Aplikacje i usługi wykorzystujące system Galileo przeznaczone do zastosowań w radiokomunikacji morskiej - PDF\nDownload "Aplikacje i usługi wykorzystujące system Galileo przeznaczone do zastosowań w radiokomunikacji morskiej"\n1 Samodzielna Pracownia Radiokomunikacji Morskiej w Gdańsku (P-8) Aplikacje i usługi wykorzystujące system Galileo przeznaczone do zastosowań w radiokomunikacji morskiej Praca nr Gdańsk, grudzień 2007\n2 Aplikacje i usługi wykorzystujące system Galileo przeznaczone do zastosowań w radiokomunikacji morskiej Praca nr Słowa kluczowe: radiokomunikacja morska, GALILEO, systemy satelitarne, nawigacja satelitarna Kierownik pracy: dr inż. Rafał Niski Wykonawcy pracy: mgr inż. Adam Lipka dr inż. Rafał Niski dr inż. Jerzy Żurek Kierownik Zakładu: dr inż. Rafał Niski Copyright by Instytut Łączności, Warszawa 2007\n3 Spis treści Wykaz stosowanych skrótów Wprowadzenie Usługi w systemie GALILEO Usługi satelitarne GALILEO Usługa otwarta Usługa komercyjna Usługa bezpieczeństwa życia Usługa publiczna Usługi wspomagane lokalnie Usługi EGNOS Usługi mieszane Usługi wynikające ze współpracy GALILEO i innych systemów satelitarnych Usługi wynikające ze współpracy systemu GALILEO z systemami nie będącymi systemami GNSS Możliwości wykorzystania systemu GALILEO w aplikacjach morskich Usługa SAR (Search and Rescue) System COSPAS-SARSAT System COSPAS-SARSAT MHz  System COSPAS-SARSAT 406 MHz  Komponenty wchodzące w skład systemu COSPAS-SARSAT Wykorzystanie GALILEO w systemie COSPAS-SARSAT Segment kosmiczny SAR GALILEO Segment naziemny SAR GALILEO Nowe rozwiązania oferowane w systemie SAR GALILEO Minimalne wymagania jakościowe stawiane systemowi MEOSAR Obszary wykorzystania usług systemu GALILEO w przyszłości System Automatycznej Identyfikacji Statków AIS Projekt NAUPLIOS System informacji rzecznej RIS GALEWAT Inne aplikacje i projekty Podsumowanie Bibliografia Załącznik\n4 Wykaz stosowanych skrótów AIS CA CFM CS COSPAS-SARSAT COG DGPS DSC DASS ECIDS ELT EPIRB E-OTD EGNOS FIS GOC GEO GEOLUT GNSS GPS GSM GLONASS GBAS HAL HPL ILE ITL IENC INS PTM IALA IMO LUT LEO LEOLUT MMSI MEO MEOLUT MCC OTD OS PLB PRS RCC RIS Automatic Identification System Calamity Abatement Service Cargo and Fleet Management Commercial Service Cosmicheskaya Sistyema Poiska Avariynich Sudov Search and Rescue Satellite-Aided Tracking Course over Ground Differential GPS Digital Selective Calling Distress Alerting Satellite System Electronic Chart Display Information System Emenrgency Locator Transmitters Emergency Position Indicating Radio Beacons Enhanced Observed Time Difference European Geostationary Navigation Overlay Service Fairway Information Service GALILEO Operating Company Geostationary Orbit Geostationary Orbit Local User Terminal Global Navigation Satellite System Global Positioning System Global System for Mobile Communications Globalnaya Navigatsionnaya Sputnikovaya Sistema Ground Based Augmentation System Horizontal Alert Limit Horizontal Protection Level Information for Law Enforcement Information for Transport Logistics Inland Electronic Navigational Chart Inertial Navigation System Intermodal Port and Terminal Management International Association of Lighthouse Authorities International Maritime Organization Local User Terminal Low Earth Orbit Low Earth Orbit Local User Terminal Maritime Mobile Service Identity Medium Earth Orbit Medium Earth Orbit Local User Terminal Mission Control Center Observed Time Difference Open Service Personal Locator Beacons Public Regulated Service Rescue Co-ordination Center River Information Services 4\n5 SoL SBAS SAR SAR-SPOC SARP SOTDMA SIS SOG ST STI TTI TCAR TDOA TTFF TI TM TM UMTS VHF VTS VP CHD WWRNS Safety of Life Service Satellite Based Augmentation System Search and Rescue Search and Rescue Point of Contact Search and Rescue Processor Self-organized Time Division Multiplex Access Signal in Space Speed over Ground Statistics Strategic Traffic Image Tactical Traffic Image Three Carrier Ambiguity Resolution Time Difference of Arrival Time To First Fix Traffic Information Service Traffic Management Transport Management Universal Mobile Telecommunications System Very High Frequency Vessel Traffic System Voyage Planning Waterway Charge and Harbour Dues Worldwide Radio Navigation System 5\n6 1. Wprowadzenie Niniejsza praca jest poświęcona analizie możliwości wykorzystania systemu nawigacji satelitarnej GALILEO w aplikacjach i usługach morskich. Jak wiadomo, jedną z ważniejszych cech tworzonego obecnie systemu będzie bardzo silne nastawienie na usługi specyfikacja definiuje szereg ogólnych klas usług, które zawierać mogą nieograniczoną niemal liczbę aplikacji o różnym poziomie zaawansowania czy dostępności. Dodatkowo cechy systemu GALILEO oraz jego parametry jakościowe powodują, iż może on znaleźć zastosowanie w bardzo wielu obszarach działalności ludzkiej, także w tych, w których wykorzystanie poprzednika, systemu GPS, było z wielu powodów utrudnione. Wśród potencjalnych zastosowań systemu GALILEO, ważną rolę odgrywać mogą aplikacje morskie, ze szczególnym uwzględnieniem wspomagania nawigacji na morzu i w porcie, monitorowania ruchu, tzw. maritime safety & security, oraz systemów poszukiwania i ratownictwa SAR (Search and Rescue). W niniejszej pracy dokonano przeglądu dokumentów Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO), GALILEO Joint Undertaking, innych materiałów korporacyjnych oraz dodatkowej literatury w celu wyodrębnienia potencjalnych zastosowań systemu GALILEO w aplikacjach morskich oraz analizy istniejących już aplikacji wykorzystujących komponenty kosmiczne i wpisujących się w rozważaną problematykę. Należy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć, że na dzień dzisiejszy, usługi GALILEO jako takie nie istnieją, gdyż nie istnieje jeszcze sam system (przynajmniej w takiej postaci, jaka wynika z założeń); w niniejszej pracy skupiono się na analizie założeń i funkcjonalności aplikacji, które są planowane do implementacji w momencie, gdy system GALILEO będzie w pełni funkcjonalny oraz istniejących usług, które potencjalnie mogą czerpać z powstającego systemu. Przykładowo często w dalszym toku rozważań pojawiać się będą aplikacje wykorzystujące system EGNOS. Chronologicznie, EGNOS jest de facto poprzednikiem GALILEO i stanowi system wspomagający (augmentacyjny) dla systemu GPS poprzez dostarczanie mu danych korekcyjnych oraz tzw. informacji o wiarygodności (integrity). Przyszły system GALILEO będzie rozsyłał informacje o wiarygodności już w swojej wersji podstawowej, stąd też nie będzie on wymagał żadnych systemów wspomagających (co nie znaczy, że ich wykorzystanie nie będzie możliwe) i co za tym idzie w aplikacjach tych właśnie system GALILEO wydaje się być naturalnym następcą systemu EGNOS. Struktura opracowania jest następująca: Pierwszą część pracy stanowi niniejsze wprowadzenie. W rozdziale 2. scharakteryzowane zostały klasy usług przewidzianych do realizacji w systemie GALILEO, w tym klasa usług satelitarnych, usług wspomaganych lokalnie, usług EGNOS i wreszcie usług mieszanych. W kolejnym rozdziale przedstawiono przegląd możliwości wykorzystania GALILEO w aplikacjach morskich. Omówione będą wymagania jakościowe Międzynarodowej Organizacji Morskiej na usługi satelitarne świadczone na morzu, które następnie odniesiemy do przewidywanych parametrów konkretnych usług GALILEO. Rozdział 4 poświęcony został usłudze Search and Rescue, która wchodzi w skład znanego serwisu poszukiwania i ratownictwa COSPAS-SARSAT. Przewiduje się, iż system GALILEO zostanie włączony do tego serwisu uzupełniając dwa istniejące już w nim 6\n7 podsystemy, tj. LEOSAR i GEOSAR (GALILEO wykorzystywać będzie satelity średnioorbitowe MEO, stąd podsystem będzie nosił nazwę MEOSAR). W rozdziale tym scharakteryzowano założenia, architekturę systemu, korzyści wynikające z włączenia systemu GALILEO do COSPAS-SARSAT oraz planowanych wymagań jakościowych serwisu. Rozdział 5 dotyczyć będzie możliwości wykorzystania usług systemu Galileo w przyszłości. Przeanalizowano w nim kilka systemów oraz projektów badawczych wpisujących się w omawianą tematykę. W pierwszej kolejności omówiony będzie system AIS (System Automatycznej Identyfikacji Statków). Dzięki wyposażeniu statków w transpondery AIS, jednostki pływające mogą w sposób automatyczny wymieniać między sobą dane pozwalające na uniknięcie kolizji, identyfikację oraz monitorowanie ruchu przez stacje brzegowe, a także przekazywanie informacji o ładunkach. Co ważne AIS nie jest systemem stricte satelitarnym (bo wykorzystuje zakres VHF oraz sieć naziemną stacji bazowych AIS), jednak co zostanie wykazane, właśnie blok satelitarny odgrywa w nim ważną wręcz fundamentalną rolę. Kolejny podrozdział poświęcony został prezentacji europejskiego projektu badawczego NAUPLIOS, który w pewnym sensie stanowi próbę zaproponowania określonych modyfikacji klasycznego AIS-u i polepszenia parametrów jego funkcjonowania. W dalszym toku rozważań zaprezentowano system nieco podobny do AIS, jednak ograniczający się do ruchu na wodach śródlądowych, a mianowicie system informacji rzecznej RIS. Po tą nazwą rozumieć należy zbiór aplikacji pozwalających na kontrolę stanu wód, obserwację ruchu (wraz ze stosownymi zobrazowaniami), wspomagających logistykę, zarządzanie ruchem i flotą, umożliwiających łagodzenie skutków katastrof, itp. System ten również czerpie korzyści z nawigacji satelitarnej. Kolejny podrozdział rozdziału 5. dotyczy projektu GALEWAT, w ramach którego zaproponowano system skupiający zarówno AIS, jak i RIS, m.in. poprzez wykorzystanie koncepcji EGNOS-over-AIS. Wreszcie na zakończenie rozdziału, w skrótowy sposób przedstawiono dwa inne projekty realizowane w ramach Programu Ramowego pod patronatem Komisji Europejskiej i organizacji GALILEO Joint Undertaking, tj. MARGAL oraz MARNIS. Ostatni, szósty, rozdział stanowi podsumowanie całości rozważań. Załącznik 1. stanowi referat pt. GALILEO in Maritime Applications opublikowany w Zeszytach Naukowych Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni. 7\n8 2. Usługi w systemie GALILEO Jako wprowadzenie do rozważań odnośnie usług systemu GALILEO, niezbędne jest przypomnienie kilku podstawowych informacji odnośnie samego systemu [1,2,3]. Idea zbudowania w Europie globalnego systemu nawigacji satelitarnej powstała w latach 90-tych ubiegłego wieku, a kryje się za nią chęć sprostania wymogom konsumentów (gwałtownie rosnące zainteresowanie usługami satelitarnymi) oraz próba wyeliminowania problemów dotyczących dominującego obecnie amerykańskiego systemu GPS przede wszystkim wynikających z jego czysto wojskowego pochodzenia. GALILEO wykorzystywać będzie 30 satelitów średnioorbitowych (MEO Medium Earth Orbit), znajdujących się na wysokości ok km nad Ziemią. Spośród tych 30 satelitów, 27 pełnić będzie funkcje robocze, natomiast trzy będą satelitami zapasowymi na wypadek awarii któregoś z satelitów roboczych. Przewidziane jest wykorzystanie tzw. konstelacji Walkera, czyli układu trzech orbit, przy czym na każdej z nich umieszczonych będzie 9 satelitów roboczych i jeden zapasowy; właśnie taki układ konstelacji powoduje, iż ważną cechą systemu będzie lepsze w porównaniu do GPS-u pokrycie oraz większa dostępność sygnału satelitarnego. Powyższy opis dotyczy rzecz jasna segmentu kosmicznego, który jest z jednym z czterech podstawowych komponentów architektury systemu GALILEO. Drugim z nich jest tzw. segment naziemny skupiający naziemne stacje kontrolne, do których funkcji należy przede wszystkim tzw. kontrola misji oraz kontrola satelitów, a także rozległa sieć komunikacyjna pomiędzy stacjami naziemnymi oraz między stacjami naziemnymi i satelitami. Komponenty regionalne stanowią trzecią warstwę architektury systemu, która pozwala na transmisję informacji o wiarygodności (integrity) o większej dokładności w skali lokalnej niż informacje o wiarygodności generowane przez system w skali globalnej. Innymi słowy są to regionalne stacje wspomagające dla systemu GALILEO. Podejście takie może mieć zastosowanie w przypadku usług wymagających wyższej precyzji lokalizacji i niezawodności, niż ta oferowana przez klasyczny system GALILEO. Fakt oferowania przez system informacji integrity to jedna z ważniejszych cech systemu GALILEO odróżniających go od poprzedników. Integrity sprowadza się do ciągłego monitorowania stanu depesz nawigacyjnych i ostrzegania użytkowników w przypadku, gdy otrzymywane dane mogą być z różnych przyczyn niewiarygodne. Brak tej usługi w czystym