Archiwum Historii Mówionej - Edmund Kuklewski\nEdmund Kuklewski „Chudy”, „Prawdzic”\nUrodziłem się 7 maja 1929 roku, nazywam się Edmund Kuklewski, jestem żołnierzem „Szarych Szeregów” Armii Krajowej od 1942 roku, gdzie uczęszczając do tajnego gimnazjum imienia Wojciecha Górskiego wstąpiłem do 16. Warszawskiej Drużyny Harcerskiej imienia Zawiszy Czarnego. Drużynowym był słynny Michał Wojnicz-Sianożęcki, pseudonim „Michał”. Drużyna harcerska imienia [Stefana Czarnieckiego] z początku była w tak zwanych Hufcach Polskich, potem weszła w organizację „Szarych Szeregów” Armii Krajowej.\nProszę powiedzieć jak wspomina pan wybuch wojny, pan miał wtedy dziesięć lat?\nWychowałem się na terenie garnizonu legionowskiego, który był jednym z największych garnizonów w DOK w dowództwie okręgu korpusu warszawskiego, w skład którego wchodziły trzy znaczne jednostki techniczne: pierwszy dywizjon pociągów pancernych, drugi batalion mostów kolejowych i drugi batalion balonowy. Właśnie na terenie drugiego batalionu balonowego wychowywałem się od bardzo wczesnego dzieciństwa do nocy z 7 na 8 września [1939 roku, kiedy] garnizon był ewakuowany w kierunku Kowla. Tak się zaczęło moje wojowanie jako dziesięcioletniego chłopaka w 1939 roku, wojowanie w cudzysłowie. Ojciec mój był uczestnikiem dwóch wojen światowych, był Wielkopolaninem, walczył w pierwszej wojnie światowej pod zaborem pruskim, potem był powstańcem wielkopolskim, walczył w powstaniu wielkopolskim jako dowódca jednego z oddziałów w Lesznie Wielkopolskim. [1. Batalion powstańczy Obwodu Gostyń WLKP – Księstwa Poznańskiego].\nOd tego czasu był żołnierzem zawodowym, najpierw w 1. Batalionie Balonowym w Toruniu, później w 2. Batalionie Balonowym w Legionowie. Był uczestnikiem wojny polsko – bolszewickiej, a w 2. Batalionie Balonowym Legionowskim pełnił funkcję w stopniu chorążego szefa kancelarii batalionu. Tak że wychowywałem się w środowisku wojskowym przesiąkniętym patriotyzmem. Tam wstąpiłem do Związku Harcerstwa Polskiego do tak zwanych wilczków, czyli w tej chwili w nowej nomenklaturze harcerskiej, to są zuchy, tam nazywaliśmy się wilczkami. Mieliśmy odznaczenia – głowę wilka wytłoczoną z blaszki miedzianej. [Drużyna ZHP Garnizonu Legionowo imienia pułkownika Władysława Beliny-Prażmowskiego, drużynowy (jednocześnie hufcowy) harcmistrz Stanisław Godlewski]. 11 listopada 1938 roku zostałem harcerzem, złożyłem przysięgę w drużynie harcerskiej hufca legionowskiego w garnizonie właśnie wojskowym. Tam uczęszczałem do 21 czerwca 1939 roku do szkoły dla rodzin wojskowych, ukończyłem trzecią klasę, a czwartą już w czasie okupacji w szkole w Jabłonnie. Kończąc szóstą klasę zdałem egzamin do tajnego gimnazjum Wojciech Górskiego, prywatnego gimnazjum, które pod nazwą polskiej prywatnej szkoły powszechnej – bo tak się wówczas szkoły nazywały, nie podstawowe, a powszechne – na tajnych kompletach rozpocząłem naukę w pierwszej klasie gimnazjalnej. Właśnie tam, jak wspomniałem, wstąpiłem do harcerstwa do 16. Warszawskiej Drużyny Harcerskiej.\nWracając do lat dzieciństwa. Rzeczywiście powiedziałem pół żartem pół serio na początku, że zacząłem wojnę jako dziesięcioletni chłopak z 7 na 8 września 1939 roku, bo wtedy jako dziesięcioletni chłopak stałem się raptem dorosły. 1 września jak wybuchła wojna, to jako dziesięciolatek cieszyłem się, że jest wojna, że będzie się walczyło z wrogiem, że będzie się do niego strzelało, obojętne z procy, z łuku. Potem ewakuacja, potem bombardowanie pociągu, w którym jechaliśmy na wschód, potem podwodami w kierunku wschodnim, potem spotkanie z Armią Czerwoną najpierw, potem wracamy klucząc nocami z powrotem w kierunku Warszawy. Dopiero w Międzyrzecu Podlaskim po raz pierwszy zobaczyliśmy, to znaczy mama, dwoje mojego rodzeństwa starszego, siostra, brat i ja, Niemców. Wróciliśmy do Warszawy 13 października 1939 roku, tak że znów w cudzysłowie wojnę zacząłem jako dziesięciolatek.\nPo powrocie 13 października zatrzymaliśmy się u naszej ciotki na Pradze przy ulicy Wileńskiej 21, a potem pojechaliśmy tak zwaną ciuchcią do Jabłonny, ponieważ mama moja pochodziła z Jabłonny, gdzie mieszkała moja babcia, gdzie mieszkała rodzina mojej mamy. Zamieszkaliśmy w Jabłonnie. Babcia była właścicielką pewnej niewielkiej nieruchomości, w skład której wchodziła mała piekarnia. Cała rodzina się utrzymywała z piekarni i z małego gospodarstwa. Ponieważ jak powiedziałem, już w 1942 roku zacząłem uczęszczać na komplety tajnego nauczania, komplety kończyły się często tuż przed godziną policyjną, więc zamieszkiwałem u ciotki, u siostry mojej mamy przy ulicy Granicznej 17, róg placu Żelaznej Bramy, a do Jabłonny przyjeżdżałem właśnie słynną ciuchcią, która kursowała na trasie Warszawa, most, Otwock, Karczew w jedną stronę, a w drugą stronę Warszawa, most Kierbedzia, Jabłonna, Boże ile tą ciuchcią przejechało broni, ile przejechało oddziałów Armii Krajowej na szkolenia w lasach nadleśnictwa hrabiego Potockiego w Choszczówce, to już jest cała historia. Sam przewoziłem wiele razy meldunki, o tym powiem trochę później, ale wracając do pierwszego kontaktu z harcerstwem.\nKościołem parafialny gimnazjum Wojciecha Górskiego był kościół Świętego Krzyża. Gimnazjum i liceum Wojciecha Górskiego mieściło się przy ulicy Wojciecha Górskiego – to jest ślepa uliczka od ulicy Szpitalnej do Nowego Światu, przejście przez bramę Nowy Świat kiedyś 41, teraz jest inna numeracja. Myśmy zajmowali jako oficjalnie szkoła podstawowa część gospodarczą budynku, bo w części głównej budynku, kwaterowała jednostka niemiecka, ale wracam do kościoła parafialnego, kościoła Świętego Krzyża. Większość z nas była ministrantami, ale tam właśnie w kościele, w zakrystii, w [dolnym] kościele odbywały się zbiórki, między innymi odbywały się szkolenia. Kościół Świętego Krzyża spełniał ogromną rolę. Tam przeszedłem pierwsze szkolenie z zakresu małego sabotażu, ponieważ miałem już pewne doświadczenie, byłem harcerzem przed wojną, miałem już kilka sprawności harcerskich, więc od razu przystąpiłem do szkolenia, to znaczy szkolono mnie od razu z zakresu małego sabotażu.\nMały sabotaż to jest pojęcie ogólne. Co się liczyło w tym małym sabotażu? Malowanie znaków Polski walczącej w widocznych miejscach. [...] Co to znaczyło mały sabotaż. To były różnego rodzaju akcje. Bardzo znane akcje to miały dwa kryptonimy kryptonim „Gaz” i „Panama”, zacznę od kryptonimu „Gaz” – na czym to polegało. Klisza aparatu fotograficznego zawinięta w papier, podpalona i przydepnięta, tliła się i wydzielała ostry o bardzo nieprzyjemnym zapachu dym. Mieliśmy dwa takie obiekty, kino „Casino” przy ulicy Nowy Świat u zbiegu z Ordynacką i letni teatr, który się mieścił w Ogrodzie Saskim, ale wejście do teatru było od pasażu od strony ulicy Senatorskiej i ten teatrzyk wówczas nosił nazwę „Jar”. Mieliśmy znajomych bileterów czy znajome bileterki, które umożliwiały nam uchylenie drzwi po podpaleniu tego tak zwanego nieładnie, ale się nazywał śmierdziel, wrzucało się to na salę kinową i to było w tak zwanej akcji pod hasłem: „Tylko świnie siedzą w kinie”, znane hasło. Proszę sobie wyobrazić co się działo po wrzuceniu dwóch, trzech śmierdzieli, był tak niesamowity popłoch, wszyscy uczestniczy seansu filmowego, propagandowego nota bene, zrywali się, łamanie krzeseł, ucieczka, wykorzystaliśmy to do rozlepiania ulotek o treściach patriotycznych.\nBardziej poważna, może bardziej niebezpieczna, był akcja „Panama”. Od czego pochodziła nazwa kryptonimu? Od kapelusza męskiego letniego, który się właśnie nazywał „Panama”. Sekcja z drużyny harcerskiej pełniła dyżur przy Grobie Nieznanego Żołnierza, to znaczy przy resztkach Grobu Nieznanego Żołnierza na placu marszałka Piłsudskiego, wtedy ten plac nosił nazwę Adolf Hitler Platz. Wtedy harcerze z trójki podchodzili do przechodnia i prosili go o uchylenie kapelusza przed sanktuarium, Grób Nieznanego Żołnierza był traktowany jako sanktuarium i jest jako sanktuarium narodowe. Miałem wtedy bardzo może zabawną w tej chwili, można tak nazwać, zabawną, ale bardzo niebezpieczną sytuację, bo podszedłem w jednej z akcji do mężczyzny, który szedł w kapeluszu i prosiłem go szeptem o uchylenie kapelusza, a on mi odchylił klapę, nosili znaczki tajniacy, gestapowcy. Uchylił mi znaczek. W szkoleniu małego sabotażu szkolono nas między innymi i refleksu, więc krzyknąłem: „Jak pan śmie przechodzić przez plac, który nosi imię Adolfa Hitlera w kapeluszu”. Uciekałem Wierzbową, z Wierzbowej w króla Alberta i do Ogrodu Saskiego i uniknąłem nieprzyjemnej bardzo przykrej później w skutkach sytuacji, ale to były te koszty. To wszystko było w przedziale 1942−1944. Potem były akcje już poważniejsze z zakresu „WIS-u” [„Wywiad, Informacja, Sabotaż”].\nMuszę tu zatrzymać się chwilę nad strukturami „Szarych Szeregów”, były trzy przedziały wiekowe, trzy przedziały klasyfikujące przynależność do pewnych grup w harcerstwie „Zawiszacy” to była najmłodsza grupa w wieku dwanaście, piętnaście lat, w wieku piętnaście – osiemnaście to była grupa „BS-ów” czyli „Bojowe Szkoły” i od osiemnastu lat wzwyż to były „Grupy Szturmowe”, to były między innymi bataliony „Parasol”, „Wigry”, „Zośka”. Jak przechodziło się z przedziału „Zawiszaków” do przedziału „Bojowych Szkół”, zadania już wtedy były bardzo poważne z zakresu „WIS-u” – to był wywiad, informacja „Szarych Szeregów”. [Podlegał bezpośrednio Komendzie Głównej „Szarych Szeregów”].\nTam już brali udział doświadczeni, zaprawieni, że tak powiem, w bojach harcerze. Między innymi polegało to na akcjach takich – brałem udział w akcji odbijania, zawłaszczenia, zabrania, porwania samochodu, karetki przewożącej banknoty drukowane w emisyjnym banku, które obowiązywały w czasie okupacji, bank był właśnie przy ulicy Bielańskiej, przedwojenny Bank Narodowy. Na czym polegała ta akcja? To była bardzo żmudna, odpowiedzialna, wymagająca dużo cierpliwości ze strony doświadczonych harcerzy akcja. Mianowicie trójka pełniła dyżur kilkunastogodzinny przy filii banku, ponieważ mieszkałem przy ulicy Granicznej 17 róg placu Żelaznej Bramy, a po przeciwnej stronie była filia banku emisyjnego, więc nasza trójka pełniła dyżur i skrupulatnie notowała wszystkie wyjeżdżające samochody, miały specjalne oznakowania. Druga trójka pełniła dyżur przy ulicy Bielańskiej i również notowała wyjeżdżające i wjeżdżające karetki. Potem to wszystko było sprawdzane i rzeczywiście w ogromnej większości, notowane numery przez jedną trójkę przy placu Żelaznej Bramy, pokrywały się z numerami notowanymi przez drugą trójką w centrali banku przy ulicy Bielańskiej, taka między innymi akcja była u zbiegu Senatorskiej i Podwala, słynne odbicie karetki z pieniędzmi. Tutaj była podobna akcja, która jeszcze była związana z innym bardzo ważnym wydarzeniem, ale jestem związany przysięgą i o tym wydarzeniu jeszcze nie wolno mi mówić, za którą to akcję dostałem Krzyż Walecznych, mam przy sobie legitymację.\nJak wyglądały przygotowania do samego Powstania?\nTeraz chciałem zacząć o przygotowaniach do Powstania, 1943 rok szczególnie zrobiło się w Warszawie, jeżeli chodzi o działalność konspiracyjną. „Duszność” – to się tak nazywało. Warszawa, okazuje się, do walki zbrojnej, konspiracyjnej, już prawie się nie nadawała, po akcjach na Kutscherę pod Arsenałem. „Duszność” polegała na tym, że każda akcja, każde poczynanie, groziło natychmiast dekonspiracją, aresztowaniem i tragedią na Szucha. Dowód na to słynny Aleksander Zawadzki „Zośka” zginął w Sieczychach pod Warszawą. Zaczęliśmy wychodzić z chorągwi warszawskiej „Szarych Szeregów” – to był kryptonim „Wisła”. Można powiedzieć jak struktura wyglądała, króciutko. „Pasieka” to była komenda główna „Szarych Szeregów”, kryptonim „Pasieka”, poszczególne chorągwie nosiły kryptonimy „uli”, na przykład warszawska chorągiew „Szarych Szeregów”, bo to harcerstwo było, nosiła kryptonim „Wisła”, mazowiecka chorągiew „Puszcza”, radomska „Rady” i tak dalej. Robiło się duszno zaczęliśmy wychodzić poza Warszawę.\nMieszkałem raz na dwa tygodnie w Jabłonnie, a mój drużynowy wspomniany „Michał” Wojnicz-Sianożęcki był bardzo bliskim krewnym hrabiego Maurycego Potockiego, ostatniego właściciela Jabłonny, rotmistrza pierwszego pułku szwoleżerów, rotmistrza o pseudonimie „Pilawa”, bo to był Potockich herb – pilawa krzyż, trzy ćwierci krzyża, jeden pełny, znany herb, na Uniwersytecie Warszawskim na bramie jest herb Potockich, bo to był pałac Potockich, ale do czego zmierzam. Był spokrewniony z Potockim, a Potocki był szefem kwatermistrzostwa I Obwodu Śródmieście AK, był właścicielem restauracji, to jest bardzo ważna rzecz. Był nieoficjalnym właścicielem, faktycznym, ale oczywiście zakonspirowanym właścicielem restauracji przy ulicy Mazowieckiej. Przy ulicy Mazowieckiej, mieściła się w jego restauracji, ponieważ był szefem kwatermistrzostwa, już później w czasie Powstania, stołówka powstańcza, ale wrócę tuż przed Powstaniem. Potocki zasłużył się, jako jeden z niewielu arystokratów, bardzo w działalności konspiracyjnej.\nProszę sobie wyobrazić, że przed wojną był w Polskim Związku Strzeleckim w Bractwie Kurkowym pełnił bardzo poważną funkcję, a mianowicie organizował polowania na szczeblu najwyższym, to znaczy dygnitarzy włącznie z prezydentem Rzeczpospolitej Polskiej Ignacym Mościckim w Puszczy Białowieskiej. Spowinowacony był z moim drużynowym, drużynowy, przepraszam, że takie kółeczko zrobiłem, ale to jest ważne… Hrabia Potocki wyciągnął z Oświęcimia Jaracza i Schillera, dzięki temu że znał Goeringa, to jest historia, Goering mu ofiarował srebrną [tacę] z dedykacją: „Mojemu przyjacielowi Potockiemu, Herman Goering”. Był jeden z niewielu, gdzie jego majątek w Jabłonnie był nie sekwestrowany przez Niemców, dzięki znajomościom z Goeringiem. Dzięki znajomością z Goeringiem z upoważnienia Komendy Głównej Armii Krajowej, konkretnie „Bora” Komorowskiego, spotykał się na zapleczu restauracji właśnie z bosami z SS i z gestapo i ratował ludzkie życie będąc oficerem Armii Krajowej. Teraz do czego zmierzam.\nDowiedział się Wojnicz-Sianożęcki, mój drużynowy, że jeżdżę do Jabłonny, dawno nie miał kontaktu, a miał służbową sprawę do Potockiego, do swojego kuzyna, prosił mnie, że jak będę jechał do Jabłonny ciuchcią, że chce pojechać ze mną, bo musi się pilnie skontaktować ze swoim kuzynem. Pojechaliśmy razem, syn [kierowcy] Potockiego był harcerzem „Szarych Szeregów” już na terenie Jabłonny. Skontaktowałem tam Wojnicza-Sianożęckiego, zaowocowało to później tym, że jestem współorganizatorem drużyny harcerskiej „Szarych Szeregów” w Jabłonnie, […] która wchodziła w skład hufca legionowskiego, nosiła od 1943 roku imię podchorążych, którzy zginęli przy transporcie broni. Jak wyglądały przygotowania do Powstania, to był 1 Rejon VII Obwodu Armii Krajowej „Obroża” i 8 Rejon za Wisłą, po drugiej stronie Wisły „Obroża”, w skład którego wchodziła [Grupa] „Kampinos”, to było zaplecze. 2 sierpnia II Obwód cały odszedł z pułkownikiem Niedzielskim do Kampinosu, żoliborski obwód i wrócił następnego dnia [w komplecie. Ataki na Dworzec Gdański nastąpiły] później.\nKiedy to się działo z Potockim?\nTo się działo na przełomie 1943, 1944. Wtedy [zostałem] współorganizatorem drużyny harcerskiej w Jabłonnie, która wchodziła w skład hufca legionowskiego. Teraz tak, przygotowania, może od razu przejdę do czasów przed Powstaniem. 16 marca 1943 rozkazem dowódcy Armii Krajowej – to są rzeczy niesłychanie ważne – który brzmiał angażować „Szare Szeregi” w bezpośrednie działania bojowe Armii Krajowej. Pochodną tego był rozkaz, że 31 lipca 1944 roku w przeddzień Powstania „Szare Szeregi” przestały istnieć, „Szare Szeregi” już wcześniej tym rozkazem z 1944 roku z marca, zostały przydzielane poszczególne drużyny i hufce poszczególnym obwodom. Na przykład drużyna harcerska „Szarych Szeregów” w Jabłonnie była w 1 Rejonie VII Obwodu okręgu warszawskiego Armii Krajowej „Obroża”, bo dowództwo Okręgu VII Armii Krajowej „Obroża” mieściło się w Warszawie przy ulicy Hożej 51, tam pułkownik Krzyżak miał dowództwo VII Obwodu. To był obwód warszawski, najpierw był w województwo warszawskie, a później przeszedł pod Warszawę.\nTeraz do czego zmierzam, każda drużyna – to były jednostki harcerskie, ale wbudowane w Armię Krajową to nie były jednostki przypuśćmy pułk „Szarych Szeregów”, nie było takiej sytuacji, drużyny poszczególne, które tworzyły później bataliony… Na przykład ja byłem w 227 plutonie – za chwilę o tym opowiem – II Obwodu Żoliborz, Szczury Kanałowe tak zwane, to był krótki okres.\nWrócę do Powstania Warszawskiego, przed Powstaniem 28 lipca zostałem wezwany z Warszawy do Legionowa do komendy hufca, ponieważ tak jak powiedziałem, byłem współtwórcą, współorganizatorem drużyny i zastępowym w drużynie jabłonowskiej, także nauka w szkole w tajnym gimnazjum, Hufce Polskie, 16. WDH w Warszawie, z ich polecenia organizowanie drużyn podwarszawskich. Tak jak powiedziałem wszystkie szkolenia harcerskie czy to bloku „Bazylika” praskiego czy innych zgrupowań harcerskich i nie tylko Armii Krajowej, to były w lasach, Puszcza Kampinos miał swoje zgrupowanie, ale to było w lasach nadleśnictwa Potockiego, dlatego nadmieniłem o Potockim. To była Choszczówka słynna, wszystko na linii Warszawa − Chotomów, bo tam była granica Rzeszy, tam do tej pory są Uroczysko Bagno, gdzie były znane działania bojowe i tak dalej. To wszystko się przed samym Powstaniem przeniosło poza Warszawę. Główna baza broni, amunicji, poważna baza, była w [Grupie] „Kampinos”, Kampinos był bazą, błąd był, bo wywieziona została broń do Kampinosu ukryta przed Powstaniem, później trudno ją było przetransportować. Zaczynamy od przed Powstaniem.\nPrzed Powstaniem 28 lipca zostałem wezwany do komendy hufca do Legionowa, gdzie hufcowy podporucznik Armii Krajowej Ludwik Szmidt, pseudonim „Rabczyk” polecił mnie bardzo ważne zadanie. Do 1939 roku mieszkałem w Legionowie w garnizonie, znałem garnizon doskonale. Niemcy w popłochu od 28 lipca zaczęli uciekać, w Warszawie wszyscy byliśmy zaskoczeni co się dzieje, tłumy niemieckich żołnierzy w popłochu maszerowały przez Warszawę na zachód, wszystko uciekało. Myśleliśmy, że stąd ta cała historia z podjęciem decyzji o wybuchu Powstania czy nie, czy to tylko przejmie się administracyjnie, ale to już jest co innego. Niemcy w popłochu uciekli również z garnizonu legionowskiego, więc tak jak powiedziałem wezwał mnie komendant hufca i polecił rozpoznanie dwóch składów broni i amunicji zamaskowanych przez odstępujące jednostki z garnizonu, które nota bene za dwa dni wróciły. Znałem tren i z czterema harcerzami z mojego zastępu, byłem tam zastępowym również, spenetrowaliśmy teren i odkryliśmy jeden duży skład broni, bardzo ciekawie zamaskowany.\nTam były karabiny mauzer w metalowych skrzyniach zabezpieczone, oczywiście zabezpieczone specjalnym towotem, w drugich skrzyniach bardzo zmyślnie to było zrobione, bo to były garaże 1. Dywizjonu Pociągów Pancernych i w kanałach były ustawiane skrzynie i zakryte deskami, zalane lekką szlichtą cementu. Dostałem tylko wstępną, orientacyjną wiadomość, że to mogą być garaże, ale nikt nie wiedział jak się do tego dostać. W skrzyniach były nowiusieńkie karabiny mauzer, w drugich skrzyniach zamki, w trzecich skrzyniach granaty, w czwartych skrzyniach [amunicja].\n[W] boksach garażowych do tankietek 1. Dywizjonu Pociągów Pancernych były tak zwane małe czołgi wywiadowcze, teraz już nie ma tego, więc to były boksy, gdzie umieszczane były tak jak wozy bojowe w garażach, pojazdy czołgowe. Tam odkryliśmy jednak magazyn broni i osobiście z kolegą nieżyjącym Włodkiem Parzonką, też za pierwszym razem żeśmy po dwa karabiny mauzer przynieśli. W międzyczasie zameldowałem to hufcowemu, że jest rzeczywiście magazyn broni odkryty, wszystka broń przez plutony z 1 Rejonu „Obroży” na terenie Legionowa [została] zlikwidowana, to były bardzo duże zapasy broni, które zostały natychmiast umieszczone w skrytkach batalionowych kompanijnych, bo broń nie mogła być przechowywana w jednym miejscu w dużej ilości w razie wsypy, dlatego była rozmieszczana właśnie w ten sposób jak Niemcy, że przypuśćmy o magazynie broni 5. kompanii to wiedział tylko oficer czy podoficer broni, dowódca kompanii i szef kompanii, trzy osoby. Ktoś bzdury plecie, że u niego była broń, magazyn broni wielki, to są wszystkie przekłamania, tak nie było. [Na przykład był kompanijny magazyn broni, gdzie była zdeponowana nawet broń prywatna. Żołnierz idąc na akcję pobierał broń a po akcji zdawał magazynierowi rozliczając się nawet z wystrzelonej amunicji].\nJak pan pamięta sam wybuch Powstania?\nSam wybuch Powstania, godzina „W”. Powstanie zastało mnie w Legionowie. W Legionowie potocznie mówi się, że wybuchło również 1 sierpnia o godzinie siedemnastej Powstanie. W Legionowie w 1 Rejonie VII Obwodu okręgu warszawskiego Armii Krajowej wybuchł bój powstańczy, który trwał od 1 sierpnia do 5 sierpnia. 6 sierpnia w lasach pod Choszczówką został rozformowany… Ale za chwilę o tym dokładnie, muszę wrócić. Zaczął się bój, bo to za szumnie jest nazwane Powstanie w Legionowie, ale bój powstańczy, był zaliczony do Powstania Warszawskiego formalnie, ale to nie o to chodziło. 31 lipca dowódca Powstania pułkownik dyplomowany Antoni Chruściel wezwał do siebie na odprawę dowódców poszczególnych obwodów okręgu warszawskiego Armii Krajowej na odprawę. Dowódcy poszczególnych obwodów dowiedzieli się o godzinie „W”, dowódca 1 Rejonu, VII Obwodu major podpułkownik „Grosz” Roman Kłoczkowski, otrzymał rozkaz dosyć późno. Znaczy otrzymał wieczorem rozkaz o rozpoczęciu dnia następnego o godzinie siedemnastej, ale tylko i wyłącznie on otrzymał, nie mógł do poszczególnych batalionów i kompanii rozesłać tego rozkazu, bo było późno.\nInformacja była dostarczona z opóźnieniem. Rozkaz, że godzina „W” wybija o godzinie 17.00 w 1 Rejonie VII Obwodu okręgu warszawskiego Armii Krajowej z dowództwa od pułkownika Krzyżaka z Warszawy, otrzymał dowódca 1 Rejonu 31 lipca, a poszczególne oddziały następnego dnia o godzinie szesnastej czterdzieści pięć, więc to było późno. Co się stało? Następnego dnia, czyli już jak wybuchło Powstanie Warszawskie, została rozbita składnica meldunkowa 1 Rejonu Armii Krajowej „Obroża” przy ulicy Emilii Plater numer 10, czyli operacyjne meldunki nie mogły dotrzeć do poszczególnych ośmiu rejonów, w wianuszek naokoło Warszawy. To była tragedia, bo wszystkie operacyjne dokumenty zostały zniszczone i teraz co się stało. „Kalwin”, czyli pułkownik Krzyżak, dowódca VII Obwodu, musiał skorzystać z poczty harcerskiej, która została oficjalnie otwarta 6 sierpnia, ale meldunki już szły wcześniej 4 sierpnia. W każdym bądź razie meldunki operacyjne do poszczególnych obwodów warszawskich, podwarszawskich nie dotarły.\nBój powstańczy, wróćmy do konkretu, wybuchł o godzinie siedemnastej w Legionowie, zaatakowany został garnizon. Dwa dni przed tym Niemcy odeszli, ale tuż przed Powstaniem z powrotem wrócili, bo zatrzymana została ofensywa sowiecka pod Radzyminem i rozgorzała walka w Legionowie.\nPan uczestniczył w tej walce?\nTeraz zaczynam mówić o swoim udziale. Jestem w Legionowie z meldunkiem z dowództwa drugiego batalionu z Jabłonny i jestem świadkiem ataku czołgów z Dywizji „Hermann Göring”, której część stacjonowała w parku przypałacowym w Jabłonnie. Na dwa dni przed Powstaniem weszło kilka małych jednostek z całej Dywizji elitarnej SS „Hermann Göring” i z Dywizji „Wiking”, które miały za zadanie, które brały udział właśnie w zatrzymaniu ofensywny radzymińskiej, czyli szły z Jabłonny. Dlatego 2 batalion jabłonowski 1 Rejonu nie mógł wejść do boju powstańczego, bo czołgi i wozy pancerne z Jabłonny z parku pałacowego, ogromnego, gdzie były zamaskowane, to wszystko się stało niemalże w nocy z dnia na dzień, szły szosą Jabłonna, Zegrze, skręcały w szosę Jabłonna, Marki, Czarna Struga, Marki i do Radzymina. Zatrzymały między innymi ofensywę sowiecką w Radzyminie, tam stanęła ofensywa, która później miała reperkusje jeżeli chodzi o Powstanie nasze Warszawskie.\nJak zwykle giną najmłodsi, zginęło niepotrzebnie, bo byli okopani przy szosie z butelkami benzynowymi, harcerze mojego hufca, nie z mojej drużyny, z legionowskiej drużyny „Klejment”, „Zakrzewski”, „Kałamaja”, trzej harcerze. Byłem na pogrzebie ich, poszły serie z ciężkiego karabinu maszynowego z czołgu i zginęli na miejscu.\nWidziałem ten atak, nie wiedziałem, dopiero się następnego dnia dowiedziałem, kto tam był, widziałem co się działo, bo to były na piaszczystym terenie stanowiska typu prowizoryczny bunkier i ci młodzi szesnastolatkowie. Widziałem co się stało, widziałem, że była tragedia, bo strzaskali z ciężkiego karabinu maszynowego i widać było, że ludzie tam giną, bo przecież były krzyki. Obok była willa, budynek, w którym mieściła się restauracja „San Remo” i tam bardzo krótko był sztab 1 Rejonu i niosłem jakiś zaszyfrowany meldunek. Tam byłem dosłownie siedemdziesiąt metrów, pięćdziesiąt metrów od tego, może i tego nie było. Druga bolesna sprawa, to idąc kolejny raz do magazynu broni z kolegą Włodzimierzem Parzonką, któremu później mina urwała nogę i rękę. Trudno mi później było ustalić nazwisko po wojnie, leżał na przejeździe kolejowym [chłopak], jeszcze go zdejmowaliśmy. Ostrzelany był z pociągu pancernego, który stał na przejeździe kolejowym od szosy od skrzyżowania głównej szosy Jabłonna – Zegrze jakieś dwieście metrów i zaszachował przejazd szosą przez tory kolejowe. Młody chłopak, w naszym wieku, w panterce z przestrzeloną głową musiał dostać pociskiem „dum-dum” dlatego, że połowę czaszki miał rozerwaną, nazywał się Kazimierz Pikuta. Bój powstańczy trwał do 5 sierpnia, 6 został rozformowany.\nTeraz zacznę moją część żoliborską. Tak jak powiedziałem tuż przed godziną „W” została zniszczona przez policję niemiecką składnica meldunkowa dowództwa VII Obwodu okręgu warszawskiego Armii Krajowej „Obroża”, który miał swoją siedzibę przy ulicy Hożej 51, później dwie kompanie, które były w osłonie dowództwa VII Obwodu, weszły w skład Zgrupowania „Zaremba-Piorun”, tam były walki przy ulicy Poznańskiej 23 chyba.\nWracam teraz do mojej historii. Rozformowane zostały jednostki 1 Rejonu VII Obwodu „Obroża” przez dowódcę 1 Rejonu majora Kłoczkowskiego, którego znałem sprzed wojny, bo był w II batalionie balonowym, a mój ojciec, jak powiedziałem, był szefem batalionu, był w ścisłym kontakcie, bo był kwatermistrzem II batalionu. Widywałem go codziennie przed wojną jako dzieciak, ale to tak na marginesie. Więc rozformował, bo nie miał bój powstańczy sensu trwania dalej, garnizon z powrotem opanowali Niemcy, wrócili. Tutaj stoi część Dywizji „Hermann Göring”, tam stało kilkadziesiąt czołgów, ale jednak to były „Pantery” i „Tygrysy” – to były przecież najlepsze czołgi na początku wojny polsko – sowieckiej, później T-34 podobno lepsze, ale nie wiem. Rozformowane zostały oddziały walczące, to znaczy I batalion i III batalion. Ponieważ każda drużyna, tak jak powiedziałem, podlegała z reguły jakiemuś plutonowi, moja 720 plutonowi, więc nawiązaliśmy z powrotem, w związku z rozbiciem składnicy meldunkowej, [kontakt]. Nie miał dowódca obwodu kontaktu z poszczególnymi ośmioma regionami, tym wianuszkiem warszawskim, to jest „Obroża”, „Obroża” to polegała na tym, że wszystkie pułki, a było ich osiem, które wchodziły w skład dywizji… Obwód to była dywizja, obwód dzielił się na rejony, a rejony to były pułki, to był system trójkowy: pluton – trzy drużyny, kompania – trzy plutony, batalion – trzy kompanie, pułk – trzy bataliony i tak dalej. Dowództwo 1 Rejonu VII Obwodu straciło łączność ze wszystkimi rejonami wokół Warszawy, sparaliżowana była walka w akcji „Burza” naokoło miasta wspomagająca już Powstanie, które wybuchło.\nTeraz, co się dzieje? Przejęła harcerska poczta polowa rolę wszystkich łączników z meldunkami, musiał dowódca, pułkownik Krzyżak, nawiązać kontakt. Wykorzystali zorganizowane patrole poczty polowej, które z jednej strony z bloku „Bazylika”, w skład którego wchodził między innymi hufiec Pelcowizna, Bródno z Pragi, bo tam trwało Powstanie tylko trzy dni dla odmiany, po prawej stornie Wisły, ale hufce funkcjonowały, przeszły do lasów Choszczówka, ale funkcjonowały na swoim terenie. Teraz się zaczęła słynna akcja przepływania przez Wisłę, na lewą stronę Wisły, odbieranie meldunków z lewej strony Wisły, z dowództwa Powstania i przenoszenie i przepływanie z meldunkami na prawą stronę Wisły do jednostek VI Obwodu praskiego i VII Obwodu.\nTeraz myśmy byli w stałym kontakcie. Przede wszystkim myśmy nawiązali łączność, oni z nami nawiązali łączność, II Obwód żoliborski pułkownika Niedzielskiego, blok „Cytadela” „Szare Szeregi” nawiązał kontakt przez Kępę Kiełpińską, to jest miejscowość od Bielan, Buraków, Kępa Kiełpińska na wysokości Jabłonny. Teraz tak przejście, przepłynięcie przez Wisłę, to był w roku 1944 spacer, dlatego że tak niski był poziom wody, że nurtem starym kajakiem przedwojennym, który się nazywał „rybitwa” przepływaliśmy dwadzieścia pięć metrów nurtem, a resztę na piechotkę. Teraz tak, z 8 Rejonu, tam była drużyna harcerska po drugiej stronie Wisły, naprzeciwko Jabłonny, szło się spacerkiem. Odkryliśmy jedną rzecz, drogę do Żoliborza bez żadnych przeszkód tylko na wysokości CIF-u, dzisiejszego AWF-u, trochę tam ostrzelali, a tak to się dochodziło spacerkiem łęgami nadwiślańskimi bez żadnego oporu. Zameldowaliśmy się na Żoliborzu w dowództwie „Żaglowca”, Zgrupowania „Żaglowiec” II Obwodu żoliborskiego u „Żywiciela”.\nNie, to było około 14 sierpnia, 6 to było rozwiązywanie. Później kontakt zza Wisłą. Dlaczego byliśmy w stałym kontakcie? Bo już się organizowało przeprawę oddziałów z prawej strony z „Obroży” do Grupy „Kampinos”. Później przeszła dwustuosobowa grupa, potężnie uzbrojona, do Kampinosu. Tam dziewczęta odgrywały rolę największą, bo przeprowadzały łączniczki taką ilość wojska ze wsi Kiełpin do Kampinosu, to był kawałek drogi, one przeprowadzały całe oddziały bez straty jednego człowieka – takie dziewczyny były z „Szarych Szeregów”.\n14 sierpnia melduje się pan…\nMeldujemy się. Jeszcze wtedy nie złapaliśmy kontaktu z 227 plutonem „Szarych Szeregów”, „szczurów kanałowych”. Dlaczego z nimi złapaliśmy? Szczury kanałowe – oni przenosili meldunki ze Śródmieścia, bo dowództwo „Obroży” było w Śródmieściu, przenosili meldunki kanałami na Żoliborz, my z Żoliborza odbieraliśmy to i szło się z powrotem łęgami na piechotę do Kiełpina. To się mówi długo, trwało to krótko, proszę mi wierzyć, myśmy byli bardzo młodzi, dla nas to nie było problemu, przez Wisłę skok i meldunek do drugiego batalionu i z powrotem.\nTo trwało do , może  września. Byliśmy raz koło Zmartwychwstanek, tam baty dostałem, dostałem postrzał. Całe szczęście, że otrzewnej nie naruszyło, jestem inwalidą wojennym, dostałem po rękach, dostałem po nogach, ale to były takie dla nas rany wtedy nie rany, później dopiero zaczęło się. Raz byliśmy w Zgrupowaniu „Żyrafa”, raz w Zgrupowaniu „Żaglowiec”, bo 227 pluton „szczurów kanałowych” był podporządkowany Zgrupowaniu „Żyrafa”. Jeszcze komendantem obecnej chorągwi Stowarzyszenia „Szarych Szeregów” chorągwi stołecznej warszawskiej, jest jeden ze „szczurów kanałowych”. Pluton był chyba siedemdziesięciu ludzi, nie wszyscy w kanałach byli, ale około czterdziestu było, zginęło tam sporo.\nWrócę do tego, że raz byliśmy, to był okres w Powstaniu, że było strasznie dużo błąkania, szczególnie nas młodych złapali: „Skąd jesteś?”. Stąd i stąd. „Masz tutaj taką rzecz”. To była karteczka, przypuśćmy różowa. „Gdzie?”. „Na Dymińską”. „Pod który numer?”. „Nie ma numeru, naprzeciwko wjazdu do bramy do Cytadeli, jeżeli się dostaniesz, jeżeli tam szkopów nie ma”. To było krążenie z uciechą wielką, z tym, że coś się robi. Nie było możliwości żadnej dostania się do Śródmieścia do mojej macierzystej warszawskiej drużyny. To była ta akcja w ramach ula „Puszcza”, to znaczy chorągwi mazowieckiej, bo musieliśmy wyjść z Warszawy, bo powiedziałem duszno było i zorganizować, żeby to działało, a wracać do swojej macierzystej drużyny. Cały czas byłem żołnierzem szesnastki, mimo, że mówili – to były Hufce Polskie – [że] w ostatniej połowie września dopiero weszła w „Szare Szeregi”, nieprawa, wcześniej weszła, przecież którego sierpnia zginął Michał Sianożęcki. Hufce Polskie weszły w skład „Szarych Szeregów”, czyli w skład Armii Krajowej, bo nie mogło tak być, że drużyna harcerska każda działała „sobie a muzom”.\nDyscyplina, wrócę do tego, bo to też bardzo ważna informacja, dyscyplina szczególnie i konspiracja w harcerstwie podziemnym, czyli w „Szarych Szeregach”, czy to w Hufcach Polskich była niesłychana. Myśmy byli jeszcze nie za bardzo dorosłymi, ale już nie dziećmi. Nie wiedziałem jak się nazywa mój drużynowy, nie wiedziałem, bo nie mogłem wiedzieć. Na akcję szło nie więcej jak trzech harcerzy z mojej zastępu, bo znałem swój zastęp, to były tylko trojki, zastępy były bardzo małe ilościowo. Dlaczego była ścisła konspiracja, że nikt o nikim nie wiedział i w ogóle o strukturach, czy to „Szarych Szeregów”, nie mówiąc o Armii Krajowej, to wszystko się dowiedzieliśmy po wojnie, w opracowaniach. Ci co operują nazwiskami, ja teraz też operuję nazwiskami, ale to są sprawy powojenne, to są materiały, mikrofilmy na temat przypuśćmy „Szarych Szeregów”. Cała dokumentacja „Szarych Szeregów” przyszła po odwilży do kwatery głównej Związku Harcerstwa Polskiego przy ulicy Konopnickiej, do wydziału historycznego, do pani magister Głowińskiej.\nPrzypuśćmy jak przechodziła weryfikację [kobieta], członek harcerstwa, pod kryptonimem „Koniczyny”, bo harcerki nie były w „Szarych Szeregach, żeby być zweryfikowana solidnie… Nie tak jak weryfikowali za butelkę wódki jeden drugiego i już świadkiem był, tylko trzeba było mieć dokument z Komendy Głównej „Szarych Szeregów” wydział historyczny, że koleżanka Kowalska była członkiem drużyny harcerskiej takiej i takiej kryptonim, takiego i takiego hufca na podstawie dokumentów.\nJesteśmy w połowie września 1944 roku, co się z panem dzieje?\nJesteśmy w połowie września, jesteśmy jeszcze na Żoliborzu. W międzyczasie dostałem kontuzji jednej, drugiej. Widać było na Żoliborzu, że Powstanie Warszawskie zaczyna dobiegać końca, to była sprawa oczywista. Ponieważ myśmy byli najmłodszymi, to po kolejnym przeprowadzeniu małej grupy żołnierzy, czy kontuzjowanych, czy nie mających broni, ani przydziału służbowego, do 8 Rejonu do pułkownika Krzyczkowskiego, któremu podlegało [Grupa] „Kampinos” i tam właśnie Łomianki, Kępy Kiełpińskie, jeden, to chyba był hufcowy z hufca „Cytadela” powiedział: „Chłopcy idziecie ostatni raz z tymi kilkoma w rejon Kampinosu i nie wracajcie na Żoliborz, już nasza walka o Warszawę jest w zasadzie zakończona”.\nMimo, że Żoliborz padł 30 września ostatecznie, ale to już było widać. Byliśmy poobijani, pokaleczeni, bez broni, bo jeżeli się udało nawet szmajsera od poległego zabrać, to nie było do niego amunicji, to trzeba było go przekazać natychmiast któremuś z żołnierzy z jakiegoś zgrupowania, a zresztą harcerze nie mieli za zadanie bezpośredniej walki, to była tak czy inaczej służba, poza batalionami „Grup Szturmowych” takich jak „Zośka” czy „Parasol”, „Wigry”, to pozostałe jednostki „Szarych Szeregów” Armii Krajowej spełniały rolę pomocniczą, która była niemniej ważna, chociażby jak harcerska poczta polowa, „szczurki”, jak przenoszenie bardzo ważnych meldunków. Wielu zginęło przy tym. Potem już zaczęli Niemcy ryglować, tak że to był w zasadzie ostatni dzwonek bezpiecznego wyjścia z Warszawy.\nKtórego pan wyszedł?\nTo był [23, 24] września. Doszliśmy bez przeszkód pod wieś Kiełpin, tam gdzie mieliśmy ukryty połatany kajak, którym się przedostawaliśmy na drugą stronę i wróciliśmy do Jabłonny, do babci, gdzie mieszkała, tak jak powiedziałem, moja mama, moja siostra, brat wtedy już był w Kampinosie, siostra jako żołnierz WSK, to jeszcze w szpitalu legionowskim, jako sanitariuszka, bo tam byli postrzelani, ranni żołnierze oczywiście zakonspirowani. Mnie opatrywał doktor Witold Piotr wysiedlony z Poznania chirurg ortopeda. 4 października chyba Niemcy wysiedlili ludność z terenu Jabłonny przez most pontonowy na wysokości Rajszewa, tam do obozu przejściowego w Łomiankach. Stamtąd pędzili nas w kierunku Modlina, gdzie już były podstawione wagony do wywózki do Niemiec. Udało się nam mniej więcej na wysokości Kazunia z tej kolumny po raz kolejny, tak jak w 1939 roku na wschodzie, oderwać.\nZnaleźliśmy się w miejscowości Leszno koło Błonia i tam 18 stycznia 1945 roku wkroczyły oddziały polskie z sowieckimi, to znaczy przyszło to słynne oswobodzenie. Już 21 stycznia wracaliśmy do Warszawy. Tak sobie pomyślałem, popatrzyłem, że Armia Czerwona i oddziały I Armii Wojska Polskiego oswobodziły dwa cmentarze: cmentarz miasta i cmentarz tych co polegli, bo tak wyglądała Warszawa, wyglądała strasznie. Potem był udział w ekshumacji poległych, chowaniu ich na cmentarzu na Powązkach, potem był udział w ekshumacji w Palmirach. Tam pierwszy raz poznałem pana Bartoszewskiego, to znaczy dowiedziałem się, że to jest Bartoszewki.\nPotem były szykany, nieprzyjęcie na studia z wilczym biletem. Trzeba było innej drogi szukać we Wrocławiu, ale różnymi kombinacjami.\nCzyli jednak te dwie litery AK ciągnęły się za panem?\nCiągnęły się, bardzo długo się ciągnęły. Potem cały czas mieszkałem w Jabłonnie, trochę w Gdańsku, tam małą maturę robiłem, człowiek się musiał powłóczyć, żeby uzupełnić naukę. Proszę sobie wyobrazić, że w 1985 roku, udało mnie się, moim sposobem, byłem w „WIS-ie” przecież w czasie okupacji, nadać skwerowi w Jabłonnie nazwę skwer Armii Krajowej przy urzędzie gminy 1985 rok, jednej z ulic nadać imię „Szarych Szeregów”, a drugiej generała Leopolda Okulickiego. Pomagała mnie w tym pani naczelnik gminy, której mąż był szyfrantem w ambasadzie PRL w Waszyngtonie, to nie są żarty. [Jest taki] termin „haki”, „haki” bywają różne. Proszę sobie wyobrazić że byłem wezwany, gdzie byłem trzykrotnie czy czterokrotnie w latach 1945−1946, przy ulicy Sierakowskiego, tam się mieściła taka instytucja, która się nazywała Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, nawet mnie poczęstowano parę razy w pięty, ale tam chodziło o inną sprawę, o sprawę referendum „Trzy razy »Nie«”. W 1985 roku zostałem tam wezwany po tej sprawie, którą mi się udało przeprowadzić. Spojrzałem, przywitano mnie w 1985 roku tym samym językiem z 1945 roku, posługiwali się tą sama terminologią. Patrzę, jest znajoma teczka, podniszczona, odarta, w 1985 roku, jeszcze teczka, teraz się mówi o teczkach różnych. Szykany były, proszę mi wierzyć, dwie litery AK, gorszy termin za nami szedł krok w krok „zaplute karły reakcji”.\nW 1949 roku robię maturę, jeszcze w 1950 chodziłem nadal, bo to było państwowe liceum protetyki stomatologicznej, ale ogólnokształcącą maturę robiłem w 1949 roku. Składam dokumenty, jeszcze bratnia pomoc wtedy była, „bratniak” tak zwany, na Oczki i dwie koleżanki i dwóch nas kolegów, ja i kolega, czekamy godzinę, dwie, wychodzi student w wieku około sześćdziesięciu lat w czapce z naszymi dokumentami i wręcza nam to i wilcze bilety: „Nie składajcie nigdzie, gram z wami uczciwie, nie usiłujcie składać dokumentów na żadną uczelnię warszawską, bo się nie dostaniecie”. Mój ojciec zawodowy oficer czasów wojny, przedwojenny zawodowy wojskowy, koleżanki z 11. Pułku Ułanów, wachmistrz z Ciechanowa, tam kolegi z 7. Pułku Ułanów z Lublina i tak dalej. Nie dostawało się nakazów pracy, a mogło [się] kończyć nie wiadomo co, a jak [się] nie dostało prawa praktyki czy prawa wykonywania zawodu na terenie miasta Stołecznego Warszawy, to było [się] aut, było [się] wyrzuconym poza nawias. To nie jest skarga, to się przebrnęło dzięki profesorom przedwojennym, profesor Ujejski, profesor [Zeńczak], profesor Górski, że tutaj się zdawało kolokwia na AM po cichu, a we Wrocławiu się jeździło na sesje.\nW 1954 roku dyplom lekarza się dostało, ale co z tego kiedy nie mogłem być zatrudniony w mieście stołecznym Warszawie, bo ja nie miałem prawa studiować. Trzeba było uprawnienia protetyczne zrobić, ortodontyczne, że miało się prawo pracować w ustach pod potrzeby uzupełnienia ującego uzębienia.\nChciałabym jeszcze cofnąć się do czasów Powstania, proszę powiedzieć jak to było, że był pan kontuzjowany, jaka to była sytuacja?\nTo była sytuacja w pobliżu ulicy Dymińskiej, na ulicy Dymińskiej albo Zajączka, staliśmy, czterech chyba nas, przy bramie i czy to był granatnik, czy to był inny pocisk, raptem potworny huk. Jeden kolega, który pierwszy stał z prawej strony dostał po oczach, później go nawet brali po Powstaniu do Szwecji, mój kolega zresztą, on chodził do „zamojszczaka”. Oni mnie zasłaniali ci dwaj, dostałem lekko, ale strzelił mi odłamek w rękę i drugi odłamek w brzuch. Proszę sobie wyobrazić szczęście w nieszczęściu, że tak mi wszedł, że nie naruszył otrzewnej. Tam podejrzewali jednak, bo mnie to później nie goiło się dłuższy czas, ale na Dymińskiej był punkt opatrunkowy i po prostu chirurg mnie pęsetą, nie wiem oblewając, mieli trochę jodyny, po prostu wyszarpał odłamek, zaryzykował. Są dwie otrzewne: jest otrzewna i otrzewna trzewna, to są dwie osłony, bo tu to jest szeroki mięsień brzucha, ten był naruszony. Podwiązali naczynie. Z opatrunkami to była historia co było pod ręką.\nJeszcze miałem dwa razy [rany] po nogach, ale na całe szczęście nie było tak, żeby się wdało zakażenie, później się wdało zakażenia, ale jak już w Jabłonnie byłem. Temu koledze, który obok stał, to urwało nogę prawą, pierwszy dostał po twarzy, Adolf miał na imię, Włodek dostał, nogę mu urwało, a ja ponieważ stałem trzeci i ogień, odłamki, poszły na nich, ale to leciało nie wiadomo skąd i nie wiadomo kiedy. Dostałem, od tamtej pory, to był tak potworny huk, że mam chroniczne zapalenie nerwu trójdzielnego w głowie.\nOgłuszyło i w ogóle do tej pory mam kłopoty z prawym uchem, nerw trójdzielny mnie prześladuje, to jest pochodna, bo robią mi od czasu do czasu rezonans mózgu, ale nerw trójdzielny całe szczęście nie jest w mózgu, tylko jest w czaszce. To było tuż przed  czy  września, ale załóżmy  i powiedzieli: „Chłopaki nie macie tutaj…”. Tamtego zabrali, niewidomego też, ale tam była druga grupa, ze „szczurów” jeszcze parę zostało tam, ale też zdziesiątkowane wszystko. W zasadzie kontakt między Żoliborzem a Śródmieściem, to już był wyrywkowy, masę zginęło, podają w publikacjach, taka i taka liczba, ale też dokładnie nie podają. Motek Duchowski, z chorągwi warszawskiej, bardzo fajny kolega, to mówi, że to było zdziesiątkowane, mówi: „Jak została nas jedna dziesiąta, to było dobrze”. Też podostawali Krzyże Walecznych.\nDwa razy był pan ranny?\nRaz tylko byłem ranny w kilku miejscach, oni dawali „odpryskówki”, to było straszne.\nPamięta pan może reakcję ludności cywilnej na Powstańców?\nW tym okresie, o którym mówię, to jest wrzesień, to była ogólnie można nazwać rezygnacja, apatia. Jeszcze sierpień jak żeśmy na Żoliborzu urzędowali, że tak powiem, to wtedy zupełnie co innego. Żoliborz wtedy nie był tak zabudowany jak teraz, to było zupełnie co innego, było dużo wolnych przestrzeni. Ludzie mieli kontakt z Babicami, dawne Boernerowo, tam było dużo w ogródkach żywności i tak dalej, nie było żadnych kłopotów, dostarczali to Powstańcom i entuzjazm był nieustanny. Malkontentów zawsze się znajdzie dużo – „Po co wam to wszystko?”. Potem jak zaczęło Powstanie coraz bardziej krwawić… Rzeczywiście tyle młodych ludzi padło, Armia Krajowa była armią ochotnicza, młodą, przecież dziewięćdziesiąt procent to była młodzież, ochotnicy niezaprawieni w bojach, to była tragedia, to jest luźna uwaga.\nPrzecież jaka tragedia była, to dotyczy Powstania, atak na Dworzec Gdański. Ściągnęli „Dolinę”, żołnierzy „Doliny” z Puszczy Nalibockiej, to były oddziały partyzanckie, leśnie, które nie potrafiły się znaleźć w walkach ulicznych. Ginie trzystu pięćdziesięciu ludzi w pierwszym rzucie, w drugim rzucie major „Okoń” rzuca znów do nieudanego ataku, ginie następne około czterystu i potem niedobitki zostawiając broń na Żoliborzu, idą do Puszczy Kampinoskiej, też nie tą drogę, którą powinni. Widziałem, po ataku gdańskim 17 sierpnia morale załamały się trochę wśród i ludności i walczących, bo to było straszne, przecież tylu ludzi pada na przestrzeni tak krótkiego czasu, proszę sobie wyobrazić około pięciuset ludzi w przeciągu dwóch dób pada, a przecież zginęło dwieście tysięcy ludności cywilnej, a dwadzieścia pięć tysięcy Powstańców.\nSpotkał się pan z docinkami ze strony ludności cywilnej?\nNie, raczej ze współczuciem, bo myśmy byli ci najmłodsi, piętnaście lat. Jeszcze pozwolę sobie wrócić do 1939 roku, do ewakuacji garnizonu. Wychowałem się w wojsku, rano otwierałem oczy było wojsko, do szkoły dla rodzin wojskowych, z powrotem do domu przez jezdnię, wojsko. Świat mi się zawalił, dzieciństwa nie pamiętam, bo nie było pełnego dzieciństwa i raptem stałem się stary maluśki. 1939 rok, dziesięcioletni chłopak zawalił mu się świat na głowę. Widziałem rzeczy straszne w 1939 roku, jeżeli nie gorsze jak w Powstaniu Warszawskim. Widziałem wyłapywanie żołnierzy polskich błąkających się przez pewne grupy etniczne i moskali, których pamiętałem jak matka mnie straszyła, bo szpinaku nie lubiłem, że ten cię z czerwoną gwiazdą złapie. To jest tragedia, mam to w oczach.\nPotem dopiero udział w konspiracji w pełnym tego słowa znaczeniu, to nie była zabawa, byłem stary maluśki, byłem młodym dzieciakiem, dorosłym i zupełnie to inaczej odbierałem, zupełnie inaczej to przeżywałem, bo to się za mną ciągnęło i to się ciągnie jeszcze czasami we snach.\nJak pan teraz wspomina Powstanie i myśli pan o Powstaniu z perspektywy czasu i mając tą wiedzę, którą pan ma? Jakie refleksje się panu nasuwają?\nWłaśnie przez splot dwóch sytuacji 1939, okupacja, Powstanie, Powstanie do końca swojego życia będę uważał za bezwzględnie sensowny, mający bardzo mocne podstawy, zryw patriotyczny narodu, społeczeństwa warszawskiego, ale w ogóle to był ostatni akord akcji „Burza” czyli Powstania ogólnonarodowego. Tutaj, to przyjmuję – bo byłem w środku tego i przeżywałem tą tragedię – nie jako dopust Boży, tylko to była konieczność i decyzja była słuszna. Sto tysięcy młodych ludzi miało się stawić rzekomo do kopania okopów i tak dalej, wybiliby, wymordowali, byli bezwzględni i jedni, i drudzy. Szkoda, ile razy pójdę 1 [sierpnia] o siedemnastej na Powązki, a mam pamięć fotograficzną, odtwarzam sobie detale… Tu można by mówić bardzo długo na ten temat. Dlatego jak wchodzę tutaj, to znów kawałek serca zostawiam, za każdym razem jak tu jestem, w Muzeum, bo widzę pewne rzeczy, z którymi miałem kontakt.\nJeszcze wrócę, jak patrzę na eksponat mogiły żołnierskiej, przecież brałem udział w ekshumacji, jako bardzo młody człowiek… Ciągle trzeba wziąć pod uwagę wiek, inaczej odbiera człowiek stary. Później, po wojnie, jestem w Palmirach, otwierają mogiły i widzę tych ludzi, widzę szczątki ludzi, których znałem. Potem jestem w 1987 roku w Katyniu i idę tam po tej ziemi i mam w kieszeni fotografię pułkownika Silewicza dowódcę II batalionu i jego brata majora Bernarda i przyjaciela jednego, drugiego, mojego ojca, którzy tam zginęli. To wszystko razem i Powstanie, to jest pewne obciążenie. Ciężko było, ale dobrze, że tutaj zostanie to ze sztandarem moim włącznie na pamiątkę.\nEdmund Kuklewski Pseudonim: „Chudy”, „Prawdzic” Stopień: łącznik Formacja: „Szare Szeregi”,Zgrupowanie „Żaglowiec” Dzielnica: Żoliborz Zobacz biogram


