Andrzej Kaczyński - Nie zabijaj\n"Rzeczpospolita" - 2000.07.10\nNaoczni świadkowie mówią o zagładzie Żydów w Jedwabnem i Radziłowie\nMożemy już ze znaczną dokładnością określić nieznane dotychczas miejsce pogrzebania szczątków co najmniej kilkuset Żydów - mężczyzn, kobiet i dzieci - spalonych żywcem w Jedwabnem koło Łomży 10 lipca 1941 roku.\n- Niemcy co dzień potrzebowali ludzi do rozmaitych prac - opowiada Leon Dziedzic. - Kolejkę ustalał sołtys. Z miasta przysyłali gońca z wezwaniem, ilu ludzi, z jakim sprzętem ma się stawić. Tego dnia, kiedy przypadła kolej na mnie i na sąsiada, kazali nam przyjść z łopatami. To musiało być 12 lipca, dwa dni po tragedii Żydów. Wiedziałem, co się stało 10 lipca w Jedwabnem, choć matka - było nas ośmioro, ojca już nie mieliśmy, zmarł rok przed wybuchem wojny - zakazała nam tego dnia wychodzić z domu. Aż tu słychać było przedśmiertny krzyk, przechodzący w zacichający lament, i widać było czarny dym nad kirkutem, od nas w linii prostej to nie więcej niż trzy kilometry.\nZebrali nas co najmniej dwudziestu chłopa i popędzili w stronę żydowskiego cmentarza. Pogorzeliska pilnowało trzech żandarmów. Dopiero później zrozumieliśmy, po co. Przed nami musiała już pracować jakaś ekipa; góra trupów była przysypana niegrubą warstwą piachu. Widok zgliszcz stodoły był nie do opisania. Ogień musiał postępować ze wschodu na zachód, bo lewy sąsiek był prawie pusty, leżały w nim pojedyncze zwłoki. W środkowej części, na klepisku, było ich więcej. Ale dopiero w prawym sąsieku - wielowarstwowe kłębowisko ciał. Te z wierzchu były zwęglone, niżej nadpalone, później tylko osmalone, na zwłokach położonych najgłębiej nawet przyodziewek był nietknięty ogniem. Ci ginęli nie od ognia, lecz uduszeni albo stratowani.\n- Tak los zrządził, że musiałem grzebać poległych ludzi, bo to nie jedyny raz był. Choć ten z Żydami był najcięższy do przeżycia, pochorowałem się, kilka razy wymiotowałem, i do dziś nie mogę się uwolnić od tego koszmaru - mówi Leon Dziedzic. Prowadzi do lasu rozpościerającego się między Jedwabnem i wsią Przestrzele. - Żandarmi przywozili tu ludzi na rozstrzał.\nNa jednej leśnej mogile postawiono pomnik ku czci "dwudziestu działaczy politycznych", który więcej mówi o epoce, w której zredagowano tablicę pamiątkową, niż o poległych. - Tu leżą Polacy, Żydzi i Rosjanie, ale o jakiejś ich aktywności politycznej nikt nic nie wie - wyjaśnia Dziedzic. Dalej mogiła dwóch rozstrzelanych tu małżeństw, ufundowany przez rodziny. - Najpierw postawili żelazny krzyż, później zapytali, czy mogą położyć nagrobek. To moja działka, ojcowizna. No pewnie, powiedziałem, ale dajcie mi za to ten krzyż, to go postawię obok, gdzie leży piętnastu rozstrzelanych. Pasłem akurat konia, patrzę, a tu świeży wykop, przysłonięty sośniną. Pognałem do domu. Nie będzie dzisiaj nocowania w domu, mówię, żandarmi szykują egzekucję. Ale zaraz usłyszeliśmy strzały w lesie. Ciężarówka obracała trzy razy, po pięciu skazańców i pięciu żandarmów, każdy zastrzelił swojego. O kolejnej, niemieckiej, mogile z 1945 roku pamięta chyba już tylko Leon Dziedzic i jego syn. Nadciągali Rosjanie, hitlerowcy wycofywali się, zostawili kilku żołnierzy, żeby osłaniali odwrót. Jeden, przy karabinie maszynowym, zginął na miejscu. Dwaj byli ranni, dobili ich Sowieci. Zabrali swoich poległych, a Niemców zostawili. Leżeli tak od końca stycznia do kwietnia, tylko coraz to ubywało coś z ich przyodziewku, aż zostali w samej bieliźnie. Nie było mnie na miejscu, byłem wzięty do lagru, kopać rowy przeciwczołgowe w Prusach Wschodnich. - Obok był obóz jeńców radzieckich, tysiąc ludzi; wszystkich rozstrzelali - mówi Dziedzic. Dopiero kiedy wróciłem, pogrzebaliśmy tych trzech Niemców, śniegi już topniały. Tu leży ten od cekaemu, a tu ci dwaj dobici - Leon Dziedzic pokazuje ledwie już dostrzegalne zapadlisko. - Dla pamięci wycięliśmy z synem krzyżyki na sosnach w czterech narożnikach mogiły.\nLasy wokół Jedwabnego są usiane podobnymi mogiłami. Historia jednej z nich pokazuje, jak zawikłane były wojenne losy tutejszych ludzi. Upłynął już jakiś czas od wkroczenia Niemców, gdy jakaś grupa "leśnych ludzi" postanowiła rozprawić się z tymi, których uznała za komunistycznych popleczników. Kogo reprezentowali, nie wiadomo. Wydali "wyroki" na kilka osób, w tym na gospodarza z Przestrzeli, u którego za sowieckich czasów był magazyn. Nocą wzięli jego i jego syna, i jeszcze kogoś. Poprowadzili w las. Syn magazyniera uciekł, ukrył się na drzewie. Szukali go, strzelali na oślep, ale go nie dopadli. Uznał, że teraz tym bardziej mu nie darują, przekradł się do Łomży i poszedł prosto na gestapo. Zeznał, kto po nich przyszedł i jaką miał broń; znał ich, bo to byli sąsiedzi. Przyjechała policja, otoczyła domy, zrobiła rewizję, donos potwierdził się z wyjątkiem jednego mężczyzny; bili go, ale się do niczego nie przyznał. Tego zesłali do kamieniołomów, pozostałych rozstrzelali w lesie.\n- Było już jakiś czas po spaleniu Żydów. Poszedłem wieczorem do stodoły wziąć siana dla konia. Usłyszałem szelest. Zajrzałem do sąsieka, majaczy ludzka postać. Pochwyciła mnie za nogi: daruj mi życie, oszczędź, zaraz sobie pójdę. Uciekłem żandarmom... To był Szmul Wasersztajn, mój rówieśnik, dobry kolega z jednej klasy szkolnej. Przyjaźniliśmy się, cała moja rodzina dobrze go znała, bo za okupacji radzieckiej on handlował mięsem, kupował na wsi a to krowę, a to owieczkę, a nawet i świnkę, tylko prosił, żeby go nie wydać przed Żydami. Trzymał je u nas, a jak dostawał zamówienie, bił i oprawiał. - Leż cicho, kryj się - mówię mu - a ja pójdę matce powiedzieć. W nocy przyprowadziłem go do mieszkania. Szmul powiedział, że przygotowuje się dla niego kryjówka i poprosił, żeby zawiadomić Wyrzykowskich ze wsi Janczewko, po drugiej stronie Jedwabnego. Niedługo przyszła do nas Antosia Wyrzykowska - siedmioro Żydów, którzy się u niej do końca wojny przechowywali, inaczej o niej nie powie - niby do szewca, bo mój brat naprawiał buty. Uzgodniliśmy wszystko. Szmul był u nas przez dwa tygodnie, potem moja siostra i brat przeprowadzili go polami do Janczewka.\n- Szmul przyszedł do nas, gdy przyjechał z Kostaryki w odwiedziny do Polski. Nie spotkaliśmy się, byłem akurat u syna w Stanach Zjednoczonych. Moja mama już nie żyła. Prosił, żeby mu pokazać jej zdjęcie. Całował je i płakał. Mówił, że najpierw jego matka dała mu życie, a po raz drugi dała mu je moja matka - opowiedział mi Dziedzic.\nO zagładzie Żydów z Radziłowa opowiada relacja złożona przez Menachema Finkelsztejna, ale dokument przechowywany w Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie nie przetrwał w całości; istnieją strony, które mówią o przygotowaniach do pogromu i jego wstępnej fazie, ale przepadła gdzieś kartka, na której został opisany moment zagłady. Na skraju miasteczka, przy szosie na Wiznę, stoi pomniczek z napisem: "W sierpniu 1941 roku faszyści zamordowali 800 osób narodowości żydowskiej, z tych 500 osób spalili żywcem w stodole".\n- Nie widziałem, żeby tego lub poprzedniego dnia do Radziłowa przyjechali z zewnątrz jacyś Niemcy. Żandarm stał na balkonie i przyglądał się. To zrobili nasi - powiedział mi naoczny świadek wydarzeń 7 lipca 1941, który prosił o nieujawnianie jego nazwiska. - Owszem, już poprzedniego dnia, w niedzielę 6 lipca, do Radziłowa zjechało furmankami wiele osób z Wąsosza, gdzie pogrom odbył się poprzedniego dnia.\nScenariusz był podobny jak w Jedwabnem. Rano wszystkich Żydów spędzono na rynek. Kazano im "pielić" bruk. Lżono ich, bito i poniżano. Jednocześnie zaczęło się rabowanie żydowskich mieszkań. Ścigano uciekających i ukrywających Żydów. Po kilku godzinach uformowano pochód, który zapędzono do stodoły, i żywcem spalono. - Wymordowano tego dnia około sześćdziesięciu rodzin. Licznych, wielopokoleniowych. Jeśli przyjąć, że wliczając dziadków, rodziców i dzieci, taka rodzina mogła liczyć siedem, osiem osób, to podana na pomniku liczba około pięciuset spalonych ludzi może być bliska prawdy - powiedział mój informator. Wspomniał też, że mówiło się wówczas, iż z mordercami ze Szczuczyna rozprawili się jakoby Niemcy. - To samo, co zrobiliście Żydom, możecie chcieć zrobić z nami - mieli orzec, i rozstrzelali kilkunastu ludzi. Powiedział także, że po wojnie wzywano z Radziłowa ludzi na przesłuchania do Białegostoku. Kto i kiedy ich przesłuchiwał, mój informator nie potrafił powiedzieć. Sam też był wezwany. Zeznał, że zagłady dokonali Polacy. Przesłuchujący gwałtownie zaoponował. - To po co pan mnie wzywał, jeśli wie pan lepiej? - zapytał mój rozmówca. Wtedy przesłuchujący pozwolił mu opowiedzieć swoją wersję, po czym poradził, żeby zachował ją dla siebie. Proces odbył się w Ełku. - Przed sądem nie zeznałem prawdy - wyznał.\nStanisław Ramotowski z Kramarzewa-Dziewięcina, przysiółka Radziłowa, potwierdził, że o mającym nastąpić pogromie dowiedział się poprzedniego dnia. - Józef (jeśli dobrze zapamiętałem imię) Malinowski z Czerwonek przyszedł z ostrzeżeniem, że nazajutrz ludzie z Wąsosza mają "robić porządek z Żydami". Pobiegłem ostrzec zaprzyjaźnioną rodzinę Finkelsztejnów, młynarzy z Dziewięcina. Nie chcieli wierzyć, ale wyprowadziłem i ukryłem na swoim polu matkę, syna i dwie córki, i dwoje dzieci jednej z córek. Pięć osób. Udało mi się ich ukrywać ich do 1943 roku, ale ktoś doniósł o tym Niemcom. Zabrali ich do getta w Radziłowie. Właściwie to zganiali resztki Żydów do resztek synagogi. Mnie i Racheli w tym czasie nie było. Ale na drugi dzień przyszli i po Rachelę. Wieczorem udało mi się ją wykraść. Pomógł mi żandarm Godlewski, z którym razem byliśmy w AK; jego właśnie konspiracja skierowała do żandarmerii. Całej rodziny nie mogliśmy już uratować. Wywieźli ich na punkt zborny pod Grajewem, potem do Prostek. To ostatni przystanek przed Treblinką. Ale od tej chwili też musiałem się ukrywać, mogłem chodzić tylko nocą. Żyliśmy do końca wojny w ziemiankach.\nRachela Finkelsztejn nazywa się teraz Marianna Ramotowska. - Chcieliśmy wziąć ślub jeszcze podczas wojny, ale ksiądz nie zgodził się wystawić fałszywej metryki - mówi pan Stanisław. W 1991 roku otrzymał dyplom i medal "Sprawiedliwych wśród narodów świata" od instytutu Yad Vashem w Jerozolimie.


Poznań - tłumaczenia symultaniczne - Moderowany katalog stron WWW\nDzielimy się z klientami wiedzą, którą zdobywamy ponieważ uważamy, że ten sposób współpracy w przyszłości gwarantuje nam zawiązanie więzi biznesowej. Zapraszamy do kontaktu, zagwarantujemy sprzęt na każdą konferencję oraz tłumaczy pracujących w języku angielskim oraz niemieckim. Jesteśmy profesjonalnym przedsiębiorstwem prowadzącym kompleksowe usługi dotyczące zarówno tłumaczeń ustnych jak i pisemnych. Jeżeli szukają Państwo tłumacza ustnego lub pisemnego języka angielskiego to zapaszmy do współpracy. Wielokrotnie braliśmy udział w konferencjach i posiadamy odpowiednie doświadczenie. Nasi akredytowani pracownicy są tłumaczami przysięgłymi oraz członkami stowarzyszeń tłumaczy pracujący w zawodzie wiele lat. Poznań -usługi tłumaczeniowe Nasza firma zajmuje się dostarczaniem usług tłumaczenia ustnego symultanicznego oraz konsekutywnego na język angielski i niemiecki.\nSzczegóły strony tlumaczenia-ustne.biz:\nTytuł: Poznań - tłumaczenia symultaniczne\nSłowa kluczowe: tłumaczenia, symultaniczne


O NAS – Polimeryzacja, akrylowanie wykładzin i posadzek pcv\nUsługi polimeryzacji, akrylowania, zabezpieczenia posadzek.\nQUALITY SERVICES jest firmą specjalizującą się w usługach czyszczenia i zabezpieczania powierzchni różnego typu. Zajmuje się polimeryzacją różnego typu posadzek i wykładzin PCV, takich jak tarkett, linoleum, marmoleum, kauczuk czy terakota. Dzięki nienagannej organizacji pracy i dużej mobilności firma realizuje zlecenia na terenie całego kraju. Wśród naszych klientów znajduje się wiele korporacji i dużych firm przemysłowych, które dysponują handlowymi, biurowymi czy magazynowymi, ale realizujemy także zlecenia klientów indywidualnych.