systemie GPS skutkował niemożliwością jego wykorzystania w pewnych najbardziej krytycznych i wymagających aplikacjach. Wreszcie segment lokalny (czyli czwarty komponent architektury systemu GALILEO) skupia wszystkie elementy lokalne GALILEO, których zadaniem jest miejscowe poprawienie jakości oferowanych usług m.in. poprzez integrację infrastruktury systemu GALILEO oraz elementów innych systemów komunikacyjnych (np. LORAN-C, EGNOS, GSM, itp.), dzięki czemu można zapewnić wyższą jakość usług w takich miejscach, jak np. centra kierowania ruchem lotniczym, morskim czy kolejowym. System GALILEO wykorzystywać będzie 10 sygnałów nawigacyjnych, co wynika z dużej liczby oferowanych usług (m.in. ) po prostu pewne zakresy są przypisane do określonych usług. Sygnały nawigacyjne będą emitowane w zakresie RNSS (Radio-navigation satellite service), a konkretnie: MHz (sygnały E5a i E5b), MHz (E6) oraz MHz (E2-L1-E1); dodatkowo na potrzeby usługi SAR-GALILEO (patrz rozdział 3.) zarezerwowano fragment pasma L. Warto dodać, iż dla zapewnienia wysokiego poziomu 8\n9 kompatybilności systemu GALILEO z systemem GPS niektóre pasma GALILEO są współdzielone przez oba te systemy. Więcej informacji odnośnie systemu można znaleźć w coraz bardziej licznej literaturze m.in. [1,3,5]. System GALILEO jest pierwszym globalnym systemem nawigacji satelitarnej, który w tak szerokim zakresie jest nastawiony na usługi. Specyfikacja definiuje pewną liczbę klas usług, których wybór i przeznaczenie jest wynikiem gruntownych badań rynku i potrzeb potencjalnych użytkowników. Najbardziej ogólny podział usług przewidywanych do uruchomienia w przyszłym systemie przewiduje cztery ich kategorie, tj.: 1. Usługi satelitarne GALILEO, 2. Usługi GALILEO wspomagane lokalnie, 3. Usługi EGNOS, 4. Mieszane usługi GALILEO. W dalszej części każda z wymienionych klas usług zostanie gruntownie omówiona  Usługi satelitarne GALILEO Usługi satelitarne GALILEO (GALILEO satellite-only services) są usługami, które będą świadczone globalnie, niezależnie od innych systemów dzięki wykorzystaniu sygnałów emitowanych przez satelity systemu GALILEO. Z punktu widzenia ogólnej architektury systemu, wszystkie elementy niezbędne do świadczenia usług przynależnych do tej klasy zawarte są w tzw. segmencie (komponencie) globalnym. W ramach usług satelitarnych GALILEO przewidziano cztery węższe klasy usług, różniących się między sobą charakterystykami jakościowymi, a także docelową grupą użytkowników. Warto dodać, iż wszystkie parametry jakości każdej z tych usług zostały zdefiniowane na poziomie użytkownika i każdy odbiornik zgodny z wymaganiami systemowymi, który umożliwia realizację danej usługi powinien w normalnych warunkach zapewniać jakość zgodną z określonymi parametrami jakościowymi, które konkretna usługa oferuje. Pod pojęciem normalnych warunków rozumie się brak celowego zakłócania sygnału (jamming), brak interferencji o niespotykanie wysokim poziomie, brak wzmożonej aktywności negatywnych zjawisk w jonosferze i troposferze, kąt maskowania 10 o oraz wreszcie środowisko, w którym propagacja wielodrogowa jest na niskim poziomie. Wspomniane cztery usługi przynależne do klasy usług satelitarnych GALILEO to: 1. Usługa otwarta, 2. Usługa komercyjna, 3. Usługa bezpieczeństwa życia, 4. Usługa publiczna. W uzupełnieniu tych czterech usług, czasem wymienia się dodatkową piątą, tj. usługę poszukiwania i ratownictwa SAR, która z uwagi na tematykę niniejszego opracowania zostanie szczegółowo omówiona w dalszych rozdziałach pracy. 9\n10 Usługa otwarta Usługa otwarta (Open Service OS) dostarcza informacji o aktualnej pozycji, czasie i prędkości, bez konieczności wnoszenia specjalnej opłaty oraz bez żadnych innych ograniczeń. Jedynym wymogiem jest oczywiście posiadanie odbiornika przystosowanego do odbioru sygnałów systemu GALILEO, jednak z uwagi na fakt, iż ma to być najbardziej podstawowa usługa oferowana w systemie, można przewidywać, że stosowne odbiorniki będą relatywnie tanie i niewielkich rozmiarów. OS jest usługą skierowaną do szerokiej rzeszy odbiorców, potrzebujących danych nawigacyjnych do prywatnych nie profesjonalnych zastosowań i którzy w związku z tym nie oczekują ponadprzeciętnych parametrów jakościowych. Przykładowe zastosowania usługi OS to np. coraz bardziej obecnie rozpowszechniona nawigacja samochodowa czy też nawigacja wbudowana jako jedna z opcji w telefonie komórkowym czy palmtopie. Usługa otwarta jest pomyślana jako odpowiednik i konkurent znanej z systemu GPS usługi SPS (Standard Positioning Service), tym niemniej przewiduje się możliwość współistnienia obu tych systemów, co potencjalnie zapewnić może jeszcze wyższą jakość. W szczególności przekładać się to będzie na konstrukcję odbiorników, które w założeniu mają w większości być (co najmniej) dwusystemowe, tj. umożliwiać odbiór wiadomości zarówno od satelitów systemu GALILEO, jak i systemu GPS. Wykorzystanie potencjału 30 satelitów nawigacyjnych GALILEO oraz 24 systemu GPS może mieć bardzo istotny wpływ na polepszenie jakości zwłaszcza w trudnych środowiskach, np. miejskich. Sygnały przewidziane na potrzeby usługi OS są rozdzielone od siebie na osi częstotliwości co jest korzystne z uwagi na wydajniejszą korekcję błędów jonosferycznych (pomiary odległości są wykonywane osobno dla każdej z częstotliwości). Rozwiązanie to jest wykorzystywane w tzw. odbiornikach dwuczęstotliwościowych (dual-frequency receivers). W przypadku odbiorników pracujących na jednej tylko częstotliwości, korekcja błędów jonosferycznych jest uproszczona i co za tym idzie mniej precyzyjna. Na każdej z częstotliwości emitowane będą dwa ciągi rozpraszające; do jednego z nich dodane zostaną dane (informacje nawigacyjne), natomiast drugi z nich (zawierający tylko ciąg rozpraszający), będzie tzw. kanałem pilotowym na potrzeby bardziej dokładnych i odpornych na błędy pomiarów. Przewidywane parametry jakościowe usługi otwartej GALILEO zebrano w poniższej tab. 1. Tabl. 1. Parametry jakościowe usługi otwartej GALILEO Parametr Wartość Pokrycie Globalne Dostępność 99,8% Dokładność określania pozycji (95%) (odbiornik jednoczęstotliwościowy) H:15 m V:35 m Dokładność określania pozycji (odbiornik dwuczęstotliwościowy) H:4 m V:8 m Usługa wiarygodności (integrity) Brak Dokładność określania czasu 30 ns 10\n11 Parametr dokładność pozycjonowania (lub też określania pozycji) (accuracy) należy rozumieć jako zgodność między oszacowaną lub zmierzoną pozycją i rzeczywistą pozycją użytkownika przy danym poziomie ufności, w dowolnym momencie czasowym. Zwykle jest on określany jako błąd pozycji przy 95 % poziomie ufności. W tab. 1 oznaczenia H i V oznaczają odpowiednio dokładności określania pozycji w poziomie (Horizontal) i pionie (Vertical) Usługa komercyjna Usługa komercyjna (Commercial Service CS) będzie usługą o ograniczonym dostępie (ma on być licencjonowany), przeznaczoną dla zastosowań profesjonalnych, gdzie wymagania odnośnie precyzji i wiarygodności uzyskiwanych danych są bardzo wysokie. Od strony technicznej usługa wykorzystywać będzie rozsiewanie danych z szybkością 500 bit/s na potrzeby tzw. usług wartości dodanej (value-added services) oraz nadawanie dwóch sygnałów rozdzielonych na osi częstotliwości dla potrzeb zaawansowanych i wymagających aplikacji, takich jak integracja usług określania pozycji w GALILEO z sieciami komunikacji bezprzewodowej, pozycjonowanie o bardzo wysokiej dokładności czy nawigacja w budynkach (środowisko indoor). Szczegółowy poziom dokładności będzie ustalany dla każdej z aplikacji w ramach usługi CS przez organ nadzorujący systemem GALILEO (GALILEO Operating Company GOC). Będzie się to odbywać na podstawie rozpoznania celów i potrzeb odbiorcy takiej usługi. Dodatkowo przewiduje się, iż dokładność i wiarygodność informacji uzyskiwanych dzięki usłudze CS będzie objęta gwarancją. Jak już wspominano, dostęp do usługi komercyjnej będzie ograniczony i płatny, natomiast dostawcami CS będą wyspecjalizowani providerzy, którzy uzyskają od GOC swoistą licencję. W praktyce, na potrzeby omawianej usługi wykorzystywane będą dwa sygnały współdzielone również przez usługę otwartą oraz dwa zaszyfrowane sygnały w pasmie E6 (sygnał danych i sygnał pilotowy). Poniżej, w tab. 2 przedstawiono parametry jakościowe usługi komercyjnej. Tabl. 2. Parametry jakościowe usługi komercyjnej GALILEO Parametr Wartość Pokrycie Globalne Dostępność 99,8% Dokładność określania pozycji (95%) <1 m (odbiornik dwuczęstotliwościowy) Usługa wiarygodności (integity) Tak Usługa bezpieczeństwa życia Usługa bezpieczeństwa życia (Safety of Life SoL), jak sama nazwa wskazuje, będzie miała zastosowanie w sytuacjach, w których potencjalnie może dojść do zagrożeń związanych 11\n12 z bezpieczeństwem ludzi. Chodzi tu przede wszystkim o szeroko rozumiany transport morski, kolejowy czy lotniczy lub inne aplikacje, które charakteryzują się bardzo ostrymi wymaganiami odnośnie bezpieczeństwa i stawiają najwyższe wymagania jeśli chodzi o jakość urządzeń i systemów wspomagających. W związku z tym usługa SoL zapewniać ma najwyższą możliwą jakość w skali globalnej, tak aby dostęp do danych nawigacyjnych był możliwy również w obszarach, w których nawigacja satelitarna stanowi jedyną możliwość, w szczególności gdzie brak jest dostępu do usług oferowanych przez segment naziemny. Dzięki globalności tej usługi, może ona okazać się szczególnie przydatna w tych przedsiębiorstwach i organizacjach, których funkcjonowanie nie ogranicza się do niewielkiego obszaru, jak np. linie lotnicze, czy przewoźnicy transoceaniczni. Usługa SoL będzie dostępna bez ograniczeń, a dodatkowo system będzie miał zdolność tzw. uwierzytelnienia sygnału, czyli weryfikacji czy sygnał ten w rzeczywistości jest sygnałem emitowanym przez satelity GALILEO. Może się to odbywać na przykład poprzez specjalne sygnatury (digital signatures) zawarte w oryginalnym sygnale GALILEO. Istotną kwestią przy implementacji usługi bezpieczeństwa życia jest fakt, iż różne zastosowania niosą różne wymagania odnośnie jakości; nierzadko są one normowane przez prawo lub standardy i specyfikacje właściwe dla danej gałęzi transportu. System GALILEO musi być w stanie tym wymaganiom sprostać. W związku z tym, dla usługi SoL przyjęło się definiować dwie klasy jakościowe, które zapewniają zgodność z wymaganiami dla różnych zastosowań (transport lądowy, morski, kolejowy, lotniczy, itp.). Wspomniane dwie klasy jakościowe to: Poziom krytyczny który dotyczy zastosowań szczególnie wymagających, takich jak np. prowadzenie pionowe (vertical guidance) w lotnictwie oraz Poziom niekrytyczny mający zastosowanie w aplikacjach niekrytycznych z punktu widzenia czasu, czego przykładem może być nawigacja na pełnym morzu W usłudze bezpieczeństwa życia zaimplementowana będzie w skali globalnej usługa wiarygodności (integrity), która na bieżąco monitoruje stan depesz nawigacyjnych przesyłanych z satelitów i ostrzega użytkownika w sytuacji, gdy z jakiejś przyczyny informacje te mogą być zniekształcone i przez to niewiarygodne. Warto tu przypomnieć, że przykładowo w usłudze otwartej OS, integrity nie jest implementowana, zatem jest możliwa sytuacja, w której użytkownik korzystający z nawigacji satelitarnej otrzymuje niepoprawne dane nie będąc tego świadomym. Z drugiej jednak strony proste porównanie zastosowań tych dwóch usług, tj. OS i SoL wyjaśnia dlaczego w tym drugim przypadku usługa wiarygodności jest niezbędna, a w pierwszym - niekoniecznie. Warto zauważyć, że w klasycznym systemie GPS (bez systemów wspomagających lub innych tzw. systemów augmentacyjnych) usługa integrity nie była dostępna, co skutkowało brakiem możliwości zastosowania tego systemu w zastosowaniach typu nawigacja lotnicza czy morska. W tab. 3 zestawiono parametry jakościowe usługi bezpieczeństwa życia. Jak łatwo zauważyć, jest to zestawienie dużo szersze, niż w przypadku dwóch omówionych powyżej usług, wyjaśnienie znaczenia dodatkowych parametrów, związanych przede wszystkim z usługą integrity znajduje się pod tabelą. 12\n13 Typ odbiornika Usługa wiarygodności Tabl. 3. Parametry jakościowe usługi bezpieczeństwa życia Pokrycie Dokładność (95%) Usługa SoL Częst. nośne 3 częstotliwości (E5a+E5b, L1) Usługa integrity Korekcja jonosferyczna Tak Oparta o pomiar dwuczęstotliwościowy Poziom krytyczny H:4 m V:8 m Globalne Poziom nie-krytyczny H:220 m Próg alarmu H:12 m, V:20 m H:556 m Opóźnienie alarmu 6 s 10 s Ryzyko wiarygodn. 