EWA M. SŁOMIŃSKA METABOLITY NIKOTYNAMIDU I ICH ROLA W FIZJOLOGII I PATOLOGII CZŁOWIEKA. Rozprawa habilitacyjna - PDF\nEWA M. SŁOMIŃSKA METABOLITY NIKOTYNAMIDU I ICH ROLA W FIZJOLOGII I PATOLOGII CZŁOWIEKA. Rozprawa habilitacyjna\nDownload "EWA M. SŁOMIŃSKA METABOLITY NIKOTYNAMIDU I ICH ROLA W FIZJOLOGII I PATOLOGII CZŁOWIEKA. Rozprawa habilitacyjna"\n1 GDAŃSKI UNIWERSYTET MEDYCZNY EWA M. SŁOMIŃSKA METABOLITY NIKOTYNAMIDU I ICH ROLA W FIZJOLOGII I PATOLOGII CZŁOWIEKA Rozprawa habilitacyjna Katedra i Zakład Biochemii Kierownik Katedry i Zakładu Biochemii Prof. dr hab. med. Julian Świerczyński Gdańsk 2009\n2 Wydano za zgodą Senackiej Komisji Wydawnictw Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Wydawca: Gdański Uniwersytet Medyczny Druk: Dział Wydawnictw GUMed ul. Marii Skłodowskiej-Curie 3a Zlecenie: KW/151/2009\n3 Spis treści Wykaz wybranych publikacji będących przedmiotem rozprawy habilitacyjnej 5 Wykaz stosowanych skrótów 6 1. Wstęp Metabolizm nikotynamidu Stężenia nikotynamidu i jego metabolitów w płynach 11 biologicznych 1.3. Rola nikotynamidu i jego metabolitów Nowe metabolity przemian nikotynamidu Cel badań Metody Opracowanie metody oznaczania stężeń metabolitów nikotynamidu Wyniki Stężenia metabolitów nikotynamidu w osoczu ludzi Stężenia metabolitów nikotynamidu w osoczu chorych 23 z przewlekłą niewydolnością nerek Zależne od wieku zmiany stężenia metabolitów nikotynamidu 25 w osoczu osób zdrowych 4.2. Pochodne nikotynamidu inhibitorami polimerazy poli(adprybozy) Cytoprotekcyjne działanie pochodnych nikotynamidu Nowe metabolity przemian nikotynamidu Pochodne nukleotydowe 1-β-D-rybonukleozydo-4-pirydono karboksyamidu β-D-rybonukleozydo-4-pirydono-3-karboksyamid Podsumowanie Wnioski Piśmiennictwo 38\n5 Wykaz wybranych publikacji będących przedmiotem rozprawy habilitacyjnej 1. Slominska EM, Adamski P, Lipinski M, Swierczynski J, Smolenski RT. Liquid chromatographic/mass spectrometric procedure for measurement of NAD catabolites in human and rat plasma and urine. Nucleosides Nucleotides Nucleic Acids, 2006, 25, IF/KBN 0,671/10, Slominska EM, Smolenski RT, Szolkiewicz M, Leaver N, Rutkowski B, Simmonds HA, Swierczynski J. Accumulation of plasma N-methyl-2-pyridone-5-carboxamide in patients with chronic renal failure. Mol Cell Biochem, 2002, 231, IF/KBN 1,548/10, Slominska EM, Kowalik K, Smolenski RT, Szolkiewicz M, Rutkowski P, Rutkowski B, Swierczynski J. Accumulation of poly(adp-ribose) polymerase inhibitors in children with chronic renal failure. Pediatr Nephrol, 2006, 21, IF/KBN 2,007/20, Slominska EM, Rutkowski P, Smolenski RT, Szutowicz A, Rutkowski B, Swierczynski J. The age-related increase in N-methyl-2-pyridone-5-carboxamide (NAD catabolite) in human plasma. Mol Cell Biochem, 2004, 267, IF/KBN 1,714/10, Slominska EM, Yuen A, Osman L, Gebicki J, Yacoub MH, Smolenski RT. Cytoprotective effects of nicotinamide derivatives in endothelial cells. Nucleosides Nucleotides Nucleic Acids, 2008, 27, IF/KBN 0,571/10, Slominska EM, Carrey EA, Foks H, Orlewska C, Wieczerzak E, Sowinski P, Yacoub MH, Marinaki AM, Simmonds HA, Smolenski RT. A novel nucleotide found in human erythrocytes, 4-pyridone-3-carboxamide-1-beta-D-ribonucleoside triphosphate. J Biol Chem, 2006, 281, IF/KBN 5,808/24, Slominska EM, Orlewska C, Yuen A, Osman L, Romaszko P, Sokolowska E, Foks H, Simmonds HA, Yacoub MH, Smolenski RT. Metabolism of 4-Pyridone-3-Carboxamide-1-β- D- Ribonucleoside Triphosphate and Its Nucleoside Precursor in the Erythrocytes. Nucleosides Nucleotides Nucleic Acids, 2008, 27, IF/KBN 0,571/10,000 Sumaryczny IF/KBN 12,89/94,000 * w tekście rozprawy habilitacyjnej dane z prac będących podstawą rozprawy zaznaczono w nawiasie kwadratowym, np. [publikacja 1] 5\n6 Wykaz stosowanych skrótów 4PYMP 4PYR, PCNR 4PYTP M2PY, 2PY, Met2PY M4PY, 4PY, Met4PY MNA, MetNA NA NAD + NADP + NMN NNMT PARP PNN monofosforan 4-pirydono-3-karboksyamido-1-β-Drybonukleozydu 1-β-D-rybonukleozydo-4-pirydono-3-karboksyamid trójfosforan 4-pirydono-3-karboksyamido-1-β-D-rybonukleozydu N-metylo-2-pirydono-5-karboksyamid N-metylo-4-pirydono-3-karboksyamid N1-metylonikotynamid nikotynamid dinukleotyd nikotynamidoadeninowy fosforan dinukleotydu nikotynamidoadeninowego mononukleotyd nikotynamidu metylotransferaza nikotynamidu polimeraza poli(adp-rybozy) przewlekła choroba nerek (dawniej: przewlekła niewydolność nerek i ta nazwa jest używana w tekście rozprawy habilitacyjnej) 6\n7 1. Wstęp Nikotynamid i kwas nikotynowy są związkami chemicznymi występującymi często pod wspólną nazwą niacyna, witamina PP lub B 3. Zarówno nikotynamid jak i kwas nikotynowy dostarczane są do organizmu głównie z pokarmem. Możliwa jest również ich synteza w organizmie człowieka. W produktach roślinnych (otręby zbożowe, rośliny strączkowe, orzechy arachidowe, szpinak) występuje głównie kwas nikotynowy. W produktach pochodzenia zwierzęcego (wątroba, nerki, ryby) dominuje nikotynamid. Dzienne zapotrzebowanie na kwas nikotynowy i nikotynamid wynosi około mg [1,2]. Kwas nikotynowy powstaje w wyniku przekształcenia tryptofanu w szlaku kynureinowym. Z 60 mg tryptofanu dostarczanego z dietą powstaje około 1 mg kwasu nikotynowego. Syntezę nikotynamidu opisano poniżej (rycina 1). Zarówno kwas nikotynowy, jak i nikotynamid są substratami do biosyntezy NAD + i powodują wzrost stężenia tego dinukleotydu w komórkach . Wspólną cechą kwasu nikotynowego i jego amidu jest ich skuteczność w leczeniu pelagry oraz innych stanów niedoboru witaminy B 3. Właściwości farmakologiczne nikotynamidu i kwasu nikotynowego są jednak różne . Kwas nikotynowy jest skutecznym lekiem obniżającym stężenie LDL-cholesterolu i triacylogliceroli a podwyższającym zawartość HDL-cholesterolu we krwi [1,4]. Nikotynamid nie wpływa na stężenie lipidów we krwi *. W prezentowanej rozprawie przedstawione zostały dane dotyczące roli nikotynamidu i jego metabolitów w fizjologii i patologii człowieka, uzyskane w czasie realizacji rozprawy habilitacyjnej i przedyskutowane z danymi z piśmiennictwa Metabolizm nikotynamidu Nikotynamid (NA) może być bezpośrednim produktem wielu reakcji enzymatycznych w komórkach organizmu człowieka. Są to przede wszystkim reakcje związane z degradacją dinukleotydu nikotynamidoadeninowego (NAD + ) [5,6]. Do grupy enzymów metabolizujących NAD + należą: polimeraza poli(adp-rybozy) (PARP; EC ), mono-adp-rybozylotransferaza (EC ), sirtuiny (np. deacetylaza histonów, EC ) oraz NAD(P) + glikohydrolazy/cyklazy ADP-rybozy (EC i EC ) [7,8]. Reakcje katalizowane przez te enzymy odgrywają istotną rolę w wielu procesach fizjologicznych, na przykład w między- * Ze względu na znaczące różnice właściwości farmakologicznych kwasu nikotynowego i nikotynamidu nie powinno się stosować dla tych związków nazwy niacyna. Niestety nie jest to uwzględniane w publikacjach naukowych i podręcznikach. 7\n8 i wewnątrzkomórkowej sygnalizacji, transkrypcji, naprawie DNA, regulacji cyklu komórkowego, mitozie, jak również apoptozie i nekrozie komórek [6,9,10]. Zaburzenia funkcjonowania tych procesów mogą być przyczyną wielu zjawisk patologicznych. Poza degradacją NAD + nikotynamid może powstawać również w wyniku odwracalnej reakcji katalizowanej przez fosforylazę nukleozydu nikotynamidowego (EC )  lub przez fosforybozylotransferazę nikotynamidową (NamPRT; EC ) . Nikotynamid ulega przemianie do N-oksydu nikotynamidu i 6-hydroksynikotynamidu [13,14], a przy udziale cytoplazmatycznego enzymu - metylotransferazy nikotynamidu (NNMT, EC ) do N-metylonikotynamidu (MNA, oznaczanego również symbolem MetNA) . Metabolit ten pod wpływem oksydazy aldehydowej (EC ) ulega degradacji do: N-metylo-2- pirydono-5-karboksyamidu (M2PY, oznaczanego również symbolem 2PY, Met2PY) i N-metylo- 4-pirydono-3-karboksyamidu (M4PY, oznaczanego również symbolem 4PY, Met4PY), które są końcowymi produktami degradacji nikotynamidu [16-18]. Nikotynamid jest prekursorem rybozydu nikotynamidu, a także mononukleotydu nikotynamidu (NMN) [12,19]. Ogólny metabolizm nikotynamidu przedstawiono na rycinie 1. Reakcje katalizowane przez enzymy, których kody umieszczono na rycinie 1 i szczegółowo omówiono w tabeli 1. 8\n9 EC Dinukleotyd nikotynamidoadeninowy (NAD + ) EC Fosforan dinukleotydu nikotynamidoadeninowego (NADP + ) EC EC EC EC Mononukleotyd nikotynamidu (NMN) EC EC EC EC NIKOTYNAMID (NA) EC EC Rybozyd nikotynamidu (NR) N-metylonikotynamid (Met NA) EC N-oksyd nikotynamidu 6-hydroksynikotynamid N-metylo-2-pirydono-5-karboksyamid (Met2PY) N-metylo-4-pirydono-3-karboksyamid (Met4PY) Rycina 1. Metabolizm nikotynamidu w komórkach u ssaków. Fosforylaza nukleozydu nikotynamidowego (EC ), fosforybozylotransferaza nikotynamidowa (NamPRT; EC ), NAD + glikohydrolaza/cyklaza ADP-rybozy (EC ), NADP + glikohydrolaza/cyklaza ADPR-rybozy (EC ), polimeraza poli(adp-rybozy) (PARP; EC ), mono-adp-rybozylotransferaza (EC ), sirtuiny (EC ), metylotransferaza nikotynamidu (NNMT, EC ), oksydaza aldehydowa (EC ), adenylotransferaza mononukleotydu nikotynamidu (EC ), 5 - nukleotydaza (EC ) kinaza rybozylonikotynamidu (EC ), kinaza NAD + (EC ). 9\n10 Tabela 1. Reakcje katalizowane przez enzymy uczestniczące w metabolizmie nikotynamidu i jego metabolitów EC zgodnie z IUBMB ** EC EC EC EC EC EC EC EC Nazwa enzymu zalecana przez IUBMB (często stosowana) Fosforylaza nukleozydów purynowych *fosforylaza nukleozydu nikotynamidowego fosforybozylotransferaza nikotynamidu NAD + nukleozydaza (NAD + glikohydrolaza/ cyklaza ADPR-rybozy) NADP + nukleozydaza (NADP + glikohydrolaza/ cyklaza ADPR-rybozy) NAD + ADP-rybozylotransferaza (polimeraza poli(adp-rybozy)) NAD + ADP-rybozylotransferaza reszt argininy białka (mono-adprybozylotransferaza) deacetylaza histonów (niektóre sirtuiny) N-metylotransferaza nikotynamidu Katalizowane reakcje Nukleozyd purynowy + fosforan = zasada purynowa + α-d-rybozo-1-fosforan *rybozyd nikotynamidu + fosforan = nikotynamid + α-d-rybozo-1-fosforan + H + [11,20] D-rybonukleotyd nikotynamidu + difosforan = nikotynamid + 5-fosfo-α-D-rybozo- 1-difosforan NAD + + H 2O = ADP-ryboza + nikotynamid NADP + + H 2O = ADP-ryboza(P) + nikotynamid NAD + + (ADP-D-rybozylo) n-akceptor = nikotynamid + (ADP-D-rybozylo) n+1-akceptor + H + NAD + + L-arginina białka = nikotynamid + N ω - (ADP-D-rybozylo)-L-arginina białka Hydroliza reszty N(6)-acetylolizyny histonów z uwolnieniem deacetylowanych histonów (nie podano reakcji sumarycznej) S-adenozylo-L-metionina + nikotynamid = S-adenozylo-L-homocysteina + 1-metylonikotynamid EC oksydaza aldehydowa aldehyd + H 2O + O 2 = kwas + H 2O 2 EC adenylotransferaza mononukleotydu nikotynamidu ATP + rybonukleotyd nikotynamidu = difosforan + NAD + EC nukleotydaza 5'-rybonukleotyd + H 2O = rybonukleozyd + fosforan EC kinaza NAD + NAD + + ATP = NADP + + ADP EC kinaza rybozylonikotynamidu ATP + N-rybozylonikotynamid = ADP + rybonukleotyd nikotynamidu enzymy nie ujęte w spisie IUBMB, a katalizujące reakcje opisane w piśmiennictwie ** Rekomendowane przez Komitet Nomenklatury Międzynarodowej Unii Biochemii i Biologii Molekularnej dla Nomenklatury i Klasyfikacji Reakcji Katalizowanych przez Enzymy [www.chem.qmul.ac.uk/iubmb/] (ang. Recommendations of the Nomenclature Committee of the International Union of Biochemistry and Molecular Biology on the Nomenclature and Classification of Enzymes by the Reactions they Catalyse) 10\n11 1.2. Stężenia nikotynamidu i jego metabolitów w płynach biologicznych Wartości stężeń nikotynamidu i jego metabolitów (MetNA, Met2PY i Met4PY) w osoczu i moczu ludzi zdrowych publikowane do tej pory różnią się znacząco między sobą (tabela 2). Wpływ na to może mieć wiele czynników. Jednym z nich może być jakość i ilość spożywanych pokarmów. U ludzi wydalanie z moczem MNA oraz Met2PY i Met4PY wzrasta po spożyciu kwasu nikotynowego lub nikotynamidu [21,22]. Po doustnym podaniu nikotynamidu lub kwasu nikotynowego zaobserwowano najwyższy wzrost ilości Met2PY (80% podanego związku przekształciło się w Met2PY) w moczu. Mniejszy wzrost nastąpił