Pravilnik o načinu ostvarivanja novčanih podsticaja za podršku sektoru MSP - Akta.ba\nOvim pravilnikom uređuje se namjena, kriterijumi i uslovi za dodjelu novčanih podsticaja zapodršku sektoru malih i srednjih preduzeća, način i postupak izbora privrednog subjekta kod ostvarivanja novčanih podsticaja koji imaju prebivalište i poslovno sjedište na području opštine Novi Grad\n28.02.2020. 10:00 / Izvor: Akta.ba\nSLUŽBENI GLASNIK OPŠTINE NOVI GRAD, BROJ 2,\nNa osnovu člana 82. Zakona o lokalnoj samoupravi (,,Službeni glasnik Republike Srpske“, br 97/16 i 36/19), čl. 10, 11. i 13. Zakona o razvoju malih i srednjih preduzeća (,,Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 50/13 i 84/19), člana 2. tačka c), člana 6. stav 1) i člana 12. st. 1) i 6) Zakona o sistemu državne pomoći u BiH (,,Službeni glasnik BiH“, broj 10/12) i čl. 66. i 83. Statuta opštine Novi Grad (,,Službeni glasnik Opštine Novi Grad“, broj 2/17), Načelnik opštine donosi\nO USLOVIMA I NAČINU OSTVARIVANjA NOVČANIH PODSTICAJA ZA PODRŠKU SEKTORU MALIH I SREDNjIH PREDUZEĆA\nOvim pravilnikom uređuje se namjena, kriterijumi i uslovi za dodjelu novčanih podsticaja zapodršku sektoru malih i srednjih preduzeća (u daljem tekstu: MSP), način i postupak izbora privrednog subjekta kod ostvarivanja novčanih podsticaja koji imaju prebivalište i poslovno sjedište na području opštine Novi Grad, nadzor nad utroškom dodjeljenih novčanih sredstava i način izvještavanja o namjenskom trošenju podsticajnih sredstava, kao i potrebna dokumentacija i obrasci.\nPodsticajna sredstva za podršku MSP-a predstavljaju dozvoljenu državnu pomoć, koja je usaglašena sa pravilom de minimis, u skladu sa članom 2. tačka c) Zakona o sistemu državne pomoći u BiH (,,Službeni glasnik BiH“, broj 10/12).Podsticajna sredstva za podršku MSP-a obezbjeđuju se u budžetu Opštine Novi Grad (u daljem tekstu: Opština), a praćenje realizacije programa je u nadležnosti Odjeljenja za privredu i poljoprivredu Opštinske uprave opštine Novi Grad (u daljem tekstu: Odjeljenje).\nCilj dodjele podsticajnih sredstava za podršku sektoru MSP-a (u daljem tekstu: podsticajna sredstva) je davanje podrške projektima privrednih društava i preduzetnika, radi poboljšanja konkurentnosti proizvodnje, povećanja dodatne vrijednosti postojećih proizvoda, uvođenje inovacija u proces proizvodnje, kao i povećanje zaposlenosti, odnosno otvaranje novih radnih mjesta.Pravo na podsticajna sredstva, u skladu sa odredbama ovog pravilnika, imaju privredni subjekti koji u skladu sa članom 2. Zakona o sistemu državne pomoći u Bosni i Hercegovini (,,Službeni glasnik BiH“, broj 10/12) i čl. 5, 6. i 7. Zakona o razvoju malih i srednjih preduzeća Republike Srpske (,,Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 50/13 i 84/19) imaju status MSP-a, a to su privredna društva, druga pravna lica i preduzetnici koji ispunjavaju sljedeće kriterijume:\na) prosječno godišnje zapošljavaju manje od 250\nb) nezavisni su u poslovanju,\nc) ostvaruju ukupni godišnji prihod manji od 97.790.000 KM ili imaju vrijednost poslovne imovine do 84.099.000 KM.MSP-i iz prethodnog stava ovog člana prema veličini se dijele na:\na) mala preduzeća, koja čine privredni subjekti koji zapošljavaju manje od 50 radnika i čiji je ukupan godišnji prihod ili ukupna vrijednost poslovne imovine na kraju poslovne godine\nmanja od 19.558.000 KM. U okviru malih preduzeća mogu se razlikovati i mikropreduzeća koja zapošljavaju manje od deset radnika i čiji je ukupan godišnji prihod ili ukupna vrijednost poslovne imovine na kraju poslovne godine manja od 3.911.600 KM.\nb) srednja preduzeća, koja čine privredni subjekti koji zapošljavaju više od 49 i manje od 250\nradnika i čiji je ukupan godišnji prihod manji od 97.790.000 KM ili čija je ukupna vrijednost poslovne imovine na kraju poslovne godine manja od 84.099.400 KM.Ako se zbog neusklađenosti pokazatelja iz prethodnog stava ovog člana ne može utvrditi veličina privrednog subjekta, njegova veličina se određuje prema broju zaposlenih.Djelatnosti MSP-a moraju biti usklađene sa odredbama Uredbe o klasifikaciji djelatnosti RS (,,Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 8/14).