zabójca”. To normalny, gładziutki facet, który nigdy nie rzucał się w oczy.Corso podzielał jego opinię. Wewnętrzna brutalność, która wybuchała w mordercy, kiedy przechodził do czynu, była prawdopodobnie proporcjonalna do spokoju, jaki okazywał na co dzień.– A jak zareagowały na to twoje dziewczęta?– A jak sądzisz? Musieliśmy powołać komórkę psychologiczną.Corso o mało nie parsknął śmiechem.– Ale już wróciły do pracy – ciągnął Kaminski. – Przez solidarność. Uważają, że to najlepsza forma uczczenia pamięci Niny.– Show must go on…Technik podłączył w końcu ostatnie przewody i założył klosz. Błysnęły czerwone oczy kościotrupa, który stał w rogu pokoju i zapewne służył Kaminskiemu za partnera sparingowego.Corso zmarnował tu już dość czasu. Zafundował sobie przygnębiające widowisko, a teraz przesiadywał jeszcze u szurniętego karateki. Kaminski cuchnął potem i łajdactwem, ale nie strachem, a już na pewno nie obłędem, który krył się za zabójstwem Niny Vice. W gruncie rzeczy Corso był przekonany o jednym: morderca nie należy do kręgu Squonka. Gdyby tak było, Bornek by go zidentyfikował. Mieli do czynienia z agresorem zewnętrznym.Kiedy technik schodził z drabiny, Kaminski ukłonił się, żegnając go zgodnie z regułami. Technik skinął głową, zabrał skrzynkę z narzędziami i zniknął.– Corso, wszyscy wiedzą, że jesteś dobrym gliną – szepnął sutener, wyciągając tackę do papierosów, tytoń i bibułkę. – Znajdź drania, który to zrobił, zamiast co chwilę zawracać mi dupę.– Chcesz go poczęstować mawashi geri?Kaminski zwilżył czubkiem języka bibułkę i mrugnął do policjanta okiem.– Może poczęstuję ciebie…Corso miał czarny pas, drugi dan, ale zdobył go w młodości, a dziś czuł, że młodość już minęła. Z Kaminskim nie wytrzymałby dwóch minut.– Zgłoś się, kiedy będziesz gotowy – odparł mimo to, żeby zachować fason.Kaminski dokończył robić jointa, zapalił, a potem wykonał jeszcze yoko geri w kierunku twarzy policjanta. Corso, który nie zauważył manewru gospodarza, poczuł, że stopa sutenera otarła mu się o brodę.Znów z trudem przełknął ślinę i spróbował się uśmiechnąć.– Dasz macha?\n3 Corso zajmował dwupokojowe mieszkanie przy ulicy Cassini, w budynku z lat sześćdziesiątych, gdzie obniżono mu czynsz z powodu niepowtarzalnego widoku na ślepą ścianę szpitala Cochin. Mieszkanie było paskudne, ale policjant lubił tę okolicę, która z rozmachem rozciągała się od bulwaru Arago aż po park Montsouris. Zwłaszcza aleja René-Coty, wspaniały deptak z platanami i pracowniami artystów, była bliska jego sercu.Rzucił kamizelkę i kaburę na kanapę i podszedł do lady, która pełniła funkcję kuchni. Otworzył lodówkę, ale zobaczył w niej tylko zmrożony obraz samotnego życia. Przeterminowana żywność, otwarte konserwy, resztki jedzenia na wynos…Wyjął piwo i usiadł na rozkładanym fotelu, który obok biurka był jego jedyną ruchomością. Po rozstaniu z Emiliją znalazł te cztery kąty i nie starał się tu urządzić, choć zadbał o każdy szczegół w pokoju Thaddée. Poza tym ta prowizorka nawet mu się podobała – doskonale odzwierciedlała jego status pariasa, wiecznego wygnańca.Poczęty gdzieś blisko dna nizin społecznych, z literą X – jak Nina Vice – w akcie urodzenia, włóczęga przytułków dla sierot i rodzin zastępczych przez lata dzieciństwa, potem nastoletni bezpański pies, Corso nigdy nie potrafił się zaadaptować, nie odnalazł swego miejsca. Złodziej, narkoman, jednostka aspołeczna, w ostatniej chwili został ocalony przez Catherine Bompart, która wzięła go pod swoje skrzydła i umożliwiła mu osiągnięcie sukcesów w tym jedynym, z czego (oprócz syna) był dumny: w pracy policjanta.Mimo niewątpliwych osiągnięć, czystej kartoteki i skrajnej powściągliwości, którą brano za dowód silnego charakteru, złe ziarno jednak tkwiło w nim, w głębi serca. Policjant, mąż, płatnik podatków, usiłował po 2000 roku kupić sobie osobowość, ale natura powróciła galopem i wygrała. Po kilku latach był już w separacji z żoną, na marginesie wśród glin, a we własnym życiu stał się włóczęgą… Cyganem bezdroży.Kilka łyków piwa wystarczyło, żeby żołądek podszedł mu do gardła. Pobiegł do toalety i zwymiotował ostatnie godziny – alkohol, jointa i cellulit striptizerek. Jako glina Corso miał pewną ułomność: nie znosił nocy. Ani tych późnych godzin, ani zwierzyńca, który się wówczas wyłaniał. To, co porządnych mieszczan wprawiało w rozmarzenie i co rozbudzało fantazje intelektualistów, dla niego było tylko strumieniem głupoty i ludzkich grzechów uosabianych przez sforę rozleniwionych świrów. To był świat owiany fałszywą legendą, świat drobnych oszustw, godzin marnowanych przy kieliszku, czczej gadaniny i seksu. Świat totalnej próżności.Po północy ogarniała go nieodparta senność, czuł rwanie rozsadzające kości, no i mdłości, które skręcały trzewia. Powinien raczej zostać wojskowym – budziłby się na dźwięk trąbki – albo nauczycielem wychowania fizycznego, który wczesnym rankiem biegnie ku słońcu sprężystym krokiem.Kiedy podniósł głowę znad sedesu, poczuł się trochę lepiej. Opłukał twarz wodą, wyszczotkował zęby, a potem usiadł przy biurku. Teraz wcale nie chciało mu się spać. Zerknął na komputer, który dawał wybór między dwoma jakże różnymi koszmarami: aktami dochodzenia Borneka (kazał sobie wszystko zeskanować) albo protokołem z pierwszej rozprawy rozwodowej. Wolał potworności pierwszego od kłamstw drugiego.Zaczął od zdjęć z miejsca odnalezienia zwłok: ciało dziewczyny wydawało się bardzo blade w przytłumionym świetle deszczowego dnia. Jego ułożenie było specyficzne: ręce związane na plecach, nogi wygięte w kołyskę, głowa odrzucona do tyłu w niemal niemożliwym wygięciu. Morderca związał nadgarstki i kostki dziewczyny majtkami. Potem udusił ją biustonoszem, i pierwszą dość absurdalną myślą, jaka nasunęła się Corso, było to, że bielizna marki Princesse tam-tam jest zadziwiająco mocna.Z pozoru wyglądało to na gwałt popełniony przez bydlaka, który użył tego, co miał pod ręką, żeby unieruchomić i zabić ofiarę. W rzeczywistości było to jednak bardziej skomplikowane. Po pierwsze, kobieta nie została zgwałcona – nie znaleziono żadnych typowych obrażeń ani śladów spermy. Po drugie, morderca związał biustonosz garotę z majtkami na plecach ofiary za pomocą skomplikowanego węzła. Wszystko wskazywało na to, że dopiero na końcu pociął dziewczynę, która udusiła się sama, wijąc się z bólu.Rany na twarzy były okropne: użytą bronią – nożem, kozikiem albo innym bardzo ostrym narzędziem – morderca przeciął policzki kobiety, tak że usta biegły od ucha do ucha. Potem wepchnął głęboko do gardła ofiary kamień, żeby szczęki pozostały otwarte. W efekcie uzyskał coś, co wyglądało jak mroczny i niesamowity krzyk i co nasuwało skojarzenie z obrazem Edwarda Muncha. Makabryczny widok porażał jeszcze pewnym szczegółem: naczynka włosowate powiek i gałki ocznej popękały na skutek nadciśnienia i z twarzy patrzyło dwoje czerwonych oczu.Oglądając te zdjęcia, Corso nic nie czuł. Podobnie jak większość policjantów z upływem czasu zatracił zdolność oburzania się ludzką brutalnością. Mówił sobie po prostu, że mieli do czynienia z bestią pierwszej kategorii – zarazem drobiazgową w planowaniu zbrodni i kompletnie nieokiełznaną, gdy już uległa potwornemu instynktowi.Przejrzał pozostałe materiały. Bornek wykonał dobrą robotę i niczego nie można mu było zarzucić. Właściwie nie było tu już nic do dodania. Być może morderca znał Ninę, równie dobrze jednak mógł jej nie znać. Może spotkał ją gdzieś dwadzieścia lat temu, a może dopiero w przededniu jej śmierci… gdzieś w czasie i przestrzeni ich drogi się skrzyżowały. Corso nie miał możliwości cofnięcia się do tego zabójczego spotkania, do momentu pojawienia się mrocznej postaci.Druga nad ranem. Wciąż nie chciało mu się spać. Poszedł po kolejne piwo i postanowił stawić czoła najgorszemu – kliknął i otworzył dokument przesłany przez prawniczkę Emiliji, a potem zaczął przewijać na ekranie listę swoich wad, złych uczynków, uchybień. Nie brakowało niczego: alkoholizm, przemoc małżeńska, nieobecność, znęcanie się psychiczne… Jedynym, czego Emilija jeszcze nie odważyła się mu zarzucić, było molestowanie seksualne syna, ale był przekonany, że w razie potrzeby i przed tym się nie cofnie.To wszystko wydawało się szyte tak grubymi nićmi, że aż niewiarygodne, toteż miał nadzieję, że żaden sędzia się na to nie nabierze. Bardziej podstępny, wręcz wyrafinowany był sposób, w jaki Emilija i jej pani adwokat próbowały zamienić każdą cechę charakteru Corso, z zaletami włącznie, w wadę. Był oddany pracy? Był nieobecnym ojcem. Dbał o to, żeby syn odrabiał lekcje i ćwiczył grę na pianinie? Był tyranem, zbyt wymagającym i surowym. Starał się znaleźć czas na wspólne rozrywki z synem? Robił to, żeby oddalić go od matki…Kiedy linie na monitorze zaczęły pływać i zamieniać się w przewody elektryczne, rozgrzane już do czerwoności, zamknął plik i powstrzymał się przed ciśnięciem komputerem o ścianę.Musiał dać ujście wściekłości. Do głowy przyszedł mu tylko jeden pomysł: zadzwonił do Lamberta, dowódcy drugiej grupy Brygady Antynarkotykowej.– Lambert? Mówi Corso.– Jak leci, palancie? – zarechotał Lambert. – Myślałem, że w Kryminalnej chodzicie spać o dziesiątej.– Macie coś tej nocy?– A co za różnica? Jesteś z policji?– Nie błaznuj.Gliniarz zaśmiał się głupawo.– Drobne przeszukanie w dziupli.– Twarde?– Chodzi o braci Zaraoui. Trzy lata na to czekaliśmy. Według naszego informatora to nowiutka wytwórnia z laboratorium, prasą hydrauliczną i pięknym, świeżutkim go fast.– Ile?– Sto kilo żywicy konopnej, tyle samo BHO i sporo jeszcze nieprzetworzonej koki.Corso gwizdnął z podziwu. Miał nadzieję na drobną sprawę, żeby poczuć dreszczyk adrenaliny, a tymczasem usłyszał o operacji na wielką skalę.– Gdzie?– W Picasso.Osiedle Pablo-Picasso w Nanterre znajdowało się na liście priorytetowych dzielnic bezprawia. Najwyższy poziom zagrożenia i braku bezpieczeństwa.– Zabiorę się z wami.– Hola, bracie, to narkotyki, a nie festyn.– Mogę się wam przydać. Wychowałem się tam.– Nie przechwalaj się. A niby dlaczego miałbyś z nami iść?– Muszę się na czymś rozładować.– Nie świadczymy takich usług.