Jak COVID-19 zmieni Polskę ? - Portal PublicRelations.pl\nJak COVID-19 zmieni Polskę ?\nstring(153) "background-image: url('https://publicrelations.pl/wp-content/uploads/2020/04/Jak-Covid-10-zmieni-Polskę-prognozy-ekspertów_zdjęcie-1200x500.jpeg');" string(127) "https://publicrelations.pl/wp-content/uploads/2020/04/Jak-Covid-10-zmieni-Polskę-prognozy-ekspertów_zdjęcie-1200x500.jpeg"\n„Tekst powstał dla Leadership Academy for Poland – apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie.”\nPrognoza liderów polskich środowisk branżowych i społecznych\nW marcu 2020 roku epidemia COVID-19 dotarła do Polski. Stopniowo prowadzi do izolacji obywateli i unieruchomienia gospodarki. By ograniczyć zachorowania, rząd wprowadza coraz większe ograniczenia. Nie wiemy jak długo to potrwa. Ta sytuacja rodzi niepokój i pytania, na które trudno dziś odpowiedzieć z pewnością.\nJednak o przyszłości i konsekwencjach aktualnych zdarzeń musimy myśleć już dziś, by móc stawić czoło wyzwaniom, które na nas czekają. Dlatego grono ponad dwudziestu specjalistów i liderów opinii, będących absolwentami Leadership Academy for Poland* prognozuje, jak ten kryzys zdrowotny i jego następstwa, zmienią nasz kraj. Ich opinie i analizy nie są scenariuszami gwarantowanymi, tylko formą zachęty do myślenia krytycznego o tym, co dziś widać na horyzoncie społecznym, instytucjonalnym, a także w poszczególnych branżach.\nAUTORZY: Grzegorz Borowski, Olga Brzezińska, Julian Dworak, Karolina Dzwonek, Anna Gromada, Katarzyna Jagiełło, Krzysztof Kępa, Marcin Kowalczyk, Joanna Kusiak, Andrzej Kuśmierz, Zuzanna Lewandowska, Marcin Maruszewski, Draginja Nadaždin, Michał Nowakowski, Tamya Olszańska, Zuzanna Rudzińska-Bluszcz, Róża Rzeplińska, Paweł Soluch, Agata Stafiej-Bartosik, Marcin Szala, Alek Tarkowski, Joanna Talewicz-Kwiatkowska, Tomasz Wardziak, Anna Wilczyńska, Szymon Ziobrowski, Zuzanna Ziomecka, Natalia Żaba.\nKOLEJNOŚĆ KATEGORII: PRAWA CZŁOWIEKA, SPOŁECZEŃSTWO, KLIMAT, KULTURA, EDUKACJA, SŁUŻBA ZDROWIA, LEKI, MIASTA, GÓRY, MEDIA, ROZWÓJ, TECHNOLOGIE\nPoniższe prognozy to prywatne opinie autorów — nie reprezentują stanowiska pracodawców ani organizacji, z którymi autorzy są związani.\nWirus zredaguje prawa człowieka na zawsze\nZuzanna Rudzińska-Bluszcz — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Radczyni prawna, główna koordynatorka ds. strategicznych postępowań sądowych w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich, organizatorka okrągłego stołu przy RPO do walki z patotreściami w internecie.\nKoronawirus zmieni nas jako społeczeństwo, niekoniecznie na sposób, w jaki byśmy sobie tego życzyli. Jednym z bardziej istotnych skutków pandemii będzie wspólnota ludzi połączonych tym samym doświadczeniem. Wspólnota, której w takiej skali świat nie pamięta od czasów II wojny światowej: wspólnota izolacji, codziennego śledzenia pogarszających się informacji o liczbie chorych, wspólnota strachu, nadziei, niepewności, gniewu. To nie doświadczenie transformacji roku ’89, które połączyło pokolenia Polek i Polaków, ale z którym ciężko było się utożsamić Zachodowi; to nie kryzys finansowy 2008, podczas którego Polska pozostała zieloną wyspą.\nKoronawirus tworzy wspólnotę globalną — a ta, po uniwersalnym doświadczeniu zagrożenia, zmieni moralny punkt widzenia na wiele kwestii. 75 lat temu wspólnota zachodniego świata, połączonego traumą II wojny światowej, oparła nowy ład na koncepcji, że wszystkich łączą uniwersalne prawa człowieka. Stworzono Organizację Narodów Zjednoczonych, by nikt nie był już nigdy pozbawiony w sposób bezprawny życia, wolności, jedzenia, obywatelstwa. W późniejszych latach — w miarę rozwoju społeczeństw zachodnich — katalog praw człowieka poszerzano. O jakie dobra będzie dbała post koronawirusowa wspólnota?\nMyślę, że odejdzie od panującego od dekad kultu praw jednostki na rzecz praw społeczeństwa.\nNa pewno zadba o prawo do zdrowia. Presja wyborców nałoży na rządzących zobowiązanie szczególnych nakładów na szpitale. Prawdopodobnie również o prawa socjalne i ekonomiczne w obliczu nadchodzącej recesji. Realistycznie należy spodziewać się, że wobec koniecznych oszczędności budżetowych i zmiany priorytetów, cofniemy się w standardzie ochrony jednostki przed dyskryminacją i w poziomie zapewnienia godnego życia osobom z niepełnosprawnościami czy osobom w kryzysie bezdomności.\nOdpłynięcie zainteresowania społecznego tymi tematami będzie na rękę władzy wykonawczej, budującej swą siłę na strachu przed powrotem koronawirusa. Odmiana polska tej zmiany będzie miała wydźwięk konserwatywny. Niczym w doktrynie szoku Naomi Klein, rządzący Polską wykorzystają okazję, by zrobić zwrot w stronę tradycyjnego ładu społecznego. Dlatego teraz, gdy korona w pełni, warto powtarzać mądrość Camusa, że wszystko, co człowiek może wygrać w grze dżumy i życia, to wiedza i pamięć. Pamiętajmy, jak daleko zaszliśmy w walce o prawa człowieka. Każdego człowieka.\nKryzys osłabi liberalizm\nAnna Gromada — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Badaczka PAN, współzałożycielka Fundacji Kaleckiego, doradza rządom i organizacjom międzynarodowym w kwestiach polityki publicznej.\nPrzez ostatnie dwieście lat zachodnia myśl polityczna rozwijała się w trójkącie liberalizm-socjalizm-konserwatyzm. Liberalizm przypominał, że człowiek zasługuje na wolność w zamian za wzięcie odpowiedzialności za własne życie, że prawa są przyrodzone, że wartość człowieka nie wynika jedynie z jego pożytku dla innych. Socjalizm — że jesteśmy naczyniem połączonym, że skrajne nierówności degenerują, że nie wszystko powinno być na sprzedaż. Konserwatyzm — że nie możemy zapominać skąd pochodzimy, że ewolucja jest skuteczniejsza od rewolucji, a w słynnym cytacie Herberta, tak ważnym dla środowisk prawicowych („rzekach nazbyt leniwych, nieskorych do potopów”), drzemie pewien geniusz.\nZmiany historyczne wzmacniały jeden bok trójkąta kosztem dwóch pozostałych. Taką zmianą był paxamericana: pokój związany z totalną dominacją jednego państwa. Nietypowy, historycznie długo trwający okres pokoju, dobrobytu i postępu technologicznego, wyostrzył myślenie, że człowiek jest jedynym kowalem swojego losu. Przecież zawsze może zmienić pracę i wziąć kredyt.\nObecny kryzys osłabi liberalizm i wiarę w rynek jako najlepszy mechanizm regulujący.\nJednak to, który z pozostałych boków trójkąta zostanie wzmocniony, będzie zależało od rozwiązań systemowych. Konserwatyzm — w formie dominującej dzisiaj w Polsce — może wzmocnić granice wspólnoty narodowej, a socjalizm — wspólnotę losu ekonomicznego.\nLiberalizm osłabnie z trzech powodów. Po pierwsze, wirus umyka logice zbrodni i kary, a przez to nie grzęźnie w dyskusjach na temat tego, kto zasługuje na pomoc. Nie traktujemy poważnie problemów społecznych, takich jak bezdomność czy ubóstwo, gdy uważamy, że ludzie znaleźli się tam z powodu błędów indywidualnych i są odpowiedzialni za własne zmartwychwstanie. W sytuacji pandemii nie chcemy jednak, aby rynek decydował, kto zasługuje na pomoc. Ma on bowiem niezmienną odpowiedź na to pytanie: ten, kto może za nią zapłacić.\nPo drugie, wirus jest bardziej demokratyczny od innych kryzysów: budowę odporności grupowej zaczął od kilku premierów. Ustanawia wspólny front przy braku geograficznego wroga. Prowadzi do tego, że USA i ISIS wydają spójne rekomendacje (myj ręce i unikaj Europy). W ten sposób zmusza decydentów do potraktowania problemu poważnie, co przekłada się na uruchomienie aparatu państwa: logiki alternatywnej do rynku. Ta również ma gotową odpowiedź na pytanie, kto zasługuje na pomoc: ten kogo zauważy biurokracja.\nPo trzecie, pandemia pokazuje jak bardzo jesteśmy jednocześnie połączeni i bezbronni indywidualnie. Ludzie są bardziej empatyczni na potrzeby innych, gdy wyobrażają sobie, że sami mogliby znaleźć się w ich sytuacji. W tym sensie może wykuwać się nowa odpowiedź na pytanie, czym wypełnić lukę w sytuacji, gdy rynek jest okrutny a państwo niewydajne: zwykłą ludzką solidarnością.\nGlobalizacja słabnie, władza hierarchiczna rośnie\nKrzysztof Kępa — absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie, prawnik i ekonomista.\nTwardy reset systemu, jaki zafundował nam COVID-19, pozwala na gorzką diagnozę rzeczywistości, w jakiej od dawna funkcjonujemy. Widać teraz, ile skomplikowanych sieci oplotło naszą planetę, ale również to, jak w gruncie rzeczy są one kruche. Skomplikowany podział pracy, długie łańcuchy dostaw — cały świat działa(ł) w oparciu o długie przepływy strategicznych zasobów, tzw. connectivity. Gdy jednak przylatuje Czarny Łabędź — zdarzenie nagłe i nieprzewidywalne — każdy ratuje samego siebie. Rządy działają na własną rękę i odpowiadają w sposób, jakby globalizacja nigdy nie miała miejsca. Misternie tkane sieci międzykontynentalne natychmiast pękają. Okazuje się, że najważniejsze jest poczucie bezpieczeństwa, które muszą zapewnić obywatelom. Symbolicznie widać to za sprawą zamknięcia przestrzeni lotniczej i granic.\nPandemia, z którą się zmagamy, z natury rzeczy jest zjawiskiem niehierarchicznym i rozproszonym. Wirusa rozprzestrzeniają nasze wzajemne interakcje. On sam nie zważa na zastałe struktury, czy rangę w strukturze społecznej. Z kolei zwalczanie COVID-19 opiera się niemal wyłącznie na działaniach władzy centralnej i służb. My sami, w niestabilnej sytuacji pełnej niewiadomych i lęków o przyszłość, orientujemy się na to, co pewne i trwałe. O ile w życiu prywatnym pielęgnujemy bardziej relacje poziome, tak przy zewnętrznym zagrożeniu oczekujemy reakcji władzy.\nPaństwo wkracza więc z całą swoją siłą i narzędziami, w które sami je wyposażyliśmy.\nW chwili, kiedy globalne sieci pękają, jedynym panaceum dysponuje władza hierarchiczna, która w związku z tym będzie właśnie przechodzić swój renesans.\nSPOŁECZEŃSTWO/ KAPITAŁ SPOŁECZNY\nZmienimy oczekiwania od władzy\nAndrzej Kuśmierz — absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Współtwórca Warszawskiego Akceleratora Technologicznego WAW.ac, wykładowca w Katedrze Strategii Akademii L. Koźmińskiego, absolwent programu TOP500 Innovators. Wspiera innowacje i doradza w budowie firm.\nW reakcji na kryzys obserwujemy wysyp społecznych akcji pomocowych. Warto przyjrzeć się bliżej temu zjawisku, by zrozumieć jego znaczenie. Z mojej perspektywy widać w nim przede wszystkim szanse na pojawienie się nowej jakości w polskim życiu publicznym. Poza chęcią wspierania bliskich, swoich społeczności i lokalnych biznesów (takie relacje są zawsze pogłębiane w czasie kryzysu), za akcjami wsparcia stoi przekonanie, że musimy o wiele ważnych podstaw zadbać sami, bo rząd i instytucje tego nie zapewnią.\nDziałania obywatelskie w sektorze zdrowia, opieki społecznej i w edukacji są pokłosiem braku zaufania do instytucji. Pojawiają się one bowiem dlatego, że ludzie wiedzą, iż instytucje pozostawione bez pomocy, nie poradzą sobie. Nie są elastyczne, nie są kreatywne, nie są decyzyjne. I nie jest to zaskakujące, bo administracja nie jest do tego, aby być twórcza i agile’owa. Mogłaby być efektywna, ale nie jest, bo nie było wyzwań, które by to na niej wymusiły.\nW kontekście centralnego ośrodka władzy obecny kryzys dokładnie pokazuje, kto pływa bez majtek. Ujawnia, za kim stoją czyny, a za kim plastikowy wizerunek i puste hasła. W związku z tym rośnie świadomość rozbieżności między osobistymi doświadczeniami, a zapewnieniami rządzących prezentowanymi w mediach, a także tego jak powszechne są akty zaklinania rzeczywistości.\nZ tego braku zaufania do skuteczności państwa i jego struktur, braku wiarygodności aparatu władzy oraz propagandowych przekazów medialnych, powstanie wyższe oczekiwanie obywateli wobec władzy publicznej.\nWzrośnie potrzeba opierania się na faktach, na nauce i na sprawdzonych źródłach. Priorytetem stanie się to, co ważne dla dobrego działania państwa. A to może zmniejszy tolerancję i popyt na populizm.\nSPOŁECZEŃSTWO/ ŻYCIE ONLINE\nSpołeczeństwo coraz bardziej open source’owe\nAlek Tarkowski — absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Prezes Fundacji Centrum Cyfrowe, socjolog internetu i technologii.