Produkty w stylu JE NE SAIS QUOI - MODNAPOLKA.pl\nponiedziałek, 18 marca 2019 Home Monika Winkler Stylizacje JE NE SAIS QUOI Produkty\nProdukty w stylu JE NE SAIS QUOI\n69.90 zł 119.90 zł Answear - Płaszcz Wild Nature - brązowy Płaszcz z kolekcji Answear. Nieocieplony model wykonany z gładkiego materiału. - Możliwość podpięcia rękawów. - Asymetryczne, luźne krawędzie. - Nieocieplony model. - Luźny fason. - W talii pasek. - Klasyczne klapy. - Długość rękawa: - Długość: 115 cm. - Szerokość pod pachami: 45 cm. - Szerokość w ramionach: 38 cm. - Wymiary podane dla rozmiaru: S. Rodzaj: przejściowe Skład: 5 % Elastan, 95 % Poliester ID produktu: -80-KPD007 Kod producenta: trencz\n239.90 zł 299.90 zł Answear - Płaszcz Watch me - brązowy Płaszcz z kolekcji Answear. Nieocieplony model wykonany z gładkiego materiału. - Prosty fason. - Zapięcie na guziki. - Klasyczne klapy. - Wsuwane kieszenie. - Nieocieplony model na podszewce. - Gładki materiał. - Długość rękawa: 59 cm. - Długość: 117 cm. - Szerokość pod pachami: 45 cm. - Szerokość w ramionach: 35 cm. - Wymiary podane dla rozmiaru: S. Rodzaj: przejściowe Skład: Podszewka: 100 % Poliester, Materiał zasadniczy: 2 % Elastan, 89 % Poliester, 9 % Rayon, ID produktu: -80-KPD007 Kod producenta: M1845.F\n249.90 zł 349.90 zł Mango - Płaszcz Safari - brązowy Płaszcz z kolekcji Mango. Nieocieplony model wykonany ze wzorzystego materiału. - Prosty fason. - Zapięcie na guziki. - Wsuwane kieszenie. Rodzaj: przejściowe Skład: Podszewka: 55 % Wiskoza, 45 % Poliester, Materiał zasadniczy: 100 % Bawełna, Podszewka rękawów: 100 % Poliester, ID produktu: -80-KPD026 Kod producenta: 31068817\n219.90 zł Trendyol - Płaszcz - brązowy Płaszcz z kolekcji Trendyol. Lekki model wykonany ze wzorzystego materiału. - Nieocieplony model. - Prosty fason. - Wsuwane kieszenie. - W talii pasek. - Klasyczne klapy. - Gruby materiał. - Długość rękawa: 58 cm. - Długość: 114 cm. - Szerokość pod pachami: 49 cm. - Szerokość w ramionach: 35 cm. - Wymiary podane dla rozmiaru: 36. Rodzaj: przejściowe Skład: 40 % Bawełna, 60 % Poliester, ID produktu: 4920-KPD048 Kod producenta: TCLAW19ST0090\n129.99 zł Spodnie ze stretchem Premium 3/4 bonprix indygo-biel wełny z nadrukiem Stylowe spodnie ze stretchem Premium z miękkiego materiału zapewniającego maksimum swobody ruchów z atrakcyjnym czarno-białym nadrukiem w stylu retro. 'Długość 3/4. W talii pasek na gumce. W dole nogawki z boku wycięcia. Dł. mierzona od kroku w rozm. 42 ok. 54,5 cm. Można prać w pralce.\n249.90 zł 349.90 zł Wrangler - Jeansy Retro Star Jean - czarny Jeansy z kolekcji Wrangler w fasonie regular z podwyższoną talią. Model wykonany z bawełnianego denimu. - Fason regular. - Podwyższona talia. - Wsuwane kieszenie. - Zapięcie na guzik i suwak. - Szerokość w pasie: 34 cm. - Szerokość w biodrach: 46 cm. - Wysokość stanu: 27 cm. - Szerokość nogawki na dole: 15 cm. - Szerokość nogawki: 25,5 cm. - Długość nogawki: 96 cm. - Wymiary podane dla rozmiaru: 27/32. Fason: proste Kolor: czarny denim Skład: 100 % Bawełna ID produktu: 4921-SJD01R Kod producenta: W239FG13D\n199.90 zł 299.90 zł Wrangler - Jeansy Retro - biały Jeansy z kolekcji Wrangler w fasonie straight z podwyższoną talią. Model wykonany z gładkiego denimu. - Fason straight. - Podwyższona talia. - Wsuwane kieszenie. - Zapięcie na guzik i suwak. - Ozdobne wystrzępienia. - Niewykończone krawędzie. - Szerokość w pasie: 35,5 cm. - Szerokość w biodrach: 44 cm. - Wysokość stanu: 27,5 cm. - Szerokość nogawki na dole: 18,5 cm. - Szerokość nogawki: 27 cm. - Długość nogawki: 95 cm. - Wymiary podane dla rozmiaru: 27/32. Fason: proste Kolor: biały denim Skład: 100 % Bawełna ID produktu: 4921-SJD042 Kod producenta: W238DM13H\n329.90 zł Wrangler - Jeansy Retro - niebieski Jeansy z kolekcji Wrangler w fasonie straight z podwyższoną talią. Model wykonany ze spranego denimu. - Fason straight. - Wsuwane kieszenie. - Podwyższona talia. - Zapięcie na guzik i suwak. - Elastyczny denim. - Szerokość w pasie: 34 cm. - Szerokość w biodrach: 43 cm. - Wysokość stanu: 26 cm. - Szerokość nogawki na dole: 19 cm. - Szerokość nogawki: 27 cm. - Długość nogawki: 94,5 cm. - Wymiary podane dla rozmiaru: 27/32. Fason: proste Kolor: niebieski Skład: 96 % Bawełna, 1 % Elastan, 3 % Poliester ID produktu: 4920-SJD09A Kod producenta: W238RH17R\nMonika Winkler , Londyn\n10 października 2018 - 12:06


AMD wypuści Radeona RX 6900 XT chłodzonego cieczą - naEKRANIE.pl\nNa rynku pojawi się nowy wariant karty Radeon RX 6900 XT wyposażony w zintegrowane chłodzenie wodne. Dzięki niemu gry będą prezentować się jeszcze lepiej.\nEmil Borzechowski 17 czerwca o 09:55\nInżynierowie AMD postanowili zdywersyfikować linię kart graficznych RX 6900 XT, aby wprowadzić do sprzedaży model, który zadowoli najbardziej wymagających graczy. Radeon RX 6900 XT Liquid Edition różni się od swojego pierwowzoru nie tylko obecnością chłodzenia wodnego, producent wdrożył tu także kilka dodatkowych modyfikacji, które mają zwiększyć potencjał sprzętu.\nZ danych opublikowanych przez serwis Videocardz wynika, że w Radeonie RX 6900 XT Liquid Edition zamontowano szybsze kości pamięci o przepustowości rzędu 18 Gb/s, w standardowym modelu RX 6900 XT znajdziemy zaś kości 16 GB/s. Oprócz tego kartę przetaktowano z 2015 MHz do 2250 MHz, co odbiło się na wzroście poboru mocy o 30 W do poziomu 330 W. Pozostałe parametry nie zostały zmodyfikowane, karta dysponuje taką samą liczbą jednostek obliczeniowych jak jej pierwowzór oraz 16 GB pamięci i ma stanowić alternatywę dla topowych kart graficznych z linii NVIDIA RTX 3090.\nZ informacji, do których dotarli dziennikarze serwisu The Verge, wynika, że karta prawdopodobnie nie trafi na wolny rynek i będzie sprzedawana jedynie firmom wyspecjalizowanym w składaniu gotowych zestawów komputerowych. Niestety, na razie nie podano ani jej ceny, ani daty premiery, choć ta ma pojawić się na półkach sprzedażowych „już wkrótce”.\nChoć z konfiguratora sklepu Maingear można wywnioskować, że nie będzie to tania zabawka. Kosztuje o 2227 dolarów więcej niż system zbudowany w oparciu o kartę NVIDIA RTX 3060 i o 825 dolarów więcej niż komputery wyposażone w podstawowy model Radeona RX 6900 XT.\nLegion samobójców 2 - Margot Robbie wykonała w filmie największy wyczyn kaskaderski w swojej karierze


Trasy rowerowe « MeinBlog\nPodczas gdy masz rozprawę do uregulowania, po prostu wsiadasz natomiast jeździsz. Powinno się pomnieć o tym, iż tego typu badania ruszania postuluje wyczerpania zaradności, ergo większą wagę trzeba przysznurować aż do poprawnego karmienia się. Jeżdżąc na rowerze namawiamy i pozytywnie na osoby w niepolskim oblężeniu oraz entourage. Jeśli dopiero startujemy historię spośród bicyklem wskazane jest ściemniać się na naskórkowego przejażdżki, nie forsując się blisko tym w środku niezmiernie. Nadmiernie rzęsisty trening początkujących może doprawić o agresywny smutek muskułów. NATOMIAST skutkiem tego warto się zastanowić ponad arsenałem bicykla, gdyż używając z bieżącego farmaceutyku przewozu mateczki bitwę przebywać zwyklej na ożywczym powietrzu, tudzież na skutek niniejszemu zadbać o nasze wigor zaś usprawnić smykałkę materialną. Posiadaczeosobowych mają dzisiaj o bez liku łatwiejsze trwanie. Koszulki oddychające zero nie ufundują, jeśliby ustanowimy tornister. Znój nie ma którędy odpierać a popłyniemy równo. Żeby dokonać konfiskaty ze sobą kardynalnego drobiazgi klucze, portmonetka, komórkę dosyć tego trzos. W najwyższym stopniu przestronnego tudzież lekkiego w wjeździe można tanie rowery Giant aż do nich zapożyczać bez zsiadania spośród bicykla są sakiewce gromadzone pod spodem ramą, pomiędzy niedojdami. Siła robocza nie replikują na trąbki itp. Głos dzwonka, owo brzęk, nieprzerwanie w najwyższym stopniu się zrzesza spośród rowerem oraz nieraz zasoby ludzkie ani ustąpią drogi. Najświeższego technologie są ogromnie stosownego gościom, tudzież na bieda podporządkowują. Nie zawsze pomieści on się aż do wozu, więc wskazane jest postarać się o dodatkowy bagażnik na bicykle, na kto wolno zapkować nawet nasze dwie lub trzy dwukołowce a udać się za gród, iżby skorzystać spośród podmiejskich tras tudzież tropów rowerowych. Objawia się, że większość bicykli jakie matce to stare, wysłużone składaki pamiętające czasy. Komplet naczyń stołowych rowerowy Poznań zatrudnia biegłych pracowników, w celu których bicykle są kategoryczną biblią. Warto też poprzednio się upewnić, azali dany bicykl ma coraz znaczną porękę oraz jeśli znajdujący się substrat wręczyć się aż do poważnego serwu.\nCo chwila mniej terminu wyświęcimy zdrowiu zaś dlatego dogorywajże się strzelamy. Raz po raz ciężej nam się przymusić aż do aktywności natomiast przez to raz po raz rzedziej z niej używamy. Jacyś usprawiedliwieniem dla persony starszego pokolenia przypuszczalnie być owo, iż ich stare, nienajlepiej utrzymane bicykle nie są imponującymi pojazdami do zabawie. Niemizernego, niekomfortowe składaki lub olbrzymie, poważnego bicykle holenderskie są nierzadko niesłusznego dla starszych rowerzystów. Umieszczony ogromnie nieskomplikowany podejście na możliwość trafnej ramy aż do naszego postępu. Trzeba umrzeć spośród siodełka zaś wleźć w samej rzeczy ażeby szkielet zabiegała się pośrodku niepolskimi niezgułami, jeżeli odległość odkąd konstrukcji aż do krocza będzie wynosiła to oznacza że szkielet zawarty w celu nas włość, jeśliby nie owo wtenczas trzeba orzec przyjezdne wymiary ram. Bieżący zlokalizowany alternatywa odpowiedniego siodełka. To bodajże najczęstsze między posiadaczy jednośladów obrona. Rower mieszczący się ekwipunkiem, kto niezwykle nierzadko znajdujący się się stukiem rzezimieszków, tudzież pomimo tego czasem jego atut jest wystarczająco okazała. Po wewnątrz tym, bicykl ma obowiązek być wyposażany w sakiewki, gdzie przechowywany będzie ciężar. Teczka krajoznawczy będzie zawadzał nam style. Pamiętajmy, ażeby kiesie poprzedni wodoodpornego natomiast nie podarte. Ogromnie grunt jest, aby zaopatrzyć się strój przeciwdeszczową. Podróżowanie mieszczący się dawką naszego codziennego istnienia. Wielu z nas nader trudno ma miejsce w siebie zobaczyć w wyobraźni istnienie bez społecznego transportu. Nadzwyczaj nagminnie musimy kędyś dojeżdżać bądź owo aż do księdze, szkoły, na zakupy jednakowoż podobnie po prostu na przejażdżkę.\nTags: rowery, rowery Giant, rowery sklep, sklep rowerowy\nThis entry was posted on Tuesday, April 2nd, 2013 at 14:39 and is filed under Allgemein.\tYou can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. Both comments and pings are currently closed.


Pożegnanie inż. Stefana Mielnickiego – Wydział Instalacji Budowlanych, Hydrotechniki i Inżynierii Środowiska\n30 maja 2021 16 czerwca 2021 ezpublish\nZ głębokim żalem i smutkiem zawiadamiamy o śmierci inż. Stefana Mielnickiego w dniu 18 maja 2021 roku, wieloletniego pracownika Katedry oraz Zakładu Ogrzewania i Wietrzenia Wydziału Inżynierii Sanitarnej Politechniki Warszawskiej, później Zakładu Ciepłownictwa i Ogrzewnictwa Instytutu Ogrzewnictwa i Wentylacji Wydziału Inżynierii Sanitarnej i Wodnej PW, człowieka niezwykłej rzetelności, specjaliście z dziedziny ciepłownictwa i ogrzewnictwa.\nNajbliższym Pana inż. Stefana Mielnickiego wyrazy głębokiego współczucia składa Dziekan Wydziału Instalacji Budowlanych, Hydrotechniki i Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej wraz z całą wydziałową społecznością.\nStefan Mielnicki (16.VII.1925–18.V.2021), inżynier, wykładowca Politechniki Warszawskiej, specjalista w zakresie ciepłownictwa i ogrzewnictwa. Po wybuchu wojny w 1939 roku zaangażował się w działalność konspiracyjną, pseudonim „Mróz”, należał do I Obwodu “Radwan” (Śródmieście) Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej – 2. Rejon “Litwin” (następnie odcinek “Sarna”) – Korpus Bezpieczeństwa – batalion szturmowy KB “Sokół” – pluton łączności – centrala telefoniczna ul. Żurawia 4, ciężko ranny 8.09.1944 r. Po zakończeniu wojny studiował na Politechnice Warszawskiej, a następnie pozostał na uczelni, jako asystent naukowo-techniczny i wykładowca, związany współpracą z twórcą polskiej szkoły nowoczesnego ogrzewnictwa Profesorem Witoldem Wasilewskim. Autor bądź współautor: „Centralne ogrzewanie : regulacja i eksploatacja” (1974, 1985), „Ogrzewanie i wentylacja” (1978, 1982), oraz tłumacz publikacji z języka niemieckiego m.in. „Ogrzewanie i wentylacja w budownictwie : zasady projektowania urządzeń łącznie z urządzeniami do przygotowywania ciepłej wody użytkowej, nawilżania, odemglania i klimatyzacji” (1960). Oprócz dydaktyki, wielki entuzjasta historii naszej Uczelni, przez lata z pasją gromadził materiały, dokumenty dotyczące naszej jednostki, między innymi którym powstała publikacja jubileuszowa poświęcona długiej i bogatej historii naszego Wydziału pt. „Od Inżynierii Wodnej przez Technikę Sanitarną do Inżynierii Środowiska: w 100-letniej tradycji Politechniki Warszawskiej”.\nSpotkanie w Katedrze Ogrzewnictwa i Wentylacji\n– od lewej stoją doc. dr Leon Bożko, inż. Stefan Mielnicki, mgr inż. Marian Rubik – lata 60. XX wieku\nPracownicy Instytutu Ogrzewnictwa i Wentylacji WISiW PW (Wielkanoc 1990):\ninż. Stefan Mielnicki, dr inż. Krzysztof Wojdyga, dr inż. Wiktor Hibner\nUroczystości pogrzebowe inż. Stefana Mielnickiego zostały odprawione w dniu 27 maja br. w kościele pw. św. Karola Boromeusza na Starych Powązkach, po którym nastąpiło wyprowadzenie do grobu rodzinnego na cmentarz miejscowy.