Zawodna Olga | Fundacja Dzieciom "Zdążyć z Pomocą" - OPP\nStrona głównaBaza podopiecznych7607\nzespół Cornelii de Lange, zespół wad wrodzonych, epilepsja, refluks żołądkowo-przełykowy, hiponatremia\nOlga urodziła się 14 września 2000 roku z zespołem Cornelii de Lange i mimo iż jest już dorosła wyglądem wciąż przypomina kilkuletnie dziecko (obecnie waży około 30 kg i ma 140 cm wzrostu). Ta bardzo rzadka choroba sprawiła, że nasza córka już zawsze będzie potrzebowała naszego wsparcia i pomocy. Olga nie zgłasza żadnych potrzeb. Nie mówi i nie chodzi, ma wzmożone napięcie mięśniowe, a jej rozwój psychoruchowy jest znacznie opóźniony. Dodatkowe problemy to epilepsja, nieprawidłowości w budowie kończyn, zaburzenia wchłaniania i trawienia i problemy z przyjmowaniem pokarmów (karmienie doustne za pomocą strzykawki lub sondą dożołądkową zakładaną przez nos). W ostatnim czasie doszły problemy natury psychicznej, agresja, samookaleczanie. Córka potrzebuje stałego dostępu do lekarzy specjalistów i rehabilitacji.\nZwracamy się z gorącą prośbą do wszystkich ludzi wielkiego serca i dobrej woli o wsparcie finansowe na pokrycie kosztów leczenia, rehabilitacji oraz sprzętu medycznego i rehabilitacyjnego. Za każdy odruch zrozumienia, wrażliwości i życzliwości serdecznie dziękujemy!!\n7607 Zawodna Olga\n7607 Zawodna Olga darowizna na pomoc i ochronę zdrowia\nPrzekaż na podopiecznego Zawodna Olga darowiznę online, poprzez płatności w Systemie Przelewy24:\nPobierz darmowy program do rozliczeń PIT za rok 2020, z wypełnionymi danymi 1% dla podopiecznego Zawodna Olga.