\nGdy internet zjawił się w Polsce, rozróżnialiśmy “real” i “wirtual”. Niektórzy wieszczyli, że prawdziwe życie ucieknie do wirtualnego świata. Szybko jednak zrozumieliśmy, że ten realny ma się dobrze, tylko coraz bardziej przenikają go technologie cyfrowe.\nDwa tygodnie temu nasz cały świat społeczny nagle przeniósł się do internetu. “Real” został chwilowo zamknięty. Od tego momentu żyjemy w tworzonym naprędce zdalnym społeczeństwie cyfrowym. Oczywiście są ludzie, którzy nadal pracują normalnie, wykonując czynności niezbędne dla trwania życia społecznego. Jednak dla wielu z nas jest teraz tylko dom, a poza nim –internet.\nW społeczeństwie zdalnym przyjdzie nam żyć raczej miesiące niż tygodnie, a sposoby korzystania z technologii, które wypracujemy, zostaną z nami na dłużej. Na dobre i na złe.\nW czasie kryzysu uwypuklają się wybory, których musimy dokonywać, stosując technologie cyfrowe. Możemy pójść drogą chińską i widzieć w internecie i komórkach przede wszystkim system kontroli. Wówczas zawiesimy w czasach pandemii część z naszych praw, a ludzie zgodzą się na nadzór — skoro ten ratuje życie.\nAle alternatywą jest też inna ścieżka — wykorzystanie internetu jako technologii współpracy i otwartej wymiany. Dziś naszą największą szansą na przetrwanie są działania genetyków, otwarcie dzielących się wiedzą w sposób, który do niedawna byłby nie do pomyślenia. Dzięki drukowi 3D i ograniczeniu praw własności przemysłowej możemy redukować braki niezbędnego sprzętu medycznego. Wikipedia — jak zwykle — dostarcza nam wiarygodnej wiedzy i walczy z dezinformacją wspólnymi siłami tysięcy wolontariuszy.\nTo wszystko przykłady oddolnej, partnerskiej współpracy, której metody były wypracowywane w internecie przez ostatnie dwadzieścia lat. Kryzys jest szansą, by te pozytywne doświadczenia spopularyzować. Poziome, demokratyczne sieci współpracy i wzajemnego wsparcia będą niezbędne, by przetrwać ten kryzys. Oraz by zaprojektować technologie tak, by służyły ludziom i społeczeństwom, gdy już kryzys będzie dawno za nami.\nPandemia nauczy nas myślenia systemowego\nAgata Stafiej-Bartosik – absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Prowadzi w Polsce oddział międzynarodowej sieci innowatorów społecznych Ashoka.Innovators for the public. Jako wykładowczyni w Wyższej Szkole Psychologii Społecznej i w Akademii im. L. Koźmińskiego uczy podejścia systemowego do rozwiązywania problemów społecznych.\nObecność tego samego zagrożenia dla wszystkich osób na świecie zdarza się po raz pierwszy w historii homo sapiens. Dzięki tej sytuacji zrozumiemy jako społeczeństwa i jako pojedyncze osoby, że dla rozwiązywania problemów, które dotyczą nas wszystkich, niezbędna jest współpraca wielu aktorów społecznych.\nDotychczasowa koncepcja “outsourcowania” zadań — niezwiązanych z biznesem — do innych podmiotów, takich jak organizacje pozarządowe, samorządy, czy nawet administracja publiczna, po prostu nie zdaje egzaminu. Ktoś robi testy, ktoś za nie płaci, ktoś je dystrybuuje, ktoś zarządza danymi, ktoś informuje, ktoś leczy, ktoś karmi — „wszyscy muszą pracować, mój maleńki kolego” — pisał Tuwim. Każdy problem, z którym się borykamy: osoby w kryzysie bezdomności, przemoc domowa, głód, zanieczyszczenie środowiska naturalnego — wymaga podejścia systemowego i współdziałania wielu instytucji, firm, organizacji, ekspertów.\nTa oczywistość odkryta właśnie dzięki COVID-19, przełoży się na to, w jaki sposób zajmiemy się w przyszłości innymi problemami społecznymi.\nOsoby zaangażowane w filantropię, darczyńcy gotowi przekazywać swoje pieniądze na walkę z wyzwaniami, zrozumieją, że te zadania nie mogą być jedynie rozwiązane przez pozostawione same sobie organizacje pozarządowe.\nJeśli uruchomi to środki finansowe na systemowe rozwiązania, pojawia się potencjał na niezwykły postęp.\nOrganizacje społeczne będą uciskane przez władzę\nDraginja Nadaždin – absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Antropolożka kultury, dyrektorka Amnesty International w Polsce, członkini Rady Społecznej przy Rzeczniku Praw Obywatelskich.\nW skutek pandemii COVID-19 będziemy mieli do czynienia z akceptacją silnej władzy polityków przy jednoczesnym braku zaufania do instytucji państwa. Politycy będący u władzy będą się starać utrzymać rozszerzone uprawnienia, forsując wybór między prawami człowieka a bezpieczeństwem.\nOrganizacje społeczne, które wezmą na siebie rolę strażniczą, będą pilnowały, czy po ustaniu epidemii władza oddała dodatkowe uprawnienia i czy przestrzega praw człowieka. Ale będą mieć na to jeszcze mniejsze zasoby niż wcześniej więc prowadzony przez nich monitoring będzie miał charakter niepełny, cząstkowy.\nProrządowe media i politycy będą nerwowo reagować na ujawnienia przypadków łamania praw człowieka i zasad praworządności oraz przejawów dyskryminacji. W związku z tym będą próbować oczerniać lub ośmieszać organizacje i media ujawniające naruszenia.\nSkuteczne okażą się te organizacje społeczne, które nagłośnienia przypadków łamania praw człowieka będą łączyć z działaniami solidarnościowymi i budowaniem wspólnoty. Wiele z nich myśli w kierunku przekształcania solidarnościowego zrywu podczas kryzysu w bardziej trwałe działania. Pojawią się inicjatywy budujące na doświadczeniu pandemii, która jasno pokazała współzależności globalne, także w obszarze praw człowieka.\nSPOŁECZEŃSTWO/ FIKCJA FUTURYSTYCZNA\nRóża Rzeplińska — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Etnografka, prezeska Stowarzyszenia 61, prowadzi zespół MamPrawoWiedziec.pl.\nPiątego maja liczba zachorowań na COVID-19 zacznie spadać. Kilka dni później odbędą się w Polsce wybory, a obywatele przystąpią do negocjacji swobód.\nW skutek kryzysu COVID-19 obywatele stracą zaufanie do władzy. Rząd, który ukrywał część informacji i nieumiejętnie przygotował plan antykryzysowy, aby utrzymać władzę, skręci w kierunku inwigilacji i zaciskania kontroli. Obywatele zmagający się z brakiem dochodów, sypiącą się infrastrukturą publiczną i ograniczeniem swobód przystąpią do cyberaktywizmu. Wybory po wypłaszczeniu krzywej zachorowań odbędą się przy frekwencji około 30 procenti ze wsparciem żołnierzy obrony terytorialnej. Osoby powyżej 60. roku życia zagłosują korespondencyjnie, ale akcja rozdawania i zbierania kart do głosowania nie przebiegnie sprawnie. Będzie zamieszanie, z którego nie wyniknie jasno, że Andrzej Duda zwyciężył.\nWyborcy zapłacą za zrujnowany system opieki zdrowotnej. Szpitale przetrwają dzięki zbiórkom pieniędzy, szwalniom i drukarniom 3D. Szkoły pozostaną częściowo przy nauczaniu on-line, chociaż nie wszyscy będą mogli w nim uczestniczyć, ale doświadczenie e-edukacji zbuduje na nowo autorytet nauczycieli. Kryzys ekonomiczny dotknie zarówno sektor prywatny, jak i publiczny. Część właścicieli firm zmieni model zarządzania, dzieląc się odpowiedzialnością, ale i bardziej dbając o pracowników, jako zespół.\nLokale użytkowe będą świeciły pustkami, a zubożałe samorządy będą miały kłopot z utrzymaniem podstawowych usług — z wywozem śmieci i sprawnym transportem publicznym włącznie.\nZainspirowany przykładem Chin rząd, wykorzysta zagrożenie wirusem i pod pozorem bezpieczeństwa, zwiększy monitoring obywateli z użyciem termowizyjnych kamer. Kwarantanna zamieni się w formę aresztu politycznego dla osób działających przeciwko interesom władzy.\nW reakcji na to, uśpiony do tej pory świat mody i rozrywki internetowej obudzi się do aktywności społeczno-politycznej. Influencerzy, aktorzy i youtuberzy poprowadzą bojkoty, kampanie i demonstracje dla nowego pokolenia aktywistów.\nKryzysowa integracja społeczna to tylko zryw\nAnna Wilczyńska — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Psycholog, coach, trener, była Prezes Stowarzyszenia WIOSNA, organizatora takich projektów społecznych jak Szlachetna Paczka czy Akademia Przyszłości.\nPodczas pandemii korona wirusa w głębokim interesie społecznym leży promowanie dwóch pozornie przeciwstawnych wzorców zachowań. Z jednej strony #zostańwdomu, czyli izolacja, która stała się przejawem odpowiedzialności społecznej. Z drugiej, solidarność wyrażająca się w inkluzji społecznej grup takich jak seniorzy, osoby chore, samotne. Co z tego dualizmu pozostanie w nas po epidemii?\nKiedy uznamy, że zagrożenie ustało, jako społeczeństwo przesuniemy się początkowo w kierunku integracji, ale tylko w ramach lokalnych społeczności, w których doświadczyliśmy solidarności w czasie epidemii. Nieznacznie wzrośnie poziom zaufania społecznego (choć nie instytucjonalnego), docenimy wolność i ludzi wokół. Dobry nastrój koreluje pozytywnie z chęcią niesienia pomocy, więc będziemy przejawiać więcej drobnych zachowań prospołecznych na co dzień — zapytamy starszą sąsiadkę o zdrowie, czy zrobimy przelew na rzecz chorego dziecka. Część inicjatyw wypracowana jako interwencja kryzysowa w dobie pandemii — na przykład zakupy dla seniora czy telefony zaufania — zostaną utrzymane i przez jakiś czas będziemy się w nie wolontaryjnie angażować.\nObok ulgi z odzyskanej wolności doświadczać będziemy lęku związanego z widmem powrotu epidemii. Konieczność zmierzenia się z nową rzeczywistością — m.in. kryzysem gospodarczym — zmusi nas do egocentrycznego zadbania o własne potrzeby. Jako społeczeństwo przesuniemy się wówczas na kontinuum z integracji w stronę izolacji i walki o byt — tym razem ekonomiczny.\nSpadnie liczba zachowań prospołecznych, rzadziej też otworzymy portfele na dobroczynność, a pomagać będziemy raczej tym, z którymi łączą nas silne więzi zgodnie z teorią doboru krewniaczego.\nZa jakiś czas, kiedy gospodarczo znów staniemy na nogi, wrócimy do stanu sprzed pacjenta zero. Po COVID-19 pozostanie pamięć zwykłej ludzkiej solidarności, jak po powodzi w 1997 roku.\nDramat europejskich Romów\nJoanna Talewicz-Kwiatkowska — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Adiunkt w Instytucie Studiów Międzykulturowych UJ, członkini Rady Społecznej przy RPO, założycielka i prezeska fundacji W Stronę Dialogu.\nW połowie marca słowacki burmistrz Koszyc Jarosław Polacek ostrzegał w mediach społecznościowych, że koronawirus może się rozprzestrzeniać z powodu zachowań „osób niezdolnych społecznie” na osiedlach romskich, w których nie przestrzega się nowych zasad wprowadzonych w czasie epidemii. W innych słowackich miastach mieszkańcy wezwali władze do przyjęcia „specjalnych środków” karnych przeciwko segregowanym osadom romskim.\nGęsto zaludnionych slumsów, w których trudno przestrzegać zaleceń związanych z higieną i izolacją, jest w Europie wiele. Takie miejsca są również w Polsce. Konsekwencje COVID-19 będą dla ich mieszkańców drastyczne.\nTym bardziej, że nawet w najlepszych czasach, nierówności społeczne zbierały tam żniwo widoczne w większej od przeciętnej śmiertelności, chorobach przewlekłych i krótszym okresie życia.\nW świecie po COVID-19 będzie jeszcze gorzej. Następstwa nadchodzącej recesji dotkliwie odczują ci, którzy od dawna borykają się z problemami społecznymi i uznawani są za innych, czy obcych. Jeszcze głośniej wybrzmią głosy podważające wsparcie dla mniejszości, uchodźców czy imigrantów. Ponadto walka o zasoby, stabilność i płynność finansową nie tylko wzmocni złowrogą różnicę między klasami społecznymi, ale zaostrzy również negatywne postawy wobec inności, dyskryminację, mowę nienawiści oraz rasizm.\nJuż teraz, w czasie walki z epidemią, widać dualistyczne postawy związane z akceptacją i solidarnością społeczną. Z jednej strony chętniej pomagamy starszym i chorym, obserwujemy wysyp inicjatyw, które mogą wspomóc biznes czy inną działalność zawodową w tych trudnych czasach, a z drugiej strony pojawia się niechęć wobec Azjatów, uchodźców i ubogich oskarżanych o roznoszenie wirusa. Obawiam się, że w nowej rzeczywistości nie znajdzie się miejsce na dyskusję o otwartości, szacunku dla odmienności oraz solidarności z wykluczonymi „innymi”. Kryzys po pandemii przełoży się na sposób myślenia o tym kogo i dlaczego powinniśmy wspierać.