El PSOE reclama una Casa da Cultura para Pereiro de Aguiar - Faro de Vigo\nl.f. | pereiro de aguiar 01.12.2016 | 02:51\nEl PSOE presentó una moción para el pleno de mañana donde propone la construcción de una Casa de la Cultura en Pereiro de Aguiar. Según su portavoz, César Grande, "el objetivo es la creación de un centro cultural de referencia en el municipio, donde se unifiquen todas las actividades culturales, educativas y de ocio".\nEl edil socialista dice que hay zonas rurales "desfavorecidas" o "discriminadas" en materia de cultura como es el caso de Pereiro, frente a las actividades culturales desarrolladas en la ciudad de Ourense. Y como muestra de dicha discriminación recuerda que mientras este martes el presidente de la Diputación presentaba la construcción de tres nuevos museos en la ciudad con una inversión que rondará el millón de euros, "Pereiro con una población cercana a los 6.500 habitantes, 7º municipio de la provincia por detrás de Xinzo , no dispone en el siglo XXI de una Casa de la Cultura".\nAsí, el PSOE reclama un convenio entre el Concello y la Diputación para su construcción el próximo año, y entre sus estancias propone que se incluya una biblioteca, ludoteca, auditorio, sala de exposiciones, aula de informática, talleres de animación socio-cultural, sala de idiomas, sala de música y danza.


Española madurita cuerpazo | Clasf Contactos\nESTAS ABURRIDO SOLO? 40 MEDÍA HORA!!\nQUIERO PONERTE CALIENTE!!! Hola, soy una madurita ardiente con un cuerpazo natural, me encanta volver un hombre loco en la cama conmigo, morboza y cachonda como a ti te gusta, simpática y guapa, servicios completos y salidas a hoteles lláma para más información, no envío fotos por wassap,. Edad 45 años. Edad 45 años


Wikiloc | Sada - Mondego - Taibó - Veigue - Carnoedo - Fontán - Sada trail\nHiking (The best Hiking trails in Spain → Galicia → Sada d'Arriba )\n1,340 31 203\nRuta de los faros gallegos 7. De Sada a A Coruña. (Bicycle touring)\nSada. Ruta de Interior y costa (Hiking)\nSada-Mera (pola costa) (Hiking)\nCOSTA GALLEGA. Sada - Praia de San Pedro (Hiking)\nViewed 5997 times, downloaded 139 times\nnear Sada d'Arriba, Galicia (España)\nroberto55 Jun 22, 2013\ngandaia Jun 24, 2013\nroberto55 Jun 24, 2013\nalsago Aug 5, 2013\ngandaia Aug 6, 2013\nmoio99 Oct 31, 2013\ngandaia Nov 3, 2013\nHi, found this interesting trail: Sada - Mondego - Taibó - Veigue - Carnoedo - Fontán - Sada https://www.wikiloc.com/hiking-trails/sada-mondego-taibo-veigue-carnoedo-fontan-sada-4699979 Regards, Wikiloc | Trails of the World


peluquería mixta - Futbolinlugo\nEtiqueta peluquería mixta\nFútbol afeccionado, Galería, Preferente Norte, Primeira Autonómica\nAs tres finais da Copa 2019\nResumo do colofón copeiro acompañado dunha galería de imaxes de Mariluz Fagín na final da Medela\nFeminino, Fútbol afeccionado, Galería\nA Copa en imaxes: Peluquería Mixta Friol-Antas (7-0)\nBorracheira de fútbol e fin de festa na Madalena\nJorge Tato estaría orgulloso. A súa Copa tivo un final á altura do seu legado. Nun escenario inmellorable, nese que estaba chamado a triunfar, Outeiro de Rei e Peluquería Mixta Friol impuxeron a súa lei. Baixo un sol de xustiza…


Biografía José Amorín Batlle - Election(s)Meter\nBiografía José Amorín Batlle\n<<< ¿Ha votado a favor o en contra José Amorín Batlle ?\nJosé Amorín Batlle Biografía\nJosé Gerardo Amorín Batlle (born 9 November 1954 in Montevideo) is a Uruguayan lawyer and politician who has served as Minister of Education and Culture (2004–2005), representative (2005–2010) and senator (since 2010). Amorín is a member of the Colorado Party and comes from a political family; his father, Julio Amorín Larrañaga —himself a relative ofJavier Barrios Amorín— was minister in Juan María Bordaberry's government and his mother, Susana Batlle, was a close relative of president Jorge Batlle.\n¿Ha votado a favor o en contra José Amorín Batlle\nEste detalle ha cambiado su opinión sobre José Amorín Batlle\nConoce los detalles de Daisy Tourné\nPuede José Amorín Batlle tener una influencia en Daisy Tourné\nSabía usted que José Amorín Batlle es popular en el 43% de los votantes\n(José Amorín Batlle)


A Crónica dominical: Nova xornada intensa - Fútbol Da Costa - Que pasa na costa\nA Crónica dominical: Nova xornada intensa\nO Ponteceso venceu á Esteirana nas Redondas-Foto: David Antelo\nNova xornada do Fútbol da Costa vivida con emoción no carrusel de www.futboldacosta.com.\nSó o Sofán sumou os 3 puntos está semana na Preferente, unha vitoria importantísima para os de Alberto Rod. e Cantudo, que saen dunha serie fatal de 7 partidos sen gañar. Son 3 xa as derrotas seguidas do Fisterra, cabreado pola arbitraxe, que baixa ata a terceira praza. Tampouco gañou o Xallas, que volve ao descenso.\nNovo derbi costeiro entre Mazaricos e Volantes que deparou unha vitoria amarela, que coloca ao Mazaricos na zona media, e ao muradán en postos de descenso de novo.\nO líder, o Soneira, remontou un 0-2 na segunda metade e se mantén aí arriba. Perdeu o Dumbría e o Baio salvou un punto sobre a bocina.\nNon falla o Corme, o único equipo invicto do Fútbol costeiro. Puido co Coristanco na Rocheira. Pero o partido da xornada xogábase nas Redondas onde o Ponteceso gañou a Esteirana e volve a superala na táboa. Completa o cuarteto de cabeza o San Lorenzo, que venceu ao Cabana, se ben o Muxía, que superou a un Muros con problemas de efectivos, non acaba de descolgarse.\nPor abaixo, a nota máis destacada é a primeira vitoria do Zas ante o Baíñas, saíndo ademais dun descenso directo no que quedan Cabana e Buño.\n3°: Un empate\nUnha importante final disputábase no Cunchido, pero o empate entre Outes e Monte Louro deixa aberta a loita do cadro de Porrúa polo ascenso directo. O Camariñas vencía e volve quedar líder solitario, mentres os da Serra teñen 7puntos de vantaxe sobre os loureáns.\nNa loita pola promoción, Nantón e Laxe pegaron na mesa e o Corcubión confirma a súa candidatura.\nnova vitoria do Cee, que se afianza entre as 3 de arriba do gr. 3. Non así as Miúdas, que non pasaron do empate e deixan escapar o vagón de cabeza. Polo seu lado, o Bergan tamén vencía un partido apurado e segue no trío de arriba.\nEn Xuvenís, o Soneira é o gran protagonista ao vencer e aproveitar as derrotas do Outes ante o Xallas, e do Sofán ante o Camariñas (esta a máis inesperada, sendo ademais a segundo do cadro camariñá) para quedar con 6 puntos de vantaxe.\nEn Cadetes, cambio de líder, pois a derrota do Xallas ante o Cerqueda deixa aos Miúdos no alto da táboa.\nE en Infantís, os de arriba, liderados por un intratable Dumbría, venceron, e só o Cee caeu no duelo de favoritos ante o Xallas.\nVolveu a competición de Veteranos, e na D. H., dos 4 de arriba, só o Dumbría, capaz do mellor, non conseguíu a vitoria.\nPreferente: O Sofán rompe unha serie de 7 partidos sen gañar


Vilalba Aberta pide que non se cobre aos veciños afectados polos problemas na traída | Terrachaxa.com\nVilalba Aberta pide que non se cobre aos veciños afectados polos problemas na traída\n14 Nov 2018 Actualidade, Vilalba Actualidade, Vilalba\nNo pasado mes de outubro, e logo de ter constancia do “deplorable estado no que a auga da traída estaba a chegar a determinadas rúas do casco urbano”, Vilalba Aberta esixía responsabilidades ao Concello diante dunha problemática que cualificaba de “estrutural”. Apuntaban nese intre ao Goberno coma garante da prestación dun servizo público fundamental, mais tamén á empresa concesionaria en tanto que encargada da correcta subministración. Neste senso, e ao tempo que reclamaban unha solución coordinada así como a pertinente asunción de responsabilidades tanto por parte do Alcalde coma pola da adxudicataria, dende formación facíase fincapé na posibilidade da creación dun fondo de compensación destinado a cubrir os recibos dos veciños afectados.\nUn mes despois, e logo da persistencia dunha situación absolutamente insostible dende o punto de vista das familias e os negocios das diferentes rúas afectadas, a requirida comparecencia do Alcalde chegaba ao fin pola vía dunha breve declaración á prensa, na que Baamonde afirmaba ter contactado aínda agora coa empresa a fin de achar coa causa da problemática.\n“31 días de vergoña e de inaceptable parálise municipal” denunciaba hoxe o seu voceiro, o edil Modesto Renda, quen volveu facer patente a súa absoluta indignación logo de coñecer un tras outro os relatos dos veciños afectados. A este respecto, animou á veciñanza a reclamar diante de concesionaria e Concello e anunciou, ao respecto do vindeiro Pleno, que esixirá que non se lle pasen os recibos posteriores ao pasado 1 de Outubro a ningún veciño residente das distintas rúas afectadas.\nAdemais, dende Vilalba Aberta demandarán de novo garantías no tocante á salubridade dos depósitos, así coma o necesario endurecemento das medidas de control municipal á empresa adxudicataria.\nEtiquetas traída de augaVilalbaVilalba Aberta\nAnterior O Concello das Pontes asina o convenio de colaboración coa asociación Adiante\nSeguinte A Casa Museo de Manuel María acolle un concerto de Raiceira