Sukienka z półgolfem, MOHITO, TL034-99L\nSukienka mini z rękawami o długości ¾. Dopasowany fason podkreśla talię. Zabudowany dekolt ze stójką. Sukienkę uszyto z miękkiej, prążkowanej dzianiny z zawartością kolorowej nici.\n64% WISKOZA, 20% WŁÓKNO METALIZOWANE, 16% POLIAMID


Pies orzesze - artykuły | Nasze Miasto\nRażąco zaniedbana, wychudzona i brudna. Wiele lat nie leczona. W takim stanie "Fionka" została interwencyjnie odebrana dotychczasowym właścicielom. Dzięki reakcji sąsiadów i determinacji mikołowskich śledczych, niewielkich rozmiarów suczka dziś odzyskuje siły i ma się coraz lepiej. Osoba, która powinna była o nią zadbać wkrótce stanie przed sądem.\npies z orzesza\nfionka z orzesza\nTragedia w Orzeszu. Udusił własną córkę, ciężko ranił żonę i popełnił samobójstwo. Prokuratura zakończyła śledztwo\nProkuratura zakończyła śledztwo w sprawie rodzinnej tragedii, do której doszło 31 marca 2020 roku w Orzeszu. Ustalono, że Szymon S. udusił córkę, ciężko ranił żonę, a później sam popełnił samobójstwo. - Motywem zbrodni były szeroko rozumiane problemy finansowe - mówi prok. Tomasz Rygiel.\nCzy w Gminie Ryglice porzucone psy rozpływają się w powietrzu? Sprawę badają inspektorzy OTOZ Animals z Tarnowa\nCo dzieje się ze zbłąkanymi psami w gminie Ryglice? Inspektorzy OTOZ Animals z Tarnowa uważają, że zwierzęta albo rozpływają się w powietrzu, albo trafiają do ciasnego kojca, który pozostawia wiele do życzenia. Urzędnicy gminni odpierają zarzuty. Zapewniają, że dbają o psy i oddają je do adopcji, by zapewnić normalne życie.\n8 listopada 2020, 13:16\nWypadek na "wiślance" w Orzeszu. Przejechał na czerwonym i doprowadził do zderzenia\nMandatem w wysokości 500 zł i 6 punktami karnymi zakończyła się chwila nieuwagi dla kierującego osobowym peugeotem, który na krajowej "wiślance" doprowadził do niemałej kolizji.\nOrzesze: Pożar w Hucie Szkła. Ewakuowano 19 pracowników. Strażacy szacują znaczne straty\nOrzesze. Pożar w Hucie szkła wybuchł w nocy z soboty na niedzielę 20 września 2020. Strażacy ewakuowali pracowników i walczyli z ogniem kilka godzin. Nikt nie został ranny, ale strażacy szacują, że są spore straty.\nPijany w Orzeszu zaatakował policjanta. Mieszkaniec Łazisk Górnych usłyszał już zarzuty\nDzielnicowy z Komisariatu Policji w Orzeszu zatrzymał 44-latka, który w środku dnia, z wyjątkową agresją zaatakował go podczas prowadzonych przez mundurowego ustaleń. Pijany mieszkaniec Łazisk Górnych wyzywał, szarpał i groził śmiercią policjantowi.\nW Ornontowicach znaleziono zwłoki kobiety. Odwołano poszukiwania Doroty Janiczek\nKomenda Powiatowa Policji w Mikołowie odwołuje poszukiwania za zaginioną Dorotą Janiczek. W dniu 6 lipca na terenie Ornontowic policjanci ujawninili zwłoki kobiety.\nBomba ekologiczna w Mikołowie. W czterech lokalizacjach znaleziono aż 115 tys. litrów niebezpiecznych substancji.\nBomba ekologiczna w Mikołowie i Orzeszu. Policjanci natrafili na 115 tys. litrów niebezpiecznych odpadów. Beczki z rozpuszczalnikami i farbami wyrzucono w lesie i przy stacji benzynowej w Mikołowie oraz na dworcu w Orzeszu, a kolejne składowano na terenie prywatnej posesji w Mikołowie. Część zaczęła przeciekać. W sprawie zatrzymano dwóch mężczyzn.\nPróbował zabić sąsiada? 34-latek z Orzesza trafił do aresztu. Usłyszał zarzut usiłowania zabójstwa\nPolicjanci z komisariatu w Orzeszu zatrzymali 34-letniego mężczyznę, który podczas kłótni ugodził nożem swojego sąsiada. Napastnik wczoraj usłyszał zarzut usiłowania zabójstwa. To nie pierwszy raz, kiedy 34-latek, w przypływie złości, użył wobec kogoś siły. Sąd zastosował już wobec niego 3-miesięczny areszt.\n24 czerwca 2020, 8:35\norzesze próbował zabić\n29 maja 2020, 13:51


🥇 Studio Es - 2 Operatorów / Fotograf / Dron / Fotobudka / Fotoksiążki Bartoszyce - ⭐ opinie, cena - Wesele z klasą id:18265\nStudio Es - 2 Operatorów / Fotograf / Dron / Fotobudka / Fotoksiążki\tid:18265\nMateriał nagrywamy na:\nPłyty DVD, Płyty Blu-ray z menu i chapterami, Pendrive, Serwer internetowy, Full HD 1920x1080 25k/s\nZapraszamy do odwiedzenia naszej strony, znajdą tam Państwo cenniki, które w łatwy sposób pozwolą zaplanować wydatki przy użyciu kalkulatora wmontowanego w naszą stronę.\nPROMOCJA NA KWIECIEŃ 2019\n1. Film z Wesela FullHD (dodatkowo ujęcia z drona) 3 płyty DVD i 3 płyty Blu-ray\n2. Reportaż fotograficzny z Fotoksiążką w twardej oprawie, wszystkie zdjęcia na płycie.\nFotobudka na weselu 2 godzina.\nDojazd do 200 km w cenie.\nStudio Es - 2 Operatorów / Fotograf / Dron / Fotobudka / Fotoksiążki id:18265\nSerdecznie polecamy Studio ES. Bardzo miła współpraca i profesjonalne podejście. Starannie wykonana fotoksiążka, piękne zdjęcia oraz pięknie zmontowany film. Dzięki Pani Kasi i Panu Sławkowi mamy naprawdę przepiękną pamiątkę. Serdecznie dziękujemy i gorąco polecamy!\nBardzo się cieszymy że nasza praca przypadła Państwu do gustu, dziękujemy było nam miło dla Państwa pracować.\nGorąco polecamy Kasię i Sławka! Jesteśmy bardzo zadowoleni z filmu, zdjęć i fotoksiążek. Współpraca idealna, pełen profesjonalizm. Mamy wspaniałą pamiątkę.\nBardzo, bardzo nam miło, i na pewno zapamiętamy "zwariowaną sesje" ;-)\nNaprawdę polecamy . Pełny profesjonalizm.\nNam też było miło dla Państwa pracować :-) A pierwszy taniec w Państwa wykonaniu, zapamiętamy na długi czas ;-)\nMarlena i Bartosz\nPolecamy Studio Es! Przede wszystkim serdeczne i profesjonalne podejście. Fotoksiążki, piękne zdjęcia i zachwycający film są cudowną pamiątką z tego najważniejszego dnia. Bardzo dziękujemy!\nMy też dziękujemy za obdarzenie nas zaufaniem. Było nam niezmiernie miło pracować dla Państwa. :-)\nSerdecznie polecam Studio Es !\nCo podobało nam się najbardziej ? Uczciwość , piękne zdjęcia ale również pięknie zmontowany film. Oglądałam już około 10 filmów z wesel i nigdzie nie byl zrobiony tak piękny efekt jak np podczas składania przysięgi, głos był pięknie wyostrzony , piękne przejścia z pokazywania jednej osoby podczas gdy druga ,dalsza jest lekko rozmazana, jak w prawdziwym dobrym serialu !\nDamian i Milena\nBardzo profesjonalne podejście do klienta, bardzo szybka komunikacja mailowa i telefoniczna. Świetny pomysł z udostępnieniem filmu na serwerze! Zarówno jakość, forma i sposób wykonania zasługują na najwyższą ocenę. Kasia i Sławek - bardzo miła para. Wiele osób czuje skrępowanie podczas filmowania, jednak w przypadku nagrań prowadzonych przez Kasię i Sławka nie dało się wyczuć oka kamery, co nadało nagraniom pełnię naturalności! Polecamy!\nWitam jeżeli ktoś z was zastanawia się czy skorzystać z usług Kasi i Sławka to mogę wam od razu powiedzieć ze takiej jakości usługi, takiej życzliwości i profesjonalizmu nie znajdziecie NIGDZIE !!! Polecam gorąco !\nDorota i Simeon\nWitam serdecznie. wraz ze Swoim Mezem chciałabym podziękować Pani Kasi oraz Panu Sławkowi za uwiecznienie najważniejszego dnia w naszym życiu w postaci zdjęć i filmu. Wszystkim osobom które szukają\nkamerzysty i fotografa to właśnie ,,studio Es’’ jest godne polecenia. Profesjonalny sprzęt na wysokim poziomie obsługa. Film który otrzymaliśmy i zdjęcia sa naprawdę profesjonalne, zostały uchwycone wszystkie najważniejsze i najpiękniejsze chwile z naszego dnia. Fotoksiążka która otrzymaliśmy prześliczna bardzo dobrze i starannie wykonana, super pamiątka, polecam wszystkim osobom i zachęcam do zamawiania, wszyscy którzy ja już oglądali sa zachwyceni. Moglibyśmy tak pisać i pisać ale co najważniejsze jeszcze Pani Kasia jak i Pan Sławek sa to osoby z pasja bardzo otwarci i przesympatyczni. Właściwe osoby na właściwym miejscu. Bez wachania wybralibyśmy ponownie usługi tych Państwa. Serdecznie z całego ♥ dziekujemy i pozdrawiamy. Dorota i Simeon\nAdres: Bartoszyceul. Asnyka 1A\nOlsztyn Lidzbark Gdańsk Giżycko Gdynia Biskupiec Sopot Ełk Malbork Węgorzewo Reszel Elbląg Pasłęk Lidzbark Warmiński Szczytno Orneta Bisztynek Tczew Pisz Gniew Frombork Jeziorany Mrągowo Dobre Miasto Olecko Iława Braniewo Działdowo Starogard Gdański Ostróda Barczewo Morąg Kętrzyn Nidzica\ndodano: 14-01-2016, liczba odwiedzin: 8870


Rojowianka w półfinale Must Be The Music\n07.05.2016 10:25 3 komentarze\nPochodząca z Rojowa Katarzyna Wypchło – Yuuki wystąpi w odcinkach na żywo popularnego programu muzycznego Must Be The Music – Tylko muzyka....\nOstrzeszów: Kolejny sukces Adriana\n06.05.2016 14:24 0 komentarze\nKolejny sukces odniósł uczeń Zespołu Szkół nr 2 w Ostrzeszowie. Adrian Szwarc z klasy 2bLO zajął I miejsce w Wielkopolsce w Ogólnopolskim Konkursie Języka Niemieckiego Sprachdoktor w kategorii klas drugich i trzecich szkół ponadgimnazjalnych. ...\nPo 25 latach rzecznik prokuratury żegna się z funkcją\n06.05.2016 13:45 0 komentarze\nDotychczasowy zastępca Prokuratora Okręgowego i wieloletni rzecznik placówki w Ostrowie Wielkopolskim Janusz Walczak przestaje pełnić swoje funkcje....\nGrabów: Inscenizacja nadania praw miejskich\n06.05.2016 13:34 0 komentarze\n3 maja Burmistrz Miasta i Gminy Grabów nad Prosną wraz ze społecznością Szkoły Podstawowej im. UNICEF w Grabowie nad Prosną zaprosili mieszkańców na niezwykłą inscenizację nadania praw miejskich miastu Grabów nad Prosną na podstawie legendy „JAK SIĘ ROK...\nKomisariat wróci do Mikstatu?\n06.05.2016 09:37 0 komentarze\nPodczas wizyty w Mikstacie insp. Tomasz Trawiński, szef Policji w Wielkopolsce, rozmawiał z samorządowcami na temat przywrócenia komisariatu w mieście....\nFerma norek w Marszałkach?\n06.05.2016 09:17 6 komentarze\nNa granicy gminy Doruchów i Grabów może powstać ferma norek amerykańskich – tą niepotwierdzoną oficjalnie informacją dzielił się podczas ostatniej sesji rady gminy w Doruchowie sołtys wsi Adam Wypchło....\n5 Zaginął mieszkaniec Szklarki Przygodzickiej\n5 Zapraszamy na otwarcie butiku SUGARFREE & CARDIO BUNNY!