– Daj spokój, naprawdę muszę się ruszyć.Nieoczekiwanie Lambert okazał zainteresowanie:– Masz problemy z przełożonymi?– Z moją byłą. Dostałem papiery rozwodowe przygotowane przez jej prawniczkę.Gliniarz zagulgotał jak indor:– To faktycznie stan wyższej konieczności. Be my guest.\n4 Osiedle Pablo-Picasso nie istniało w dosłownym znaczeniu tego słowa. To, co tak nazywano, było zespołem budynków przy alei Pablo-Picasso w Nanterre. Wieże zaprojektowane przez architekta Émile’a Aillauda, wysokie i okrągłe, ozdobiono kolorowymi motywami przypominającymi chmury, a oknom nadano formę kropli wody. Piękny sen architekta przeobraził się w istny koszmar nędzy i przestępczości.Corso mieszkał tu jako nastolatek i pamiętał każdy element zdobniczy: drzwi w częściach wspólnych pomalowano żywymi barwami, ścianki na pstrokato. W mieszkaniach ściany były zaokrąglone, a podłogi pokrywała wykładzina o wyglądzie krótko przystrzyżonego trawnika. Dużo przestrzeni, dużo utopii, które lokatorzy błyskawicznie i z samozaparciem dewastowali, brukali, niszczyli. Skorom się upił, pytam, czym jest dla mnie szklanka?2Z bulwaru na la Défense widział już wieże rysujące się na niebie w odcieniu indygo. Była za kwadrans czwarta. Zdąży. Lambert uprzedził go, że wchodzą o czwartej zero zero: antynarkotykowi uzyskali od sędziego zezwolenie na przeprowadzenie nocnej rewizji.Opuścił bulwar i minął grupę budynków biurowych ze szkła i stali, które nie istniały jeszcze za czasów jego młodości. Na pierwszym rondzie zorientował się, że zabawa się już zaczęła. Błyski policyjnych kogutów ślizgały się po podstawie wież. W ciemnościach słychać było wystrzały. Policyjne wozy wyprzedzały się, pędząc z piskiem opon.Corso założył koguta na dach i włączył radio. Wezwanie padło pośród trzasków:– TN-pięć do wszystkich patroli, policjant na ziemi. TN-pięć do wszystkich patroli, powtarzam: policjant na ziemi!Lambert nie mógł przyspieszyć operacji. Czyżby już zostali zauważeni przez choufów, stojących na czatach na osiedlu? Czy grupa wpadła w zasadzkę? Wystarczył byle drobiazg, żeby informator przeszedł na drugą stronę.Corso musiał gwałtownie zahamować na drugim rondzie, zablokowanym przez zaparkowane w panice radiowozy. Chyba wszyscy, którzy nosili mundur w Nanterre i okolicy, zbiegli się tutaj. Zauważył w pobliżu gości z Brygady do Walki z Przestępczością, chłopaków z SDPJ 92, policjantów z urzędów centralnych i komisariatów, od których aż się tu roiło (o ironio, przy ulicy Trois-Fontanot, kilkaset metrów stąd, mieściła się agenda Ministerstwa Spraw Wewnętrznych).Zaparkował na chodniku i wyskoczył z samochodu. Bagażnik. Kamizelka kuloodporna. Sig sauer SP 2022. Z bronią w ręku ruszył na miejsce akcji wzdłuż rzędu zaparkowanych samochodów, próbując rozgryźć, o co w tym wszystkim chodzi. Strefa starć znajdowała się u stóp drugiej od ronda wieży Aillauda. Dokładnie tej, w której kiedyś mieszkał.Corso pokazał odznakę pierwszemu napotkanemu mundurowemu i krzyknął:– Co tu się dzieje?!– Brygadier Ménard. Komisariat w Nanterre.– Pytałem, co tu się dzieje!– Tylko dwie jednostki. Czekamy na trzy kolejne.Corso zastanawiał się, czy stójkowy drwi z niego, czy palił skręta, ale po chwili zrozumiał. Podszedł bliżej i wrzasnął brygadierowi do ucha:– Natychmiast wyciągnij te cholerne zatyczki!Glina podskoczył i posłusznie wyjął zatyczki z uszu.– Przepraszam – wydukał. – Ja… zupełnie o nich zapomniałem. – Trząsł się od stóp do głów, trzymając drżącą ręką broń. – O co pan pytał?– Co tu się dzieje?– Nie wiadomo. Od dziesięciu minut ktoś strzela.Corso wolnym krokiem szedł aleją, trzymając oburącz spluwę. Teraz już widział w świetle latarń odłamki roztrzaskanych rzeczy. Po prawej, za wieżą i wydmami z kostki brukowej, zastępującymi na tym osiedlu tereny zielone, dwaj gliniarze w kamizelkach kuloodpornych strzelali z karabinów.Po lewej, po drugiej stronie alei, kordon policyjny zabezpieczał teren, aby nikt nie znalazł się w strefie rażenia.Corso zmrużył oczy i dostrzegł funkcjonariuszy kryjących się za samochodami. Zobaczył też ciężarną kobietę w dżelabie i chuście. Stała pośród walczących pod latarniami i zawodziła:– ’Iibni! ’Iibni! ’Ayn hu? ’Ayn hu?Wystarczająco dobrze znał te arabskie słowa, żeby zrozumieć wołanie: „Mój syn! Mój syn! Gdzie on jest? Gdzie on jest?”.Klęczący przed kobietą policjant w kominiarce chwycił ją za szatę i próbował zmusić, żeby się pochyliła.Corso podszedł jeszcze bliżej wież, mijając mundurowych strzelających niemal na oślep. Kule świstały w powietrzu jak ognie bengalskie w trakcie śmiercionośnej zabawy. Migające w tle koguty radiowozów potęgowały wrażenie chaosu.Za ostatnim kontenerem na śmieci Corso zobaczył trupa. Seria z karabinu zmasakrowała mu twarz. Koła kontenera i postawione obok worki ze śmieciami nurzały się we krwi. Corso, który przyklęknął na chodniku, też cały się nią poplamił.– ’Iibni! ’Iibni! ’Ayn hu? ’Ayn hu?Na pewno to był właśnie ten syn.Policjant wspiął się na kamienną wydmę, która dzieliła go od pola walki. Początkowo nie widział niczego oprócz błyskawic rozdzierających ciemności. Potem dostrzegł łuski gigantycznego węża zdobiącego dziedziniec. I dopiero wtedy odkrył ten mrożący krew w żyłach obraz. Nad ławkami, na latarni, zobaczył wisielca.Lambert i jego ludzie schowali się w owalnej bramie budynku i strzelali na zmianę. Byli w czarnych mundurach i kamizelkach kuloodpornych i tylko czerwone opaski – niczym żałobne szarfy na purpurowym pogrzebie – wybijały się na tym tle.Corso podbiegł do nich. Zanim jeszcze się przywitał, zauważył, że wszyscy uzbrojeni są w standardową broń NATO: półautomatyczne HK G36 kaliber 5,56.Lambert zerknął przez ramię i wybuchnął nerwowym śmiechem.– Udało ci się wyrwać? Tu masz zagwarantowaną rozrywkę.\n5 Kim jest ten wisielec? – spytał Corso, usiłując wyjrzeć zza pleców gliniarzy.– Nasz informator. Ten dureń wpadł w ich łapy po tym, jak dał nam cynk. Musiał nas wydać. Skutek jest taki, jak widzisz. Czekali na nas…W zacienionym holu Corso mógł lepiej przyjrzeć się Lambertowi i jego kompanom. Lambert był wysokim, bladym facetem o włosach barwy siana i odbarwionych brwiach. Cerę miał ospowatą, a zaniedbane zęby ostatecznie psuły jego wizerunek. Współpracownicy doskonale do niego pasowali: skórę jednego od szyi po skronie pokrywały tatuaże mareros, drugi miał „tunezyjski uśmiech” – bliznę, która biegła od kącika ust do ucha, pamiątkę po dilerach, których wpakował za kratki.– Sytuacja wygląda tak – zaczął dowódca. – Za wężem są bracia Zaraoui i ich wspólnicy, którzy do nas strzelają. Za nimi, przy wieży, którą widzisz w głębi, są kumple wisielca i też strzelają. Od czasu do czasu ci pierwsi przypominają sobie o drugich i posyłają im kilka serii, zanim znowu skupią się na nas. Ale czasami to tamci drudzy przypominają sobie, że w grze biorą udział gliny, i walą w nas. No i mamy tu prawdziwy threesome.W wesołości Lamberta pobrzmiewała desperacja. Tej nocy znowu będą zabici i ranni, i za cholerę nie da się powiedzieć, że zginęli w słusznej sprawie.– Słuchałem radia – odezwał się Corso. – Mamy faceta na ziemi?– Powierzchowna rana. Za to Zaraoui jednego stracili, a drugi paskudnie oberwał. Przy odrobinie szczęścia za wężem znajdziemy jeszcze jednego albo dwa trupy.– Jaki masz plan?– Żadnego. Czekamy na ludzi z GIR, którzy przypuszczą szturm i wszystkich rozgonią. Jeżeli wrócimy do domu cali, będziemy mogli podziękować Świętej Ricie.– A laboratorium?– Daliśmy ciała. Kiedy my tu sobie strzelamy, oni pod naszym nosem wynoszą towar. A te łotry na górze bronią wejścia na parking. Zanim dotrą posiłki, nic tam już nie zostanie.Corso wpadł na pewien pomysł.– Jest inna droga.– Co?– Piwnice są połączone z parkingiem.– Jaja sobie robisz. Mamy plany, piwnice są tutaj na poziomie parteru.– Mówiłem ci, że tu mieszkałem. Przewodami wentylacyjnymi można dojść do sufitu parkingu.Oczy Lamberta rozbłysły, jakby przezierały przez nie szaleństwo i trawiąca go gorączka.– Piwnice przerobiono na meczet. Teraz można tam wejść tylko z zewnątrz – odparł.– Niech twoi ludzie nas kryją. Do drzwi przeciwpożarowych mamy jakieś dziesięć metrów. To dokładnie przed nami, trzeba iść wzdłuż muru.Lambert zabezpieczył swojego HK G36 i wrzasnął:– Chłopaki, słyszeliście? Dziś wieczorem bawimy się gratis!Gliniarze zajęli pozycje. Na znak dowódcy zaczęli strzelać, a tymczasem Lambert i Corso szli, trzymając się fasady wieży. Przypatrując się wysuniętej z płyty chodnikowej paszczy węża, jego dużym, kamiennym łuskom, Corso dziękował Bogu za to, że jest policjantem, że ma to nietuzinkowe życie, w którym balansuje na krawędzi śmierci.Lambert przystanął. Wkrótce mieli się znaleźć na otwartym terenie. Kolejny sygnał: policjanci osłaniali ogniem tych kilka metrów dzielących ich od wejścia. Mozaiki roztrzaskiwały się, kule szukały ich w ciemnościach. Lambert kopnął drzwi i wyłamał zamek meczetu-piwnicy. Wpadli do środka i włączyli latarki. Ani żywego ducha.Dawniej to pomieszczenie służyło do przechowywania i naprawiania rowerów. Corso nie potrafiłby zliczyć godzin, które tu spędził. Teraz w świetle latarek zobaczył dywany, drewniane mihraby wskazujące kierunek Mekki, wersety Koranu i boskie imiona wypisane na ścianie.Upłynęło kilka sekund, zanim odnalazł punkty orientacyjne.– Tędy!Przeszli na skos, kierując się w lewo, i znaleźli pomieszczenia kotłowni. Corso zaatakował drzwi kopnięciami, ale miał mniej szczęścia niż Lambert – kłódka mu się oparła. Glina z Antynarkotykowej odsunął go i strzelił w stalowe ucho, które wyskoczyło jak pocisk. Strzały w meczecie – to już nie świętokradztwo, lecz profanacja.Weszli do komórki pełnej przycisków, dźwigni i opału. Nad nimi, dwa metry od podłogi, pozioma krata chroniła wylot kanału wentylacyjnego. Opierając nogi o deskę rozdzielczą, Lambert zdołał wspiąć się wystarczająco wysoko, żeby odkręcić śruby fińskim nożem Puukko, który z lubością wyciągał w restauracji, kiedy jadł tam obiad ze swoją jednostką.Krata opadła, a Lambert wśliznął się z karabinem do kanału wyścielonego wełną szklaną. Corso podążył za nim, ale skręcało go ze strachu – nigdy nie szedł tą drogą, nie był nawet pewien, czy rura prowadzi na parking. Ciemności po kilku metrach stały się przytłaczające, dusiły. Zlany potem Corso w myślach obliczał pokonaną drogę. Z jego szacunków wynikało, że została im jeszcze połowa odległości.Nagle Lambert wrzasnął. Corso dopiero teraz uświadomił sobie, że ciepło było tu inne – ten skwar parzył, był agresywny niczym zwierzę wyrwane ze snu w swej jamie.