Czy kosmos jest pełen diamentowych planet? – Crazy Nauka\nCzy kosmos jest pełen diamentowych planet?\nAleksandra Stanisławska 29/05/2014 ExtraKosmos\nTo będzie tekst o diamentowym karle, diamentowej planecie i diamentowym deszczu. Marilyn Monroe byłaby zachwycona.\nNiewiele jest przedmiotów tak silnie działających na wyobraźnię. O tym, że są najlepszymi przyjaciółmi każdej dziewczyny, śpiewała Marilyn Monroe w filmie „Mężczyźni wolą blondynki”. Największy ze znalezionych na Ziemi diamentów, Cullinan, ważył 621,2 grama i miał 10 centymetrów wysokości. A co byście powiedzieli na diament wielkości… planety? Choć brzmi to kuriozalnie, to astronomowie mają dowody, że takie obiekty nie tylko mogą istnieć w kosmosie, ale być może są tam całkiem częste.\nOgromna wartość ziemskich diamentów wynika z tego, że węgiel – jedyny (nie licząc domieszek) składnik diamentu – jest pierwiastkiem występującym na Ziemi dość rzadko. Jego zawartość w skorupie ziemskiej to zaledwie 0,018 proc. Dla porównania tlenu jest tu ponad 46 proc., krzemu – 27 proc.. Ba, nawet tytanu jest znacznie więcej. Jeśli weźmiemy pod uwagę całą planetę, z węglem jest jeszcze skromniej – to tylko 0,005 proc. masy całości.\nJednak to węgiel jest pierwiastkiem, który pozwolił powstać ziemskiemu życiu. Nic więc dziwnego, że istnienie światów bogatych w węgiel tak interesuje badaczy. Czy w takim miejscu mogłoby powstać życie i jak by wyglądało?\nNo dobrze, ale skąd pomysł diamentowej planety? Wiele wskazuje na to, że na niektórych planetach węgiel stanowi nie 0,005 proc. masy, ale… aż 75 proc. ich masy. I że te planety mogą być znacznie bardziej pospolite, niż naukowcy do tej pory przypuszczali. Potencjalnym źródłem drogocennych globów mogą być eksplozje gwiazd bogatych w węgiel. Wskutek takiego właśnie zdarzenia powstał pulsar PRS 1257+12, wokół którego krążą cztery planety. Jak przypuszczają naukowcy, każda z nich może być planetą diamentową.\nCzy tak może wyglądać diamentowa planeta? Rys. Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics\nPierwszą w miarę pewną kandydatką do miana diamentowej planety wydawał się oddalony od nas o 40 lat świetlnych glob o nazwie 55 Cancri e, który okrąża widoczną z Ziemi gołym okiem gwiazdę podwójną 55 Cancri. W 2012 roku naukowcy z Uniwersytetu Yale obliczyli, że planeta ta składa się głównie z węgla, który występuje tu pod postacią grafitu i diamentu. Przy czym diament stanowi jedną trzecią jej masy – nic dziwnego, skoro panuje tu wysokie ciśnienie i temperatury sięgające 2700 stopni C.\nJednak niedługo cieszyliśmy się myślą o tym, że niemal w zasięgu naszego wzroku unosi się wielki diament. Nowe badania opublikowane przez „Astrophysical Journal” sugerują, że prawdopodobnie na planecie 55 Cancri e nie ma dość węgla, by mogła być zbudowana z diamentu.\nKosmiczny skarb to biały karzeł – jądro bogatej w węgiel gwiazdy, która kiedyś była podobna do Słońca, ale zużyła całą energię i zgasła. Pozostała po niej mająca średnicę 1500 km bryła skrystalizowanego węgla, który jest niczym innym jak czystym diamentem.\nMy się rozglądamy za diamentami w kosmosie, a tymczasem w samym Układzie Słonecznym diamenty spadają z nieba jak deszcz. Prawdopodobnie dzieje się tak w bogatych w metan atmosferach Jowisza i Saturna, a niewykluczone też, że na Uranie i Neptunie.\nNa Jowiszu i Saturnie zawarty w metanie węgiel wskutek wyładowań atmosferycznych przekształca się częściowo w sadzę, która, opadając, kondensuje w bryłki grafitu. Po przebyciu 6 tys. km ogromne ciśnienie przekształca je w diamenty. Jednak nie jest im pisane długie życie, bo kiedy pokonają 30 tys. km, roztapiają się w płynny węgiel w zetknięciu z gorącym jądrem planety.\nJakiej wielkości diamenty spadają z nieba na Saturnie i Jowiszu? Jako oczko w pierścionku usatysfakcjonowałyby nawet najbardziej wymagające gwiazdy Hollywood – twierdzą naukowcy z University of Wisconsin-Madison, którzy przedstawili tę odważną hipotezę. Ich zdaniem co roku na Saturnie może powstawać i ulegać zniszczeniu około 1000 ton diamentów. Co za marnotrawstwo.\nPRZECZYTAJ TEŻ HISTORIĘ SONDY KOSMICZNEJ, KTÓRĄ NAJPIERW PORWANO, POTEM WYKORZYSTANO I PRÓBOWANO ZABIĆ. ALE ONA SIĘ NIE DAŁA\nplaneta z diamentu\nJeśli diament 0.5 ct (0.1 g) kosztuje ~2500 zł, to 1000 ton kosztuje… kalkulator mi się skończył… 25 000 000 000 000 zł !!!\nTeraz jest jasne po co cały ten podbój kosmosu 😉\nNah, zakładając że znamy na stosunkowo „łatwy” sposób dotarcia do takiej planety to wartość diamentu spada niesamowicie w chwili przejęcia własnie takiej diamentowej planety, zwyczajnie jest go za dużo.\nnawet gdyby tam dało się poleciec to i tak jest pewien dokument który mówi że kosmos jest niczyj i wszystko poza ziemią nie ma i nie będzie miec swojego właściciela\nTo sobie wyobraźcie Taki „Diament” oszlifowany… Jakie to beyło by powiękrzenie i jaki laser można by było stowrzyć ^^ oj to by sie działo\nReply to Przemysław Andrzej Camper Mrug\nDo ciężkiej cholery, co to jest „powiękrzenie”?\nSkrystalizowane białe karły składają się głównie ze zestalonego tlenu i węgla, więc nazywanie ich diamentem jest nieco na wyrost, zwłaszcza że w przeciwieństwie do węgla tlen w stanie stałym i pod dużym ciśnieniem jest w zasadzie metalem, z tego co pamiętam.\nGdyby człowiekowi udało się tam dotrzeć to nasza planeta mogła by korzystać z tego surowca w nadmiarze produkując diamentowe kubki, a nawet kible.\nkrzywy las pod gryfinem jak powstał\nzdjęcie 10 000 galaktyk\nargumenty za mięsem\ncechy charakteru starość\nksiążki dla dorosłych które warto polecić