3,5x10-7 /150 s 10-7 /godz. Ciągłość 10-5 /15 s 10-4 /godz 10-8 /godz Certyfikacja Tak Osiągalność usługi wiarygodności 99,5% Osiągalność dokładności 99,8% Wiarygodność systemu (integrity), tj. zdolność dostarczania do użytkowników ostrzeżeń o niewłaściwym jego funkcjonowaniu, jest jednym z ważniejszych parametrów z punktu widzenia zastosowań morskich. Wymagania dotyczące wiarygodności obejmują: wartość progową błędu określania pozycji, której przekroczenie skutkuje wysłaniem alarmu do użytkownika ( próg alarmu ; ang. alert limit) oraz wartość czasu, po której wystąpi alarm ( opóźnienie alarmu ; ang. time to alarm). Ryzyko wiarygodności (integrity risk) jest to wartość prawdopodobieństwa, że w określonym okresie działania systemu, błąd obliczenia pozycji przekroczy maksymalną dopuszczalną wartość ( próg alarmu ) i że użytkownik nie zostanie poinformowany o tym zdarzeniu w ciągu zdefiniowanego przedziału czasu ( opóźnienie alarmu ). Parametr ciągłość (continuity) określa zdolność systemu do zapewnienia żądanej usługi, w sposób nieprzerwany, w ciągu zdefiniowanego odcinka czasu. Odpowiada on ryzyku utraty dokładności albo wiarygodności w systemie GALILEO. Ponieważ mogą wystąpić przypadki, że przekroczone zastaną wymagania na wiarygodność, a mimo to system będzie mógł dalej określać pozycję w ramach specyficznych wymagań dotyczących dokładności, istnieją dwa składniki ryzyka utraty ciągłości. Pierwszy z nich wynika z przekroczenia określonych granic błędu ( progu alarmu ) dla danej operacji. Granice te w systemie GALILEO wynoszą 12 m w poziomie i 25 m w pionie. Wymagania morskie są łagodniejsze i określają wartość progu alarmu w poziomie przy 25 m, nie mają też swojego odpowiednika w pionie. Składnik drugi dotyczy zakłócenia funkcji nawigacyjnych spowodowanego niesprawnością systemu lub złą widocznością satelitów w miejscu lokalizacji użytkownika. 13\n14 Pojęcie dostępność odnosi się do prawdopodobieństwa, że funkcje związane z określaniem pozycji i monitorowaniem wiarygodności są osiągalne i zapewniają wymaganą dokładność, wiarygodność i ciągłość. Parametr ten, w odniesieniu do funkcji określania pozycji, powinien wynosić co najmniej 99,8 % w przedziale czasu 3 godzin Usługa publiczna Usługa publiczna (Public Regulated Service PRS) jest ostatnią z usług należących do kategorii usług satelitarnych GALILEO. W założeniu ma ona być wykorzystywana przez administracje państwowe, służby zapewniające bezpieczeństwo, itp., nie będzie zaś dostępna powszechnie (tj. dla wszystkich użytkowników). W zastosowaniach, dla których usługa została pomyślana, oprócz wysokiej jakości określania pozycji, istotne jest również zapewnienie ciągłości i dostępności sygnału na możliwie wysokim poziomie, a także zabezpieczenie go przed szeregiem możliwych zagrożeń, takich jak: podsłuch, celowe zagłuszanie i zniekształcanie, preparowanie i rozgłaszanie nieprawdziwych informacji, itp. W wielu przypadkach tego typu wrogie działania mogą mieć istotne negatywne skutki dla bezpieczeństwa ludzi, bądź stabilności ekonomicznej na dużym obszarze. Usługa PRS stanowi odpowiedź na tego typu zagrożenia, gdyż oferuje poziom zabezpieczenia sygnału satelitarnego na poziomie dotychczas nieosiągalnym, a także przewyższającym pozostałe usługi satelitarne GALILEO (OS, CS, SoL). Aby to osiągnąć, dla potrzeb implementacji PRS wydzielono osobne pasma częstotliwości, które będą wykorzystywane jedynie przez tę usługę. W efekcie nawet jeśli któraś z usług dostępnych powszechnie (OS, CS 1, SoL) jest chwilowo niedostępna (wyłączona) na danym obszarze, to PRS może wciąż funkcjonować w sposób nieprzerwany. Sygnały PRS jako szerokopasmowe sygnały z rozproszonym widmem są w wysokim stopniu odporne na różnego rodzaju interferencje lub celowe próby zagłuszania. Jak wspomniano usługa będzie dostępna jedynie dla określonych służb UE, zaś dostęp będzie regulowany przy pomocy określonych algorytmów dostępowych (klucze, itp.). Algorytmy te, jak i dystrybucja specjalnych urządzeń odbiorczych będzie w gestii krajów członkowskich UE. Potencjalni odbiorcy usługi publicznej mogą być podzieleni na dwie kategorie: Odbiorcy na poziomie ogólnoeuropejskim: Globalne służby policyjne (Europol, Interpol), Służby związane z przestrzeganiem prawa (np. OLAF Europejskie Biuro Zwalczania Nadużyć Finansowych, EUROPOL), Służby szybkiego reagowania (Maritime Safety Agency, służby przeprowadzające akcje humanitarne ). Odbiorcy na poziomie krajów członkowskich UE Policje krajowe, Służby celne, Wywiad. 1 Usługa komercyjna jest dostępna za opłatą, co odróżnia ją od OS i SoL, jednak nie istnieją żadne ograniczenia odnośnie tego, kto może wnieść taką opłatę. Z tego punktu widzenia CS jest więc także usługą dostępną powszechnie. W przypadku PRSu jedyna możliwość korzystania z usługi wynika z przynależności do określonej służby lub organizacji, w przeciwnym wypadku usługa jest niedostępna. 14\n15 Parametry jakościowe usługi PRS zebrano w poniższej tab. 4. Oczywiście w tym wypadku usługa integrity jest zaimplementowana w skali globalnej. Typ odbiornika Usługa wiarygodności Tabl. 4. Parametry jakościowe usługi publicznej GALILEO Pokrycie Dokładność (95%) Ciągłość Usługa PRS Nośne 2 częstotliwości (E5a+E5b, L1) Usługa integrity Korekcja jonosferyczna Próg alarmu Opóźnienie alarmu Ryzyko wiarygodn. Dokładność wyznaczania czasu (timing accuracy) Tak Oparta o pomiar dwuczęstotliwościowy Globalne H:6.5 m V:12 m H:20 m, V:35 m 10 s 3,5x10-7 /150 s 10-5 /15 s 100 ns Dostępność 99,5% 2.2. Usługi wspomagane lokalnie Obecnie omówiona zostanie kolejna klasa usług przewidzianych w systemie GALILEO, tj. usługi wspomagane lokalnie (Locally assisted services). Wszystkie usługi satelitarne GALILEO (OS, CS, SoL, PRS) mogą być, w razie potrzeby, wspomagane przez segment lokalny systemu GALILEO, dzięki czemu będzie można uzyskać wyraźną poprawę jeśli chodzi o dokładność określania pozycji, wiarygodność i dostępność (w skali lokalnej). Jak wiadomo, segment lokalny grupuje wszystkie lokalne elementy systemu GALILEO, zaś długoterminowy plan budowy systemu przewiduje zaprojektowanie i stworzenie pewnej ilości tego typu elementów lokalnych, a następnie ich testowanie dla określenia potencjalnej poprawy jakości wynikającej z zastosowania usług wspomaganych lokalnie. Przewiduje się, że usługi tego typu będą funkcjonowały jako usługi regulowane i nieregulowane. W tym pierwszym przypadku chodzi o usługi, których jakość spełnia lub przewyższa wymagania stawiane usługom lokalnym i które w związku z tym mogą być objęte gwarancją ze strony GOC. Potencjalnymi odbiorcami tego typu usług mogą być osoby i organizacje funkcjonujące w środowiskach, w których standardy i wymagania jakościowe są ściśle określone, jak np. wszelkiego rodzaju transport. Łatwo więc zauważyć, że usługi regulowane mogą stanowić uzupełnienie dla usług bezpieczeństwa życia SoL. Z kolei, przez usługi nieregulowane rozumiemy wszelkie usługi wspierane segmentem lokalnym, uruchamiane przez niezależnych providerów, dla których nie ma określonych 15\n16 ścisłych ram jakościowych ani żadnych innych wymagań i które realizowane są głównie dla celów komercyjnych. W momencie powstawania niniejszego opracowania w sytuacji gdy system GALILEO jeszcze nie funkcjonuje trudno przesądzać o ostatecznej postaci składników wchodzących w skład segmentu lokalnego, tym niemniej wstępnie zdefiniowano cztery podstawowe klasy funkcjonalne usług wspomaganych lokalnie: 1. Precyzyjne usługi nawigacyjne wspierane lokalnie (Local Precision Navigation Services) mają one w założeniu zapewniać precyzję określania pozycji lepszą, niż jeden metr. Ma być to realizowane dzięki lokalnym elementom GALILEO zapewniającym różnicową korekcję kodową. Z innych parametrów tych elementów należy wymienić zdolność zapewnienia wartości parametru opóźnienia alarmu (timeto-alarm) rzędu pojedynczej sekundy przy jednoczesnym zmniejszeniu progu alarmu, przy czym przewidywana wartość tego zmniejszenia jest obecnie analizowana 2. Wysoko-precyzyjne usługi nawigacyjne wspierane lokalnie (Local High-Precision Navigation Services) dzięki wykorzystaniu trzech nośnych (technika Three Carrier Ambiguity Resolution TCAR), określenie pozycji będzie możliwe z dokładnością nawet rzędu 10cm lub większą. Nie jest natomiast jeszcze znany wpływ tej techniki na parametry usługi integrity (próg alarmu i opóźnienie alarmu), nie wiadomo więc, czy uda się uzyskać lepsze rezultaty, niż w wypadku usług precyzyjnych (pkt.1). 3. Lokalnie wspomagane usługi nawigacyjne (Local Assisted Navigation Services) usługi te mają na celu zwiększyć dostępność sygnału satelitarnego (SIS signal in space) poprzez poprawienie wartości TTFF 2 oraz ułatwienie śledzenia satelitów, zwłaszcza w przypadku aplikacji, które mają być realizowane w trudnych środowiskach (kanion ulic, środowisko wewnątrzbudynkowe, itp.). 4. Usługi o lokalnie poprawionej dostępności (Local Augmented Availability Services) wykorzystują stacje lokalne, które nadają sygnały pseudosatelitarne (pseudolites), przez co zwiększają dostępność usług GALILEO na danym obszarze. Dodatkowo uzyskujemy polepszoną jakość, gdyż wspomniane sygnały pseudosatelitarne nie podlegają tym samym zakłóceniom, jak sygnały emitowane przez faktyczne satelity GALILEO. Zwiększenie dostępności jest szczególnie potrzebne w środowisku miejskim i w sytuacjach, takich jak np. wspomaganie lądowania samolotu (dostępność sygnału na wysokim poziomie jest wówczas niezbędna). Na zakończenie powyższego przeglądu usług GALILEO wspieranych lokalnie warto przedstawić zestawienie przewidywanych parametrów jakościowych oferowanych przez różnego rodzaju typy elementów lokalnych (tab. 5) 2 TTFF time to first fix czas od włączenia odbiornika do zlokalizowania przez niego co najmniej czterech satelitów i co za tym idzie wyznaczenia (fix) bieżącej pozycji. 16\n17 Tabl. 5. Porównanie parametrów jakościowych usług oferowanych przez elementy lokalne Funkcja elementu lokalnego Parametr Transmisja danych służących do korekcji różnicowej Transmisja danych służących do korekcji różnicowej Wspomaganie użytkownika wewnątrz budynków Dokładność (95%) < 1 m <10 cm 50 cm (TBC) Opóźnienie alarmu TTA Do 1 sekundy TBD TBD Próg alarmu TBD TBD TBD Dostępność % % % TBD (to be determined), wartość nie została jeszcze wyznaczona, TBC (to be confirmed), wartość musi jeszcze zostać potwierdzona. Warto dodać, iż elementy lokalne systemu GALILEO będą umożliwiały realizację usług łączonych, gdyż niemal każdy z nich będzie dodatkowo współpracował z innymi systemami GNSS (GPS, GLONASS) i/lub z naziemnymi systemami określania pozycji (E-OTD Enhnaced Observed Time Difference). W sytuacji, gdy lokalna usługa GALILEO oferowana jest wraz z gwarancją, zaś jej realizacja następuje przy wykorzystaniu elementu lokalnego umożliwiającego usługi łączone, gwarancja dotyczyć będzie jedynie jakości oferowanej przez GALILEO Usługi EGNOS EGNOS (European Geostationary Navigation Overlay Service) stanowi swoistą nakładkę na system GPS, zapewniającą dane do korekcji różnicowej oraz integrity, dzięki czemu uzyskać można polepszenie jakości oferowanych usług. Z historycznego punktu widzenia EGNOS był pierwszym wkładem Europy w rozwój nawigacji satelitarnej i z tego punktu widzenia może być traktowany jako poprzednik systemu GALILEO. EGNOS dostarcza 3 rodzaje usług: Określanie pozycji: osiągane dzięki wykorzystaniu geostacjonarnych satelitów EGNOS, Korekcja różnicowa: dzięki czemu precyzja określania pozycji w oparciu o systemy GPS i GLONASS ulega poprawie, Usługa integrity: system ostrzegania w wypadku niepoprawnej pracy systemu (GPS, GLONASS). Przewiduje się w przyszłości także realizację usług łączonych wykorzystujących system GALILEO (usługi satelitarne: OS, CS, PRS, SoL) i EGNOS. Z tego punktu widzenia szczególnie ważna wydaje się opcja kombinacji usługi bezpieczeństwa życia z podsystemem EGNOS, jako że umożliwiałaby ona dodatkowe niezależne źródło informacji o wiarygodności (integrity) dla GPS-u (w przypadku, gdy praca odbywałaby się w trybie dwusystemowym) i zapewniałaby przez to bardzo potrzebną w przypadku usług SoL nadmiarowość, która miałaby zastosowanie w szczególności w momencie awarii. 