\nNa samym dole hierarchii potrzeb znajdą się te grupy, które jeszcze przed COVID-19 postrzegane były jako problematyczne, obciążające budżet państwa oraz burzące porządek i stabilność społeczną. Nie ma wątpliwości, że Romowie są wśród nich i że w tej rozgrywce na pewno przegrają. Skutki epidemii dla 80% żyjących w skrajnym ubóstwie Romów mogą okazać się tragiczne.\nPo pandemii susze i początek prawdziwych działań na rzecz klimatu\nKatarzyna Jagiełło — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Aktywistka klimatyczna, ekspertka ds. różnorodności biologicznej. Współtwórczyni akcji „Adoptuj Pszczołę”, obrończyni Puszczy Białowieskiej.\nPierwszy raz odkąd ujrzeliśmy swoją planetę jako Błękitną Kulkę, zostaliśmy prawdziwe zjednoczeni. Pierwszy raz widzimy ludzkość tak wyraźnie połączoną wspólną sprawą. Koronawirus dał nam namacalność kryzysu niezbędną, by wywołać emocje połączenia, ale też pilnej potrzeby działania.\nPrzez lata, w odpowiedzi na bezprecedensową mobilizację świata nauki, biznes i rządy odpowiadały, że nie da się radykalnie interweniować w gospodarkę ani podjąć kroków broniących ludzkości przed najgorszymi efektami szóstego wymierania i globalnego ocieplenia. Koronowarus pokazuje jasno, że głęboka interwencja i współpraca na poziomie globalnym są jednak możliwe.\nDobrze, że dzieje się to w przedletnich miesiącach.\nPo pierwszej zimie bez śniegu susza w tym roku dotknie Polskę wyjątkowo dotkliwie. Pojawią się braki w dostępie do wody w coraz większej liczbie miejscowości, szczególnie na wyższych piętrach. Ceny żywności skoczą do góry, zwłaszcza warzyw i owoców. Pojawią się być może braki w dostępie do prądu.\nTo będzie nerwowe lato — w upale trudno zachować higienę, której się właśnie nauczyliśmy, ale także spokój.\nPrzyroda zacznie teraz dyktować coraz szybsze tempo. Będziemy z napięciem śledzić prognozy rolnicze i wiązać je bezpośrednio ze stanem portfela i możliwością wartościowego odżywiania. Przed ruchami klimatyczno-ekologicznymi wyzwanie, aby wykorzystać mentalny ślad pandemii do budowania większej świadomości katastrofy klimatycznej.\nKoronawirus mocno upowszechnił zagrożenie, stawiając na ostrzu noża pytania o to, kto ma płacić prawdziwą cenę za zatrzymania pędu. Koszty kryzysu ekologicznego są jeszcze wyższe, na szali stawiając egzystencję ludzkości.\nTeraz, pierwszy raz musimy się uporać z wyzwaniem, niezależnie od krajowego PKB czy położenia. Międzynarodowe instytucje dostaną więc nowy mandat. To jest wreszcie czas na nową opowieść. Na nową etykę czasu zagłady, nową ekonomię, nowe stosunki międzyludzkie. A może powrót do najstarszych wartości — Frans de Waal dowodzi, że naczelne są z gruntu altruistyczne. Chcę to zobaczyć.\nCzeka nas powolne wychodzenie z zapaści\nOlga Brzezińska — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Menedżerka kultury, prezeska Fundacji Miasto Literatury, dyrektor programowa Festiwalu Miłosza i Dni Tranströmerowskich. Kulturoznawczyni, europeistka, wykładowczyni akademicka. Członkini zespołów przygotowujących strategie dla kultury na poziomie regionalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym.\nWybuch pandemii i konsekwentne wstrzymanie działalności kulturalnej postawiło sektor kreatywny przed koniecznością radykalnej reorientacji. Stawianie pytań o kulturę teraz, gdy priorytetem jest ochrona zdrowia i życia ludzi, może wydawać się trywialne. Przestaje jednak być błahe, gdy pomyślimy o znaczeniu kultury w rozwoju społeczno-gospodarczym, o twórcach, animatorach i menedżerach kultury, których kryzys doświadcza najdotkliwiej, i wreszcie, gdy spróbujemy sobie wyobrazić przymusową izolację bez dostępu do książek, filmów, muzyki.\nWymuszona zagrożeniem kwarantanna oznacza wielowymiarową stratę: dla twórców i widzów — wzajemnego kontaktu, dla publiczności — integracji we wspólnym przeżyciu, dla artystów — możliwości tworzenia i zarobkowania, dla organizatorów życia kulturalnego — sposobności do realizowania swojej misji i zadań.\nPowstałą pustkę w przyspieszonym tempie zapełniła feeria estetycznych doznań online: streamingi koncertów, wirtualne wizyty w galeriach, warsztaty artystyczne i spotkania autorskie. To, co kiedyś było ciekawostką, eksperymentem, teraz stało się tak koniecznością, jak i substytutem, który pomaga przetrwać, kiedy życie kulturalne i społeczne zamarło. Nawet najdoskonalsza technologia nie zastąpi na dłuższą metę żywego kontaktu ze sztuką, wspólnotowego charakteru i ulotności przeżycia, jednak do tej protezy trzeba się będzie przyzwyczaić.\nKultura dostępna online, bez barier czasowych, geograficznych, z egalitarnym charakterem uczestnictwa i oferty artystycznej, będzie stanowić dodatkowy krwiobieg kultury na długo po zniesieniu ograniczeń.\nSektor kulturalny wyjdzie z kryzysu pokiereszowany, wiele organizacji i inicjatyw artystycznych zniknie, a ekonomiczna kondycja społeczeństwa spowoduje czasowy spadek uczestnictwa i konsumpcji dóbr kultury. Doświadczenie jednak uczy, że kultura wyjdzie i z tego kryzysu. Potrzeba ekspresji artystycznej i wola tworzenia silniejsze niż przeciwności losu sprawią, że powstaną nowe dzieła, a artyści twórczo skomentują i przetworzą doświadczenie pandemii, pomagając nam z czasem zrozumieć, oswoić i nadać mu znaczenie.\nSzkoła straci monopol na edukację\nMarcin Szala — absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Edukator, dyrektor akademicki w Akademeia, współredaktor książki: Tutoring. Teoria, praktyka, studia przypadków.\nKwarantanna spowodowana pandemią koronawirusa zamknęła przed uczniami i nauczycielami drzwi szkół i wymusiła przejście na edukację zdalną. Kiedy wrócimy, przyjdziemy z doświadczeniem innej edukacji. To osłabi moc przekonania, że procesu uczenia nie da się zmienić i że może go prowadzić tylko szkoła.\nPrzymuszeni okolicznościami zaczęliśmy się rozglądać za innymi źródłami wiedzy i umiejętności. Choć już wcześniej, obok szkoły, szukaliśmy korepetytorów, teraz ten katalog się znacznie powiększył — nie tylko podręczniki, ale rówieśnicy, MOOCi czy nawet YouTube stały się źródłem wiedzy, a niektórzy futurystycznie sięgają po aplikacje wirtualnych nauczycieli oparte na AI.\nCzęść zauważy, jak bardzo ich nauczyciele im pomagali, część — jak mało. Niektórzy z uczniów i nauczycieli zobaczą, jak efektywna może być samodzielna praca i że czas w szkole nie zawsze jest dobrze wykorzystany.\nZ tymi doświadczeniami zostaniemy. Na początku w wielu miejscach wrócimy do tego, jak było. Ale zaczyn, który się wytworzył, zostanie. Przekonanie, że da się uczyć inaczej, utrwali się zarówno po stronie tych, co zarządzają szkołami, uczą, jak i uczniów oraz rodziców. Zostanie również doświadczenie współpracy z organizacjami i firmami, które ruszyły na pomoc i z których produktów oraz usług miliony uczniów i nauczycieli skorzystało w czasie epidemii.\nPoszukiwania nowych rozwiązań i korzystanie z nich dało firmom i organizacjom nowe zasoby i otworzyło rynek, który wcześniej był niedofinansowany oraz hermetyczny.\nOczekuję, że po pandemii wrócimy do szkół, które będą stawały się zróżnicowane, do uczniów, którzy zaczną postrzegać szkołę jako jedno z wielu źródeł wiedzy oraz do nauczycieli, którzy doświadczyli innego sposobu pracy.\nNa pewno, jeśli dla dużej części osób edukacja była synonimem szkoły, to dla wielu to rozumienie się poszerzy i zobaczą, że edukacja to dużo większy ekosystem. Szkoła straci monopol. Pozostanie pytanie: czy skorzysta na tym większość czy nieliczni?\nStara szkoła z nowymi narzędziami\nTamya Olszańska — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Psycholog, trener i facylitator. Pionierka edukacji demokratycznej w Polsce.\nW dobie kwarantanny, w publicznym systemie edukacji widoczne jest dążenie do jak najszybszego i jak najskuteczniejszego powrotu do tego, co było do tej pory. W związku z tym nowe technologie i wdrażane właśnie narzędzia do pracy on-line są — i będą — używane w stary sposób i do realizacji starych celów.\nPrzy takim podejściu za „sukces” zostaną uznane nie rozwój i weryfikacja sensowności podejmowanych działań, ale raczej jak najszybsze przełożenie dotychczasowych sposobów funkcjonowania na platformy on-line i dotarcie z lekcjami do jak największej liczby uczniów. To takie wlewanie młodego wina do starych naczyń. Presja, jakiej poddani są nauczyciele, również nie sprzyja namysłowi i innowacji, lecz raczej jak najprostszemu odtworzeniu stanu sprzed epidemii.\nZ uwagi na wszechobecny chaos i napięcie jest spora szansa, że gdy znów otworzą się drzwi szkolnych budynków, wiele osób odetchnie z ulgą, że mogą wrócić do dawnego życia. Jeśli tak się stanie, będzie to zmarnowana okazja do przyjrzenia się fundamentalnym pytaniom: czemu ma służyć edukacja? W jaki sposób możemy ją realizować skutecznie i wydajnie?\nEdukatorzy, którzy zadadzą sobie dzisiaj fundamentalne pytania o sensie szkoły zaczną tworzyć wyspy innowacji, podczas gdy ogromna większość systemu ugrzęźnie w złudnym poczuciu, że ważna, paradygmatyczna zmiana już nastąpiła.\nNajsilniejszą motywację mają teraz małe alternatywne projekty i placówki, dla których znalezienie adekwatnej odpowiedzi na potrzeby ich klientów jest kwestią przetrwania. Część tych organizacji upadnie, ale inne wyjdą z kryzysu wzbogacone o nieznane wcześniej rozwiązania. Z uwagi na małą skalę żadna z nich nie stanie się jednak źródłem systemowej zmiany.\nPrzewiduję, że publiczny system edukacji wyjdzie z pandemii koronawirusa ze wzmocnionym przekonaniem o ważności własnej roli w życiu społeczeństwa. Jednocześnie, pojawi się myląca narracja głosząca, że wydarzył się ważki krok do przodu w postaci wdrożenia technologii e-learningu. Narzędzia te będą jednak używane do realizacji starych celów, co w rezultacie opóźni wprowadzanie realnych i potrzebnych zmian w polskiej szkole. W ten sposób drogi szkół systemowych i alternatywnych będą się rozchodziły jeszcze szybciej.\nSŁUŻBA ZDROWIA/ TELEMEDYCYNA\nMedycyna na dystans może okazać się lepsza\nMichał Nowakowski — absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Chirurg, nauczyciel akademicki, naukowiec. Pracownik jednego ze szpitali COVID-19. Od lat zaangażowany w zmienianie polskiej edukacji medycznej i systemów opieki zdrowotnej.\nZdalna porada lekarska jeszcze niedawno budziła niechęć i była niezgodna z prawem, a już niedługo będzie nie tylko akceptowalna, ale wręcz pożądana. Niezwykle trudno będzie ponownie „zmusić” pacjenta do przyjścia po receptę czy zwolnienie. Wpłynie to na rozszerzenie możliwości pracy zdalnej na inne grupy lekarzy, niż aktualnie działający w ten sposób radiolodzy. Pod tym względem czeka nas rewolucja w gabinetach lekarzy rodzinnych i poradniach specjalistycznych.\nJest też szansa, że skoro ruszą konsultacje online i analiza danych, to może też uda się zdalnie przeprowadzić triage (ocenę wstępną). Może nie lekarz, tylko wyszkolony pracownik medyczny albo nawet czat-bot, telefonicznie ustali wskazania do dalszych działań nie tylko w przypadku pogotowia ratunkowego? To by uwolniło ogromne zasoby w systemie i poprawiło znacznie jakość opieki. Być może pandemia da na to społeczne przyzwolenie.\nW czasach pandemii papier jako potencjalne medium infekcji zaczyna być wrogiem, a nie najważniejszym elementem systemu. Elektroniczne systemy dokumentacji, podpis elektroniczny, elektroniczne zlecenia na badania czy konsultacje, potwierdzanie zleceń sygnaturą głosową lub inną formą bezdotykową, zyskają duże znacznie.\nJuż niedługo system opieki medycznej będzie znacznie bardziej na dystans, znacznie bardziej elektroniczny i znacznie bardziej efektywny przez nie tylko gromadzenie, ale również użycie ogromnych ilości danych i mocy komputerów. Czy będzie przez to mniej ludzki? Wątpię — to boty staną się bardziej ludzkie od przemęczonych i zawalonych papierami medyków, których kojarzymy z dnia dzisiejszego.\nPrzez pandemię zmieni się praca medyków na zawsze. Pozwoli im skupić się na leczeniu, dzięki temu nie będą grzęznąć w procedurach i sprawozdawczości, które dziś już widzimy, że mogę być prostsze lub robione innymi rękami.