po podaniu MetNA i kwasu nikotynurowego, tylko 13%. Stężenia metabolitów nikotynamidu w moczu nie wzrastały po podaniu: kwasu N-metylo-2-pirydono-5-karboksylowego, kwasu chinolowego, trigonelliny, kwasu 6-hydroksy-nikotynowego i 6-hydroksynikotynamidu , jak również po podaniu NAD + i NADH . Dieta pozbawiona kwasu nikotynowego, ale bogata w kwas orotowy powodowała obniżenie wydalania MNA, Met2PY i Met4PY, gdyż jak sugerują autorzy zmniejsza się szybkość przekształcania tryptofanu do kwasu nikotynowego . Kolejnym czynnikiem mogącym wpływać na rozbieżność wyników przedstawionych w tabeli 2 są różnice dobowe w wydalaniu metabolitów nikotynamidu z moczem. Wydalanie MNA największe jest rano i obniża się w porze popołudniowej . Stężenia Met2PY i Met4PY są wysokie w porze rannej i wzrastają do popołudnia, a potem obniżają się. Najmniejsze stężenie metabolitów nikotynamidu obserwuje się wieczorem i w nocy . Nie można jednak wykluczyć, że jest to także zależne od stosowanej diety, a przede wszystkim od pory dnia, w której spożywane są posiłki. Wpływ na wydalanie metabolitów nikotynamidu mają także niektóre hormony. Zaobserwowano, że estrogeny powodują obniżenie wydalania NA, MetNA oraz Met2PY i Met4PY z moczem, natomiast testosteron pozostaje bez wpływu . Stężenie MNA w moczu wzrasta, gdy stosowany jest hormon wzrostu . Obniża się po podaniu steroidów (hydrokortyzon) i nie zmienia się, gdy oba hormony stosowane są jednocześnie. Stężenie Met2PY ulega obniżeniu, gdy stosowany jest hormon wzrostu, a nie zmienia się, gdy stosowany jest tylko hydrokortyzon . Rozbieżności w wartościach stężeń metabolitów nikotynamidu publikowanych do tej pory mogą wynikać także z różnych metod stosowanych do ich oznaczania. Wysokosprawna chromatografia cieczowa z detekcją UV, stosowana niemal we wszystkich publikowanych dotychczas pracach, nie pozwala na jednoznaczną identyfikację analizowanych związków. Dlatego jednym z celów badań przedstawianych w niniejszej rozprawie habilitacyjnej było opracowanie metody pozwalającej na analizowanie stężeń nikotynamidu i jego metabolitów 11\n12 w moczu i osoczu osób zdrowych oraz porównanie uzyskanych wyników z danymi z piśmiennictwa. Z dostępnych danych piśmiennictwa oraz badań własnych wynika, że stężenia metabolitów nikotynamidu w osoczu i moczu ulegają zmianie w różnych stanach patologicznych (tabela 3). Badanie stężenia metabolitów nikotynamidu w osoczu lub moczu może pozwolić na śledzenie przebiegu procesów patologicznych, a w niektórych stanach patologicznych pełnić rolę wskaźników prognostycznych. MNA jest uważany za wskaźnik skuteczności leczenia białaczki u pacjentów po zabiegach naświetlania i przeszczepu szpiku kostnego . U pacjentów dobrze rokujących, 20 dni po wspomnianych zabiegach, obserwuje się wzrost wydalania MNA, który normalizuje się do 40 dnia . Normalizacji wydalania MNA nie obserwuje się u pacjentów źle rokujących . Wydalanie większych ilości MNA zaobserwowano u wcześniaków w porównaniu z dziećmi urodzonymi w terminie. Na tej podstawie autorzy sugerują, że MNA może być markerem okołoporodowych zmian metabolicznych u dziecka . MNA jest także uważany za wskaźnik zatrucia azotynami, gdyż jego stężenie w moczu wzrasta gwałtownie po ekspozycji na te związki . U chorych z przewlekłą niewydolnością nerek (PNN) dochodzi do zaburzonego wydalania metabolitów nikotynamidu. Dlatego też badania dotyczące ich stężeń, a szczególnie roli jaką mogą odgrywać w przewlekłej niewydolności nerek, są jednym z celów badań niniejszej rozprawy. Analiza stężenia w osoczu i wydalania z moczem metabolitów nikotynamidu jest interesująca nie tylko ze względu na możliwość monitorowania poziomu niacyny w organizmie (niacin nutritional status), katabolizmu NAD +, funkcji nerek czy innych stanów patologicznych. Metabolizm nikotynamidu zmienia się w różnych stanach fizjologicznych, np. w czasie starzenia. Ten stan fizjologiczny kojarzony jest ze spowolnieniem funkcji metabolicznych, stąd potrzeba sprawdzenia, czy wraz z długością życia zmieniają się stężenia metabolitów nikotynamidu. 12\n13 Tabela 2. Stężenia nikotynamidu i jego metabolitów w osoczu (A) i wydalanie z moczem (B) u ludzi zdrowych. A) Metabolit Stężenie Piśmiennictwo NA MetNA Met2PY Met4PY 0,34 μmol/l 0,026 ± 0,01 μmol/l 0,36 ± 0,04 μmol/l 0,17 μmol/l 0,0073-0,85 μmol/l 0,15 ± 0,01 μmol/l 0,0038 μmol/l 1,32-3,95 μmol/l 9 ± 4,5 μmol/l 0,83 ± 0,18 μmol/l 0,39 ± 0,22 μmol/l (osoby < 16 r.ż.) 1,01 ± 0,5 μmol/l (osoby> 60 r.ż.) 0,34 ± 0,15 μmol/l 0,26 ± 0,09 μmol/l   (*)    (*)   [publikacja 2]  [publikacja 4] (*) [publikacja 3]  B) NA < 3 μmol/24h  MetNA Met2PY Met4PY 31,1 ± 12,3 μmol/24h (11,9-66,9 μmol/24h) 3, μmol/l 42 ± 26 μmol/24h (zakres μmol/24h) 25,61 ± 10,11 μmol/24h 36,5 μmol/24h (11,1-86,1 μmol/24h ) 0,658 31,6 μmol/l 96,6 384,5 μmol/24h (u mężczyzn) 84,1 132 μmol/24h (u kobiet) 59,8 ± 26,5 μmol/24h ( μmol/24h) 60 μmol/24h (16,2 146 μmol/24h) 132 μmol/24h 43,49 ± 11,64 μmol/24h 132,2 ± 84,9 μmol/24h (39,5 337,5 μmol/24h) 1,75 ± 0,97 μmol/kg/24h (osoby < 16 r.ż.) 1,20 ± 0,97 μmol/kg/24h (osoby >60 r.ż.) 7,1 ± 3,3 μmol/24h (zakres 2,4-15,8 μmol/24h) 30,7-44,9 μmol/24h (u kobiet) 67,1-157,6 μmol/24h (u mężczyzn) 5,79 ± 2,15 μmol/24h             [publikacja 4]    28,9 ± 22 μmol/24h [publikacja 6] (*) Wyniki własne, niepublikowane. Pogrubioną czcionką zaznaczono wyniki własne autora rozprawy. 13\n14 Tabela 3. Zmiany wydalania metabolitów nikotynamidu z moczem u ludzi (A) i szczurów (B) w różnych stanach patologicznych. Metabolit i jego wydalanie z moczem Stan patologiczny Piśmiennictwo A) Podwyższony poziom Obniżony poziom MetNA i Met2PY - w marskości wątroby - po oparzeniach - w ciąży (ale tylko w trzecim trymestrze) - w cukrzycy typu 2   [44,45]  - w stresie wywołanym zimnem [26,47] MetNA - w nowotworach piersi  - po leczeniu niektórymi lekami, np.  pyrazinamidem - w chorobie Parkinsona [50-52] - w alkoholowej pelagrze [53,54] MetNA i Met2PY - w schizofrenii  - we wtórnej depresji  - w niedorozwoju umysłowym dzieci  Met2PY - u dzieci z autyzmem  - w przewlekłym zapaleniu migdałków  MetNA - w AIDS (z biegunką)  B) - u szczurów po podaniu związków [60-62] Podwyższony poziom MetNA i Met2PY MetNA rakotwórczych - u szczurów po podaniu związków hepatotoksycznych, np. klofibratu, dimetylohydrazyny [63,64] Obniżony poziom MetNA - u szczurów w marskości wątroby wywołanej czterochlorkiem węgla - przy dużej utracie masy ciała   14\n15 1.3. Rola nikotynamidu i jego metabolitów Badania dotyczące roli nikotynamidu w fizjologii i patologii prowadzone są od kilkudziesięciu lat a zgromadzona wiedza jest obszerna. Poza rolą prekursora NAD(P) +, nikotynamid uczestniczy w procesach związanych z regulacją cyklu komórkowego i naprawą DNA. Liczne badania wykazały, że nikotynamid wykazuje przeciwzapalne właściwości wynikające między innymi z hamowania indukowalnej syntazy tlenku azotu (inos) , zdolności do usuwania wolnych rodników , a także hamowania ekspresji genów kodujących antygeny MHC klasy II  i wewnątrzkomórkowego czynnika adhezyjnego ICAM-1 w komórkach śródbłonka . Nikotynamid jest również silnym inhibitorem syntezy prozapalnych cytokin: IL-1β [70,71], IL-6 , IL-8 , IL-12  i TNFα [70,72]. Jego właściwości przeciwzapalne próbowano wykorzystać w dermatologii [73-77] i w reumatologii [78,79]. Wiązano z nim także duże nadzieje w leczeniu cukrzycy typu I [80,81] i w chorobach układu nerwowego [82-84]. Niektóre skutki działania NA związane są z hamowaniem aktywności enzymów metabolizujących NAD + . Nikotynamid hamuje polimerazę poli(adp-rybozy) (PARP) z IC ± 5,2 μm i mono-adp-rybozylotransferazę z IC ± 410 μm [86,87]. Niekompetycyjnie hamuje sirtuiny z K i μm [88-91]. Jest on także inhibitorem fosforylazy nukleozydu nikotynamidowego [92,93], fosfodiesterazy  oraz inhibitorem monooksygenaz . Polimeraza poli(adp-rybozy) jako jeden z ważniejszych enzymów związanych z przemianą NAD-u odgrywa istotną rolę w komórce. PARP jest szczególnie ważną w utrzymaniu integralności genomu komórki [95,96], jest zaangażowana w dekondensację chromatyny [97,98], replikację DNA , naprawę DNA , transkrypcję [101,102], duplikację centrosomów , regulację funkcji telomerów [104,105], regulację mitozy , nekrozę , zależną od kaspaz [ ] i niezależną od kaspaz apoptozę . Reguluje także aktywność szlaków metabolicznych i sygnałowych . W śródbłonku hiperglikemia, indukując stres oksydacyjny, aktywuje polimerazę poli(adp-rybozy), która powoduje obniżenie stężenia NAD +, spowolnienie glikolizy, hamowanie transportu elektronów i obniżenie stężenia ATP. W rezultacie proces ten prowadzi do jego ostrej dysfunkcji . Aktywność PARP odgrywa także istotną rolę w patogenezie licznych stanów chorobowych, takich jak: zawał i wylew krwi w mózgu, zawał mięśnia sercowego, cukrzyca, alergie i inne choroby zapalne oraz choroby neurodegeneracyjne, włączając w to chorobę Parkinsona i Alzheimera [78,113]. Z tego też powodu trwają intensywne poszukiwania inhibitorów PARP i sposobów ich podawania, które z jednej strony miałyby chronić przed negatywnymi skutkami 15\n16 nadmiernej aktywności PARP (w tym obniżeniem stężenia NAD + w komórce), a z drugiej nie upośledzać naprawy uszkodzonego DNA. Hamowanie aktywności polimerazy poli(adp-rybozy) przez nikotynamid wskazuje na jego właściwości cytoprotekcyjne. Chroni komórki przed uszkodzeniami toksycznymi in vitro, jak również in vivo . W obecności nikotynamidu w komórkach wątroby zaobserwowano mniejsze uszkodzenia po działaniu różnych czynników toksycznych . W komórkach mięśniówki gładkiej naczyń , kardiomiocytach  poddanych działaniu peroksynitrytu lub endotoksyny nikotynamid hamował aktywność PARP i zapobiegał hamowaniu oddychania mitochondrialnego, a w konsekwencji prowadził do zachowania stężenia ATP w komórkach [116,117]. Struktura chemiczna większości znanych inhibitorów PARP-1 jest podobna do struktury nikotynamidu. Ponadto region nikotynamidowy w cząsteczce NAD + jest miejscem wiązania do PARP-1 . Pochodne nikotynamidu, zwłaszcza Met2PY i Met4PY są strukturalnie podobne do znanych inhibitorów PARP, takich jak 3-aminobenzamid [118,119]. Dodatkowo jeszcze, większość inhibitorów PARP ma karboksyamidową grupę (obecną również w metabolitach nikotynamidu), która, jak się okazało, odgrywa kluczową rolę w hamowaniu tego enzymu . W związku z powyższym w ramach realizacji rozprawy habilitacyjnej sprawdzono czy pochodne nikotynamidu posiadają właściwości hamujące aktywność PARP. W przeciwieństwie do nikotynamidu znaczenie jego pochodnych jest słabo poznane. Poza monitorowaniem ich stężeń (w osoczu i moczu) w czasie podawania lub w stanie niedoboru nikotynamidu lub kwasu nikotynowego nie przypisywano tym związkom większego znaczenia. Uzyskane w ostatnich latach dane nakazują powtórne zdefiniowanie roli tych związków w fizjologii i patologii człowieka. Z dostępnych publikacji wynika, że MNA wykazuje właściwości przeciwzapalne, które próbuje się stosować w leczeniu niektórych chorób skóry i oparzeniach [ ] oraz w chorobach układu sercowo-naczyniowego . Działania te są związane ze stymulacją produkcji prostacykliny w śródbłonku [124,125], jednego z najsilniejszych znanych czynników hamujących wykrzepianie i procesy zapalne. Z działaniem zwiększającym produkcję prostacykliny związany jest wpływ ochronny MNA na śluzówkę żołądka . Analiza czynności śródbłonka u szczurów z cukrzycą i hipertriglicerydemią potwierdziła cytoprotekcyjny wpływ MNA . W badaniach tych wykazano poprawę zależnych od śródbłonka mechanizmów regulujących przepływ krwi po podaniu MNA. Badania te wykazały również korzystny wpływ MNA na PARP-1 jest obecnie najlepiej poznanym izoenzymem polimerazy poli(adp-rybozy). Poszukiwania specyficznych inhibitorów PARP dotyczą głównie tej izoformy. 