17\n18 2.4. Usługi mieszane Jedną z ważniejszych cech systemu GALILEO jest możliwość współpracy z innymi systemami. Sytuacja taka daje możliwość uruchomienia licznych usług mieszanych (Combined Services), które mogą wykorzystywać możliwości systemu GALILEO oraz systemu (systemów) z nim współpracujących. Wydzielenie i zdefiniowanie takich usług jest korzystne przynajmniej z kilku powodów: Mogą być spełnione potrzeby najbardziej wymagających użytkowników, Możliwe jest ograniczenie pewnych słabości systemów satelitarnych, Dzięki zapewnieniu nadmiarowości możliwe jest istotne uodpornienie się na awarie, (funkcjonalność danej usługi zostaje zachowana, nawet gdy jeden z systemów ulega awarii), Rynek potencjalnych odbiorców usług GNSS może zostać poszerzony. Generalnie usługi mieszane podzielić można na dwie kategorie: usługi wynikające ze współpracy systemu GALILEO i innych systemów satelitarnych oraz usługi wynikające ze współpracy systemu GALILEO z systemami nie będącymi systemami GNSS Usługi wynikające ze współpracy GALILEO i innych systemów satelitarnych System GALILEO i inne systemy GNSS (GPS, GLONASS, SBAS, GBAS 3, itp.) współdzielą między sobą liczne cechy i funkcje umożliwiające wzajemną współpracę. Bez wątpienia rozważając możliwości współistnienia GALILEO z innymi systemami, właśnie współpraca z innymi systemami nawigacji satelitarnej wydaje się być najbardziej oczywistą i dogodną opcją. Korzyści z tego typu współpracy mogą być rozpatrywane na przynajmniej czterech poziomach. Dostępność: wykorzystanie przykładowo systemu GALILEO i systemów GPS oraz SBAS skutkować będzie zwiększeniem liczby satelitów do około 60. W typowym środowisku miejskim przekładałoby się to na zwiększenie dostępności czterech satelitów z 40% do 90%. Dokładność określania pozycji: w połączeniu ze znacznie zwiększoną dostępnością satelitów poprawia się ich geometria (konstelacje) i co za tym idzie poprawia się precyzja wyznaczania pozycji. Usługa wiarygodności (integrity): systemy SBAS zapewniają informacje o wiarygodności dla systemów GPS i GLONASS, co w połączeniu z faktem domyślnej realizacji usługi integrity w systemie GALILEO może mieć istotne znaczenie w przypadku realizacji usług typu bezpieczeństwa życia SoL. Nadmiarowość: realizacja usług przy wykorzystaniu współdziałających, jednak w istocie niezależnych systemów oznacza pełną nadmiarowość. Ma to duże znaczenie w przypadku usług krytycznych typu SoL, które często wymagają możliwości 3 SBAS Satellite Based Augmentation System, GBAS Ground Based Augmentation System 18\n19 przełączenia na tryb zapasowy w przypadku awarii, bądź niepoprawnego działania któregoś z współdziałających systemów składowych. Dla przypadku współpracy systemów GALILEO (usługa otwarta OS) i GPS, przy założeniu 99%-owej dostępności sygnału satelitarnego wykonano badania symulacyjne dla określenia potencjalnych parametrów jakościowych uzyskiwanych dzięki takiej kooperacji (precyzja określania pozycji) . Wyniki te przedstawiono w poniższej tab. 6. Tabl. 6. Porównanie jakości usług GALILEO przy współpracy z GPS-em Dokładność w poziomie [m] Dokładność w pionie [m] GALILEO OS (10 0 kąt maskowania), odbiornik jednoczęst. GALILEO OS + GPS (10 0 kąt maskowania), odbiornik jednoczęst. GALILEO OS (10 0 kąt maskowania), odbiornik dwuczęst. GALILEO OS + GPS (10 0 kąt maskowania), odbiornik dwuczęst. GALILEO OS (30 0 kąt maskowania), odbiornik jednoczęst. GALILEO OS + GPS (30 0 kąt maskowania), odbiornik dwuczęst Usługi wynikające ze współpracy systemu GALILEO z systemami nie będącymi systemami GNSS Oprócz typowych systemów nawigacji satelitarnej, jeśli chodzi o współpracę z GALILEO w grę wchodzą także inne systemy, m.in. nawigacyjne nie wykorzystujące technik satelitarnych (LORAN-C), telekomunikacyjne (GSM, UMTS) czy sieci sensorowe (INS). Takie podejście umożliwia częściowe przezwyciężenie pewnych słabości systemów satelitarnych, w tym ograniczonego poziomu sygnału lub niewielkich możliwości wykorzystania łącza satelitarnego dla potrzeb komunikacji. Korzyści wynikające z wykorzystania tego typu systemów jeśli chodzi o możliwości określania pozycji można przedstawić następująco: Systemy nawigacyjne nie wykorzystujące technik satelitarnych (np. LORAN-C): systemy takie oferują często sygnał o wyższym poziomie, dzięki czemu poprawia się jego dostępność w warunkach wewnątrzbudynkowych, a także odporność na zakłócanie (jamming). Systemy komórkowe (np. GSM): systemy te zapewniają uzupełnienie usługi określania pozycji oferowanej w systemach satelitarnych, dzięki technikom typu E- OTD (Observed Time Difference), TDOA (Time Difference of Arrival), itp. W trudnych warunkach możliwe jest wykorzystanie zarówno klasycznych informacji o pozycji przesyłanej przez satelity, jak i innych źródeł, np. wartości parametru OTD wyznaczanej przez stacje bazowe GSM, a następnie hybrydyzację tych dwóch metod w terminalu użytkownika, co skutkować może polepszeniem zarówno dostępności informacji o pozycji, jak i ogólnej jakości usługi określania pozycji. 19\n20 Sieci sensorowe (np. INS): w przypadku zastosowania tego typu rozwiązań w odbiornikach zhybrydyzowanych, można je wykorzystać do przeciwdziałania skutkom chwilowych przerw w dostępności sygnału GALILEO. Systemy telekomunikacyjne (INMARSAT): systemy komunikacyjne są o tyle istotne z punktu widzenia naszych rozważań, że umożliwiają transmisję dodatkowych danych GNSS, wspomagających pozycjonowanie i wpływających na ogólną poprawę jakości. 20\n21 3. Możliwości wykorzystania systemu GALILEO w aplikacjach morskich Aby konkretny system mógł być w sposób oficjalny zatwierdzony do wykorzystywania w szeroko rozumianych aplikacjach morskich, niezbędna jest zgodność takiego systemu z określonymi wymaganiami i specyfikacjami, w szczególności odnoszącymi się do oferowanej przez niego jakości, niezawodności, itp. Rzecz jasna powyższe zdanie jest prawdziwe także w przypadku innych zastosowań, taki jak lotnictwo, transport kolejowy, itp. Jeśli chodzi o segment morski, ciałem zajmującym się definiowaniem standardów regulujących możliwość wykorzystania usług w tym usług nawigacji morskiej jest Międzynarodowa Organizacja Morska, IMO. Podstawowy szkielet wymagań IMO odnośnie przyszłych usług radionawigacyjnych opartych na systemach satelitarnych tworzą dwie rezolucje IMO A.953(23) World-Wide Radionavigation System  i IMO A.915(22) Revised Maritime Policy and Requirements for a Future Global Navigation Satellite System (GNSS) . Pierwsza z nich określa formalne wymagania i procedury warunkujące akceptację nowych systemów jako składowych WWRNS (World-Wide Radionavigation System), podczas gdy druga przedstawia wymagania dotyczące przyszłego rozwoju GNSS. Jak już wspomniano w rozdziale 2, zarówno system GPS jak i GLONASS zostały uznane za składowe WWRNS w roku Wymagania na odbiorniki statkowe GPS i GLONASS były opracowane przez IMO i następnie weryfikowane równolegle z wymaganiami na odbiorniki dla różnicowego GPS (dgps) i różnicowego GLONASS (dglonass). Intencją IMO jest również uznanie dwóch usług GALILEO, usługi otwartej (OS) i usługi bezpieczeństwa życia (SoL) jako składowych WWRNS. Przewiduje się, że procedury uznawania tych usług będą podobne jak w przypadku systemów GPS i GLONASS. Wymagania IMO, odnoszące się do przyszłego systemu GNSS, dotyczą również GALILEO, który ma być europejskim wkładem do tego systemu. Wymagania te można podzielić na ogólne, operacyjne, instytucjonalne i wymagania okresu przejściowego . Poniżej przytoczone zastały ważniejsze punkty tych wymagań. a) Wymagania ogólne przyszłego systemu GNSS: System powinien w pierwszym rzędzie spełniać wymagania operacyjne użytkowników w zakresie ogólnej nawigacji włącznie z podchodzeniem do portów i żeglugą po wodach ograniczonych. System powinien mieć zdolność (operacyjną i instytucjonalną) spełniania dodatkowych wymagań, specyficznych dla danego obszaru, przy wykorzystaniu lokalnych systemów wspomagających. Powinna istnieć możliwość wykorzystywania operacyjnych i instytucjonalnych możliwości systemu przez nieograniczoną liczbę użytkowników na morzu, w powietrzu i na lądzie. System powinien charakteryzować się niezawodnością i niskim kosztem użytkowania. Podczas podziału i odzyskiwania kosztów powinno być stosowane zróżnicowanie pomiędzy użytkownikami morskimi, wykorzystującymi system dla celów związanych z bezpieczeństwem żeglugi i tymi, którzy będą z niego korzystać w celach komercyjnych. 21\n22 b) Wymagania operacyjne przyszłego systemu GNSS: System powinien spełniać wymagania operacyjne użytkowników morskich w zakresie ogólnej nawigacji włącznie z podchodzeniem do portów i żeglugą po wodach ograniczonych.  System winien spełniać wymagania operacyjne użytkowników morskich w zakresie aplikacji związanych z pozycjonowaniem.  System powinien współpracować z systemami geodezyjnymi i systemami referencyjnymi kompatybilnymi z obecnie działającymi systemami nawigacji satelitarnej.  Usługodawcy nie ponoszą odpowiedzialności za parametry wyposażenia statkowego, które powinno spełniać standardy przyjęte przez IMO. Zalecany jest rozwój i stosowanie zintegrowanych odbiorników przystosowanych zarówno do przyszłego systemu GNSS jak i systemów naziemnych. Wyposażenie statkowe przyszłego systemu GNSS powinno dostarczać użytkownikowi informacji o pozycji, czasie, kursie i szybkości. Wyposażenie statkowe przyszłego systemu GNSS, włącznie z wymienionym powyżej zintegrowanym odbiornikiem, powinno posiadać interfejs transmisji danych umożliwiający współpracę z innymi urządzeniami statkowymi w celu dostarczania i/lub wykorzystywania informacji związanych z nawigacją i pozycjonowaniem, takich jak: ECDIS, AIS, GMDSS, monitorowaniem ruchu statków itp. Wszyscy użytkownicy powinni być w odpowiednim czasie informowani o degradacji parametrów sygnałów poszczególnych satelitów i/lub całej usługi poprzez dostarczanie informacji o wiarygodności (ang. integrity messages). c) Wymagania instytucjonalne przyszłego systemu GNSS: System powinien działać w ramach struktur instytucjonalnych i umów dotyczących kierowania nim przez międzynarodową organizację cywilną, reprezentującą w szczególności współpracujące rządy i użytkowników. Międzynarodowe organizacje cywilne powinny posiadać struktury instytucjonalne i umowy zezwalające na dostarczanie usług, monitoring i sterowanie systemem i/lub usługami w ramach wcześniej przyjętych ustaleń dotyczących minimalizacji kosztów. Wymagania te będą spełnione przy wykorzystaniu istniejącej (istniejących) organizacji lub poprzez ustanowienie nowej (nowych). Organizacja taka może być sama providerem i operatorem systemu, albo monitorować i kierować dostarczycielem usługi. IMO nie jest w stanie samodzielnie być providerem i operatorem GNSS; posiada jednak możliwość oceniania i rozpoznawania następujących aspektów GNSS: dostarczania usługi dla użytkowników morskich bez ograniczeń, oceny działania systemu pod kątem spełniania wymagań użytkowników morskich, stosowania międzynarodowo ustalonych zasad podziału i odzyskiwania kosztów, stosowania międzynarodowo ustalonych zasad dotyczących odpowiedzialności. 22\n23 d) Wymagania okresu przejściowego System powinien być rozwijany równolegle z istniejącymi systemami nawigacji satelitarnej, może też w części lub w całości wywodzić się z takiego systemu. Regionalny system nawigacji satelitarnej, który jest w pełni sprawny, może być uznawany za komponent systemu WWRNS. Odbiorniki statkowe lub inne urządzenia dla przyszłego GNSS powinny, jeżeli to możliwe, być kompatybilne z podobnymi urządzeniami pracującymi w ramach obecnie działających systemów nawigacji satelitarnej. W ramach podkomitetu IMO do spraw bezpieczeństwa żeglugi (NAV) przeprowadzono analizę wartości podstawowych parametrów usługowych GALILEO pod kątem specyficznych wymagań morskich dla systemu GNSS  Do parametrów tych należą: dokładność określania pozycji (accuracy), wiarygodność (integrity), ciągłość funkcjonowania (continuity) i dostępność (availability). Istotę powyższych parametrów naszkicowano w rozdziale 2 niniejszej pracy. Tab. 7 zawiera zestawienie minimalnych wymagań użytkowników morskich (wg. IMO), w tab. 8 przedstawiono natomiast charakterystyki jakościowe usługi SoL GALILEO. Tab. 7 jest identyczna z tab. 3 zamieszczoną przy okazji omawiania usługi SoL; została ona umieszczona raz jeszcze dla ułatwienia szybkiego porównania wymagań IMO z zakładanymi parametrami jakościowymi usługi bezpieczeństwa życia. Wymagania IMO dotyczące dokładności określania pozycji, podobnie jak w systemie GALILEO, definiują błąd pomiaru pozycji przy 95 % poziomie ufności, co umożliwia bezpośrednie porównywanie wartości tego parametru. Porównywanie niektórych innych parametrów było trudne i wymagało przeprowadzenia bardziej szczegółowej analizy, opartej czasami na symulacji komputerowej. Dokumenty IMO potwierdzają jednak, że usługa GALILEO SoL, oparta na odbiorze dwuczęstotliwościowym powinna spełniać wszystkie wymagania IMO dotyczące nawigacji oceanicznej, przybrzeżnej, podczas podchodzenia do portów oraz żeglugi po akwenach zamkniętych . Wymagające najwyższej precyzji operacje, takie jak manewrowanie w portach i bezpieczne cumowanie, będą wymagały wspomagania przez segment lokalny. 