AZS:, LUBUSKIE:, SPORT:, UCZELNIA:, ZIELONA GÓRA: Mamy to! Siatkarze AZS-u wygrali po raz pierwszy w sezonie! - wZielonej.pl\nZielona Góra -8 ℃\nHome/Informacje/LUBUSKIE:/Mamy to! Siatkarze AZS-u wygrali po raz pierwszy w sezonie!\nMamy to! Siatkarze AZS-u wygrali po raz pierwszy w sezonie!\nSiatkarze AZS Uniwersytetu Zielonogórskiego wreszcie z wygraną w rozgrywkach drugiej ligi! Po dziesięciu porażkach dziś akademicy pokonali MUKS Ziemię Milicką Milicz 3:2.\nMecz nie stał na wysokim poziomie, ale na emocje nikt nie mógł narzekać. Już w pierwszym secie ich nie zabrakło. AZS zwyciężył 26:24 prowadząc od początku tej partii różnicą kilku punktów. W drugim i trzecim secie lepsi goście. MUKS zwyciężał 25:18 i 25:21. Gdy wydawało się, że goście “pójdą za ciosem”, zielonogórzanie w czwartym secie zagrali bardzo dobrze i wygrali tę partię 25:19. Spodziewaliśmy się w decydującym tie-breaku bitwy “punkt za punkt” do samego końca. Tymczasem AZS rozstrzygnął ją bezproblemowo wygrywając 15:6.\n– Mogliśmy wygrać ten mecz za trzy punkty, ale cieszmy się z dwóch – mówił na gorąco jeden z zawodników AZS-u Mateusz Szmigiel. Trener Robert Sokal zwracał z kolei uwagę, że jego podopieczni wreszcie zagrali tak, jak sobie tego życzył.\nTo pierwsza wygrana AZS-u w bieżących rozgrywkach. Mimo zwycięstwa nasz zespól pozostaje jednak na ostatnim miejscu w tabeli\nAZS Uniwerstytetu Zielonogórskiego siatkówka\nAdam Urbaniak: Budżet? To “wróżenie z fusów”\nWygoda elektroniki a tradycja [INDEX JĘZYKA]\nŚwietna pogoń w drugiej połowie! Enea Zastal BC wygrywa w Mińsku\n“Cząstki Kobiety” reż. Kornél Mundruczó. Zanim się rozpadną w nicość [FILMOPOLIS]\nKto buduje miasta? Absolwenci Architektury i Urbanistyki na UZ [Kwadrans Akademicki]\nSTOPIEŃ I Michał Przybysz sushi szef Sendai Sushi od wielu lat związany z branżą gastronomiczną. W Akademii Kurta Schellera poznał kuchnię fusion a pod okiem Jeana Bosa nowoczesną kuchnię molekularną. Kuchnią japońską zaczął się bliżej interesować ponad 10 lat temu. Na własną rękę zgłębiał jej tajniki, spełniając przy okazji marzenie o podróży do Japonii. Kreatywny sushi master, prawdziwy pasjonat, twórca Sendai Sushi – renomowanej restauracji sushi przy ul. Piotrkowskiej w Łodzi. Warsztaty pop...\nOd 18 Sty 2021 17:00 Do 18 Sty 2021 20:00