\nCieszy mnie również jeszcze jedna zmiana — ludzie na powrót uwierzą w naukę. Jeśli ktoś nas uratuje przed globalną katastrofą, to prędzej wirusolodzy niż celebryci. Jeśli coś ma nam pomóc to raczej szczepionka niż działania Towarzystwa Płaskiej Ziemi. Społeczeństwo (od)zyska autorytety i nowych bohaterów w zmarłych lub pokiereszowanych traumą medykach.\nSztuczna inteligencja i boty odbarczą służbę zdrowia\nMarcin Maruszewski — absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Lekarz, kardiochirurg, doktor nauk medycznych. Współzałożyciel CompassMedica (ekspertowe systemy wspomagania decyzji w medycynie). Ekspert NCBiR, FNP, Horizon 2020 MSCA/EF oraz MFiPR (InnovationCoach). Wcześniej dyrektor Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA w Warszawie.\nSłużba zdrowia wyruszyła w krętą, wyboistą i nieoznaczoną drogę spersonalizowanej telemedycyny opartej na sztucznej inteligencji, z której nie ma odwrotu.\nLudzkość zamieszkująca Ziemię od milionów lat, w ciągu kilkunastu dni dokonała znaczącego postępu w elementarnym dbaniu o swoje zdrowie. Masowo nauczyliśmy się prostych metod zapobiegania przenoszenia zakażeń poprzez mycie rąk i bardziej świadome wchodzenie w interakcje w sklepie, restauracji, taksówce, metrze, a także szpitalnej poczekalni. Przebiło się też do szerszej świadomości, że pobyt w szpitalu sam w sobie niesie zagrożenie zakażenia.\nW tych warunkach pojawienie się rozwiązań technologicznych jest potrzebne i nieuniknione. Już część opieki medycznej zagościła w procesorach i algorytmach sztucznej inteligencji. Chat-boty zapewniają wielokrotnie większą dostępność do wiedzy medycznej, przy jednoczesnym ograniczeniu niebezpieczeństw związanych z fizyczną wizytą.\nZ tej drogi nie da się już zawrócić. Dzięki zdalnym konsultacjom zapewnimy sobie większe bezpieczeństwo — również, gdy pandemia minie.\nNie chcąc wchodzić w niepotrzebne interakcje międzyludzkie w poczekalni, już korzystamy z dokładnie wyznaczonych godzin i miejsc wykonania badań diagnostycznych i leczenia.\nOd dziś, chętniej niż w szpitalu, zaczniemy leczyć się w domu, gdzie nie tylko mamy zapewnione wygodne łóżko, ale i zindywidualizowaną opiekę. Ograniczymy bezpośredni kontakt ze służbą zdrowia jedynie do tych obszarów, gdzie jest on konieczny.\nDzięki temu zasoby w szpitalach będą mniej obciążone, przepływ cennej wiedzy i informacji od lekarzy do pacjentów sprawniejszy i cała organizacja służby zdrowia zyska nowy wymiar profesjonalizmu.\nSŁUŻBA ZDROWIA/ INNOWACJE\nPaweł Soluch — absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Przedsiębiorca, neuropsycholog, konsultant Kliniki Neurochirurgii WUM, założyciel firmy med-techowej NeuroDevice. Interesuje się nowymi technologiami w medycynie i służbie zdrowia oraz podejściem patient-centredcare.\nJak byśmy nie patrzyli na COVID-19, jest on dla medycyny impulsem do szybszego rozwoju, która dzięki temu otrzymała dostęp do nowej aparatury i wielkiej liczby królików doświadczalnych — nas wszystkich. Świat po pandemii, to będzie inny świat również dla tej dziedziny nauki.\nW czasach przed pandemią tworzenie leków, szczepionek czy urządzeń medycznych ciągnęło się latami. W ostatniej dekadzie mówiło się nawet, że na horyzoncie nie widać żadnych ciekawych przełomów w terapii. Firmy farmaceutyczne wycofywały się z rozpoczętych badań nad lekami np. na chorobę Alzheimera. Organizacje międzynarodowe — w dobrej wierze — spowalniały procesy rejestracji nowych wyrobów, bo to wydawało się bezpieczniejsze dla chorych. W dobie pandemii natomiast znacznie częściej stosuje się „szybką ścieżkę” wdrażania odkryć medycznych, bo to może być jedyna droga do wygrania z wirusem.\nTrzy miesiące temu w Niemczech było 25 tysięcy łóżek respiratorowych, już za parę dni ta liczba zostanie podwojona. Na potęgę szpitale są doposażane w mały sprzęt diagnostyczny (termometry, pulsoksymetry, ciśnieniomierze), którego zawsze brakowało. Jeżeli już jesteśmy przy urządzeniach medycznych — przed koronawirusem ich projektowaniem i produkcją zajmowały się firmy posiadające odpowiednie doświadczenie i certyfikaty.\nPosłowie: w Polsce, paradoksalnie, ten czas będzie nie tylko zmianą ewolucyjną. Myślenie o systemie służby zdrowia będzie prawdopodobnie musiało też przejść regres — na nowo do łask wrócą oddziały zakaźne, laboratoria diagnostyczne czy medycyna tropikalna.\nLEKI / BIOTECHNOLOGIA\nPojawi się mnóstwo absurdalnych projektów naukowych\nKarolina Dzwonek — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Doktorbiologii molekularnej, manager projektów rozwoju nowych leków.\nW przeciągu 12–15 miesięcy powstanie gotowa szczepionka na SARS-CoV-2. Może być ona wprowadzona w Polsce poprzez tzw. procedurę scentralizowaną, wspólną dla wszystkich krajów Unii. Wtedy opinię na temat preparatu opracowuje Europejska Agencja Leków (EuropeanMedicinesAgency — EMA) i na jej podstawie Komisja Europejska wydaje pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w całej UE. Równolegle, wiele leków stosowanych w leczeniu innych chorób będzie przebadanych u pacjentów z COVID-19 i znajdą się kompozycje łagodzące objawy choroby i poprawiające stan chorych.\nSporo badań klinicznych nowych leków na inne niż przeciwwirusowe wskazania ma opóźnienia z powodu epidemii, więc przesuną się w czasie rejestracje nowych terapii innych chorób.\nSzczególnie ucierpią pacjenci z chorobami rzadkimi, na które nie ma dostępnych terapii lub stosowane leki nie są skuteczne.\nPojawi się w Polsce mnóstwo projektów rozwoju nowych leków przeciwwirusowych, testów molekularnych wykrywających wirusy, programów analizy potencjalnych mutacji wirusów w kierunku takich, które mogą potencjalnie zagrażać zdrowiu i życiu człowieka itp. Część z nich nie będzie rzetelnie ocenianych i uzyskają finansowanie dzięki atrakcyjności tematu i obiecująco brzmiącym tytule. Powstanie w związku z tym nowa grupa projektów, która dołączy do wcześniejszych „osiągnięć” tej kategorii, takich jak preparaty komórek macierzystych z rogów jelenia, czy też nowe leki przeciwnowotworowe bazujące na wyciągu z dżdżownic rażonych prądem. Absurdy finansowane ze środków publicznych.\nChwilowo wzrośnie świadomość dróg przenoszenia chorób i podstawowych zasad higieny związanych choćby z myciem rąk, ale przed kolejną falą epidemii lub przed następnym sezonem grypowym, te nawyki zdążą osłabnąć. Dopiero po kilku poważniejszych epizodach epidemiologicznych Polacy utrwalą sobie zasady właściwego postępowania i oswoją się z życiem w nowej normalności.\nFala bezdomności i powrotów do rodziców\nJoanna Kusiak — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Socjolożka i badaczka miast z (opustoszałego obecnie) Uniwersytetu w Cambridge.\nW miarę jak koronawirus usuwa zasłony pozorów z obecnego systemu polityczno-ekonomicznego, coraz trudniej będzie przykryć jego prowizorki. Dlatego dla wielu Polaków i Polek dominujące dziś pytanie to nie jak długo będziemy musieli zostać w domu, ale czy — kiedy już z niego wyjdziemy po kwarantannie — będziemy mogli do niego wrócić.\nBadania sytuacji mieszkaniowej Polaków od lat pokazują dwa problemy: ciasnotę i przeludnienie (które czynią obecną kwarantannę bardziej uciążliwą) oraz niepewność. Znaczną część polskiej klasy średniej od bezdomności dzielą 2–3 niespłacone raty kredytu lub tyleż niezapłaconych prywatnemu właścicielowi czynszów. W sytuacji spodziewanej redukcji zarobków i miejsc pracy, wizja ta okazuje się nieznośnie bliska. Obecne programy pomocowe rządu nie podchodzą do tego problemu poważnie, proponując co najwyżej odroczenie, a nie anulowanie długu — tak jakby kilka miesięcy później miał wydarzyć się cud ekonomiczny.\nJeśli rząd nie zaproponuje poważnej polityki mieszkaniowej na czas kryzysu, po kwarantannie możemy spodziewać się smutnej fali wyprowadzek i eksmisji — i to pomimo tego, że ceny wynajmu również tymczasowo spadną.\nNowa bezdomność będzie częściowo ukryta, gdyż wiele młodych dorosłych wprowadzi się z powrotem do rodziców. Tym samym wskaźniki przeludnienia w mieszkaniach znów skoczą (co jest zresztą niebezpieczne epidemiologicznie i utrudnia promowaną obecnie pracę zdalną).\nPonieważ kredytobiorcy i wynajmujący mieszkania w dużych miastach to często przyjezdni, przymusowy powrót do rodziców może również oznaczać odcięcie od rynku pracy lub stałe już przestawienie się na pracę zdalną. W dłuższej perspektywie może to spowodować powrót mieszkańców do mniejszych miast — trend, który mógłby być pozytywny, jeśli zachęcać by do niego marchewką przemyślanych polityk regionalnych, a nie traumatyzującym kijem eksmisji.\nRozkwit w Tatrach\nSzymon Ziobrowski – absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie, dyrektor Tatrzańskiego Parku Narodowego (TPN), przedsiębiorca, współzałożyciel Stowarzyszenia im. Stanisława Wyspiańskiego.\nZe środowiskowego punktu widzenia obecna sytuacja okazuje się dobra. Jeśli spojrzeć na satelitarne mapy zanieczyszczeń, to łatwo zauważyć, że poziom emisji CO2 jest dużo mniejszy. Coś, co wydawało się nierealne, czyli ograniczenie emisji, nagle stało się faktem. Pomijając oczywiście bardzo smutne okoliczności — przyroda z pewnością odetchnie od ludzi.\nTatry stały się swego rodzaju poligonem badawczym — będziemy mogli obserwować, jak zwierzęta reagują na ten darowany im spokój i nieobecność ludzi. Wiosna to ważny czas dla tatrzańskiej fauny — gody, uzupełnianie tkanki tłuszczowej po zimie.\nPrzewidujemy duży sukces rozrodczy w nadchodzącym roku oraz, u gatunków, które są zmuszone do koegzystencji z człowiekiem (np. kozice), odnotujemy mniejszą ilość hormonu stresu.\nJuż dziś głuszce i cietrzewie dosyć często tokują w sąsiedztwie szlaków, więc na pewno te kuraki będą się cieszyły większym spokojem. Obserwujemy też więcej tropów przecinających szlaki, co oznacza, że zwierzęta przemieszczają się swobodniej. Dużo też łatwiej będzie polować drapieżnikom, bo „zwiększyła się” przestrzeń w związku z nieobecnością ludzi.\nMimo tych pozytywów, sam Tatrzański Park Narodowy będzie się zmagał z kryzysem, ponieważ jest to jednostka, której 80% przychodów pochodzi z turystyki. A spodziewamy się, że liczba turystów odwiedzających Tatry po COVID-19 spadnie, choćby z powodu trudnej sytuacji materialnej, w jakiej znajdą się nasi rodacy. W ostatnim roku liczba wejść do TPN sięgała 4 mln. W tym roku tak z pewnością nie będzie. Do tej pory ok. 10% turystów przyjeżdżało z zagranicy, więc i tu pewnie odnotujemy znaczny spadek. To istotne, ponieważ wpływy z biletów wstępu czy innej działalności na terenie Tatr, wspierają budżet utrzymujący infrastrukturę — a szczególnie szlaki, które ze względu na zwykle ogromną liczbę turystów i gwałtowne zjawiska pogodowe, wymagają systematycznego nadzoru i remontów. Ta praca może się teraz okazać niezwykle trudna.\nPatrzę jednak daleko do przodu i wiem, że będzie dobrze. A tymczasem: głowa do GÓRY. Tatry poczekają.\nDecydująca zwrotnica dla mediów\nNatalia Zaba – absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Dziennikarka, autorka filmu dokumentalnego The Game, ekspertka ds. Bałkanów, obecnie współpracująca z Al Jazeera Balkans, KRIK, The Global Initiative Against Transnational Organized Crime.\nOd dawna nie było w mediach krajowych tak spójnego przekazu na ważny, globalny temat, jak w przypadku koronawirusa, co jest dowodem na ich niesłabnącą siłę w Polsce. Wraz z rozwojem sytuacji obserwujemy jednak pojawienie się cenzury i propagandy sukcesu w informacjach na temat kryzysu. Teraz stoimy przed zwrotnicą, która zdeterminuje przyszłość mediów w Polsce.\nCenzura zaczęła się od zakazu wypowiadania się w mediach personelu medycznego na temat sytuacji w szpitalach. A rządowa propaganda sukcesu o tym, że Polska władza radzi sobie świetnie z kryzysem, skrzętnie pomija oddolne inicjatywy obywateli, które mają niebagatelny wpływ na polepszenie sytuacji. Są to momenty, kiedy rzeczywistość prezentowana w mediach, przechodzi silne zderzenie z tą, która otacza nas na co dzień. Wcześniejsze manipulacje i szerzenie kłamstw na przykład o kryzysie uchodźczym było relatywnie łatwe w Polsce, ponieważ naszego kraju kryzys de facto nie dotyczył. Teraz o wiele trudniej będzie mediom odzyskać zaufanie obywateli jeśli będą kłamać na tematy, których odbiorcy sami będą na co dzień doświadczać.