23\n24 Tabl. 7. Minimalne wymagania użytkowników morskich dla nawigacji ogólnej Parametr Oceany Środowisko Podejścia Wody do portów przybrzeżne i akweny Porty zamknięte Parametry systemowe Parametry usługowe Dokładność określania pozycji H: 10 m H: 1 m Próg alarmu 25 m 2,5 m Opóźnienie alarmu Ryzyko wiarygodności 10 s 10-5 / 3 h Dostępność 99,8 % Ciągłość Nie wymagana 99,97 % Pokrycie Globalne Globalne Regionalne Lokalne Typ odbiornika Wiarygodność Tabl. 8. Charakterystyki jakościowe usługi SoL GALILEO Częstotliwości nośne Obliczanie wiarygodności Korekcja jonosferyczna Podwójne lub potrójne Tak, w oparciu o globalną usługę wiarygodności (integrity) GALILEO Oparta na pomiarach dwu-częstotliwościowych Warunki krytyczne Warunki nie krytyczne Dokładność (95%) H: 4 m, V: 8 m H: 220 m Próg alarmu H: 12 m, V: 20 m H: 556 m Opóźnienie alarmu 6 s 10 s Ryzyko wiarygodności 3,5x10-7 / 150 s 10-7 / godz. Ciągłość 10-5 / 15 s 10-4 /godz / godz. Osiągalność wiarygodności 99,5 % Osiągalność dokładności 99,8 % 24\n25 W pracy  przedstawiono analizę możliwości wykorzystania systemów nawigacji satelitarnej na potrzeby aplikacji morskich. W pierwszej kolejności skupiono się na tradycyjnym systemie GPS (funkcjonującym samodzielnie, tj. bez żadnych dodatkowych systemów wspomagających). Jak pokazują badania, dokładność określania pozycji w tym systemie, przy 95%-owym poziomie ufności, kształtuje się na poziomie 13 m do 23 m, zatem GPS w takiej postaci nie spełnia minimalnego wymagania IMO, które jak wynika z tab. 6 wynosi 10 m. Na rys. 1 pokazano 95%-ową dokładność określania pozycji systemu GPS dla Europy. Rys. 1. Dokładność określania pozycji w systemie GPS dla Europy  (95%-owa wiarygodność)  Dużo lepsze rezultaty osiągane są w przypadku, gdy system GPS będzie wspomagany przez system radiopław IALA DGPS. W tym przypadku wymóg 10 m dokładności określania pozycji jest z zapasem spełniony dla większości wybrzeża w Europie, co pokazano na rys\n26 Rys. 2. Dokładność określania pozycji w systemie GPS wspomaganym przez IALA DGPS (95%-owa wiarygodność)  Na kolejnym rysunku (rys. 3) zaprezentowano poziom dostępności i ciągłości sygnału GPS w przypadku wspomagania przez radiopławy IALA DGPS. Symulacje zostały wykonane przy założeniu, że wymagana dokładność w poziomie wynosi 10 m, zaś próg alarmu 25 m. Jak wyniku z rysunków dostępność sygnału przy takich wymaganiach jest zadowalająca na całym praktycznie obszarze Europy, jednak ciągłość jest wciąż na niskim poziomie. 26\n27 Rys. 3. Dostępność (availability) i ciągłość (continuity) dla systemu GPS wspomaganego przez IALA DGPS  Podstawową przyczyną słabych wyników w odniesieniu do oferowanej przez system GPS ciągłości jest ograniczona liczba satelitów oraz ich konstelacja; wpływ na to ma także sama definicja ciągłości. Nie jest ona natomiast rezultatem ograniczonej infrastruktury DGPS. Obecnie przedstawione zostaną wyniki dla systemu GALILEO, z uwzględnieniem trybu jedno- i dwuczęstotliwościowego (rys. 4). W tym drugim przypadku dokładność określania pozycji na większości obszarów kształtuje się na poziomie 2 4 metrów, a zatem z zapasem spełnia morskie wymagania IMO, jednak w przypadku odbiorników jednoczęstotliwościowych normy te nie są spełnione. Rys. 4. Dokładność określania pozycji w systemie GALILEO dla przypadku odbiornika jedno- i dwuczęstotliwościowego  27


Glapiński: Polacy nadal najchętniej korzystają z gotówki - Money.pl\nStrona głównaGospodarkaGlapiński: Polacy nadal najchętniej korzystają z gotówki\n| 08.06.2021 14:52\nGlapiński: Polacy nadal najchętniej korzystają z gotówki\n- Gotówka jest wciąż najpowszechniejszym sposobem dokonywania płatności w Polsce - mówi prezes NBP, prof. Adam Glapiński. W zeszłym roku aż 98 proc. Polaków korzystało z banknotów i monet.\nAdam Glapiński jest szefem NBP od czerwca 2016 roku (PAP, Rafał Guz)\nChoć płatności bezgotówkowe każdego roku cieszą się coraz większą popularnością, nie oznacza to wcale, że z rynku wypierana jest gotówka. Wręcz przeciwnie. Ta nadal pozostaje najpowszechniejszym sposobem dokonywania płatności w Polsce - o czym poinformował szef NBP podczas IX Cashless Congress.\nOkazuje się, że według NBP aż 98 proc. Polaków korzystało z banknotów i monet w zeszłym roku, gdzie w przypadku kart zbliżeniowych było to "zaledwie" 76 proc.\n- Choć udział gotówki w płatnościach detalicznych zmniejsza się w ostatnich latach, to jest on nadal stosunkowo wysoki - tłumaczy Glapiński. - W liczbie transakcji płatniczych w 2020 r. udział ten wyniósł 46 proc. - dodał.\nDlaczego w ogóle gotówka cieszy się nadal popularnością? Zdaniem szefa NBP chodzi o wygodę i bezpieczeństwo. Kiedy w przypadku płatności bankowej i rozliczeniowej istnieje np. ryzyko ataku hakerskiego, w przypadku namacalnego nominału nic nas nie zaskoczy.\nCzytaj: Gotówka w Polsce wciąż ma się dobrze. Mimo pandemii\nPrezes NBP wypowiedział się także na temat transakcji bezgotówkowych. By ukazać ich skalę, zaznaczył, że w samym tylko systemie "SORBNET 2" rozliczane są w ciągu dnia zlecenia o średniej wartości wynoszącej około 400 mld zł. Tym samym w ciągu niespełna tygodnia w systemie następują przepływy pieniężne stanowiące wartość zbliżoną do rocznego PKB Polski.\n- W samym systemie płatności natychmiastowych Express Elixir w ciągu ostatnich dwóch lat liczba zleceń wzrosła niemal pięciokrotnie, a wartość zleceń ponad dwukrotnie - tłumaczy. - System płatności mobilnych BLIK świętował niedawno rozliczenie miliardowej transakcji - podkreślił.\nWedług Glapińskiego Polska jest również europejskim liderem, jeśli chodzi o płatności zbliżeniowe. W ciągu dwóch lat wszystkie terminale płatnicze w kraju zostały dostosowane do przyjmowania takich płatności.\nNBP chce przeliczyć naszą gotówkę\nSzef banku centralnego wspomniał również, że w 2020 r. został wygenerowany dodatkowy popyt na gotówkę o rekordowej wartości 83 mld zł - co odpowiada czteroletniemu wzrostowi zapotrzebowania na gotówkę w latach poprzednich.\nCo ciekawe - według danych NBP w samym 2020 r. ubyło w naszym kraju ok. 900 bankomatów. Na tym jednak nie koniec.\nCzytaj także: NBP wywołał burzę. Nam tłumaczy, o co chodzi z tą gotówką\nGlapiński poinformował również o postępach w planowanym Projekcie Narodowej Strategii Bezpieczeństwa Obrotu Gotówkowego. Ten powinien zostać przedstawiony zarządowi NBP już w czwartym kwartale tego roku\nInicjatywa ma na celu diagnozę stanu dostępności gotówki na terenie kraju przede wszystkim w bankomatach i placówkach bankowych oraz analizę możliwych do wprowadzenia zmian. Celem w tym przypadku jest zminimalizowanie ryzyka zmniejszenia się dostępności do gotówki.\nJeszcze się zdarza, że sprzedawca nie ma terminalu. Inaczej płaciłabym wszędzie kartą.\nLepiej niech wyjaśnią jak to w ramach Polskiego Ładu odbierają ludziom część emerytury, na którą składali przez 40 lat? Stracą dziesiątki tysięcy tych najdłużej pracujących, którzy otrzymują obecnie powyżej 6500zł. Przecież to są ludzkie składki, a ci oszuści pod pozorem zmiany składki (Polski Ład) odbierają nawet 150zł miesięcznie. Żeby tyle "wypracować" trzeba pracować o rok dłużej. W tym pisowskim kraju najlepiej być kloszardem. Komuna zadba, żeby krzywda się nie stała.\nBieda wyzysk, bezrobocie tak jest w kraju czysta prawda media zamydlaja oczy dobrobytem nie ma nic takiego są głodowe pensje wyzysk zastraszanie oraz bezrobocie !!!!!!!\nChodzi o większą kontrolę tego co mamy. Dług jest narzędziem kontroli mas. Rządy (nie tylko polski) i bankierzy nas okradają. Drukują i rozdają kasę. Przy dużej inflacji utrzymują stopy procentowe na niskim poziomie. Oszczędnści sa coraz mniej warte. Zniechęcają do oszczędzania a za to hodują dłużników, którzy biorą kredyty mieszkaniowe na potęgę. Potem stopy podniosą i wszytko im zabiorą. Gdy nie mamy pieniędzy na coś, tzn. że nas nie stać. Problemem nie jest pożyczka, lichwiarze czy windykatorzy i komornicy, tylko brak dochodów pożyczkobiorcy i nadmierne wydatki. Nie rozwiąże tego problemu kolejny dług. To także oznacza, że nie umieliśmy oszczędzać. Więc jak po wzięciu kredytu będzie? Nagle nauczymy się oszczędzać? Branie kredytów przez ludzi ze złymi nawykami prowadzi ich potem do problemów. Przeczytajcie sobie ksiazke pt. Emerytura nie jest Ci potzerbna . Jest o zarządzaniu pieniędzmi, Żeby ludzie nauczyli się zarządzać ograniczonymi zasobami (pieniędzmi), skutecznego oszczędzania i inwestowania, by zbudować majątek a nawet finansową wolność.\nKiedy banknot o nominale miliarda złotych z uśmiechniętą facjatą wójta Orlenu? Albo 50000 z Pixie od przodu i Dixie od tyłu?😜


e-wnioski 500+ / 300+ – Ośrodek Pomocy Społecznej w Kostrzynie\ne-wnioski 500+ / 300+\nInformujemy, iż wnioski elektronicznie spływają do nas z systemów bankowych z dużym opóźnieniem, nawet kilkudniowym, dlatego prosimy Państwa abyście nie wysyłali kolejnych wniosków w tej samej sprawie. Liczony jest termin faktycznego złożenia wniosku, czyli jeżeli składaliście Państwo wniosek 01.07.2019 r., a my mogliśmy go pobrać do naszego systemu dopiero 04.07.2019 r., to i tak liczy się fakt, iż złożyli go Państwo 01.07.2019 r.\nJeżeli macie Państwo wątpliwość czy wniosek został złożony to po pierwsze należy sprawdzić czy otrzymaliście Państwo powiadomienie np. z banku, nasz system także wysyła powiadomienie o przyjęciu wniosku oraz w późniejszym czasie o przyznaniu świadczenia. Przyjęcie wniosku do naszego systemu odbywa się jak wcześniej wspomnieliśmy z opóźnieniem, dlatego jeżeli nie macie jeszcze Państwo powiadomienia, to telefonicznie nie jesteśmy w stanie Państwu od razu odpowiedzieć.\nOpublikowano 4 lipca 2019 Autor adminKategorie Uncategorized\nPoprzednie Poprzedni wpis: Komunikat w sprawie wniosków 500+\nDalej Następny wpis: 500+ a członek rodziny za granicą


Save the date – zarezerwuj termin | Zareczyny.pl\nInspiracje | 4 stycznia 2017\nSave the date – zgrabne zawiadomienia, które nie wymagają tylu informacji, co standardowe zaproszenia, a mogą oszczędzić wielu rozczarowań. Przeczytajcie, co to jest i kiedy warto je wykorzystać.\nZałóżmy, że nadszedł czas, kiedy po zaręczynach trzeba zdecydować się na kolejny krok. Wybieracie termin, może macie salę, ale wciąż żadnych konkretów. Jednak coś Wam mówi, że czym szybciej powiecie o tym fakcie swoim bliskim, tym większe prawdopodobieństwo, że przyjdą. W końcu ta data jest najszczęśliwsza, najpiękniejsza i każdy będzie chciał wtedy zorganizować swój ślub. Poza tym urlopy… Kto przełoży wyczekiwaną cały rok lub dłużej wycieczkę na Seszele? No właśnie…\nSave the date – zwyczaj z Zachodu\nZwyczaj wysyłania do gości powiadomień o terminie ślubu przywędrował do nas z Zachodu i zaczyna zadomawiać się u nas na dobre. Polega on na rozsyłaniu informacji o dacie ślubu gościom, tak aby mogli oni zarezerwować sobie termin już wcześniej, by bez problemu móc pojawić się na Waszym weselu. Jest to idealne rozwiązanie, kiedy Wasza uroczystość wypada w sezonie urlopowym lub goście pracują zagranicą i dużo wcześniej muszą planować wyjazdy. Świetnie sprawdza się też wtedy, kiedy wiecie, że w tym samym roku ślub zamierzają wziąć inne osoby z Waszego otoczenia. Będą wiedzieli, że ten termin jest już zaklepany.\nSave the date – tylko dla pewnych gości\nIdea polega na tym, że wysyłacie – przeważnie pocztą – powiadomienie, na którym umieszczacie wyłącznie datę i Wasze imiona i/lub namiary. Może to być w formie pocztówki, kartki, zdjęcia, magnesu czy czegokolwiek innego. Najlepiej czegoś, co trudno zgubić 😉 Wysyłacie to wyłącznie do osób, które na 100% dostaną później zaproszenie. Nie rozpędzajcie się za bardzo z liczbą, bo lepiej, jeśli ktoś nie dostanie „save the date”, a dostanie zaproszenie niż na odwrót. Po co ktoś miałby się na Was obrazić?\nNa tę chwilę nie przejmujcie się, że nie macie wymyślonego motywu przewodniego czy koloru uroczystości. Nic się nie dzieje. Postarajcie się tylko, żeby od momentu wybrania zaproszeń wszystko tworzyło jedną całość.\nJuż niedługo podsuniemy Wam kilka pomysłów. Tymczasem dajcie znać, co o tym myślicie.\nPrzekonuje Was idea „save the date”?\nZaręczyny w wirtualnej rzeczywistości? Zapomnijcie o Paryżu!\nNastępny Zimowe motywy na weselu\nPoprzedni Kobiecy orgazm: fakty i mity. Jak to jest z tym szczytowaniem u pań?