← Rozbiór państwa\nPokaż nowe zmiany od 20 wrz 2019 07:48\nm Rzeczpospolita (gazeta); 09:02 +43 Ciszema dyskusja edycje kat. Znacznik: VisualEditor\nZakon krzyżacki [oczekuje na przejrzenie]; 23:07 +25 83.9.131.16 dyskusja "zwrot" jest określeniem jednoznacznie politycznym wpisującym się w fałszywą narrację mitu "ziem odzyskanych", stąd bardziej trafne jest "przyłączenie" Znacznik: VisualEditor\nZakon krzyżacki [oczekuje na przejrzenie]; 23:00 -127 83.9.131.16 dyskusja BYŁO błędnie: Mimo to zakon co jakiś czas organizował łupieżcze wypady na tereny Warmii i Mazur, jednak już bez większych rezultatów. Znacznik: VisualEditor\nZakon krzyżacki [oczekuje na przejrzenie]; 22:59 -2 83.9.131.16 dyskusja BYŁO: Polska odzyskała Pomorze Gdańskie, ziemię chełmińską i michałowską, a także część Warmii łącznie ze stolicą zakonu – Malborkiem. Znacznik: VisualEditor\nAndrzej Chwalba; 18:39 +104 Pbk dyskusja edycje kat.\nAndrzej Chwalba; 15:35 +17 Borowka1262 dyskusja edycje →Nagrody i odznaczenia: wikizacja Znacznik: VisualEditor\nAndrzej Chwalba; 15:11 +478 Borowka1262 dyskusja edycje →Nagrody i odznaczenia: akt. Znacznik: VisualEditor\nZaolzie; 07:37 +464 D T G dyskusja edycje podpis mapy był mylący, drobne redakcyjne\nZaolzie; 07:19 +475 D T G dyskusja edycje drobne merytoryczne, Ostrawica nie jest zachodnią granicą Zaolzia\nZaolzie; 20:44 +284 Swd dyskusja edycje drobne merytoryczne\nm 1763; 14:18 +15 Beno dyskusja edycje WP:SK+Bn\nSudety; 10:34 +42 Rychozol dyskusja edycje poprawa linków, WP:SK+mSK+ToS Znacznik: PHP7


Oczyszczalnia na tróję - Kurek Mazurski\nOczyszczalnia na tróję\nDostateczny – taki, według władz Szczytna, jest stan oczyszczalni ścieków w Nowym Gizewie. Od czasu powstania nie były tam prowadzone żadne większe inwestycje, a jedynie bieżące prace konserwacyjno – remontowe utrzymujące ją w sprawności technicznej. To rodzi obawy, że w wyeksploatowanym obiekcie może dojść do poważnej awarii.\nW przyszłym roku miasto planuje zlecenie projektu modernizacji oczyszczalni, licząc, że na tę inwestycję uda się pozyskać dofinansowanie unijne\nObsługująca Szczytno oczyszczalnia ścieków w Nowym Gizewie ma już 22 lata. W tym okresie nie została przeprowadzona jej modernizacja oraz rozbudowa. To rodzi obawy, czy wysłużony obiekt nie ulegnie poważnej awarii, zwłaszcza że same władze miasta oceniają jego stan jako zaledwie „dostateczny”. Niedawno z interpelacją na temat oczyszczalni ścieków wystąpiła radna Anna Rybińska. Domagała się m.in. udostępnienia protokołów pokontrolnych Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz odpowiedzi na pytanie o plany burmistrza Mańkowskiego dotyczące modernizacji obiektu.


Nigdy więcej nudnych randek: 4 ciekawe pomysły na walentynki - Dobre Zakupy z FaniMani.pl\nSty 29, 2020 Brak komentarzy Booking.com, pomysły, pomysły na randkę, randka, walentynki, Warsztat Artysty\nIle par, tyle pomysłów na walentynki. Niektóre są bardzo nietypowe, inne czerpią z walentynkowej tradycji, ale najważniejsze jest jedno: żeby było miło i we dwoje. Dlatego najlepiej nie tylko zawczasu zaplanować ten dzień, ale też podarować ukochanej osobie wyjątkowy drobiazg. I niech wisienką na tym romantycznym torcie będzie to, że podczas zakupów można wesprzeć wybraną organizację darowizną.\nPrzygotowałyśmy dla Was 4 nietypowe pomysły na walentynkowe randki. Na każdą kieszeń, odpowiednie dla niej lub dla niego. Mamy nadzieję, że uda Wam się znaleźć tu inspirację, by w tym roku przygotować na dzień zakochanych coś naprawdę wyjątkowego!\nKreatywne robótki ręczne\nJak najłatwiej uwolnić swojego wewnętrznego artystę lub artystkę? Tworząc coś wspólnie, oczywiście! Jest wiele możliwości: od lepienia naczyń z gliny, rozsławionego przez film z Demi Moore i Patrickiem Swayzem Uwierz w ducha, poprzez malowanie farbami olejnymi aż po wspólną naukę nowego rękodzieła, np. haftu artystycznego. W zależności od tego, na jaki rodzaj twórczej aktywności się zdecydujecie, możecie kontrolować koszt takiej zabawy: niektóre akcesoria rękodzielnicze są bardzo tanie, inne wymagają nieco większych nakładów. W sklepie WarsztatArtysty.pl (darowizna 0,5-6%) znajdziecie szeroki wybór różnorodnych materiałów i narzędzi, które pomogą Wam w przygotowaniu takiej randki.\nWeekend w tym innym mieście zakochanych\nParyż jest passé! Naprawdę chcecie być kolejną parą, która robi sobie słit focię na tle wieży Eiffla? Jeśli na walentynki jesteście gotowi przeznaczyć większe środki i celujecie w coś, w czym nie ma ani odrobiny sztampy, zamiast weekendu w Paryżu zdecydowanie polecamy Wam weekend w Berlinie. To miasto znane jako światowa stolica kulturalnej bohemy, jedno z najbardziej różnorodnych miejsc w Europie, mogące pochwalić się bogatą sceną kulinarną. A do tego z wielu miast w Polsce można tam dojechać pociągiem, co doceni każda walentynka, której na sercu leżą zagadnienia związane z ochroną środowiska. Rezerwacji noclegu na weekend możesz dokonać przez serwis Booking.com.\nWyjście do planetarium lub obserwatorium\nCzy w Waszym mieście jest planetarium albo obserwatorium astronomiczne? Pokaż swojej walentynce swoją gotowość, by przychylić jej nieba, organizując dla niej wspólne oglądanie gwiazd! „Kino i kolacja” to sprawdzony randkowy duet – pomyśl tylko, o ile ciekawszy może być zestaw „kosmos i kolacja”!\nJeśli jest coś, co lubi absolutnie każdy, to zdecydowanie są to małe urocze zwierzątka! Wizyta w mini zoo zachwyci każdego, kto ma w sobie wiele entuzjazmu dla naszych braci mniejszych. Jeśli więc Twoja walentynka jest jedną z tych osób, które potrafią spędzać całe godziny na oglądaniu w internecie filmików z kotami robiącymi różne rzeczy albo list TOP 10 najbardziej puszystych krówek, to wizyta w miejscu, w którym można do woli głaskać i przytulać prawdziwe, żywe zwierzaki, po prostu ją zachwyci.