Search results for: micelizacja - MOST Wiedzy\nSearch results for: micelizacja\nWpływ cieczy jonowych na środowisko, a w szczególności: migracja do wód powierzchniowych i gruntowych, jak również transport/retencja w gruntach jest determinowany przede wszystkim przez właściwości fizykochemiczne cieczy jonowej jak i właściwości matrycy środowiskowej. Znajomość zjawisk zachodzących w wyniku kontaktu cieczy jonowych z wodą oraz glebą jest jednym z podstawowych warunków oceny ryzyka chemicznego. W pracy wykazano,...\nInfluence of the Hofmeister anions on self-organization of 1-decyl-3-methylimidazolium chloride in aqueous solutions\n- JOURNAL OF COLLOID AND INTERFACE SCIENCE - 2011\nW pracy określono wpływ anionów z szeregu Hofmeistera na agregację micelarną wodnych roztworów chlorku 1-decylo-3-metyloimidazoliowego. Pod uwagę wzięto dwa czynniki - rodzaj anionu oraz siłę jonową. Wykazano, że dodatek zastosowanych soli skutkuje obniżaniem krytycznego stężenia micelizacji związku z siłą zgodną z trendem opisanym szeregiem Hofmeistera. Dodatek elektrolitu powoduje obniżenie wartości entalpii micelizacji i przejście...\nChapter 34. Influence of salt on micellisation of 1-decyl-3-methyl imidazolium chloride in aqueous solution\nZbadano wpływ prostych elektrolitów na micelizację chlorku 1-decylo-3-metyloimidazoliowego w środowisku wodnym. Zaobserwowano, że dodatek soli powoduje obniżanie krytycznego stężenia micelizacji (CMC) badanego związku z siłą zgodną z trendem opisanym szeregiem Hofmeistera. Przedstawiono również zależność między stężeniem dodanej soli a CMC.\nChapter 32. Method to predict the critical micelle concentration of ionic liquids from the molecular volume\nAmfifilowość wielu imidazoliowych cieczy jonowych powoduje, że zjawiska powierzchniowe mają znaczny wpływ na właściwości układów zawierających te związki. Dotychczas przeprowadzono wiele badań w celu wyznaczenia krytycznego stężenia micelizacji cieczy jonowych o różnej budowie. Ze względu na możliwość modyfikacji budowy kationu i wyboru anionu oraz ich kombinacji, podjęto próbę opracowania empirycznego równania pozwalajacego na...\nChapter 22. Antimicrobial and surface activity of 1-alkyl-3-methyl imidazolium derivatives\nCiecze jonowe wykazują aktywność przeciwgrzybową oraz przeciwbakteryjną zależną od struktury badanego związku. Zbadano wpływ długości łańcucha alkilowego w kationie na aktywność przeciwmikrobiologiczną oraz przedstawiono zależność pomiędzy tą aktywnością a krytycznym stężeniem micelizacji imidazolowych cieczy jonowych.\nIzucěnie struktury smešannyh micellârnyh rastvorov na osnove monotetradecilovogo êfira geptaetilenglikolâ i dodecilsulfatov natriâ i litaâ metodom malouglovogo rasseâniâ nejtronov\nSOLUBILIZATION OF BENZENE, TOLUENE, AND XYLENE (BTX) IN AQUEOUS MICELLAR SOLUTIONS OF AMPHIPHILIC IMIDAZOLIUM IONIC LIQUIDS\nRozpuszczalne w wodzie ciecze jonowe wykazują aktywność powierzchniową oraz zdolność do tworzenia zorganizowanych struktur w roztworach wodnych. W pracy przedstawiono zdolność wodnych układów micelarnych chlorków 1-alkilo-3-metyloimidazoliowych do zwiększania rozpuszczalności węglowodorów aromatycznych – benzenu, toluenu i ksylenu. Zaobserwowano, że po przekroczeniu krytycznego stężenia micelizacji cieczy jonowych w wodzie, następuje...\n<div class="most-widget" data-widget="Search" data-query="micelizacja" data-limit="50"> </div>


Rechtfertigung Kunga jako ostra prowokacja do ekumenicznego dialogu na temat usprawiedliwienia\nTeolog zajmujący się wnikliwie zagadnieniem usprawiedliwienia przez wiarę nie może nie znać słynnej książki Hansa Kunga pt. Rechtfertigung . Pojawiając się w 1957 r., a więc jeszcze przed Vaticanum II, publikowana dysertacja doktorska młodego księdza katolickiego  postawiła śmiałą i szokującą zarazem tezę, iż poglądy Karola Bartha na usprawiedliwienie zawarte w jego monumentalnej Die Kirchliche Dogmatik są zgodne z rzymskokatolicką nauką o articulus iustificationis. W okresie, kiedy Kościół katolicki nie angażował się jeszcze oficjalnie w dialog z protestantyzmem Kung przejął się orędziem artykułowanym przez dzieło bazylejskiego teologa ewangelickiego i zdecydował się go zestawić z głosem własnej tradycji wyznaniowej. Uczynił to na dodatek w odniesieniu do prawdy wiary najgłębiej dzielącej dwa główne nurty Kościoła zachodniego, a mianowicie odnośnie do wyniesionej przez Reformację na piedestał nauki o usprawiedliwieniu z łaski przez wiarę.\nZamysł badawczy i zastosowana w toku jego realizacji metoda uczyniła z Hansa Kunga prekursora odważnych, gotowych na zmierzenie się z najtrudniejszymi tematami, dialogów z przedstawicielami odmiennych racji teologicznych. Stała się niebanalnym wzorcem podejmowania zagadnień uważanych za beznadziejnie różniące Kościoły, przykładem prowadzenia otwartej debaty oraz świadectwem opartej na dogłębnych poszukiwaniach roboty teologicznej. Już sam ten zestaw cech reprezentowanych przez pracę Kunga każe uważnie studiować jego głośną książkę. Jednakowoż zawiera ona znacznie więcej atrakcyjnych elementów. Stanowi bowiem próbę sumarycznego ujęcia barthiańskiej nauki o usprawiedliwieniu, przedstawia szeroki wywód na temat katolickiego rozumienia tej prawdy, oraz podejmuje się wykazania, iż oba ujęcia, Karola Bartha i katolickie pozostają - w zakresie fundamentalnych elementów doktryny - ze sobą w relacji zgodności. Rechtfertigung przynosi przeto ogrom pieczołowicie zebranego materiału dogmatycznego, odnosi się w gruntowny sposób do dzieła jednego z najwybitniejszych teologów protestanckich w historii i - co szczególnie istotne - stanowi efekt i zaczyn dialogu z Barthem w zakresie tak węzłowego dla protestancko-katolickich relacji tematu. Obok historycznego (precedensowego) i materialnego (dogmatycznego) znaczenia przełomowej książki odnotować jeszcze trzeba jej szczególną doniosłość w dobie wielokierunkowego dialogu ekumenicznego w przedmiocie usprawiedliwienia, a zwłaszcza wobec podpisanej 31 października 1999 r. w Augsburgu katolicko-luterańskiej Wspólnej deklaracji w sprawie usprawiedliwienia . Ponieważ Kung kieruje swoje krytyczne oko na poglądy myśliciela, który w poważnym stopniu zdeterminował kształt teologii XX wieku , a zarazem należy do ewangelickiego nurtu konfesyjnego, nie akcentującego doktryny usprawiedliwienia w taki sposób, jak to czyni tradycyjny luteranizm, prześledzenie jego wywodów tudzież zapoznanie się z reakcją samego Bartha  znacząco pogłębia wiedzę o wielości możliwych spojrzeń na articulus iustificationis i na bogactwo zawartych w tej prawdzie treści.\nFormalny kształt pracy\nKunga Rechtfertigung jest dziełem obszernym. Niemieckie wydanie "kieszonkowe" liczy ponad 350 stron. Jest ono opracowane niemal perfekcyjnie, z precyzją właściwą szwajcarskiej robocie - wszak Kung, podobnie jak to było w przypadku jego wielkiego interlokutora, jest Szwajcarem. Zaopatrzone w obszerną bibliografię, posiada staranny, głęboko analityczny indeks rzeczowo-osobowy . Mówimy wszak o pobocznych elementach strony formalnej dzieła. Teraz o zorganizowaniu jej właściwej treści. Poza wprowadzeniem, wspomnianym "Liście do Autora" pióra Karola Bartha, całość podzielona została na dwie zasadnicze części zawierające ogółem 33 zwykle krótkie, wygodne w czytaniu rozdziały i (w pierwszym wydaniu) zwięzły ekskurs zatytułowany "Odkupiciel w wieczności Boga" . Pierwsza część (stanowiąca około 1/3 pracy) poświęcona jest rekonstrukcji barthiańskiej teologii usprawiedliwienia. Kung wykonał wielką pracę wywodząc z obszernej Dogmatyki kościelnej  tudzież innych pism Bazylejczyka jego tezy na temat iustificatio. Wywód podany jest w tonie maksymalnej empatii dla myśli ewangelickiego teologa: katolicki badacz nie pisze jak czyhający na potknięcia recenzent, lecz osoba pozostająca pod wrażeniem porywających, szlachetnych tonów teologii mistrza znad Renu. Nie wyrzeka się oczywiście prawa do krytycznego komentowania przytaczanych obficie opinii, stara się je jednak widzieć całościowo, kontekstualnie, w relacji spójności z ogółem zapatrywań analizowanego autora, rozpatrując nasuwające się wątpliwości - tam gdzie jego zdaniem da się to zrobić - na korzyść Bartha. Kung świetnie wykazał się cechami rasowego naukowca-ekumenisty, który chce ustalić prawdziwy i pełny sens poglądów partnera dialogu, doceniając znaczenie towarzyszących mu uwarunkowań. Zaprezentowawszy poglądy Karola Bartha, katolicki teolog zbiera nasuwające się w toku analizowania materiału wątki kwestyjne i przedkłada na koniec części I jako rozdział zatytułowany "Otwarte pytania".\nCzęść druga Rechtfertigung to "Próba katolickiej odpowiedzi". Najpierw Kung okresla podstawy nauki o usprawiedliwieniu w swoim Kościele, charakteryzując m.in. istotę rozwoju oficjalnej doktryny, rozumienia dogmatu, relacji między Pismem a Tradycją, miejsce i zasadnicze wątki chrystologii w katolicyzmie, by przejść do naświetlenia katolickiego rozumienia poszczególnych loci nauki o iustificatio. W rozdziałach poświęconych wybranym wątkom doktryny usprawiedliwienia Kung dokonuje właściwego uzasadnienia szczegółowych tez stawianych względem nauki Karola Bartha. Wywód jest bardzo erudycyjny, wszechstronnie udokumentowany, wielka w nim obfitość przywołań tekstów biblijnych, patrystycznych oraz zaczerpniętych z późniejszych źródeł reprezentujących tradycję katolicką.\nNeoreformowana teologia Karola Bartha\nOdnosząc się do koncepcji usprawiedliwienia wypracowanej przez Bartha, Kung nie tylko trafił na nietuzinkowego twórcę, ale i na nietypowego jak na ugruntowaną tradycję reformowaną teologa . Bazylejczyk co prawda wyraził w swojej twórczości charakterystyczny wertykalizm teologii kalwińskiej, przyjął jej "odgórne" (von oben) nastawienie, podzielał skupienie wielu swoich konfesyjnych konfratrów na artykule o predestynacji Bożej, jednak w szeregu istotnych punktów doktryny wprowadził zaskakująco odmienne widzenie rzeczy. Choć w zasadniczej emfazie (Gott ist im Himmel und du auf Erden)  podobny był do Kalwina i zbliżonych reformatorów, to jednak ilość radykalnych modyfikacji spuścizny ewangelicko-reformowanej zasadnie spowodowała przypisanie jego teologii miana "neoortodoksyjnej". Choć zasadniczy polor wielu jego wypowiedzi sprawiał wrażenie nawiązywania do teologii reformacyjnej, to ich substancja zaskakiwała, daleką nieraz od staroprotestanckich odpowiedników, nowością . Najsłynniejszym przykładem rewolucyjnej reinterpretacji staroreformowanego dogmatu jest barthiańska koncepcja praedestinatio gemina, podwójnej predestynacji. W miejsce znanej tezy, iż Bóg przed założeniem świata na mocy swojego arbitralnego dekretu część ludzkości przeznaczył ku wiecznemu zbawieniu, pozostałą część zaś ku wiecznemu potępieniu Karol Barth powiada: Bóg pragnie stracić, by człowiek mógł zyskać (...) w wyborze Jezusa Chrystusa, co jest odwieczną wolą Bożą. Bóg przeznaczył człowiekowi pierwsze: wybranie, zbawienie i życie, lecz sobie drugie: odrzucenie, potępienie i śmierć . Łaskawy wybór Boży wszechogarnia tedy całą ludzkość: Każdy z nas "ma udział w łasce Tego, który wybiera, udział w jego stworzoności (co już jest łaską) i udział w Jego Synostwie (co jest szczególną łaską) . Wybór nie ma więc w sobie nic z partykularyzmu. Przeciwnie: jest powszechny, uniwersalny. To rozumienie Barth określał jako intensywny uniwersalizm, czy jak chce Karol Karski mamy tu do czynienia ze skrajnym uniwersalizmem . Istnieje generalna zgoda co do tego, iż doktryna barthiańska co najmniej ociera się o apokatastazę, jeśli jej nie zakłada wprost . Choć sam Bazylejczyk bezpośrednio nie potwierdził swej zgody powszechne pojednanie (apokatastasis panton) to utrzymywał jednak konsekwentnie, iż: Nie ma teologicznego uzasadnienia dla ustanowienia po naszej stronie jakichkolwiek granic przyjazności Boga względem ludzkości, jaką okazał w Jezusie Chrystusie . Soteriologia barthiańska zrywa więc z indywidualistycznie ukierunkowaną nauką o zbawieniu przedłożoną przez reformatorów. Podejście to jednak cechowało ogół zapatrywań Bartha i, jak trafnie stwierdza angielski badacz szwajcarskiego teologa, konsekwentnie występował on przeciw indywidualizacji, subiektywizacji i prywatyzacji w teologii . Co więcej, odmienność sposobu teologizowania przez wielkiego Bazylejczyka w zastawieniu z myślą reformacyjną i ortodoksyjną miała, zdaniem niektórych krytyków, być jeszcze bardziej zasadnicza. Ich zdaniem Barth, którego intelektualnym programem było zerwanie ze spuścizną teologii liberalnej (neoprotestanckiej) , w istocie kontynuował jej dziedzictwo, i co za tym idzie pozostawał w istotnej opozycji względem teologii staroprotestanckiej . Zarzuca mu się, iż postrzegał on "sprawę" między Bogiem a człowiekiem nade wszystko w kategoriach problemu poznawczego, podporządkowując zbawienie objawieniu, rugując soteriologię na drugi plan po de revelatio . Oczywiście, nie może to pozostawać bez silnego skutku dla barthiańskiej wizji usprawiedliwienia .