czy prezent gra to dobry pomysł? - Forum 2021 - RODZICE.PL\nForum: Prezenty dla dzieci\nczy prezent gra to dobry pomysł?\nnie mam dzieci więc szybki pytanie do doświadczonych rodziców\nczy zakup gry edukacyjnej dla 4 letniej dziewczynki to dobry pomysł?\nNie mam za dużego budżetu\nznalazłam w internecie to\nniby uczy angielskiego więc rodzice nie powinni być źli…. ale czy na pewno??\na jak nie gra to macie jakiś pomysł??? (niskobudżetowy)\n11 odpowiedzi na pytanie: czy prezent gra to dobry pomysł?\norion Dodane ponad rok temu,\nNic nie wyświetliło mi w podanym linku. Ja dla swojej 4 letniej siostrzenicy kupiłam puzzle Kubusia Puchatka w Biedronce za 20 zł. Po rozłożeniu tworzą obrazek o wymiarach 100cm na 60 cm. Puzzli jest 36 szt. są duże i przejrzyste. Na samym początku siostrzenica za bardzo nie kumała jak się to układa, ale wystarczyło wspólnie poukładać z nią kilka razy i teraz sama je układa 😀 (Puzzle są z firmy Trefl i są bardzo dobrej jakości – nie są papierowe więc trudno je podrzeć i połamać)\nZnalazłam takie same na allegro tylko cena już nie ta i mają inny wzór\nZamieszczone przez Orion\nmój Olin dostał te z biedronki ze scoobym… zachwycony nimi… zwłaszcza jak udaje mu się szybciej ułożyć niż mi:)fajne w nich jest to że są takie duże…\nobrazkowe domino z duzymi elementami tez sie podoba\npewnie już za późno na odpowiedź, ale może kiedyś się moja odpowiedź komuś przyda\nKornel dostał na 4 urodziny grę Grzybobranie, Spadające Małpki i Nosorożec Demolka. Zainteresował się 2 pierwszymi i prawie codziennie w nie teraz gramy 🙂 Polecam je\nagnieszka831 Dodane ponad rok temu,\ntaki miał być link\nznalazłam jeszcze coś takiego\nmam też prośbę do banita o podlinkowanie tych gier które on poleca\ngdzie to można kupić i ile kosztuje?\nGrzybobranie znam ze swojego dziecinstwa-na planszy oprocz pionkow rozstawia sie plastikowe grzybki i poruszajacy sie gracze je zbieraja.\nnie wiem jak teraz gra wyglada, ale kiedys te grzybki byly dosyc male i trzeba uwazac, zeby dziecku nie przyszlo do glowy brac do buzi (moze polknac).\nz tego co widzę z linków, to myślałaś o komputerowych grach\na tej opcji nie wziełam pod uwagę 🙂 bo moje dziecko nie gra na komputerze, czasem jakieś strony dla przedszkolaków tylko patrzy\nto są gry tzw. rodzinne 🙂\nja zaproponowałam coś takiego:\nto Kornela ulubiona, fajna, bo ma właśnie plastikowe grzybki o których pisała medeja, zbiera się je do koszyczków i dziecku sprawia to ogromną frajdę. Grzybki mają ok 2 cm, mój czterolatek ich nie jada 😉 grzybki są nie w każdej grze, trzeba zwracać na to uwagę\ndruga gra, w którą lubi grać to spadające małpki\nja mam tą firmy mattel, ale jest też tańszy odpowiednik:\ngry można kupić w zwykłych sklepach z zabawkami, spadające małpki mattel w smyku\nmy dostaliśmy te małpki w komplecie z nosorożcem-demolką, ale jakoś się nie przekonał jeszcze do tej gry\nale cena oczywiście inna niż na allegro 🙂\nnie wiem, czmu się linki sa tekstem, mam odznaczoną opcję Automatycznie zmieniaj linki na tekst 🙁\nwszystko zalezy do dziecka – gra to nie jest zły pomysł, pod warunkiem, że dziecku podpasuje\nmamy masę gier – edukacyjnych i nie tylko, a i tak wszytskie one przegrywają z klockami – taki typ, co zrobić\nostatnio dostał zgadnij kto to? i grzybobranie – fascynacja ok. pół dnia a później znowu klocki\na u nas klocki właśnie niekoniecznie 🙂 samochody, samoloty, ostatnio trans formersy i power rangersy (w życiu nie oglądał takich bajek, ale dzieci do przedszkola przynoszą i on też się tym bawi)\nno i uwielbia długopisy i notesiki w których coś notuje i mówi, że ma ważne dokumenty 😀 Nieśmiertelną zabawką od 2 lat jest pianino i tym bawi się codziennie – puszcza muzykę i mówi, że jst panem rytmikiem\ntakże mówię, nie ma reguły, to co pasuje jednemu, drugiemu wogóle nie podchodzi -tak jak jak ze wszystkim i wszytskimi, nie ma reguły\nZnasz odpowiedź na pytanie: czy prezent gra to dobry pomysł?\nPrzepuklina pachwinowa u niemowlaka\nPlecak na kółkach: Plusy i minusy plecaków z kółkami\nproblem z tabletkami..\nCo sądzicie o pójściu na basen w 9 mc ?\njakie są powikłania po kleszczach lub wakum??\nile czeka sie na wynik w kier pasozytów??


Orkiestra Dęta "Orzeł Trzebunia"\nOficjalny Serwis Internetowy Orkiestry Dętej "Orzeł Trzebunia"\nHistoria wsi Trzebunia\nWieś Trzebunia powstała prawdopodobnie w XIV w.\nOd początku swego istnienia była osadą królewską. Już akt lokacyjny Stróży, datowany 1348 r. wymienia nazwę rzeki Trzebunki (Strzebuna).\nW 1410 r. król Władysław Jagiełło w uznaniu zasług marszałka wielkiego koronnego Zbigniewa z Brzezia, dowódcy chorągwi królewskich w bitwie pod Grunwaldem, nadał mu starostwo lanckorońskie: miasto Lanckoronę z zamkiem i dwoma przedmieściami oraz 16 wsi. Ich nazwy wymienia inwentarz sporządzony przy podziale starostwa między synów Zbigniewa, Jana i Mikołaja w roku 1443. Były to: Izdebnik, Biertowice, Rudnik, Sułkowice, Jasienica, Harbutowice, Palcza, Skawinki, Zachełmna, Budzów, Maków, Juszczyn, Kojszówka, Jachówka, Bienkówka i Trzebunia (Trzebunya).\nWedług tradycji, w Trzebuni mieszkało początkowo 17 osadników, a ich domostwa usytuowane były w pobliżu dzisiejszej roli Jaroszowej.(Sosyna). Trudnili się oni wyrobem gontów i beczek oraz wypalaniem węgla drzewnego. Węgiel drzewny wytwarzano w niewielkich warsztatach zwanych mielerzami. Węglarze brali surowiec, jakim było bukowe drzewo, z lasów Kotonia i Parszywki. Wkrótce Trzebunia i sąsiednia Bieńkówka stały się jednym z największych ośrodków przetwórstwa drzewnego w tej części kraju. Jedną z obowiązków poddańczych węglarzy było dostarczanie na zamek lanckoroński wozu węgla i smoły rocznie. Z tego powodu jedna z hipotez wywodzi nazwę wsi od wytrzebionego lasu. Druga – ciekawsza – mówi o trzech baniach, czyli kopalniach. Niestety, do dziś nie wiadomo, o jakie kopalnie chodzi. W średniowieczu w Trzebuni funkcjonowały jedynie kamieniołomy, ale tradycja i nazwa Złoty Potok przemawia za tym, że mogło tu chodzić o jakieś kruszce.\nPrócz wypalania węgla i smoły Trzebunianie do końca XVI w. trudnili się pasterstwem. Rejestry z tego okresu mówią o stadach liczących 500 sztuk owiec. Z 1452 r. pochodzi pierwsza wzmianka o trzebuńskiej hucie szkła, zwanej potocznie „hutą myślenicką”.\nW tym roku z rąk Marcina z Myślenic hutę wykupił za 5 grzywien Szymon ze Stróży. Przez ponad pół wieku (od 1552 r.) hutę dzierżył Jan Malina.Zakład znacznie się rozwinął (była tu m.in. malarnia i szlifiernia) i dobrze prosperował. Wytwarzane w tej hucie szklenice zachwalał w swych utworach Mikołaj Rej, częsty gość Wawrzyńca Spytka Jordana we dworze w Myślenicach. Wyroby huty sprzedawano na krakowskim rynku. Na początku XVII stulecia produkowano tu 6.000 szyb większych, 5.000 mniejszych, 80 tuzinów szklanek i kieliszków, 240 flaszek oraz 60 sztuk szkła malowanego i rysowanego. Zakład upadł po śmierci szklarza przed rokiem 1612, gdyż nie miał go kto prowadzić.\nDnia 2 listopada 1504 r. wnukowie Zbigniewa z Brzezia, Stanisław i Mikołaj Lanckorońscy otrzymali od króla Aleksandra Jagiellończyka przywilej lokowania wsi Trzebunya nad rzeką Trzebonka. Chodziło tu o przeniesienie osady z prawa polskiego na niemieckie. Wieś w opisanych granicach mogła mieć dowolną ilość łanów. Dla sołectwa król wyznaczył 2 łany wolne od czynszu, a także młyn i karczmę. Sołtysów wsi, ludzi stanu szlacheckiego nadzorujących wypełnianie powinności przez chłopów i sprawujących władzę sądowniczą wyznaczali dziedzice – starostowie lanckorońscy. Obowiązkiem sołtysa było stawać na wojnę konno i z kuszą, ale mógł się od tego wykupić płacąc do zamku lanckorońskiego 4 złote.\nW tym czasie wieś należała do parafii w Sułkowicach, płacąc od każdego kmiecia półtora grosza mesznego rocznie.Inwentarz z 1564 r. wymienia w Trzebuni 24 z dawna osiadłych kmieci oraz grupę nowo przybyłych osadników – zarębników. We wsi był młyn, karczma i huta szkła. Kolejnych danych o rozwoju wsi dostarczają rejestry poborowe. W roku 1581 był tu 1 łan sołtysi i 1 kmiecy, 5 komorników, 2 rzemieślników i 14 zarębników. W XVII w. odprowadzano pobór od 2 łanów sołtysich, 14 zarębników, 6 komorników, 2 rzemieślników i 3 młynów (sołtysiego i dwóch dzierżawionych przez gromadę).\nFragment mapy przedstawiający centrum Trzebuni z 1845 roku.\nNa terenie Trzebuni około 1496 r. znajdowała się pustelnia. Mieszkał w niej pustelnik nazwiskiem Ruta-Rutkowski. Około 1615 r. postawiono w Trzebuni drewnianą kapliczkę pod wezwaniem św. Andrzeja.\nStała nad Trzebunką, na dzisiejszej roli Łatasowej. I chociaż ksiądz z Sułkowic przyjeżdżał tu rzadko, bo droga była trudna, mieszkańcy Trzebuni i tak nazywali kaplicę swoim kościołem. Posiadała jeden ołtarz. Jej konsekratorem był prawdopodobnie biskup Piotr Tylicki.\nSkrzydła tryptyku z Trzebuni. Na jednym namalowany jest św. Macieja lub św. Jakuba. Co do osoby na drugim skrzydle naukowcy też nie są pewni. Jest to św. Klara, św. Jadwiga lub św. Elżbieta\nTryptyk jest jednym z najstarszych i naświetniejszych przykładów malarstwa małopolskiego. Obecnie znajduje się w Muzeum Narodowym w Krakowie.\nDruga połowa XVII w. to okres buntów chłopskich we wsiach kasztelanii krakowskiej i starostwa lanckorońskiego. W 1670 r. chłopi z Trzebuni wzięli udział w manifestacji na rynku w Lanckoronie, zorganizowanej przeciwko dziedziczce Mariannie Zebrzydowskiej. Kolejne wystąpienia miały miejsce w 1699 r., za czasów sprawowania urzędu starosty przez Józefa Słuszkę.\nDzięki zapotrzebowaniu na wyroby „przemysłu” drzewnego Trzebunia szybko się rozwijała. W 1729 r. liczy ok. 600 mieszkańców (95 domów), będąc największą spośród 29 wsi starostwa (miasto Lanckorona liczyło wtedy ok. 750 mieszkańców). W 1752 r. zagospodarowana była już niemal cała dolina – Trzebunia miał 33 role kmiece, ponadto mieszkało tu 10 zarębnikow i 2 zagrodników. Na Trzebunce funkcjonowało 5 młynów. Sołectwo miało 2 łany ziemi, oprócz sołtysa mieszkało tu 15 zagrodników. Pod koniec XVIII w. (1780 r.) wieś zamieszkiwały 1203 osoby w 216 rodzinach. Na ogólną liczbę 183 domów przypadało 14 koni i 86 wołów.