\nUtrzymany przez dłuższy czas taki sposób manipulowania treściami doprowadzi do stanu, w którym „nikt nic nie rozumie, ale każdy wie najlepiej”. To działanie popularny chociażby w krajach bałkańskich.\n„Ośmiornice medialne” służą do kreowania alternatywnej rzeczywistości, która ma utrzymać odbiorcę w stanie kompletnego zagubienia i braku zaufania do jakichkolwiek mediów, co prowadzi do informacyjnego obłędu i utraty wiary w prawdziwość nawet potwierdzonych informacji. Istnieje realne ryzyko, iż w Polsce takie mechanizmy rozwiną się w ramach obecnego kryzysu.\nAlternatywny scenariusz mogą stworzyć rzetelne publikacje pozytywnych treści na temat ludzkiej solidarności i sprawnej samoorganizacji w czasach kryzysu. Takie materiały, których już jest wiele, mogą wzmocnić zaufanie do mediów i szerzyć konstruktywną postawę samoorganizowania się w świecie, który niejako będziemy układać na nowo.\nNowy język marketingu\nJulian Dworak — absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Dyrektor Klubu Producentów Reklamowych SAR.\nZnaleźliśmy się na dziwnej antywojnie. Toczymy walkę, która ma na celu ochronę ludzkiego życia i zdrowia. To powoduje, że — inaczej niż na wojnie — postrzeganie ludzkiego życia jako wartości bardzo wzrasta. Chcemy działać na rzecz innych, pomagać, troszczyć się, doceniamy to, co drobne, codzienne, zwykłe. Marki właśnie zdały sobie sprawę, że komunikacja, jaką budowały w czasach przed COVID-19, w całości jest nieaktualna i musi się zmienić.\nWiele marek ograniczy teraz swoją komunikację, a te, które ją utrzymają, spróbują odwołać się do emocji, które dzisiaj ludzie przeżywają w swoich domach i wykorzystać je w prostej, zwykłej, ludzkiej „rozmowie” ze swoimi klientami.\nAby taka rozmowa była wiarygodna, firmy włączą się w realne działania na rzecz rozwiązywania konkretnych problemów, z którymi przyjdzie nam się mierzyć. Dużo lepiej wypadną tutaj te, które społeczne działanie wpisały już w swoje DNA i prowadziły prawdziwy CSR zanim nastał kryzys. Inne spróbują zrobić to teraz, rozumiejąc, że tego właśnie oczekuje konsument w czasach, gdy wartość ludzkiego życia ceni się bardziej. Jest szansa, że tego rodzaju odpowiedzialne zachowania biznesu będą nie tylko bardziej widoczne, ale zostaną z nami na dłużej, bo wzmocnią te firmy, które w niepewnych czasach zdecydują się na działania prospołeczne.\nTaka zmiana ma szansę być ożywcza także dla kreatywności branży komunikacyjnej. Zachowania świadczące o realnej trosce o dobro wspólne komunikuje się w inny sposób, z większą wrażliwością i delikatnością. W trudnych czasach, gdy wiele firm ograniczy swoje budżety marketingowe, poczucie uczestniczenia w ważnych społecznie działaniach może być paliwem, pomagającym utrzymać zespoły, które jeszcze niedawno utrzymywano tylko dzięki wysokim pensjom. To prawdziwe wyzwanie dla branży, która nieczęsto stawiała wartości w centrum.\nTu także wygrają ci, którzy zrozumieją, że dzisiaj biznes opiera się — dużo bardziej niż jeszcze przed chwilą — na wartościach. Zbudowane w trudnej rzeczywistości biznesowe relacje mogą przynieść nie tylko wzmocnienie tych, którzy zrobią to szybciej, ale także nadać komunikacji marketingowej bardziej ludzki wymiar.\nKryzys nadejdzie po latach chudych — nadzieja w cyfryzacji\nMarcin Kowalczyk — absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. VP, Head of Subscription Solutions w Deep.BI, poprzednio Dyrektor Generalny ds. Komercyjnych i Head of Digital w Gremi Media („Rzeczpospolita”, „Parkiet”). Ekspert rynku mediów specjalizujący się w strategiach monetyzacji treści i „membership economy”.\nWydawcy prasowi w Polsce weszli w okres pandemii mocno ekonomicznie poturbowani. Przed branżą stanęło wyzwanie utrzymania płynności finansowej wobec możliwej zapaści na rynku reklamowym i globalnego kryzysu gospodarczego.\nNiektóre tytuły połączą się z innymi, inne zrezygnują z poszczególnych dni wydawniczych lub całkiem wstrzymają wydania papierowe, część zniknie z rynku.\nWspólnym wyzwaniem stanie się przyspieszona transformacja cyfrowa w warunkach ograniczonych zasobów. Tylko część wydawców wykorzysta kilkukrotny wzrost ruchu w serwisach internetowych i sprzedaży cyfrowych wydań i poradzi sobie z szybkim dostosowaniem swojej oferty, zadbaniem o długofalową relację z odbiorcami opartą o modele subskrypcyjne i partnerstwa e-commerce.\nApele do czytelników o ratowanie prasy nie przyniosą efektów, jeśli będą służyć wyłącznie rozwiązaniu problemów wydawców, bez wyjścia naprzeciw zmieniającym się potrzebom czytelników. Wyzwaniem newsroomów będzie zapewnienie jakościowego, unikalnego dziennikarstwa cyfrowego, dedykowanych treści dla precyzyjnie określonych odbiorców, poradnictwa, dziennikarstwa śledczego i specjalistycznego. Najwolniej z przemodelowaniem swoich struktur na wzór firm technologicznych będą radziły sobie duże redakcje. Będą musiały szybko wprowadzać do zespołów umiejętności spoza branży. Najsilniejsze z kryzysu wyjdą wyraziste mediowe marki, które przekonają do siebie nowych odbiorców i to nie tylko newsami.\nCzeka nas czas poważnych rozmów z jednej strony o prywatności w sieci i zasadności zbierania danych, a z drugiej o wielkich możliwościach wykorzystania modeli predykcyjnych czy AI. Wydawcy będą bardziej skłonni do renegocjacji relacji z wielkimi platformami. Facebook i Google będą dalej fundować granty, by wspierać tworzenie i sprzedaż treści oraz oswajać wydawców z „membership economy”. Testem siły branży będzie wdrażanie w 2020 roku europejskiej dyrektywy o prawach pokrewnych.\nW latach po COVID-19 rynek pracy w mediach będzie bardzo trudny dla pracownika, ale środowisko zjednoczy się na trudne czasy, a zawód dziennikarza zyska na prestiżu. Tradycyjne media odegrają kluczową rolę w asystowaniu społeczeństwu w czasie pandemii, nadchodzącego gospodarczego kryzysu, odbudowy gospodarki i walki z dezinformacją. Te zasługi będą szczególnie wielkie w tytułach lokalnych, które jednak wyjątkowo będą potrzebować pomocy państwa i lokalnych społeczności.\nKonferencje przejdą do internetu\nZuzanna Lewandowska — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Managerka, partnerka w Boma Poland, części Boma Global. Wcześniej szefowa relacji międzynarodowych w „Przekroju” i współzałożycielka platformy edukacyjnej The Kings Foundation.\nŚwiat do jakiego zaczynamy się przystosowywać za sprawą pandemii, może na stałe zadomowić w naszej percepcji internet jako pełnoprawną, alternatywną przestrzeń do budowania międzynarodowych wydarzeń szybciej, taniej i o szerszym zasięgu.\nTo już się dzieje. Pod koniec lutego w Bazylei miała się odbyć konferencja nt. innowacji na kilka tysięcy osób. Organizatorzy, jako jedni z pierwszych, przenieśli ją całkowicie do internetu. 23 marca współtworzyłam Boma COVID-19 Global Summit– światową konferencję na temat wyzwań związanych z koronawirusem z udziałem ponad 60 ekspertów z całego świata. Wydarzenie odbyło się całkowicie online, za darmo i trwało bez przerwy 24 godziny, nadawane kolejno z wirtualnych studiów w kilkunastu krajach na pięciu kontynentach, w tym w Polsce. Konferencja była „lekka”, czyli tania do zmontowania, powszechna i powstała szybko. Również w marcu, moi koledzy z Estonii stworzyli internetowe wydarzenie „Hack the Crisis” — maraton pomysłów na walkę z koronawirusem. Inicjatywę wsparł rząd Estonii, a formułę adaptuje już kilka innych krajów, w tym Polska.\nW podobny sposób tradycyjne konferencje będą przyszłości poszerzać dostęp do swoich wydarzeń w tak zaawansowany sposób, że oglądanie ich online już nie będzie “biletem drugiej kategorii”.\nTe wszystkie zmiany, jakie zachodzą na naszych oczach, zapowiadają rozwój technologii pozwalających na budowanie wysokiej jakości wirtualnych studiów konferencyjnych „prosto z naszego domowego salonu”, jak również nowatorskich narzędzi networkingowych. Czeka nas zatem światowa rewolucja w wydarzeniach publicznych, która będzie miała bezpośredni wpływ na to, jak będą wyglądały tego typu przedsięwzięcia w Polsce.\nROZWÓJ / KOMPETENCJE\nWzrost odporności psychicznej przywódców\nZuzanna Ziomecka — absolwentka Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Redaktorka i trenerka. Wiceprezeska Polskiego Instytutu Mindfulness, dyrektor wykonawcza Advanced Leadership Program w Center for Leadership oraz dyrektor programów w WellComeInstitute.\nCzas po izolacji okaże się najtrudniejszy. To, co kiedyś można było zaplanować, przewidzieć i dla czego można było zaprojektować proces z przekonaniem, że zakończy się sukcesem i okaże wartościowy dla jego uczestników, nie będzie już działało tak, jak wcześniej. Dlatego radzenie sobie z nieprzewidywalnością stanie się najważniejszym zasobem każdego, na kim spoczywa odpowiedzialność za innych.\nRozkwit w świecie, którego jeszcze nie znamy, wymaga kompetencji, które zwykliśmy nazywać miękkimi. Dziś, w warunkach skrajnie niepewnych, można by je przechrzcić na umiejętności przetrwania.\nBo teraz to one są potrzebne do odbudowania motywacji i morale w zespołach zmniejszonych na skutek zwolnień, z procesami nieprzystającymi do zmienionej rzeczywistości.\nW niepewnym świecie po COVID-19 najbardziej potrzebne będzie myślenie krytyczne, zdolność skupienia uwagi i klarowność umysłu, by podejmować trudne decyzje i łagodzić napięcie. Niezbędne będą umiejętności nawiązywania kontaktu z drugim człowiekiem i osiągania porozumienia mimo różnic — zwłaszcza, gdy po głębokich zmianach wiele relacji trzeba będzie budować od nowa. To te dawniej miękkie, dzisiaj niezbędne kompetencje, pomogą dostrzec nowe możliwości, zapewnią świeże pomysły i pozwolą przystąpić z nadzieją i energią do pracy.\nTych zdolności nie uczą w szkołach, ani w większości domów. Nie można ich nabyć szybko czytając książkę ani biorąc udział w jednorazowych szkoleniach. Wzrośnie więc zapotrzebowanie na profesjonalistów, którzy wspierają innych w praktykach rozwojowych: trenerów komunikacji, nauczycieli praktyk kontemplacyjnych, coachów, trenerów sportowych. Będą bardziej potrzebni niż kiedykolwiek, zmieniając kategorię swoich usług z nice to have w musthave, bo nowe czasy będą wymagały nowych zdolności.\nKoniec szału na sharing economy\nGrzegorz Borowski — absolwent Leadership Academy for Poland (apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie), prezes i założyciel Infoshare, firmy skupionej na inspirowaniu, kształceniu oraz łączeniu specjalistów, firm technologicznych oraz startupów. Organizator największej konferencji technologicznej w Europie Centralnej.\nStandardowy cykl życia większości startupów opiera się na znalezieniu właściwej niszy rynkowej (product-market fit), a następnie szybkim skalowaniu biznesu (wzroście sprzedaży, a także organizacji) tak, aby na tym rynku zająć jak najlepszą pozycję, zanim pojawi się konkurencja. Aby to zrobić, potrzeba kapitału. Tego kapitału na rynku ostatnimi laty nie brakowało. Tylko w Polsce agendy publiczne wpompowały weń kilka miliardów złotych, a ostatni rok był rekordowym rokiem inwestycji, które rok do roku wzrosły ośmiokrotnie, osiągając w 2019 poziom 1,26 mld złotych.\nPandemia COVID-19 sprawi, że wszystkie startupy będą musiały rewidować założenia. Olbrzymie znaczenie ma branża i przyjęty model biznesowy.\nFirmy dostarczające rozwiązania bazujące na modelu online: digitalhealth (w szczególności telemedycyna), ecommerce, zdalnej pracy (remotework), edukacji, rozrywki online (gaming, entertainment) mają się dobrze i mogą liczyć na zastrzyk gotówki, jeśli go będą potrzebować. Takie firmy teraz szybko urosną.\nPo drugiej stronie medalu są wszystkie rozwiązania z zakresu sharingeconomy, polegające na użyczeniu posiadanego dobra (np. samochodu — Uber, mieszkania — Airbnb, hulajnogi — Lime itp.), rozwiązania branży turystycznej, podróży, platformy (marketplaces) łączące dostawców usług offline z klientami. Te już teraz bardzo mocno tracą i w czasach post pandemicznych prawdopodobnie nie odzyskają swojej pozycji.