16\n17 patologiczny poziom triglicerydów we krwi. To działanie jest obecnie w fazie badań klinicznych i być może MNA będzie stosowany jako lek hipolipomizujący. Przypuszcza się, że MNA może zapobiegać i łagodzić rozwój cukrzycy typu I , a jednym z argumentów przemawiającym za tym ma być spostrzeżenie, że u ludzi i zwierząt z cukrzycą obserwuje się brak lub niedobór MNA [129,130]. MNA zaangażowany jest w proliferację komórek [ ], może wpływać na ekspresję genów oraz produkcję hormonu wzrostu i prolaktyny [134,135]. Stwierdzono, że MNA w ośrodkowym układzie nerwowym jest czynnikiem neurotoksycznym i neurodegeneracyjnym [136,137], a w chwili obecnej trwają badania nad jego rolą w chorobie Parkinsona [50,51]. Istnieją również dane uzyskane w badaniach in vitro sugerujące neuroprotekcyjne działanie MNA [138,139]. MNA hamuje również aktywność metaloproteinazy-9 we wczesnej fazie przebudowy macierzy pozakomórkowej w mózgu wywołanych niedokrwieniem oraz aktywuje metaloproteinazę-2 w późnej fazie . W ostatnich latach poszukuje się związku MNA z procesami nowotworowymi. Zaobserwowano nadekspresję genu kodującego metylotransferazę nikotynamidu (NNMT) w raku żołądka  oraz komórkach raka brodawkowatego tarczycy [142,143]. W jasnokomórkowym raku nerki stwierdzono korelację pomiędzy nadekspresją genu NNMT a wielkością guza . Badania przeprowadzone przez Nakagawa i współ.  wykazały, że stężenie MNA we krwi może być markerem ryzyka rozwoju nowotworów złośliwych. U osób narażonych na rozwój nowotworów złośliwych po podaniu NA zaobserwowano wzrost aktywności NNMT i wyższe stężenie MNA we krwi . Uważa się, że MNA może być także wczesnym markerem raka jelita grubego . Klirens MNA jest uważany za wskaźnik funkcji kanalików nerkowych w przewlekłych chorobach nerek , a w szczególności za wskaźnik transportu kationów [147,148]. Inne prace kwestionują jednak specyficzność MNA w tym aspekcie Nowe metabolity przemian nikotynamidu W 1979 roku w moczu pacjenta z przewlekłą białaczką megaloblastyczną zidentyfikowano związek będący utlenionym rybozydem nikotynamidu - rybozyd 4PY (1-β-D-rybonukleozyd-4- pirydono-3-karboksyamidu, ang. 4-pirydone-3-carboxamid-1-β-ribonucleoside, 4PYR, PCNR) . Dziesięć lat później została opublikowana praca opisująca izolację z moczu izoformy 1-β-D-rybofuranozylo-2-pirydono-5-karboksyamidu (2PYR, 2-PCNR) . PCNR może występować w formie dwóch izomerów: α i β, jednak w moczu znajduje się około 10 razy więcej 17\n18 formy β niż α. Oprócz 4PYR w moczu zidentyfikowano także jego izomery strukturalne, takie jak: 2,5-PYR (1-D-rybonukleozyd 2-pirydono-5-karboksyamidu), 2,3-PYR (1-D-rybonukleozyd 2-pirydono-3-karboksy-amidu). Jednocześnie każdy z tych izomerów może występować w formie α lub β, co daje łącznie (wliczając 4,3-PYR) aż sześć możliwych różnych struktur PCNR . W 1989 roku Mills stwierdził, że w moczu dominującą formą jest β 4-PYR , co kilka lat później potwierdził Schram . Obaj przeprowadzali analizy moczu pochodzącego od osób z chorobą nowotworową. Związkiem o najwyższym stężeniu w moczu okazał się 4,3-PYR, zawartość 2,5-PYR wynosiła około 7% 4,3-PYR, a 2,3-PYR tylko 1% 2,5-PYR [150,151]. Jednak dopiero wykrycie w ostatnich latach rybozydu nikotynamidu rzuciło nowe światło na przemiany NAD + i stało się podstawą do dalszych badań . Do niedawna wydawało się, że fizjologiczne nukleotydy są już dobrze poznane. Tym bardziej, że odgrywają one znaczącą rolę w prawie wszystkich procesach związanych z funkcją komórek (przekazywaniem informacji genetycznej, metabolizmem energetycznym i regulacją procesów). Zmiany w poziomie nukleotydów są kluczowe w różnych fazach cyklu komórkowego i różnicowania, a nukleotydy są stosowane w leczeniu chorób nowotworowych, zapalnych, imunosupresyjnych i wirusowych [153,154]. Jednak już 20 lat temu w rozdziałach chromatograficznych zauważono w erytrocytach osób z przewlekłą niewydolnością nerek niezidentyfikowane dotychczas związki o budowie trójfosforanów nukleotydów obecne w bardzo dużych ilościach [37,155]. Spektrum tych związków w UV było zbliżone do pochodnych nikotynamidu. Dlatego też jednym z celów moich badań była identyfikacja tych nukleotydów oraz ich prekursorów. Opisane powyżej dane dotyczące nikotynamidu i jego metabolitów wskazują, że określenie roli tych związków w fizjologii i patologii wymaga jeszcze wielu badań. Ze względu na istniejące rozbieżności w wartościach stężeń tych związków we krwi i moczu konieczne było opracowanie metody pozwalającej na analizowanie stężeń nikotynamidu i jego metabolitów w płynach biologicznych. Stężenia te mogą pozwolić na śledzenie przebiegu procesów patologicznych, w niektórych przypadkach mogą pełnić rolę wskaźników prognostycznych. Duże znaczenie mogą mieć u chorych z PNN, w których dochodzi do zaburzonego wydalania metabolitów nikotynamidu. Dlatego też u tych chorych szczególnie ważne są badania dotyczące metabolizmu oraz roli jaką te związki mogą odgrywać w patologii przewlekłej niewydolności nerek. Jak wykazano powyżej, stężenia metabolitów nikotynamidu zmieniają się nie tylko w stanach patologicznych, ale także w różnych stanach fizjologicznych, stąd konieczność sprawdzenia jak zmieniają się one u osób zdrowych wraz z wiekiem. Strukturalne podobieństwo metabolitów 18\n19 nikotynamidu do inhibitorów PARP sugeruje, że jedną z ich właściwości może być hamowanie tego enzymu i działanie cytoprotekcyjne tych związków. Szczególnie interesujące wydają się pochodne rybozydu nikotynamidu, przede wszystkim pochodne nukleotydowe. Niezbędna jest identyfikacja ich prekursora, czynników regulujących jego syntezę, określenie jego metabolizmu i roli w organizmie tych związków. 19\n20 2. Cel badań: 1. Opracowanie metody pozwalającej na analizę (z wykorzystaniem spektrometrii masowej) stężeń metabolitów nikotynamidu w płynach biologicznych i tkankach. 2. Oznaczenie stężeń metabolitów nikotynamidu we krwi i moczu u chorych z przewlekłą niewydolnością nerek. 3. Analiza zmian stężeń metabolitów nikotynamidu w osoczu osób zdrowych w różnym wieku. 4. Zbadanie in vitro: a) wpływu pochodnych nikotynamidu na aktywność polimerazy poli(adp-rybozy), b) cytoprotekcyjnego działania pochodnych nikotynamidu. 5. Zbadanie metabolizmu pochodnych nikotynamidu 4PYR, 4PYTP i 4PYMP. Oznaczenie stężeń tych związków w osoczu i erytrocytach u ludzi w stanach fizjologicznych i z PNN. 20\n21 3. Metody 3.1. Opracowanie metody oznaczania stężeń metabolitów nikotynamidu Jednym z celów badań przedstawianych w niniejszej rozprawie było opracowanie metody analizy stężeń nikotynamidu i jego metabolitów (NA, MetNA, Met2PY, Met4PY, 4PYR) w osoczu i moczu z wykorzystaniem spektrometrii masowej [publikacja 1]. Analizę stężeń wyżej wymienionych związków przeprowadzono przy użyciu detektora masowego Thermo-Finnigan LCQ Advantage ze źródłem jonów typu electrospray (ESI) pracującego w trybie jonizacji dodatniej. Praca detektora w trybie single ion monitoring (SIM) umożliwiała detekcję NA, MetNA, Met2PY, Met4PY oraz N-oksydu nikotynamidu, a w trybie tandem MS (MS2) detekcję 4PYR. Rozdział chromatograficzny uzyskano przy użyciu kolumny Synergi Hydro-RP (4 µm, 150 x 2,0 mm). Jako fazę ruchomą A stosowano wodny roztwór 10 mm kwasu nonafluoropentanowego (NFPA), zaś jako fazę ruchomą B 100% acetonitryl. Analizę prowadzono przy przepływie 0,2 ml/min i gradiencie od 0% do 60% B w ciągu 12 minut. Procedury ekstrakcji materiału biologicznego (osocza, moczu) polegały na strąceniu białek z użyciem 10% kwasu trichlorooctowego, a następnie ekstrakcji uzyskanego supernatantu eterem. Alternatywnie stosowano metodę ekstrakcji przy użyciu 70% acetonitrylu lub ultrafiltrację z wykorzystaniem filtrów celulozowych o wielkości porów zatrzymujących białka o masie powyżej 10 kda. Przy zastosowaniu wymienionych metod ekstrakcji uzyskiwano odzyski dla badanych związków w granicach 75-95%, co uwzględniano przy obliczaniu stężeń. Opracowana metoda pozwala na oznaczenie stężeń izomerów (Met2PY i Met4PY), a przez zastosowanie MS2 z wysoką czułością - stężenia 4PYR. Dzięki tej metodzie możliwe jest jednoczesne określenie stężenia wszystkich badanych metabolitów w tych samych warunkach w ciągu 15 minut analizy. Na Rycinie 2 przedstawiono przykładowe chromatogramy jonowe z rozdziału metabolitów nikotynamidu według własnej metody. Ze względu na zbyt niskie stężenie nie jest możliwe oznaczenie tą metodą stężeń N-oksydu nikotynamidu w osoczu. 21\n22 A ISTD Intensywność sygnału [%] NA MetNA Met2PY 4PYR Met4PY czas rozdziału B ISTD Intensywność sygnału [%] Met2PY 4PYR NA MetNA Met4PY czas rozdziału Rycina 2. Przykładowe chromatogramy jonowe z rozdziału nikotynamidu i jego metabolitów z wykorzystaniem chromatografii cieczowej z detekcją masową. (A) standardy (B) próbka osocza pacjenta z PNN. ISTD standard wewnętrzny, 5-chloroadenozyna. Po prawej stronie chromatogramów dla każdego z analizowanych związków zaznaczono warunki analizy sygnału masowego. 22\n23 4. Wyniki 4.1. Stężenia metabolitów nikotynamidu w osoczu ludzi Stężenia metabolitów nikotynamidu w osoczu chorych z przewlekłą niewydolnością nerek U dzieci i dorosłych z przewlekłą niewydolnością nerek leczonych zachowawczo zaobserwowano wielokrotny wzrost stężenia Met2PY w osoczu w porównaniu do osób zdrowych. Wydaje się, że ten wzrost jest związany bezpośrednio ze stopniem niewydolności nerek, gdyż wykazano pozytywną korelację pomiędzy stężeniem kreatyniny (markerem diagnostycznym niewydolności nerek) a stężeniem Met2PY w osoczu [publikacja 2,3] . Zaobserwowano także ujemną korelację pomiędzy stężeniem Met2PY a klirensem kreatyniny . U dorosłych z PNN leczonych zachowawczo stwierdzono też około 5-krotny wzrost stężenia Met4PY w osoczu. Średnie stężenie wynosiło 1,59 ± 1,35 μmol/l w porównaniu do wartości 0,34 ± 0,15 μmol/l w grupie kontrolnej (wyniki własne niepublikowane, wartości średnie ± SD). U dzieci ten wzrost był nawet 10-krotny. Stężenie Met4PY w osoczu wynosiło 2,1 ± 2,61 μmol/l w porównaniu z wartościami stężeń 0,259 ± 0,09 μmol/l u dzieci zdrowych [publikacja 3]. Podobnie jak w przypadku Met2PY, wykazano dodatnią korelację pomiędzy stężeniem Met4PY a stężeniem kreatyniny oraz ujemną korelację pomiędzy stężeniem Met4PY a klirensem kreatyniny [publikacja 3] . U osób dorosłych z PNN nie obserwowano podwyższonego stężenia nikotynamidu w osoczu w porównaniu z osobami zdrowymi (odpowiednio 0,51 ± 0,27 μmol/l i 0,36 ± 0,13 μmol/l) (wyniki własne niepublikowane). Natomiast u dzieci z PNN średnie stężenie nikotynamidu było wyższe niż u dzieci zdrowych i wykazywało dodatnią korelację ze stężeniem kreatyniny i ujemną z klirensem kreatyniny [publikacja 3]. Przeprowadzono również badania w grupie chorych z przewlekłą niewydolnością nerek poddawanych zabiegowi hemodializy. U pacjentów tych średnie stężenie Met2PY w osoczu było ponad 20-krotnie wyższe niż u osób zdrowych. Bezpośrednio po hemodializie stężenie Met2PY obniżało się o połowę, podobnie jak kreatynina i wzrastało przed następną dializą [publikacja 2] [33,37]. Już w 1964 roku obecność Met2PY stwierdzono w płynie dializacyjnym . Podobnie jak Met2PY zmieniało się stężenie Met4PY w tej grupie chorych: przed dializą wynosiło 2,34 ± 2,73 μmol/l, a po zabiegu 0,80 ± 0,48 μmol/l (wyniki własne niepublikowane). Na szczególną 23\n24 uwagę zasługuje fakt, że już po 30 minutach hemodializy stężenia obu końcowych metabolitów nikotynamidu obniżyły się o 50% (wyniki własne niepublikowane). Jednocześnie obniżenie stężenia nikotynamidu w czasie hemodializy było niewielkie, z 0,47 ± 0,25 μmol/l do 0,33 ± 0,16 μmol/l po 270 minutach zabiegu. Nie zaobserwowano natomiast zmian w stężeniu MNA w osoczu tych chorych (wyniki własne niepublikowane). Bezpośrednio po transplantacji nerek stężenie Met2PY w osoczu osiągało wartości zbliżone do obserwowanych u osób zdrowych (1,64 ± 0,16 umol/l) [publikacja 2] . Potwierdzają to też inni badacze [33,37]. Przedstawione powyżej wyniki wskazują, że u ludzi produkowane są znaczne ilości końcowych metabolitów nikotynamidu, szczególnie Met2PY, który jest głównym metabolitem nikotynamidu [27,157]. U osób zdrowych związki te wydalane są z moczem. Zależności pomiędzy stopniem niewydolności nerek a stężeniem Met2PY