PressReader - La Voz de Galicia (Lugo) - Especial2: 2018-06-28 - “O Concello de Lugo traballa coa igualdade de xénero como bandeira”\n“O Concello de Lugo traballa coa igualdade de xénero como bandeira”\nA Alcaldesa de Lugo recalcou na súa intervención na Gala dos Premios Líder ao fútbol base lucense e no día a día a decidida aposta polo deporte feminino\nun evento de primeiro nivel no que Lugo brillará con luz propia no panorama deportivo a nivel mundial, e no que os e as deportistas de base terán un referente onde mirarse.\nSeguimos así co compromiso intenso coa promoción do deporte que se viña facendo dende o Concello dende hai anos, un esforzo grazas ao que a día de hoxe o deporte é un estandarte, unha sinal de identidade de Lugo, que mobiliza a milleiros de lucenses e atrae á cidade a centos de miles de persoas ao longo do ano. A nosa que, ademais dunha alternativa de lecer e de fomentar os hábitos de vida saudable, o deporte inxecta saúde á economía local, sendo capaz de rachar desigualdades e de equilibrar e cohesionar un territorio.\nA mellora das infraestruras deportivas para que os equipos poidan adestrar e xogar nas mellores condicións posible é unha “demanda histórica” dos\n- timentos importantes neste último ano…\nCreo que podemos estar orgullosos das moitas e moi boas instalacións deportivas coas que contamos, aínda que é certo que os clubs, asociacións e escolas deportivas van medrando en número de persoas usuarias de maneira exponencial, máis rápido que a capacidade que ten a Administración para darlles resposta. Do que tratamos no Concello de Lugo é de optimizar as xa moi boas e moitas instalacións que temos, e telas nas mellores condicións posibles para os e as deportistas. A maiores do mantemento, nos orzamentos deste ano temos previsto unha inversión de 230.000 euros para renovar o céspede do campo das Gándaras I, colocado no ano 2008.\nOs campos de fútbol da Cheda e Frigsa son unha demanda que está prevista solventar. Terán novo céspede a próxima tempada?\nAgardemos que ao longo do verán se renove o céspede e a nova tempada comece do mellor xeito posible para o movemento futbolístico que pasa por estas instalacións municipais, unha media de 500 persoas ao día.\nCreo que deste xeito, Concello Lara Méndez, Alcaldesa de Lugo, volveu ser partícipe da Gala dos Premios ao fútbol base e Deputación damos resposta a unha crecente e xusta demanda das persoas usuarias, pois os céspedes non se renovan dende hai máis de 10 anos.\nEsta foi unha temporada de celebracións deportivas para a cidade –Breogán, Ensino, Emevé-, o deporte xa é unha marca para Lugo?\nTemos a gran sorte de estar vivindo unha etapa de ouro no deporte lucense, e quero aproveitar unha vez máis para darlle os parabéns aos xogadores e xogadoras, aos clubs, ás familias e á afección por regalarnos tantas ilusións, emocións, sorrisos, e por facer cidade. Porque o deporte inculca valores básicos para unha sociedade, sobre todo para os nosos nenos e nenas, como o traballo en equipo, a convivencia, o respecto, a amizade... E o deporte tamén fai cidade.\nCreo honestamente que estamos facendo un gran traballo, un traballo en equipo, entre o Concello e os propios clubs e asociacións en favor do deporte base, en promover a canteira e en facelo en todas as disciplinas deportivas, e iso está dando os resultados que vemos.\nHoxe Lugo é unha das capitais españolas e mesmo europeas do deporte, o que no Concello vivimos con moita intensidade e orgullo. Nos orzamentos deste ano destinamos máis de 3 millóns de euros ao deporte, e con respecto a novas achegas neste eido, pois teremos que avaliar as distintas posibilidades, sempre dende o co gran tecido asociativo da nosa cidade.\nA súa intervención na Gala de entrega dos Premios Líder, cunha mención especial ao traballo da SCD Milagrosa a prol do fútbol feminino, foi moi aplaudida polo auditorio. A visibilización do deporte feminino é unha das moitas cuestións pendentes no camiño cara a igualdade. Como pode contribuír a administración local a seguir avanzando nesta dirección?\nFitos como os conseguidos este ano polo Ensino e o Emevé e a traxectoria da Milagrosa, contribúen á necesaria visibilización e valoración do deporte femino. Eu creo que a día de hoxe, cada vez máis, é latente a presenza feminina no deporte, e tamén no deporte do municipio, aínda que queda moito por facer.\nO Concello traballa coa igualdade como bandeira, de xeito transversal, en todas as áreas de goberno. É importante impliacarnos a todos os niveis para acabar con todo tipo de desigualdades e acadar a igualdade real e efectiva, que evidentemente, tamén pasa pola igualdade deportiva.


O xurado salienta da obra gañadora o interese da trama que se desenvolve no verán de 1990 en Ribadeo, protagonizada por un grupo diverso de rapaces e rapazas.\nRedacción 13:18 do 25 de outubro de 2021\nLois Pérez Díaz (Lugo, 1979), mestre e escritor, é o gañador da V edición do premio Agustín Fernández Paz de Literatura Infantil e Xuvenil pola igualdade, convocado polo Instituto de Estudos Chairegos, o Concello de Vilalba e Edicións Xerais.\nUnha vez rematada a reunión do xurado, este emitiu un ditame no que sinala: “O Xurado acorda, por unanimidade, outorgar o V Premio Agustín Fernández Paz de narrativa infantil e xuvenil pola igualdade á obra titulada ‘A gruta da Torre, presentada baixo o lema ou seudónimo de ‘Un peso sempre se gastou’”.\nO xurado salienta da obra gañadora o interese da trama que se desenvolve no verán de 1990 en Ribadeo en espazos recoñecíbeis así como polo seu carácter como historia de formación protagonizada por un grupo diverso de rapaces e rapazas que emprenden unha viaxe de descuberta seguindo o fío das viaxes nos libros e na memoria.\n“Escrita con mestría, empregando diversos recursos e rexistros, a novela mantén un pulso narrativo que non decae”, engaden.\nLois Pérez (Lugo, 1979) é mestre e contador de historias, e o centro da súa actividade artística é a narración oral e a escrita. No eido da dramaturxia, gañou en 2008 un dos premios de Teatro Radiofónico da Radio Galega, coa obra Saltimbanqui, dirixida e adaptada por Quico Cadaval e interpretada por este canda Xan Cejudo e Xosé Olveira Pico, publicada en libro-cd (Xerais, 2008).\nEn 2013 publicou LP, o seu primeiro poemario, editado por Emerxente. Foi colaborador do grupo de teatro Pinchacarneiro, da Fundación Anade para persoas con diversidade funcional e ocasionalmente exerce de cronista do rock and roll para a revista "Ruta 66" e como locutor radiofónico nocturno para openradio.es.\nColabora coa Sección de Literatura de Tradición Oral da AELG e no eido do ensino traballou e coordinou diferentes proxectos de innovación na normalización lingüística do galego na escola, premiados todos eles (2008, 2009, 2010 e 2011) por organismos oficiais e institucións diversas. Long Play (2017) é o seu primeiro libro de poemas en Xerais.\npremio Agustín Fernández Paz Lois Pérez LIX


Inicio Noticias Cadetes CADETES. PORTUARIOS "B", 2 - NUMANCIA 6\nCADETES. PORTUARIOS "B", 2 - NUMANCIA 6\nA TARDE DE JUAN\nSensacional partido dos de Ares no que Juanito, reconvertido en dianteiro centro, sentenciou o Portuarios.\nA Gándara (Ferrol) 18 de febreiro de 2011.\nPORTUARIOS “B”: Julián (Antonio 40´), Francisco, Alejandro Rascado (Christian 69´), Sergio Castro, Daniel (Óscar 69´), Sergio, Jaime, Jorge (Juan 40´), Ismael, Martín e Andrés (Alejandro Domínguez 51´).\nNUMANCIA: Xaime, Deive (Brais 59´), Juan, Dario, Adrián (Roque 56´), Migui (Andrés 65´), Adri (Ricardo 65´), Dani (Piñeiro 61´), Alberto, Pepe e David.\nCOLEXIADO: D. Eduardo Pereira Dobarro (Delegación de Ferrol). Amonestou a Jorge do Portuarios e Juan do Numancia.\nPortuarios “B”: Sergio e Alejandro Dominguez.\nNumancia: Juan (4), Alberto e Pepe.\nMoi boas sensacións transmitiron hoxe os cadetes fronte ao Portuarios. Os de Ares, a pesar de ter hoxe importantes ausencias nas súas filas, afrontaron con enteireza e moita seriedade o choque fronte aos ferrolanos. Coa actitude demostrada no día de hoxe despexan todas as dúbidas e sombras dos malos resultados e xogo dos dous últimos encontros.\nNa primeira metade os de Ares, dende o asubío inicial, saíron moi metidos no partido, deixándo claro aos ferrolanos que viñan a polos tres puntos. Ben posicionados no terreo de xogo, movementos de balón con moito criterio, boas coberturas, asistencias, xogadas con moito perigo e seriedade en todo momento, foron as características máis destacables hoxe no conxunto numantino. Con esta carta de presentación estaba claro que non podían tardar en chegar os goles, e efectivamente así foi. O primeiro chegaría aos seis minutos, contraataque dos de Ares, con pase medido de David sobre Pepe, dispara e rexeita o gardameta, Alberto entrando dende atrás aproveita o rexeitamento e envía ao fondo das mallas 0 - 1. Tiveron outra boa ocasión os de Ares no 18´, a disparo de Pepe, pero Julián toca lixeiramente, e o balón estrélase no pau. Pero non fallarían un minuto despois, falta lateral que executa Alberto ao segundo pau onde Juan de cabeza envía ao fondo das mallas, 0 - 2 a vinte minutos do final da primeira metade. Os de Ares controlaron o partido no que restou de tempo e aínda gozaron dalgunha ocasión máis. En canto ao Portuarios, tiveron unha boa oportunidade nos minutos iniciais, que Xaime resolveu cunha gran parada. Polo demais, tímidas aproximacións á porta visitante, xogadas a balón parado e disparos afastados con pouco perigo. Ao final da primeira metade iriámonos aos vestiarios cun xusto resultado de 0 - 2 a favor do Numancia.\nO descanso non sentou nada ben aos de Ares, pois saíron algo durmidos ao terreo de xogo e perderon o ritmo do partido. Pola contra o Portuarios comezou a exercer unha forte presión que lles permitiu, durante quince minutos, manter o Numancia contra as cordas. Foi nesta fase do encontro cando chegarían os goles locais. Aos oito minutos de iniciada a segunda metade, libre directo de Sergio moi axustado á base do pau ante o que nada pode facer Xaime, 1 - 2. Aos poucos minutos do gol encaixado cambio táctico no Numancia que comeza a dar os seus froitos. Pero no 57 ´, os de Ares víronse sorprendidos por un novo gol local. Corner que quita o Portuarios ao segundo pau e Alejandro Domínguez empata para os ferrolanos, 2 - 2. Un xarro de auga frita para os numantinos, pois levaban algúns minutos nos que tomaran de novo a iniciativa. Pero pouco duraría a alegría local, pois dous minutos despois, centro de David ao segundo pau que rexeita un defensa local, o balón o recolle Juan e marca para os de Ares, 2 - 3. E na xogada seguinte, sería Juan de novo o protagonista, quen de forte disparo bombeado dende tres cuartos de campo, colle lixeiramente adiantado ao gardameta local e sorpréndeo por alto, 2 - 4. Este gol sería a sentenza dos locais e do partido, posto que de aquí ata o final os de Ares volverían ser os donos do encontro. Aínda que o Portuarios, a balón parado levaría algún perigo á meta aresana, as boas intervencións de Xaime impediríano. Os outros dous goles numantinos subirían ao marcado nos minutos 69´ e 72´. O quinto, centro chut de Juan á área, o gardameta falla no control e Pepe moi atento aprovéitao para marcar o 2 - 5. O sexto, balón de Piñeiro ás costas da defensa local, recolle Juan, marcha por velocidade e de vaselina supera a Antonio, 2 – 6, cuarto gol de Juan na súa conta particular e gran delicia no rapaz pola súa tarde goleadora. Con este resultado de 2 - 6 finalizaría o encontro.\nFelicitar os rapaces polo partido de hoxe, pola actitude e polo seu bo facer. Sen dúbida este resultado, pero o mellor, reencontrase co gol e o bo xogo, levantará a moral de cara ao enfrontamento ante o Eume, o próximo sábado en Prados Vellos.