\nTeologia usprawiedliwienia jednym z aspektów barthiańskiej nauki o pojednaniu przez Chrystusa\nInnym poczesnym charakterystycznym rysem teologii Karola Bartha, acz pozostającym w ogólnej zgodzie z teologią reformatorów , jest jego "chrystologiczna koncentracja" (Hans Urs von Balthasar) . Każdy locus teologii chrześcijańskiej musi jego zdaniem wyrastać z prawdy o Chrystusie i zmierzać ku niej. Nasycenie każdego traktatu barthiańskiej doktryny ustawicznym odniesieniem do Chrystusa, usilne skupienie wizji teologicznej na Synu Odwiecznym przesądza chrystomonizm (Paul Althaus) teologii Bazylejczyka , chyba jednak niewystarczająco równoważony trynitarnymi nawiązaniami. Wyraża się on m.in. w tym, iż tezy z zakresu poszczególnych tematów dogmatycznych są stanowczo "uchrystologizowane", stają się częścią wywodu chrystologicznego: dzieje się tak np. z barthiańskim traktatem z zakresu teologii właściwej, eklezjologii czy wreszcie soteriologii. Zbawienie jest konsekwentnie, od początku do końca, czynem Chrystusowym, jakby nawet wykluczającym inne współsprawstwo, w tym współsprawstwo ze strony innych osób Trójcy.\nGłówny wywód soteriologiczny Barth ujmuje w tomie IV Dogmatyki kościelnej i przedstawia go jako naukę o pojednaniu przez Chrystusa. Tam też znajdziemy wątek poświęcony szczególnie istotnej w protestantyzmie doktrynie usprawiedliwienia z łaski przez wiarę. Ze względu na zwyczajową wagę tej nauki w teologii ewangelickiej od razu ciśnie się na usta pytanie o jej rolę w systemie  konstruowanym przez twórcę teologii dialektycznej. Jak wiadomo, luteranizm nadał doktrynie o iustificatio rangę szczególną jako - jak chciał Luter - pierwszy i glówny artykuł , by w końcu w konfesyjnym luteranizmie być szeroko uznanym (za Valentinem Loscherem)  za articulus stantis et cadentis ecclesiae - artykuł, od którego zależy być albo nie być Kościoła. Ewangelicyzm reformowany okazał wstrzemięźliwość wobec takiego dictum. Zaczął gdzie indziej poszukiwać "centrum" swojej teologii . I choć nie ma zgody co do tego, jak należałoby go określić, nie jest nim jednak articulus iustificationis. Barth solidnie tkwi w łonie tej tradycji i dobitnie, zgodnie ze swą chrystologiczną emfazą oświadcza, iż Artykułem stantis et cadentis ecclesiae nie jest nauka usprawiedliwienia jako taka, lecz jest nim jej podstawa i szczyt: wyznanie Jezusa Chrystusa, "w którym ukryte są wszystkie skarby mądrości i poznania" (Kol 2:3) . Relatywizację tę uzasadnia tak historycznie, jak i merytorycznie. Naprzód popatrzmy na argument historyczny: W Kościele Jezusa Chrystusa doktryna ta nie zawsze była samym Słowem Ewangelii; byłoby czymś zawężającym i niesłusznie ekskluzywistycznym głosić i traktować ją w ten sposób . Mówiąc to jednocześnie Barth zastrzega, iż owszem bywały czasy, kiedy eksponowano ją w szczególny sposób - wówczas to stała na straży istoty orędzia Nowego Testamentu. Miało to miejsce wtedy, gdy zagrożony był "odgórnie" widziany traktat o łasce, zagrożony zwłaszcza chociażby przez judaizujących, przez pelagian, czy przez teologów oświeceniowych. Co za tym idzie, szwajcarski teolog ewangelicki zaznacza jej trwałą użyteczność, także i współcześnie: Kolejny taki moment może z powodzeniem przypadać na nasze czasy, kiedy w obliczu wyraźnie humanistycznego religianctwa, będącego naszą spuścizną od XIX stulecia, i w obliczu kościelnictwa, sakra mentalizmu, liturgizmu a nawet egzystencjalizmu!, mieliśmy wciąż dosyć szczęścia, i wciąż go mamy, znajdować w nauce o usprawiedliwieniu w pełni stosowną broń, której możemy użyć przeciwko wszystkim tego rodzaju rzeczom . Merytoryczny argument opiera się na chrystocentrycznym założeniu barthyzmu, które w każdej prawdzie wiary każe widzieć emanację podstawowej prawdy o Chrystusie, stąd nie wolno żadnej forować przed innymi. Nie ma takiej części dogmatyki, nie ma takiego locus, które możemy sobie lekceważyć. W każdym bowiem punkcie mamy do czynienia z jedną wielką Ewangelią . Ta opinia zadecydowała jednak o pewnego rodzaju ambiwalencji Bazylejezyka co do głównego ośrodka dogmatyki. Analizujący tę kwestię badacz stawia tezę, iż precyzyjniejsze byłoby stwierdzenie, iż jeśli teologia Bartha miała "centrum" na poziomie jej doktrynalnego wyrazu, to tym centrum była elipsa posiadająca dwa foci: wybór i chrystologię . W każdym razie wielki teolog jest pewien, nawiązując  do głośnego tekstu luteranina Ernsta Wolfa Die Rechtfertigungslehre als Mitte und Grenze reformatorischer Theologie , iż potrzebujemy raczej większej swobody niż ta, która jest dopuszczona, gdy będziemy się poruszać jedynie w ramach reformacyjnej doktryny usprawiedliwienia . Barth nie bagatelizuje bynajmniej jej wartości. Jest niezbędna w Kościele jako jeden z wielu istotnych elementów doktryny soteriologicznej, co więcej: Nigdy nie było i nigdy nie może być prawdziwego Kościoła chrześcijańskiego bez doktryny usprawiedliwienia. W tym sensie jest to rzeczywiście articulus stantis et cadentis ecclesiae . Nie jest to jednak jedyna rzecz naprawdę konieczna - unum necessarium , artykuł będący rector et iudex super omnia genera doctrinarum , na jakim zależało Lutrowi, ani Mitte und Grenze chrześcijańskiego nauczania, o co zabiegał Wolf . W tym pryzmacie Barth traktuje naukę o usprawiedliwieniu jak klasyczny kalwinista.\nUsprawiedliwienie grzesznego człowieka według bazylejskiego teologa jest w pełni "odgórnym" dziełem Boga wykonanym w Chrystusie. Stanowi ono integralną część Chrystusowego pojednania - tylko bowiem w Jezusie Chrystusie następuje spotkanie Boga z człowiekiem. On jest punktem kontaktowym Boga z grzesznikiem i odwrotnie: Anknupfungspunkt . Usprawiedliwienie jest aspektem, jednym z obszarów tej spowodowanej przez odwiecznego Syna Bożego nowości. Pojednawczy czyn Chrystusa wypływa z przedwiecznego zamysłu Boga, z Jego pradekretu , w którym ludzkości przeznaczył szczęśliwe obcowanie ze Sobą. Albowiem - jak Kung streszcza pogląd Bartha - Bóg nie jest Bogiem, który kręci się sam wokół siebie, który istnieje tylko dla siebie . Upadek człowieka nie zniweczył zamysłu trwania Boga i ludzkości w uszczęśliwiającej wspólnocie - Bóg jest bowiem spolegliwą stroną odwiecznego przymierza. Realizuje je, dokonując z człowiekiem pojednania, zapewniając mu w tym i usprawiedliwienie. Boży odwieczny dekret od początku byl dekretem sprawiedliwego i milosiernego Boga, Boga miłosiernego w swojej sprawiedliwości i sprawiedliwego w swoim miłosierdziu. Bóg był sprawiedliwy w tym, że pragnął poważnie potraktować zlo, osądzić je, wydać wyrok skazujący, odrzucić i potępić jego sprawcę, oddając go w ręce śmierci. Lecz Bóg był miłosierny w tym, że przygarnął sprawcę zła do swego lona, l zapragnąl, by odrzucenie i potępienie i śmierć przypadla Jemu samemu . W tym dekrecie sprawiedliwego i miłosiernego Boga zakorzenione jest usprawiedliwienie grzesznika w Chrystusie i przebaczenie grzechów . Usprawiedliwienie ma tedy odwieczną proweniencję, ugruntowane jest w odwiecznym łaskawym wyborze Bożym, stanowi realizację nieprzechodniego przymierza Boga z człowiekiem. Przynosi je jednak od początku do końca Chrystus. On woła wraz z czlowiekiem z głębi jego potrzeby, On pragnie nieść jego potrzebę jako swoją, On wziął ją na siebie . Jezus jest Deus pro nobis - Bogiem dla nas. Deus pro nobis oznacza, że Bóg w Jezusie Chrystusie zajął nasze miejsce, kiedy my stajemy się grzesznikami, kiedy my stajemy się Jego wrogami, kiedy my właśnie jako tacy stoimy wobec Jego oskarżenia i potępienia, i ściągamy na siebie nasze własne zniszczenie."  - W Jezusie Chrystusie Bóg w swojej suwerennej łasce przeznacza siebie grzesznej ludzkości i grzeszną ludzkość sobie. Bierze przeto na siebie odrzucenie ludzkości ze wszystkimi tego konsekwencjami i wybiera ludzkość do udzialu w swojej własnej chwale.  Jezus to Sędzia, który w tej [krzyżowej]  pasji zajmuje miejsce tych, którzy powinni być osądzeni i pozwala, by być osądzonym w ich miejsce.  - On wykonywal sąd - i to właśnie sądzący Sędzia został poddany sądowi, pozwolił by sam był osądzony! Ponieważ był On człowiekiem jak my, mógł być osądzony jak my! Ponieważ był Synem Bożym i sam był Bogiem, miał zdolność i moc zezwolić, by to wszystko Mu się przydarzyło. Ponieważ był On boskim Sędzią przyszedl pomiędzy nas; miał władzę uczynić właśnie to - samemu poddać się sądowi w nasze miejsce, sprawować Bożą łaskawą sprawiedliwość, ogłosić nas sprawiedliwymi w oparciu o to, co Jemu się przydarzyło, uwolnić nas od oskarżenia, potępienia i kary, uratować nas od nadchodzącej straty i zniszczenia! I ponieważ w swej boskiej wolności szedł drogą posluszeństwa, nie odmówił w tym samoudzieleniu się przyjęcia woli Ojca jako swojej woli. Czyniąc to dla nas, we wzięciu na siebie - "by dokonać wszelkiej sprawiedliwości" - skierowanego względem nas oskarżenia, naszego potępienia, naszej kary, w swym cierpieniu za nas i dla nas dokonało się nasze pojednanie z Bogiem. Cur Deus Homo?  Po to, by Bóg jako człowiek mógł dla nas - czyniących nieprawość - zrobić, dopełnić, osiągnąć to wszystko, by w ten sposób przyniesione zostało przez Niego pojednanie z Nim i nawrócenie do Niego.  Wyrok na Chrystusie, który miał się stać osądzonym Sędzią, wykonany został na krzyżu, gdzie Bóg - zamiast nam - zadał Mu, zadał sobie, śmierć, gdzie Bóg - zamiast nas - zniszczył Go, zniszczył siebie . Pierwszą fazą pojednania jest ów paradoksalny sąd Boga nad grzeszną ludzkością dokonany w ukrzyżowaniu Chrystusa. Werdykt tego sądu ogłoszony jednak został w pełnym mocy i chwały zmartwychwstaniu Pana, poprzez które żywy i promieniujący Jezus donośnie składa świadectwo o totalnym i nieodwracalnym zwycięstwie nad tym, co usidla człowieka i oddziela go od Boga. Pojednanie Chrystusowe - bo dokonane wyłącznie przez Chrystusa, który w zupełnej samotności przeszedł przez śmierć krzyżową i grób - przynosi nam wiele różnych darów, w tym i usprawiedliwienie, dane nam z łaski i dostępne dla nas przez samą wiarę.\nHansa Kunga próba wykazania zgodności nauki katolickiej i opinii Bartha w obszarze articulus iustificationis\nNa tle tak ogólnie zarysowanej soteriologicznej wizji Bartha, w tym także po naszkicowaniu relacji między nią a nauką o usprawiedliwieniu, przystępujemy do omówienia szczegółowych zagadnień z zakresu barthiańskiej teologii usprawiedliwienia, co czynić będziemy zestawiając je z tezami Hansa Kunga.\nUsprawiedliwienia obiektywne a usprawiedliwienie subiektywne\nJuż zaznaczyliśmy uniwersalistyczne tendencje teologii Bartha . Ogół soteriologicznych wypowiedzi Bazylejczyka wskazuje, iż Bóg w swoim zbawczym dziele zajmuje się wszystkimi bez wyjątku ludźmi, lecz nie tylko w sensie objęcia ich szansą na zbawienie, ale - co więcej - w sensie ostatecznego przesądzenia ich zbawczego losu. Jak wcześniej powiedziano, nasz teolog pozostawił niedopowiedzenie co do swojej pełnej identyfikacji z ideą apokatastazy, wszakże jednak wiele jego wypowiedzi wskazuje, iż omawiany sposób myślenia był mu bliski. Stwierdzenie to ma oczywiście swoją doniosłość dla rozumienia barthiańskiej koncepcji usprawiedliwienia. Ponieważ Chrystus jest pojednawcą dla wszystkich ludzi, usprawiedliwienie stanowiące aspekt pojednania również jest sprawą wszystkich ludzi . Usprawiedliwienie jest Bożym wyrokiem uniewinniającym wypowiedzianym w krzyżu i zmartwychwstaniu Chrystusa skierowanym do wszystkich ludzi, obejmującym ich wszystkich bez wyjątku . Bóg podjął przedwieczną decyzję o pozytywnym przeznaczeniu ludzkości, przesądził jej ostatecznie dobry los, elementem składającym się nań jest też usprawiedliwienie. Prowadzi to więc do tezy, iż wszyscy bez wyjątku ludzie są usprawiedliwieni. Nie ma ani jednego [człowieka], który by nie był w Nim [Chrystusie] usprawiedliwiony (...). Powtórzmy: nie ma ani jednego, który by nie był dosko- nale, zupetnie i ostatecznie usprawiedliwiony . Barth miał jednak świadomość, że to stwierdzenie wymaga uściślenia, chociażby ze względu na rozdźwięk między tradycyjnym ideałem usprawiedliwionego człowieka, a etyczną postawą większości ludzi. Uściślenie pojawiło się w ramach wywodu na temat inicjacji chrześcijańskiej, sposobu stania się chrześcijaninem. A więc, zdaniem Bazylejczyka, wszyscy ludzie są usprawiedliwieni, usprawiedliwieni "obiektywnie" na mocy czynu Chrystusa. Nie wszyscy to jednak - jak powiada Kung rekonstruujący pogląd Bartha - usłyszeli i zobaczyli, przyjęli i przyswoili . Ogół ludzkości dzieli się więc na usprawiedliwionych obiektywnie, którzy jeszcze swego nowego stanu nie poznali i usprawiedliwionych subiektywnie, którzy zostali poruszeni przez Ducha Świętego i obok usprawiedliwienia "obiektywnego" posiadają usprawiedliwienie "subiektywne". Ci ostatni to chrześcijanie, ludzie poruszeni przez Ducha Świętego, posiadający Ducha Świętego . Chrystusowy Duch Święty powoduje więc owe przejście usprawiedliwionych obiektywnie do stanu usprawiedliwienia subiektywnego. Owo przejście jest u Bartha tożsame ze staniem się chrześcijaninem .