– Wycofuj się! Podłożyli ogień!Corso ruszył do tyłu, odpychając się łokciami i próbując wykonywać te same ruchy kolanami. Spalone włókna dławiły i drażniły gardło. Wełna szklana zaczynała się tlić coraz bliżej, lada chwila mogła zamknąć ich w płaszczu ognia.– Cofaj się! Kurwa! COFAJ SIĘ!Spanikowany Lambert przesuwał nogi, a Corso raz po raz obrywał kopniaka, gdy usiłował czołgać się w tył. W końcu, ruszając się jak kornik w dziurze, poczuł pustkę pod podeszwami. Jeszcze raz odepchnął się łokciami i spadł do komórki, którą teraz wypełniały toksyczne opary. Zanim się pozbierał, runął na niego Lambert, podkutymi buciorami do przodu. Mężczyźni wylądowali w pozycji sześćdziesiąt dziewięć, kaszląc, dławiąc się i plując.– Otwieraj drzwi! – wyrzucił z siebie Lambert, ciężko dysząc. – Zdechniemy tu!Corso obcasem pchnął ściankę i jakoś wywlekli się na czworakach na zewnątrz. Skuleni, ślepi, pluli wełną szklaną i chwytali każdy haust powietrza niczym dwaj tonący, którzy w ostatniej chwili wydostali się na powierzchnię.Lambert wstał i chwycił Corso za kamizelkę kuloodporną.– Zabieramy się stąd, bo wykończą nas w tym burdelu!Corso mimowolnie zerknął w stronę komórki. Ani śladu płomieni. Odczekał jeszcze chwilę i w końcu zrozumiał, że dym w tunelu wydobywał się z granatu zapalającego na drugim końcu.– I co z tego? – zapytał Lambert, kiedy Corso mu o tym powiedział.– Wracamy. Te palanty myślą, że się paliło, więc się wycofaliśmy. Teraz możemy ich zaskoczyć!Lambert stał zgięty wpół, opierając dłonie o kolana i wciąż jeszcze kaszląc.– Zapomniałem, że jesteś świrem…Corso już wciągał się z powrotem do tunelu. Wystarczyło wstrzymać oddech, znów czołgać się na oślep i wyskoczyć po drugiej stronie. Dilerzy pomyślą, że mają przed sobą zombi, i poddadzą się, nie stawiając oporu. To w każdym razie powtarzał sobie, przemieszczając się z zamkniętymi oczyma i płucami pełnymi dymu. Jedynym, co do niego docierało, było szuranie butów Lamberta, ocierających się o zwęgloną wełnę szklaną i rozgrzane stalowe ścianki – przyjaciel z Antynarkotykowej wlókł się za nim.Wkrótce zobaczył koniec tunelu. Dilerzy odkręcili kratkę, żeby wrzucić granat. Strop parkingu z lampami neonowymi był tuż przed nimi.Corso przeczołgał się jeszcze kawałek i w dole ujrzał całą operację: jakiś facet niósł wielki jak pudło do przeprowadzek blok żywicy z konopi. Dwaj inni pchali prasę hydrauliczną. Kolejny targał dziesięciolitrowe kanistry z jakąś substancją chemiczną.Łzawiąc i dusząc się dwutlenkiem węgla, Corso oceniał, jakie szanse mają on i Lambert na zneutralizowanie bandy. Przewaga: łotry miały zajęte ręce. Minus: wyjście z dziury dwa metry nad ziemią zajmie im kilka sekund, więc tamci będą mieli dość czasu, żeby sięgnąć po broń.– Kurwa, ruszaj się! – mruknął Lambert, ciężko dysząc za jego plecami.Corso wsunął spluwę za pas, chwycił się zewnętrznej krawędzi rury i wyskoczył. Głową w dół zsuwał się po ścianie, ciągnąc za sobą nogi. W efekcie walnął o maskę samochodu i spadł, gubiąc broń.Potoczył się po ziemi, na czworakach dopadł spluwy i instynktownie skierował lufę w stronę dilerów, którzy zgodnie z jego przewidywaniami zmarnowali cenne sekundy, żeby otrząsnąć się ze zdumienia.– Ani kroku dalej! – wrzasnął.Pierwszy bandzior zamarł na środku parkingu, ale nie wypuścił bloku żywicy. Dwaj następni znajdowali się tuż obok transportowego mercedesa, którego drzwi były otwarte. Zamierzali załadować prasę hydrauliczną, stojącą na ziemi. Czwarty upuścił plastikowe kanistry.Corso starał się obserwować, co się dzieje, i zauważył, że jeden z facetów, ten przy mercedesie, wsuwa rękę do samochodu. W tym samym momencie zbir, który niósł kanistry, rzucił się do ucieczki, a ten z żywicą się cofnął, Lambert z karabinem spadł zaś za plecami Corso na samochód, odbijając się od niego jak od trampoliny.Corso oddał strzał w kierunku dwóch najgroźniejszych i zranił tego, który szperał w dostawczaku; potem wycelował w blok żywicy. Faceta, który go taszczył, odrzuciło w tył – Corso wiedział, co robi: od 2012 roku policja używała nowej amunicji o wklęsłym czubku, która uderzała w cel, nie przebijając go.Wszystko zamarło. Ranny wtoczył się do mercedesa, jego wspólnik odruchowo podniósł ręce. Ten z żywicą wylądował zadkiem na ziemi, przyciśnięty do samochodu bryłą brązowego towaru. Ostatni bandzior zniknął.Trzymając dilerów na muszce, Corso krzyknął do Lamberta:– Skuj ich!Cisza. W powietrzu wyczuwało się napięcie, Corso wychwytywał niepokojące sygnały. Czyżby Lambert, upadając, stracił przytomność? Szybko zerknął w jego stronę i zobaczył, że glina klęczy na ziemi, szarpiąc się z zakapturzonym bandytą, który nie wiadomo skąd się wziął. Walczyli o broń policyjną – jej lufę diler usiłował skierować w stronę Lamberta i zmusić go do strzału. Bandzior obie dłonie zacisnął na rękach policjanta. Trzymał już palec na spuście. Corso dał dwa susy w bok, ustawiając się pod takim kątem, żeby kula nie mogła przelecieć przez głowę łotra i zabić Lamberta. Wołał nie sprawdzać walorów nowej amunicji…Kiedy zajął dogodną pozycję, zauważył ruch palca i wykrzywioną z wysiłku twarz Lamberta. Strzelił. Kula utknęła w głębi czaszki bandyty, roztrzaskując kości i mózg. Corso biegł tak szybko, że widział jeszcze dym wydobywający się z ust leżącego na ziemi trupa.Lambert błyskawicznie się pozbierał i wycelował swojego HK G36 w dwóch pozostałych drani, którzy – miracolo – nie ruszyli się z miejsca. Corso cofnął się o kilka kroków i oparł o samochód. Drżały mu nogi. Tymczasem Lambert zakładał kajdanki dwóm łotrom.Pod wpływem przeczucia Corso podszedł do mercedesa. Nadal był doskonałym strzelcem – jego kula rozwaliła pół brzucha handlarza narkotyków, paląc tkanki i uszkadzając ważne narządy. Policjantowi zrobiło się niedobrze, kiedy uświadomił sobie plon tego wieczoru.Lambert poklepał go po plecach.– Kolejnych dwóch łotrów, którzy ocalili życie twojej byłej!\n6 Godzina dziewiąta, briefing w trzydziestceszóstce.Corso spał od piątej do ósmej rano. Nie zdjął nawet ubrania. Potem wziął prysznic, ogolił się, przebrał i przez cały ten czas robił wszystko, żeby nie myśleć o jatce w Nanterre.Uzgodnili z Lambertem, że zapomną o jego obecności na miejscu akcji. Dowódca grupy wziął na siebie rozliczenie operacji – zarówno sukcesu, jak i trupów (jednym z nich był sam Mehdi Zaraoui) – a Corso wróci do swoich dochodzeń i papierów. Siły interwencyjne w końcu uporały się ze strzelającymi zza węża. Tylko kumple powieszonego zdołali uciec. Bilans: zniszczenie nielegalnego laboratorium, zatrzymanie garstki dilerów, trzej zabici, w tym przywódca bandy, i dwóch rannych po stronie złych, jeden ranny gliniarz. Splendor dla Lamberta. Katharsis, jeśli ktoś tak uważa, dla Corso.Zabić dwóch ludzi w jedną noc – szóstego i siódmego w ciągu osiemnastu lat służby – to nie byle co. Zwykle, żeby wyjść z takiej traumy, Corso stosował pewien rytuał: pędził do kościoła Saint Jacques du Haut Pas, pierwszego, do jakiego trafił w Paryżu, kiedy wyrwał się wreszcie z przedmieść, i błagał Boga o wybaczenie.Choć był policjantem i miał głęboką świadomość, że zło jest wszechobecne i tkwi w każdym człowieku, nie wyzbył się optymistycznej wizji kosmosu, przyjmującej za pewnik istnienie piątej fundamentalnej siły: miłości. Właśnie dlatego w cichej, pachnącej kadzidłem parafii poddawał się autoegzorcyzmom, kiedy zdarzyło mu się przelać krew. Modlitwą i błaganiami starał się pokonać nawiedzające go demony, które znowu się rozbudziły…Tego ranka nie miał czasu na rytuał. Wyjechał za kwadrans dziewiąta i na syrenie pędził w stronę Sekwany. Najboleśniej przeżywał to, co stało się już jego obsesją: własną nieodpowiedzialność. On, ojciec dziesięcioletniego chłopca, którego kochał najbardziej na świecie i o którego gotów był walczyć do upadłego, znowu niepotrzebnie wystawił się na śmiertelne niebezpieczeństwo.Trzecie piętro, automat z kawą. Po tym pozbawionym smaku i aromatu napoju pozostał tylko ból oparzonego gardła. Właśnie tego potrzebował.W sali konferencyjnej czekali już członkowie jego grupy. Od czterech lat kierował zżytym i skutecznym zespołem, którego krucha równowaga stała się dla niego troską spędzającą sen z powiek. Gdyby zabrakło jednego elementu, ta alchemia także by zniknęła…Barbara Chaumette, alias Barbie. Ani imię, które kojarzyło się Corso z wysoką, smukłą marzycielką, ani przezwisko nie pasowały do tej osoby. Jego zastępczyni była drobną trzydziestolatką o nijakiej twarzy. Chodziła w czarnych wełnianych sukienkach, podartych rajstopach i starych stanach smithach. Wciąż jakby naelektryzowana, nie wiedziała, co znaczy płynność gestów – emanowała nerwowością i widać było, że nie czuje się dobrze we własnej skórze.Ukończyła studia w Instytucie Nauk Politycznych, zaczęła naukę w ENA, ale w wieku dwudziestu sześciu lat rozmyśliła się i wybrała szkołę policyjną – nie Państwową Wyższą Szkołę Policyjną w Saint-Cyr-au-Mont-d’Or, która kształci komisarzy, lecz zwykłą fabrykę oficerów policji w Cannes-Écluse. Nikt nie potrafił zrozumieć, czym się kierowała. Nikt też nie znał jej rodzinnych koligacji ani nie wiedział niczego o życiu prywatnym (jeżeli miała chłopaka, to mu współczuli – dziewczyna była harmonijna jak marakasy). Na razie była kapitanem, ale Corso wróżył jej szybki awans na komendanta. Nigdy nie widział gliny o takich zdolnościach analitycznych ani tak doskonałej pamięci. Z billingami i wyciągami bankowymi radziła sobie ze sprawnością programu komputerowego.Nathalie Vallon, lat czterdzieści osiem, stanowiła jej przeciwieństwo. Ta wytrwała kulturystka zasłużyła sobie na przydomek Paka, skrót od Napakowanej, które to przezwisko okazało się za długie dla gliniarzy, którym wciąż się spieszyło. Potężna sylwetka sprawiła też, że Pakę uważano za lesbijkę, chociaż od dwudziestu lat była żoną