Un impresionante entroido ácedo e indignado en Fisterra - Fisterra - Que pasa na costa\nUn impresionante entroido ácedo e indignado en Fisterra\nFisterra Festas finisterre entroido santi caneta\nPor algo din que é o "entroido máis tradicional da Costa da Morte". I é que o pobo de Fisterra non perde o humor e a acidez, non perde a sátira e a imaxinación, e non perde ese sarcasmo que fai do entroido fisterrán o máis divertido. Un pracer ve de preto a todos estes pequenos, medianos e maiores meténdose coa corporación municipal ata puntos insospeitaos, con bromas nin os mellores amigos sería capaz de botar en cara.\nPrecisamente esa ironía é a que fai que centos de persoas enchan, ata límites insospeitados, a Praza da Constitución e todos os seus balcóns. Onte parecía haber máis xente que nunca, pero botábase de menos que o público tamén se achegase disfrazado. Tamén se botou de menos a todas esas comparsas que fixeron historia, como a Galería e os Presajeiros que nos últimos anos viñan dando que falar. De feito, este 2012 só houbo 2 comparsas de Fisterra, cando chegou a haber 9. Pero así e todo, xentes de toda a bisbarra viñeron á fin do mundo para ver o entroido da fin do mundo.\nIso si, a temática vén cambiando nos últimos anos. Este 2012 toca crise, toca recesión e o sentir indignado tamén se fixo ver na vila do Cristo. Os "urdangarines" e as "orquestas" foron protagonistas este ano neste "país de mangantes".\nComezou o entroido, coma sempre, en verso, e da man do alcalde, que antes de sufrir as consecuencias do "enxeño fisterrán" encargouse de apuntar algunhas das queixas da veciñanza, como as cacas dos cans, os atascos ou a veda da pescada. Rosalía e Salomé foron este ano as encargadas de dirixir a festa, e a posta en escena non tivo fisuras: unha continuidade total nas 2 horas de festa que demostran o traballado que teñen cada detalle.\nComeza a sátira\nImpresionante, coma sempre, Santi Caneta (unha vez máis travestido) e os seus Rombos. Repartiu canto quixo, e non salvou ninguén. Tanto o alcalde do PP; José Manuel Traba, como o voceiro do PSOE, Pepe Marcote, e mais o do BNG, Modesto Fraga, levaron ata no carnet de identidade. Tras adicarlle un clásico ao alcalde ("Es una lata el trabajar", asunto reincidente na noite de onte), Os Rombos prantexaron unha partida de monopoli entre os supostos Modesto, "afeccionado a tocar o carallo polo facebook", e Pepe "afeccionado á casas rurais, e do que el nada se oe".\nPolo camiño, uns pequenos indignados acamparon na praza e cantaron aquelo do "Non hai pan, para tanto chourizo", que vén moi a conto na nosa comarca verbeneira.\nTamén apareceu o mesmo Fraga, pero a mesma Amy Whitehouse tmén voltou para cantarlle o "Aquí xa non temos sitio, non, non, non". De feito, o asunto dos okupas do cemiterio tamén colleu protagonismo, e ata advertiron que non vai ser que apareza don Crisanto por aí...\nEntre comilonas de "bichicomas" (véxase, políticos) e empregados municipais con moita cara, rematou esta incrible demostración de imaxinación, lucidez, traballo e sarcasmo, que ben valeu, sen discusión, convertir aos Rombos nos campións do Entroido de Fisterra 2012.\nUnha de líos olímpicus\nFantásticamente preparados chegaban dened Cee os baloncestistas do ACB Costa da Morte. De volta aos tempos preromanos, os Asterix e Obelix defendían as terras de Corcubions, Dumbrius, Finisterrae e Ceeum, pero tamén daquela había tempos de crise. A copla explica o sentir da veciñanza: "Esta democracia dá pena, nos venden ás empresas e Botín é o patrón".\nHoubo detalles para o botellón, recentemente prohibido na vila da Xunqueira. Pero, como non, tamén houbo recado á corrupción local: "Os alcaldes xa nos poñen as orquestras que os bailés xa os poñemos nós"... E a bailar.\nO humor non ten idade\nSó por vermos aos máis de 20 maiores bailando e rindo como o fixeron os do Fogar do Pensionista, xa merece a pena achegarse por Fisterra. Só aquí se pode comprobar que o humor non ten idade.\nPero non só baile, se non tamén non "rintintín". Os maiores tamén se amosaron indigandos neste "Pueblo de pasotas", pero o que máis protestaron foi a supresión das Festas do Carme. E a ver se non quitan as do Cristo...\nO seu bo facer fíxolles merecer o 3º premio (ben puido ser o 2º) e os premios do Rei do Entroido para Manuel Mouzo, que fixo de Alfonso Díez, o marido da Duquesa, e da Raíña do Entroido para Cynthia, que dirixiu a expedición sevillana dun xeito maxistral.\nUns de Buxantes que xa son da casa\nCon acento fisterrán e todo xa se presenta César Ferrío no coliseo fisterrán. I é que impresiona velo, parece que se come a praza coa súa enerxía e dirección. A comparsa dumrbiesa trouxeron o carnaval de Río á Fisterra, como fixeran na fin de semana a Dumbría, onde había 15º, algo máis de caloriño que onte en Fisterra.\nNon fica sen burla a comparsa dumbriesa, que onte centrouse no alcalde. Así, o propio Ferrío fixo unha representación dun día de traballo do alcalde, que comezaba ás 9:00h da mañá facendo "xornada continua" pois no canto de ir para cama a esas horas, hoxe, e que non sirva de precedente, tocoulle ir traballar. Esquivando chamadas toda a mañá. Que se chama Ramón Vigo para as "papatorias" da FiTUR: "Non hai problema Ramón, conta comingo". Que se chama Pequeño para as "papatorias" da viaxe polo Camiño: "Non hai problema Pequeño, conta comigo. (estes chulitos de Dumbría...)" Un non parar en toda a mañá vaia...\nAsí, levaron o 2º premio para Buxantes, nada menos que 1.200€ para que o ano que vén, teñamos de volta, iso seguro, a calidade dumbriesa no Entroido máis auténtico da Costa da Morte.


Home Especialidades Uncategorised What's New in 1.5?\nJan 01, 2011\tEscrito por Joomla! 1.5\nMais nesta categoria: Content Layouts »


Rotterdam Sur. Hoogvliet\nHoogvliet é escenario dun dos máis grandes proxectos de rexeneración urbana de Holanda. Cidade satélite situada ao Sur de Rotterdam, deseñada despois da Segunda Grande Guerra como residencia para traballadores do porto e das suas industrias petroquímicas, foi dimensionada para 60.000 residentes entorno a nove veciñanzas construidas xirando sobor dun centro comercial, nas que agora viven 37.500 persoas en 17.000 vivendas, cun 77% delas construido antes de 1968. O 80% son aínda vivendas públicas, cun 53% de bloques illados de varias alturas, so o vinte por cento é de propiedade privada.\nRotterdam South. Hoogvliet I from edicions espontaneas on Vimeo.\nA fins dos anos 60 non se completara a construcción da cidade, estaba falta de boas comunicacions e infraestructuras básicas, decidindose daquelas mezcolar o carácter urbano da alta densidade orixinal coa baixa densidade suburbial no derradeiro cuarto de ciudade edificada cara o Sur. Cos anos a cidade satélite convertiuse nun área marxinal, con problemas de segregación social, falta de comunicación coa cidade central, e contaminación. Nos anos 90 privatizaron as asociacions de viviendas, o Concello ofreceu aos colectivos veciñais o solo público e a vivenda, e estes negociaron con inversores privados un proxecto de renovación urbana que derrubou e construiu 4.000 vivendas, introducindo novas dotacions, con arquitecturas experimentais, proxectos artísticos e socioculturais, tentando atraer novos residentes para mellorar a calidade de vida do lugar sen expulsar aos vellos residentes. O que se ten conseguido so en parte, pois a división entre norte urban e sur suburban ainda é manifesta, hai veciños que venderon e marcharon, provocando o trasfego de poboación con baixos xuros da perifería á cidade central, e o desplazamento de poboación con maiores xuros a outros concellos limítrofes.\nRotterdam South. Hoogvliet II from edicions espontaneas on Vimeo.\nRotterdam South. Hoogvliet III from edicions espontaneas on Vimeo.\nArquitectura, Barrio, cidades satelite, habitar, Holanda, novas cidades, renovación urbana, Rotterdam, urbanismo, veciños\nA Coruña aprendizaxe Arquitectura Barrio Cidade cidades sostibeis edicións-espontáneas educación espacio publico flexibilidade Fundación Barrié Galicia habitabilidade habitar medioambente participación cidada planificación territorial planificación urbana sociedade sostenibilidade Territorio Toni Garcia urbanismo urbanizacion Urbanización Difusa veciños vivenda vivenda colectiva vivenda digna vivenda social\nEnvia un comentario:\nEE funciona bajo Wordpress. Theme unstandard modificado y traducido por pgfernandez.es


Orde do DOG nº 218 do 2020/10/29 - Xunta de Galicia\nDOG Núm. 218 Xoves, 29 de outubro de 2020 Páx. 42970\nORDE do 14 de outubro de 2020 pola que se clasifica de interese para a investigación e o desenvolvemento tecnolóxico a Fundación Aprotega, Rodolfo Pérez Alcalde.\nUnha vez examinado o expediente de solicitude de clasificación da Fundación Aprotega, Rodolfo Pérez Alcalde, con domicilio na avenida de García Barbón, número 36, en Vigo (Pontevedra),\n1. O 21 de xullo de 2020 Enrique Mandado Pérez, presidente do padroado da Fundación, presentou solicitude de clasificación, declaración de interese galego e inscrición no Rexistro de Fundacións de Interese Galego.\n2. A Fundación Aprotega, Rodolfo Pérez Alcalde foi constituída en escritura pública outorgada en Vigo (Pontevedra) o 10 de marzo de 2020, ante o notario Miguel Lucas Sánchez, co número de protocolo 793, por Enrique Mandado Pérez, Enrique Soto Campos, Manuel Doiro Sancho e Francisco Javier Fernández López, actuando no seu propio nome e dereito.\n3. Segundo consta no artigo 6 dos seus estatutos, a Fundación ten por obxecto:«difundir e promover as actividades de desenvolvemento tecnolóxico que leven á xeración de novos produtos e a mellora dos produtos existentes co obxectivo de crear tecido industrial e contribuír a que os técnicos galegos poidan desenvolver a súa profesión en Galicia en lugar de ter que emigrar».\n4. O padroado inicial da Fundación está formado por Enrique Mandado Pérez como presidente, Enrique Soto Campos como vicepresidente, Francisco Javier Fernández López como secretario e Manuel Doiro Sancho como vogal.\n5. A Comisión integrada polos secretarios xerais de todas as consellerías eleva ao vicepresidente primeiro e conselleiro de Presidencia, Xustiza e Turismo proposta de clasificación como de interese para a investigación e o desenvolvemento tecnolóxico da Fundación Aprotega, Rodolfo Pérez Alcalde con base nas materias que constitúen o seu obxecto fundacional.\n7. De conformidade co artigo 51 do Decreto 14/2009, do 21 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento de fundacións de interese galego, e segundo proposta da Comisión de secretarios xerais, procede a súa clasificación como de interese para a investigación e o desenvolvemento tecnolóxico e a súa adscrición á Vicepresidencia segunda e Consellería de Economía, Emprego e Innovación.\n3. Segundo establece o artigo 7 do Decreto 15/2009, do 21 de xaneiro, polo que se aproba o Regulamento do Rexistro de Fundacións de Interese Galego, corresponde a esta Vicepresidencia primeira e Consellería de Presidencia, Xustiza e Turismo a clasificación da Fundación e a adscrición á consellería correspondente, que exercerá as funcións de protectorado.\nDe conformidade co exposto, e considerando que se cumpren as condicións establecidas pola normativa vixente en materia de fundacións de interese galego, de acordo coa proposta realizada pola Comisión de secretarios xerais na súa reunión do día 5 de outubro de 2020,\nClasificar de interese para a investigación e o desenvolvemento tecnolóxico a Fundación Aprotega, Rodolfo Pérez Alcalde, adscribíndoa ao protectorado da Vicepresidencia segunda e Consellería de Economía, Emprego e Innovación.