i Met4PY sugerują, że upośledzone wydalanie jest główną przyczyną wzrostu stężenia tych związków w osoczu. Po transplantacji nerek wartości te wracają do normy. Jednak wzrost stężenia Met2PY u osób z PNN jest wyższy niż kreatyniny, bo ponad 20-krotny przy 12-krotnym wzroście markera przewlekłej niewydolności nerek. To sugeruje, że niewydolność nerek nie jest jedyną przyczyną wzrostu stężeń metabolitów nikotynamidu. Dlatego należy rozważyć inne czynniki mogące mieć wpływ na całkowitą pulę nikotynamidu np. dieta i masa mięśniowa a także wzrost produkcji końcowych metabolitów nikotynamidu w następstwie uszkodzenia DNA związanego z PNN. Dieta nie ma najprawdopodobniej większego znaczenia, gdyż grupa ludzi zdrowych była dobierana losowo i badane osoby różniły się zarówno stosowaną dietą jak i masą mięśniową, a różnice w stężeniu Met2PY w osoczu były maksymalnie dwukrotne. Jest natomiast możliwe, że u chorych z PNN dochodzi do zwiększonej aktywacji enzymów produkujących nikotynamid, np. polimerazy poli(adp-rybozy). Wprawdzie nie ma danych dotyczących aktywności tego enzymu u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek, jednak kilka poniższych faktów może przemawiać za tą hipotezą. U pacjentów z PNN obserwuje się liczne uszkodzenia DNA [158,159], które aktywują polimerazę poli(adp-rybozy), enzym biorący udział w naprawie uszkodzonego DNA [160,161]. Aktywacja tego enzymu powoduje przeniesienie reszt ADP-rybozy z NAD + na białka jądrowe z jednoczesnym uwolnieniem nikotynamidu . Jednocześnie związanie PARP z uszkodzoną nicią DNA powoduje 500-krotną aktywację tego enzymu [162,163]. U chorych z PNN obserwuje się jednak tylko niewielki wzrost stężenia nikotynamidu w osoczu. Jest to prawdopodobnie spowodowane natychmiastową degradacją nikotynamidu do Met2PY i Met4PY. Nie ma danych na temat aktywności metylotransferazy nikotynamidu i oksydazy aldehydowej u chorych z PNN, ale wiadomo, że procesy transmetylacji są u tych osób nasilone, czego dowodem jest zwiększona 24\n25 produkcja poliamin . Mało prawdopodobna jest inkorporacja nikotynamidu do NAD + u chorych z PNN. Obserwuje się wprawdzie wzrost stężenia ATP, substratu dla adenylotransferazy mononukleotydu nikotynamidu (NNMAT) w erytrocytach , ale nie obserwuje się wzrostu stężenia NAD + [publikacja 6]. Podsumowując można stwierdzić, że wysokie stężenia Met2PY i Met4PY mogą pełnić znaczącą rolę w przebiegu mocznicy [publikacja 2,3]. Mogą być także czułym, wczesnym i łatwym do oznaczania wskaźnikiem niewydolności nerek. Mogą również świadczyć o wzroście aktywności PARP i uszkodzeniach DNA spowodowanych procesem chorobowym [ ] Zależne od wieku zmiany stężenia metabolitów nikotynamidu w osoczu osób zdrowych Z przeprowadzonych badań wynika, że stężenie Met2PY w osoczu dzieci (poniżej 16 roku życia) było niższe (0,39 ± 0,22 μmol/l) niż u osób powyżej 50 roku życia (1,01 ± 0,5 μmol/l). Wprawdzie stężenie kreatyniny także było wyższe u osób starszych, jednak stosunek stężeń kreatyniny osób starszych do młodszych wynosił 1,6 a Met2PY - 2,6 [publikacja 4]. Również stężenie Met4PY było wyższe w grupie osób starszych. Nie zaobserwowano natomiast różnic w stężeniu nikotynamidu pomiędzy tymi grupami, które wynosiło około 0,30 μmol/l (wyniki własne niepublikowane). Dzienne wydalanie Met2PY z moczem było zdecydowanie wyższe u osób starszych. Po przeliczeniu na kg masy ciała uzyskano wynik wskazujący na około 30% niższe wydalanie Met2PY u osób starszych [publikacja 4], co jest także zgodne z danymi z piśmiennictwa . Ciekawym spostrzeżeniem jest istnienie dodatniej korelacji pomiędzy stężeniem końcowych metabolitów nikotynamidu, a wiekiem [publikacja 4], co przedstawiono na Rycinie 3 (wyniki własne niepublikowane). Aby wykluczyć wpływ funkcji nerek przebadano grupę osób w różnym wieku, ale o podobnym stężeniu kreatyniny. W tym przypadku także potwierdzono zależność pomiędzy stężeniem Met2PY a wiekiem. To sugeruje, że nie tylko pogorszenie funkcji nerek związane z wiekiem, ale także wiek są niezależnymi czynnikami wpływającymi na stężenie Met2PY. Potwierdza to wieloczynnikowa analiza korelacji pomiędzy zmianami stężenia Met2PY w osoczu a wiekiem i stężeniem kreatyniny w osoczu. Analiza ta wykazała, że w przypadku ludzi zdrowych wiek jest czynnikiem decydującym o wzroście stężenia Met2PY w osoczu [publikacja 4]. 25\n26 μmol/l NA Met4PY Met2PY _9 10_19 20_29 30_39 40_49 50_59 60_69 70_ grupy wiekowe [w latach] Rycina 3. Stężenia nikotynamidu i jego końcowych metabolitów w osoczu u osób zdrowych w zależności od wieku. Wydaje się, że podwyższone stężenia Met2PY i Met4PY we krwi [publikacja 4] (rycina 3) mogą być skutkiem wzrostu degradacji NAD + i/lub obniżenia wbudowywania nikotynamidu do puli NAD +. Jednak na podstawie moich wyników nie można tego jednoznacznie stwierdzić. Wprawdzie analizowane stężenia nikotynamidu i NAD + w wątrobie (głównym miejscu metabolizmu NAD + ) szczurów młodych były wyższe niż u starych, to jednak nie były to różnice statystycznie znamienne. Dodatkowo były one odpowiednio 10 i 20 razy wyższe niż stężenia Met2PY zmierzone w wątrobach tych zwierząt [publikacja 4]. Ponadto Met2PY i Met4PY mogą powstać tylko z nikotynamidu, a zatem u ludzi starszych produkcja tego związku musi być zwiększona. W komórkach limfocytarnych pochodzących od stulatków zaobserwowano większą aktywność poli(adp-rybozy)lacji . Zaobserwowany wzrost uszkodzeń DNA związany z wiekiem  stymuluje aktywność polimerazy poli(adp-rybozy) [10,160,161,171]. W ostatnich latach stwierdzono (na razie tylko u organizmów jednokomórkowych), że aktywność sirtuin, enzymów produkujących nikotynamid, związana jest z długością życia [172,173]. Wydaje się także, że zwiększona produkcja Met2PY i Met4PY może być związana bezpośrednio ze zwiększoną aktywnością enzymów degradujących nikotynamid u ludzi starszych. Nie ma w piśmiennictwie danych potwierdzających te przypuszczenia. Stwierdzono jedynie bardzo niską (poniżej 2%) aktywność metylotransferazy nikotynamidu (NNMT, EC ) w wątrobie płodu szczura, ale już 28 dni po urodzeniu była taka jak u osobnika dorosłego, jednak nie badano, czy wraz z wiekiem się zwiększa . Podobnie aktywność oksydazy aldehydowej u myszy jest niska w 1, 7 i 14 dniu, a pełną aktywność osiąga w 4 tygodniu życia . Podobne wyniki uzyskano u dzieci. Zaraz po urodzeniu aktywność oksydazy aldehydowej jest bardzo niska i powoli z wiekiem wzrasta. Dodatkowo wykazano korelację pomiędzy aktywnością enzymu a wiekiem, 26\n27 masą ciała, powierzchnią ciała oraz wielkością wątroby. Aktywność obserwowaną u osób dorosłych oksydaza aldehydowa osiąga około 3 roku życia i przy masie ciała około 15 kg . Proponowana zatem sekwencja: wiek aktywacja enzymów metabolizujących NAD + (sirtuin, polimerazy poli(adp-rybozy)) wzrost produkcji nikotynamidu wzrost stężenia Met2PY i Met4PY jest bardzo prawdopodobna Pochodne nikotynamidu inhibitorami polimerazy poli(adp-rybozy) W wyniku przeprowadzonych badań stwierdzono, że końcowe metabolity nikotynamidu są inhibitorami PARP. Najsilniejszym inhibitorem tego enzymu okazał się Met4PY [publikacja 3], słabszym Met2PY [publikacja 3] . Natomiast wśród pochodnych silne właściwości hamujące wykazują izomery nikotynamidu pikolinamid i izonikotynamid (wyniki własne niepublikowane, rycina 4). Wśród metabolitów NAD + najsilniejszym inhibitorem PARP-u jest nikotynamid, jednak jego stężenie w osoczu jest niskie i nie wzrasta znacząco w przewlekłej niewydolności nerek (rozdział 4.1.1). Hamowanie aktywności PARP przez Met2PY i Met4PY może mieć znaczenie dla przebiegu niektórych chorób. O ile u ludzi zdrowych stężenia metabolitów nikotynamidu są bardzo niskie w osoczu o tyle u chorych z przewlekłą niewydolnością nerek wzrastają kilkunastokrotnie, osiągając wartości zbliżone do hamujących PARP in vitro. Co prawda IC 50 dla Met2PY wynosi ok. 2 mm, a dla Met4PY ok. 0,2 mm, to jednak trzeba zauważyć, że wysokie stężenia tych związków utrzymują się przez cały czas w organizmie chorych [publikacja 3], a ich działanie kumuluje się. Co więcej, w komórce stężenia końcowych metabolitów nikotynamidu mogą być wyższe niż w osoczu (ze względu na możliwość aktywnego transportu i zagęszczanie). Niewykluczone, że hamowanie aktywności PARP przez gromadzące się metabolity jest odpowiedzialne za limfopenię  i częstszy rozwój nowotworów u niektórych pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek . 27\n28 aktywność polimerazy poli(adp-ryzozy) [%] NA MetNA Met2PY Met4PY PA IsoNA mm 0.03 mm 0.3 mm 3 mm stężenie związków Rycina 4. Hamowanie polimerazy poli(adp-rybozy) przez wybrane pochodne nikotynamidu. NA-nikotynamid, MetNA-N1-metylonikotynamid, Met2PY-N-metylo-2-pirydono-5-karboksyamid, Met4PY-N-metylo-4-pirydono-3-karboksyamidu, PA-pikolinamid, IsoNA izonikotynamid. 100% to aktywność polimerazy poli(adp-rybozy) bez inhibitora Cytoprotekcyjne działanie pochodnych nikotynamidu Z przeprowadzonych badań z pochodnymi nikotynamidu wynika, że niektóre z tych związków mają właściwości cytoprotekcyjne. Efekty te obserwowano w dużych stężeniach (ok. 0,122 g/l), to jednak w przypadku cukrzycy i chorób neurologicznych stosowane są dawki nikotynamidu wynoszące około 1g/dzień [2,84]. Wśród pochodnych nikotynamidu związkami o najsilniejszych właściwościach cytoprotekcyjnych okazały się: Met2PY, PA, a także 6-OHP (rycina 5) [publikacja 5]. Wydaje się, że hamowanie PARP-u może mieć znaczenie w cytoprotekcyjnym działaniu tylko w przypadku pikolinamidu (PA). Ani IsoNA, ani tym bardziej Met4PY nie chronią komórek endotelium poddanych działaniu peroksynitrytu przed obniżeniem stężenia NAD + i ATP. Nie ma więc ścisłej zależności pomiędzy bezpośrednim hamowaniem PARP-u a działaniem cytoprotekcyjnym. Związkiem, który wykazywał porównywalne z nikotynamidem właściwości cytoprotekcyjne, okazał się 6-OHP, ale jego izomer 3-OHP już takich właściwości nie wykazywał. W przypadku związków takich jak 6-OHP 28\n29 mechanizm działania wymaga wyjaśnienia. Najprawdopodobniej decydującą rolę odgrywa struktura tych związków. Wydaje się, że im bliżej azotu (N1) w pierścieniu pirydonowym znajdują się podstawniki (grupa hydroksylowa lub ketonowa) tym lepsza ochrona przed cytotoksycznym działaniem peroksynitrytu [publikacja 5]. Obserwacje kliniczne sugerują, że cytoprotekcyjne działanie Met2PY u chorych z PNN najprawdopodobniej nie ma istotnego znaczenia. Być może jego stężenie w tych warunkach jest zbyt niskie albo przedłużona ekspozycja nie jest skuteczna. Wzrost stężenia Met2PY może mieć natomiast związek ze stresem oksydacyjnym. Zaobserwowano bowiem dodatnią korelację pomiędzy stężeniem malonylodialdehydu (MDA) - markerem stresu oksydacyjnego a stężeniem Met2PY oraz Met4PY w osoczu. Zwiększona częstość występowania nowotworów u chorych z PNN, która może być związana z hamowaniem procesów naprawy DNA (w których uczestniczy PARP), sugeruje, że Met2PY i Met4PY mogą być toksynami mocznicowymi [179,180]. nmol/mg białka ATP NAD K K0 NA Met_NA Met-2PY Met-4PY 4PYR ISONA 3-OHP 6-OHP PA 6NH2NA Rycina 5. Cytoprotekcyjne działanie pochodnych nikotynamidu. Stężenie ATP i NAD + w komórkach śródbłonka po ekspozycji na 100 μm peroksynitryl. Wyniki stanowią x ± SD (n=5). K-kontrola bez peroksynitrytu, K0 kontrola z peroksynitrytem, NA- nikotynamid, Met_NA N1-metylonikotynamid, Met2PY-N-metylo-2-pirydono-5-karboksyamid, Met4PY-N-metylo-4- pirydono-3-karboksyamidu, 4PYR- 1-β-D-rybonukleozyd-4-pirydono-3-karboksyamidu, ISONA izonikotynamid, 3-OHP kwas 3-hydroksypikolinowy, 6-OHP kwas 6-hydroksypikolinowy, PApikolinamid, 6NH2NA- 6-aminonikotynamid. 