nauczyciela i miała dwoje bardzo uzdolnionych i dobrze wychowanych dzieci.Zawsze nosiła czarny, pozbawiony elegancji kostium, białą bluzkę i buty żandarma. Była prawdziwym żołnierzem Brygady Kryminalnej, kimś pomiędzy policjantem a grabarzem.Mało ambitna, nie awansowała do stopnia kapitana, czego zresztą wcale nie chciała. Jej jedyną pasją była butelka. Corso co jakiś czas musiał przypominać jej zasady obowiązujące w grupie: żadnego alkoholu ani narkotyków na służbie, broń służbowa zamknięta w szufladzie i bez ordynarnych odzywek, jeśli łaska.Paka była niesamowitym człowiekiem: zawsze uśmiechnięta, życzliwa, wzbudzająca zaufanie, po mistrzowsku nawiązywała kontakt z przesłuchiwanymi świadkami i… podejrzanymi. Przesłuchania Nathalie zawsze dawały lepsze wyniki niż czyjekolwiek inne.Trzeci w grupie, najmniej ceniony przez Corso, nazywał się Ludovic Landremer. Trzydziestopięcioletni magister nauk ekonomicznych, urodzony w Tuluzie, był błyskotliwy i bez problemu pokonywał kolejne szczeble kariery. Wyglądał jak sprzedawca samochodów w tych swoich dopasowanych garniturach i szpiczastych butach. Jego rude włosy były gęste i kędzierzawe. Wiedziano, że kocha rugby. Pytany o pochodzenie, odpowiadał: „Ovalie”3.Jego słabostką były portale randkowe. Samotny, żył tym, co planował na noce, wierny dewizie: „Jedna kobieta na jeden wieczór, jeden mecz na weekend”. Trzeba było zablokować dostęp do niektórych stron w jego komputerze służbowym i pilnować, żeby zostawiał prywatnego laptopa w szatni.Jego zawodowym atutem okazała się cierpliwość. Mógł przetrząsać całe wieżowce, dzwonić do wszystkich drzwi, zadawać sto razy te same pytania, nie męcząc się tym i nie dekoncentrując. Ludo Włok, jak nazywali go koledzy, potrafił wyłapać swą siecią każdy istotny element, drobną niespójność, która mogła odmienić bieg śledztwa.I wreszcie był jeszcze Krishna Valier. Jego rodzice baba cools, którzy nadali mu imię hinduistycznego bóstwa, prawdopodobnie wpadli w rozpacz, gdy ich potomek został gliną, a co gorsza: „nade wszystko funkcjonariuszem państwowym”. Urzędasem, który spędzał dni w biurze (a miał własne, zwane przez innych „karcerem”), spisując protokoły przesłuchań, raporty i notatki. Jako magister prawa był w grupie jedynym, który mówił językiem sędziów i potrafił rozwiązać problemy administracyjne. Prowadził także archiwum i radził sobie z Salvac – potężną bazą danych dotyczących krwawych zbrodni. Tę bazę trzeba było uzupełniać o każdą sprawę, wypełniając tasiemcowe kwestionariusze.Choć inni nie byli hinduistami, wielbili Krishnę – ich Krishnę – ponieważ dzięki niemu mogli spędzać znacznie więcej czasu w terenie niż przy komputerze.Krishna miał wygląd stosowny do zawodu, chociaż może było odwrotnie. Niski i kruchy, wyłysiały przed trzydziestym piątym rokiem życia, postawił na okulary jako ten element, który ubierze jakoś jego twarz: wybrał szylkretowe prostokątne oprawki znanej marki i wyglądał w nich, jakby poskładano go z klocków Lego. Jego życie prywatne pozostawało dla kolegów zagadką, ale z taką prezencją powinien trafić na plakaty.Nie uczestniczył w zebraniach, nie prowadził żadnego śledztwa, nigdy nie wychodził z biura, lecz był istotnym elementem grupy. Jego cierpliwość nie miała granic, zwłaszcza cierpliwość wobec kolegów, którzy zamiast pukać do jego drzwi, wchodzili, wołając: „Hare Kryszna”, a nie „dzień dobry”.– Dobrze – zaczął Corso, klasnąwszy w dłonie. – Stare sprawy załatwione?– Wykończyłam ogony sprawy Martela – powiedziała Barbie – a Ludo spisał ostatnie protokoły dotyczące koreańskiego warsztatu. Wciąż czekamy na wyniki ekspertyzy z parkingu w Aubervilliers. Przystopowaliśmy z wezwaniami świadków linczu w Château Rouge…Słowo „lincz” przypomniało Corso wczorajszego wisielca, a także jego własne zbrodnie. Zlał się zimnym potem na myśl, że ktoś mógłby skierować jego grupę do liczenia ofiar śmiertelnych z osiedla Pablo-Picasso. Ale Lambert na pewno będzie go trzymał z daleka od sprawy. Wyczyści wszystko z SDPJ 92 – niech każdy pozamiata pod własną bramą.– Czyli możemy poświęcić się wyłącznie sprawie Squonka?Trzymając ręce w kieszeniach, Paka (nigdy niczego nie notowała) wtrąciła:– A jaki mamy na to pomysł?– Mówiłem wam wczoraj, że oddali nam to „dziecko” w nadziei, że pchniemy sprawę do przodu.– Wszyscy czytaliśmy akta – powiedział Ludo. – Bornek i jego ludzie odwalili kawał dobrej roboty.– Ale można zrobić to lepiej – stwierdził Corso.W milczeniu kiwali głowami: pycha, siła sprawcza wszystkich wojen…– Wchodzimy w sprawę na pięćset procent, wszyscy czworo, dniem i nocą, bez przerwy, co najmniej do poniedziałku. Jeśli niczego nie znajdziemy, zakończy się okres in flagranti, wyznaczą sędziego śledczego i wszystko będzie się wlec w nieskończoność.– Czyli walczymy już tylko o honor? – Nathalie się uśmiechnęła.– Dokładnie. Widzieliście zdjęcia ofiary. Nie pozwolimy chyba, żeby ten zboczony bandzior onanizował się, wspominając to, co zrobił, ani żeby to powtórzył.Kiwali głowami. Corso rozgrzewał salę.– Dlatego zaczynamy śledztwo od zera, ciągniemy wszelkie tropy. Przesłuchiwali sklepikarzy z ulicy Niny? My potrząśniemy handlowcami z całej okolicy. Przeanalizowali billingi z poprzedniego miesiąca? My bierzemy kwartał. I tak dalej.Ludo oderwał oczy od komputera.– Jakiego profilu szukamy?– Wszystko świadczy o tym, że to było morderstwo z premedytacją. Sprawca znał więc ofiarę, może blisko, może tylko z widzenia.– A kwadrans przed śmiercią Nina żyła.Corso zignorował tę głupią uwagę.– Trzeba szukać wśród tych, którzy ją widywali na co dzień, jej przyjaciół i znajomych, ale także wśród tych, którzy zobaczyli ją jedynie podczas spektaklu bądź jakiegoś szkolenia.– To spora gromada.– Dlatego musimy zacząć od jej rozkładu zajęć. Jakiś łajdak upatrzył ją sobie i to w najgorszym możliwym celu. Ten gość jest gdzieś w jej pobliżu, musimy go tylko odnaleźć. Przewiniemy film od końca, zatrzymując się na każdym obrazie.Gliniarze popatrzyli na siebie: ta patetyczna mowa była niezła, ale oznaczała setki godzin ciężkiej pracy, wyczerpującego i drobiazgowego dochodzenia. A wszystko zapewne na nic…– Kto co robi? – spytała bez entuzjazmu Barbie.– Ty zajmiesz się billingami, rachunkami osobistymi, jej komputerem. Dokładnie przeanalizujesz najbanalniejsze maile, kontakty i tak dalej. Pogadaj z naszymi informatykami, może jest jakiś sposób, żeby odzyskać to, co wykasowano.– Jej laptopa nie było wśród dowodów.Corso skinął głową.– Zwłoki były nagie, nie odnaleziono ani torebki, ani żadnych rzeczy osobistych – dodał. – Może to nic nie oznacza, a może to sygnał, że morderca nie chciał, żebyśmy zajrzeli do jej kalendarza. Dlatego billingi są tak ważne.– Ludzie Borneka już to wszystko robili.– Rozumiesz po francusku czy nie? – rzucił, podnosząc głos. – Skoro nic nie znaleźli, to najwyraźniej coś zaczęło kiełkować wcześniej albo to jakiś drobiazg, który przeoczyli. Zadzwoń do operatora i przejdź samą siebie. – Zwracając się do Nathalie, która stała oparta o framugę drzwi, powiedział: – Ty zajmiesz się sklepikarzami, sąsiadami, znajomymi. Potem poszerzysz krąg: Nina była naturystką, fanką jogi i tym podobnych głupot. Kto wie? Może morderca jest nudystą.Żart spalił na panewce. Trudno. Podczas briefingu ważne jest, czy przełożony potrafi dodać energii swoim ludziom.– Jeszcze pewien drobiazg – ciągnął, patrząc na Pakę. – Sophie Sereys urodziła się jako X. Odnalezienie jej biologicznych rodziców byłoby zadaniem niewykonalnym, ale Bornek wystosował pismo, prosząc o przekazanie listy domów dziecka i rodzin zastępczych, w których się wychowywała. Na razie czekamy.– Myślisz, że ta historia może być tak stara?– Nigdy nic nie wiadomo. Motywem zbrodni może być jakieś zdarzenie z dzieciństwa, frustracja innego porzuconego dzieciaka.Nathalie stała nieruchomo. Zimna jak kamień słuchała wywodów Corso.Stéphane zwrócił się wreszcie do Landremera:– Ludo, wrócisz do lokali, w których pracowała, sprawdzisz, czy wśród klienteli nie ma świrów. Zadzwonisz też do wszystkich jej one shots. Często robiła striptiz na jednorazowe zlecenie, w lokalach i prywatnie. To może być szeroki krąg ludzi… Poza tym poproś Krishnę, żeby pogrzebał w archiwach i sprawdził, czy w bazie Salvac nie pojawiło się już morderstwo, które choć trochę przypomina to pod względem okaleczeń i techniki duszenia.– Bornek…– Oni ograniczyli się do Île-de-France, nas interesuje cały kraj. Pogrzeb też w zasobach archiwalnych, których nie zdigitalizowano, wypytaj starych pracowników i bywalców Squonka. Przetrząśnij papiery. Kurwa, przecież takie rany, o ile już kiedyś się zdarzyły, nie mogły popaść w zapomnienie!Denerwował się coraz bardziej, ale jego ludzie nie reagowali. Brali go takiego, jakim był: skrajnie nieprzyjemnego, wciąż niezadowolonego.– A ty? – spytała w końcu Barbie, jedyna, która mogła sobie pozwolić na tego rodzaju zaczepki.– Najpierw pójdę wylizać dupę Bornekowi, żeby połowa piętra nie wydrapała nam oczu. Potem zajmę się tancerkami, koleżankami i tak zwanymi przyjaciółkami Niny. Powszechnie uważano ją za wyluzowaną laskę, ale ani jeden świadek nie potrafił powiedzieć o niej nic bardziej osobistego.W każdym innym zespole rozbrzmiałyby protesty, szefowi zarzucono by, że zostawił dla siebie najlepszą robotę – dziewczyny – ale z Corso lepiej było nie pozwalać sobie na takie uwagi. Nikomu zresztą nie zaświtałoby w głowie, że dowódca chce popatrzeć na zgrabne tyłeczki. To nie było w jego stylu.\n7 Jeżeli myślisz, że możesz to zrobić lepiej niż my, mydlisz sobie oczy.