Resolución do DOG nº 166 do 2014/9/2 - Xunta de Galicia\nDOG Núm. 166 Martes, 2 de setembro de 2014 Páx. 36934\nRESOLUCIÓN do 22 de agosto de 2014, da Dirección Xeral de Innovación e Xestión da Saúde Pública, pola que se fai pública a realización dun curso homologado de nivel básico para a obtención do carné de aplicador/manipulador de biocidas.\nA Orde do 30 de xullo de 1997, conxunta das consellerías de Agricultura, Gandería e Montes e de Sanidade e Servizos Sociais, polo que se establece na Comunidade Autónoma de Galicia a normativa reguladora para a homologación de cursos de capacitación para realizar tratamentos con praguicidas, así como para a obtención do carné de manipuladores destes produtos, establece no seu artigo 8.6 que os ministerios de Agricultura, Pesca e Alimentación e de Sanidade e Consumo comunicarán aos organismos responsables na Comunidade Autónoma a homologación dos ditos cursos, e no seu artigo 9 a obrigatoriedade de que o organismo oficial responsable publique no Diario Oficial de Galicia a información correspondente a cada curso que se vai celebrar.\nEn consecuencia, anúnciase a realización dun curso de aplicador/manipulador de biocidas, nivel básico, homologado polas direccións xerais de Saúde Pública do Ministerio de Sanidade e Política Social e de Agricultura do Ministerio de Medio Ambiente, Rural e Mariño, solicitado pola entidade Biocontrol e Calidade Alimentaria, S.L.U., de acordo coas seguintes bases:\nBiocontrol e Calidade Alimentaria, S.L.U.\nOs días 8, 15, 22 e 29 de novembro de 2014.\nDe Zero-Consultoría Integral, SL.\nRúa Agro do Medio, nº 16, baixo, O Milladoiro.\n15895 Ames (A Coruña).\nTodo o persoal auxiliar das empresas que apliquen e/ou manipulen produtos biocidas de uso ambiental e na industria alimentaria non clasificados como moi tóxicos e persoal de establecementos.\nHixiene e seguranza no manexo e aplicación de biocidas.\nExercicios prácticos: fichas de datos de seguranza.\nXeneralidades sobre pragas ambientais e da industria alimentaria.\nPragas de insectos.\nPragas de roedores/aves, métodos de loita.\nÉ obrigatoria a asistencia a todas as sesións do curso. Finalizado este, a entidade organizadora realizará as probas pertinentes que avalíen os coñecementos adquiridos polos alumnos e, en caso de superalas, expedirá o certificado correspondente co que poderá solicitar á Dirección Xeral de Innovación e Xestión da Saúde Pública da Consellería de Sanidade o carné de aplicador/manipulador de biocidas, nivel básico.\nSantiago de Compostela, 22 de agosto de 2014\n(Por delegación de sinatura do 21.7.2014)\nSubdirector xeral de Programas de Control de Riscos Ambientais para a Saúde\nFicha de solicitude de inscrición.\nEntidade organizadora: Biocontrol e Calidade Alimentaria, S.L.U.\nDatas: os días 8, 15, 22 e 29 de novembro de 2014.\nDe Zero-Consultoría Integral, S.L.\nDuración: 20 horas teórico-prácticas e 1 hora de avaliación.\nHorario: das 9.00 ás 14.20 h.\nEnviarase a ficha de inscrición xunto cunha copia do DNI, fotografía tamaño carné e xustificante de pagamento a Biocontrol e Calidade Alimentaria, S.L.U., avda. Primo de Rivera, nº 4, 2º local 6-7, 15006 A Coruña. Tel.: 981 24 54 18. Fax: 981 16 81 59, e-mail comercial@biocontrolbcl.com