\nPravo na podsticajna sredstva ne mogu da ostvare privredni subjekti čija se registrovana djelatnost, shodno Uredbi o klasifikaciji djelatnosti RS (''Službeni glasnik Republike Srpske'', br. 8/14), odnosi na:\na) Poljoprivredu, šumarstvo i ribolov –područje A – osim podpodručja ''Šumarstvo i sječa drveta'',\nb) Trgovinu na veliko i na malo; popravka motornih vozila i motocikala– područje G – osim podpodručja djelatnosti ''Održavanje i popravka motornih vozila'',\nc) Djelatnosti pružanja smještaja, pripreme i posluživanja hrane; hotelijerstvo i ugostiteljstvo – područje\ng) Informacije i komunikacije – područje J osim podpodručja ''Računarsko programiranje, savjetovanje i pripadajuće djelatnosti'',\nd) Finansijske djelatnosti i djelatnosti osiguranja – područje K,\nđ) Poslovanje nekretninama – područje L,\ne) Stručne, naučne i tehničke djelatnosti –područje M – osim podpodručja ''Arhitektonske inženjerske djelatnosti; tehničko ispitivanje i analiza'',\nž) Administrativne i pomoćne uslužne djelatnosti – područje N,\nz) Javna uprava i odbrana; obavezno socijalno osiguranje – područje O,\ni) Obrazovanje – područje R,\nj) Djelatnost zdravstvene zaštite i socijalnog rada – područje Q,\nk) Umjetnost, zabavu i rekreaciju – područje R,\nl) Ostale uslužne djelatnosti – područje S,\nlj) Djelatnosti domaćinstava kao poslodavca – područje T,\nm) Djelatnosti eksteritorijalnih organizacija i organa – područje U.\nPodsticajna sredstva se ne mogu dodjeliti privrednim subjektima za aktivnosti koje se odnose na izvoz, prednost korišćenja domaće u odnosu na uvoznu robu, kupovinu vozila za teretni saobraćaj privrednim subjektima koji se bave drumskim prevozom tereta putem iznajmljivanja ili za naknadu, privrednim subjektima u sektoru uglja, kao ni privrednim subjektima koji su u\npoteškoćama.Podsticajna sredstva se ne mogu dodjeliti privrednim subjektima koji obavljaju djelatnosti bez poslovnog prostora.\nPodsticajna sredstva se ne mogu dodjeliti privrednim subjektima kojima je u toku perioda od tri\nfiskalne godine kumulativno dodjeljena državna pomoć od 200.000 EUR ili više, odnosno koji izlaze izvan okvira de minimis pomoći.\nPodsticajna sredstva se ne mogu dodjeliti privrednim subjektima koji su u prethodnih 5 godina\nnenamjenski trošili podsticajna sredstva dobijena od Opštine.\nPodsticajna sredstva se ne mogu dodjeliti privrednim subjektima koji su dobili podsticajna\nsredstva od Opštine u posljednjih godinu dana.\nPredmet dodjele podsticajnih sredstava je projekat koji privredni subjekti prijavljuju na Javni\npoziv na odgovarajućem obrascu i čija realizacija počinje nakon odobravanja podsticajnih sredstava.\nRok za podnošenje prijava projekata je 30 dana od dana objavljivanja Javnog poziva.\nRok za realizaciju projekta je do isteka perioda iz članova 14. ili 20. ovog pravilnika.\nII – KATEGORIJE PODSTICAJA\nPodsticajna sredstva se dodjeljuju u sljedećim kategorijama:\na) podsticaj za unapređenje poslovanja MSP-a;\nb) podsticaj za zapošljavanje.\nNa početku kalendarske godine Načelnik opštine utvrđuje visinu ukupnih sredstava predviđenih za podsticaj MSP-a u budžetu Opštine, a od toga se sredstva po kategorijama raspoređuju na sljedeći\na) za podsticaj za unapređenje poslovanja MSP-a do 40% ukupnih sredstava predviđenih zapodsticaj MSP-a,\nb) za podsticaj za zapošljavanje do 60% ukupnih sredstava predviđenih za podsticaj MSP-a.\nPrivredni subjekat može podnijeti prijavu samo za jednu kategoriju podsticaja.\nUkoliko se podsticajna sredstva ne utroše u okviru jedne podsticajne kategorije, mogu se utrošiti u okviru druge podsticajne kategorije.\nMaksimalno dozvoljena visina podsticajnih sredstava je ukupan iznos podsticajnih sredstava koja se mogu dodijeliti za iste opravdane troškove i izražena su u odgovarajućem iznosu.\nOpravdani troškovi su troškovi za koje je, u skladu sa uslovima utvrđenim ovim pravilnikom, dozvoljeno dodijeliti podsticajna sredstva.Isti opravdani troškovi ne mogu biti predmet dodjele podsticajnih sredstava dva puta.\nMaksimalan iznos sredstava koja se mogu dodijeliti jednom privrednom subjektu po ovom javnom pozivu je onaj iznos kojim se ne prelazi ukupan iznos od 200.000 EUR u toku perioda od tri fiskalne godine kumulativno, bilo da se pomoć dodjeljuje jednom ili više puta.