29\n30 4.4. Nowe metabolity przemian nikotynamidu Pochodne nukleotydowe 1-β-D-rybonukleozydo-4-pirydono-3-karboksyamidu W 2004 roku udało się zidentyfikować nieznany dotychczas nukleozydotrójfosforan. Było to możliwe po dokonaniu izolacji tego nukleotydu z ekstraktów erytrocytów chorych z PNN. Nukleotyd poddano następnie degradacji przy użyciu fosfatazy alkalicznej. Uzyskany nukleozyd został użyty do analiz chemicznych. Kilkakrotne oczyszczanie otrzymanego produktu było konieczne w celu uzyskania dostatecznej czystości do dalszej analizy tego związku. Identyfikacja oparta była o wyniki uzyskane przy pomocy spektroskopii w podczerwieni, magnetycznego rezonansu jądrowego, chromatografii cieczowej oraz spektrometrii masowej. Uzyskane wyniki pozwoliły na identyfikację nieznanego nukleotydu jako trójfosforanu 4-pirydono-3- karboksyamido-1-β-d-rybonukleozydu (4PYTP) [publikacja 6]. O O C NH 2 O O O N HO P O P O P O CH 2 O OH OH OH H H H OH H OH Rycina 6. Trójfosforan 4-pirydono-3-karboksyamido-1-β-D-rybonukleozydu (4PYTP). Ustalono następnie, że prekursorem tego nukleotydu w organizmie jest 4PYR, który jest przekształcany do nukleotydowych pochodnych: mono- i trójfosforanowych (odpowiednio 4PYMP i 4PYTP) [publikacje 6,7]. Przemiana 4PYR do 4PYMP odbywa się przy udziale kinazy adenozynowej. Jednocześnie proces ten powoduje znaczne obniżenie stężenia ATP, nasilenie katabolizmu nukleotydów adeninowych (wzrost stężenia hipoksantyny). Nie wpływa jednak na 30\n31 zmianę stężenia NAD + w komórce [publikacje 6,7]. 5 jodotubercydyna, inhibitor kinazy adenozyny, hamuje wbudowanie 4PYR do puli nukleotydów [publikacja 6]. Podobne wyniki uzyskano, gdy zamiast 4PYR stosowano 4-pirydono-3-karboksyamid (4PY) [publikacje 6,7]. Dodanie 4PYR do erytrocytów oraz innych komórek powoduje powstanie zdecydowanie większej ilości 4PYMP, niż 4PYTP. Po 3h inkubacji erytrocytów w obecności 300 μm 4PYR stężenie 4PYTP wzrosło w tych komórkach z 16,1 ± 0,6 μmol/l erytr. do 74,9 ± 9,17 μmol/l erytr., a 4PYMP z 5 μmol/l erytr do 254,7 ± 13,9 μmol/l erytr. [publikacje 6,7]. Bardzo interesująca jest degradacja nukleotydowych pochodnych 4PYR. Zaobserwowano zależne od czasu obniżenie stężenia 4PYMP i wzrost stężenia 4PYR. 4PYTP praktycznie nie ulegał degradacji. Powstawanie 4PYR a nie 4PY wskazuje, że to 5 nukleotydaza jest odpowiedzialna za przemianę 4PYMP do 4PYR [publikacja 7]. Nukleotydy 4PYR są obecne w erytrocytach osób zdrowych, a ich stężenia wynoszą: 4PYTP 13 ± 4,7 μmol/l erytr. [publikacja 6] i 4PYMP 0,8 ± 0,5 μmol/l erytr. (wyniki własne niepublikowane). U dzieci stężenie 4PYTP w erytrocytach jest mniejsze niż u osób dorosłych i wynosi 8,7 ± 4,8 μmol/l erytr., zaś 4PYMP 0,5 ± 0,4 μmol/l erytr. (wyniki własne niepublikowane). To sugeruje, że wraz z wiekiem stężenie nukleotydowych pochodnych 4PYR wzrasta. Te dane wskazują również, że w erytrocytach osób zdrowych stężenie 4PYTP jest znaczące, stanowi jednak około 2% stężenia ATP. W erytrocytach osób z niewydolnością nerek stężenie 4PYTP wielokrotnie wzrasta i stanowi od 10 do 30% stężenia ATP komórkowego [publikacja 6]. Szczególnie duży jest ten wzrost u chorych dializowanych otrzewnowo [37,155,181]. Z przeprowadzonych analiz wynika, że stężenie 4PYTP u chorych z PNN wzrasta do wartości 40,9 ± 22,4 μmol/l erytr., zaś stężenie 4PYMP do wartości 3,7 ± 2,04 μmol/l erytr. (wyniki własne niepublikowane). Zaobserwowano wprawdzie korelację pomiędzy stężeniem kreatyniny a stężeniem 4PYR w osoczu oraz stężeniem 4PYR w osoczu a stężeniem 4PYMP w erytrocytach, ale nie zaobserwowano zależności pomiędzy stężeniem kreatyniny w osoczu a stężeniem 4PYTP w erytrocytach u chorych z PNN. Wydaje się, że synteza 4PYTP w erytrocytach chorych z PNN jest zależna od wielu czynników. U chorych z PNN dializowanych, którzy regularnie otrzymywali erytropoetynę stężenia zarówno 4PYTP, jak i 4PYMP były niższe prawie o połowę w porównaniu do grupy chorych, która nie dostawała erytropoetyny, odpowiednio 4PYTP: 41 ± 23,8 μmol/l erytr. i 81,2 ± 36,2 μmol/l erytr. i 4PYMP 3,66 ± 2,27 μmol/l erytr. i 6,0 ± 2,53 μmol/l erytr. (wyniki własne niepublikowane). Jednocześnie bezpośrednio, po zakończeniu hemodializy nie obserwowano obniżenia stężeń nukleotydów 4PYR. U pacjentów po przeszczepie nerki zarówno stężenie 4PYTP, jak i 4PYMP było wyższe (4PYTP: 18,9 ± 7,9 μmol/l erytr., 4PYMP: 2,0 ± 1,1 μmol/l erytr.) niż w grupie 31\nLek od pomysłu do wdrożenia\nLek od pomysłu do wdrożenia Lek od pomysłu do wdrożenia KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU KRÓTKA HISTORIA LEKU\nPrzydatność spektroskopii MR u noworodków\nPrzydatność spektroskopii MR u noworodków DR HAB. MED. PRZEMKO KWINTA, PROF. UJ KLINIKA CHORÓB DZIECI KATEDRY PEDIATRII, INSTYTUT PEDIATRII WL UJ W KRAKOWIE Nowe techniki MR Obrazowanie dyfuzyjne DWI diffusion-\nRZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 227283 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego:.03.09 09728678. (97)\nCharakterystyka izoenzymów aminotransferazy asparaginianowej z siewek pszenicy zwyczajnej (Triticum aestivum L.)\nCharakterystyka izoenzymów aminotransferazy asparaginianowej z siewek pszenicy zwyczajnej (Triticum aestivum L.) Marcin Maciąga & Andrzej Paszkowski Katedra Biochemii, Wydział Rolnictwa i Biologii, SGGW\nAktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia.\nAktywuj geny młodości. Badanie genetyczno-biochemiczne dotyczące własnych możliwości organizmu do spowolnienia procesów starzenia. mgr Konrad Tomaszewski Dział Nauki, Badań i Rozwoju Marinex International


Każdy fan serialu zafascynowany scenami z 2. sezonu będzie zachwycony zestawem LEGO® NINJAGO® Legacy z mechem i czterema figurkami wojowników ninja. W zestawie są cztery minifigurki: Złoty Ninja Lloyd, Wu i kamienni wojownicy Generał Kozu oraz Zwiadowca Kamiennej Armii, więc dzieci mogą odgrywać wielkie bitwy ze świata NINJAGO z podziałem na role — w pojedynkę lub w gronie przyjaciół.Fajne zabawki dla dzieciPrzy budowie mecha ninja dzieci mogą skorzystać z instrukcji Instructions PLUS w aplikacji LEGO Life. Dzięki temu budowanie stanie się całkiem nowym, ekscytującym doznaniem. Narzędzie, które można uruchomić na smartfonach i tabletach, ma funkcje przybliżania i obrotu oraz wizualizacji postępów w budowie zabawki.Niezwykłe zabawki ninja dla dzieci!Dzięki zabawkom LEGO NINJAGO dzieci mogą znaleźć się w krainie niekończących się przygód i emocji, by tam ramię w ramię ze swoimi bohaterami ninja stanąć do walki z siłami ciemności. Zabawa mechami, samochodami, smokami, świątyniami, figurkami do zbudowania i innymi zabawkami LEGO NINJAGO na pewno wciągnie każdego fana opowieści o ninja.\nBlack Friday Sales LEGO Cybersmok Jaya\nBlack Friday Sales LEGO Imperialna świątynia szaleństwa


Babeczki z oreo - przepisy na babeczki z oreo z popularnych blogów - Durszlak.pl\nPrzepis na babeczki z oreo\nSprawdź. To dobre słowo. Babeczki są świetne, wilgotne, a do tego z oreo i kremem na bazie serka mascarpone. Proste, szybkie i smaczne. W sam raz kiedy goście nas zaskoczą swoją wizytą. Zobacz więcej\nBabeczki z Oreo 15\nBył już sernik oreo, który skradł serca wielu z Was, dlatego postanowiłam zrobić babeczki z oreo. Przepis jest łatwy i dość szybki. Składniki na ciasto: 180 g mąki pszennej 2 łyżeczki proszku do Zobacz więcej\nBabeczki czekoladowe z oreo 178\nLubisz oreo? A masło orzechowe i czekoladę? Jeśli tak to ten przepis jest dla Ciebie Proponuję Ci pyszne i proste do zrobienia babeczki czekoladowe z oreo i masłem orzechowym. Polubi je każdy Zobacz więcej\nczekoladowe babeczki oreo! 349\nPrzepyszne, czekoladowe babeczki z kremem oreo. Połączenie doskonałe, nawet dla tych, którzy nie są wielbicielami samych ciastek oreo. Krem jest połączeniem kremu maślanego z mieszaniną mąki i mleka - Zobacz więcej\nCo powiecie na babeczki Oreo? Są naprawdę pyszne i świetnie wyglądają. Ja swoje ozdobiłam troszkę inaczej, nie ciasteczkami, lecz kolorową posypką by je trochę ożywić. Przepis na 12 babeczek Zobacz więcej\nKiedy zobaczyłam je na zagranicznych blogach kulinarnych - wiedziałam, że muszę je zrobić i Wam pokazać. Zawahałam się, kiedy na dniach ujrzałam je na Moje Wypieki i ich innowacyjność nieco przygasła. Zobacz więcej\nTakie babeczki są idealne na zimowe wieczory, kojarzą mi się z grudniem, styczniem i lutym, gdzie człowiek ma największą wewnętrzną potrzebę wchłaniania olbrzymiej ilości słodyczy, a już w Zobacz więcej\nJak nie przepadam za ciasteczkami Oreo tak te babeczki uwielbiam niesamowicie. Mocno czekoladowe ciasto na spodzie z ciasteczkiem. Krem bardzo maślany, który nie wszystkim może przypaść do gusty. W Zobacz więcej\nBabeczki Oreo 1038\nCiasteczka i babeczka w jednym?? Czemu nie :) Babeczki dzięki pokruszonym Oreo stają się chrupiące, a zarazem puszyste i delikatne. Warte upieczenia, w szczególności, gdy za oknem szaro i ponuro. Zobacz więcej\nBabeczki Oreo 157\nBabeczki Oreo - I Love Bake Tweety użytkownika @ilovebakeblog Newsletter Zapisz się do newslettera, aby otrzymywać informacje o nowościach Home Przepisy Kategorie Składniki Wszystkie przepisy Jak Zobacz więcej


Duchowość – Fundacja Franciszka i Hiacynty Marto\n„W «duchowym doświadczeniu» Hiacynty powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na żarliwe pragnienie naśladowania Chrystusa, sługi cierpiącego i opuszczonego, przez co doświadczenie to staje się żywym – wiernym, a zarazem kreatywnym –...\nHiacynta: serce współczujące\nDla Hiacynty najważniejsze jest współczucie. Serce dziewczynki – wielkie i pełne pasji – jest całkowicie oddane misji, którą powierzyło jej niebo. Hiacynta mówi: „Ach, gdybym mogła włożyć w serca wszystkich ludzi ogień, który płonie w głębi mojego serca i który sprawia, że kocham tak bardzo Serce Jezusa i Serce Maryi!” (Wspomnienia Siostry Łucji, s. 136). Od początku objawień dziewczynka żarliwe praktykuje nabożeństwo do Niepokalanego Serca Maryi.\nSłowa kardynała Josepha Ratzingera pozwalają nam zrozumieć, w jaki sposób miłość do Matki Boskiej ukształtowała życie Hiacynty: „«Kult» Niepokalanego Serca Maryi oznacza zatem zbliżanie się do takiej postawy serca, w której fiat – «bądź wola twoja» – staje się centrum kształtującym całą egzystencję”. W szkole Niepokalanego Serca Matki Boskiej pasterka Hiacynta uczyła się, jak z woli Boga uczynić sedno swojej egzystencji; od Maryi nauczyła się „robić tak, jak Pan Jezus” (WSŁ, s. 45).\nW konsekwencji chęć oddania całego swego istnienia Sercu Jezusa prowadziła Hiacyntę do pragnienia podążania za Nim, pójścia tą samą drogą, którą kroczył Mistrz. Pan Jezus nie bronił się ani przed agonią w Getsemani, ani przed samotnością i opuszczeniem na krzyżu. Mała Hiacynta także nie odrzuciła samotności w chorobie, przyjęła zgryzotę, gdy odmówiono jej komunii świętej (co byłoby dla niej wielkim pocieszeniem w obliczu śmierci), znosiła z pokorą ból powodowany przez otwartą ranę na piersi, podobną do przebitego Serca Jezusa, które tak czule kochała. Dziewczynka przeżywała wszystkie cierpienia z łagodną radością i pełnym miłości oddaniem, o czym opowiadają świadkowie w jej procesie kanonizacyjnym.\nMała Hiacynta „bardzo lubiła rozmyślać” (WSŁ, s. 63), rozważała i chowała wszystko w swoim sercu, tak jak to czyniła Matka Boska. Maryja stała się dla dziewczynki „nauczycielką w szkole świętości” (Jan Paweł II), która „wdraża [ją] do głębokiego poznania Miłości trynitarnej” (Benedykt XVI). W ten sposób Hiacynta uczyła się otwierać serce na Boga i ludzi.\nPodczas pobytu w więzieniu w Ourém, Łucja prosiła kuzynkę, aby wybrała intencję w jakiej chce ofiarować swe umartwienia: za biednych grzeszników, za Ojca Świętego czy jako zadośćuczynienie za grzechy popełnione przeciwko Niepokalanemu Sercu Maryi. Hiacynta bez wahania odpowiedziała: „Ja ofiaruję na wszystkie intencje, bo wszystkie mi się podobają” (WSŁ, s. 54).\nHiacynta rozwinęła w sobie głębokie współczucie wobec wszelkiego ludzkiego cierpienia, które postrzegała w jasnym świetle Boga i poprzez Niepokalane Serce Maryi. Mała pastuszka była nieustannie spragniona modlitwy i ofiarowywania umartwień za grzeszników. Jej dusza płonęła gorliwością misji zbawiania ludzi, którą na siebie przyjęła. Wiele wypowiedzianych przez Hiacyntę słów, pełnych współczucia wobec wszelkiego cierpienia i ubóstwa, rodzi w nas wdzięczność dla Ojca, że zakrył te rzeczy przed mądrymi i roztropnymi, a objawił je prostaczkom (por. Mt 11,25).