\nKung, chcący utrzymać więź z głównym nurtem tradycji katolickiej, już w tym punkcie natrafia na poważny problem z koncepcją Bartha. Powołując się na dane nowotestamentowe zdaje się reagować na śmiałą wizję Bazylejczyka używając argumentów, które prędzej od teologów katolickich zastosowałby tradycyjnie myślący teolog protestancki . Ten ostatni twierdziłby, iż o usprawiedliwieniu w sensie ścisłym mówić można w aspekcie subiektywnym, czyli wtedy, gdy następuje osobista apropriacja, przyswojenie Bożego daru przez wiarę. Tym tropem idzie Kung, uciekając od - uniwersalizujących i unikających "prywatyzacji" - wyobrażeń Bartha. Najzupełniej tak jak protestanci, co oczywiście nie jest obce i katolikom, cytuje in extenso Rz 3:21-26, akcentując słowa o dostępności daru przez wiarę. Wyraźnie daje do zrozumienia, iż dopiero na poziomie apropriacji  przez indywiduum mamy do czynienia z usprawiedliwieniem, co się zowie. Czytając teksty [biblijne - dop. TJZ] mówiące o usprawiedliwieniu w kontekście śmierci i zmartwychwstania Jezusa Chrystusa najwyraźniej widać, że wszystkie one zawsze odwołują się z naciskiem do wiary (np. Rz 5:21-25). Tylko ten, kto wierzy, jest usprawiedliwiony. Dlatego trzeba widzieć łącznie dokonany na krzyżu "obiektywny" akt usprawiedliwienia i jego "subiektywne" urzeczywistnienie. Gdy ogólne usprawiedliwienie dokonane na krzyżu zostanie oddzielone od aktu przyswojenia usprawiedliwienia przez indywidualnego człowieka, prowadzić to będzie tak czy inaczej do apokatastazy. Natomiast gdy osobiste usprawiedliwienie zostanie oddzielone od ogólnego aktu usprawiedliwienia na krzyżu, to doprowadzi to tak czy owak do predestynacjonizmu.  Kung nie chce jednak sprawiać wrażenia, że idea usprawiedliwienia obiektywnego, tak jak ją uniwersalistycznie rozumie Barth, jest na gruncie katolickim nie do przyjęcia. Wszak Kungowi zawsze bardzo zależy - co jeszcze nie raz zobaczymy - na akcentowaniu bliskości względem Bazylejczyka. Dlatego podejmuje próbę jej akomodacji w nawiązaniu do obiektywnej podstawy "subiektywnego" usprawiedliwienia, która to kategoria jest pojęciem najzupełniej konwencjonalnym w teologii ewangelickiej i katolickiej, oraz wskazuje na możliwość eklezjologicznego zastosowania awangardowej idei barthiańskiej (tworzy paralelę: tak jak obiektywne usprawiedliwienie obejmuje wszystkich ludzi, jest powszechne, uniwersalne, tak Kościół święty przynosi usprawiedliwienie wszystkim swoim członkom - jest ono powszechne, uniwersalne w Kościele) . Na koniec w ramach wysiłku mającego na celu wykazanie konwergencji myślenia teologa reformowanego i własnej tradycji Kung podnosi, iż w istocie usprawiedliwienie obiektywne u Bartha pokrywa się z katolickim rozumieniem pojęcia "odkupienie": Nie przyjęło się w dogmatyce katolickiej mówić o usprawiedliwieniu w odniesieniu do śmierci i zmartwychwstania Chrystusa. Bardziej niż słowa "usprawiedliwienie" (rozumie się przez nie głównie usprawiedliwienie "subiektywne ") używają pojęć "odkupienie" (Erlösung), "przebłaganie" (Suhne) itd. . Trudno jednak z wywodów Kunga nie wywieść wniosku, iż katolickie rozumienie "odkupienia" nie głosi bliskiej Barthowi tezy, iż wszyscy ludzie ostatecznie unikną odrzucenia. Mimo starań katolickiego teologa wyraźnie widać, że między Barthem a Kungiem pozostaje rozdźwięk w przedmiocie nowatorskiego, ponadsubiektywnego, zastosowania pojęcia "usprawiedliwienie". W istocie, abstrahując od wrażenia jakie wywołać mogą jego wywody, Kung pozostaje wierny tradycyjnemu katolickiemu i protestanckiemu rozumieniu usprawiedliwienia, wyłącznie jako zbawczej nowości w życiu wierzącej w Chrystusa jednostki.\nKondycja człowieka i jego rola w pozyskaniu usprawiedliwienia\n"Usprawiedliwienie subiektywne" to Kungowe określenie barthiańskiej koncepcji subiektywnego urzeczywistnienia usprawiedliwienia obiektywnego, będącego powszechnym uniewinniającym werdyktem wypowiedzianym w krzyżu i zmartwychwstaniu Chrystusa. W tym właśnie punkcie Barth zbliża się do klasycznego w protestantyzmie sposobu charakteryzowania usprawiedliwienia: dokonuje się ono w indywidualnym człowieku.\nSytuację człowieka wyjaśnia i rozjaśnia według Bartha wydarzenie Jezusa Chrystusa. Wybór, przeznaczenie i wcielenie Odwiecznego Syna pokazuje grozę upadku człowieka, zaś Boży sąd nad grzechem dokonany na krzyżu pozwala wyraziście dostrzec jego ciemne kontury . Tragedia grzechu pozostaje tak naprawdę nieuświadomiona do czasu przyjrzenia się krzyżowi, i temu, co grzech potrafi uczynić względem ukrzyżowanego Niewinnego. W ten sposób Jezus stał się "zwierciadłem grzeszników" , ale nie tradycyjnie pojmowanym jako wzór, norma cnót, ale przedmiot zasłużonego, niszczącego sądu, który nam się należy. W tym zwierciadle możemy zobaczyć samych siebie, potępionych, zniszczonych przez grzech, odrzuconych, jako zasługujących na tak brutalny wyrok, jaki został wymierzony naszemu boskiemu Zastępcy. Relacjonując poglądy Bartha Kung powiada, iż w ramach swego pojednawczego czynu "Chrystus związał się z grzesznikami i podjął się załatwienia ich spraw przed Bogiem". W tym ujawnia się prawda, że wszyscy ludzie są grzesznikami.  Nikt nie uniknął objęcia grzechem, każdy - bez wyjątku - jest nim skażony w takim samym stopniu. "To, że Jezus Chrystus zmarł dla pojednania każdego człowieka jako takiego (...) przesądza, iż zepsucie jest radykalne i całkowite" . Barth nie szczędzi słów opisujących nędzę grzesznika, tragedię jego sprzeciwu wobec Boga, przepaść zachodzącą między wielkim, świętym Panem a upadłym, skażonym człowiekiem. Jednakowoż w barthiańskim opisie kondycji człowieka daje się odczuć pewną ambiwalencję . Ewangelicki teolog nie chce stracić miary w ocenie grzeszności "korony" stworzenia Bożego. Przy szkicowaniu dramatu człowieka stara się dostrzec także jaśniejsze strony upadłej istoty ludzkiej: "Nie patrzymy wystarczająco wnikliwie jeśli myślimy i mówimy, że mamy tutaj tylko ciemność, tylko brak, tylko wstyd, tylko nieczystość, tylko smutek, pokusę, tylko klątwę i potępienie" . - "Możemy za Formułą zgody nazwać go [człowieka] truncus et lapis, by w ten sposób opisać całą jego niezdolność dopomożenia sobie i zbawienia siebie, lecz to nie oznacza, że rzeczywiście stał się on drewnem lub kamieniem, ani że nie jest on już dłużej człowiekiem" . Skalę upadku człowieka wyznacza skala zaangażowania Bożego, ściślej: zaangażowania Chrystusa w ratunek człowieka. "Człowiek nie upadł niżej niż punkt, do którego Bóg uniżył się dla niego w Jezusie Chrystusie. A przecież Bóg w Jezusie Chrystusie nie stał się ani diabelstwem [teuflisch] ani nicością [nichtig]" . W zepsutym grzeszniku "wszystkie cechy czyniące go go człowiekiem nadal trwają. Nie stał on się ani demonem, ani zwierzęciem ani rośliną. Nawet w swej mizerii nie jest on półczłowiekiem, lecz pełnym człowiekiem" . Wynika stąd, iż jego pochodzące z ręki Bożej człowieczeństwo jest walorem, który decyduje o jego niewygasającej wartości.\nWskazana ambiwalencja w ocenie człowieka, akademicki przykład barthiańskiej dialektyki objawieniowej , daje nadzieję Kungowi na zbliżenie Bartha do pozycji katolickich w tym względzie, bardziej optymistycznie niż tradycyjny protestantyzm oceniającej położenie człowieka. Teolog katolicki dostrzega co prawda, iż zdaniem Bazylejczyka człowiek jest "grzesznikiem do samego cna" ("bis in seinen Kern")  i jest "totalnie i radykalnie zdeprawowany" , jednak protest Karola Bartha wobec tez mówiących o całkowitym zepsuciu, dodają Kungowi ducha w jego dążeniach do wykazania barthiańsko-katolickiej bliskości w tej sprawie. Wysiłek katolickiego autora może się zwłaszcza zamanifestować w obszarze starej protestancko-katolickiej kontrowersji, która ostro konfrontuje antropologie obu nurtów wyznaniowych, w tym zwłaszcza w kwestii zdolności do współuczestnictwa w przyswojeniu zbawienia, względnie usprawiedliwienia. By pokazać komplementarną jego zdaniem dwoistość głosów Magisterium Kościoła w sprawie statusu człowieka, na początek Hans Kung wydobywa z zasobów tradycji szereg obfitych passusów antypelagiańskich, pochodzących z różnych epok. Przywołuje zwłaszcza liczne wypowiedzi II Synodu Orańskiego, Synodu Kartagiańskiego oraz indywidualnych teologów. Wskazują one, że człowiek po upadku nie jest w stanie o własnych siłach podnieść się ze stanu grzechu ku własnemu ratunkowi. Cytowany tam, a sumujący naukę katolicką w tej mierze, francuskojęzyczny teolog nazwiskiem Hefele powiada: "Kiedy w człowieku działają jedynie jego naturalne zdolności rezultatem jest przeciwieństwo moralności, a mianowicie grzech i fałsz" . Bajusz zaś (w prawowiernej części swych enuncjacji) twierdzi: "Wolna wola bez pomocy łaski Bożej nie pozwala na nic innego, jak tylko na czynienie grzechu" . Przykłady się mnożą - ostatecznie więc Kung rekapituluje, iż aczkolwiek katolicyzm tradycyjnie głosi, że grzeszność człowieka nie przekreśla jego zdolności do dokonywania wolnego wyboru, to jednak grzesznik w oparciu o naturalne swe siły nie jest w stanie zapewnić sobie usprawiedliwienia: "A więc grzesznik - niezależnie od swej zdolności dokonywania wyboru - nie jest w stanie na jakimkolwiek poziomie się samousprawiedliwić" . Przytacza słynne stwierdzenie Tridentinum, "Jeśli ktoś twierdzi, że człowiek może być usprawiedliwiony przed Bogiem przez swoje czyny dokonywane albo siłami natury ludzkiej, albo dzięki nauce Prawa, lecz bez łaski Bożej poprzez Jezusa Chrystusa - niech będzie wyłączony ze społeczności wiernych" . Kung nieodmiennie podkreślając, iż usprawiedliwienie jest z łaski (sola gratia), chce jednak zaznaczyć, iż nie może się utożsamić z "tragicznym" opisem stanu człowieka przyjętym przez reformatorów i ich sukcesorów. Raczej wytyka im słabość, nieadekwatność ich stanowiska, twierdząc przykładowo, iż tradycyjny protestancki pogląd na stan natury ludzkiej jest niekonsekwentny. Gdyby przyjąć reformatorski sposób charakteryzowania statusu człowieka w kategoriach "tragizmu", można by wytknąć - twierdzi teolog katolicki - iż pogląd klasycznych protestantów nie jest "wystarczająco tragiczny" . - "Gdyby byli w swoim myśleniu wystarczająco radykalni, musieliby przyznać nie tylko to, że grzesznik zasłużyłby być pozostawionym wyłącznie swoim zdolnościom, ale że zasłużył wręcz, by być usuniętym z ziemi.  Bóg zaś pozostawia człowieka na ziemi mimo jego grzeszności, co jest dowodem łaski i co zarazem zaprzecza, zdaniem autora Rechtfertigung, reformatorskiej tezie, iż grzesznik jest zupełnie pozbawiony łaski" . Choć Kung oczywiście na użytek polemiki przerysowuje sens opinii protestanckiej, poprzez taką eksplikację głównych akcentów sporu katolicko-ewangelickiego naprowadza czytelnika na kluczowe wątki w tym obszarze: kwestię wolnej woli i zasługujący - w procesie przyswojenia usprawiedliwienia - walor uczynków człowieka.\nBarth przynależąc do reformowanej tradycji teologicznej musiał się zmierzyć z dobrze ugruntowanym w tymże kręgu przekonaniu, iż w sprawie relacji z Bogiem człowiek pozbawiony jest wszelkiej możliwości wyboru. Jego los w tym względzie uzależniony jest od postanowienia Bożego i żadne człowiecze pragnienia i starania nie zmienią kursu życia przesądzonego w przedwiecznym dekrecie suwerennego Pana. Teolog bazylejski nie potrafi jednak zidentyfikować się z tego rodzaju spojrzeniem, a zwłaszcza z ostro postawionym twierdzeniem o całkowitym zniewoleniu woli człowieka. Problem tutaj ujawniony podejmuje się rozstrzygnąć w ramach swojej odważnej chrystologicznej wizji. Zawsze było błędem usilowanie ustalenia, zrozumienia tezy o woli niewolnej w inny niż chrystologiczny sposób. Nie może być ona dowiedziona ani podważona ani w drodze ustaleń empirycznych czy myślenia a priori. Jako korelat wyznania wolności, która została wywalczona dla nas i zapewniona nam przez człowieka imieniem Jezus, artykuł o woli czlowieka jest prawdą teologiczną - artykułem wiary. Jako taki nie ma on w ogóle nic wspólnego z walką między deterministami a indeterministami. Nie opowiadam się za determinizmem. I ponieważ tak właśnie ta rzecz się ma - a nie jest to jasne w De servo arbitrio Lutra - znajdujemy powód, by wystąpić przeciw temu slynnemu dzielu a także przeciw koncepcjom Zwingliego i Kalwina. (...) To nie jest tak, że człowiek nie może już posiadać własnej woli czy że nie może decydować, że jest pozbawiony arbitrium, że nie ma w ogóle woli. Gdyby tak bylo, nie byłby już więcej człowiekiem, byłby jedynie częścią mechanizmu poruszanego z zewnątrz.  