07-14-2011, 23:31 #1\nNa wstepie prosze o powazne podejscie do sprawy. Mianowice mam 18 lat moj chlopak 19. Jestem zdenerwowana poniewaz spoznia mi sie okres 2 dni. Kila dni temu(ok 2 tygodnie) moj chlopak ocieral sie czlonkiem o moja pochwe(taka imitacja seksu) lecz ja mialam na sobie jeansy i blielizne, on rowniez. Moje pytanie brzmi czy mozna w taki sposob zajsc w ciaze ? Dodam ze moj chlopak mial wytrysk . Moje spodnie ani bielizna nie byla mokra. Prosze o szybka odpowiedz z Gory dziekuje i jeszcze raz prosze o powazne podejscie do sprawy!\n07-15-2011, 14:21 #2\nMie w ten sposób nie można zajść w ciąże. Żeby doszło do zapłodnienia nasienie musiało by się przedostać do pochwy a w tym przypadku kiedy piszesz że tylko się ocieraliście a twoja bielizna była sucha to takiej sytuacji dojść nie mogło . Brak miesiączki dwa dni to jeszcze nie dramat, może miesiączka opuzniać się z powodu stresu, zmiany klimatu itd....\nNie masz co się stresować bo w ciąży na 10000% nie jesteś\nOstatni post / autor: 04-19-2011, 19:32\nPrzez dziara429 w dziale Forum psychologiczne\nOstatni post / autor: 04-16-2011, 23:20\nPrzez Grazia25 w dziale Forum psychiatryczne\nOstatni post / autor: 12-21-2010, 22:38


Ośrodki Wypoczynkowe Ustroń - Tani Nocleg » e-turysta.pl\nznaleziono 55 ofert noclegowychofert (12 w Ustroniu oraz 43 w okolicy)\nUstroń przoduje w Beskidach ze względu na swą atrakcyjność, bowiem oprócz naturalnych dóbr natury, wspaniałego klimatu, na kuracjuszy czeka także mnóstwo atrakcji i rozrywek, dzięki którym wolny od rehabilitacji i zabiegów czas, można spędzić naprawdę miło. Okolica jest piękna, o każdej porze roku krajobraz zapiera dech w piersiach i zachęca do zwiedzania oraz wypoczywania na łonie natury. Latem dominują piesze wycieczki i zwiedzanie, natomiast zimą nie brakuje również atrakcji dla amatorów\nKolejnym takim miejscem jest salon zabaw „Figle Migle”, tutaj również można szaleć dowoli. Z obiektów tych korzystają bardzo często mieszkańcy Ustronia, gdyż bawialnie czynne są cały rok i służą nie tylko turystom. Ustroń, to miasto pełne niespodzianek. Czeka na nas tutaj mnóstwo atrakcji, zarówno dla miłośników aktywnego spędzania wolnego czasu, jak i dla tych, którzy w ciszy i spokoju, pragną wypocząć, korzystając z wszelkich dobrodziejstw, jakie dają naturalne właściwości klimatyczne\nElektron oferuje pokoje 1,2 i 3 osobowe z niezwykle pięknym widokiem z okien, wprost na Beskid Śląski. Każdy pokój posiada osobną łazienkę, balkon, telewizor oraz dostęp do bezprzewodowego internetu. Sanatorium Elektron specjalizuje się w leczeniu oraz rehabilitacji schorzeń dotyczących narządów ruchu, kręgosłupa, stawów, a także chorób reumatycznych i tych, dotykających drogi oddechowe. Co ważne w Elektronie prowadzona jest również rehabilitacja onkologiczna, ośrodek prowadzi bowiem turnusy\nDziałalność zawieszona. Zapraszamy do Naszego domu wypoczynkowego Ania. Zlokalizowany jest w uroczej okolicy doliny Wisły Jawornika. Zaledwie 2 km dzieli Nas od centrum Wisły, a 800m od drogi łączącej Ustroń z Wisłą. W okolicy jest mnóstwo szlaków…\nOśrodki wypoczynkowe w Ustroniu, województwo śląskie, powiat cieszyński\nJakich cen noclegów w ośrodkach wypoczynkowych można się spodziewać w Ustroniu?\nCeny noclegów w ośrodkach wypoczynkowych w Ustroniu zależne są m.in. od standardu obiektu, jego położenia i bliskości atrakcji turystycznych. Średnie ceny za osobę w Ustroniu kształtują się na poziomie 95-100 zł za osobę.\nIle ośrodków wypoczynkowych w Ustroniu oferuje wyżywienie na miejscu?\nW Ustroniu znajdują się ośrodki wypoczynkowe oferujące wyżywienie na miejscu i/lub dostęp do kuchni. Jeśli nie chcesz gotować na wakacjach, w naszym serwisie znajdziesz pełną ofertę ośrodków wypoczynkowych w Ustroniu, zapewniających wyżywienie na miejscu.\nJak w Ustroniu znaleźć nocleg w ośrodkach wypoczynkowych w przystępnej cenie?\nW Ustroniu można znaleźć wiele ofert ośrodków wypoczynkowych, które nie są szczególnie drogie. Tanie noclegi można wyszukać używając opcji sortowania (cena od najniższej) lub filtrując obiekty i ustalając maksymalną cenę na przykład na poziomie 50 zł za osobę.\nW jaki sposób w Ustroniu znaleźć ośrodki wypoczynkowe dla większej liczby osób?\nW naszym serwisie wyszukanie ośrodków wypoczynkowych w Ustroniu spełniających kryteria zorganizowanych grup lub większej ilości osób jest bardzo łatwe. Wystarczy na przykład przejść do sekcji obiektów posiadających pokoje dla przynajmniej 15 osób lub do sekcji obiektów oferujących noclegi dla grup 30-osobowych. Ilość osób możesz też określić samodzielnie.\nIle ośrodków wypoczynkowych w Ustroniu znajduje się blisko centrum?\nW Ustroniu 6 ośrodków wypoczynkowych znaleźć można w ścisłym centrum, co przekłada się między innymi na bliskość atrakcji turystycznych oraz lepszą dostępność komunikacji zbiorczej i gastronomii.


Konsultacja - Astrologia Horoskopy Wsparcie astrologiczne\nKonsultacja astrologiczna – sesja horoskopu urodzeniowego jest nagrywana, otrzymujesz nagranie. Rozmowa poprzez komunikator internetowy lub telefonicznie, albo spotkanie w Warszawie.\nInne horoskopy mogą być opisane i wyjaśnione w pliku pdf (np. elekcyjny, prognostyczne).\nPomoc poprzez horoskop urodzeniowy jest bardziej nastawiona na rozwiązywanie aktualnych problemów oraz na lepsze zorientowanie się w swoich ukrytych atutach. Teraźniejszość oraz obecne tendencje (obecne tranzyty i progresje), czyli nakierowanie na najbliższą przyszłość, te hasła przyświecają mi i klientowi podczas rozmowy.\nCena: 200 zł, sesja nagrywana\nCzas: 2 godziny rozmowy z reguły wystarcza na wyjaśnienie i omówienie wszystkiego, co potrzebne.\nHoroskop prognostyczny, na 5 lat.\nBardzo dokładna prognoza na najbliższe 5 lat lub więcej. Uwzględnione na przykład wejścia planet do domów horoskopu, progresywną pełnię, role, jakie spełniają planety w horoskopie, tranzyty, progresje, dyrekcje i solariusze.\nLiczę z horoskopu urodzeniowego Punkty Arabskie i Almuteny i uwzględniam je w prognozie na 5 lat.\nDostajesz w pliku w pdf wyszczególnione ważne dla Ciebie okresy w ciągu najbliższych 5 lat, tranzyty i progresje planet, omówienie solariuszy.\nCena: 400 zł,\nPlik pdf i rozmowa w reguły godzinna, gdy pojawią się ewentualne niejasności do wyjaśnienia.\nUwzględniam na przykład wejścia planet do domów horoskopu, progresywną pełnię, role, jakie spełniają planety w horoskopie.\nMożna ją zamówić bez horoskopu urodzeniowego. W prognozie rocznej nie liczę Punktów Arabskich i Almutenów, te liczę w prognozie na 5 lat.\nDostajesz w pliku w pdf wyszczególnione ważne dla Ciebie okresy w ciągu najbliższego roku, tranzyty i progresje planet, dyrekcje.\nPlik pdf i rozmowa z reguły pół godzina, gdy pojawią się ewentualne niejasności do wyjaśnienia.\nOdpowiedź na konkretne pytanie, nurtujące klienta, z dowolnej dziedziny.\nCena: 100 zł,\nCzas: około 20 minut rozmowy z reguły wystarcza na dokładne wyjaśnienie.\nNajczęściej horoskop porównawczy dwóch osób, różnych relacji, na przykład pary, partnerów biznesowych, szefa i pracownika.\nAnalizuję horoskopy urodzeniowe, horoskop porównawczy oraz horoskop kontaktowy. Jeśli jest to horoskop porównawczy pary to wskazane są najpierw oddzielne sesje partnerów oraz sesja wspólna.\nCena: 500 zł, sesja nagrywana.\nWyznacza najlepszą z dostępnych, dokładną datę i godzinę wydarzenia, które planujesz, na przykład ślub, podpisanie umowy, początek przedsięwzięcia. Do horoskopu elekcyjnego potrzebny jest horoskop urodzeniowy, czyli data, godzina i miejsce urodzenia.\nCena: 300 zł, plik pdf z wyjaśnieniami i przykładami nakierowania energii horoskopu.\nKalendarz astrologiczny na cały rok.\nKalendarz na rok, od dowolnego miesiąca, z nowiami i pełniami Księżyca. Ich opisem, domami horoskopu urodzeniowego, w których wypadają nowie i pełnie oraz wskazówką jak je interpretować w horoskopie osobistym.\nCena: 100 zł w wersji z opisami znaczeń nowi i pełni w horoskopie.\n45 zł w wersji tylko z opisami 12 domów i wskazówkami jak samodzielnie interpretować nowie i pełnie w konkretnym domu horoskopu.\nDostajesz plik pdf do wydruku.\nNOWOŚĆ Osobista prognoza tygodniowa.\nDostajesz co tydzień, w niedzielę prognozę tygodniową na maila, w formie pliku pdf.\nPrognoza zawiera prognozę ogólną, którą publikuję co tydzień na fanpagu Yesastrova oraz opis, w jaki sposób i co poruszają dane energie w horoskopie urodzeniowym. Opis osobisty dla jednego tygodnia z reguły zajmie do całej strony w pliku pdf.\nPrognoza ogólna zawiera opisy najważniejszych aspektów i wyszczególnione aspekty planet oraz wejścia planet w nowe znaki.\nZyskujesz dokładną prognozę uwzględniającą najważniejsze punkty arabskie, domy horoskopu urodzeniowego, wejścia Księżyca i innych planet do domów horoskopu urodzeniowego.\nCena za cały miesiąc, czyli w zależności od liczby niedziel w miesiącu, za 4 lub 5 prognoz tygodniowych: 110 zł.\nAby zamówić horoskop:\nSkontaktuj się ze mną, opisz problem, swoje pytania, potrzeby oraz swoje dane urodzenia, czyli datę, godzinę i miejsce. W przypadku horoskopów porównawczych dane urodzeniowe partnera.\nW przypadku horoskopu horarnego zadaj pytanie.\nDobrostany Anna Orlik,\nING Bank Śląski 39 1050 1025 1000 0092 5185 3470\nRozmowa głosowa jest możliwa telefonicznie lub przez komunikator internetowy albo spotkanie osobiste w Warszawie.


Dron na Marsie - pierwsze zdjęcie z powietrza | Fotopolis.pl\nIngenuity to część misji sondy Perseverance, która w lutym 2021 roku wylądowała w kraterze Jezero na Marsie. Marsjański dron został przywieziony na jej “brzuchu” i osadzony na powierzchni Czerwonej Planety. Następnie łazik przesunął się, pozostawiając helikopter w bezpiecznej odległości.\nHistoryczny lot Ingenuity odbył się 19 kwietnia około godziny 09:30 CEST (na Ziemię dane dotarły o 12:45). Pierwsze zdjęcie z powietrza na Marsie wykonane z autonomicznego drona zostało zrobione czarno-białą kamerą nawigacyjną o rozdzielczości zaledwie 0.5 Mp. Widać na nim powierzchnię planety oraz cień helikoptera.\nHistoryczny pierwszy lot Ingenuity trwał niespełna 30 s. Dron wzbił się do góry z szybkością 1 m/s i uniósł się na wysokość ok. 3 metrów. Zdarzenie to było rejestrowane także z sondy Perseverance (poniżej).\nCzym Ingenuity fotografuje Marsa z góry?\nMisją Ingenuity jest sprawdzenie w praktyce, czy w bardzo rzadkiej atmosferze Marsa da się latać. Naukowcy musieli więc zaprojektować takiego drona, który byłby lekki, zdolny do wytworzenia wystarczającej siły nośnej w cienkiej atmosferze Marsa i zdolny do przetrwania w środowisku podobnym do marsjańskiego. Stworzono więc konstrukcję podobną do helikoptera.\nIngenuity ma cztery specjalnie wykonane łopatki z włókna węglowego, ułożone w dwa wirniki, które obracają się w przeciwnych kierunkach z prędkością około 2400 obrotów na minutę - wielokrotnie szybciej niż u helikoptera pasażerskiego na Ziemi. Posiada również innowacyjne ogniwa słoneczne, baterie do zasilania i moduł łączności z sondą Perseverance.\nIngenuity nie przenosi instrumentów naukowych, ale jest wyposażony w kolorową kamerę do fotografowania, skierowaną w kierunku horyzontu i 0.5-megapikselową czarno-białą kamerę skierowaną w dół, służącą do nawigacji.\nPierwszy lot, a co dalej?\nPo dzisiejszym sukcesie zespół Ingenuity ma w planach wykonać do czterech innych lotów testowych w ciągu 30 dni marsjańskich (31 dni ziemskich). Z niecierpliwością czekamy na zdjęcia z kamery o większej rozdzielczości.\nSzerzej o misji przeczytacie na stronie NASA.\nDron Ingenuity wykonał pierwsze kolorowe zdjęcie Marsa


KURTKA POLAROWA PINEWOOD® - HIMALAYA ACTIVE 5773\nStrona główna > Myślistwo>Odzież myśliwska męska>Odzież myśliwska Pinewood>Bluzy, kurtki polarowe>KURTKA POLAROWA PINEWOOD® - HIMALAYA ACTIVE 5773\nPodszewka z meszkiem zapewniającym uczucie miękkości i komfortu. Praktyczne kieszenie.\nRękawy ze wzmocnionymi otworami na kciuki. Regulowany ściągacz na dole oraz regulowany kaptur.\nDostępny w Ciemnogranatowy (349), Ciemny antracyt (443), Ciemno-Musztardowy (579) i Oliwka mysliwska (713).