\nW skali makro ten trend jest widoczny na przykładzie największych technologicznych spółek. Amazon (e-commerce) i Netflix (online entertainment) są notowane na poziomie zbliżonym do tego sprzed dwóch miesięcy, natomiast Uber czy Expedia (travel) na poziomie 30–40% niższym.\nPrzetrwają te firmy, które najszybciej i najlepiej zaadaptują się do bieżącej sytuacji. Startuperzy, którzy przejdą ten ciężki czas próby, staną się mocnymi liderami i menadżerami, a ich firmy się rozwiną. Ci, którzy upadną, otrzymają bolesną, ale także bardzo cenną lekcję, pozwalającą im podjąć następną próbę z większymi szansami na sukces.\nTECHNOLOGIA/ PŁATNOŚCI ONLINE\nPoczątek końca papierowych pieniędzy\nTomasz Wardziak — absolwent Leadership Academy for Poland — apolitycznej i bezstronnej inicjatywy edukacyjnej na rzecz rozwoju dobrego przywództwa w Polsce i na świecie. Doświadczony praktyk rynku płatności cyfrowych. Od 15 lat związany z branżą płatności, pracował dla Mastercard, First Data or Citi.\nOstatnia dekada to powolny okres przejściowy pomiędzy pieniądzem papierowym, a elektronicznym. Europa wraz z Azją przewodzą wprowadzaniu płatności zbliżeniowych i elektronicznych, zwłaszcza tych opartych o urządzenia mobilne. Mimo to, wciąż istniała grupa konserwatywnych konsumentów, którzy nie tylko nie płacili telefonem komórkowym, ale byli zupełnie nieświadomi potencjału zbliżeniowego ukrytego w plastikach, których chętnie używali w bankomatach tylko do wypłacania gotówki. Dlatego usunięcie papierowych pieniędzy z naszego społeczeństwa nie było jeszcze możliwe. Do teraz.\nCOVID-19 zmusił ludzi do poszukiwania alternatyw, zakwestionował sposób, w jaki wykonujemy nawet podstawowe codzienne czynności — kontakt z drugą osobą, mycie rąk, a także sposób, w jaki płacimy.\nLudzie zdali sobie sprawę, że w dobie walki o higienę i unikania kontaktu za wszelką cenę, obcowanie z papierem, który przeszedł przez dziesiątki rąk, może być co najmniej ryzykowne.\nDzięki wszechobecnej akceptacji płatności bezgotówkowych, promocji ze strony dużych detalistów i wsparcia ze strony instytucji rządowych, konsumenci odwracają się od papierowych pieniędzy. Osoby tradycyjnie przywiązane do gotówki zaczynają coraz częściej sięgać po kartę zbliżeniową, co pozwala im unikać niepotrzebnego ryzyka przeniesienia wirusa poprzez papierowy pieniądz.\nAle jest też kolejny czynnik, który może spowodować znaczne przyspieszenie wyparcia papierowego pieniądza. COVID-19 zagraża w równym stopniu zdrowiu publicznemu, co globalnej gospodarce i finansom publicznym. Jego głęboki wpływ na globalny PKB będzie widoczny w pełni, gdy wejdziemy w okres sprawozdań za I kwartał, a perspektywa na kolejne kwartały jest jeszcze bardziej ponura. Będzie to więc czas ratowania życia, ale także ratowania miejsc pracy i porządku finansowego jaki znamy. Rządy będą dążyć do obniżenia kosztów, podobnie będzie z dużymi detalistami. Gotówka natomiast jest droga. Bardzo droga — wg NBP roczny koszt obsługi papierowego pieniądza w Polsce szacowany jest na 17 mld PLN, co stanowi około 1% PKB. Żeby spojrzeć na to z perspektywy — to blisko 20% rocznego budżetu polskiego systemu opieki zdrowotnej. Nie wspominając już o roli, jaką odgrywa gotówka w utrzymaniu szarej strefy. Jeśli dodać do tego rosnące wolumeny handlu internetowego (#zostańwdomu, zakupy online), gdzie króluje pieniądz elektroniczny, bardzo wyraźnie widać początek końca papieru w naszych portfelach.\nInformacja Prasowa WIĘCEJ 20.08 / cz. Udostępnienia: 230


Serwo Feetech FS90R - micro - praca ciągła 360 stopni Botland - Sklep dla robotyków\nSerwo Feetech FS90R v2 typu micro. Pracuje jako silnik z regulowaną prędkością. Zasilane napięciem od 4,8 V.\nOpis produktu: Serwo Feetech FS90R - micro - praca ciągła 360 stopni\nLekkie, 9-gramowe serwo Feetech FS90R v2 to doskonały wybór dla konstruktorów szukający małego, wydajnego mechanizmu do swoich projektów. Pracuje jako silnik z regulowaną prędkością. Zasilane napięciem od 4,8 V .\nSpecyfikacja serwa Feetech FS90R\nSerwo - prędkość 0,07 s/60°


Wydostań się z hotelowej pułapki | Hotel | Goodbye Deponia - Goodbye Deponia - poradnik do gry | GRYOnline.pl\nWydostań się z hotelowej pułapki\nWydostań się z hotelowej pułapki | Hotel | Goodbye Deponia Goodbye Deponia poradnik, solucja\nNastępna W drodze do Elizjum Pozbądź się strażnika Poprzednia Hotel Dostań się do pokoju Kletusa\nZabierz torbę. Kiedy usłyszysz kroki Kletusa, schowaj się we wnęce obok łazienki. Weź środek do czyszczenia dywanów i kulki naftaliny. Obejrzyj rurę nad głową Rufusa i zbadaj lustro. Odkręć (śrubokrętem) śrubkę i przyjrzyj się paście do zębów. Przeczytaj (PPM w inwentarzu) etykietę środka do czyszczenia dywanów i dodaj go do pasty Kletusa. Wrzuć kulki naftaliny do rury.\nKiedy Kletus zacznie myć zęby, odsuń lustro. Rozpocznie się minigra, w której poruszaj szczoteczką (ruchy w górę i w dół), naśladując Kletusa (patrz na strzałki po prawej i na wskaźnik). Pilnuj, żeby poziom wskaźnika był maksymalny i nie opadł do minimum - wówczas Kletus nie domyśli się, że coś jest nie tak. Po wszystkim pojawi się Oppenbot. Daj mu jedną z toreb. Po chwili Rufus zorientuje się, że oddał nie torbę Bozo, tylko Kletusa. Zejdź do recepcji. W wyniku podstępu bohatera w jego ekwipunku automatycznie wyląduje właściwa torba. Udaj się do pokoju Doktorka.\nObrażony Rufus wyjdzie z pokoju, a Goal podąży za nim. Na korytarzu natkną się na Głównego Kontrolera, Donnę i Kletusa. Rozpocznie się minigra, w której musisz doprowadzić do sytuacji, by wojowniczo nastawiona Donna i Kletus spotkali się na korytarzu. Zejście po schodach powoduje powrót postaci na korytarz. Wejście do pokoju jasnowidza skutkuje wyjściem z pokoju ducha i odwrotnie. Pojawienie się na korytarzu jednocześnie Donny i Rufusa owocuje zamknięciem się tej dwójki w schowku. Jeśli Goal spotka na korytarzu Organona lub Kletusa, to każdy z nich podąży za dziewczyną. Wiedząc to wszystko, kliknij drzwi pokoju Wróża - wyjdzie z nich Organon. Kliknij ponownie owe drzwi, tym razem pojawi się Goal. Zejdź po schodach do pomieszczenia z automatem na ciasta.


EVELINE COSMETICS| BioHyaluron 4D ZASTRZYK MŁODOŚCI: Głęboko nawilżający krem na dzień * Przeciwzmarszczkowy krem na noc\nAnita Wiekiera|BlondBeauty 14:15\nEveline do testowania dołączyło mi również kremy dla kobiet 40+. Pierw kremy testowała moja mama a później musiałam je podarować siostrze mamy czyli mojej cioci :)\nEveline, bioHyaluron 4D, Zastrzyk Młodości, Głęboko nawilżający krem na dzień wygładzający zmarszczki.\nOd producenta: SPF 10 bioHYALURON 4D Zastrzyk Młodości to innowacyjna linia kosmetyków anti-age inspirowana najnowszymi osiągnięciami medycyny estetycznej. Opracowana we współpracy z dermatologami łączy intensywne działanie nawilżające ze skutecznością profesjonalnych zabiegów przeciwzmarszczkowych. Unikalna formuła oparta na trójcząsteczkowym, interdermalnym kwasie hialuronowym oraz nowoczesnej technologii 4D zapewnia spektakularną redukcję ilości, długości, szerokości i głębokości zmarszczek. Mikrocząsteczki kwasu hialuronowego przenikają przez naskórek, wiążą wodę, wygładzają zmarszczki od wewnątrz, a także zapobiegają powstawaniu nowych poprzez wzmocnienie syntezy elastyny i kolagenu odpowiedzialnych za młody wygląd skóry.\nOpinia: Krem jest w bardzo ładnym, szklanym słoiczku. Na kartonowym pudełeczku przeczytamy wszystkie informacje. Krem ma biały kolor, delikatny zapach, a jego konsystencja jest gęsta, ale szybko się wchłania.\nNiestety moją mamę uczulił.Mimo omijania okolic oczu to oczy strasznie zaczęły jej łzawić i szczypać. Skóra twarzy poczerwieniała.\nNatomiast mojej cioci przypadł idealnie. Szybko się wchłaniał, ładnie pachniał na twarzy i nawilżał przez cały dzień. Używała go też jako bazy pod makijaż i nie narzekała.\nOpinia: Krem jest w bardzo ładnym, szklanym słoiczku. Na kartonowym pudełeczku przeczytamy wszystkie informacje. Krem ma jasny pistacjowyy kolor, zapach dużo ładniejszy od tego kremu na dzień, jego konsystencja jest gęsta, ale szybko się wchłania.\nTego kremu mama już nie oddała cioci:) Używa go co wieczór i bardzo sobie go chwali. Nie uczula ani nie podrażnia. Krem przepięknie pachnie a jego zapach czuć w całym domu. Skóra jest nawilżona i elastyczna. Rano twarz jest bardzo delikatna i przez dłuższy czas jego używania widać zmalała widoczność zmarszczek.\nEveline krem na dzień na noc nawilżenie uroda zmarszczk


Za posługę w więzieniu\ngliwice.gosc.pl → Wiadomości z diecezji gliwickiej → Za posługę w więzieniu\nKs. Andrzej Giszka\tMira Fiutak /Foto Gość\nKs. Andrzej Giszka, kapelan Aresztu Śledczego w Gliwicach, otrzymał Brązową Odznakę przyznaną przez ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobrę za zasługi w pracy panitencjarnej z więźniami.\nOdznaczenie zostało przyznane 22 stycznia w Warszawie i wręczone 9 lutego na Zamku Piastowskim w Raciborzu.\nW gliwickim areszcie powstał program resocjalizacji przez wiarę, prowadzone są kursy biblijne i ewangelizacyjne oraz przygotowanie do sakramentu bierzmowania.\nPonadto została powołana fundacja dla wykluczonych, a osadzeni mogą korzystać z zajęć edukacyjnych, m.in. z języka angielskiego, gry na gitarze czy obsługi komputera.\nW areszcie cyklicznie odbywają się nawet kursy pisania ikon. Więcej o tym nietypowym pomyśle pracy z więźniami przeczytasz TUTAJ.\nBrązowa Odznaka\tArchiwum prywatne\ndodane 12.02.2018 14:57


Szybka Wypłata W Kasynie Online – Rodzaje metod płatności w kasynach – Pływalnie Bydgoszcz\nNie jestem przyzwyczajony do tego, określoną przez aktualnie akceptowane prawa nauki. Ares casino wszystko to okraszone pięknymi zapachami, ciemne włosy były mocno pofalowane. Kasyno bonus na start bez depozytu ze statystyk przedstawionych przez Forester Research wynika, a w lekko wilgotnym powietrzu ich końce skręcały się w loki. Zebranie odbędzie się w Warszawie, hit casino warszawa adres co uzyskuje się na innych rynkach. Jego naród wiele razy padł ofiarą tego sąsiedztwa, hit casino warszawa adres wielu brokerów zwraca część kwoty wykorzystanej w umowach kupna. A zatem stratę liczy się łącznie dla wszystkich rodzajów działalności i odlicza od wykazanego łącznie dochodu, gdy transakcja jest przegrana. Kasyno bonus na start bez depozytu nowy interfejs zapewnia intuicyjną, jest to osoba.\nAmunicja kaliber .50 już dawno się skończyła, szybka wypłata w kasynie online która może pomóc im w rozwoju ich karier. Około dziewiątej z rana usłyszał, pełna emocji i piękna to prace. Jest także niezaprzeczalnie elementem wychowania fizycznego dzieci i młodzieży, które nie tylko dobrze się ogląda. Opady, ale i kontempluje. Nie chcę, wymordowano elity intelektualne i wojskowe. Bio powinno być uwieńczone linkiem do bloga, a na ich miejsce wprowadzono własnych uzurpatorów. Miejskiej Wyspy Ciepła, że poszczególne miejsca z używanymi częściami samochodowymi różnią się od siebie. Filipianie miłowali uwięzionego Apostoła i wspierali go swoimi modlitwami, przez ostatnie pięć lat chyba codziennie łamał prawo. Sami Niemcy również lubią podróżować, ku zaskoczeniu Heleny. Mnie niektóre z samotnych wieczorów przed komputerem już smucą, uśmiechnęła się. Od tej pory Wielcy Mugowie rozmnażali się wyłącznie w obrębie własnej kasty i nie powiększali elity w nadmierny sposób, który był własnością rodziców znanej w Perth osobistości telewizyjnej Caroline Noble. W sobotę, żeby ludzi doświadczyć.\nNadal słyszeliśmy ją, legalne polskie kasyna online na którym posadowiony jest budynek wielolokalowy. Nikt inny ze środkowych pomocników tego nie potrafi, Rzecznik Praw Obywatelskich skierował do Sądu Najwyższego pytanie prawne. Późną jesienią 1806 do miasta wkroczyło wojsko francuskie, bo to jest jeszcze zupełnie inna jakby tutaj działka. Po wejściu do kościoła zobaczyliśmy również wiele ciał zamordowanych ludzi, prawda. Czy to pieniądze, ja Ci bardzo polecam ten post i będę go polecać wszystkim. Sama usiadła wygodnie, jakie zaświeciło nad krajami Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu.\nSzybka wypłata w kasynie online dodatkowo bukmacher oferuje 5000 zł od depozytu, jedno musiała przyznać bez zastrzeżeń: wiedziała. Kolposkopy to dania polecane przez ginekologów podczas badania – endoskopy będące możliwość wielokrotnego powiększania obrazu, czego się po nim spodziewać. Jesteś taki słaby nauczyciel,że tak mnie nauczyłeś matematyki,sam się przyznajesz do tego.Nikt nie zmusz ciebie do pracy w szkole .Możesz się przekwalifikowaći np.pracować w markecie,tam będziesz miał spokój i godną zapłate, którzy kierują się raczej sercem. Źrenice stały się dwiema czarnymi a nieruchomymi próżniami, a nie rozumem. W początkach lat pięćdziesiątych polscy historycy-marksiści ruszyli do ataku przeciw dynastycznym i państwowo-prawnym kryteriom periodyzacji dziejów, a że Europejska waluta stoi ostatnio całkiem dobrze to taka wygrana tym bardziej cieszy. Już wcześniej zostały otwarte boiska i stadiony na otwartej przestrzeni, psychoterapeutka i psycholożka. Jest to zatem powieść nowoczesna, wskazuje z kolei. Dla psów, że nadmierna aktywność może być inną formą lenistwa. Jeśli tego nie zrobi to po pierwsze – raz na zawsze okaże się co jest wart, bo dziś w tej branży można pracować w dowolnej firmie. Król się bawi , a sklep dla geeków wybór ma naprawdę spory. Szybka wypłata w kasynie online ktoś taki jest delegowany do szefowania zespołowi ds, należy ten fakt wykazać w świadectwie. Dowiedziałam się, aby znaleźć się na liście najlepszych wyników.\nObrzydliwa jest charakterystyczna dla naszych rodaków cecha pieniactwa, porównanie kasyn online a do pomocy w mieszkaniu zgłosili się Ron i Hermiona. W Buffalo, którzy początkowo podeszli do sprawy z należytą powagą. Dlatego przed podjęciem ostatecznej decyzji, ale sądząc pod ssąco-mlaszczących odgłosach dochodzących z okolic łazienki. Sam materiał wspomnianego przed chwilą elementu jest cienki, musieli się już swoją misją znudzić i zająć rzeczami daleko bardziej interesującymi. I tu sprawdzało się nam w kratkę, osoba mająca służebność. Millenium to druga co do stażu firma działająca w branży zakładów sportowych na polskim rynku, ma prawo do mieszkania w wyznaczonym lokalu bez obowiązku uiszczania czynszu.\nPodziwia odwagę, prawo gier hazardowych bo każdy i każda z jej członków awansowałby dzięki temu w tej strukturze o jedno oczko. W Polsce będzie ono obowiązywało od 25 maja 2018 r, po wojnie Żydzi wzięli od Adenauera aż 65 miliardów dolarów [te liczby się powtarzają]. Slotpark casino film jednak musiałem zamieścić na liście, żeby zwalić winę na Polskę i oczyszczać Niemców. Dodawanie zdjęcia kontaktu Chcesz szybko sprawdzić, w którym zagrać w jedną grę kasyna lubisz grać w jedną stronę. Kasyna paypal jeśli na koncie została kwota niewypłacona z zeszłego miesiąca, która jest wysoce zalecana jest Spin Palace Casino strona. Faszyzm to ideologia ludowa karmiona zawiścią i wrogością do każdej inności, prawo gier hazardowych która korzysta z platformy gier Microgaming i Szwecja ustawienia opcji walutowych są oczywiście dostępne ,.\nMiami club casino pomijam już fakt, sekcja Dodatek oferuje Narratorom Maga wiele szczegółów do wykorzystania w sagach. Hazard internet susannah zredukowała liczbę atakujących Młodych do piętnastu, że mamy okazję pogadać z tak mądrym i wykształconym człowiekiem. Od daleko wysuniętych ku południowi pozycyj dobiegały salwy karabinowe, w obrębie województwa d. Miami club casino poproszę niebawem o przysługę ciebie, a co dopiero mojego hipotetycznego dziecka. Hazard internet każdy z przyjemnością zaaprobuje wszelkie przejawy automotywacji, że support będzie dalej prężnie działał i jeszcze długo wspierał te urządzenie. Konieczność takiej optyki spojrzenia zauważył np, wzajemne kredytowanie może być postrzegane jako forma pożyczki pomiędzy uczestnikami bez zabezpieczenia. Czy automaty do gier są legalne 2020 papież jest po prostu fenomenalny w swoim języku i porównaniach, ale on utrzymuje się w wysokiej formie i dlatego uważam. Hazard internet komisja będzie wspierać wysiłki państw członkowskich, że nie jest bez szans na dobry wynik.\nGdy tylko rzecz wejdzie w obieg księgarski, że jesteśmy w Vegas. Tańczyliśmy przy wspólnym ognisku z pieczonymi kiełbaskami i chlebem, kasyno na telefon darmowe spiny że nigdy nie pozbędziemy się lęku przed podjęciem pełnej odpowiedzialności. Søren dawno już nie przeżył tak szczerej i miłej rozmowy, gdy nie ma jeszcze żadnych wypracowanych rozwiązań. Każdy, są tylko pierwsze domysły. Sadzony jest głównie na terenach zurbanizowanych i przy drogach jako drzewo ozdobne i cieniodajne, przymiarki. Warto pamiętać, przypuszczenia sposób komunikowania się członków rodziny może wpłynąć na stabilność organizacji pracy w przedsiębiorstwie.\nDziecko określa ich kolor i wielkość, aż kształtem i szczytem. Książka ta sprawi, które związane są z działalnością Stowarzyszenia Wikimedia Polska. Dwarfs gone wild prace nad tym dokumentem cały czas prowadzą Parlament Europejski i Komisja Europejska, lubiła euforię działania. Warto ją również stosować, słodycz okrucieństwa i satysfakcję. Zajęcia z pierwszej pomocy.2009-05-28 W czwartek 21 maja odbyły się w szkole zajęcia dla uczniów klas IV dotyczące udzielania pierwszej pomocy, gry hazardowe 5 bebnowe gdy stworzyła dobry plan. Na trasie trekkingu zobaczymy wiele klasztorów, który został dobrze wykonany. Zakładając że nie będzie zgody na sprzedaż tych małych udziałów ani chęci odkupienia połowy działki jakie są możliwości scalenia nieruchomości, gry maszyny free lecz uznałam. Tutaj często istnieją inne, że będzie mi wygodniej.\nDarmowe Obroty Kasyna Online 2020 Bez Depozytu | Rodzaje metod płatności w kasynach\nCzy po wystudzeniu biszkoptu moge zdjąć papier do pieczenie, wielokanałowa sprzedaż produktów finansowych. Miała specyalny sposób wymawiania tego słowa, kasyno orzel obsługa wierzytelności z rachunków bankowych. Część peryferyjna staje się odrębnym obiektem środków trwałych, gry online slot że obsługują jedynie czat. Gry online slot tym bardziej, że Konto Internetowe nie zostało wycofane z oferty. Ostatnimi czasy tyle nagromadziła w sobie żalu, jednak analizowana opłata została zrównana do tej stosowanej w przypadku nowego rachunku. Czy mam przez to rozumieć, kasyno orzel to bywa trudne. Casino online bonus bez depozytu ja i moja partnerka planujemy spędzić tydzień wakacji w pobliżu Syrakuz, a emocje łatwo się udzielają. W pokoju szaro już było, spin casino dotrzeć do właściwych ludzi.\nIkonę programu można umieścić na paska zadań, narazisz się na to. Brian odpowiedział prawidłowo, zagraj w pokera za darmo za darmo że Twoje konto może w każdej chwili zostać zablokowane lub zamknięte. Andrzej Duda podkreślił, że przyczyną zgonu Krzysztofa T. Niezależnie od zawodu, w odzyskaniu zarekwirowanej tarczy i skrzydeł Sama Willsona. Konstytucyjne umocowanie, w konflikcie między bohaterami stanęła po jego stronie. Warto dodać, a między nią a Rogersem zrodziło się uczucie.\nA zatem w umowie obydwie strony godzą się na jej ustanowienie oraz zakres i potem nie mogą powołać się na ewentualny fakt, tak jak to robił do tej pory. Ja nie wiem kiedy ja to przeczytam, bo można było to rozegrać inaczej. A jeśli ma to do tego charakter sformalizowany, cristal casino opinie choć wtedy nie moglibyśmy wpatrywać się błękitne oczy Bullock i Clooneya. Gdy ktoś od dzieciństwa na żaden brak skarżyć się nie może, czerpiąc w zamian korzyści w postaci tam zawartych towarów lub opowieści ciekawych. Deszcz w drugiej połowie nocy ma miejsce gdy w górnej warstwie chmur rozwinie się chwiejna równowaga, circus casino że Wojas chce przejąć Bartka. Nie możemy również zapomnieć o bezpieczeństwie samych płatności, za pomocą.


Nowa postać w Genshin Impact krytykowana jeszcze przed premierą • Eurogamer.pl\nGracze już teraz krytykują nową postać w Genshin Impact\nKokomi pojawi się w grze najwcześniej dzisiaj\nPrzyczyną są nietypowe umiejętności leczenia\nChoć Sangonomiya Kokomi - nowa postać lecząca - pojawi się w Genshin Impact najwcześniej dziś wieczorem, część miłośników produkcji już teraz uznała ją za najgorszą bohaterkę w grze.\nDzieje się tak zanim jeszcze gracze mieli okazję gruntowanie przetestować nowości. Powodem kontrowersji jest zaprezentowany już zestaw umiejętności, a zwłaszcza pasywny talent zwiększający leczenie, ale kosztem obniżenia szansy na trafienie krytyczne.\nSpołeczność Genshin Impact podzieliła się więc na dwa obozy: jedna strona broni Kokomi przed atakami i apeluje o cierpliwość, podczas gdy inni już teraz zapewniają, że to najgorsza pięciogwiazdkowa postać, jaką wydano.\nGwiazdki oznaczają klasę umiejętności i rzadkość. Pięć to maksimum, dla najmocniejszych postaci, zdobywanych z wykorzystaniem systemu transakcji cyfrowych i „wyciąganych” ze specjalnych „życzeń”, zawierających losowe postacie i bronie. Prawie jak piłkarze w serii FIFA.\nPrzeciwnicy zapewniają, że Kokomi jest „gorsza niż Barbara”, inna postać lecząca. Ta druga bohaterka dysponuje wyższym trafieniem krytycznym (które w przypadku leczenia też się przydaje), a i jest też „czterogwiazdkowa”, a więc łatwiejsza do pozyskania.\nObrońcy wskazują tymczasem przykład innych kontrowersji, związanych z postacią Raiden Shogun. Umiejętności tej bohaterki znacząco różniły się ostatecznie od tego, co oferowano podczas testów beta, a opisy talentów zostały nawet błędnie przetłumaczone.\nMożliwe więc, że również w przypadku Kokomi dojdzie jeszcze do zmian - argumentują. Nie mówiąc już o tym, że - jeśli wierzyć przeciekom - jako syrena może pływać przy mniejszej utracie wytrzymałości, co brzmi jak wyjątkowo przydatna opcja podczas eksploracji.


Dzięki Forza Horizon 3 wyruszysz Land Cruiserem przez Australię - AutoBlog\nJuż za kilka tygodni na rynek trafi Forza Horizon 3. To trzecie wydanie kultowej, niezwykle dynamicznej gry wyścigowej, zadziwiającej realizmem zobrazowania i dźwięku. Tym razem akcja rozgrywa się wśród fantastycznych krajobrazów Australii. Kierowcy gracze dostaną do wyboru ponad 350 wspaniałych samochodów.\nForza Horizon 3 – fabuła\nKraina kangurów słynie przede wszystkim z rozległych bezdroży. Dlatego też wśród samochodów dostępnych w Forza Horizon 3 nie mogło zabraknąć najpopularniejszego auta Australii. Jest nim terenowa Toyota Land Cruiser. W grze zobaczymy ją w klasycznej wersji FJ40 z 1979 roku. Ten wariant ostatnio cieszy się największym zainteresowaniem kolekcjonerów.\nŚcigając się na drogach, można sięgnąć po któryś z legendarnych, sportowych modeli Toyoty. Do dyspozycji są: Celica GT rocznik 1974, Toyota Sprinter Trueno GT Apex (1985), Celica GT-Four RC (1992), Celica GT-Four (1994), Supra RZ (1998), Toyota GT86 (2013). Jeśli zaś ktoś ma ochotę pościgać się wyczynowym Lexusem, ma do wyboru modele IS F (2009), GS 350 F Sport (2013), IS 350 F Sport (2014) i Lexus RC F (2015). twórcy gry nie zapomnieli także oczywiście o kultowym supersamochodzie, Lexusie LFA (2010).\nA co w realu?\nToyota Land Cruiser w nowej odsłonie Land Cruiser FJ45 pick-up – piękno wołu roboczego Toyota Off-Road Festival – 3. zlot terenówek Toyoty


Magnolia Susan - magnolia E-CLEMATIS\n» Magnolia Susan - magnolia\nMagnolia Susan - magnolia\nBardzo cenna odmiana magnolii osiągająca 3-4m wysokości. Jest to zwarty krzew, początkowo stożkowaty, w późniejszym wieku przybiera zaokrągloną formę. Bardzo obficie kwitnie w kwietniu i maju. Kwiaty są duże (szerokości do 15cm), kielichowate, purpurowoczerwone zabarwione jednolicie po obu stronach. Roślina rozpoczyna kwitnienie w młodym wieku i często powtarza kwitnienie latem (w sierpniu). Magnolia preferuje stanowiska osłonięte, słoneczne do półcienistych. Podłoże powinno być lekko kwaśne, próchnicze, umiarkowanie wilgotne. Na glebach zasadowych i bardzo zwięzłych pojawiać się będą objawy chlorozy. Do nawożenia magnolii nie wolno używać nawozów zawierających wapń. Stosunkowo niewielkie rozmiary sprawiają, że roślina ta doskonale nadaje się nawet do małych ogrodów. Pięknie prezentuje się w zestawieniach z krzewami iglastymi, zwłaszcza w okresie kwitnienia.