Kuchnia - nieruchomosci-bd.pl\nOświetlenie ledowe, czyli pozyskiwane za pomocą diod LED oraz żarówek ledowych, na stałe wpisało się w aranżacje mieszkań. Można znaleźć je w kuchni, łazience, przedpokoju, a nawet w ogrodzie.\nPrzygotowane przez: art.widi.pl\nFototapety można aktualnie zastosować w wielu rozlicznych aranżacjach. Fototapety znakomicie będą pasować do salonu, sypialni, oraz także do kuchni. Kuchnia to miejsce, w którym codziennie przygotowujemy posiłki, wskutek tego spędzamy w niej wiele czasu. Należałoby więc zadbać o to, by kuchnia była miejscem skutecznym, i także eleganckim oraz wykwintnym. Fototapety w kuchni dopomogą nam stworzyć interesujący i atrakcyjny design.\nRemontujemy kuchnię, czyli garść praktycznych porad dla gospodarzy, którzy część prac chcą wykonać samodzielnie\nMeblowanie kuchni jest przyjemnością, zwłaszcza wtedy, kiedy mamy w planach urządzić standardowej wielkości pomieszczenie. Gdy mąż rozgląda się za świetnej jakości okapami albo ceramiką sanitarną polskich producentów, to jego żona koncentruje swoją uwagę na pięknych meblach i przydatnych gadżetach.\nCzy to kuchnia czy łazienka – każde pomieszczenie w mieszkaniu wymaga odpowiedniej aranżacji. To niesamowicie ważne, w równym stopniu dla satysfakcji z efektu wizualnego, jak też dla komfortu wykorzystywania poszczególnych pokoi. W przypadku urządzania domu kluczową sprawą stają się roboty remontowe, jak także zakup pasujących mebli oraz sprzętów. Podczas aranżowania wnętrz mieszkalnych wielkiej wagi nabierają nawet mniejsze przedmioty.\nPrzygotowane przez: Nemossos\nCo musi się znaleźć w naszej kuchni?\nNie ma znaczenia, czy kochamy gotować czy być może jest to dla nas spełnianie obowiązków. Wciąż musimy zatroszczyć się o to, by w kuchni znalazły się wszystkie konieczne narzędzia, które sprawią, że gotowanie będzie prawdziwą radością oraz że bez kłopotu będziemy mogli wykonać nawet naprawdę wymyślne potrawy.\nPrzygotowane przez: Giles Williams\nMeble z gazetek promocyjnych. Jak dać sobie radę z zapotrzebowaniem na wyszukany rozmiar mebli? Najlepsze podpowiedzi\nKuchnia, to bez wątpienia najistotniejsze pomieszczenie w każdym mieszkaniu, w którym gromadzi się życie familijne. Łączy się z ciepłem, wonią, przychylną atmosferą. Kuchnia, to pomieszczenie magiczne, w którym nieraz prowadzone są ważne rozmowy familijne. Projektując gniazdko, myślimy jak wyekwipować kuchnię, zwyczajowo czy nowocześnie, w wielu kolorach czy raczej w kolorach pastelowych. Sporadycznie jednak rozmyślamy o tym, jak ją zorganizować, jak skonfigurować szafki i urządzenia, żeby przygotowywanie potraw było wygodne i pewne.\nDzisiaj, wydawało by się, że nadszedł kres zegarków ściennych, ręcznych jak też wolno stojących. I w jakimś sensie jest to prawda, kiedy jako zegar określimy mechanizm zbudowany z kółeczek i sprężyn. Podobny zegar istotnie odchodzi powoli do lamusa. Prawda że z fasonem! Ów urządzenie jest dziś dla osób z bardzo grubą portmonetką, bowiem takie zegarki do tanich nie należą. Niestety, manualna praca jest dość droga, stąd podobne zegarki miewają ogromną cenę.\nNowoczesne wnętrza - jak urządzić salon w stylu nowoczesnym?\nSprzęty utrzymane w tym stylu odznaczają się minimalistyczną funkcjonalnością, która znacznie ułatwia powszednie użytkowanie.\nDzisiejsze projekty domów kładą nacisk na praktyczność, nowoczesny wygląd oraz ekologię.\nJeżeli chcemy zamieszkiwać nowocześnie, to musimy zwrócić się do projektantów, którzy stworzą nam dom zgodnie z innowacyjnymi rozwiązaniami. Obecnie duży nacisk kładzie się głównie na ochronę środowiska.\nJeśli ciekawią nas projekty domów nowoczesnych, to musimy odnaleźć porządną pracownię projektową, która zrealizuje to zlecenie.


?Bieg Niepodległości? i utrudnienia w ruchu - Ostrowiecka.pl\n?Bieg Niepodległości? i utrudnienia w ruchu\n24 października 2016 Redakcja Gazety Ostrowieckiej\nW związku z organizacją ?Ostrowieckich Biegów Niepodległości 2016? informujemy, że w dniu 11 listopada nastąpią utrudnienia w ruchu drogowym poniższych ulicach:\n* Całkowite wyłączenie z ruchu drogowego w godzinach 9.00-15.30:\na) ul. Mickiewicza (od skrętu w ul. Żabią) do skrętu w ul. Kuźnia oraz łącznik od ul. Mickiewicza do ul. Żeromskiego (do wysokości skrętu do Galerii Ostrowiec)\n*Całkowite wyłączenie z ruchu drogowego w godzinach 12.30-14.30:\na) ul. Mickiewicza (od skrętu w ul. Kuźnia do ul. Sienkiewicza)\nb) ul. Sienkiewicza od skrzyżowania z ul. Mickiewicza (prawa jezdnia z dwoma pasami ruchu) do ul. Starokunowskiej i w górę do ul. Iłżeckiej\nc) ul. Iłżecka od skrzyżowania z ul. Nową do skrzyżowania z ul. Rzeczki\nd) ul. Rzeczki od skrzyżowania z ul. Iłżecką do adresu ul. Rzeczki 22\n*Całkowite wyłączenie z ruchu drogowego w godzinach 12.30-13.20 (otwarcie ruchu drogowego po przebiegnięciu kolumny biegaczy i przejechaniu samochodu technicznego z napisem ?Koniec Biegu?):\na) ul. Nowa\nb) ul. Siennieńska (na odcinku od ul. Nowej do ul. Szerokiej)\nc) ul. Szeroka (na odcinku od ul. Siennieńskiej do ul. Iłżeckiej)\nZamknięcia ruchu ulicznego dokonają uprawnione do tego służby dopuszczając ruch poprzeczny na głównych skrzyżowaniach po przebiegnięciu kolumny biegaczy (część skrzyżowania Mickiewicza – Sienkiewicza, Sienkiewicza – Starokunowska, Iłżecka – Polna, Iłżecka – Jana Pawła II, Iłżecka – Graniczna) bez możliwości wjazdu na trasę biegu.\nProsimy o ewentualne przestawienie samochodów na miejsca parkingowe nie znajdujące się przy zamkniętych ulicach.\nTrasa biegu (początek godz. 13.00): Mickiewicza – Sienkiewicza – Iłżecka – Nowa – Siennieńska – Szeroka – Iłżecka – Rzeczki (punkt nawrotowy) – Iłżecka – Sienkiewicza – Mickiewicza.\n← Badania na starożytnym cmentarzysku (zdjęcia)\nPomóżmy zorganizować wystawę o działalności Sióstr Rodziny Maryi →


Wojewódzki skomentował dokument Sekielskiego. „Każdy kraj ma własną mafię”\nNajnowszy film Tomasza Sekielskiego „Tylko nie mów nikomu” bije rekordy oglądalności. W ciągu zaledwie kilku film wyświetlono ponad 18 milionów razy, a liczba ta wciąż rośnie.\nW związku z poruszającym dokumentem, w sieci można znaleźć mnóstwo komentarzy osób, które nie kryją swojego oburzenia stosunkiem Kościoła do zaistniałych sytuacji. Swoją opinię na ten temat wyraził także Kuba Wojewódzki, który od lat otwarcie mówi o tym, że nie wierzy w Boga i Kościół jest mu nie po drodze.\n„Tomasz Sekielski pracuje aktualnie nad książką o pedofilii w Kościele. Publikacja ma być rozszerzeniem wątków poruszonych w dokumencie „Tylko nie mów nikomu”. Czekamy. Każdy kraj ma własną mafię. U nas mafia ma własny kraj”\nTo, co powiedział Kuba Wojewódzki o dokumencie Sekielskiego, wywołało prawdziwą burzę. Pojawiło się pełno komentarzy podzielonych internautów.\nPolski Kościół to wierzchołek albo nawet i nie. Jeśli kogoś przerazil film Sekielskiego i twierdzi, że to koniec świata – prawda go zabije\nTo jest straszne, że oni z nimi nic nie zrobili. Dalej mogą robić to samo\nNie przesadzajmy, to 1 proc. księży dopuszcza się takich czynów, co jest karygodne. Dla mnie powinni odsiedzieć dożywocie. Z drugiej strony nie pozwólmy jechać i robić nagonki na naszą religię. Księża nic nie znaczą, liczy się wspólnota Kościoła. Silne państwo to takie, gdzie wiara i chrześcijaństwo odgrywa ważną rolę\nŹródło: teleshow.wp.pl, nczas.com


Premiera spektaklu „Dziki Wschód” | Miasto Gliwice\nPremiera spektaklu „Dziki Wschód”\nAdded: 10.12.2021 / Section:\ngrafika: Teatr Miejski w Gliwicach\n„DZIKI WSCHÓD, czyli nieprawdopodobna, lecz do bólu prawdziwa opowieść o krzywdzie i zemście, o nienawiści i o odpuszczeniu, o woli życia i o pogoni za szczęściem; opowieść o Loli, więźniarce Auschwitz-Birkenau, która po wojnie urządziła Niemcom piekło” – to pełny tytuł sztuki, na podstawie której Teatr Miejski w Gliwicach realizuje kolejny spektakl. Premiera jest zaplanowana na 11 grudnia.\nBohaterką „Dzikiego Wschodu” jest Lola Potok, Żydówka z Będzina, która w obozie koncentracyjnym Auschwitz-Birkenau straciła całą rodzinę (w tym kilkunastomiesięczną córkę), a po wojnie… zatrudniła się w więzieniu w Gliwicach. Chciała zemścić się na podejrzanych o dokonanie zbrodni wojennych. Jej kochankiem był komendant świętochłowickiego obozu pracy Zgoda, Salomon Morel. W 1945 roku Lola ukradła z więziennej kasy 49 tys. marek i uciekła za granicę, ostatecznie osiedlając się w Stanach Zjednoczonych. Brzmi sensacyjnie i nieprawdopodobnie? Być może, jednak Lola Potok była prawdziwa, a jej biografia zainspirowała Przemysława Pilarskiego do napisania sztuki „Dziki Wschód”.\n– Bohaterowie „Dzikiego Wschodu”, owszem, zasługują na potępienie, jednak solidne wniknięcie w ich biografie nie może nie nakazać nam jeśli nie współczucia wobec ich losów, to przynajmniej zadumy nad nimi. Gdyby nie historia, gdyby nie czynniki zupełnie od tych ludzi niezależne, ich życie potoczyłyby się zupełnie inaczej. Lola najpewniej byłaby do końca życia krawcową, jej kochanek Szlomo – piekarzem. (A może ulicznym grajkiem?) To wybuch wojny sprawił, że stali się tym, kim się stali. Stali się, gdyż pragnęli zemsty albo nie mieli wyjścia. Działali pod wpływem silnych emocji lub z powodu braku alternatywy. Do wyboru mieli albo to, albo nic. Co ich oczywiście nie rozgrzesza (To, co jest w nas, zależy tylko od nas) – mówi Przemysław Pilarski.\nTekst powstał na zamówienie Teatru Miejskiego w Gliwicach. Reżyserem spektaklu jest Jerzy Jan Połoński. Premiera jest zaplanowana na 11 grudnia. Bilety w cenie 70 zł są dostępne w kasach teatru i na stronie teatr.gliwice.pl.\nBałkańskie dźwięki w Cechowni\n29 stycznia zapowiada się gorący wieczór w Cechowni w Nowych Gliwicach! O godz. 19.00 wystąpi folkowa grupa BalkanArtz...