Firmy w podkategorii Handel elektroniczny - strona 1 - Katalog Dla Firm\nInternetowa grupa składów budowlanych - mam-sklad.pl »\nBudujesz lub remontujesz? Ten serwis jest dla Ciebie. Korzystaj z okazji kupując na wyprzedażach składów budowlanych i w komisie materiałów budowlanych. Dodatkowo składaj darmowe, niezobowiązujące zapytania ofertowe na materiały budowlane grupie 43 składów budowlanych z całej Polski. Najtańsze materiały budowlane dostępne są w serwisie mam-sklad.pl...\nCorrado Martino jest firmą specjalizującą się w produkcji torebek damskich, aktówek, teczek oraz pasków damskich i męskich. Nasze produkty wykonane są z najwyższej jakości skór naturalnych i ekologicznych pochodzących z Włoch, Hiszpanii i Portugalii. Charakteryzuje je wysoka jakość wykonania i różnorodna ciekawa stylistyka zgodna z najnowszymi tren...


Moda jest Kobietą: Ogród Japoński we Wrocławiu\nDzisiaj Kochani chciałam zabrać Was na wycieczkę po Parku Japońskim we Wrocławiu. To bajeczne miejsce, idealne na weekendowe rodzinne wypady.\nOgród został założony w latach 1909-1913 wokół dawnego stawu Ludwiga Theodora Moritza-Eichborna w obrębie obecnego Parku Szczytnickiego. Ogród powstał z inicjatywy hrabiego Fritza von Hochberga z Iłowej, dyplomaty i orientalisty, przy udziale japońskiego ogrodnika Araia Mankichiego. Ogród ten to połączenie kilku typów ogrodów japońskich: publicznego, wodnego, związanego z ceremonią picia herbaty i kamienistej plaży. Kompozycję ogrodu wyznacza przejście od bramy głównej Sukiya-mon przez most prosty na stawie Yumedono Bashi, rozwidlające się dalej na dwie ścieżki. Jedna ścieżka prowadzi brzegiem stawu od łagodnej żeńskiej kaskady Onna-daki do gwałtownej kaskady męskiej Otoko-daki, a druga przez łukowy most Taiko Bashi do pawilonu herbacianego Azumaya. Zgromadzone w ogrodzie kamienne dekoracje powstały w XVIII i XIX wieku i pochodzą ze zlikwidowanych dawnych orgodów japońskich.\nOdwiedzający ogród poznają florę japońską, niektóre gatunki ryb oraz bardzo starą sztukę sadzenia drzewek bonsai.\nMiłośnicy japońskiej sztuki, ale nie tylko nie mogą ominąć tego punktu w czasie zwiedzania Wrocławia. Jest to niezwykle piękne i wyjątkowe miejsce, które serdecznie polecam.\nAutor: An O o 12:42\nSo Alice 23 lipca 2017 16:54\nOgród jest cudowny, szkoda że do Wrocławia mam tak daleko. Zaplanowałaś genialnie swoją sesję w tych plenerach. Sukienka ujmuje swoją delikatnością.Wyglądasz jak nowoczesna Gejsza na tle tych pejzaży :-)\nbarbara bastamb 23 lipca 2017 17:15\nByłam, tam jest pięknie. Ślicznie wyglądasz, cudna sukienka, która odejmuje lat. Całość na wielki plus. Pozdrawiam i miłego dnia Aneta...buziaki...\nmoda - eny 23 lipca 2017 20:52\nPrzepiękny ten ogród, niestety nigdy tam nie byłam, tylko pozazdrościć :)\nmalwina m 23 lipca 2017 23:00\nPięknie tam. Ślicznie wyglądasz.Pozdrawiam.\nFit Ashionn 24 lipca 2017 10:17\nAlez piekna mialas wycieczke! No i Twoj outfit tez pierwsza klasa! <3\nNeinka Blog 24 lipca 2017 11:07\nUwielbiam takie ogrody :) Świetna sukienka :)\nJolanta Strażyc 24 lipca 2017 14:25\nPiękne miejsce i świetne zdjęcia oddające klimat tego ogrodu. Pozdrawiam serdecznie :)\nVen's Wife Style 24 lipca 2017 22:31\nAnetko zabralas mnie w piekne miejsce :) Idealnie tez dopasowalas swoj look do tej wycieczki . Bo sukienka ma w sobie cos z kimona,wypadlo rewelacyjnie no ale to norma u Ciebie :) pozdrawiam Renata\nstylowa40 25 lipca 2017 17:23\nSukienka bardzo pasuje do japońskiego ogrodu. Pięknie się prezentujesz na tle zieleni.\nSivka S i 26 lipca 2017 09:21\nAle tam musi pachnieć ;) :) Sukienka idealna do takiej miejscówki :)\nmagdulablack 26 lipca 2017 22:39\nCudownie wyglądasz w tej scenerii. Ogród jest bajeczny, szkoda, że do Wrocławia mam tak daleko....pozdrawiam\nCM 28 lipca 2017 18:18\nYou look gorgeous, nice outfit! (:\nBlueberry 29 lipca 2017 14:47\nBardzo chętnie urządziłabym coś takiego właśnie w moim ogrodzie. uwielbiam ten japoński minimalizm. A przy wizycie we Wrocławiu ten ogród muszę odwiedzić!\nOla 30 lipca 2017 22:55\nNiestety tam nie byłam, ale od mamy wiem, że tam jest przepięknie:)\nAnia Zarzycka 1 sierpnia 2017 20:31\nBardzo chciałabym się tam wybrać :) Cudowne zdjęcia :)\nAn O 4 sierpnia 2017 08:57\nDziewczyny, dziękuję :)))\nMargot 7 sierpnia 2017 20:02\nCudowne miejsce i Twoja stylizacja idealnie do niego pasująca. Prześlicznie wyglądasz na tle tych wszystkich urokliwych zakamarków. Sukienka niezwykła i pod względem kolorów i fasonu. Ściskam - Margot :)))\nI would very much like to do something like that in my garden. I love this Japanese minimalism. And when visiting Wroclaw this garden must visit!


Arterioraf – Koło Naukowe Aparatury Biomedycznej\nWzmacniacz sygnałów biologicznych EMG\nRobot sterowany za pomocą sygnałów biologicznych (EMG)\nKlasyczne badanie Arteriografem\nArteriografia to metoda badań pochodna od angiografii, która umożliwia obrazowanie stanu tętnic oraz wykrywanie potencjalnych patologii w ich obrębię. Od pierwszego badania, wykonanego już w 1927 roku, technika ta silnie ewoluowała dostosowując się do coraz doskonalszych metod obrazowania medycznego: od wykorzystania lamp rentgenowskich, przez rezonans magnetyczny, po tomografię komputerową. W uproszczeniu, do ogranizmu pacjenta wprowadzony zostaje kontrast za pomocą cewnika podpiętego do któregoś z większych naczyń układu krwionośnego (dobór zależy od tego, które naczynia chcemy obserwować. Przykładowo: chcąc uwidocznić naczynia wieńcowe, kontrast zostaje wprowadzony do tętnicy promieniowej). Kontrast jest środkiem cieniującym, są to najczęściej związki jodu lub bromu, który, zwiększając współczynnik pochłaniania promieniowania X, uwidacznia naczynia krwionośne w czasie prześwietleń. Uzyskane tą techniką obrazy pozwalają zdiagnozować tętniaki, niedrożności czy zwężenia tętnic. Najnowsze techniki umożliwiają cyfrową rejestrację obrazu, dzięki czemu możliwe jest manulane sterowanie parametrami uzyskanego obrazu, by wydobyć z niego jak najwięcej informacji. Jednak są to techniki inwazyjne, niepozbawione wad, ryzyka oraz ograniczeń. W wyniku badania istnieje niebezpieczeństwo wystąpienia krwawienia, obrzęku, tętniaka rzekomego oraz innych drobnych powikłań. Ponadto badanie jest niewskazane dla osób mających problemy z ciśnieniem, krzepliwością krwi, są uczulone na którykolwiek ze składników kontrastu lub cierpią na niewydolność nerek.\nAlternatywą, pozwalającą poznać stan naczyń krwionośnych w sposób nieinwazyjny, jest Arteriograph firmy TensioMed, zdolny do kompleksowego pomiaru i rejestracji czynności naszego układu krwionośnego. Jest to niewielkich rozmiarów urządzenie składające się z mankietu do pomiaru ciśnienia oraz modułu wyposażonego w mechanizm pompujący, przekaźnik sygnału oraz niewielki wyświetlacz. Funkcjonuje dzięki bezprzewodowemu połączeniu z komputerem przez port Bluetooth. Obsługiwane jest za pomocą specjalistycznego oprogramowania. Opracowany na Węgrzech został opatentowany w przeszło 30 krajach.Arteriograph umożliwia pomiar następujących parametrów:\nobwodowe (ramienne) ciśnienie krwi:\nSBP (Sys)- skurczowe ciśnienie krwi,\nDBP (Dia)- rozkurczowe ciśnienie krwi,\nPP- różnica pomiędzy ciśnieniem skurczowym a rozkurczowym,\nMAP- średnie ciśnienie tętnicze,\nHR- częstość akcji serca (puls);\ncentralne (aortalne) ciśnienie krwi (SBPao, PPao)\nprędkość aortalnej fali tętna (PWVao)\nczas powrotu aortalnej fali tętna (RTao)\nczas wyrzutu krwi z lewej komory serca (ED)\nprzyrost ciśnienia w tętnicach spowodowany falą wrotną (Aix brachial)\nwskaźnik pola powierzchni pod krzywą dla fazy skurczu (SAI)\nwskaźnik pola powierzchni pod krzywą dla fazy rozkurczu (DAI)\nNajważniejsza przy ocenie stanu tętnic jest tzw. aortalna prędkość fali tętna (PWVao). Pomiar PWV między tętnicą szyjną a udową pozwala na ocenę sztywności aorty. Oba te czynniki mają charakter prognostyczny: wiedza na ich temat pozwala wykryć nieprawidłowości w obrębie ścian i funkcji naczyń, co bezpośrednio wiąże się m.in. z:\nwczesnym wykryciem oraz oceną zagrożenia wystąpienia nadciśnienia tętniczego,\nrozpoznaniem rozwoju choroby nadciśnieniowej;\nChoroby te dotyczą łącznie przeszło 30% populacji dorosłych Polaków i stanowią jeden z głównych czynników ryzyka zgonów. Konsekwencjami dużej sztywności naczyń tętniczych jest wzrost centralnego ciśnienia tętniczego i zwiększenie zapotrzebowania tlenowego mięśnia sercowego. Ponadto sztywność tętnic wiąże się z przerostem lewej komory- uznanym czynnikiem ryzyka zawału serca oraz udaru mózgu.\nIdea pomiaru jest bardzo prosta. Miarą PWV jest stosunek odległości, jaką przebywa fala tętna i fala odbita do czasu, w jakim to zachodzi. Fala tętna to energia sprężystości, zaburzenie rozchodzące się wzdłuż tętnicy konsekwencji wyrzutu krwi z lewej komory serca. Skutkiem jej propagacji jest fala odbita od bifurkacji (rozgałęzienie na tętnice udowe). Czas określany jest pomiędzy rejestracją sygnału związanego z falą tętna a odbitą. Wynik podawany jest w [m/s], zależy głównie od gęstości krwi oraz sprężystość ścianek naczyń, przez co jest tym większy, im większa jest sztywność naczyń tętniczych. Sama zaś sztywność związana jest z procesem starzenia się, stąd ocena “wieku” tętnic. Ze wzrostem prędkości fali tętna maleje czas potrzebny na pokonanie jej długości i właśnie tę wartość rejestruje i poddaje analizie Arteriograph podając w efekcie ocenę stanu dużych tętnic. Prawidłowa wartość PWV zawiera się od ok. 5 do 8 [m/s]. Wyższe wyniki mogą mieć związek z chwilowym wzrostem tętna. Istnieje również zespół wielu innych czynników, przez które wyniki mogą odbiegać od normy, jednak wszystkie wartości spoza zakresu powinny skłonić nas do konsultacji z lekarzem w celu przeprowadzenia bardziej szczegółowych badań


Polityka i medycyna - Do Rzeczy\nKrajPolityka i medycyna\nKraj: Polityka i medycyna\nJarosław Kaczyński / Źródło: BRUNNER / NEWSPIX.PL\nDodano 29 lipca 2018, 20:08 14\nCzy problemy zdrowotne prezesa PiS będą mieć wpływ na politykę i zbliżające się wybory samorządowe?\ntygodnik kraj polityka medycyna pis jarosław kaczyński\nentuzjasta dobrej zmiany IP 3 sierpnia 2018, 22:54\nPrzecież od dłuższego już czasu polityka w Polsce jest przede wszystkim pod wpływem problemów zdrowotnych Pana Jarosława.\nNiestety problemy te nie mają nic wspólnego z kolanem.\nMorowiecki pocingnie IP 3 sierpnia 2018, 19:33\nBiydny wuc pewno ni może już żondzić i musi sie wycofać z tego syfu.\nchłop IP 31 lipca 2018, 14:23\nCeny w skupie to zmowa jak można za tak wartościowe owoce miękkie płacić : maliny jesienne 1.50 /kg a ręczne zrywanie np 50 kg cały dzień trzeba zbierać płacąc 1 zł zbieraczowi za kg to tylko 50 zł .a jak cena zejdzie poniżej 1 zł to kto przyjdzie do zrywania ?To są spekulanci jak by ich nazwano w PRL ?\nJedrekn IP 30 lipca 2018, 15:07\nArtur IP 30 lipca 2018, 13:40\nDużo zdrowia! W przyszłym roku wybory i należna zapłata od Rzeczypospolitej.\nBrat.... IP 30 lipca 2018, 07:54\nzapewne Przyszedł ktoś\nJurek IP 30 lipca 2018, 05:42\nŻycie ma to do siebie,że się kiedyś kończy.Jak mawiał mój klecha " człowiek umiera od chwili narodzin"Rzecz w tym by umrzeć z godnością i nie dlatego, że inni nam tego życzą.\nSiedem cudów wodza IP 29 lipca 2018, 23:21\nAdam1986 IP 29 lipca 2018, 23:16\nKomentujący chyba dawno nie chorowali. Oj przypomnicie sobie swój cynizm na starość.\nChyba ucieknie przed sądem wolnej Polski... IP 29 lipca 2018, 22:49\nNie jest dobrze, dziadzia musi się ściany trzymać i kijem podpierać. Nie ma rady, każdego z nas to czeka...Kończy się pewna epoka.\nCholera, właśnie sobie uświadomiłem, że jak dziadzia się będzie kończył w takim tempie, to może nie uda się go osądzić w wolnej Polsce. Dziadzia, wytrzymaj jeszcze dwa lata, dasz rade!!!\nWiktor IP 29 lipca 2018, 21:15\n... idź precz... przytrzymam się muru, gdy będę pijany. Idź precz:)