– Nic nie myślę. Bompart kazała mi przejąć sprawę. Zrobię, co w mojej mocy, i tyle.Patrick Bornek był mężczyzną średniego wzrostu, o torsie jak baryłka i rozpłaszczonym nosie. Ten wygląd doskonale odzwierciedlał jego mentalność. Pracowity i uparty, nieraz odbił się już od ściany, uczył się na błędach i w końcu został doskonałym śledczym.Jego kariera była przeciwieństwem tej, którą robił Corso – żadnych heroicznych czynów, żadnych mrocznych lat służby w niebezpiecznych brygadach, a tylko stopniowy, niespieszny awans administracyjny i przynosząca efekty cierpliwość. Pod względem odsetka rozwiązanych spraw grupa Borneka nie ustępowała grupie Corso, była tylko powolniejsza, nie tak błyskotliwa i nie tak barwna.Mało brakowało, a to Corso dostałby sprawę Squonka, ponieważ w dniu odnalezienia zwłok pełnił dyżur. Jednak tuż przedtem wezwano go do notariusza, któremu ktoś poderżnął gardło nożem do papieru. Kiedy już ustalił sprawcę – a był nim wydziedziczony, który w ten sposób okazał niezadowolenie – mógłby udać się na miejsce odnalezienia zwłok striptizerki, ale Catherine Bompart wolała powierzyć sprawę Niny Vice, i tak już zbyt nagłośnioną przez media, dyskretniejszej ekipie.Bornek usiadł przy biurku. Jego szyja zniknęła w tej pozycji, a twarz tuż nad torsem wyglądała jak łeb rozgniewanego byka.– Nic nie znajdziesz – powtórzył. – Ten łotr nie zostawił najdrobniejszego śladu. Przez dobę poprzedzającą śmierć nikt nie widział ofiary. W dniach poprzedzających morderstwo nikt nie zauważył niczego niepokojącego. Jeśli chodzi o znajomych dziewczyny, to męczyliśmy ich tak, że mogliby wystąpić na drogę cywilną i oskarżyć nas o nękanie.– A skrępowanie bielizną?– Węzeł, którym ją uduszono, to podwójna wyblinka, typ węzła zaciskowego. Na kostkach i nadgarstkach zrobiono ósemki. Węzły żeglarskie. Nie zamierzaliśmy wkraczać do portu w Hawrze albo Tulonie… Ale skontaktowaliśmy się ze skautami.– Dlaczego ze skautami?– Bo to spece od węzłów. Widzisz, w co wpadliśmy…– Bondage? – dopytywał Corso. – Nina mogła robić zdjęcia albo kręcić filmiki do internetu, może natknęła się na amatorów sado-maso…– Zastanawialiśmy się nad tym. W jej notesie nie ma żadnych zleceń tego typu, a zapewniam cię, że skrupulatnie prowadziła rachunki. Pod tym względem była jak drobna sklepikarka. Podjęliśmy ten trop, pytaliśmy o radę kolegów z Brygady do Walki z Sutenerstwem. Zero tropów.– A okaleczenia?– Błagam cię. Nie zamierzam się napalać, żeby stwierdzić, co ten świr próbował narysować na twarzy biedaczki. Świr chciał ją zmasakrować i basta.Bornek był w błędzie – rany ust, kamień w gardle to nie były szczegóły bez znaczenia. Morderca zamienił twarz ofiary w koszmarny obraz, który być może do czegoś nawiązywał.– Zauważyłem brak obrażeń świadczących o tym, że się broniła – zaryzykował Corso.– No i co z tego? – rozzłościł się Bornek. – Wnioskujesz, że znała zabójcę i nie obawiała się go? To brednie z filmów. Nikt nie rozwiązał żadnej sprawy dzięki tego typu wnioskom. A może ją zaskoczył i błyskawicznie skrępował? Albo podał narkotyk, którego nie da się wykryć? Mogła zresztą być zbyt przerażona, żeby się ruszyć. Nie dowiemy się już, co tam się stało.Corso rozumiał, że Bornek skapitulował i że teraz to on musi przejąć inicjatywę.– Zamierzałem skupić się na Ninie…– Bo uważasz, że my na to nie wpadliśmy? Przeszukaliśmy wszystko, wywróciliśmy jej życie do góry nogami. Nie ma żadnego punktu zahaczenia ani po stronie zabójcy, ani po stronie ofiary.– A jej dzieciństwo?– Czekamy na dokumenty pomocy społecznej dla małoletnich, ale wiesz, jak to z nimi jest…Przez moment Corso zastanawiał się, co – gdyby został zamordowany – dałoby badanie jego przeszłości. On też był podopiecznym państwa z numerem 6065. Nadano mu nazwisko o włoskim brzmieniu, ponieważ urodził się w Nicei, niedaleko granicy.Czego doszukaliby się policjanci, gdyby poszli jego tropem do czasów dzieciństwa i dorastania? Nazwy domów dziecka, nazwiska rodzin zastępczych – tego by się dowiedzieli, ale na pewno nie dostrzegliby podskórnego chaosu, który kształtował jego osobowość. Umknęłyby im strefy mroku, które uczyniły z niego człowieka poszufladkowanego, pełnego sprzeczności i tajemnic. Ta refleksja przywróciła mu nadzieję. Sophie Sereys też musiała mieć swoje sekrety.Bornek podszedł do okna. Zatrzymał się, wsuwając ręce do kieszeni.– To odebranie sprawy…– Nie nazywaj tego w ten sposób.– Przecież to fakt. Dla mnie to jak walenie konia… poniżające, choć w gruncie rzeczy przynosi ulgę.Ostatni akord.Corso wstał i rzucił jeszcze na pocieszenie:– Wykonamy pracę jak najlepiej, ale nic więcej nie znajdziemy. Ten manewr to zwykłe ustępstwo wobec mediów i opinii publicznej.– Gadanie – odparł Bornek, odwracając się. – Znam cię, Corso. Jesteś przekonany, że potrafisz to zrobić lepiej niż my. Cóż, życzę powodzenia. A ja jadę na wakacje.Wracając do swojego gabinetu, Corso mijał Wydział Antynarkotykowy, gdzie wciąż mówiło się o wczorajszych wyczynach. Przyspieszył kroku, żeby uniknąć spotkania z którymś z obecnych wczoraj na służbie policjantów.– Komendant Corso?Odwrócił głowę i znalazł się oko w oko z dziennikarzem, którego nazwiska nie pamiętał, chociaż mężczyzna ten często snuł się po policyjnych korytarzach. Corso nie pałał wrogością do dziennikarzy – wprawdzie pletli bzdury, ale to samo robili sędziowie i adwokaci. W przeciwieństwie do swoich kolegów nie uważał przedstawicieli mediów za hieny. Bo gdyby tak patrzył na problem, to oni sami, gliniarze, byli sępami żywiącymi się cudzą krwią.Mężczyzna zbliżał się do niego z wyciągniętą ręką. Corso zrobił unik, bo nie znosił uścisków dłoni.– Mógłby mi pan powiedzieć kilka słów o operacji przeprowadzonej tej nocy na osiedlu Pablo-Picasso?– Już od pięciu lat nie pracuję w Brygadzie Antynarkotykowej.Przypomniał sobie nazwisko faceta: Trepani albo Trivari. Raz czy dwa musiał odpowiadać na pytania tego gościa o gębie klauna. Dziennikarz miał wyłupiaste oczy i małe usta i wyglądał jak Szalony Kórlik.– No ale wisielec, trzech zabitych i trzech z ranami postrzałowymi to już nie jest historia z paryskiego przedmieścia, ale z Juárez czy Medellín.– Proszę pytać o to moich kolegów.– Znudziło mi się powtarzać, że przecież tam pan dorastał.Czasami dziennikarze wiedzieli o glinach więcej niż sama Inspekcja Generalna Policji Narodowej.– Co pan sądzi o przemianach dokonujących się w dzielnicy? – ciągnął.– Jeżeli szuka pan strażaka piromana, to źle pan trafił. Z optymizmem patrzę na przemiany, które zachodzą na przedmieściach. Większość ich mieszkańców to porządni ludzie.Dziennikarz uśmiechnął się ze zrozumieniem.– Za pańskich czasów nie wieszano tam ludzi na latarniach.Miał ochotę odparować, że istniały wtedy inne rozrywki, raczej podziemne. W porę jednak się powstrzymał.– Ci, którzy rządzą bandami, próbują siać terror – powiedział najspokojniej, jak mógł. – Ale to im się nie uda. Powtarzam, że stanowią tylko ułamek procenta populacji tych dzielnic, a policja pracuje, żeby ich zidentyfikować i zaaresztować. Trzeba skończyć ze stygmatyzacją tego rodzaju osiedli.Nie wierzył w ani jedno słowo z takich politycznie poprawnych mów. Co naprawdę pamiętał z lat spędzonych w Picasso: że sąsiedzi szczuli go psem, bo za głośno słuchał muzyki; że dzieciaki z wieży, zamiast odrabiać lekcje, sikały do skrzynek na listy; że członkowie jego własnej rodziny zastępczej wzywali gliniarzy, by wydać nielegalnych imigrantów z mieszkania obok… Ludzki śmietnik na każdym piętrze.– Jak powstrzymać to mnożenie się… czarnych owiec?– Trzeba takich zatrzymywać i powodować, że staną się nieszkodliwi, to wszystko.Kurwa, trzeba ich pozamykać w klatkach!Zagryzł usta. Brawo, Corso. Wal dalej w mur.– Jak na chłopaka pochodzącego z takiego osiedla nie jest pan zbyt wyrozumiały.– To dlatego właśnie, że stamtąd pochodzę.Po tych profesjonalnych słowach wrócił do siebie, klnąc pod nosem. Nikt nie wiedział, że wczoraj to on strzelał do dilerów, a teraz w dodatku musiał znów strzelać w inny sposób: zdaniami, które pochwycą media, sieci społecznościowe oraz politycy wszelkiej maści i które każdy wykorzysta do własnej gry.Corso ledwie zdążył schronić się w gabinecie, kiedy ktoś zapukał do drzwi. W progu stanęła Barbie z miną przemoczonego czarnego kota.– Zlokalizowałam nawashi, interesuje cię to?– Co zlokalizowałaś?– Mistrza shibari, japońskiej sztuki wiązania.Emilija często mówiła mu o tej tajemniczej dyscyplinie, o pograniczu erotyki i estetyki. O sztuce wiązania kobiet jak baleronu, tyle że z precyzją i delikatnością.– Bornek już badał ten trop…– Odwiedziłam trzy czwarte paryskich klubów sado-maso. Mówię o prawdziwym mistrzu.– Jest Japończykiem?– Nie, to paryżanin. Organizuje międzynarodowe targi, pokazy, konferencje.– Gdzie ma siedzibę?– W szesnastej dzielnicy. Jedziemy?Corso rzucił okiem na zegarek – było przed jedenastą.– Jedziemy moim wozem.\n8 Barbie uparła się, że to ona poprowadzi. Sunąc po bulwarach, zaczęła mówić o shibari. O dziwo, zdawała się dobrze znać Mathieu Veranne’a, trudno było jednak ustalić, czy sama gustuje w takich praktykach.Corso zawsze zastanawiał się, na co Barbie jest seksualnie napalona. Był tylko pewien, że nade wszystko lubi drążyć mroczne strony rodzaju ludzkiego, choćby musiała zmarnować na to sporo czasu. Uważała się za „reportera duszy”.– Ten gość ma jakiś zawód?– Jest finansistą. Kieruje funduszem hedgingowym dla azjatyckich inwestorów. Podróżuje między Paryżem, Hongkongiem i Tokio.– Ma rodzinę?– O ile wiem, żonę i dwoje dzieci. Ale to wszystko pozostaje w tle, za liną, jego jedyną pasją. Zarabia pieniądze, utrzymuje dom, denerwuje się jak każdy bankier, ale między tą rzeczywistością a tym, co go naprawdę podnieca, stoi niewidzialny mur.– Gdzie go właściwie poznałaś?– Kiedy byłam w Brygadzie do Walki z Sutenerstwem, odebraliśmy wezwanie. Seans shibari źle się skończył: jakaś kobiecina odczepiła się od sufitu i złamała kark.Stéphane to sobie wyobraził i zachciało mu się śmiać. Powstrzymał się. Lipcowe słońce odbijało się od kamiennych fasad, ale jego blask był łagodny, przytłumiony przez obłoki, które zdawały się szeptem zalecać do miasta. Paryż zdawał się być nimi zauroczony.– On był mistrzem ceremonii?– Nie. Skonsultowałam się z nim jako ze specjalistą, żeby dociec, czy wina leżała po stronie wiążącego.