\nW tym stuleciu Trzebunię nawiedziła niespotykana klęska żywiołowa. Olbrzymie opady spowodowały zniszczenia pól uprawnych na ogromnej powierzchni. Wezbrane wody Trzebunki podmyły drewniany kościółek, który osunął się do wody i spłynął kilkaset metrów pod rolę Balinkową, gdzie roztrzaskał się o pień olbrzymiej topoli. Elementy wyposażenia porwała woda. W miejscu, z którego wydobyto kropielnicę, wytrysnęło źródełko. Dzwony kościelne woda porwała ponoć aż do Drogini i zawisły one w tamtejszym kościele. . W 1684 r. była Trzebuni nowa kaplica o fundamentach częściowo kamiennych, częściowo dębowych. Była początkowo bez wierzy. Miała trzy ołtarze i małą zakrystię. Obok głównego patrona miała też za patronkę św. Marię Magdalenę. W 1773 r. rozpoczęto budowę nowej, już murowanej świątyni. Uroczyste otwarcie nowego kościoła nastąpiło 22 lipca 1799 r. Dokonał tego ks. Ambroży Lisiecki. Na organach na ten dzień grał ks. Augustyn Knapczyński. Kościół w 1829 r. był odnowiony, a konsekrowany 7 VII 1808.\nPo I rozbiorze Polski rząd austriacki zlikwidował starostwo lanckorońskie, a w 1777 r. sprzedał okoliczne wsie w ręce prywatne. Myślenice i kilkanaście pobliskich wsi, w tym Trzebunię zakupiła księżna Kurlandii, Żmudzi i Semigalii Franciszka Krasińska, żona królewicza Karola, syna króla Augusta III Sasa. W 1788 r. dobra te odziedziczyła córka Franciszki, księżna Sabaudii Maria Carignan (de Montléart po drugim mężu, francuskim arystokracie). Kolejną dziedziczką była w l. 1851–74 jej córka Augusta de Montléart, znana jako „chłopska księżna”, od której nabyła okoliczne majątki księżna Cecylia Lubomirska. Księżna ta w miejscu dawnego dworu sołtysiego nakazała ok. 1880 r. postawić leśniczówkę, której budynek stoi do dziś.\nDawny dwór Lubomirskich. Dziś leśniczówka\nLatem 1847 r. w całej okolicy wystąpiła klęska nieurodzaju, połączona z epidemiami tyfusu i duru brzusznego. Zebrała ona w Trzebuni okrutne żniwo – zmarło 650 osób, które pochowano na cmentarzu w lesie Leszczyny na roli Stopkowej.\nNiewielki cmentarzyk epidemiczny, ukryty wśród lasu, wysoko ponad wsią Trzebunią, z dala od ludzkich domostw. Chowano na nim ofiary epidemii cholery i innych chorób zakaźnych, które nawiedzały wieś w XIX wieku.\nOkresowo w miejscu tym odprawiane są nabożeństwa, dzięki czemu pamieć o zbiorowej mogile trwa wśród mieszkańców parafii.\nZ kroniki parafialnej Sułkowic dowiadujemy się, że 7 IV 1849 r. został wystawiony dekret ministerialny we Lwowie oddzielający Trzebunię od Sułkowic i zatwierdzający nową parafię. Nie zachował się akt erekcyjny. Schematyzm diecezji tarnowskiej z 1850 r. w dekanacie myślenickim wyszczególnia już parafię Trzebunia.\nDo parafi należała Trzebunia, Więciórka i Zawadka. Pierwszym proboszczem został ks. Józef Hanuszkowski. W dobie autonomii galicyjskiej zadbano o rozwój szkolnictwa na wsi. Pierwszą szkołę założono w Trzebuni w roku 1875. Do następnego roku, staraniem ówczesnego proboszcza ks. Antoniego Opidowicza kosztem 15.000 zł wybudowano osobny budynek szkoły z mieszkaniami dla kierownika szkoły, wikarego i organisty. W tym czasie (1880 r.) w Trzebuni mieszkały 1664 osoby, w tym jedna rodzina żydowska. Wieś liczyła 287 domów.\nBudynek starej szkoły podstawowej\nW 20 lat później wieś liczy już 323 domy i 1712 mieszkańców. Trzebunianie słynęli w okolicy ze swej gospodarności i zaradności. Przeciętne gospodarstwo miało ponad 6 ha ziemi, ponadto do dworu należało 366 ha użytków rolnych i las na Kotoniu. W tym trudnym okresie część mieszkańców Trzebuni poszukiwała pracy za granicą, wyjeżdżając na tzw. saksy na Litwę, do Niemiec, Francji czy Stanów Zjednoczonych.\nPodczas I Wojny Światowej wielu gospodarzy walczyło w szeregach armii austro-węgierskiej na froncie rosyjskim\ni włoskim. W listopadzie 1914 r. działania wojenne zbliżyły się do Myślenic. W obawie przed postępami Rosjan, dowództwo wojsk cesarskich nakazało mieszkańcom okolicznych wsi wykonać fortyfikacje ciągnące się od Babicy po Harbutowice, które zachowały się do dziś. W okresie międzywojennym wieś stopniowo rozwijała się. W roku 1922 zakupiono nowy budynek dla potrzeb szkoły, a w roku 1937r. uruchomiono pocztę. W tym czasie wójtem gminy Pcim był mieszkaniec Trzebuni, Władysław Oskwarek.\nPodczas kampanii wrześniowej pierwsze wojska niemieckie wkroczyły do Trzebuni od strony Więciórki. W odwecie za zaminowanie mostków na Trzebunce przez cofające się Wojsko Polskie, Niemcy spalili zabudowania roli Bochniowej i Francuzowej – w sumie 12 gospodarstw. Jeden z oddziałów wroga ostrzelał grupę cywilów uciekających do lasu, w wyniku czego zginęły 2 osoby (Jan Oskwarek\nz Trzebuni i Józef Wicher z Łetowni).\nWkrótce w okolicy zaczęła kwitnąć konspiracja. Największe wpływy mieli przed wojną w Trzebuni ludowcy, toteż szczególnie prężnie rozwijały się tu struktury Batalionów Chłopskich. W Trzebuni znajdowała się również najdalej na północ wysunięta placówka osławionej Konfederacji Tatrzańskiej. W ruch oporu zaangażował się ks. katecheta Julian Garski, który w 1941 r. zmuszony był wyjechać z tego terenu poszukiwany przez gestapo. W 1944 r.\nw okolicy rozpoczął działalność oddział BCh „Iskra”, dowodzony przez Mieczysława Ślusarczyka, którego trzon stanowili mieszkańcy Trzebuni. W maju 1944 r. partyzanci wykonano wyrok na kolaborancie – sołtysie wsi.\nOd września 1944 r. w okolicy przebywało kilka oddziałów AK, m.in. oddział „Limba” por. Zbigniewa Kamińskiego „Poboga”, zgrupowanie „Żelbet” ppor. Jana Zienkowicza „Siekierza” i przybyły spod Olkusza oddział por. Gerarda Woźnicy „Hardego”. Ten ostatni urządził sobie bazę w lesie Gościbia. Na przełomie 1944 i 1945 r. w Trzebuni kwaterował również radziecki oddział zwiadowczy „Głos” kpt. Jewgienija Bieriezniaka „Michajłowa”. Nasycenie terenu partyzantką sprowadziło niemieckie ekspedycje karne, zakończone bitwami na Zawadce\n(29 XI 1944 r.) oraz w Gościbii (12 I 1945 r.). Na trzebuńskim cmentarzu pochowano poległych na Zawadce sześciu partyzantów „Żelbetu”.\nDnia 22 stycznia 1945 r. do Trzebuni po krótkich utarczkach wkroczyły wojska Armii Czerwonej. Już w kilka miesięcy po zakończeniu wojny w okolicy działały oddziały partyzantki antykomunistycznej, do których należało kilku mieszkańców wsi. Jednym z nich był oddział Franciszka Łuczaka „Wróbla”, działający w rejonie Koskowej Góry w ramach zgrupowania mjr Józefa Kurasia „Ognia”. Trzebunia stanowiła również jedną z kryjówek legendarnego Jana Sałapatka „Orła”, jednego z ostatnich „żołnierzy wyklętych”, który zginął tu w zasadzce UB\nw styczniu 1955 r.\nDo rangi symboli urosła w Trzebuni walka o krzyże w salach szkolnych. Doszło tu nawet do otwartej bitwy\nz milicją, za co wiele osób zostało skazanych. Te i podobne przypadki sprawiły, że Trzebunia zyskała miano wsi buntowniczej i przez lata nie czyniono tu większych inwestycji. Elektryfikacja wsi miała miejsce dopiero w 1972r. Również infrastruktura drogowa\ni telekomunikacyjna pozostawiała wiele do życzenia. Poprawa sytuacji nastąpiła dopiero w ostatnich latach.\nDotychczas o historii miejscowości pisano niewiele, za to żywa jest do dziś przebogata tradycja ustna. Kronika parafialna – cenne źródło informacji historycznych – zaginęła, za to kronika szkolna prowadzona jest od samego początku (tj. 1875 r.). Powstało również kilka prac napisanych przez rodowitych mieszkańców Trzebuni. Jedną\nz nich, stanowiącą wspaniały dokument życia na wsi w okresie międzywojennym napisał Antoni Kiełbus.\nDziś Trzebunia jest urokliwą, gościnną, atrakcyjną dla turystów i letników miejscowością. Wchodzi ona w skład gminy Pcim.\n© 2013 - Orkiestra Dęta "Orzeł Trzebunia"\nObsługa techniczna Agencja interaktywna


Problem z papierami. - JAWA 50 i OGAR 200 FORUM\nProblem z papierami.\nWysłany: Pon 18:53, 26 Kwi 2010 Temat postu: Problem z papierami.\nCześć. Mam problem a mianowicie: Mam ogara 200 którego dostałem od wujka .\nA problem z tym że on zgubił gdzieś papiery a chciałbym ową maszynkę przerejestrować.\nMoim pomysłem jest spisanie umowy kupna np za 100zl z dopiskiem papiery zgubione przy przeprowadzce. I co o tym sądzicie ??\nUmowę musisz spisać, a papiery to:\n-albo kupić ramę z papierami i wsadzić do tej ramy wszystko a tamtą sprzedać.\n-zarejestrować na zabytek, jednak tanie to nie jest ani, łatwe.\nNajlepsza opcja to kupienie nowej ramy i przelozenie do niej wszyskich podzespokow jak tak zrobilem z wsk i papiery sa i wszystko gra\nWysłany: Wto 8:13, 27 Kwi 2010 Temat postu:\nOk. zrobię tak, ale najpierw poszperam u wujka i może znajdę papiery.\nWitam. Nie chce zakładać nowego tematu bo mam jedno pytanko.Mam zamiar kupić papiery bo nie mam i nawet znalazłem sprzedawce tych papierów tylko nie wiem ile za nie dać zebym nie przepłacił.Możecie mi podsunąć jakieś propozycje (te papiery to do tego mojego moto co ja mam )\nOstatnio zmieniony przez Mały dnia Wto 12:59, 04 Maj 2010, w całości zmieniany 1 raz\nWysłany: Wto 14:02, 04 Maj 2010 Temat postu:\ndo ogara 200/jawki50 ? zapytaj ile chce za to przedewszystki a potem sie targuj ale wiecej niz 150 zl nie dawaj ;p\nHeheh nie będę pisał ile za nie che bo byście go wyśmiali ;D. A i jedno pytanko mówił że papierki są podbite bez terminowo czyli że nie bede musiał robić przegladu i tylko ubezpieczenie zapłacić ?\nWysłany: Śro 17:09, 05 Maj 2010 Temat postu:\nCo że jest podbite bez terminowo, narazie to nie będziesz musiał, ale ma wejść prawo o przeglądach wszystkich motorowerów, a bez terminowo to na starych przepisach było.\nNie ma wejść, tylko weszło.


Jak zmotywować się do regularnego ćwiczenia. Motywacja do treningu - Zdrowie\nJak zmotywować się do ćwiczeń? O której wstawać?\nZakładasz, że wybierzesz się na siłownię po pracy? Chcesz pobiegać wieczorem? Nie oszukuj się. Takie plany zazwyczaj kończą się porażką. Jak więc wyznaczyć odpowiednią godzinę na ćwiczenia? Badania przeprowadzone na Uniwersytecie w Teksasie pokazują, że mamy większe szanse na wytrwanie w postanowieniu, jeśli ćwiczymy codziennie, o tej samej porze. I to w dodatku rano.\nDoświadczeni biegacze i sportowcy zdradzają, że najtrudniejsze są początki. Potem zaczyna się wstawanie przed budzikiem i błyskawiczne zakładanie dresu. Warto spróbować!\nPo jakim czasie przyzwyczaję się do treningu?\nPodobno, by wprowadzić w życie nowy nawyk potrzeba 21 dni. Z ćwiczeniami jest niestety nieco trudniej. Według trenerki personalnej z Nowego Jorku - Rebecki Woll - na "uzależnienie" się od wysiłku potrzebujemy około 6 tygodni.\nJak wybrać rodzaj treningu?\nJeśli chcesz "uzależnić" się od wysiłku, powinieneś dobrać trening do swojej osobowości i gustu. Osoba energiczna lepiej poczuje się na zajęciach z zumby niż jogi. Z kolei ludzie o spokojnym usposobieniu powinni wybrać raczej callanetics czy nordic walking.\nNajłatwiej będzie ćwiczyć z kimś. Nie ma lepszego "motywatora" niż dobry trener personalny. Jeśli nie stać Cię na taką usługę, to jeszcze nic straconego. Wystarczy poprosić o pomoc przyjaciela lub znajomego z siłowni.