Presentación Competencias Básicas. Asesoría científico-tecnolóxica. CFR Vigo (sección de Tui), SlideSearchEngine.com\nPresentación Competencias Básicas. Asesoría científico-tecnolóxica. CFR Vigo (sección de Tui)\nInformation about Presentación Competencias Básicas. Asesoría científico-tecnolóxica. CFR...\nmaterial alumnado competente cales son apoio asesoramento\nMaterial de apoio asesoramento en centros sobre CCBB e AD\nCompetencias básicas 1.-Competencias básicas Que é unha competencia básica?. E un alumnado competente? Cales son as competencias básicas?. Exemplos 2.-Competencias básicas, currículo, avaliación, cómo podemos empezar Exemplos de programación docente en competencias. Exemplos metodolóxicos Exemplos de tarefas 3.-Probas de diagnóstico. Galicia 2009 Blogue de apoio: http://cfrtuicientificotecnoloxico.blogspot.com/ 1 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\n ¿Por que agora isto das competencias? (1/3) Acordo países europeos sobre o considerado básico ou fundamental na aprendizaxe. Informe Delors (1996): quot;A educación encerra un tesouroquot; (as competencias básicas).  Comisión Europea: Cumio de Lisboa (2000), Barcelona (2005).  Proxecto DeSeCo (OCDE): definición de competencias.  LOE (2006): obríganos a avaliar as competencias adquiridas polo alumnado para 2 pasar de curso e para titular na ESO. Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nPropostas da LOE  Coherencia entre obxectivos/contidos/CB.  Grao de consecución de CB: dúas avaliacións de carácter diagnóstico.  Estratexia: Áreas/materias Obxectivos educativos Medidas organizativas Desenvolvemento de B Acción titorial Opcións metodolóxicas! Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\n ¿Por que agora isto das competencias? (2/3)  Veñen para quedar moito tempo. Non son contidos mínimos, nin temas transversais, nin un resumo dos programas (non substitúen aos programas das materias).  Pontes imprescindibles contidos - criterios de avaliación.  Determinan o que ninguén pode ignorar ao rematar a escolaridade obrigatoria.  Todos os anos, ao final de curso en 4º de primaria e 2º ESO: avaliación diagnóstico das CB alcanzadas polo alumnado.  Preguntas tipo PISA (tamén é necesario memorizar!). 4 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\n ¿Por que agora isto das competencias? (3/3)  Como traballar por competencias?: construíndo entre todos un banco de recursos de centro con tarefas que integren contidos de todo tipo, contextualizadas e que inclúan procesos mentais: argumentar, resumir, razoar, explicar, deducir,...  Practicando en clase resolvendo tarefas, situacións-problema complexas, proxectos.  Debemos estar convencidos de que coas CB melloraremos as aprendizaxes. 5 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nQue é unha competencia básica?.  E un alumnado competente?  COMPETENCIA BÁSICA: Combinación de coñecementos fundamentais para a nosa época, de capacidades para aplicalos en distintas situacións e de actitudes imprescindibles durante toda a vida: a apertura aos demais, o interese pola busca da verdade, o respecto por si mesmo e polos demais, a curiosidade e a creatividade.  Cada competencia require a contribución de varias materias e, viceversa, unha materia contribúe á adquisición de varias competencias.  Alumnado competente: se sabe aplicar e usar os coñecementos, ten habilidades, usan procedementos, practican uns comportamentos, demostran uns valores, cumpren unhas normas, 6 poñen en marcha procesos mentais complexos e globais... Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nÁreas/materias e CB Medios para... adquirir Áreas e materias coñecementos Para xerar... ...competencias ...capacidades e dependendo do modo como se realice o proceso formativo, desenvolver... Novo enfoque: máis que o dominio de contidos concretos, interesa a posibilidade de desenvolver a través de eles, habilidades de carácter básico que permitan adaptarse con facilidade á vida futura. Exemplo Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nRelacións entre CB  Traballar científicamente: utilizar con precisión a linguaxe, usar números e símbolos, empregar metodoloxía de investigación: matemática, lingüística, científica.  Actuar autonomamente: aprender a aprender, autonomía persoal.  Interactuar con grupos heteroxéneos: social e cidadá, artística, lingüística. Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCales son as competencias básicas? (1/8)  Competencia en comunicación lingüística:  Refírese á utilización da linguaxe como instrumento de comunicación oral e escrita, tanto en lingua galega e castelá como en lingua estranxeira  Relacións da competencia lingüística cos contidos das área e materias: Áreas máis relacionadas: lingua galega e castelá e linguas estranxeiras. Educación para a cidadanía. Acción titorial (aprender a aprender, a decidir, a relacionarse e a convivir). Soporte procedimental e actitudinal nas restantes materias. 9 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nC. lingüísticas. Exemplos...  Ao rematar a escolaridade obrigatoria todas as alumnas e alumnos terán que ser capaces de:  Dominar suficientemente as ferramentas das linguas: vocabulario, gramática e a ortografía.  Ler en voz alta, de forma expresiva, un texto en prosa  Extraer a idea esencial dun texto lido ou oído.  Analizar os elementos gramaticais dunha frase.  Redactar un texto breve, coherente, construído en parágrafos correctamente puntuado.  Resumir un texto.  Falar en público, dar conta dun traballo individual ou colectivo.  Utilizar dicionarios, impresos ou dixitais, programas de corrección ortográfica.  Demostrar interese pola lectura, pola comunicación, o diálogo e o debate.... 10 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nA práctica dunha lingua estranxeira...  Referente fundamental: quot;Marco común europeo de referencia para as linguasquot; (Consello de Europa). E se nos atrevemos co nivel A2 (usuario básico)?.  Necesitamos: práctica regular do idioma e da memoria: vocabulario, gramática, fonoloxía, ortografía.  Ao rematar a escolaridade obrigatoria, todas as alumnas e alumnos terán que ser capaces de:  Comunicarse de xeito sinxelo, pero eficaz.  Identificar o contido dunha mensaxe oral, o tema dunha discusión se o intercambio é lento e claro, seguir un relato.  Facerse entender cunha breve intervención oralmente e por escrito, cunha claridade suficiente.  Desexar comunicarse cos estranxeiros no seu idioma, de ler 11 un periódico impreso ou electrónico, de ver unha película en V.O.... Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCales son as competencias básicas? (2/8)  Competencia matemática:  Habilidade para utilizar números e operacións básicas, os símbolos e as formas de expresión do razoamento matemático para producir e interpretar informacións e para resolver problemas relacionados coa vida diaria e o mundo laboral.  Relacións da competencia matemática cos contidos das área e materias: Áreas máis relacionadas (EP): matemáticas, linguas castelá e galega, coñecemento do medio. Contidos de tipo procedimental e actitudinal que lle achegan a materia de matemáticas e as restantes áreas e 12 materias Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nC. matemática. Exemplos...  Ao rematar a escolaridade obrigatoria todas as alumnas e alumnos terán que ser capaces de poder aplicar os principios e procesos matemáticos básicos na vida cotiá e no traballo, para iso deberán ser capaces de:  Razoar loxicamente, de practicar a dedución, de demostrar...  Demostrar rigor e precisión nos seus traballos.  De entender cando unha situación da vida corrente pode tratarse de forma matemática, analizala expoñendo os datos e emitindo hipótese, emprender un razoamento ou un cálculo de cara a resolvelo...  De orientarse no espazo: utilizar un mapa, un esquema, un sistema coordenadas... 13 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCales son as competencias básicas? (3/8)  Coñecemento e interacción co mundo físico:  Que recollerá a habilidade para a comprensión dos sucesos (da vida, a saúde, o consumo, o contorno natural e artificial, a terra e a tecnoloxía), a predición das consecuencias e a actividade sobre o estado de saúde das persoas e a sostenibilidad ambiental .  Relacións da competencia cos contidos das área e materias: Soporte conceptual: EP Coñecemento do medio natural, social e cultural, linguas (3) e matemáticas. Ciencias da natureza e a saúde, física e química, b-x, tecnoloxía, educación física. Algúns aspectos de educación para a cidadanía e xeografía. Elementos de tipo procedimental e actitudinal nas restantes materias 14\nC. científica. Exemplos... (1/2)  Ao saír da escolaridade obrigatoria, todas as alumnas e alumnos han de ter unha representación coherente do mundo baseada en coñecementos...  Saber que o dominio progresivo da materia e da enerxía permite ao ser humano elaborar unha grande diversidade de obxectos técnicos dos que convén coñecer as condicións de utilización, o impacto sobre o medio, o funcionamento e as condicións de seguridade.  De actuar cun enfoque científico (saber observar, preguntar, formular hipótese e validalas, argumentar, entender modelos, simulacións...  Entender o vínculo entre os fenómenos da natureza e a linguaxe matemática que axuda a describilos...  De manipular, de experimentar, de expresar os resultados dunha medida ou dunha investigación... 15 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nC. científica. Exemplos... (2/2)  De mobilizar os seus coñecementos en situacións: por exemplo entender funcionamento do seu propio corpo e a incidencia da alimentación, actuar sobre el mediante a práctica deportiva ou coidar dos riscos de accidentes naturais, profesionais, domésticos.  Responsabilizarse fronte ao medio, ao mundo vivo, á saúde.  Sentir curiosidade polo descubrimento das causas dos fenómenos naturais, polos progresos científicos e técnicos.  Desenvolver o espírito crítico: diferenza entre o probado, o probable ou o incerto.  Observar as regras elementais de seguridade nos 16 campos da bioloxía, química, electricidade... Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCales son as competencias básicas? (4/8)  Tratamento da información e competencia dixital  Consiste en dispoñer de habilidades para buscar, obter, procesar e comunicar información e para transformala en coñecemento, incluíndo a utilización das TIC como elemento esencial para informarse, aprender por si mesmos e comunicarse.  Relacións da competencia cos contidos das área e materias: Vinculación significativa coas áreas e materias de: matemáticas, linguas (3), coñecemento do medio, educación para a cidadanía, educación artística, educación física Tecnoloxías, acción titorial.Resto das materias de secundaria: elementos procedimentais e actitudinais. 17\nC. dixital. Exemplos...  Para ser dixitalmente competente, o alumnado debe ser capaz de:  Crear, producir, procesar, aproveitar datos.  Informarse, documentarse.  Desenvolver un interese pola investigación e os intercambios de información con fins educativos, culturais, sociais, profesionais...  Mostrar unha actitude responsable, coñecer as regras que protexen a propiedade intelectual, os dereitos e liberdades dos 18 cidadáns, protexerse a si mesmo...\nCales son as competencias básicas? (5/8)  Social e cidadá  Entendida como aquela que permite vivir en sociedade, comprender a realidade social do mundo en que se vive e exercer a cidadanía democrática.  Relacións da competencia cos contidos das área e materias: Vinculación significativa coas áreas: educación para a cidadanía, coñecemento do medio, linguas (3), educación artística. Ciencias sociais, acción titorial. Elementos de tipo procedimental e actitudinal nas restantes áreas e materias 19 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nC. social e cidadá. Exemplos...(1/2)  Para ser competente como cidadán, o alumnado ten que:  Entender que calquera organización humana se basea en códigos de conduta e usos o respecto dos cales se impón.  De prestar auxilio (procedementos de primeiros auxilios...Francia: certificado de Formación en primeiros auxilios)  De respectar as regras de seguridade, particularmente na estrada (Francia: certificado escolar de seguridade vial. Experiencia educación vial do IES Chapela).  Ser capaz de comunicar e de traballar en equipo: saber escoitar, defender un punto de vista, negociar, buscar un consenso, cumprir o seu deber segundo as regras do 20 grupo... Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nC. social e cidadá. Exemplos...(2/2)  De avaliar as consecuencias dos seus actos (educación emocional).  Demostrar respecto polos demais (cortesía, tolerancia, rexeitamento dos prexuízos e dos estereotipos.  Vontade de resolver pacificamente os conflitos.  Conciencia da contribución necesaria de todos á colectividade.  Necesidade da solidariedade, ter en conta as necesidades das persoas en dificultade, en tódalas partes.  Dispoñer de nocións xurídicas básicas: asinar un contrato, de aluguer, de traballo, de compra-venda, declarar un nacemento...  Nocións de xestión: presuposto, solicitar un empréstito... 21  Aprender a identificar, clasificar, ordenar, someter á crítica a información... Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCales son as competencias básicas? (6/8)  Cultural e artística  Supón coñecer, comprender, apreciar e valorar criticamente diferentes manifestacións culturais e artísticas, utilizalas como fonte de enriquecemento e desfrute e consideralas como parte do patrimonio dos pobos.  Relacións da competencia cos contidos das área e materias: Vinculación significativa coas áreas de educación artística, coñecemento do medio, educación física, linguas (3) e educación para a cidadanía. Educación plástica e visual, tecnoloxías. Nestas materias atopa o seu soporte conceptual. Elementos de tipo procedimental e actitudinal nas restantes áreas e materias 22 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nC. artística. Exemplos...  Para ser competente cultural e artisticamente, o alumnado ten que ter nocións sobre:  Os principais estilos e épocas artísticas. Os xéneros e estilos en música, pintura, escultura, arquitectura, cinema, literatura, fotografía, teatro e danza.  Arquitectura e costumes respectuosos co medio e as que danan ao medio.  Participación en actividades artísticas e culturais como medio de expresión e relación. Deseño de proxectos artísticos e culturais.  Exposición de feitos, coñecementos, emocións, sentimentos sobre arte e cultura.  Habilidades de busca, obtención e contraste de información sobre arte e cultura. Recursos tecnolóxicos na música. Formatos de audio dixital. Tratamento gravación de sons. Producións musicais, audiovisuais e multimedia. Tipos de licenzas.  Interese ante diferentes manifestacións artísticas e culturais. Respecto 23 polas manifestacións que mostren esforzo, aprecio e recoñecemento de valores éticos. Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCales son as competencias básicas? (7/8)  Aprender a aprender  Con ela preténdese dispoñer de habilidades para iniciarse na aprendizaxe e ser capaz de continuar aprendendo de xeito cada vez máis eficaz e autónoma de acordo aos propios obxectivos e necesidades. Trátase de preparar o alumnado para o esforzo, o traballo e a superación persoal, para analizar e avaliar, estimulando a cooperación, a convivencia, a creatividade e a crítica  Relacións da competencia cos contidos das área e materias: Vinculación significativa cos contidos das áreas de linguas (3), matemáticas, coñecemento do medio, educación para a cidadanía, educación artística e educación física. Acción titorial e orientadora, tecnoloxías. Elementos de tipo procedimental e 24 actitudinal nas restantes materias de secundaria. Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nC.aprender por si mesmo . Exemplos...(1/2)  O alumnado, ao finalizar a escolaridade obrigatoria, deberá ser capaz de  Posto diante dunha tarefa quot;realquot; ou proxecto, de empregar as TIC para a busca, selección, síntese e presentación da información  Basearse en métodos de traballo (organizar o tempo, planificar, tomar apuntamentos, consultar fontes de información, concentrarse, memorizar elaborar un informe...buscar a información útil, analizala, sintetizala (probas AD).  Valorar a motivación, a confianza en si mesmo, o desexo de saír adiante e de progresar, de buscar oportunidades de implicarse e de aprender... 25 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nC.aprender por si mesmo . Exemplos...(2/2)  Aplicar en tareas contextualizadas habilidades e destrezas para aprender a pensar: −Análise (subliñados). − Síntese (esquemas, resumos, cadros, mapas conceptuais, gráficos, mapas de contidos). − Axendas de traballo (portafolio): actividades realizadas, dificultades atopadas, esforzo, resultados.  A exposición oral. Preparación do discurso: busca de información, recollida de datos, depuración, organización.  ................ 26 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCales son as competencias básicas? (8/8)  Autonomía e iniciativa persoal  que inclúe a posibilidade de optar con criterio propio e espírito crítico e levar a cabo as iniciativas necesarias para desenvolver a opción elixida e facerse responsable dela. Inclúe tamén a capacidade emprendedora para idear, planificar, desenvolver e avaliar un proxecto.  Relacións da competencia cos contidos das área e materias: Vinculación significativa cos contidos das áreas de educación para a cidadanía, coñecemento do medio, linguas (3), educación artística e educación física. Acción titorial e orientadora. Elementos de tipo 27 procedimental e actitudinal nas restantes materias de secundaria Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nAutonomía e iniciativa persoal. Un exemplo...  O noso alumnado será autónomo e emprendedor se:  Coñece o ámbito económico no que se move, os diferentes oficios, sabe escoller unha traxectoria de formación.  Se se basea en métodos de traballo: planifica o tempo, toma apuntamentos, consulta fontes de información, se se concentra, persevera, memoriza, elabora un informe, expón un traballo.  Se é quen de razoar con lóxica e rigor: identificar un problema, buscar a información útil, organizala, sintetizala, relacionar as adquisicións de diferentes materias e sabelas mobilizar en diferentes situacións. Identificar, explicar, rectificar un erro.  Se é quen de concibir, aplicar e de realizar proxectos escolares individuais ou colectivos, pasar das ideas aos actos, contactar con persoas, buscar recursos, tomar decisións, comprometerse, pedir a opinión dos outros, organizar unha reunión, establecer prioridades.  Motivación, determinación para a realización de obxectivos. 28 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nUnha axuda para comezar... Sistema de indicadores das competencias básicas da Consejería de Educación y Ciencia de Castilla La Mancha: un documento de apoio ao profesorado que ilustra como se poden ir alcanzando as CB en primaria e en secundaria Ver enlace no blogue do portal educativo da Junta de Castilla-La Mancha A CONTINUACIÓN: CB E CURRÍCULO 29\nCompetencias básicas e currículo  Elemento do currículo (conxuntamente con obxectivos, contidos, metodoloxía e criterios de avaliación).  Referencia en todos os niveis de decisión: ensinanzas mínimas, referente na promoción de ciclo en primaria e da titulación na ESO.  Referencia nas AD  Orientan o ensino: − Selección de obxectivos, contidos e criterios de avaliación. − Orientación metodolóxica. 30 − Avaliación Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCompetencias básicas e currículo  Enfoque en competencias: Orientar as aprendizaxes para conseguir que o alumnado;  Adquiran a capacidade de enfrontarse a situacións novas.  Integrar as súas aprendizaxes, poñéndoos en relación con distintos tipos de contidos.  Utilizar eses contidos de xeito efectivo, aplicalos en diferentes situacións e contextos.  Asegurar unhas aprendizaxes fundamentais a todo o alumnado (principio de equidade).  Non supón rebaixar os niveis educativos: os obxectivos finais da escolaridade deberán ser máis amplos e esixentes. 31 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCompetencias básicas e currículo  Que deberán incluír as programacións docentes?(progresivamente, deberán estar así a partir do 2010) − Obxectivos establecidos para cada curso/ciclo. − Contidos, secuencia, temporalización. − Criterios de avaliación, relacionados coas CB. − Descrición da contribución de cada materia ao logro das CB. − A metodoloxía didáctica que se vai aplicar. − Materiais, recursos, procedementos e instrumentos de − avaliación. Criterios de cualificación. Os mínimos esixibles. − Atención a diversidade. Programa de reforzo recuperación de pendentes. − Actividades complementarias, extraescolares, accións previstas no proxecto lector, plan de integración de TIC. − Procedemento avaliación da propia programación 32 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCompetencias básicas e currículo  Informe de avaliación final (informe individualizado ao remate de ciclo/etapa/curso de ESO)  Anexo V das ordes de avaliación en primaria e en secundaria.  Grao de aprendizaxe en cada unha das materias ou ámbitos, referido aos obxectivos (cualificacións) e ao desenvolvemento de CB. Resultados da avaliación continua ao longo do curso.  Iniciarase ao comezo de curso/ciclo. Na ESO recollerá ademais os resultados da avaliación inicial.  CURSO 2008/09: Todos os cursos de ESO, ciclos 1º e 2º de EP: grao de aprendizaxe alcanzada referido a 33 obxectivos e CB. Final de etapa EP: só referido aos obxectivos.\nCompetencias básicas e currículo  Indicación para a elaboración dos informes: os criterios de avaliación de cada área ou materia serven de referencia para valorar o progresivo grao de adquisión das CB. Posible modelo: Competencia básica Grao de desenvolvemento C. lingüística Matemática Científica Tratamento da información e dixital Social e cidadá Cultural e artística 34 Aprender a aprender Autonomía e iniciativa persoal\nCompetencias básicas e currículo  Graos de desenvolvemento de CB Competencia Valoración global ao final de curso/ciclo/etapa 5 Excelente A competencia da alumna ou alumno supera as esixencias. 4 Bo A competencia da alumna ou alumno satisfai as esixencias 3 Aceptable A competencia da alumna ou alumno satisfai minimamente as esixencias. 2 Pouco desenvolvida/Baixo A competencia da alumna ou alumno está por debaixo das esixencias. 1 Moi pouco A competencia da alumna ou alumno desenvolvida/Moi baixo 35 está netamente por debaixo das esixencias.\nCompetencias básicas e currículo  Traballo dende áreas/materias: non é o único modo para desenvolver CB. ORGANIZACIÓN DO CENTRO (social e cidadá, dixital): – Formas de tomar decisións – Participación do alumnado. – Normas de réxime interno. Reacción ante os conflitos. – Uso das instalacións (aula de informática...plan integración TIC) ORGANIZACIÓN DA BIBLIOTECA ESCOLAR. PLAN LECTOR (lingüística, aprender a aprender, dixital) ACCIÓN TITORIAL E ORIENTADORA (aprender a aprender, autonomía persoal, social e cidadá, formas de traballo, relación cos demais, imaxe dun mesmo). ACTIVIDADES DE CENTRO. Planificación actividades complementarias e extraescolares (poden influír en todas: integración de coñecementos, 36 relacións interpersoais). Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCompetencias básicas e currículo  E ADEMAIS...  Unha mellor integración e aproveitamento entre o currículo formal (centro), informal (familias), non formal (o contorno). Axendas familiares por competencias. Escolas de nais e pais...  Unha maior apertura do centro ás familias e ao contorno.  Un uso máis eficaz e rendible das enormes posibilidades que nos ofrecen as contornas virtuais de aprendizaxe.  Páxina web Drupal do centro, aulas virtuais con Moodle, recursos didácticos: Ardora, Jclic, encerado dixital interactivo (EDI) 37 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCompetencias básicas e currículo  Actuacións relacionadas coas CB O que temos que empezar a facer xa, co asesoramento pertinente(inspección, CFR):  Adecuar os procedementos, a metodoloxía para axustar o currículo e os procedementos de avaliación coa inclusión de CB. E os documentos que teremos que ir elaborando:  Incluír as CB nos distintos niveis de concreción curricular (etapas, áreas, ciclos).  