Osika: jak wygląda drzewo, liście, kora w medycynie ludowej, właściwości lecznicze, przeciwwskazania, zastosowanie, zdjęcie - Rośliny - 2020\nOsika lub drżąca topola: właściwości lecznicze i zastosowanie w medycynie tradycyjnej\nOsika to lecznicze drzewo, które może pomóc w niekonwencjonalnym leczeniu chorób związanych z procesami zapalnymi i cukrzycą. Jest to niedrogi materiał roślinny, który każda osoba może w razie potrzeby zebrać niezależnie i zrobić z niego lek. Jego głównymi zaletami są naturalność, miękkie działanie i sprawdzona praktyka.\nJak wygląda osika i gdzie rośnie?\nOsika (druga nazwa to drżąca topola) to dziko rosnące drzewo o średniej wysokości, które może osiągnąć 35 m. Średnica pnia w rzadkich przypadkach sięga 1 m, chociaż zwykle ta liczba jest znacznie mniejsza. Osika ma wiele odmian, ale w medycynie ludowej tradycyjnie stosuj Zwyczajne, które można znaleźć wszędzie na środkowych szerokościach geograficznych.\nKrawędzie liści o zaokrąglonym kształcie są cięte dużymi goździkami. Ich ogonki są długie, ale spłaszczone w środku, więc z każdym powiewem wiatru liście zaczynają drżeć, co jest charakterystyczną cechą drzewa. Drżąca topola jest rośliną dwupienną. W przypadku mężczyzn kolczyki mają różowy lub czerwonawy odcień, podczas gdy u kobiet są zielone.\nOsika rośnie dość szybko: po 50 latach jego pień unosi się 20 metrów nad ziemią. Ale jej wiek jest również krótkotrwały: życie drzewa zwykle kończy się po 90 latach. Bardzo rzadko można znaleźć okazy w wieku 130 lat.\nDrzewo to występuje na szerokościach geograficznych o klimacie umiarkowanym i zimnym na całym kontynencie europejskim i azjatyckim. Osika często tworzy całe tablice gatunków lub preferuje krawędzie lub słoneczne polany gęstych lasów.\nSkład i właściwości lecznicze osiki\nWłaściwości osiki zwyczajnej tłumaczy się składem chemicznym, w którym występuje wiele przydatnych substancji. Najcenniejszy z nich to salicyl, który jest naturalnym analogiem aspiryny. Ten związek organiczny, znajdując się w ludzkim ciele, łagodzi stany zapalne i obniża spowodowaną nimi podwyższoną temperaturę ciała. Najwyższe stężenie salicylu znajduje się w korze drzewa, dlatego jest szeroko stosowane w medycynie alternatywnej.\nAspen zawiera również:\nkompleks tłuszczowy i inne kwasy;\netery i inne\nJak wygląda osika (wideo)\nDlatego produkty wykonane z liści, a zwłaszcza kory drzewnej, pomagają w leczeniu chorób. Zapewniają:\nPonadto przyjmowanie osiki zwiększa pot.\nDlatego drzewo stosuje się w leczeniu wielu chorób, związanych przede wszystkim z procesami zapalnymi. Ponadto kora osiki jest składnikiem ludowego lekarstwa na cukrzycę.\nZmiażdżona kora osiki, już gotowa do produkcji preparatów, jest sprzedawana w aptekach i sklepach zielarskich. Ale po przejściu do lasu możesz samodzielnie zbierać i produkować surowce roślinne: nie potrzebujesz do tego specjalnych umiejętności i wiedzy.\nLiście drzewa zbiera się w maju lub czerwcu. Następnie należy je wysuszyć w specjalnej suszarce w temperaturze około 55 ° C lub rozprowadzić na papierze w suchym, ciepłym i dobrze wentylowanym pomieszczeniu. Ciepło rozgrzanego piekarnika można wykorzystać przy 60 °. W podobny sposób zbierane są również pąki topoli drżące wczesną wiosną.\nZbieranie kory osiki jest nieco trudniejsze. Aby to zrobić, będziesz potrzebować ostrego noża, aby ułatwić pracę. Musisz iść do lasu od około 20 kwietnia do 1 czerwca, ponieważ w tym okresie następuje aktywny ruch soku. Musisz wybrać młode drzewa, których średnica pnia nie przekracza 8 cm. Nóż wykonuje dwa zaokrąglone nacięcia wokół drzewa w odległości 30 cm od siebie. Następnie kora jest cięta pionowo między nimi i ostrożnie ją usuwana. Konieczne jest upewnienie się, że nie ma na nim kawałków drewna. Te same manipulacje można powtórzyć za pomocą gałęzi.\nPo powrocie do domu opłucz korę i wysusz w piekarniku, kroi na małe kawałki 3-4 cm. Temperatura nie powinna przekraczać 60 ° C. Suszenie można również przeprowadzić w suchym, wentylowanym miejscu, ale w tym przypadku proces potrwa do tygodnia.\nZabrania się suszenia liści i kory w bezpośrednim świetle słonecznym. Więc z surowców leczniczych większość przydatnych rzeczy wyparuje. Zebrana osika może być przechowywana do 3 lat, chociaż jest uważana za najbardziej przydatną w pierwszym roku po zebraniu.\nLecznicze właściwości osiki (wideo)\nZastosowanie osiki w medycynie tradycyjnej\nZasadniczo w medycynie tradycyjnej stosuje się korę osiki, która jest najcenniejsza ze względu na jej skład. Służy do wytwarzania produktów w różnych postaciach: wywarów, naparów, nalewek alkoholowych, a nawet maści.\nWywary i napary z osiki\nIstnieją 3 główne sposoby przygotowania wywaru i naparu z kory osiki:\nDrobno posiekaną korę wylewa się czystą wodą w stosunku 1: 4. Pojemnik stawia się na małym ogniu, czekając na gotowanie i pozostawia na kolejne 30 minut. Po tym czasie bulion powinien nalegać przez co najmniej 6 godzin, szczelnie zamknięty pokrywką. Taki „efekt cieplarniany” pomoże wyróżnić się w wodzie pożytecznych substancji. Jeśli kora została zakupiona w aptece, czas gotowania zmniejsza się do 5 minut, ponieważ surowce przeszły już obróbkę cieplną. Takie narzędzie jest brane do pół szklanki trzy razy dziennie 30 minut przed posiłkiem. Szczególnie przydatny wywar na cukrzycę.\nNapar z kory osiki jest bardzo przydatny w przypadku gruźlicy płuc i chorób zapalnych. Aby go ugotować, 1 łyżka. łyżkę surowca wlewa się do 0,5 litra gorącej wody i nalega na 12 godzin. Wypij szklankę rano i wieczorem.\nW przeciwnym razie przygotowują napar do leczenia cukrzycy: kora i wrząca woda są łączone w stosunku 1: 3 i pozostawione na 10-12 godzin. Lek najlepiej przyjmować rano na czczo. Pomiędzy cyklami leczenia, z których każdy trwa 3 tygodnie, powinna być 10-dniowa przerwa.\nNajbardziej przydatne wywary i napary natychmiast po przygotowaniu. Z czasem znikają korzystne z nich substancje. Chociaż płyn może mieć nieprzyjemny posmak, nie zaleca się go słodzić nawet substytutami cukru.\nMaść pomoże w ogniskach zapalnych na skórze, oparzeniach i zapaleniu skóry. Kora powinna zostać spalona, a powstały popiół (10 g) zmieszany z wazeliną (20 g). Takie narzędzie można przechowywać w lodówce i używać w razie potrzeby do czasu odzyskania. Wkrótce nieprzyjemne objawy znikną.\nNalewka z osiki na wódce\nUniwersalna nalewka osiki na wódce tłumi procesy zapalne w organizmie, wzmacnia układ odpornościowy i poprawia zdrowie dzięki witaminom i minerałom. Aby go przygotować, musisz wymieszać korę i wódkę: 100 ml surowca będzie wymagało 200 ml.\nButelkę umieszcza się w ciemnym miejscu na 2 tygodnie. Następnie musisz odcedzić płyn i wypić go 15-20 kropli przed posiłkami. Aby ułatwić picie nalewki, hoduje się ją w jednej trzeciej szklanki z wodą mineralną niegazowaną.\nHerbata przygotowana z kory osiki jest zalecana diabetykom i osobom w okresie rekonwalescencji po chorobach zakaźnych, a także w profilaktyce z tendencją do podwyższania poziomu cukru we krwi. Wystarczy wlać korę (2 łyżki. Łyżki stołowe) kilkoma szklankami wrzącej wody i pozostawić w czajniku lub termosie na 30-60 minut. Pij natychmiast po przygotowaniu.\nAspen Kwas na cukrzycę\nKwas osikowy jest nie tylko dobry dla zdrowia i obniżania cukru, ale także przyjemny w upalne dni, ponieważ jest bardzo orzeźwiający. Aby go ugotować, potrzebujesz 3-litrowego słoika. Jest wypełniony albo suchą korą (na jedną trzecią pojemnika), albo świeżą (pół puszki). Dodaj także 2/3 szklanki cukru pudru, wody i 1 łyżeczkę kwaśnej śmietany. Za kilka tygodni będzie gotowy niezwykły i leczniczy napój.\nLeczenie dzieci osiki i kobiet w ciąży\nNie ma ścisłych ograniczeń w stosowaniu leków przygotowanych z osiki; ale nie zaleca się ich używania w leczeniu dziecka. Lepiej poprosić pediatrę o zgodę, która udzieli dokładnej odpowiedzi na pytanie o celowość i bezpieczeństwo środków ludowych. Lepiej powstrzymać się od stosowania środków ludowej dla kobiet w ciąży i karmiących piersią, a także od przyjmowania innych leków: jest to konieczne dla zdrowia przyszłego dziecka.\nKto nie powinien być leczony osiką\nOdbiór środków ludowej od osiki praktycznie nie ma przeciwwskazań, z wyjątkiem:\nindywidualna nietolerancja i alergie;\nskłonność do zaparć, ponieważ taniny wytwarzają działanie ściągające.\nRozpoczynając leczenie osiką, musisz najpierw wypróbować lek w małej dawce i obserwować reakcję organizmu.\nJakie jest zastosowanie kory osiki (wideo)\nŚrodki ludowe, których głównym składnikiem jest osika, od ponad wieku pomagają ludziom w leczeniu chorób. Aby osiągnąć pożądany efekt, musisz odpowiednio je wykonać i regularnie brać w ramach leczenia.\nObejrzyj wideo: Topola osika na wietrze (Wrzesień 2020).\nCopyright 2020 \_ Internetowy dziennik roślin \_ Osika lub drżąca topola: właściwości lecznicze i zastosowanie w medycynie tradycyjnej


Fotel z podnóżkiem nixon velvet aksamitny szary velvet meble - Novo Dom <meta name="p:domain_verify" content="abd1fd89d373db8464f0a8746706464b"/>\nFotel z podnóżkiem NIXON VELVET aksamitny szary Velvet\n1 249,25 zł Zniżka 5%\nNiezwykle stylowy i bardzo komfortowy fotel z dołączonym podnóżkiem. Zapewni maksimum wygody dzięki wysokiemu oparciu, miękkiemu siedzisku oraz podłokietnikom. Podnóżek pozwoli się wygodnie rozsiąść i zrelaksować się przed telewizorem bądź ulubionej książce. Fotel posiada również mechanizm TILT pozwalający na swobodne bujanie oraz blokadę oparcia w pozycji pionowej.\nAksamitna tapicerka zwiększa przyjemność z użytkowania i sprawia, że każde wnętrze wygląda modnie i elegancko.\nA - Wysokość całkowita - 110 cm\nB - Szerokość - 68 cm\nC - Wysokość siedziska - 46 cm\nD - Głębokość siedziska - 50 cm\nE - Głębokość całkowita - 73 cm


Fatalny rok dla polskiej motoryzacji. Branża chce zmian m.in. w VAT i akcyzie\n– Branża oczekuje szybkich, że decyzje, które zostaną podjęte przez rząd, poprawią rynek wewnętrzny, a po poprawieniu rynku wewnętrznego inwestorzy chętniej będą produkowali nowe modele samochodów w Polsce – podkreśla Jakub Faryś, prezes Polskiego Związku Przemysłu Motoryzacyjnego. – Takie kraje jak Czechy, Słowacja, Rumunia czy Węgry są znacznie bardziej przyjazne dla branży motoryzacyjnej.\nRośnie sprzedaż samochodów ciężarowych, producenci opon zacierają ręce\nDołącz do dyskusji: Fatalny rok dla polskiej motoryzacji. Branża chce zmian m.in. w VAT i akcyzie


Uwaga! Lekcje w naszej Szkole są zawieszone do odwołania ze względu na stan pogotowia epidemiologicznego. Zajęcia zgodnie z kalendarzem szkolnym odbywają się w trybie online.\n30 lat minęło!!! W roku 2018 świętowaliśmy Jubileusz 30 lecia powstania naszej Szkoły.\nTu znajdą Państwo informacje o jej historii i działalności jak i bieżące wiadomości.\nNarodowe Czytanie w Madrycie\nWysłane przez Anonim (niezweryfikowany) w 26 Październik, 2019 - 17:22\n25 października w naszej Szkole odbyło się, po raz czwarty, polonijne Narodowe Czytanie, na które zaproszono przedstawicieli Ambasady, Konsulatu oraz środowisk polonijnych z Madrytu, Vicalvaro, Alcala de Henares, Segowii oraz Valdemoro.\nCzytaj dalej wpis Narodowe Czytanie w Madrycie\nZapraszamy na Narodowe Czytanie w Madrycie!!!\nWysłane przez wpiotrkowicz w 2 Październik, 2019 - 16:39\nCzytaj dalej wpis Zapraszamy na Narodowe Czytanie w Madrycie!!!\n80 rocznica powstania Szarych Szeregów\nWysłane przez wpiotrkowicz w 28 Wrzesień, 2019 - 00:00\nZ okazji 80-rocznicy powstania Szarych Szeregów, Minister Edukacji Narodowej Dariusz Piontkowski wystosował list do dyrektorów szkół, nauczycieli oraz uczniów, w którym przypomniał o etosie tej pięknej organizacji jak i zachęcił do jej wspierania (w załączniku).\nCzytaj dalej wpis 80 rocznica powstania Szarych Szeregów\nWysłane przez wpiotrkowicz w 11 Wrzesień, 2019 - 18:53\nDrodzy Rodzice! Zapraszamy na zebranie informacyjne z wychowawcą klasy Państwa dziecka. Obecność jednego z rodziców jest obowiązkowa. Załączamy grafik.\nCzytaj dalej wpis Zebrania wychowawców z rodzicami uczniów\nRekrutacja uzupełniająca do Szkoły Polskiej\nUwaga! W dniach 1 - 20 września b.r. prowadzimy zapisy uzupełniające do szkoły podstawowej oraz LO ( w miarę wolnych miejsc). Informacja oraz dokumenty rekrutacyjne znajdują się w zakładce ZAPISY.\nCzytaj dalej wpis Rekrutacja uzupełniająca do Szkoły Polskiej\nNasi uczniowie - na Gali w Zamku Królewskim!\nWysłane przez Anonim (niezweryfikowany) w 29 Czerwiec, 2019 - 00:00\nCzytaj dalej wpis Nasi uczniowie - na Gali w Zamku Królewskim!\nWycieczka starszych klas SPK - Ciudad Encantada, Cuenca i Segobriga\nWysłane przez Anonim (niezweryfikowany) w 8 Czerwiec, 2019 - 00:00\n8 czerwca uczniowie starszych klas SPK wybrali się pod kierunkiem mgr Danuty Kotłowskiej-Pałki i mgr Ernesta Kowalczyka na wycieczkę do Ciudad Encantada (Zaczarowanego Miasta ze skał), Cuenki oraz Segobrigi.\nCzytaj dalej wpis Wycieczka starszych klas SPK - Ciudad Encantada, Cuenca i Segobriga\nCzytaj dalej wpis Dzień Dziecka w SPK\nNabór praca w SPK\nWysłane przez wpiotrkowicz w 31 Maj, 2019 - 00:00\nKierownik Szkolnego Punktu Konsultacyjnego przy Ambasadzie RP w Madrycie ogłasza nabór na stanowisko: nauczyciel wiedzy o Polsce w liceum, nauczyciel języka polskiego oraz nauczyciel-bibliotekarz. Szczegóły w załączonym pliku.\nCzytaj dalej wpis Nabór praca w SPK\nPrzygoda z historią - Spotkanie czytelnicze w Alcala\nWysłane przez wpiotrkowicz w 19 Maj, 2019 - 00:00\nUczennice z klasy 4 SP Paulina Wacławik, Martyna Papis oraz Samanta Pęksa reprezentowały naszą Szkołę na Młodzieżowym Spotkaniu Czytelniczym w Alcala de Henares ,, Przygoda z historią" w niedzielę 19 maja.\nCzytaj dalej wpis Przygoda z historią - Spotkanie czytelnicze w Alcala