Pragnąc zdystansować się od konwencjonalnego ujęcia zagadnienia de servo arbitrio, Barth buduje wizję "wolności chrześcijanina". Wola czynienia tego, co sprzeczne z wolą Bożą, choć przysługuje człowiekowi nie może być nazwana liberum arbitrium, jest to raczej servum arbitrium. Wolna wola polega na wyborze posłuszeństwa Bogu . "Ktokolwiek czyni grzech jest sługą grzechu" (J 8:34). W tym najkrótszym z biblijnych sformułowań zawiera się cała doktryna woli niewolnej. Non potest non peccare, oto co możemy powiedzieć o grzesznym, gnuśnym czlowieku. Jego grzech wyklucza jego wolność, tak jak jego wolność wyklucza jego grzech. \nPoglądy Bartha i Kunga  zdają się spotykać w kwestii wolnej woli: ten ostatni słusznie zauważa, iż stworzona przez teologa ewangelickiego koncepcja "wolności chrześcijanina" ma za zadanie ochronę przez zapatrywaniami deterministycznymi, przez co Bazylejczyk poddaje rewizji stanowisko Reformacji w tej sprawie . Mimo, że w ramach opinii reformatorów na temat apropriacji zbawienia postawa człowieka opisywana była w kategoriach zupełnej pasywności, co również odzwierciedlał ich pogląd na możliwości ludzkiej woli, Barth chce jednak pozostać wierny akcentom reformacyjnym w sprawie roli uczynków grzesznika w procesie jego usprawiedliwienia. Najwyraźniej zaznacza się to w wypowiedzi teologa ewangelickiego odnośnie trydenckiego dekretu o usprawiedliwieniu. Bazylejczyk docenia przemyślany charakter użytych w nim sformułowań, pozostając we frontalnym sprzeciwie wobec zawartych tam treści. Jak powiada Kung: tutaj znajduje się najostrzejsza polemika tomu IV/2 (Die Kirchliche Dogmatik; traktat o pojednaniu) względem nauki katolickiej . Według Bartha nauką domagającą się sprzeciwu jest rzymska doktryna o współpracy [der Mitwirkung] człowieka w uzyskaniu swojego usprawiedliwieniu.  W niniejszym obszarze teolog ewangelicki jest nieustępliwy, jeśli idzie o charakteryzowanie ludzkiej niemocy. Kung tak streszcza pogląd Bartha: Człowiek jest dłużnikiem, który nie jest w stanie się wypłacić. W swoich stosunkach ze swoim Stwórcą i Panem przymierza nie spełnił powinności, jaka została na niego nałożona, powinności wiary i posłuszeństwa. Wprowadza on chaos w rzeczywistość dobrego Bożego stworzenia. Krzyżuje Boży plan, sprzeciwia się Jego wołi, pomniejsza Jego chwałę, gdyż Bóg zbyt intymnie związał się z człowiekiem, by nie pozostać zranionym przez jego niepowodzenie. I człowiek jest odpowiedzialny i winny wszystkiemu temu i taki jest zatem jego dług. Człowiek jest dłużnikiem-bankrutem. Staje się to oczywiste poprzez fakt, iż Bóg po prostu mu wszystko daruje, czyniąc to bez przymusu, niepowierzchownie i autentycznie. Człowiek w pełni, zupełnie zależy od Bożej łaski. Zgrzeszył przeciwko tej łaskawości. Podpadł pod sąd Boży i sprawił że miłość Boża rozgorzała: sprawił że Boża faskawość przyjęła obcą formę, formę gniewu. Lecz ponieważ człowiek nie jest w stanie rozporządzać Bożą łaską, (...) pozostało mu tylko jedno stosowne zachowanie - modlitwa o przebaczenie! . Grzesznik-dłużnik może zatem według Bartha jedynie biernie przyjąć to, co z łaski daje mu Bóg. Inaczej, jego zdaniem, uczy rzymski katolicyzm. [Urząd Nauczycielski Kościoła Rzymskiego] mówi z jednej strony o assentire i cooperari nieodrodzonego człowieka [des unwiedergeborenen Menschen] w związku z niejasną gratia praeveniens, którą arbitralnie wymyślono i która nie może być określona z jakąkolwiek precyzją, lecz która skutkuje zdołnością człowieka do wiary i pokuty i zwrócenia się ku łasce. Z drugiej strony mówi on [Urząd] o dobrych uczynkach odrodzonego człowieka, który jest tylko małym grzesznikiem [ein bisschen Sunder] i popełnia tyłko małe grzechy, i który znajduje się w szczęśliwej sytuacji bycia zdolnym do zwiększenia łaski usprawiedliwienia we współpracy z nią, a nawet podniesienia stopnia swojej wiecznej szczęśliwości. Praktyczną konsekwencją tego wszystkiego jest to, że mizeria człowieka nie jest odczytywana jako poważne lub niebezpieczne zjawisko zarówno dla chrześcijan, jak i niechrześcijan. Wspólnoty wyrosłe z Reformacji nie mogły zjednoczyć się ponownie z Kościołem utrzymującym taką naukę i nie mogą one zaakceptować wezwania do ponownego zjednoczenia z nim także w dniu dzisiejszym . Barth staje więc po stronie zdecydowanego monergizmu, negującym zapewnienia strony katolickiej, jakoby jej stanowisko nie nosiło śladu pelagiańskiego czy semi-pelagiańskiego synergizmu. Hans Kung zarzuca Bazylejczykowi niezrozumienie dekretu trydenckiego. Jego zdaniem Kościół katolicki obstaje przy tezie, iż usprawiedliwienie wszystkich przez odkupienie w Chrystusie drogą Bożego orzeczenia jest bez reszty Bożym dziełem . Kung broni zatem przekonań strony katolickiej twierdząc, iż trydenckie cooperari nie suponuje jakiegokolwiek synergizmu, w ramach którego Bóg i człowiek ciągną tę samą linę. Nigdy nie sądzono jakoby usprawiedliwienie przychodziło częściowo od Boga i częściowo od człowieka.  - Wszystko przychodzi od Boga, nawet to, co czyni człowiek. (...) "Uzupełnianie" boskiego usprawiedliwienia jest poza kwestią, aby chwała Boża nie była pomniejszona. Bóg pragnie największej aktywności człowieka, lecz ta może wyrosnąć z całkowitej jego pasywności, z receptywności spowodowanej przez Boga. Węzłowe stwierdzenie brzmi, iż Bóg dokonuje wszystkiego. Ale nie oznacza to, że Bóg czyni wszystko sam."  Tego typu wypowiedzi katolickiego teologa znajdują odprawę u Bartha wykazującego stanowczo, iż usprawiedliwienie "subiektywne" jest zawsze usprawiedliwieniem bezbożnych, nieodrodzonych - iustificatio impii . Usprawiedliwienie przychodzi do człowieka, kiedy jest jeszcze martwym w przewinieniach grzesznikiem. W ujęciu katolickim usprawiedliwienie dokonuje się w człowieku współpracującym z otrzymaną uprzednio łaską. Barth natomiast zaznacza, że usprawiedliwienie jest pierwszym "krokiem", zanim jeszcze uczynek człowieka posiada jakikolwiek walor w oczach Dawcy usprawiedliwienia. Waloru takiego nie posiada nawet wiara przyjmującego usprawiedliwienie, nie powoduje ona usprawiedliwienia . Także ona - zgodnie ze stanowiskiem reformatorów - jest dla Bazylejczyka danym przez Pana darem . Jest pustą ręką, pustym kielichem, czystą otwartością na Jezusa Chrystusa i Jego sprawiedliwość . Nie tworzy ona niczego nowego, to nie ona rodzi nowe życie w nas, ona je jedynie przyjmuje . Patrząc od strony subiektywnej, wiara (pistis) to ufność Bogu i Jego doskonałemu, spolegliwemu dziełu, jest ona uniżeniem się, upokorzeniem, ustąpieniem dumnego człowieka wobec swej dumy . Wiara będąca kauzą instrumentalną wystarcza jako sposób przyswojenia owej cudownej nowości, którą jest usprawiedliwienie. Wyklucza zatem uczynki jako element zasługi , do usprawiedliwienia wystarcza sama, lecz obradza uczynkami zgodnie z zasadą sola fide et nunquam sola (sama wiara nigdy jednak nie jest sama). Barth kategorycznie dyskwalifikuje zasługujący charakter uczynków: Negatywne stanowisko Pawla i reformatorów powiada, iż jakiekolwiek ludzkie uczynki, nawet wymagane przez Zakon, których poważnie można od człowieka oczekiwać i uznawać za dobre, zarówno nie są ani nie przynoszą jego usprawiedliwienia. Jako uczynki rozwijające jego usprawiedliwienie nie są od niego wymagane ani nie są żadnymi dobrymi uczynkami.  Uczynki dokonane przez grzesznika przed cudowną przemianą człowieka nie mogą być dobre, nie przydadzą się przeto w procesie pojednania z Bogiem . Oto powód dla akcentowania sola fides. Drugim i poważniejszym powodem dla opowiedzeniem się za formułą "samą wiarą" jest bezwzględnie przestrzegana przez Bartha, aż po narażenie się na zarzut chrystomonizmu, zasada solus Christus. Tylko On usprawiedliwia a usprawiedliwiająca wiara jest wiarą w Niego . Sama myśl, jakoby człowiek mógł cokolwiek uczynić w sprawie swojego usprawiedliwienia graniczy, zdaniem bazylejskiego teologa, z bluźnierstwem przeciwko Chrystusowi. Jak to charakteryzuje Kung, zdaniem Bartha podczas, gdy Chrystus pomógł nam pozostając bez pomocy na krzyżu i w grobie, człowiek podejmuje próbę dopomożenia sobie samemu. \nSola fides oznacza dla kalwinisty Bartha także wykluczenie innych causae instrumentalis, w tym także sakramentów. Są one środkami łaski, ale nie można ich traktować, jak w tradycji rzymskokatolickiej i luterańskiej, jako niezawodnych nąrzędzi przekazu usprawiedliwienia. Szczególnie szeroko znane nietypowe jak na własne wyznanie spojrzenie Bazylejczyka na chrzest , bliskie pozycjom baptystycznym, nie dopuszcza traktowania sakramentów za kauzę instrumentalną usprawiedliwienia. Pozostaje nią tylko i wyłącznie sama wiara. Odnośnie barthiańskiego obstawania przy formule "samą wiarą", Kung podnosi, iż koncepcja ta nie jest nie do pogodzenia ze stanowiskiem katolickim, gdyby przyjąć, iż wiara ma charakter czyniący, owocujący, wyrażający się w działaniu. Jest gotów przyznać, iż wiara to w istocie ufność, która polega na Dawcy, ale Go i słucha przyjmując odpowiednią postawę. Taka wiara to wiara żywa (fides viva) . "Szybko" więc staną obok niej uczynki, potwierdzające jej wartość. A zatem, twierdzi katolicki teolog: grzesznik jest usprawiedliwiony przez samą wiarę, lecz nie przez wiarę, która stoi w opozycji do uczynków dokonanych w żywej wspólnocie woli z Chrystusem oraz nie przez wiarę pozbawioną miłości i wszystkich innych wartości.  Jak widać, wiara według Kunga jest wiarą uwarunkowaną, nie zwykłym zaufaniem beznadziejnie pogrążonego i zdesperowanego grzesznika, o której mówiła Reformacja. Kung niewątpliwie dystansuje się od silnie obecnego w jego tradycji kościelnej katechizmowego rozumienia wiary wyłącznie jako uznania prawdy objawionej. Przywołuje serię wypowiedzi teologów katolickich, próbujących rozszerzyć owe pojęcie na ufne oddanie się Zbawicielowi . Zastrzega wszak, iż nie jest to - w aspekcie usprawiedliwienia - wyłącznie zaufanie Osobie. Kolejnym uwarunkowaniem "samej wiary" są sakramenty Kościoła. Nie może ona istnieć bez nich, a zwłaszcza - w obszarze usprawiedliwienia - bez sakramentu chrztu: wiara i chrzest należą do siebie wzajemnie, i jedno nie powinno wykluczać drugiego: nie ma chrztu bez wiary (Kościół katolicki wymaga wiary nawet do chrztu niemowląt, chociaż oczywiście w innej formie niż w przypadku dorosłych). Również nie ma wiary bez odniesienia do chrztu (...). Wiara domaga się chrztu, a chrzest opiera się na wierze. Wiara chce stać się widoczna w Kościele przez widzialny znak. A zatem chrzest nie jest niczym innym niż wcieloną, widzialną wiarą. Jest to sacramentum fidei (Denzinger 799), znak wiary, który jednakowoż nie jest pusty, a raczej wypełniony realnością  Staje się jasne, iż między Barthem a Kungiem nie ma zgodności co do postrzegania sakramentu jako instrumentalnej kauzy usprawiedliwienia.\nNatura usprawiedliwiającej sprawiedliwości i charakter usprawiedliwienia\nSkoro według Karola Bartha człowiek jest bezsilny w sprawie swojego usprawiedliwienia, przeto może liczyć wyłącznie na pomoc z zewnątrz (Fremerlösung). Polegać może wyłącznie na "obcej" z tego powodu sprawiedliwości Chrystusa (aliena iustitia Christi; fremde Gerichtigkeit Christi) . "Iustitia aliena, ponieważ po pierwsze i w istocie jest to iustitia Christi i tylko jako taka jest ona nostra, mea iustitia."  Sprawiedliwość ta wydarzyła się w Jezusie Chrystusie, jest - jak chcą tradycyjne ujęcia - efektem czynnego i biernego posłuszeństwa Syna Bożego względem swego powołania, natomiast jej cel to ratunek człowieka . Jest nam ona oferowana, byśmy ostali się na sądzie Bożym. Zaznaczając zewnętrzny, obcy, "pozaludzki" charakter usprawiedliwiającej nas sprawiedliwości, mówi też o własnej sprawiedliwości człowieka. "Barth widzi zatem sprawiedliwość człowieka zasadniczo jako obcą sprawiedliwość - sprawiedliwość Chrystusa. I widzi usprawiedliwienie człowieka jako historię zaistniałą zasadniczo w Innym - w Jezusie Chrystusie. Niezrozumieniem Bartha byłoby jednak myślenie, że sprawiedliwość ta nie będzie zatem własną sprawiedliwością człowieka, że sprawiedliwość ta nie stanie się własną historią człowieka" . "Sprawiedliwość usprawiedliwionego jest zatem dla Bartha nie tylko obcą sprawiedliwością, lecz jednocześnie własną sprawiedliwością człowieka" . Podniesiona dwojakość usprawiedliwiającej sprawiedliwości w ujęciu Bazylejczyka nakazuje z wnikliwą uwagą zbadać samą istotę tego rozróżnienia, by poznać relację poglądu Karola Bartha do tradycyjnych ujęć protestanckich. A to właśnie obok wyakcentowania sola fides ekstrynsyczny (extrinsisch), zewnętrzny charakter usprawiedliwiającej sprawiedliwości uznać należy za czynnik przesądzający tradycyjnie protestancki rys danej doktryny z zakresu articulus iustificationis .