Incluír as CB como referentes dos niveis de decisión na avaliación (PEC, PCC, PXA, Programacións) 38 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCompetencias básicas e currículo  ¿Como podemos empezar?  Modificar gradualmente o tipo habitual e típico de exercicios e actividades, as clases sempre expositivas...  Podemos empezar analizando as tarefas que actualmente ofrecemos ao alumnado e a súa contribución á adquisición de CB.  Revisando o libro de texto e as programacións.  Mantendo as prácticas actuais que sexan válidas e rendibles didacticamente.  Modificando as prácticas que só son útiles no contexto académico... para adecualas ás CB.  Incorporando novas prácticas: tarefas, proxectos integrados... 39 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCompetencias básicas e currículo Tendo en conta (I)...  Favorecer a adquisición de CB mediante novas metodoloxías. Debemos: − potenciar saber facer, integrar coñecementos, destrezas e actitudes, − seleccionar unha variedade de actividades (tarefas) axeitadas...  Para definir tarefas: − qué operacións mentais deberá realizar o alumnado − qué contidos imprescindibles necesita dominar. 40 − en qué contexto? (o máis realista posible)\nCompetencias básicas e currículo Tendo en conta (II)...  Tarefas variadas, relevantes para a vida, axeitadas aos obxectivos, que propicien a adquisición do máximo número de CB.  Planificación conxunta do profesorado, favorecer a coordinación (horarios?...) e a interdisciplinariedade (problema de falta de tempo en primaria e en secundaria).  E para avaliar?. Fontes de información: observación directa, entrevistas, probas e exames (orais, escritos), cadernos, traballos, presentacións públicas, portafolio, portafolio dixital...e os criterios de avaliación do currículo (DOCUMENTO CLAVE). 41  A continuación: portafolio e deseño de tarefas. Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nEn que consiste o portfolio?  Instrumento para a autoavaliación.  Alternativa: e-portfolio (control vía dixital).  Colección significativa de traballos de estudantes que ilustran o camiño recorrido no desenvolvemento de 1 ou varias CB.  Ao empezar o curso, abren unha carpeta para incluír os seus traballos significativos e a súa valoración.  Ao finalizar o curso, revisará os traballos e as súas valoracións: camiño percorrido e progresos.\nComo valoramos o grao de implicación dos estudantes nas actividades? ● Enfoque en competencias: novas metodoloxías: situacións-problema, proxectos, centros de interese, xogos de roles, auditorias científicas... ● Útil para formar o alumnado no rigor á hora de abordar un traballo. ● Instrumentos valorativos: atención, sentido de grupo, interese en comparar ideas, rigor intelectual, perseverancia, preocupación polo traballo ben feito, responsabilidade, interese polo bo uso da linguaxe...\nAvaliación de competencias (II) ● DIFICULTADE: necesario avaliar o mesmo tempo que a adquisición de competencias (tarefas complexas), contidos concretos ligados ás áreas e materias (actividades) ● Instrumentos para avaliar competencias: (i) autoavaliación do alumnado, (ii) considerar dimensións de competencias (Documento Castilla-La Mancha), e fixación niveis e de indicadores. (iii) titoría entre iguais, axudas entre compañeiros/as de clase.\nInstrumentos para avaliar competencias ● Referentes para avaliar: os criterios de avaliación. ● Poden formularse como obxectivos-criterios. ● Debemos relacionar nas nosas programacións de área (PCC) e de aula os criterios coas competencias ou as súas dimensións. ● E finalmente definir indicadores de desempeño.\nProposta: indicadores de desempeño na práctica ● Programación de aula: entre 4 e 7 indicadores por CB (acordo no Departamento, segundo o grao de vinculación da materia coa CB). ● Unidades didácticas: destacar en cada unha entre 1 e 3 CB e incluír entre 3 e 4 indicadores. ● Exemplo de seguimento e rexistro de competencias.\nPROXECTO TAREFA Actividades Exercicios Na práctica educativa: ● Habitualmente facemos exercicios. ● Con frecuencia facemos actividades. Temos que integrar os exercicios e as actividades en TAREFAS. Deberíamos integrar as tarefas en PROXECTOS. 47\nPROXECTO: Elaborar unha guía de visitas a enclaves do medio natural da comarca, para as familias. TAREFA: Elaborar unha lista dos itinerarios, máis sinxelos e rápidos, de acceso a enclaves naturais da comarca. Actividades: Comparar itinerarios. Defender a decisión sobre o itinerario elixido. … Exercicios: Localizar enclaves nun mapa da comarca. Calcular distancias. Escribir itinerarios. Pedir a palabra. … 48\nO QUE ESIXE A NORMATIVA e as orientacións da administración • LOE (2006): obríganos a avaliar as competencias adquiridas polo alumnado para pasar de curso e para titular na ESO. • OS DECRETOS DO CURRÍCULO (GALICIA): En cada área ou materia, inclusión de referencias explícitas sobre a súa contribución ás CB • AS ORIENTACIÓNS DO 28/01/09: A contribución da materia ao logro das CB. Os criterios de avaliación, relacionados coas CB.49\nCOMO PROGRAMAR? UNHA PROPOSTA (I) PROGRAMACIÓN DE EQUIPOS DOCENTES, BASEADA EN COMPETENCIAS BÁSICAS: 1.-A partir dos criterios de avaliación das áreas ou materias: deseñar proxectos globalizados ou interdisciplinares. 2.-Decidindo qué áreas están implicadas en cada proxecto. 3.-Explicitando a relación dos criterios de avaliación coas CB. 4.-Decidindo a temporalización dos distintos proxectos. 50\nPor que unha metodoloxía de proxectos?  Favorece aprendizaxes que figuran nos programas de 1 ou máis materias.  Exemplos: formular unha estratexia de aforro de electricidade no centro, investigar conxuntamente sobre novelas históricas.  Programas europeos: Comenius e eTwinning.  Busca de “pasadizos entre disciplinas”. Exemplo: traballo colaborativo matemáticas ciencias: 1º da ESO, 2º da ESO Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCOMO PROGRAMAR? UNHA PROPOSTA (II) NA PRÁCTICA... 1.-Incluír nas programacións de área ou materia, a referencia explícita sobre qué competencias básicas contribúe a desenvolver en maior medida (Decretos do currículo). 2.-Traballo en equipo: elaborar PROGRAMACIÓNS DE EQUIPOS DOCENTES baseadas en proxectos (...PXA) 3.-Nas programacións de aula/área ou materia: • Incluír o decidido na programación do equipo. • Modificar a metodoloxía, as tarefas e a avaliación. • Incluír elementos de contextualización si é o caso (decisións de cada centro, ao nivel de PEC, sobre CB que precisa priorizar, impulsar…). 52\nCOMO PROGRAMAR? UNHA PROPOSTA (III) Dous tipos de contidos: competencias básicas e contidos curriculares máis esixentes, propios das áreas 1.-Organizar os dous tipos de contidos por proxectos ou tarefas: • Os proxectos decididos na programación de equipo docente (CB). • Os proxectos ou tarefas propios de área ou materia. 2.-Esta programación irase axustando, na práctica, de acordo cos intereses do alumnado, o seu historial académico,... 3.-Incluír a relación entre criterios de avaliación e CB (concretada na programación do equipo e as propias de área ou materia). 4.-Incluír a relación coas actividades complementarias e extraescolares, familias e contorno. Plan lector, Plan TIC...(concretada na programación do equipo e as propias de área ou materia). 53 5.-Axustar a metodoloxía, as tarefas e a avaliación en coherencia co traballo de CB.\nELABORACIÓN DA PROGRAMACIÓN DE EQUIPO DOCENTE A partir de: CRITERIOS DE AVALIACIÓN DE TODAS AS ÁREAS OU MATERIAS DO CURSO Matemáticas Lingua … - -… Propostas de PROXECTOS PROGRAMACIÓN DE EQUIPO DOCENTE DO CURSO… PROXECTO A Criterios de avaliación: Colaboración Temporalización CCBB que se Área ou - AE, AC, traballan materia de -… Familias … Plan lector Plan TIC Criterios de avaliación: Plan de Área ou - acollida... materia de -… … … … PROXECTO … … …. Colaboración Temporalización CB que se AE, AC, traballan 54 Familias\nELABORACIÓN DA PROGRAMACIÓN DE ÁREA. Unha proposta do CFR Vigo Modificacións respecto da anterior programación: PROGRAMACIÓN DA ÁREA DE …. CURSO………. Obxectivos Contidos Criterios de Contribución ás Colaboración con Metodoloxía: Instrumentos de avaliación CCBB AE, AC, familias Metodoloxía didáctica. avaliación e contorno. Temporalización Agrupamentos. actividades., recursos Agrupar os (Incluír a (Incluír a (Incluír a Axustala á proposta Axustala á contidos por agrupación por contribución ás CB colaboración de aprendizaxe por proposta de PROXECTOS proxectos, concretada na concretada na CB aprendizaxe por concretada na programación do programación do CB programación do equipo e as propias equipo ou propias equipo ou as de área ou materia). de área ou propias de área materia). ou materia.). Posteriormente haberá que CONCRETAR AS TAREFAS a realizar, a metodoloxía e os instrumentos de avaliación na programación de cada proxecto Para os contidos non traballados en proxectos haberá que deseñar TAREFAS. 55\nPROGRAMAR E TRABALLAR POR CB: UN PROCESO A MEDIO E LONGO PRAZO A CURTO PRAZO Deseñar e implementar o currículum •Ir deseñando e implementando algún/s mediante: proxectos globalizados/ interdisciplinares. •Proxectos globalizados/ •O resto dos contidos ir desenvolvéndoos interdisciplinares, nos que os mediante: exercicios --Proxectos de área ou materia. e actividades de cada área/materia --Tarefas de área ou materia que inclúan sexan compoñentes dunha tarefa os exercicios e actividades proposta. correspondentes. 56\nInnovamos facéndonos preguntas A QUÉ SITUACIÓNS, PROBLEMAS, …TERÁ QUE ENFRENTARSE O ALUMNADO NA VIDA REAL? (persoais, interpersoais, sociais,…) TAREFA, ¡ COMO PODEMOS AVALIAR SE O ALUMNO/A É COMPETENTE NESAS PROXECTO, SITUACIÓNS REAIS? PROBLEMA,… QUE CONCEPTOS DEBE QUE DESTREZAS DEBE QUE CONDUTAS E VALORES APRENDER? PRECISA TER? DESENVOLVER (TAMÉN ESTRATEXIAS DE APRENDIZAXE) ¡ QUE ÁREAS PRECISAN IMPLICARSE?......................QUE COLABORACIÓN DO EQUIPO DOCENTE? ¡ QUE TAREFAS DEBE DESENVOLVER? QUE QUE RECURSOS QUE COLABORACIÓN QUE COLABORACIÓN METODOLOXÍA UTILIZAREMOS? PRECISAREMOS COAS PRECISAREMOS COA UTILIZAREMOS? ACTIV. EXTRAES. E FAMILIA? COMPLEMENTARIAS? 57 IMPLEMENTACIÓN E AVALIACIÓN CB\nDefinición operativa de una competencia básica 60 PROCAP (LAS PALMAS) Y CEP DE TELDE\n... … Lengua C. Matemáticas Ciencias sociales y Literatura Obj Co CE Obj Co CE Obj Co CE Obj Co CE Obj Co CE Competencia en Com. Ling Competencia Matemática Competencia en el conoc… Competencia digital… Competencia Social y … Competencia cultural y … Comp. para aprender… Autonomía e iniciativa… 62\nMateriales para el asesoramiento en Competencias Básicas Competencia en Comunicación Lingüística Lengua castellana Ciencias Sociales y Matemáticas Geografía e Historia Literatura 63\nAVALIACIÓN DE DIAGNÓSTICO (AD) DA EDUCACIÓN Galicia 21 de outubro 2009 64 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nAVALIACIÓN XERAL DE DIAGNÓSTICO (AXD) EDUCACIÓN PRIMARIA FINAIS DE MARZO E ABRIL 2009 CUARTO CURSO 65 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nO marco legal • A LOE establece dous avaliacións-diagnóstico diferentes: – Avaliacións xerais de diagnóstico: avaliación externa de competencias que desenvolverá o Estado. Carácter mostral. 4º de primaria e 2º da ESO. – Avaliacións de diagnóstico: competencia da Consellería de Educación. Carácter censual, formativo e orientador para os centros, informativo para a comunidade. 66\nAvaliación do sistema educativo establecida pola LOE 67 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nQue finalidade ten a avaliación diagnóstico? • Medir e informar sobre o grao de adquisición de competencias básicas do currículo, por parte do alumnado, nos niveis de 4º de EP e 2º de ESO • Contribuír á mellora da calidade, á equidade da educación e á atención do alumnado. • Compromisos de revisión e mellora. • Aumentar a transparencia e eficacia do sistema educativo. 68 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCuestións previas (I) 1)Diferenciar AD de avaliación, promoción e titulación do alumnado. Na avaliación, promoción e titulación do alumnado avalíase e cualifícase individualmente. Relaciona obxectivos, contidos e criterios de avaliación con CB (Programacións). Na AD non se concreta en áreas ou materias, senón nas 8 CB 69 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCuestións previas (II) • Non substitúe á avaliación, senón que a complementa e promove que a toma de decisións sexa máis axustada á realidade do centro. 70 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCuestións previas (III) 2)Na avaliación diagnóstica Os resultados son censuais e estatísticos: como estamos?, que temos que mellorar?. Non se pretende xerarquizar aos centros Non se divulgan resultados individuais nin de centro. Tan só un departamento da Consellería terá acceso aos resultados por centro, os informes dos resultados serán sobre a puntuación obtida en relación cos demais centros das súas características segundo o seu índice de desenvolvemento socioeconómico e cultural. 71 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nCuestións previas (IV) Carecerá de efectos académicos para o alumnado. Non é unha pseudoavaliación do profesorado da materia, porque o logro da competencia implica a todas as áreas e materias. Serve ao centro de guía do seu proceso e á administración de avaliación do sistema. 72 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nAvaliación xeral de diagnóstico (AXD) • Con carácter estatal e participación das comunidades autónomas. • Sobre competencias básicas. • Só nalgúns centros (por mostraxe) • É externa e ten carácter informativo • Xa se fixo unha pilotaxe en Galicia. 73 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nAvaliación de diagnóstico (AD) • Regulada polas comunidades autónomas. • Sobre competencias básicas alcanzadas polo alumnado. • Dirixida a todos os centros (censal). • É interna e ten carácter formativo e orientador para os centros e informativo para as familias e resto de comunidade educativa. • En Galicia vaise iniciar este curso. 74 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nMarco lexislativo ➔ LOE. Título VI. Artigo 144. Avaliacións xerais de diagnóstico. ➔ LOE . Capítulo II. Artigo 21. Avaliación de diagnóstico na Educación Primaria. “Ao final do 2º ciclo de EP, todos os centros realizarán unha AD das CB alcanzadas polos alumnos”. ➔ LOE. Capítulo III. Artigo 29. Avaliación de diagnóstico na ESO. “Ao final o 2º curso de ESO, todos os centros realizarán unha... ➔ Decreto 130/2007 do 28 de xuño. Currículo da educación primaria na Comunidade Autónoma de Galicia. ➔ Decreto 133/2007, do 5 de xullo, polo que se regulan as ensinanzas da ESO na Comunidade Autónoma de Galicia. ➔ Orde do 16 de febreiro de 2009, pola que se regula o desenvolvemento da AD na Comunidade Autónoma de Galicia. 75 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nA QUEN VAI DIRIXIDA? Alumnado de: • 4º de Educación Primaria • 2º de ESO. 76 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nQUE SE AVALÍA? • Nos artigos 21 e 29 da LOE indícase que se avaliarán “…as COMPETENCIAS BÁSICAS alcanzadas polo alumnado”. • A Dirección Xeral de Ordenación e Innovación Educativa determinará en cada curso cales serán as CB obxecto de avaliación. • Nesta 1ª AD proponse que só se avalíen dúas competencias: ➔ Comunicación Lingüística (probas en LC e LG). Comprensión e expresión escrita. Comprensión oral. ➔ Matemática (probas en lingua galega). 77 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nA QUE ÁREAS ESTÁN LIGADAS AS CB? • A Competencia en Comunicación Lingüística: ✔ Con todas as áreas en xeral ✔ Coas áreas de linguas en especial: • A Competencia Matemática: ✔ Con todas as áreas en xeral ✔ Especialmente coa área de Matemáticas. 78 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\n• CANDO SE AVALÍA? En cada curso académico. • Unha vez ao ano, a fin de curso. • Excepcionalmente, neste curso 2008-09 realizarase o día 21 de OUTUBRO 2009 (mesma para todos os centros). • Aplicación ao alumnado que no curso 2009-2010 curse as ensinanzas de 5º de primaria e 3º da ESO. Alumnado con ACI, discapacidade físico e/ou sensorial, con menos dun ano na nosa Comunidade: de acordo coa normativa que sairá no BOE sobre a base teórica das probas de avaliación diagnóstica, todo o alumnado realizará a proba (se pode escribir) pero non se incluirá na corrección. 79 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nAplicación e corrección das probas • Probas constituídas por caderniños para cada CB. • Cuestionarios de contexto (profesorado, dirección, alumnado, familias). • Aplicación e corrección: plataforma informática. • Os centros descargarán os exemplares, aplicarán as probas ao alumnado e introducirán os resultados, (coa guía de corrección), no prazo que se determine. Mesmo procedemento para os cuestionarios de contexto. 80\nQUEN AVALÍA? O profesorado do centro* (*)A Dirección Xeral de Ordenación e Innovación Educativa dará instrucións sobre cales son as persoas responsables da descarga dos materiais e da súa aplicación, corrección e posterior carga de resultados. 81 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nAD: soporte informático • Aplicación informática que permita: Interacción Consellería-Centros. Cargar probas, previamente elaboradas. Descarga por centros para impresión e aplicación das mesmas. Cargar resultados das probas individuais, unha vez cualificadas. Obter resultados globais e parciais. Elaborar informes. 82 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nAD: soporte informático • Establecerase un sistema restrinxido de acceso á información da plataforma informática a través da definición de perfís de usuario (confidencialidade das probas). • A dirección do centro responsabilizarase da custodia e conservación das probas (caderniños e cuestionarios), en tanto a Consellería non ordene a súa destrución. 83\nTIPOS DE MATERIAIS CUESTIONARIOS DE CONTEXTO CD CUADERNOS CON PROBAS CD ESCRITAS A PROB L ORA 84 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nMateriais Cuestionarios de contexto (importantes para análise de datos) – De alumnado. – De titor/a ou profesorado. – De dirección. – Das familias Caderniños: 2 por cada CB e un CD de comprensión oral. Manual de corrección. Instrucións aos centros: orde de avaliación e desenvolvemento da mesma 85 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nMATERIAIS: AS PROBAS Van dirixidas ao alumnado do curso correspondente. Utilízanse as linguas galega e castelá. As probas ESCRITAS: En cada competencia hai dous modelos diferentes de CADERNO (un para cada ringleira). Repártense os diferentes cadernos entre o alumnado (1 por CB). Cada caderno ten dous bloques con 30 ítems en total. As preguntas son de resposta múltiple, abertas e semiabertas. As probas ORAIS: Os textos están gravados nos CD. Hai 4 ou 5 cuestións. 86 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nTempo para as probas Aínda non hai instrucións definitivas sobre o tempo das probas. Últimas instrucións: ✔ Unha hora para as probas de cada CADERNO. ✔ Unha hora para as probas orais (10 minutos audición). 87 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nQUEN CORRIXE AS PROBAS? ➢ En cada centro se corrixen as probas seguindo as instruccións da Consellería. ➢ Posteriormente introdúcense os resultados nunha aplicación (seguindo a guía de corrección) ➢ Os caderniños corrixidos hai que conservalos(*). (*) Hai unha segunda corrección externa nalgúns centros. 88 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nSEGUNDA CORRECCIÓN EXTERNA • Unha vez rematada a AD, a Consellería elixirá uns centros onde se realizará unha 2ª corrección EXTERNA DE CONTRASTE • Estes datos cargaranse na aplicación para ter unha media - contraste externo. 89 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nINFORMES • A aplicación estará preparada para elaborar informes: ✔ Centro ✔ Galicia: mostra interna e externa • Os centros educativos, en base aos informes, serán os encargados de informar ás familias do resultado das probas. • Elaborarase un informe sobre AD en Galicia 90 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nComisión de coordinación da AD nos centros (prescritiva, ao comezo de cada curso escolar) • Composición: director ou directora (presidencia), xefe ou xefa de estudos, xefe ou xefa do departamento de orientación, un titor ou titora de cada un dos niveis que se avalían, nomeados pola dirección do centro. Composición reflectida na PXA. • Funcións: informar á comunidade sobre o sentido e finalidade da AD, coordinar o proceso no centro, colaborar coa administración e a inspección. 91\nResultados • A aplicación estará preparada para elaborar un informe de resultados: media global da comunidade en cada CB, xunto coa puntuacion acadada polo centro. • Informe que se dá ás familias: información por parte das titorías dos resultados do centro de acordo cos informes obtidos da aplicación. • Elaborarase un informe sobre AD en Galicia. 92 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nOutras decisións e consecuencias da AD (I) • Interacción AD – formación do profesorado. • Incremento gradual do número de CB en cursos sucesivos. • Análise e contraste resultados da AD e das avaliacións finais nos propios centros. • Como se introduce nos criterios de promoción e titulación o grao de avance nas CB. • Reflexión nos propios centros sobre a similitude ou disparidade do tipo de proba da AD a as das áreas ou materias correspondentes. 93 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nOutras decisións e consecuencias da AD (II) • Como consecuencia da AD, os centros realizarán unha reflexión interna, a través dos seus órganos colexiados de goberno, para establecer as accións de mellora pertinentes, que serán incorporadas á PXA (asesoramento da Inspección educativa na toma de decisións) • Resumo do proceso AD. • Preguntas e respostas (CFR da Coruña) 94\nEXEMPLIFICACIÓNS AVALIACIÓN DE DIAGNÓSTICO DE ANDALUCÍA 4º de PRIMARIA • Situacións-problema. Cuestións en distintos formatos (resposta aberta, pechada, que esixa un procedemento). 95 Asesoría científico-tecnolóxica. CR Vigo-Tui\nPROBA DA AVALIACIÓN DE DIAGNÓSTICO ANDALUCÍA Matemáticas 4º PRIMARIA LA CARRERA DE ORIENTACIÓN PREGUNTA 11 Varios colegios van al parque a una El equipo azul, al terminar la carrera, ha carrera de orientación. Se hacen 5 pasado por los siguientes puntos: equipos (azul,blanco, verde, rojo, Encinas,Colinas, Paso del Arroyo, morado), y a cada uno le dan el Matorral y ha terminado en el Parque siguiente mapa con el recorrido: Infantil ¿Cuántos metros ha recorrido? PREGUNTA 12 En la carrera de orientación el equipo azul y el verde fueron juntos hasta el punto 3.Allí, el equipo azul fue al punto 5 y después al 4, mientras que el equipo verde cruzó el río, fue al punto 4 y de allí al 5. 1. ¿Qué equipo recorrió más metros? 2. ¿Cuántos más? 96 96\nPROBA DA AVALIACIÓN DE DIAGNÓSTICO ANDALUCÍA Comunicación Lingüística 4º PRIMARIA • ANALIZA ESTE PRODUCTO • Vamos a observar el envase de este producto (se encuentra en la página anterior) y después analizamos todos los detalles que aparecen en él: • � 1 Contenido del envase. • � 2 Marca. • � 3 Ingredientes. • � 4 Lugar de procedencia. • � 5 Vitaminas y minerales. • � 6 Valor energético. • � 7 Fecha de caducidad. • � 8 Número del código de barras. • � 9 Número de atención al cliente. • � 10 Página web para informarse sobre salud y nutrición. PREGUNTA 4 A continuación escribe una descripción del producto del envase con los datos que has analizado.Escribe un mínimo de ocho líneas con letra clara, con frases bien 97 construidas y sin faltas de ortografía 97\nLECHE SEMIDESNATADA LECHE ENRIQUECIDA EN VITAMINAS A Y D SEMIDESNATADA Ingredientes: ENRIQUECIDA EN VITAMINAS A Y D Leche semidesnatada y vitaminas A y D. Ingredientes: Leche semidesnatada y vitaminas A y D. CONSUMIR PREFERENTEMENTE INFORMA C I Ó N N UTRICIONAL ANTES DEL: / BEST BEFORE: / LOTE 1O-11-07 x100 ml x250 ml H15432 12:08 98765432 VValor energético kcal 45 116 ES kJ 195 489 CEE Proteínas g 3,1 7,7 123/H Hidratos de carbono g 4,7 11,8 El desnatado parcial de la leche Grasas g 1,7 4,3 separa parte de la grasa y las\ngranota.net | 16/07/18\nBuenos dias, os ha dicho alguien que vuestro blog puede ser adictiva ? estoy preocupada, desde que os recibo no puedo parar de mirar todas vuestras sugerencias y estoy muy feliz cuando recibo uno m\nThese presentations are classified and categorized, so you will always find everything clearly laid out and in context. You are watching Presentación Competencias Básicas. Asesoría científico-tecnolóxica. CFR Vigo (sección de Tui) presentation right now. We are staying up to date!