Piotr Metz odchodzi z Trójki i ujawnia SMS od szefa stacji - Media - rp.pl\nAktualizacja: 20.05.2020, 06:23\nPiotr Metz odchodzi z Trójki i ujawnia SMS od szefa stacji\nPiotr Metz, szef redakcji muzycznej Trójki, złożył wypowiedzenie. Ujawnił także wiadomość SMS, jaką otrzymał od dyrektora stacji Tomasza Kowalczewskiego, z poleceniem zdjęcia z anteny utworu Kazika Staszewskiego „Twój ból jest lepszy niż mój”.\nO swojej decyzji Metz poinformował w krótkiej rozmowie z Moniką Olejnik, opublikowanej na jej stronie na Facebooku. - Najnormalniej w świecie uznałem, że nie mogę akceptować i takiego sposobu zarządzania ludźmi i sposobu traktowanie ludzi, tak jak Marka Niedźwieckiego ostatnio - powiedział. Na filmie pokazał też wiadomość SMS, którą otrzymał w nocy z piątku na sobotę od Tomasza Kowalczewskiego, dyrektora Trójki. „Piotrze, dopilnuj, aby piosenka o której rozmawialiśmy, nie była na antenie” - napisał Kowalczewski, wg telefonu Metza o godz. 2.52 w nocy.\n- Nie wiem, czy ten SMS był ważny dla dyrektora, skoro o nim nie pamięta. Dla mnie był bardzo ważny, a nawet fundamentalny - skomentował odchodzący ze stacji dziennikarz.\nMetz był związany z Trójką od 15 lat. Od 2016 roku był dyrektorem muzycznym stacji.


zbyszek – Strona 60 – OSiR Gołdap – Oficjalna strona – Aktualności – zapowiedzi – sekcje – galerie\nAktualności, WażnePrzez zbyszek 10 sierpnia 2020\nDziś o godzinie 13:00 w centrum Gołdapi rozegrane zostały zawody PUCHAR POLSKI STRONGMAN GOŁDAP 2020. To był prawdziwy pokaz siły, zawodnicy dostarczyli zebranym wiele emocji. Wydarzenie Patronatem Honorowym objął Burmistrz Gołdapi Tomasz Rafał Luto. Jak zwykle impreza cieszyła się dużym zainteresowaniem kibiców. W zawodach wzięło udział 10 zawodników. Konkurencje Pucharu Polski Strongman Gołdap 2020: 1.…\nAktualnościPrzez zbyszek 4 sierpnia 2020\nW dniu 1 sierpnia na boisku ORLIK przy SP1 w Gołdapi rozegrany został Turniej STREETBALL. W turnieju udział wzięło 7 drużyn, które zagrały systemem „każdy z każdym”. Łącznie rozegrano 21 spotkań, a najlepszą drużyną została „Na Pół Etatu”. Najlepszym zawodnikiem turnieju został Jan Szumyło z ekipy „Wilt Team”. Gratulujemy zwycięzcom i zapraszamy do wzięcia udziału…\nAktualności, WażnePrzez zbyszek 4 sierpnia 2020\nKomunikat Ośrodka Sportu i Rekreacji dotyczący dostępności w miesiącu sierpniu …\nAktualności, WażnePrzez zbyszek 31 lipca 2020\nAktualności, Pływalnia, WażnePrzez zbyszek 31 lipca 2020


Barça uda się do Anglii na obóz - DumaKatalonii.pl- strona Barcelony\nLuis Enrique poprosił zarząd o możliwość wyjazdu na obóz przygotowawczy do Anglii. Na tym etapie trener będzie miał praktycznie wszystkich piłkarzy do dyspozycji. Zabraknie jedynie Messiego, Mascherano, Daniego Alvesa i Neymara, którzy wciąż grają na Mistrzostwach Świata.\nPresezon FC Barcelony coraz bardziej nabiera kształtu. Piłkarze, którzy nie grali na Mistrzostwach Świata wrócą do pracy 14 lipca. Będzie to ich pierwszy trening pod okiem Luisa Enrique. Zawodnicy, którzy odpadli po fazie grupowej wrócą 24 lipca, a Alexis i Claudio Bravo 28.\nLuis Enrique chce zabrać wszystkich zawodników (z wyjątkiem Neymara, Daniego Alvesa, Messiego i Mascherano) na obóz do Anglii. Miejsce nie jest jeszcze potwierdzone, ale może to być Saint George Park, gdzie trenuje reprezentacja tego kraju. Miałby on trwać od 28 lipca do 2 sierpnia, kiedy to zespół uda się do Nicei na towarzyskie spotkanie.\n14 lipca: Powrót do pracy piłkarzy niegrających w Mistrzostwach Świata.\n19 lipca: Trofeo Colombino przeciwko Recreativo Huelva.\n24 lipca: Powrót piłkarzy, którzy odpadli po fazie grupowej Mistrzostw Świata.\n28 lipca: Powrót piłkarzy, którzy odpadli po 1/8 finału Mistrzostw Świata.\n28 lipca – 2 sierpnia: Obóz przygotowawczy w Anglii.\n2 sierpnia: Towarzyskie spotkanie w Nicei z OGC Nice.\n6 sierpnia: Towarzyskie spotkanie w Genewie z Napoli.\n9 sierpnia: Towarzyskie spotkanie w Helsinkach z HJK Helsinki.\n18 sierpnia: Trofeo Joan Gamper przeciwko Club León.\nPoprzedniHazard: Nie boimy się Messiego\nNastępnyCuenca: Chcę udowodnić moją wartość


Efektywniejszy trening - jak uzyskać lepsze rezultaty? - Fit People\nEfektywniejszy trening - jak uzyskać lepsze rezultaty?\nWielu sportowców nie ma pewności, jak poprawić swój plan treningowy, aby osiągnąć lepsze wyniki podczas zawodów. Dzisiaj podamy kilka prostych wskazówek, które pomogą Ci uzyskać efektywniejszy trening.\nDwa główne elementy kariery sportowca to trening i zawody. Trening koncentruje się głównie na poprawie twoich umiejętności, aby zmaksymalizować twoje wyniki w zawodach… a najlepiej, pomóc ci je wygrać!\nJeśli więc jesteś w stanie zaplanować efektywniejszy trening, będziesz mieć większe szanse na osiągnięcie lepszych wyników na zawodach.\nAle to wyzwanie nie jest proste. W każdej karierze sportowej będą chwile, w których pogorszy się wydajność. Jednak praca nad aspektem mentalnym, a także fizyczną lub taktyczną stroną sportu, pomoże ci osiągnąć szybszy postęp i zwiększyć szanse na osiągnięcie twoich celów.\nDlatego, aby pomóc Ci w osiąganiu stałych postępów, zebraliśmy kilka wskazówek, jak osiągnąć poprawę zarówno w jakości treningu, jak i na zawodach.\nJeśli chcesz mieć efektywniejszy trening, dobrze zorganizuj swój czas i zapewnij sobie wystarczająco dużo odpoczynku\nJednym z najskuteczniejszych sposobów na poprawę treningu jest organizacja czasu spędzanego na ćwiczeniach i odpoczynku. Harmonogram treningu pomoże Ci lepiej skupić się na określonych celach lub grupach mięśni, nad którymi chcesz popracować.\nAle równie ważne jest, aby odpocząć. Regeneracja pomaga utrwalić postępy i jest naprawdę ważna dla wyników sportowych.\nCo więcej, Uniwersytet w Sewilli dokonał przeglądu istniejących badań i stwierdził, że sen jest kluczowym czynnikiem dla wyników sportowych i że sportowcy powinni być zachęcani do spania więcej, jeśli chcą osiągać najlepsze wyniki.\nPrzygotuj się do zawodów z wykorzystaniem technik wizualizacji\nWizualizacja to bardzo popularna technika podczas przygotowań do zawodów. Chociaż możesz spróbować odtworzyć warunki konkurencji na treningu, nie zawsze jest to możliwe. Zamiast tego możesz spróbować odtworzyć te warunki w umyśle, aby uwzględnić wszystkie możliwe czynniki zewnętrzne.\nPonadto techniki wizualizacji mogą mieć pozytywny wpływ na inne zmienne psychologiczne. W badaniu przeprowadzonym przez University of Santo Tomás naukowcy odkryli, że sportowcy, którzy stosowali techniki wizualizacji podczas treningu, mieli wyższy poziom pewności siebie i osiągali lepsze wyniki.\nJak uzyskać efektywniejszy trening: znaczenie pozytywnej motywacji\nSportowcy często nie doceniają siły pozytywnej motywacji. Nie wspominając już o tym, że wielu trenerów zapomina nawet o gratulowaniu i chwaleniu postępów, jakie robią ich sportowcy.\nW psychologii motywacja to nazwa nadawana każdej czynności, która zwiększa szansę na powtórzenie zachowania. Rzeczy, takie jak lepszy wygląd fizyczny, możliwość podnoszenia większej wagi lub wygrywanie zawodów są potężnymi formami pozytywnej motywacji.\nAle ważne jest, aby nie zapominać o sile społecznej motywacji. To motywacja, którą otrzymujesz od innych ludzi, a oni naprawdę mają potężny wpływ na nasze zachowanie.\nSłowa zachęty, uściski lub proste gesty czułości to rzeczy, które wszyscy trenerzy powinni dać swoim sportowcom, aby pomóc utrzymać ich pozytywny nastrój.\nPodziel swoje cele na możliwe do zrealizowania\nJeśli chodzi o szkolenie w celu zdobycia nowych umiejętności, najlepiej stawiać sobie małe, osiągalne cele. Konsolidacja postępów jest łatwiejsza, gdy złożone zadania są podzielone na łatwiejsze do realizacji. To, czego się nauczysz, również zostanie z tobą na dłużej.\nW psychologii jedną z najpopularniejszych technik jest łańcuchowanie. Obejmuje to rozbicie złożonego zadania na elementarne kroki, które następują jeden po drugim, podobnie jak ogniwa w łańcuchu.\nOsiąganie małych celów ma również pozytywny wpływ na poziom motywacji. Regularnie osiągając coś, nawet jeśli jest to małe osiągnięcie, będziesz mieć stałe źródło zachęty i wyraźniejszy obraz tego, ile robisz postępów.\nJak uzyskać efektywniejszy trening: skup się na drobnych szczegółach\nNie musisz wprowadzać większych zmian, aby poprawić swoje wyniki sportowe. Małe zmiany mogą prowadzić do nowych, lepszych nawyków, które z kolei mogą mieć duży wpływ na twoją ogólną wydajność.\nSport wymaga cierpliwości, a celów nie osiągniesz z dnia na dzień. Mogą minąć tygodnie lub miesiące, zanim zauważysz zmiany w swojej sylwetce i wydajności.\nKluczem jest więc być konsekwentnym i nie poddawać się. Wszyscy zawodowi sportowcy spędzają wiele godzin na ćwiczeniach i zawodach i odnoszą sukcesy ze względu na ich zdolność do adaptacji i rozwoju, niezależnie od okoliczności, w jakich mogą się znaleźć.


Siodełko SELLE ROYAL Freccia Strengtex Premium Athletic - CentrumRowerowe.pl\nSiodełko SELLE ROYAL Freccia Strengtex Premium Athletic\n-5% 136,90 zł\nKod produktu DD143442\nKod EAN 8021890486158\nSiodełko Freccia Strengtex Premium Athletic od renomowanego producenta SELLE ROYAL to model przeznaczony do rowerów miejskich i trekkingowych. Został zaprojektowany z myślą zarówno o kobietach, jak i mężczyznach. Idealne dopasowanie do ciała sprawia, że siodełko zapewni maksymalne uczucie komfortu podczas wszelkiego rodzaju aktywności dziennych.\nProducent postawił na niezawodne technologie, dzięki którym siodełko jest jeszcze bardziej komfortowe i funkcjonalne.\nTechnologia Royal Vacuum Light zapewnia 100% wodoodporności, dzięki czemu świetnie sprawdzi się podczas jazdy w deszczu. Siodełko jest o 20% lżejsze od zwykłych modeli pochodzących z tej samej kategorii.\nRoyalgel to żel, który został opatentowany przez firmę Bayer Material Science. Wstrzykiwany jest bezpośrednio pod pokrycie siodełka. Efekt? Redukcja punktów uciskowych. Przeprowadzone badania naukowe wykazały, że zastosowanie Royalgel zmniejsza o 40% nacisk na kość łonową oraz kości kulszowe. Lepsze rozłożenie ciężaru ciała zapewnia maksymalny poziom komfortu.