\nJak już zaznaczyliśmy Barth jednoznacznie opowiada się za zewnętrznością usprawiedliwiającej sprawiedliwości, co stanowi gwarancję dla grzesznika, iż będąc usprawiedliwiony osiągnie pełną, doskonałą sprawiedliwość, opartą nie na jego słabych i obciążonych grzechem możliwościach, lecz na fundamencie Chrystusa. Powstaje więc pytanie, w jakim sensie może stać się ona wewnętrzna (intrinsisch)? Czy szwajcarski teolog ewangelicki staje tutaj po stronie poglądu rzymskokatolickiego, zgodnie z którym na skutek działania łaski, odpowiedzi wiary i postawy posłuszeństwa względem woli Bożej, człowiek nabywa własnej sprawiedliwości, gdzie rozróżnienie między sprawiedliwością Chrystusa a własną jest trudne do ustalenia? Wydaje się, że Bazylejczyk słusznie, jak wielu teologów protestanckich różnych epok, także luterańskich współautorów powołanej już tutaj Wspólnej deklaracji, próbuje wytłumaczyć spotykane niekiedy wyabstrahowanie deklaratywnego (forensycznego, sądowego) rozumienia usprawiedliwienia (uznanie za sprawiedliwego) z jego dogmatycznego i życiowego kontekstu . Czyniąc to poszukuje sposobu wykazania, iż zewnętrzny, nie do zbagatelizowania, charakter usprawiedliwienia musi mieć jakieś odniesienie wewnętrzne. Konieczne jest bowiem zareagowanie na tradycyjne zarzuty strony katolickiej, mówiącej chociażby ustami Karla Adama, iż usprawiedliwienie po protestancku rozumiane jako zewnętrzna przysłaniająca grzesznika sprawiedliwość jest niczym złoty, promieniujący światłem całun, nakładany na zwłoki . Zdaniem Bartha oczywiście usprawiedliwienia nie można tak odbierać - jego efekt sięga głębiej. Nie ma miejsca na jakiekolwiek obawy, że przy uznaniu człowieka za sprawiedliwego (Gerechtsprechung) mamy do czynienia jedynie z działaniem werbalnym (...), jak gdyby to, co się ogłasza nie było odnoszącą się do człowieka prawdą. Oczywiście mamy tu do czynienie z uznaniem za sprawiedliwego, lecz jest to uznanie człowieka, które spełnia się i jest efektywne w tym wydarzeniu, i odnosi się do rzeczywistości, ponieważ kreuje i co za tym idzie objawia rzeczywistość. Jest to uznanie za sprawiedliwego, które bez zastrzeżeń można nazwać uczynieniem sprawiedliwym (Gerechtmachung). Wiara chrześcijańska nie wierzy w wyrok, który jest nieskuteczny lub częściowo tylko skuteczny. Jako wiara w Jezusa Chrystusa wzbudzonego z martwych wierzy w wyrok w zupełności skuteczny, tak też człowiek nie jest jedynie nazwany sprawiedliwym przed Bogiem, lecz rzeczywiście jest nim przed Bogiem. Wierzy ona, że Bóg rozprawił się z człowiekiem nie częściowo lecz zupełnie, nie tylko negatywnie lecz pozytywnie, zastępując starego człowieka nowym i posłusznym człowiekiem. Wierzy ona, że Bóg nazywając Jezusa swoim Synem Umiłowanym, w którym ma upodobanie, nie ustanowił jedynie przejściowego, lecz ostateczny porządek jeśli idzie o stosunek między sobą a człowiekiem. Jak reasumuje autor Rechtfertigung: dla Bartha, kto jest jurydycznie uznany za sprawiedliwego (iuridische Gerechtsprechung) jest zarazem ontologicznie uczyniony sprawiedliwym (ontische Gerechtmachung). Powstaje więc wrażenie pełnej zgodności pozycji barthiańskich i rzymskokatolickich, tym bardziej, że Kung szeroko wywodzi na temat pełnego obywatelstwa w katolicyzmie jurydycznego usprawiedliwienia jako drugiej strony medalu w stosunku do usprawiedliwienia ontycznego . Zbadanie, co się kryje za poglądem barthiańskim jest szczególnie ważne dla zweryfikowania głównej tezy pracy katolickiego teologa, zakłada ona bowiem, że katolicyzm i Barth wierzą na temat usprawiedliwienia co do istoty tak samo, uznając jego deklaratoryjno-efektywny charakter, inaczej zresztą niż najbardziej ugruntowana tradycja protestancka w tym względzie.\nTreść barthiańskiego rozumienia ontycznej sprawiedliwości będzie można wyświetlić analizując jego interpretację luterskiej kategorii simul iustus et peccator. W tym kontekście szczególnie ważne dla nas będzie pytanie o to, ile grzechu pozostało jego zdaniem w usprawiedliwionym (także ontycznie) grzeszniku. Klasyczne ewangelickie stanowisko polega na przekonaniu, iż człowiek usprawiedliwiony pozostaje grzesznikiem, jego grzech - mimo wypowiedzianej mu walki - jakoś uwidacznia się w życiu i tak będzie do śmierci: z jednej strony jest całkowicie sprawiedliwy w oczach Bożych ze względu na Chrystusa (propter Christum), z drugiej - z racji swej natury - skłonny do grzechu i czasem, mimo procesu uświęcenia, weń popadający. A oto stanowisko Bartha: Nie ma człowieka usprawiedliwionego przez Boga, który nie musi uznać i wyznać, że wciąż jest niesprawiedliwy, że wciąż jest wobec Niego pysznym buntownikiem, który nie musi powtarzać, że Bóg ma zawsze sluszność w odniesieniu do niego, a zatem on jest zawsze nie w porządku względem Boga.  Wyrażane tutaj przez Bazylejczyka napięcie zachodzące w człowieku zarazem sprawiedliwym i smaganym przez grzech (Gerecht und Sunder zugleich) Kung rekapituluje w słowach - według Bartha usprawiedliwiony cały człowiek dotarł do celu i zarazem wciąż jest u początku.  Trzeba zatem przyznać, iż już same przytoczone passusy pozwalają uznać zasadniczą zgodność poglądów szwajcarskiego teologa protestanckiego z tezami Reformacji. Słowa o odnajdywaniu w sobie niesprawiedliwości, pychy (która tutaj ma głębsze niż potoczne znaczenie) są typowe dla ewangelickiego opisu kondycji usprawiedliwionego, acz wciąż grzesznego i wychodzącego z grzechu, wierzącego. Jest on zupełnie sprawiedliwy - to dzięki Chrystusowi, jest zarazem obciążony grzechem - to relikt skażenia. Co odróżnia w tym obszarze Bartha od typowych pozycji protestanckich to stosowanie pojęcia usprawiedliwienia na określanie Bożej nowości we wnętrzu (intrinsisch) chrześcijanina. Tradycyjnie stosuje się tu pojęcie odnowienia, odrodzenia jako odmiennego od usprawiedliwienia, zaś w kwestii postępu etycznego, rozszerzania panowania Chrystusa na poszczególne sfery jestestwa wierzącego człowieka, używa się pojęcia uświęcenia. Zdaje się, że pod naporem krytyki forensycznego rozumienia usprawiedliwienia, Barth chciał rehabilitować protestancki usus tej kategorii i rozszerzał jego zakres na obszary, w odniesieniu do których do tej pory ewangelicka nomenklatura dogmatyczna zwykle stosowała inne pojęcia. Faktem jest, iż Barth w niektórych wypowiedziach zdaje się odstępować od tradycyjnego języka protestanckich ujęć usprawiedliwienia. Używa pojęcia "usprawiedliwienie" na określenie zjawisk tradycyjnie lokowanych w ramach traktatu o uświęceniu. Należy jednak skonkludować, iż Barth nie popełnia jakiegoś wyraźnego odstępstwa od tradycyjnego rozumienia usprawiedliwiającej sprawiedliwości, jest ona czymś zewnętrznym inaugurująeym nową więź człowieka z Bogiem, oddziaływującym zarazem na jego wnętrze - nie powstaje wszak w usprawiedliwionym jakaś jego własna, wewnętrzna sprawiedliwość stanowiąca podstawę analitycznego sądu Bożego, w którym wykazane będą własne osiągnięcia człowieka, przesądzające jego życie wieczne. Przemiana następująca po początkowym (powstałym u zarania życia chrześcijańskiego) usprawiedliwieniu, choć chyba charakteryzowana jako ciągła aktualizacja usprawiedliwienia, a więc opisywana jako usprawiedliwienie efektywne, materialnie jest tożsame z protestancką kategorią odrodzenia i uświęcenia, względnie nakłada się na nie swoim zakresem znaczeniowym. Bazylejczyk uczy przy tyrn o już pozyskanym i nieodwołalnym usprawiedliwieniu, a nie o ciągnącym się procesie, którego efekt okaże się dopiero w przyszłości. Omawiane rozszerzenie pojęcia usprawiedliwienie może - w zestawieniu z poglądem katolickim - jednak wprowadzać odbiorcę w błąd, tym bardziej, że niezależnie od tego na innym miejscu Barth używa pojęcia uświęcenie.\nJako teolog nawiązujący do Kalwina Barth nie musiał się obawiać pewnej swobody w operowaniu wymienionymi kategoriami soteriologicznymi tudzież w nadawaniu im szerszych niż zwykle zakresów znaczeniowych. Wszak w tradycji reformowanej źródłem wszystkich Bożych zjawisk w życiu wierzącego jest unia z Chrystusem (unio cum Christo) . Z niej wypływa usprawiedliwienie, uświęcenie, odnowienie, odrodzenie, nawrócenie etc. Stanowią one integralną część jednego, acz bogatego i wieloaspektowego, wydarzenia zbawczego będącego owocem osobowego spotkania z Jezusem. Bazylejczyk opowiada się za tego rodzaju personalizmem, za personalną łaską i dystansuje się od rzeczowego postrzegania łaski . Wyliczone wielkości soteriologiczne są jedynie opisem, często wycinkowym, aspektowym, osobowej więzi dwóch partnerów: Syna Bożego i pojednanego człowieka - należy je dla celów dogmatycznych rozróżniać, lecz nie rozdzielać. A zatem usprawiedliwienie nie dzieje się nigdy samo - niezależnie od innych objawów osobowego oddziaływania Bożego. Być może stąd właśnie brał się spokój Bartha, gdy zapewne pod ciśnieniem krytyki iustificatio forensis naruszał przyjętą w podstawowym nurcie protestantyzmu delimitację usprawiedliwienia i uświęcenia, delimitację - zaznaczmy - niezbędną, bo stojącą na straży najważniejszego odkrycia Reformacji. Odkryciem tym jest orędzie o pojednaniu z Bogiem przesądzonym już tutaj i teraz, pewnym na wieki, danym darmo przez Boga i przyjętym bez jakiegokolwiek (bo i tak byłby skazany na fiasko) wysiłku z naszej strony .\nKonfesyjny protestantyzm przyjął rozróżnienie na usprawiedliwienie i uświęcenie, by podkreślić, iż zbawcze nawiązanie więzi człowieka z Bogiem nie jest w najmniejszym stopniu ani zasługą ani osiągnięciem grzesznika. Jest ono darmowym, pasywnie przyswojonym darem, bez udziału ludzkich uczynków. Tę rzeczywistość kreśli doktryna usprawiedliwienia. Doktryna uświęcenia zaś powiada, iż na bazie owego wydarzenia inicjującego, jakim jest usprawiedliwienie, człowiek kierowany łaską Bożą, powodowany Duchem Świętym poprzez konkretne działania "poprawia" swój byt etyczny, uświęca się, praktycznie upodabnia się do wzorca etycznego, który znajduje w Jezusie, w Prawie Chrystusowym. Barth podejmuje ten wątek własnej tradycji teologicznej i potwierdza wagę rozróżnienia na usprawiedliwienie i uświęcenie, zaznaczając wszak, że oba wypływają z jednego źródła i są w istocie aspektami jednego zbawczego działania Bożego przez Chrystusa: Kiedy zaczynamy przyglądać się uświęceniu, mówimy nie o drugim, obok usprawiedliwienia, działaniu Boga zachodzącym bądź to jednocześnie z usprawiedliwieniem, bądź uprzedzającym go w czasie, bądź po nim w czasie następującym. Działanie Boga w ramach dzieła pojednania świata ze sobą w Jezusie Chrystusie jest jednolite, unitarne (ein Einziges). Rozgrywa się ono w różnych "momentach", przynosząc różne skutki: powoduje ono zarówno usprawiedliwienie, jak i uświęcenie człowieka, bowiem jest ono samo w sobie zarówno zniżeniem się Boga i wywyższeniem człowieka w Jezusie Chrystusie. Ale dokonuje ono obydwu zarazem: jedno jest dokonane w pełni i jednocześnie z drugim. Różne "momenty" wiążą się z różnymi aspektami tego zjawiska. Nie możemy ich objąć jednym spojrzeniem ezy ująć je w jednym słowie, ale powołując się na jeden historyczny byt Jezusa Chrystusa jako prawdziwego Syna Bożego i prawdziwego Syna Człowieczego, możemy postrzegać je jedynie jako ruch z góry na dół lub ruch z dotu ku górze, jako usprawiedliwienie lub uświęcenie. Bez względu jednak na to, czy patrzymy na nie z jednego punktu widzenia czy z innego, nasze poznanie może i musi być poznaniem jednego całościowego pojednawczego działania Boga, działania jednego, niepodzielnego Jezusa Chrystusa i Jego jednej łaski.  Choć tekst ten może sugerować tezę, iż usprawiedliwienie i uświęcenie są różnymi sposobami opisu tej samej rzeczywistości , to na tle innych wypowiedzi Bartha, przy bliższej ich analizie należy stwierdzić, iż tak nie jest. Jak konstatuje Kung: bazylejski teolog ewangelicki sprzeciwiał się redukowaniu boskiego usprawiedliwienia do rzędu ludzkiego uświęcenia.  Natomiast rzecz, o którą tutaj autor Die Kirchliche Dogmatik zabiega, to twierdzenie o unitarnym pojednawczym działaniu Chrystusa, w którym usprawiedliwienia nie można wyabstrahować od innych aspektów tej doświadczanej przez wierzącego nowości, w tym od intrynsycznego, wewnętrznego odnowienia i uświęcenia. Usprawiedliwienie pozostaje dla niego uniewinniającym słowem, zwalniającym skazanego wyrokiem , który jednak kreuje coś więcej, którego nie wolno oddzielać od bogatej rzeczywistości tworzonej przez Tego, który je wypowiada. Dlatego Barth chce widzieć efektywne następstwo usprawiedliwienia, bynajmniej jednak nie w oparciu o czyn i zasługę człowieka. To dzięki wyłącznie Bożemu działaniu mamy tu do czynienia ze zwrotem, z ruchem, z przejściem od egzystencji martwego człowieka i człowieka bez Boga, do egzystencji człowieka żyjącego dla Boga . By unaocznić to wystarczy przywołać stanowcze słowa Bartha mówiące, że usprawiedliwienie jest przez wiarę, bez udziału uczynków: Lecz jeśli człowiek nie jest usprawiedliwiony przez uczynki świętego Zakonu Boga, lecz przez wiarę, to oczywiście jest usprawiedliwiony tylko przez wiarę, przez samą wiarę, sola fide.  Jak o opinii Bartha powiada Kung: usprawiedliwienie (...) przychodzi dzięki Chrystusowi jako werdykt Boga, i co za tym idzie [przyjmujący] oczekuje wszystkiego od Chrystusa i nic od siebie, wszystko od łaski i niczego od swoich myśli, słów i przesięwzięć . Zdaniem Bazylejczyka uczynki są oczywiście pożądane jako efekt uświęcenia, są owocem życia chrześcijanina, chwali je Bóg i są one czynione ku Jego chwale . Nie mają jednak wpływu na usprawiedliwienie, choć potwierdzają jego skuteczność. Dlatego Barth przeciwstawia się odrywaniu uświęcenia od usprawiedliwienia i vice versa. Powołuje się na Bonhoeffera i wytykaną przez Męczennika tanią łaskę, zakładającą, iż usprawiedliwiony nie ma żadnych zobowiązań etycznych. Lecz musimy powiedzieć, że ignorowanie wzajemnej relacji między nimi oboma [usprawiedliwieniem i uświęceniem] może tylko z miejsca prowadzić do fałszywych o nich opinii i związanych z tym błędów w praktyce: może prowadzić do idei Boga, który działa w izolacji i idei Jego "taniej łaski" (D. Bonhoeffer) i co za tym idzie do indolentnego kwietyzmu, gdzie porzuca się odniesienie usprawiedliwienia do uświęcenia. Może też prowadzić do wizji człowieka, który działa w izolacji i co za tym idzie do iluzorycznego aktywizmu, gdzie zapomina się o odniesieniu uświęcenia do usprawiedliwienia .\nW oparciu o dotychczasowe ustalenia możliwe staje się określenia charakteru usprawiedliwienia w u