Olanzapine Egis, ulotka dla pacjenta - dawkowanie, zastosowanie, działanie, skuteczność\nOryginalna ulotka dla Olanzapine Egis\nUlotki Olanzapine Egis dla opakowania 28 tabletek (5 mg).\nWybrany dokument Olanzapine Egis:\nUlotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Olanzapine EGIS, 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej Olanzapine EGIS, 10 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej Olanzapine EGIS, 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej Olanzapine EGIS, 20 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej\n1. Co to jest lek Olanzapine EGIS i w jakim celu się go stosuje\n2. Informacje ważne przed zastosowaniem leku Olanzapine EGIS\n3. Jak stosować lek Olanzapine EGIS\n5. Jak przechowywać lek Olanzapine EGIS\nOlanzapine1 EGIS należy do grupy leków zwanych lekami przeciwpsychotycznymi.\nLek Olanzapine EGIS stosuje się w leczeniu choroby objawiającej się tym, że pacjent słyszy, widzi lub odczuwa rzeczy nieistniejące w rzeczywistości, ma sprzeczne z rzeczywistością przekonania, jest nadmiernie podejrzliwy i wycofuje się z kontaktów z innymi. Chory może odczuwać depresję, lęk lub napięcie.\nLek Olanzapine EGIS stosuje się w leczeniu stanu chorobowego, w przebiegu którego chorzy mają niezwykle dobre samopoczucie, rozpiera ich energia, potrzebują dużo mniej snu niż zwykle, mówią bardzo szybko, mają gonitwę myśli. Stan ten czasem charakteryzuje bardzo nasilona drażliwość.\nLek ten jest również lekiem stabilizującym nastrój, zapobiegającym powtórnemu wystąpieniu skrajnych stanów nastroju - wzmożonego i obniżonego nastroju (depresja) - związanych z tą chorobą.\nKiedy nie stosować leku Olanzapine EGIS\nJeśli pacjent ma uczulenie na olanzapinę, lub którykolwiek z pozostałych składników tego leku( wymienionych w punkcie 6). Reakcja alergiczna może się objawiać wysypką, swędzeniem, obrzękiem na twarzy, opuchnięciem warg lub dusznością. W razie wystąpienia takich objawów należy poinformować o tym lekarza.\nJeśli u pacjenta uprzednio rozpoznano zaburzenia oczu, takie jak niektóre rodzaje jaskry (zwiększenie ciśnienia śródocznego).\nPrzed rozpoczęciem przyjmowania leku Olanzapine EGIS należy omówić to z lekarzem, farmaceutą lub pielęgniarką.\nLeki tej grupy mogą powodować wystąpienie nieprawidłowych ruchów, zwłaszcza w obrębie twarzy lub języka. Jeżeli po przyjęciu leku Olanzapine EGIS wystąpią takie objawy, należy powiadomić o tym lekarza.\nBardzo rzadko leki z tej grupy wywołują zespół objawów - gorączkę, przyśpieszony oddech, pocenie się, sztywność mięśni, ospałość lub senność. Jeżeli wystąpią takie objawy należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.\nJeśli w rodzinie pacjenta występowały przypadki zakrzepów krwi, leki takie jak ten mogą zwiększać ryzyko występowania zakrzepów krwi.\nWzrost wagi obserwowano u pacjentów przyjmujących Olanzapine EGIS. Waga pacjenta powinna być regularnie kontrolowana zarówno przez pacjenta, jak i lekarza.\nWysokie stężenie cukru we krwi i wysokie stężenie tłuszczów ( trójglicerydy i cholesterol ) obserwowano u pacjentów przyjmujących Olanzapine EGIS. Przed rozpoczęciem leczenia lekarz powinien zlecić badania stężenia tłuszczów i cukru we krwi oraz regularnie je kontrolować w trakcie leczenia.\nNie zaleca się stosowania leku Olanzapine EGIS u pacjentów w podeszłym wieku z rozpoznaniem otępienia, ponieważ może to spowodować poważne działania niepożądane.\nDzieci i młodzież Leku Olanzapine EGIS nie stosuje się u pacjentów w wieku poniżej 18 lat.\nLek Olanzapine EGIS a inne leki\nOsoby przyjmujące lek Olanzapine EGIS mogą stosować inne leki wyłącznie za zgodą lekarza.\nPrzyjmowanie leku Olanzapine EGIS w skojarzeniu z lekami przeciwdepresyjnymi, uspokajającymi lub nasennymi może wywoływać senność.\nOsoby leczone lekiem o nazwie karbamazepina2 (lek przeciwdrgawkowy oraz stabilizujący nastrój) przeciwdepresyjnym o nazwie fluwoksamina lub antybiotykiem o nazwie cyprofloksacyna powinny poinformować o tym lekarza, gdyż może się okazać konieczna zmiana dawki leku Olanzapine EGIS. Szczególnie należy powiedzieć lekarzowi jeśli pacjent przyjmuje leki stosowane w chorobie Parkinsona.\nPrzyjmowanie leku Olanzapine EGIS z alkoholem\nOsoby przyjmujące lek Olanzapine EGIS nie mogą pić alkoholu pod żadną postacią, ponieważ lek Olanzapine EGIS w połączeniu z alkoholem może wywoływać senność.\nJeśli pacjentka jest w ciąży lub karmi piersią,przypuszcza, żemoże być w ciąży lub gdy planuje mieć dziecko, powinna poradzić się lekarza lub farmaceuty przed zastosowaniem tego leku. Kobiety w ciąży nie powinny przyjmować leku, dopóki nie omówią tego z lekarzem. Leku Olanzapine EGIS nie powinny przyjmować kobiety karmiące piersią, gdyż niewielkie ilości leku mogą przenikać do mleka.\nNastępujące objawy mogą się pojawić u noworodków matek, które przyjmowały Olanzapine EGIS w ostatnim trymestrze ( ostatnie 3 miesiące ciąży): drżenie, sztywność mięśni i (lub) osłabienie, senność, pobudzenie, trudności z oddychaniem oraz trudności związane z karmieniem. W razie zaobserwowania któregokolwiek z takich objawów u dziecka, należy skontaktować się z lekarzem.\nProwadzenie pojazdów i obsługiwanie maszyn Lek Olanzapine EGIS może wywoływać senność. Jeżeli pojawia się senność, nie należy prowadzić pojazdów mechanicznych ani obsługiwać żadnych maszyn i urządzeń mechanicznych.\nOlanzapine EGIS zawiera aspartam\nPacjenci, którzy nie mogą przyjmować fenyloalaniny powinni zwrócić uwagę, że Olanzapine EGIS zawiera aspartam3, który jest źródłem fenyloalaniny. Może być szkodliwy dla pacjentów z fenyloketonurią.\nLek zawiera również laktozę (cukier mleczny). Jeżeli stwierdzono wcześniej u pacjenta nietolerancję niektórych cukrów (np. laktozy), pacjent powinien skontaktować się z lekarzem przed przyjęciem tego leku.\nLekarz zdecyduje ile tabletek przyjmować, oraz jak długo należy stosować lek Olanzapine EGIS .\nDawka dobowa leku Olanzapine EGIS wynosi od 5 mg do 20 mg. W razie ponownego wystąpienia objawów choroby należy powiadomić o tym lekarza, nie należy jednak przerywać stosowania leku Olanzapine EGIS, chyba że lekarz tak zdecyduje.\nLek Olanzapine EGIS należy przyjmować raz na dobę zgodnie z zaleceniami lekarza. Należy starać się przyjmować lek codziennie o tej samej porze. Nie ma znaczenia, czy lek przyjmuje się podczas posiłku czy nie. Olanzapine EGIS tabletki ulegające rozpuszczeniu w jamie ustnej przyjmuje się doustnie.\nOlanzapine EGIS tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej są kruche, więc należy obchodzić się z nimi ostrożnie. Nie wolno dotykać tabletek wilgotnymi dłońmi, gdyż mogą się pokruszyć.\n1. Ostrożnie odkleić powłokę.\n2. Delikatnie wycisnąć tabletkę.\n3. Umieścić tabletkę w jamie ustnej. Bezpośrednio w ustach tabletka ulegnie rozpuszczeniu i można ją będzie łatwo połknąć.\nMożna również umieścić tabletkę w szklance lub filiżance wody, soku pomarańczowego, soku jabłkowego, mleka lub kawy i zamieszać. W przypadku niektórych napojów, mieszanka może zmienić kolor i ewentualnie zmętnieć. Należy ją natychmiast wypić.\nStosowanie u dzieci i młodzieży Leku Olanzapine EGIS nie stosuje się u pacjentów w wieku poniżej 18 lat.\nPrzyjęcie większej niż zalecana dawki leku Olanzapine EGIS\nU pacjentów, którzy przyjęli większą dawkę leku niż powinni, mogą wystąpić następujące objawy: przyspieszone bicie serca, pobudzenie lub agresywne zachowanie, trudności w mówieniu, mimowolne ruchy (zwłaszcza mięśni twarzy i języka) oraz ograniczenie świadomości. Inne objawy to: ostre splątanie, drgawki (padaczka), śpiączka, jednoczesne wystąpienie gorączki, szybkiego oddechu, potów, sztywności mięśni i ospałości lub senności, zmniejszenie częstości oddechów, zachłyśnięcie, wysokie lub niskie ciśnienie krwi, zaburzenia rytmu serca. W razie pojawienia się powyższych objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem lub udać się do szpitala. Należy pokazać lekarzowi opakowanie z tabletkami.\nPominięcie przyjęcia leku Olanzapine EGIS\nOd razu po przypomnieniu należy przyjąć tabletkę. Nie należy przyjmować podwójnej dawki w celu uzupełnienia pominiętej tabletki.\nPrzerwanie przyjmowania leku Olanzapine EGIS\nW przypadku poczucia poprawy nie należy przerywać zażywania tabletek. Ważne jest, aby przyjmować Olanzapine EGIS tak długo, jak zaleci to lekarz.\nW razie nagłego przerwania stosowania leku Olanzapine EGIS mogą wystąpić takie objawy jak pocenie się, bezsenność, drżenie, lęk oraz nudności i wymioty. Lekarz może zasugerować stopniowe zmniejszanie dawki przed zaprzestaniem leczenia.\nNależy bezzwłocznie zwrócić się do lekarza jeśli u pacjenta wystąpią:\nNieprawidłowe ruchy zwłaszcza w obrębie twarzy lub języka (częste działania niepożądane, występują u 1 do 10 na 100 pacjentów)\nZakrzepy krwi (niezbyt częste działania niepożądane, występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów) w szczególności w kończynach dolnych ( włączając w to objawy obrzęku, bólu, zaczerwienienia kończyny ), które mogą przemieszczać się do płuc, powodując ból klatki piersiowej i trudności w oddychaniu.\nZespół objawów gorączka, przyśpieszony oddech, pocenie się, sztywność mięśni, ospałość lub senność (częstości występowania nie można określić na podstawie dostępnych danych).\nBardzo częste działania niepożądane: występują u więcej niż 1 na 10 osób\nWe wczesnych okresach leczenia niektóre osoby mogą mieć zawroty głowy lub uczucie omdlewania (z wolną czynnością serca), szczególnie przy wstawaniu z pozycji leżącej lub siedzącej. Zwykle objawy te ustępują samoistnie, ale jeśli nie ustąpią, należy powiedzieć o nich lekarzowi.\nCzęste działania niepożądane: występują u 1 do 10 na 100 osób\nZaburzenia seksualne takie jak obniżone libido u mężczyzn i kobiet lub zaburzenia wzwodu u mężczyzn.\nNa początku leczenia przemijający wzrost enzymów wątrobowych\nWzrost stężenia kwasu moczowego i fosfokinazy kreatynowej we krwi\nNiezbyt częste działania niepożądane: występują u 1 do 10 na 1000 osób\nZanikanie lub nieregularne miesiączki\nUtrata pamięci lub roztargnienie\nRzadkie działania niepożądane: występują do 1 na 1000 osób\nChoroba mięśni objawiająca się bólem i pobolewaniem niewiadomego pochodzenia\nPodczas leczenia lekiem Olanzapine EGIS u pacjentów w podeszłym wieku z rozpoznaniem otępienia może wystąpić udar mózgu, zapalenie płuc, nietrzymanie moczu, upadki, skrajne zmęczenie, omamy wzrokowe, podwyższona temperatura ciała, zaczerwienienie skóry i zaburzenia chodu. W tej grupie pacjentów odnotowano kilka śmiertelnych przypadków.\nU pacjentów z chorobą Parkinsona lek Olanzapine EGIS może nasilać objawy działań niepożądanych.\nJeśli wystąpią jakiekolwiek objawy niepożądane, w tym wszelkie objawy niepożądane niewymienione w ulotce, należy powiedzieć o tym lekarzowi lub, farmaceucie. Działania niepożądane można zgłaszać bezpośrednio do „krajowego systemu zgłaszania” wymienionego w [do uzupełnienia na szczeblu krajowym]. Dzięki zgłaszaniu działań niepożądanych można będzie zgromadzić więcej informacji na temat bezpieczeństwa stosowania leku.\nNie stosować tego leku po upływie terminu ważności zamieszczonym na pudełku i blistrze po EXP.\nCo zawiera lek Olanzapine EGIS\nOlanzapine EGIS, 5 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej: substancją czynną leku jest olanzapina. Każda tabletka zawiera 5 mg olanzapiny.\nOlanzapine EGIS, 10 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej: substancją czynną leku jest olanzapina. Każda tabletka zawiera 10 mg olanzapiny.\nOlanzapine EGIS, 15 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej: substancją czynną leku jest olanzapina. Każda tabletka zawiera 15 mg olanzapiny.\nOlanzapine EGIS, 20 mg, tabletki ulegające rozpadowi w jamie ustnej: substancją czynną leku jest olanzapina. Każda tabletka zawiera 20 mg olanzapiny.\nPozostałe składniki nieaktywne to: wapnia węglan DC CS90 (składający się z wapnia węglanu, skrobi kukurydzianej żelowanej i skrobi kukurydzianej), laktoza jednowodna, krospowidon, aspartam (E 951) i magnezu stearynian.\nJak wygląda lek Olanzapine EGIS i co zawiera opakowanie\n5 mg: żółte lub bladożółte, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki z wytłoczoną cyfrą „5” po jednej stronie.\n10 mg: żółte lub bladożółte, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki z wytłoczoną liczbą „10” po jednej stronie.\n15 mg: żółte lub bladożółte, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki z wytłoczoną liczbą „15” po jednej stronie.\n20 mg: żółte lub bladożółte, okrągłe, obustronnie wypukłe tabletki z wytłoczoną liczbą „20” po jednej stronie.\nW tekturowym pudełku znajduje się 28, 30, 56,60, 84 lub 90 tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej.\nTen produkt leczniczy jest dopuszczony do obrotu w krajach członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego pod następującymi nazwami: Wielka Brytania: Olanzapine EGIS 5/10/15/20 mg orodispersible tablets Bułgaria: Olanzapine EGIS Czechy: Olanzapine EGIS Węgry: Olanzapine EGIS Polska: Olanzapine EGIS Łotwa: Olanzapine Alvogen Litwa: Olanzapine Alvogen Rumunia: Olanzapine EGIS Słowacja: Olanzapine EGIS\nData ostatniej aktualizacji ulotki: 14.08.2013