– A ty – podjął – próbowałaś tego?W odpowiedzi Barbie zaśmiała się drwiąco, trzymając kierownicę, która przy jej kruchych ramionach wydawała się ogromna.Milczeli, gdy mijali Grand Palais, jadąc w stronę wieży Eiffla. Bez syreny, bez koguta, byli jak para na przejażdżce starym czarnym polo.Corso popadł w zadumę. Krępowanie, tajna broń pożądania… Sam często wiązał Emiliję (w uproszczony sposób), kiedy godziła się grać dziewicę poniżoną i spętaną przez złego glinę, człowieka w czerni. Przy żonie przeżył te mroczne i olśniewające chwile, gdy rozkosz rośnie jak słupek rtęci w trakcie gorączki. Myślał wtedy o atomach pędzących z prędkością światła. Kiedy ocierali się o tę granicę, rozpływali się, stawali czystą energią, przeobrażali się w „coś innego”. To samo dotyczyło Emiliji: gdy wiła się, związana, wydawało mu się, że rozrasta się i staje świetlistą aureolą, czystym jądrem siarki, bliskim eksplozji, a wtedy on…Wyprostował się na fotelu, żeby odpędzić te wspomnienia. Nigdy nie próbował doznać takiej rozkoszy z inną. Tę wyrwę w swoim życiu osobistym wolał wypełnić zapomnieniem, pracą, nienawiścią, a nawet – bo dlaczego nie – przemocą, która mogła posunąć się aż do zabójstwa. Nigdy jednak nie zdołał uwolnić się od tego nękającego go pytania: czy był tak samo wypaczony jak Emilija? Gorszy od niej? Był hipokrytą, podczas gdy Bułgarka żyła w zgodzie z własną naturą?Most Grenelle. Barbie zjechała na prawo, a za Sekwaną minęła Maison de la Radio, by wbić się w ulicę Gros. Zaraz potem zgubili się w plątaninie uliczek jednokierunkowych XVI dzielnicy.Mathieu Veranne mieszkał przy Docteur-Blanche. Każdemu glinie ten adres przypominał o dramatycznych zdarzeniach. To tu czternastego stycznia 1986 roku operacja mająca doprowadzić do rozbicia Gangu Peruk (celem był bank pod numerem 39) zakończyła się fiaskiem: na chodniku leżeli zabici, część włamywaczy uciekła, biorąc zakładników, a potem doszło do historycznego buntu policjantów, którzy domagali się usunięcia komisarza podejrzewanego o to, że doprowadził do tak tragicznego finału.Dom pod numerem 13 przy tej ulicy był jednym z tych prostokątnych, pozbawionych zdobień budynków, które wyrastały w Paryżu w latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych, zwłaszcza w XVI dzielnicy. Za niskim ogrodzeniem otwierał się dziedziniec kryjący dwie ciekawostki: sinusoidalny basen z turkusowej ceramiki i fontannę-rzeźbę z czarnej żywicy wyobrażającą rękawicę bokserską.Corso uwielbiał takie detale odsyłające do dawnego modernizmu. Zwrócił oczy na budynek: jedenaście pięter, około pięćdziesięciu mieszkań ściśniętych jak kostki cukru w prostokątnym pudełku. Hieratyczna budowla, spoglądająca na okolicę wyniośle i obojętnie.Przekroczyli próg. Najpiękniejsze było wewnątrz. Hol otwierał się całą szerokością na ogrody, co sprawiało wrażenie, że budynek wisi w próżni. Wszystko tu się mieniło: przeszklone drzwi wejściowe, które odbijały się w tych otwierających się na park, lśniąca marmurowa posadzka, aluminiowe skrzynki na listy…Nie potrafiłby wyjaśnić, dlaczego ten widok wydał mu się dobrą wróżbą – taki wdzięk, taka przejrzystość musiały przynieść olśnienie: jasną drogę pośród mroku.\n9 Mathieu Veranne był tyczkowatym pięćdziesięciolatkiem. Srebrzące się włosy, koścista, pociągła twarz. Końskie zęby, wyłupiaste oczy, zawsze czujne i chłonące każdy szczegół. Jego wydatne wargi wydawały się zaciśnięte w kącikach przez sztuczny grymas. Kiedy się śmiał, było jeszcze gorzej: wszystkie zęby wystawały jak balkon, krzycząc zaciekłe, drapieżne „hurra”.Corso zawsze przebiegał dreszcz, kiedy natykał się na osobnika o takiej gębie. Wiedział, że nie powinien zdawać się na pierwsze wrażenie, ale lubił, gdy okazywało się trafne.Mathieu Veranne miał twarz satyra.Wprowadził ich do dużej, niskiej sali wyłożonej boazerią. Ten wystrój zdawał się niezmieniony od lat sześćdziesiątych, Corso domyślał się jednak, że to autentyczne elementy, odkupione za ogromne pieniądze. Jakby na potwierdzenie, że całość ma wielką wartość, na ścianie na wprost okna balkonowego panoszyło się płótno Jeana Arpa.Tylko jeden element nie pasował do spójnej całości: dwudziestoletnia Japonka z torbą Eastpak na kolanach siedziała w głębi pokoju na fotelu tulipanie z żółtej wełny. Niezbyt ładna ani szczególnie „wyszykowana”, wyglądała na licealistkę, której zdarzało się powtarzać klasę.Skoncentrowana na grze w telefonie, który wydawał nosowe dźwięki, nie raczyła nawet spojrzeć na wchodzących. Veranne też nie widział potrzeby, by dokonać prezentacji.– Czym mogę służyć? – spytał, siadając na wygodnej kanapie z czerwonej skóry.Goście zadowolili się fotelami Egg.– Słyszał pan może o zabójstwie striptizerki Niny Vice?– Oczywiście – rzucił, zakładając nogę na nogę i od niechcenia strzepując pyłek ze spodni. – Znam ten lokal.Swobodny ton, spokój: Veranne poświęcił im chwilę, ale to wszystko.– Nie przekazaliśmy prasie fotografii zwłok. Ofiara była związana własną bielizną w bardzo specyficzny sposób.Barbie wyjęła zdjęcia z miejsca odnalezienia zwłok. Rozłożyła je na stole jak talię kart.Veranne pochylił się i patrzył na nie bez zmrużenia oka. Nie zająknął się słowem na temat ran na twarzy. Nie okazywał żadnych emocji. Corso chciałby zobaczyć, jak ten mężczyzna zabiera się do pracy, jak posługuje się metrami liny i smaga batem nagie młode kobiety, wiszące w górze.W końcu Veranne rozplótł nogi i skupił się na zdjęciach, biorąc je kolejno do ręki.– Coś to panu przypomina?Z lubieżnym uśmiechem, niemal karykaturalnym na jego wydatnych ustach, zerknął na Corso. Japonka wciąż siedziała w swoim kącie, chyba bez reszty pochłonięta grą, bo ciągle słychać było irytujące zzz-zzz.– To wygląda trochę jak jedna z najbardziej niebezpiecznych pozycji shibari: ushiro takate kote shibari turi.– Na czym to polega?– Partnerce związuje się ręce z tyłu i utrzymuje się ją w tej pozycji podwieszoną. Można też związać jej kostki z nadgarstkami, jak na tych zdjęciach. Oczywiście potrzebna jest asekuracja, bo inaczej kończyny nie wytrzymałyby ciężaru ciała.– Proszę uważnie przyjrzeć się węzłom. Co może pan o nich powiedzieć?– To musubime, węzły zamknięte, dość rzadkie w shibari. Zbyt niebezpieczne.– Przepraszam, ale nie rozumiem.– Węzły zamknięte trudno rozwiązać. Im bardziej osoba się porusza, tym mocniej węzeł się zaciska. Natomiast węzeł otwarty łatwo rozwiązać, wystarczy pociągnąć za koniec liny.– Czy istnieje dyscyplina, w której używa się węzłów zamkniętych?Veranne wzruszył ramionami.– Musielibyśmy pogadać o dużo starszej technice hojojutsu, która powstała w piętnastym wieku w Japonii. W tamtych czasach wiązanie więźnia było swoistym językiem. Każdej zbrodni przypisywano odpowiednią technikę. Widząc skazańca, można było odgadnąć, czym zawinił. Ta sztuka była uprawiana przez samurajów i ówczesny wymiar sprawiedliwości. To było zainin shibari, shibari winnych.Corso kątem oka obserwował Barbie – słuchała z otwartymi ustami. Jej pełna podziwu mina zdenerwowała go, zwłaszcza że coraz bardziej oddalali się od istoty sprawy.– Później, w erze Edo – ciągnął Veranne – zaczęto stosować te techniki dla przyjemności. Lina stała się dyscypliną czysto estetyczną, podobnie jak kaligrafia czy sztuka parzenia herbaty. W siedemnastym wieku istniało ponad sto pięćdziesiąt szkół tej sztuki…Corso przerwał ten wykład z historii.– Czy pańskim zdaniem morderca opanował podstawy jednej z tych technik?– Za naszych czasów wystarczy zajrzeć do internetu, żeby związać partnerkę jak należy.Policjantowi nasunęło się jeszcze jedno pytanie:– Zgodnie z tą dawną techniką każdy sposób krępowania oznaczał konkretne przestępstwo. Czy więzy naszej ofiary wskazywałyby na jakąś winę, na czyn, który domaga się potępienia?– Zgodnie z moją wiedzą nie. Ale należałoby sprawdzić to w opracowaniach historycznych. Mogę tylko powiedzieć, że musiałaby to być najwyższa kara. W każdej szkole shibari związanie rąk więźnia na plecach i połączenie ich z kostkami to technika najbardziej bolesna. Jeszcze dziś trudno zliczyć wypadki, do których dochodzi, kiedy tego typu fantazje przychodzą do głowy osobom słabo panującym nad sytuacją i… – Veranne zamilkł. Jakiś szczegół na zdjęciach przykuł jego uwagę. Sięgnął po kolejną fotografię, a drugą ręką wyciągnął okulary z kieszeni marynarki. – Nie zauważyłem tego… – rzucił, zakładając je. – Ta ósemka jest specyficzna…– Może pan wyjaśnić, o co chodzi?Uniósł głowę jak sowa i wypracowanym gestem zdjął okulary.– Węzeł, o którym mówimy, ma kształt leżącej ósemki… – Wciąż trzymając fotografię, wskazał oprawką węzeł. – Proszę przyjrzeć się uważnie: naszkicowano tu drugą ósemkę, ale tym razem otwartą…Podsunął zdjęcie Corso, który zobaczył, że faktycznie na przedłużeniu węzła na nadgarstkach jest jeszcze jeden, inny, jakby niedokończony.– Co to oznacza pańskim zdaniem?– Można przyjmować różne założenia, ale leżąca ósemka to symbol nieskończoności. Wszyscy o tym wiedzą. A tu druga ósemka wydaje się wołać o ciąg dalszy. Nie chcę ryzykować zbyt śmiałych hipotez, ale myślę, że morderca chce wam powiedzieć dwie rzeczy: po pierwsze, że jego seria morderstw dopiero się zaczęła, po drugie, że nikt nie zdoła go powstrzymać…No i sensacja gotowa. Corso miał już ochotę przypomnieć mu Buzza Astrala z Toy Story, kreskówki, którą oglądał z Thaddée: Na koniec świata i jeszcze dalej, innymi słowy: w nieskończoność.– Czy ta kobieta kogoś panu przypomina? – spytał, pokazując zdjęcie Niny Vice na ekranie telefonu.– To przecież ofiara. Widziałem jej twarz na zdjęciach.– A wcześniej? Może w jakimś klubie sado-maso albo na warsztatach shibari?– Nie.Corso schował telefon.– Mógłby pan dać nam listę paryskich klubów, w których uprawia się tę… dyscyplinę?– Oczywiście. Jest ich niewiele.– Dziękuję – powiedział i wstał, a Barbie poszła w jego ślady.Mathieu Veranne także wstał. Japonka w kącie wciąż siedziała. Corso wyczuwał, że łączy ich skrywana więź, znacznie silniejsza od wszystkiego, o czym głośno się mówi.Gliniarz chciał zakończyć bardziej poufałym tonem:– Pańska przyjaciółka nie wygląda na zadowoloną – stwierdził, wskazując młodocianą otaku.– Nie jest moją przyjaciółką.– Wydaje mi się, że ma do pana pretensje. Za bardzo pan ścisnął?Veranne pobłażliwym uśmiechem skwitował wulgarną uwagę. Jego usta lekko zadrżały, ale oczy zachowały obojętność, wciąż duże i lodowate niczym oczy kata.– Dąsa się, bo wczoraj trochę za mocno ją wychłostałem.– Taaak – mruknął Corso, odpowiadając na niewybredny żart.Wtedy uśmiech Veranne’a stał się jeszcze bardziej pogardliwy. Mężczyzna wyglądał jak markiz de Sade patrzący na strażników więziennych z Bastylii.