Curso Espanhol - Jovens e Adultos - Espanhol con ñ - FISK - Centro de Ensino - Palmeira Dos Indios - AL - Cursos de Idiomas online / EAD - EducaFlex\nEspanhol - Jovens e Adultos - Espanhol con ñ - Palmeira Dos Indios / AL\nInformações sobre o curso Espanhol - Jovens e Adultos - Espanhol con ñ oferecido pela escola FISK em Palmeira Dos Indios / AL.\nEspanhol - Jovens e Adultos - Espanhol con ñ - Palmeira Dos Indios / AL.\nCursos de Idiomas Espanhol - Jovens e Adultos - Espanhol con ñ, Cursos de Idiomas Palmeira Dos Indios / AL, FISK - Centro de Ensino online, Espanhol - Jovens e Adultos - Espanhol con ñ Palmeira Dos Indios / AL, Espanhol - Jovens e Adultos - Espanhol con ñ online, FISK - Centro de Ensino Palmeira Dos Indios / AL, FISK - Centro de Ensino EAD, Espanhol - Jovens e Adultos - Espanhol con ñ EAD, Cursos FISK - Centro de Ensino Palmeira Dos Indios / AL.


Guillerme V�zquez ve ao Goberno "grogui"\n| Actualizado 13.49\nGuillerme V�zquez ve ao Goberno "grogui" Critica a s�a pol�tica por "inxusta, inmoral, in�til e evidentemente suicida" // O voceiro nacional do BNG destaca a "oportunidade de manifestar a desconformidade" nas mobilizaci�ns dos sindicatos\nOURENSE. EP | 19.07.2012 A-\nO voceiro nacional do BNG, Guillerme V�zquez, advirte de que o Goberno central presidido por Mariano Rajoy na penas seis meses est� "grogui" e asegurou que se comporta como un "aut�ntico parrulo mareado", aplicando unha pol�tica que cualifica de "inxusta, inmoral, in�til e evidentemente suicida".En declaraci�ns aos medios, o dirixente nacionalista censurou que Rajoy, ao seu xu�zo, incide en "pol�ticas que en lugar de resolver as cousas, as empeora cada d�a m�is e m�is". "Seguir pola v�a de rescatar � banca saqueando ao pobo" �, dixo, unha v�a que "conduce" ao "desastre total".'Durante a repartici�n de material informativo correspondente � campa�a 'D�a da Patria Galega 2012', V�zquez estivo acompa�ado polo tenente de alcalde do Concello de Ourense, Isabel P�rez; a deputada auton�mica do BNG, Tereixa Paz e outros cargos org�nicos e institucionais do partido nacionalista.Ao respecto da conxuntura econ�mica, aseverou que "todas as alarmas est�n acendidas" e "as luces vermellas disparadas", ao estar nunha "situaci�n m�is que preocupante".Ante este panorama, recordou que o BNG "insiste" en que � "necesaria" a "rebeli�n c�vica": "Toda a sociedade debe facer fronte a estas pol�ticas, que nos van a retrotraer decenios e decenios", mant�n. As� mesmo, reprochou que "afondan na inxustiza social e solo serven para engordar, cada d�a m�is, aos que m�is te�en"."A quen hai que meter en cintura � aos especuladores e non ao pobo traballador, e iso debe entendelo dunha vez por todas o Goberno do PP", recalcou o dirixente nacionalista.Guillerme V�zquez avogou "en primeiro lugar pola rebeli�n e en segundo lugar por un cambio de rumbo", porque "cada d�a � m�is evidente que ou se cambia o rumbo ou estase absolutamente perdido".Neste sentido, incidiu en que o cambio de rumbo "significa tam�n dicir que esta Uni�n Europea non serve". "E esta Uni�n Europea ent�rranos", resaltou, antes de advertir que "non se pode seguir pola v�a de que un Goberno, un Estado, sexa pilotado por un mando a distancia que manexa neste momento Angela Merkel en Alema�a". "Se hai que dicir que con este euro non, haber� que dicilo", apostilou.Para o voceiro nacional do BNG, cambio de rumbo significa "recuperar a democracia e cambiar radicalmente a pol�tica econ�mica, social e fiscal", para as� "cami�ar noutra direcci�n". "Ese cambio de rumbo propono o BNG dende hai moito tempo e cada d�a faise m�is evidente a s�a necesidade", abundou.MANIFESTACI�NSO voceiro nacional do BNG manifestou que este xoves existe unha "oportunidade de manifestar a desconformidade" nas distintas marchas convocadas polos sindicatos en todas as cidades de Galicia.Para V�zquez, ser� un momento de "expresar esa desconformidade", ao igual que o pr�ximo 25 de xullo, "D�a da Patria Galega" ao que invita a asistir en Santiago de Compostela �s 12.00 horas.En canto � celebraci�n da mobilizaci�n desta tarde, manifestou estar "seguro" de que "asistir�n miles e miles de persoas" e avogou por "transformar o cabreo que atravesa moitas capas sociais na decisi�n de actuar e non se render", xa que "si hai alternativa e � posible cami�ar por v�as diferentes e apostar por v�as alternativas como as que defende o BNG".\nBloque, ERC, Amaiur e outras cinco formaci�ns exploran a opci�n de ir xuntos �s europeas A Euroc�mara pide medidas e fondos europeos para protexer linguas minoritarias ameazadas\nHugo e Noa, os nomes m�is com�ns entre os rec�n nacidos galegos