Pajace piżamki rampersy (4) - Robik\nRozmiar dla Mam\nwkładka 16,5 cm 0\nwkładka 18 cm 0\nwkładka 19 cm 0\nwkładka 20,5 cm 0\nwkładka 21,5 cm 0\nwkładka 22,5 cm 0\nwkładka 24,5 cm 0\nwkładka 25,5 cm 0\nwkładka 26,5cm 0\nPajace należą do jednej z najważniejszych części garderoby każdego maluszka. Jest niezwykle przydatny w wyprawce dla wcześniaka- pajacyk 50, noworodka - pajacyk 56 i niemowlaka- pajacyk 62. Pajace niemowlęce zapewniają komfort oraz wygodę ruchów malucha. Ubranko pajacyki dziecięce zapinane są na napki przez całą długość ubranka oraz w kroku tak aby łatwo można było ubrać i przewinąć maluszka.\nPajacyki bawełniane wykonane są z 100% bawełny, dzięki czemu nie podrażniają skóry dziecka. Pajacyki niemowlęce dostępne są w wersji pajacyk bez stópek oraz pajacyk ze stópkami, a także pajacyki dla chłopca i pajacyki dla dziewczynki. Pajacyki dla niemowlaka mogą być używane jako pajace do spania. Można wybrać wersje pajaca jesienną, wykonaną z weluru oraz pajac wiosenno- letni z krótkim rękawem. Dostępne są także pajace na chrzest. Dla większych dzieci mamy pajace w rozmiarze 98 i 104. Rampersy to ubranka idealnie nadające się do spania. Rampersy dziecięce można dostać zarówno w wersji rampersy dla dziewczynek, jak i rampersy dla chłopców. Rampersy letnie dostępne są z krótkim rękawem oraz z krótkimi nogawkami. Ubranko rampers zapewnia dziecku wygodę w trakcie snu, wykonane jest z bawełny i nie krępuje ruchów dziecka. Rampersy rozpinane ułatwiają także przewinięcie dziecka. Atrakcyjne wzory i kolory sprawiają, że rampersy dziecięce mogą zastąpić ubranko. Piżamki dziecięce zostały zaprojektowane z najwyższą dbałością o szczegóły oraz największą starannością tak, aby zapewnić bezpieczeństwo i komfort dziecka w trakcie snu. W naszej ofercie znajdują się piżamki dla dziewczynek i dla chłopców. Na lato dostępne są piżamki z krótkim rękawem, a na chłodniejsze dni piżamki z długim rękawem.\nPajac pajacyk bawełniany biało-miętowy w słoniki...\nPajac bawełniany niemowlęcy w kolorze białym z czarnymi słonikami, wykończony elementami w kolorze miętowym. Pajacyk niemowlęcy ze stópkami, zapinany na bezniklowe napki przez całą długość ubranka oraz w kroku tak aby łatwo...\nPajac pajacyk bawełniany szary w chmurki wzór 159s2\nPajac bawełniany niemowlęcy w kolorze szarym w białe chmurki. Pajacyk niemowlęcy ze stópkami, zapinany na bezniklowe napki przez całą długość ubranka oraz w kroku tak aby łatwo można było ubrać i przewinąć maluszka. Wykonany z...\nPajac bez stópek RAMPERS w dinozaury pajacyk...\nPajacyk rosnący bez stópek - rampers w kolorowe dinozaury. Bawełniany pajac niemowlęcy bez stópek zapewniający komfort oraz wygodę ruchów malucha. Zapinany na napki na ramieniu oraz w kroku tak aby łatwo można było ubrać i...\nBiały pajac bez stópek RAMPERS w słoniki pajacyk...\nPajacyk rosnący bez stópek - biały rampers w misie. Bawełniany pajac niemowlęcy bez stópek zapewniający komfort oraz wygodę ruchów malucha. Zapinany na napki na ramieniu oraz w kroku tak aby łatwo można było ubrać i przewinąć...\nPiżama chłopięca DINOZAURY piżamka długi rękaw\nSzaro-granatowa piżamka chłopięca z dinozaurami. Bawełniana piżamka dla chłopca o wygodnym kroju, składająca się z długich spodni i bluzeczki z długim rękawem. Bluza uszyta z szarej dzianiny drukowanej w dinozaury i wykończona...\nPiżama chłopięca VIKING piżamka długi rękaw\nSzara piżamka chłopięca z wikingiem. Bawełniana piżamka dla chłopca o wygodnym kroju, składająca się z długich spodni i bluzeczki z długim rękawem. Bluza uszyta z szarej dzianiny i wykończona przy dekolcie elastycznym szarym...\nPajac pajacyk bawełniany szary w słoniki wzór 145S\nSzaro-biały pajac bawełniany dla niemowlaka z nadrukiem w szare słoniki. Pajacyk niemowlęcy ze stópkami, zapinany na bezniklowe napki przez całą długość ubranka oraz w kroku tak aby łatwo można było ubrać i przewinąć maluszka....\nPajac pajacyk bawełniany żółty w stworki wzór 149K\nPajac bawełniany niemowlęcy w kolorze żółtym z nadrukiem w zabawne stworki na białym tle. Pajacyk niemowlęcy ze stópkami, zapinany na bezniklowe napki przez całą długość ubranka oraz w kroku tak aby łatwo można było ubrać i...\nPajac pajacyk bawełniany, biały w misie wzór 304B\nPajac bawełniany niemowlęcy w kolorze białym z nadrukiem w misie. Pajacyk niemowlęcy ze stópkami, zapinany na bezniklowe napki przez całą długość ubranka oraz w kroku tak aby łatwo można było ubrać i przewinąć maluszka....\nPajac pajacyk bawełniany czerwono-biały w serca i...\nPajac bawełniany niemowlęcy w kolorze czerwono-białym z nadrukiem w delikatne serca i kwiaty. Pajacyk niemowlęcy ze stópkami, zapinany na bezniklowe napki przez całą długość ubranka oraz w kroku tak aby łatwo można było ubrać...\nPajac pajacyk bawełniany r.56-104 wzór 149N\nPajac bawełniany niemowlęcy w kolorze niebieskim w zabawne stworki na białym tle. Pajacyk niemowlęcy ze stópkami, zapinany na bezniklowe napki przez całą długość ubranka oraz w kroku tak aby łatwo można było ubrać i przewinąć...\nPajac pajacyk bawełniany niebiesko-szary w króliki...\nPajac bawełniany niemowlęcy w kolorze niebieskim z nadrukiem w króliczki na szarym tle. Pajacyk niemowlęcy ze stópkami, zapinany na bezniklowe napki przez całą długość ubranka oraz w kroku tak aby łatwo można było ubrać i...\nWyświetla 37 - 48 z 65 produktów


HOUSE OF SKILLS • Współpraca w zespole – nowy warsztat House of Skills według Belbina\nProponujemy Państwu nowy w ofercie warsztat, przygotowany w oparciu o Teorię Ról Zespołowych Meredith’a Belbin’a.\nKoncepcja warsztatu opiera się na założeniu, że sukces zespołu w większym stopniu zależy od zachowań poszczególnych członków, aniżeli od poziomu ich inteligencji. Typowe zachowania składają się na jedną z dziewięciu ról zespołowych np. Kierownik, Twórca, Koordynator.\nPodczas jednodniowego warsztatu uczestnik pozna koncepcję ról zespołowych, zdiagnozuje własne role zawodowe, pozna zasady efektywnej pracy zespołowej, a przede wszystkim rozwinie umiejętności związane ze skuteczną pracą zespołową.\nWspółpraca w zespole dzięki różnorodnym, interaktywnym grom dostarcza wielu użytecznych informacji i przebiega w niezwykle intensywny sposób. Warsztat nastawiony jest na naukę przez osobiste doświadczanie członków grupy. Dodatkowo każdy, uczestnik bierze udział w badaniu on-line, zakończonym raportem: diagnozą indywidualną, diagnozą współpracy zespołowej lub diagnozą dotyczącą dwóch osób z zespołu.\nDzięki udziałowi w warsztacie każdy członek zespołu będzie mógł m.in.:\nzwiększyć świadomość swoich mocnych i słabych stron,\nrozpoznać role u siebie i u innych,\ndobrać właściwy sposób komunikowania.\nWiedza i umiejętności te mogą przyczynić się do poprawienia komunikacji w zespole i efektywności pracy zespołowej, zwiększenia motywacji pracowników do wykonywania zadań, a także usprawnienia współpracy i delegowania zadań.\nWięcej informacji na temat Belbin®.\nChętnie odpowiemy na pytania związane z warsztatem – zapraszamy do kontaktu.


Producent schodów Białystok - Katalog wartościowych stron\nMagento blog 8.4/10\narchitektura medyczna, artykuły biurowe, dekarz, kamerzysta, pizza, pożyczka, przedszkole, reklama, strony internetowe, łożyska\nProducent schodów Białystok oferuje produkcje schodów pod zamówienie. Schody Białystok to zdecydowanie najlepsze na rynku szczegóły budynku wykonywane z drewna. Wystarczy w wyszukiwarkę internetową wpisać odpowiednią słowo, jak na przykład: Schody drewniane Białystok, a przekieruje nas na wiele stron z ofertami producentów. Schody drewniane są najlepszym wyborem do mieszkań i domów. Są one bowiem bezpieczne dla zdrowia ludzkiego, bardzo mocne i solidne pod kątem konstrukcyjnym. Najmocniejsze są schody realizowane z drewna litego dębu.\nSłowa kluczowe: Schody Białystok, Schody drewniane Białystok, Producent schodów Białystok\nRozwój umiejętności kosmetycznych jest bardzo ważny dla każdej osoby specjalizującej się w tym obszarze. Paznokcie żelowe to nie jedyny obszar, który powinien pozostać w kręgu zainteresowań. Warto wspomnieć, iż w ostatnich czasach manicure hybrydowy zyskał sporo zwolenniczek....\nW mojej bogatej ofercie znajdą Państwo najlepsze lampy wiszące w bardzo atrakcyjnej cenie. Dla Nas zawsze najistotniejsze jest zadowolenie naszych klientów między innymi dlatego teraz oferujemy najlepsze lampy sufitowe na rynku. Zapewniamy wysoką jakość usług, interesujące ceny i...\nChcecie wybrać odpowiedniego fachowca od tego tematu? Zależy Wam na tym, ażeby przewodnik po Krakowie znał się na swojej pracy? Jeżeli odpowiedzieliście twierdząco, to gorąco zachęcam do tego, ażeby skorzystać z moich usług. Jestem wykwalifikowanym przewodnikiem po stolicy Małopolski....\nSerdecznie witamy na naszej stronie. Kopanie studni to jedna z usług, którą znajdą Państwo w mojej firmie. W szeregach kadry pracowniczej stają doświadczeni fachowcy, którzy użytkując profesjonalny sprzęt są w stanie poradzić sobie dosłownie z największymi trudnościami geologicznymi....\nKorzystanie z usług kancelarii prawnej to gwarancja pomocy ze strony fachowego przedstawiciela w trakcie sprawy sądowej. Proponowana firmom jest bieżąca obsługa prawna, zarówno jeśli chodzi o te niezbyt duże, jak i większe firmy. W grę wchodzi na przykład. analiza prawna umowy, tak ażeby...


Numer telefonu 504450754. Sprawdź kto dzwonił.\nnumery 504 45\nnumery 504 45 07\n504 45 07 54\nNumer telefonu 504450754 - przydatne informacje\nSzukany przez Ciebie numer telefonu 504450754 należy do sieci komórkowej. Oddzwaniając, zapłacisz najprawdopodobniej tylko za połączenie Twojego operatora według obowiązującej taryfy.\nBrak komentarzy do numeru telefonu 504450754. Dodaj pierwszy z nich!\nNikt Ci jeszcze nie pomógł? Nie udało się dowiedzieć do kogo należy numer telefonu 504450754? Spróbuj wrócić później. Codziennie odwiedzają nas tysiące osób, może jutro ktoś odpowie.\nOcena numeru: 504450754\n0048 504450754 - dodaj nowy komentarz\nWiesz lub domyślasz się kto dzwonił i do kogo należy szukany przez Ciebie numer telefonu 504450754? Przyłącz się do zwalczania spamu telefonicznego i rozpoznawania nadawców niechcianych połączeń i wiadomości tekstowych (sms).\nDodaj komentarz do nr tel. 504450754 i pomóż innym użytkownikom!\n504450754 numer telefonu szukano w sumię 2 razy. Ostatni raz szukano go dnia 2015-11-02 o godzinie 00:11:58 czasu polskiego.\nOstatnio komentowane numery telefonu podobne do 504450754\nNajczęściej szukane numery telefonu zaczynające się od "50445"\nNa górze strony znajduje się nawigacja wstecz ("breadcrumb"), która pozwola dotrzeć do obecnie oglądanego numeru telefonu 504450754. Po drodze można zobaczyć najciekawsze komentarze do podobnych numerów telefonicznych (często należą do tej samej firmy lub organizacji).\nWiedziałeś, że "Port lotniczy Fagernes" to:\nPort lotniczy Fagernes – krajowy port lotniczy położony w Fagernes. Jest jednym z największych portów lotniczych w południowej Norwegii.


Za nietrzymanie rąk na kierownicy podczas policyjnej kontroli posypią mandaty? | Gazeta Lubuska\n(pij) 07.11.2019 Zaktualizowano 07.11.2019\nMandaty za nietrzymanie rąk na kierownicy zdarzą się tylko w skrajnych przypadkach łamania tego przepisu poscigi.pl\nPrzepis ten dotyczy głównie bezpieczeństwa policjantów. – Policjanci zatrzymując kierowcę do kontroli nie wiedzą z kim mają do czynienia. Czy jest to sprawca przestępstwa czy na przykład osoba poszukiwana – mówi asp. Mariusz Wąsowicz, zastępca naczelnika zielonogórskiej drogówki.\nRęce na kierownicy pozwalają policjantowi kontrolować ruchy kierowcy.\nNie było wysypu mandatów za niestosowanie się do przepisu. Mało tego, mandaty niemal nigdy nie były za to wystawiane. Kierowcy w zdecydowanej większości trzymają ręce na kierownicy siedząc w aucie i wykonują polecenia kontrolujących ich policjantów. – Mandaty za nietrzymanie rąk na kierownicy zdarzą się tylko w skrajnych przypadkach łamania tego przepisu – mówi asp. Wąsowicz.\nGość 07.11.2019 17:06:09\nZa Odrą usłyszałem, pierwsze słowa policjanta, :::"Den Schlüssel bitte". Ten palant, który potrącił kobietę, już siedzi czy jeszcze nie??\nŚmiertelny wypadek. Auto leżało na poboczu