– Zadaję jej ból, ale w gruncie rzeczy właśnie tego ode mnie oczekuje.Veranne naprawdę zachowywał się tak, jakby uważał Corso za durnia, więc policjant skinął głową, udając, że święcie mu wierzy – przyjął wyznaczoną mu rolę.Kiedy wyszli, Corso przystanął pod rzeźbą z czarnej żywicy. Dochodziła pierwsza po południu, słońce niemal w zenicie, ale upał wciąż był znośny. Lato, które rozkwitało w cieniu pięknych dzielnic, przepełniało go dziwną melancholią.– Przykro mi – powiedziała Barbie. – Spodziewałam się, że to spotkanie okaże się bardziej… owocne.– Nie liczyłem na cuda. Mimo wszystko prześwietlimy amatorów shibari.– Wracamy do firmy?– Ty tak. Weź ubera.– A ty?– Ja jestem umówiony – odparł zdawkowo. – Sprawy prywatne.\n66 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n67 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n68 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n69 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n70 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n71 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n72 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n73 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n74 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n75 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n76 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n77 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n78 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n79 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n80 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n81 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n82 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n83 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n84 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n85 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n86 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n87 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n88 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n89 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n90 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n91 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n92 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n93 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n94 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n95 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n96 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n97 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n98 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n99 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n100 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n101 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n102 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n103 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n104 Pozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.\n1\tZ hiszp. (wulg.) pedał. (Wszystkie przypisy pochodzą od tłumaczki).2\tAlfred Musset, Dedykacja [Do poematu „Puchar i usta”], przeł. Bolesław Londyński, 2011, e-book.3\tZ fr. owal, piłka do rugby.\n<a href="https://cyfroteka.pl/ebooki/Kraina_umarlych-ebookRO/p00652735i006" target="_blank" title="Kraina umarłych [Jean-Christophe Grange] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="https://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Kraina umarłych [Jean-Christophe Grange] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Polacy nie podołali. Max Fricke wygrywa Grand Prix w Warszawie\nPo raz kolejny Biało-Czerwonym nie udało się wygrać na Stadionie Narodowym. W drugiej rundzie indywidualnych mistrzostw świata na żużlu najlepszy okazał Australijczyk Max Fricke. Bartosz Zmarzlik, Maciej Janowski i Paweł Przedpełski odpadli w półfinałach Grand Prix Polski.\nFricke pierwszy, Skandynanowie zdominowali podium\nZawody, które zorganizowano w Warszawie, zgromadziły komplet publiczności. Faworytem i przed ich startem był Bartosz Zmarzlik, który w piątek okazał się najlepszy w kwalifikacjach. Biało-Czerwoni liczyli więc na powtórkę. Pierwsze miejsce w Grand Prix Polski zgarnął jednak Max Fricke. Drugi był Leon Madsen z Danii, trzeci zaś Fredrik Lindgren ze Szwecji.\nCałe zawody przebiegły w świetnej atmosferze, aczkolwiek niewiele brakowało, a doszłoby na torze do prawdziwej tragedii. Podczas drugiej rundy Speedway Grand Prix 2022 byliśmy świadkami poważnie wyglądającego wypadku z udziałem Patryka Dudka i Jacka Holdera. W trakcie szóstego biegu pierwszy z wymienionych zawodników stracił panowanie nad motocyklem i wpadł w jadącego blisko Holdera.\nW efekcie potrzebne było przerwanie zawodów. Interweniowali również medycy. Po kilkunastu minutach okazało się jednak, że zawodnik nie stało się nic poważnego i obaj żużlowcy zeszli z toru o własnych siłach.\nJezusie Patryk Dudek 🥺 Uff… #FIMSpeedwayGP #WarsawGP pic.twitter.com/vaWHrG3Qa4\n— zaspany_34🇵🇱 (@zaspany_34) May 14, 2022\nWyniki zawodów Speedway Grand Prix 2022 (TOP 10):\nMax Fricke 16 (0, 3, 3, 1, 3, 3, 3),\nLeon Madsen 14 (3, 3, 0, 3, 1, 2, 2),\nFredrik Lindgren 11 (2, 0, 3, 3, u, 2, 1),\nMikkel Michelsen 11 (3, 2, 1, 2, 0, 3, w),\nBartosz Zmarzlik 13 (3, 2, 2, 3, 2, 1),\nMaciej Janowski 11 (3, 3, 1, 0, 3, 1),\nTai Woffinden 9 (2, 1, 0, 3, 3, 0),\nPaweł Przedpełski 9 (2, 1, 3, 1, 2, 0),\nRobert Lambert 8 (1, 2, 2, 2, 1),\nJack Holder 7 (0, 2, 3, 0, 2).\nKolejne zawody z serii GP zostaną rozegrane 28 maja w Pradze (Czechy). Następnie fani żużla przeniosą się do Niemiec, gdzie 4 czerwca odbędzie się turniej w mieście Teterow. Potem najlepsi zawodnicy świata ponownie wrócą do Polski. Tym razem czekają ich zmagania zorganizowane w Gorzowie Wielkopolskim (25 czerwca).\nPGE Narodowy zamienił się w tor żużlowy. Zobacz, jak wygląda\nApator Toruń spuścił łomot GKM-owi. Ważne zwycięstwo Betardu Sparty\nPGE Ekstraliga cze 25, 2022\nWłókniarz Częstochowa – Stal Gorzów (26.06): Gdzie i kiedy transmisja?...\nPGE Ekstraliga cze 24, 2022\nSGP 2022 w Gorzowie Wielkopolskim (25.06): Gdzie i kiedy transmisja?\nSGP cze 24, 2022\nPGE Ekstraliga cze 25, 2022 0


Piłkarze z Wikielca dostali piątkę od juniorów młodszych AP Ostróda - Ostróda\n2016-09-25 12:29:46 (ost. akt: 2016-09-25 08:52:23)\nJuniorzy młodsi AP Ostróda (czerwone stroje) pokonali GKS Wikielec 5:0\n- Zagraliśmy z niżej notowaną drużyną i tak naprawdę mogliśmy wygrać dużo wyżej, między innymi nie wykorzystaliśmy rzutu karnego - powiedział Piotr Garnusz, trener juniorów młodszych AP Ostróda. - W drugiej połowie trochę za dużo było popisów indywidualnych, ale tak się zdarza gdy rywal jest słabszy.\nPiłkarze z Wikielca wiele razy wyciągali pomocną dłoń do ostródzian. Zaczęli od strzelenia bramki samobójczej. A już szczególnie "popisał się" bramkarz gości przy golu na 4:0. Niemal z połowy boiska Wojciech Bakunowicz kopnął piłkę w kierunku bramki GKS, a golkiper gości podbił ją niczym siatkarz i zmieścił tuż przy spojeniu słupka z poprzeczką.\nAP Ostróda - GKS Wikielec 5:0 (2:0)\n1:0 - samobójczy, 2:0 - Konrad Komar, 3:0 - Konrad Rybicki, 4:0 - Wojciech Bakunowicz, 5:0 - Filip Czerwonka (karny)\nPiłkarze z Wikielca dostali piątkę od juniorów młodszych AP Ostróda Zobacz więcej zdjęć. Kliknij i otwórz galerię.\nOstróda Wikielec sport piłka nożna liga wojewódzka juniorów młodszych AP Ostróda GKS Wikielec


Możliwość komentowania Energetyczni złodzieje w twoim domu została wyłączonaDom i ogród23 Lis, 2011\nTelewizor i komputer włączone niemal bez przerwy, zapalone światło w pustych pomieszczeniach oraz nieodłączone od prądu ładowarki. Konsekwencją są wysokie rachunki za prąd, a także wysoka emisja zanieczyszczeń do atmosfery. Czytaj więcej…\nMiędzynarodowy Dzień Solidarności z Osobami Uzależnionymi od Substancji Psychoaktywnych – 26 czerwca\nMożliwość komentowania Międzynarodowy Dzień Solidarności z Osobami Uzależnionymi od Substancji Psychoaktywnych – 26 czerwca została wyłączonaWydarzenia17 Cze, 2010\n18 CZERWCA: SEMINARIUM TOMASZA PIĄTKA\n18 czerwca, piątek, godz. 19.00, Nowy Wspaniały Świat (I piętro), ul. Nowy Świat 63, Warszawa\nOdwyk od pogardy. Polityka narkotykowa i twoja głowa. Terapeutyka partyzancka. Jak leczyć i zdrowieć wśród pogardy i niewiedzy. Czytaj więcej…\nCapgemini otworzyło nowe biuro we Wrocławiu\nMożliwość komentowania Capgemini otworzyło nowe biuro we Wrocławiu została wyłączonaBiznes09 Cze, 2010\nCapgemini Polska („Capgemini”) należąca do Grupy Capgemini – jednej z największych na świecie firm świadczących usługi konsultingu, doradztwa informatycznego i outsourcingu poinformowała o zmianie siedziby we Wrocławiu. Czytaj więcej…\nMożliwość komentowania InSilesia.pl wprowadza powiadomienia e-mail dla dziennikarzy została wyłączonaZ agencji PR30 maja, 2010\nPo 2 miesiącach działalności, pierwszy śląski newswire InSilesia.pl coraz częściej wykorzystywany jest zarówno przez rzeczników prasowych i specjalistów PR, jak i dziennikarzy. Czytaj więcej…\nFuzja agencji marketingowych\nMożliwość komentowania Fuzja agencji marketingowych została wyłączonaReklama i promocja27 maja, 2010\nInstytut Rozwoju Reklamy Sp. z o.o. rozpoczyna proces przejęcia krakowskiego butiku kreatywnego ChocolAd. Fuzja ma na celu połączenie potencjałów agencji oraz akwizycję budżetów, klientów, personelu oraz know–how. Zgodnie z założeniami strategii przejęcia ChocolAD stanie się częścią IRR. Czytaj więcej…\nSocial media na rynku finansowym\nMożliwość komentowania Social media na rynku finansowym została wyłączonaMarketing25 maja, 2010\nKomunikacja w mediach społecznościowych jest dziś nieodzownym elementem dialogu z konsumentem. Aby sprawnie poruszać się w tej dziedzinie warto wiedzieć jakie media społecznościowe liczą się na różnych rynkach. Czytaj więcej…\nKampania futbolowa UPC z okazji Mundialu 2010.