Gra o tron: Wschodnia Strażnica 7x5 (2017) - FDB\n65 z 73 odcinków\nGra o tron: Wschodnia Strażnica 7x5 2017\nDaenerys domaga się lojalności od pozostałych przy życiu żołnierzy Lannisterów. Tymczasem Jon otrzymuje ostrzeżenie od Brana, natomiast Cersei przysięga, że zniszczy wszystkich którzy staną na jej drodze.\nLiam Cunningham, Kristofer Hivju, Kit Harington, Joe Dempsie\nRichard Dormer, Paul Kaye, Rory McCann\nTom Hopper, James Faulkner\nDaenerys domaga się lojalności od pozostałych przy życiu żołnierzy Lannisterów. Tymczasem Jon otrzymuje ostrzeżenie od Brana, natomiast Cersei przysięga, że zniszczy wszystkich którzy staną na jej drodze. arksi\nBroń której używa Gendry to młot bojowy. W powieściach była to ulubiona broń jego ojca, Roberta Baratheona. zobacz więcej\nWielcy Septoni nie posiadają imion. Po wyborze na przywódcę wiary w Siedmiu porzucają swoje oryginalne imiona i od tej pory są znani jedynie jako Wielcy Septoni. Zakazane jest również zwracanie się do nich bądź mówienie o nich używając ich starych imion. Jednak w tym odcinku Goździk znajduje w księdze informację, że Wielki Septon Maynard anulował małżeństwo księcia Rhaegara. zobacz więcej


Concordia nie zwalnia tempa (piłka nożna)\nW niedzielnym meczu w Kętrzynie Concordia okazała się lepsza od Granicy i wygrała 2:0 (1:0). Było to siódme z rzędu zwycięstwo pomarańczowo-czarnych, którzy tracą już jedynie cztery punkty do liderującego Startu Działdowo.\nChoć przed meczem to elblążanie byli stawiani w roli faworyta, podopieczni trenera Adama Borosa szykowali się na trudny pojedynek z walczącą o utrzymanie Granicą. Na szczęście pomarańczowo-czarni okazali się lepszym zespołem i po spotkaniu cieszyli się z siódmego z rzędu ligowego zwycięstwa.\nElblążanie dość długo nie mogli sforsować obrony gospodarzy, ale w ostatniej minucie pierwszej połowy do siatki udało się trafić najskuteczniejszemu zawodnikowi Concordii Łukaszowi Nadolnemu.\nGospodarze wyszli na drugą część spotkania z postanowieniem odrobienia strat, ale już w 50 min. kolejnego gola dla drużyny z Krakusa zdobył Sebastian Gryka. Po minucie czerwoną kartkę otrzymał obrońca Concordii Marek Masztaler, ale dobrze grający goście pewnie „dowieźli” korzystny wynik do końca pojedynku.\nConcordia z każdym kolejnym zwycięstwem zbliża się coraz bardziej do awansu do II ligi. Elblążanie zajmują trzecie miejsce w tabeli, mając tyle samo punktów, co drugi Dąb Dąbrowa Białostocka. Do zakończenia rozgrywek pozostały dwie ligowe kolejki. W najbliższej piłkarze z Krakusa podejmą Orła Kolno.\nGranica Kętrzyn - Concordia Elbląg 0:2 (0:1)\nNadolny 45, Gryka 50\nGranica: Masłowski, Traut, Aleksandrowicz, Wojnicki Piotr, Sobczuk (74' Bijata), Garbacik, Piątkowski, Mazurowski, Nałysnyk (46' Połeć), Kowalewski.\nConcordia: Kopka, Wiercioch, Masztaler, Sadowski, Sambor, Bogdanowicz, Florek, Gryka (68' Drewek), Ciesielski (56' Gładek), Nadolny (83' Kołodko), Szmydt (79' Kiełtyka).\nTak trzymać, Concordia! Wygrywać do końca, to będzie II liga!\ni co. .. mozna bez duzej kasy??? mozna. .. .tylko co zrobi miasto w przypadku jesli awansują. czego oczywiscie zycze, tak trzymac.\nz łuku to ja strzelam(2012-06-04)\nNo i strzeliłeś z łuku. .w płot, jak mają awansować skoro zrobił to już Start Działdowo?\nA co może zrobić miasto ( Nowaczyk ) w przypadku awansu ? Okroi budżet !\nkonce wystarczy 2miejsce aby wejsc do 2ligi START nie bedzie chcial wejsc dziekuje dowidzenia. brawo slonie!teraz na kolno wszyscy kibice chcacy zobaczyc dobra gre w pilke i wyjazd na moniuszki; )\nTak, można bez dużej kasy. W podwórkowej III lidze. Poza tym jakby nie było klub z Krakusa doi miejski budżet a na takim stopniu rozgrywek to jest kompletne nieporozumienie. A druga kwestia: Jaki awans? Co wy patafiany bredzicie? Gdzie stadion, pieniądze i przede wszystkim kibice?\nZ jakiej kasy ?! Pieniądze na poziomie pęsji pseudo trenera pseudo zespołu z A8 nazywasz dojeniem ? Waruj burku !\nAlojzy czy ty napewno jesteś synem swojej matki Chba niechcianym pieskiem bez uzębienia dalej warcz tylko ci to zostało A ta twoja A8 jest zerem niestety to zweryfikowała liga Brawo brawo brawo chłopcy z conci nawet jeżeli nie bedzie awansu to i tak 7 razy z rzędu żadna kapela nie wykopała wygranej w żadnej lidze Alojzku kąsaj dalej tyle ci pozostało\nJeśli chodzi o pieski to właśnie na waszym podwórku du. .. i szczekają i z kulawą nogą czasem zawitają na ten kurnik (czyt. rodziny piłkarzyn o litrowych mordach). Totalna amatorszczyzna w III lidze i już sukces odtrąbiony. Niezły polew. Sami fachowcy i profesjonaliści rodem ze straganu. Ten wasz podrzędny klubik to może prowadzić nawet pani Jadzia z pobliskiej pralni. Przyszło by grać w wyższej lidze (o ile w ogóle otrzymaliby licencję), to klub by się rozleciał zadłużony po uszy. Bez kibiców, bez historii, bez infrastruktury. Na A8 przynajmniej coś się ruszyło w ostatnich latach i na pewno będzie lepiej. Drugi raz tak fatalnego sezonu nie dopuszczam do myśli. Awansowaliśmy po 20 latach i myśleliście, że będzie Liga Mistrzów? Zero, powtarzam zero macie pojęcia o piłce nożnej.\nII liga, dla conci ? buahahahaaa, nie żartujecie a licencje to kto przyzna na tym szkolnym boisku ? Ludzie zadajcie sobie pytanie. Po co ta farsa, dla 50 pijaków co przychodzi na Krakusa, krórym żal 10 zł na A8?\nKibice Olimpii wykazują w swoich komentarzach dużo arogancji. Ich drużyna składa się z obcokrajowców i z piłkarskich weteranów, którzy niewiele już mogą z siebie dać. W I lidze wypadli gorzej niż drużyny z takich metropolii, jak Radzionków, Stróże, Polkowice, Ząbki czy wioska Nieciecza. A mimo to oni wciąż "tylko Olimpia"! Dlaczego tylko, dlaczego ma być monopol? Konkurencja bardzo się Olimpii przyda, może weźmie się wtedy za robotę. Trzeba dopingować wszystkie elbląskie kluby!\nFaktycznie, szczyt marzeń dla młodych elbląskich grajków. Nadolny dobry ale na III ligę. Na Olimpię za słaby. Młodzi Liszko, Miecznik czy Ressel biją go na głowę. Ech! Marzą się tacy piłkarze jak Białkowski czy Bykowski.


RODO - Zabrzańska Spółdzielnia Mieszkaniowa\nRODO Kontakt e-kartoteka\nZ Naszych Osiedli\nPROJEKT KODEKSU DOBRYCH PRAKTYK W ZAKRESIE PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH\nZgodnie z art. 13 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 roku w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) – zwanym RODO informujemy osoby będące i niebędące członkami Spółdzielni, którym przysługują tytuły prawne do lokali lub roszczenie o ustanowienie prawa do lokalu bądź faktycznie użytkujące lokal mieszkalny, użytkowy lub garaż w nieruchomościach zarządzanych przez Zabrzańską Spółdzielnię Mieszkaniową, że:\n1. Administratorem Danych Osobowych jest Zabrzańska Spółdzielnia Mieszkaniowa w Zabrzu wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego - Rejestru Przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Gliwicach, pod nr rej. KRS 0000075597\nadres siedziby 41 – 800 Zabrze ul. Ślęczka 1 a\ntelefon centrala: 32 277 72 00,\ne - mail sekretariat@zabrzezsm.pl\n2. W sprawach związanych z Państwa danymi osobowymi proszę kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych.\ntel.: 32 277 72 04 lub 05,\n3. Dane osobowe będą przetwarzane na podstawie art. 6 ust.1 lit. c) i f) RODO w celu wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na Administratorze, w celu realizacji zadań ustawowych i statutowych oraz do celów wynikających z prawnie uzasadnionych interesów realizowanych przez Administratora lub przez stronę trzecią.\n4. Przetwarzanie danych osobowych odbywa się w szczególności na podstawie:\n- ustawy z dnia 16 września 1982r. Prawo spółdzielcze,\n- ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych,\n- ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali,\n- ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym\nzasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego,\n- ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami,\n- ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane,\n- ustawy z dnia z dnia 10 kwietnia 1997r. Prawo energetyczne\n- ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków,\n- ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach\n- Statutu Spółdzielni.\n5. W trakcie przetwarzania dane osobowe mogą być ujawniane odbiorcom: osobom upoważnionym oraz podmiotom, które wykażą prawnie uzasadnione interesy.\n6. Dane osobowe mogą być przekazywane do państw trzecich jeżeli jest to niezbędne do realizacji obowiązku prawnego ciążącego na Administratorze i jego usprawiedliwionego prawnie interesu.\n7. Dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji obowiązku prawnego ciążącego na Administratorze i jego usprawiedliwionego prawnie interesu zgodnie z realizacją celu i przedmiotem działalności do czasu jej ustania oraz dochodzenia lub obrony roszczeń.\n8. Posiadają Państwo prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, wniesienia uzasadnionego sprzeciwu wobec przetwarzania danych oraz przenoszenia danych.\n9. Przysługuje Państwu prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.\n10. Podanie przez Państwa danych osobowych jest wymogiem ustawowym i jest niezbędne do wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na Administratorze w związku z realizacją celów i prowadzonym przez niego przedmiotem działalności.\n11. Administrator nie będzie podejmował wobec Państwa zautomatyzowanych decyzji, w tym decyzji będących wynikiem profilowania.\n12. Informacje zawarte w klauzuli mają zastosowanie od dnia 25 maja 2018r.\nZgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 o ochronie danych osobowych z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem ich danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE, (dalej jako: RODO) informujmy, że:\n1. Administratorem Pana/Pani danych osobowych jest Zabrzańska Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w Zabrzu przy ul. Ślęczka 1 a , 41 – 800 Zabrze telefon centrala: 32 277 72 00, e - mail sekretariat@zabrzezsm.pl.\n2. W Spółdzielni został wyznaczony Inspektor Ochrony Danych Osobowych, z którym kontakt jest możliwy pod adresem korespondencyjnym Spółdzielni 41 – 800 Zabrze ul. Ślęczka 1 a pok. nr 14 bądź za pomocą adresu e-mail organizacyjny@zabrzezsm.pl tel.: 32 / 277 72 04 lub 05,\n3. Monitoringiem wizyjnym objęty jest są obszar zlokalizowany przy budynkach administracyjno - biurowych Zabrzańskiej Spółdzielni Mieszkaniowej:\n- siedziby Spółdzielni ul. Ślęczka 1 a,\n- budynki administracyjno – biurowe ul. Ślęczka 8\n- klub Kwadrat ul. Ślęczka 8,\n- siedziba Administracji Zachód ul. Wolności 123\n- Zakład Budowlano – Remontowy ul. Grunwaldzka 58\n- dźwigi osobowe w budynkach w rejonie:\nADS Centrum: ul. Sobieskiego 4a, ul. Barbary 8\nADS Południe: ul. Gen de Gaulle’a 109, ul. Ślęczka 5\nADS Zachód: ul. Wolności 121, 121a, 123a\nADS Zaborze: ul. Struzika 4, 8, 8b, 10c, 12, 14b, 14\n4. Przez obszar objęty monitoringiem wizyjnym rozumie się:\n- wejście do budynku siedziby Spółdzielni przy ul. Ślęczka 1 a,\n- wejście i elewację budynku administracyjno – biurowego przy ul. Ślęczka 8,\n- wejście do klubu Kwadrat ul. Ślęczka 8\n- wejście do siedziby Administracji Zachód ul. Wolności 123\n- wjazd, parking, obiekty Zakładu Budowlano – Remontowego ul. Grunwaldzka 58,\n- kabina dźwigowa lub/i wejście do kabiny dźwigowej.\n5. Wszystkie dane rejestrowane poprzez kamery monitoringu wizyjnego są zapisywane i dostępne maksymalnie przez okres 1 miesiąca. Czas przechowywania uzależniony jest od ilości zdarzeń i pojemności dysku rejestratora. Po skończeniu się miejsca na dysku dane zostają automatycznie nadpisywane. Rejestracji i zapisowi danych na nośniku podlega tylko obraz (bez dźwięku).\n6. W trakcie przetwarzania dane osobowe mogą być udostępniane odbiorcom danych: osobom lub podmiotom, którym dane osobowe powierzono w ramach realizacji celów zgodnie z określonym w Statucie przedmiotem działalności Administratora, oraz osobom bądź podmiotom, które wykażą prawnie uzasadnione interesy.\n7. Spółdzielnia dla celów dowodowych zabezpiecza zdarzenia zarejestrowane przez system monitoringu wizyjnego, które między innymi zagrażają zdrowiu i życiu osób, bezpieczeństwu i porządkowi publicznemu, niszczeniu i kradzieży mienia, bezpieczeństwu danych przechowywanych w pomieszczeniach Administratora, które zabezpiecza na uzasadniony wniosek i usprawiedliwiony cel osób trzecich bądź na wniosek organów prowadzących postępowania.\n8. Każdorazowe zabezpieczenie incydentów zarejestrowanych przez monitoring wizyjny odbywa się na pisemny wniosek za zgodą osoby reprezentującej Administratora Danych. Zabezpieczone dane z monitoringu wizyjnego są udostępniane tylko organom prowadzącym postępowanie w sprawie zarejestrowanego zdarzenia np. policji, prokuraturze, sądom, służbom porządkowym gminy, które działają na podstawie odrębnych przepisów.\n9. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą, w celu zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz ochrony osób i mienia Administratora Danych, na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (RODO) oraz na postawie art.22² § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku - Kodeks pracy.\n10. Pani/Pana dane osobowe mogą zostać udostępnianie wyłącznie organom uprawnionym do ich otrzymania na podstawie przepisów obowiązującego prawa.\n11. Pana/Pani dane osobowe nie będą przekazywane do państw spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego, który tworzą państwa Unii Europejskiej.\n13. Przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, w przypadku gdy przetwarzanie Pana/Pani danych osobowych narusza przepisy dotyczące ochrony danych osobowych.\nul. Ślęczka 1a, 41-800 Zabrze\nWszelkie prawa zastrzeżone © 2020 ZSM