Canelo Álvarez se tituló como el campeón mundial en tres divisiones – El Aragüeño\nHome / Deportes / Canelo Álvarez se tituló como el campeón mundial en tres divisiones\nEl mexicano, compitiendo en su segunda pelea desde que completó una prohibición de seis meses por un resultado positivo por una sustancia prohibida en marzo, se comprometió a regresar al peso mediano el próximo año, lo que podría hacer posible una tercera pelea con Golovkin. Vía. Noticias 24.\nNoticias relacionadasBoxeocampeón. tickercanelo álvarez\n← Noticias anteriores Cardenales de Lara anunció regreso del toletero Carlos Rivero tras mortal accidente\nPróxima → Cardenales llega a 30 victorias y se encamina a la clasificación en la LVBP


O 16 de abril celébrase en Riotorto a "XI Feira de Artesanía do Ferro", na que participarán 25 ferreiros. O xornalista de TVE Orestes Currás será o pregoeiro. | Faro Ocio Norte\nCampos Conde avanzou que o Goberno da Deputación pon a disposición do Concello de Riotorto 20.000 euros para a Feira do Ferro. Trátase da mesma cantidade que xa achegou o ano pasado, convertendo a Deputación ese ano na institución pública que máis invistiu nesta cita. A cantidade que facilita para este ano forma parte dos 224.132 euros que o Executivo Provincial leva ao municipio de Riotorto, a través do Plan Único.\nO Goberno da Deputación colabora ademais a través da Fundación TIC, que realizará unha reportaxe promocional da feira que difundirá a través das redes sociais. Tamén levará a cabo un documental coas testemuñas dos 12 ferreiros da Asociación, que complementará con documentación gráfica. Este traballo servirá para relatar o pasado, pero sobre todo para explicar e divulgar o presente da centenaria tradición do ferro no Concello de Riotorto.\nO Presidente remarcou que oorganismo provincial “aposta por impulsar as potencialidades e singularidades de cada Comarca luguesa, que fan que a nosa provincia sexa única, para xerar riqueza. O traballo dos ferreiros é, sen dúbida algunha, unha das maiores potencialidades e singularidades da Mariña Oriental, que temos que pór en valor para que máis xente nos descubra. E podémolo facer coa organización de actividades como a undécima edición da feira que hoxe presentamos, unha cita xa consolidada grazas á imprescindible implicación dos propios ferreiros. Noraboa polo voso traballo”.\nHomenaxe ao ferreiro Faustino Iglesias\nA apertura da XI edición da Feira da Artesanía do Ferro de Riotorto comezará o 16 de abril, ás 11:00 horas. Participarán 25 ferreiros dos municipios de Riotorto, Santiago de Compostela, O Corgo, Os Oscos, Fonsagrada e Navarra. O ferreiro que será homenaxeado este nova edición será Faustino Iglesias, falecido recentemente. O recinto feiral con carpa estará situado ao carón dos colexios, no que poderá degustarse polbo, ademaisde comida tradicional da Comarca.\nTras a apertura da Feira, a partir das 11:00 da mañá, haberá demostracións de oficios, como pirogravado, obradoiro de ferro infantil ou torneado de madeira. Ás 12:15será a inauguración oficial da Feira coa lectura do pregón, que este ano correrá a cargo do xornalista lucense de TVE, OrestesCurrásOrdóñez. Máis tarde, haberá novas demostracións en vivo da artesanía do ferro, con ferreiros de Riotorto, da Fonsagrada, Antonio do Corgo, o ferreiro austríaco FriedrichBrasmsteidl, Alberto Leis e Forxa Chago de Santiago de Compostela, e ferreiros do Centro de Interpretación de la Forja de Navarra. A música correrá a cargos dos gaiteiros de Riotorto que amenizarán as rúas da vila,xunto coa charanga Mekanika. Esta edición tamén contará coa animación itinerante do actor Pepe Penabade, e para os máis pequenoso show de Willy Pompa,no atrio da igrexa.\nTradición dos ferreiros de Riotorto\nA Feira da Artesanía do Ferro xurde no ano 2007 como unha iniciativa da Asociación para a Promoción Social dos Ferreiros de Riotorto. O obxectivo desta asociación é darlle pulo e recoñecemento ao oficio do ferro en Riotorto, xa que a vilaconta cunha longa tradición de familias de ferreiros. En Riotorto consérvanse dous mazos: o de Bastián en Espasande de Baixo e o da Fraga en Ferreiravella. Estes mazos, xunto con moas, muíños, centrais, etc... constitúen o centro ferreiro máis importante do Norte da Península, sumando un total de 46 artiluxios situados no curso do río de Ferreiravella, entre a parroquia deste nome e a de Espasande de Baixo: os dous mazos xa citados, 5 muíños, unha central hidráulica e 38 moas hidráulicas.