\nMożliwość komentowania Kampania futbolowa UPC z okazji Mundialu 2010. została wyłączonaKampanie20 maja, 2010\nZ okazji Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej, które już w czerwcu rozpoczną się w RPA, UPC przygotowało kampanię poświęconą tematyce futbolowej. Celem tej akcji jest pokazanie, że dzięki nowoczesnym usługom UPC abonenci mają możliwość w pełni doświadczyć emocji związanych z futbolem. Kampania jest obecna w telewizji, internecie, prasie, outdoorze, lokalnych stacjach radiowych oraz mediach własnych UPC. Czytaj więcej…\nMożliwość komentowania Call center w Polsce została wyłączonaTechnologie20 maja, 2010\nDuża dynamika usług call center wyróżnia Polskę na tle regionu Europy Środkowo-Wschodniej. Jesteśmy na trzecim miejscu pod względem wzrostu rynku call center, ale i na trzecim od końca pod względem dojrzałości tego sektora. Czytaj więcej…\nAP Edukacja kraj Bonarka ogród dom outsourcing targi Libet Getin Noble Bank szkolenia zakupy online podróże dziecko design expo silesia Getin Bank biznes Montrilo płyty tarasowe internet call center zdrowie śnieżka Moda bohoboco saloniki prasowe kolporter edukacja finanse promocja meble seks Wiktor Koszycki wycieczka kraje Orbis e-commerce facebook kostka brukowa bezpieczeństwo feromony dzieci PR Yawal konkurs\nMożliwość komentowania Energetyczni złodzieje w twoim domu została wyłączonaDom i ogródListopad 23rd, 2011\nTelewizor i komputer włączone niemal bez przerwy, zapalone światło w pustych pomieszczeniach oraz nieodłączone od prądu ładowarki. Konsekwencją są wysokie rachunki za prąd, a także wysoka emisja zanieczyszczeń do atmosfery. Read more…\nMożliwość komentowania Międzynarodowy Dzień Solidarności z Osobami Uzależnionymi od Substancji Psychoaktywnych – 26 czerwca została wyłączonaWydarzeniaCzerwiec 17th, 2010\nOdwyk od pogardy. Polityka narkotykowa i twoja głowa. Terapeutyka partyzancka. Jak leczyć i zdrowieć wśród pogardy i niewiedzy. Read more…\nMożliwość komentowania Capgemini otworzyło nowe biuro we Wrocławiu została wyłączonaBiznesCzerwiec 9th, 2010\nCapgemini Polska („Capgemini”) należąca do Grupy Capgemini – jednej z największych na świecie firm świadczących usługi konsultingu, doradztwa informatycznego i outsourcingu poinformowała o zmianie siedziby we Wrocławiu. Read more…\nMożliwość komentowania InSilesia.pl wprowadza powiadomienia e-mail dla dziennikarzy została wyłączonaZ agencji PRMaj 30th, 2010\nPo 2 miesiącach działalności, pierwszy śląski newswire InSilesia.pl coraz częściej wykorzystywany jest zarówno przez rzeczników prasowych i specjalistów PR, jak i dziennikarzy. Read more…\nMożliwość komentowania Fuzja agencji marketingowych została wyłączonaReklama i promocjaMaj 27th, 2010\nInstytut Rozwoju Reklamy Sp. z o.o. rozpoczyna proces przejęcia krakowskiego butiku kreatywnego ChocolAd. Fuzja ma na celu połączenie potencjałów agencji oraz akwizycję budżetów, klientów, personelu oraz know–how. Zgodnie z założeniami strategii przejęcia ChocolAD stanie się częścią IRR. Read more…\nMożliwość komentowania Social media na rynku finansowym została wyłączonaMarketingMaj 25th, 2010\nKomunikacja w mediach społecznościowych jest dziś nieodzownym elementem dialogu z konsumentem. Aby sprawnie poruszać się w tej dziedzinie warto wiedzieć jakie media społecznościowe liczą się na różnych rynkach. Read more…\nMożliwość komentowania Kampania futbolowa UPC z okazji Mundialu 2010. została wyłączonaKampanieMaj 20th, 2010\nZ okazji Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej, które już w czerwcu rozpoczną się w RPA, UPC przygotowało kampanię poświęconą tematyce futbolowej. Celem tej akcji jest pokazanie, że dzięki nowoczesnym usługom UPC abonenci mają możliwość w pełni doświadczyć emocji związanych z futbolem. Kampania jest obecna w telewizji, internecie, prasie, outdoorze, lokalnych stacjach radiowych oraz mediach własnych UPC. Read more…\nMożliwość komentowania Call center w Polsce została wyłączonaTechnologieMaj 20th, 2010\nDuża dynamika usług call center wyróżnia Polskę na tle regionu Europy Środkowo-Wschodniej. Jesteśmy na trzecim miejscu pod względem wzrostu rynku call center, ale i na trzecim od końca pod względem dojrzałości tego sektora. Read more…


University of Aberdeen Library (Szkocja) - opinie - Tripadvisor\nAtrakcje w pobliżu obiektu University of Aberdeen Library\nUniversity of Aberdeen Library opinie\nNr 24 wśród 128 atrakcji w lokalizacji Aberdeen\nBedford Road, Aberdeen AB24 3AA Szkocja\nUżytkownik Fiona napisał recenzję gru 2019\nZmiana / brak cen\nJako student, ta kawiarnia jest idealnie zlokalizowana do codziennego użytku i do zaopatrzenia się w długie sesje naukowe w bibliotece. Jednak na serwerze brakuje cen pokazanych [z wyłączeniem artykułów na lunch z ofertą posiłku], a te, które są w widocznej cenie [gorące napoje] często są oznaczone jako jedna cena, a następnie naliczona jako inna. Puchary na wynos mają swój własny ładunek [to jest uczciwe], ale jest oznaczony jako 15 p, ale faktycznie jest naliczony jako 35 p. Ponadto towar piekarniczy nie ma żadnej ceny, co może prowadzić do nadmiernego obciążenia osób bez wiedzy. Niektórzy pracownicy są wspaniali i nawet podejmują rozmowy, ale niektórzy zachowują się tak, jakby dosłownie woleli być gdziekolwiek indziej i gardzili każdym widzącym klientem. Dla każdego produktu muszą być wyraźnie oznaczone ceny! Wreszcie, istnieje karta lojalnościowa, z której można korzystać w całym kampusie, ale gdy jest używana w bibliotece, nagroda za „darmowy napój” obejmuje tylko płyn, a nie kubek, w którym się znajduje - więc bezpłatny oznacza 15 pensów, ale w rzeczywistości 35 pensów. Nie jest więc darmowy, ale nie reklamowany jako opłata.…\nUżytkownik George B napisał recenzję paź 2019\nAberdeen, Wielka Brytania1 552 przesłane treści1 352 podziękowania\nWielka wizyta w bibliotece Sir Duncan Rice\nZaparkował na metrach przy Bedford Road i udał się do pobliskiej Sir Rice Rice Library. Możesz otrzymać przepustkę w recepcji, okazując dowód tożsamości, np. Prawo jazdy. Zjazd windą na 7. piętro zapewnia wspaniały widok na Aberdeen, stadion piłkarski, plażę i farmę wiatrową z 11 turbinami wiatrowymi na morzu. Ponadto widzisz wiele statków zacumowanych na morzu, a także latarnię morską w Torry. Wspaniały budynek z pięknymi widokami i ma tu także kawiarnię.…\nUżytkownik 141ian napisał recenzję paź 2019\nAberdeen, Wielka Brytania49 przesłanych treści17 podziękowań\nImponujący architektonicznie budynek w środku. Obowiązkowa dla fotografów. Przyjazny personel z przyjemnym sklepem kawowym w atrium.\nUżytkownik lotharjuern napisał recenzję sie 2019\nWeston, Floryda2 476 przesłanych treści62 podziękowania\nUniwersytet jak wiele innych w Wielkiej Brytanii.\nZałożony w 1494 roku, ale wygląda na tak wiele innych uniwersytetów na Wyspie Brytyjskiej. Nie można zgłaszać niczego specjalnego i po prostu wygląda dobrze\nUżytkownik Moyra K napisał recenzję lip 2019\nGlasgow, Wielka Brytania132 przesłane treści22 podziękowania\nUltra nowoczesny budynek\nW ramach wycieczki po University & Old Aberdeen natknęliśmy się na ten nowy budynek i byliśmy mile zaskoczeni, że publiczność może również uzyskać do niego dostęp. Jesteśmy bardzo zadowoleni z 2 ciekawych ekspozycji na parterze, ale nie zaryzykowaliśmy na górze, ponieważ widok był słaby, kiedy odwiedziliśmy. Trykotowy układ okresowy był bardzo dobrze skonstruowany.…


Minister szuka kozła ofiarnego\n– Zawinił człowiek – orzekł tuż po katastrofie prezydent Bronisław Komorowski. Minister transportu Sławomir Nowak stwierdził, że „stan sprzętu nie miał wpływu na katastrofę”. Podobnie było tuż po katastrofie smoleńskiej, gdy błyskawicznie pojawiła się teza o winie „niedouczonego pilota o ułańskiej fantazji”.\nJest podejrzenie, że mogło dojść do próby ingerencji w zapisy dokumentów kolejowych przez zatrzymanego dyżurnego ruchu. Musimy poczekać na potwierdzenie tych podejrzeń – powiedział w TVN24 Romuald Basiński z Prokuratury Okręgowej w Częstochowie. Jednocześnie przyznał, że mężczyzna nie został jeszcze przesłuchany ze względu na zły stan psychiczny, a „śledczy muszą być bardzo ostrożni i dokładnie weryfikować każdą informację, bo sprawa, którą prowadzą, jest bardzo skomplikowana”.\n– Jest przykaz „zwalamy na człowieka”, żeby jak najszybciej znaleźć winnego. Patrzy na nas cały świat, ta katastrofa nie jest już tylko naszą sprawą. Potrzebny jest kozioł ofiarny. Kontrolowane przecieki z prokuratury wpisują się w strategię jak najszybszego oskarżenia nastawniczego. Wisienką na torcie stał się prezydent, który szybko stwierdził, że „winny jest człowiek” – mówi osoba zbliżona do Ministerstwa Transportu.\nKolejarze tłumaczą, że faktycznie winny jest człowiek, ale ten, który pozwolił na doprowadzenie kolei do takiego stanu. W ich ocenie nieodpowiedzialne jest zrzucanie winy wyłącznie na dyżurnego ruchu, którego warunki pracy wręcz prowokują popełnianie błędów.\n– Na odcinku, na którym doszło do katastrofy, od kilku lat trwa slalom po torach, raz lewym, raz prawym, raz na tym szlaku, raz na innym. Sygnał zastępczy, który stanowi narzędzie do wyjątkowych, odosobnionych wypadków, staje się dziś równorzędnym sygnałem dla jazdy pociągu – tłumaczy Stanisław Biega, ekspert w dziedzinie zarządzania koleją.\n– Odcinek, na którym doszło do tragedii, został odebrany przez Polskie Linie Kolejowe. Od 2014 r. zaczną po nim jeździć superszybkie pociągi Pendolino. Tym bardziej zaskakuje, że akurat w tym miejscu użyto sygnału zastępczego – mówi „Gazecie Polskiej Codziennie” poseł PiS, były minister transportu Jerzy Polaczek.\nObecnie prowadzi się gigantyczną liczbę tzw. zamknięć torowych. Od 1 marca do 31 maja planuje się 401 wyłączeń z ruchu, rozkład jazdy na najbliższe trzy miesiące ma 2344 strony. Do tego dochodzą wlokące się roboty na torach, gdyż wyjątkowo niskie kary dla wykonawców za opóźnienia nie mobilizują do pracy.\nEksperci z komisji badania wypadków kolejowych nie wydali jeszcze żadnej oceny. Nawet w prywatnych rozmowach są dalecy od formułowania jakichkolwiek wniosków o winie. Muszą przesłuchać taśmy z nagrań na radiu, za pomocą którego łączyli się maszyniści z dyżurnymi, zbadać „czarne skrzynki” z lokomotyw, przesłuchać świadków. – Przyczyn tej katastrofy może być co najmniej kilka – mówi nam jeden z członków komisji. Raport z jej pracy pojawi się dopiero za kilka miesięcy.