\nIII – PODSTICAJ ZA UNAPREĐENjE POSLOVANjA MSP-a\nPodsticaj za unapređenje poslovanja MSP-a će se dodjeliti privrednim subjektima za opravdane troškove, a najviše do 6.000,00 KM po privrednom subjektu za mala preduzeća i do 10.000,00 KM po privrednom subjektu za srednja preduzeća.\nPodsticaj iz stava 1. ovog člana ne može se dodijeliti novoosnovanim privrednim subjektima.Novoosnovani privredni subjekat u smislu ovog pravilnika je privredni subjekat koji je upisan u registar poslovnih subjekata ne duže od jedne godine ili je nastao spajanjem ili podjelom ranijeg privrednog subjekta u tom period\nOpravdanim troškovima iz prethodnog člana smatraju se troškovi koji nastanu u vezi sa sljedećim aktivnostima:\n uvođenje novih tehnologija i alata u proces\n uvođenje novog proizvodnog programa,\n nabavka softvera za potrebe proizvodnje i\n inovacije, razvoj i istraživanje.\nPodnosilac prijave mora da ispunjava sljedeće uslove:\na) da ima poslovno sjedište na području opštine Novi Grad,\nb) da ima najmanje tri zaposlena radnika na neodređeno vrijeme,\nv) nema dospjelih, a neizmirenih poreskih obaveza i obaveza po osnovu doprinosa i neisplaćenih plata i drugih primanja, niti obaveza po osnovu indirektnih poreza,\ng) nema dospjelih, a neizmirenih dugovanja prema budžetu Opštine,\nd) da je u toku prethodne poslovne godine poslovao sa pozitivnim finansijskim\nđ) da proteklih godinu dana do dana rapisivanja Javnog poziva nije smanjivao broj radnika.\nPrijava za dodjelu podsticajnih sredstava podnosi se na propisanom obrascu, (Prilog 1) koji je\nsastavni dio ovog pravilnika, uz koji se prilaže sljedeća dokumentacija:\na) ovjerena fotokopija važećeg rješenja o registraciji od nadležnog privrednog suda (za privredna društva), odnosno rješenje o registraciji osnivanja preduzetnika koje je izdalo Odjeljenje za privredu i poljoprivredu Opštine Novi Grad (za preduzetnike),\nb) ovjerena fotokopija posljednjeg obavještenja o razvrstavanju podnosioca prijave koje je izdao nadležni statističkiorgan (za privredna društva),\nv) potvrda banke o likvidnosti po transakcijskom računu (glavni račun), sa evidencijama blokada u posljednjih 12 mjeseci,\ng) ovjerena fotokopija bilansa stanja i bilansa uspjeha po završnom računu za prethodnu godinu za privredna društva, i ovjerene fotokopije za preduzetnike za prethodnu godinu na obrascima 1004, 1005 i 1006 – Godišnja prijava za porez na dohodak,\nd) original ili ovjerena fotokopija uvjerenja o izmirenim poreskim obavezama i obavezama doprinosa izdatog od strane nadležne poreske uprave, te original ili ovjerena fotokopija uvjerenja o izmirenim obavezama izdatog od strane nadležne jedinice Uprave za indirektno oporezivanje BiH (samo za obveznike PDV-a), ne starije od 90 dana od dana raspisivanja Javnog\nđ) kopije svih mjesečnih prijava poreza po odbitku – obrazac 1002, za 12 mjeseci prije objavljivanja javnog poziva;\ne) izjava odgovornog lica privrednog subjekta, ovjerena od nadležnog organa jedinice lokalne samouprave ili notara, o visini već dodjeljenih podsticajnih sredstava de minimis pomoći u prethodne tri godine.\nObrazac prijave iz stava 1. ovog člana, kao i uputstvo za prijavljivanje (Prilog 3) mogu se dobiti u\nOdjeljenju ili preuzeti sa zvanične internet stranice Opštine.Dostavljena dokumentacija od strane podnosioca prijavese ne vraća.\nKriterijumi za bodovanje i rangiranje pristiglih prijava MSP-a iz prethodnog člana ovog pravilnika, a koji se prema veličini svrstavaju u malapreduzeća, su sljedeći:\n1) ostvareni ukupni prihod sa stanjem na dan 31. decembar prethodne kalendarske godine, i toza prihod veći od 100.000 KM dodatno jedan bod na svakih 50.000 KM, s tim da maksimalan broj bodova po ovom kriterijumu iznosi 12 bodova;\n2) broj zaposlenih radnika sa stanjem na dan 31. decembar prethodne kalendarske godine, i to za broj radnika veći od 5 dodatno 1 bod na svaka 3 radnika, s tim da maksimalan broj bodova po ovom kriterijumu iznosi 8 bodova;\n3) stanje zaposlenosti, posmatrajući broj radnika na dan 31. decembar u prethodne dvije kalendarske godine, i to:\n1. povećanje broja radnika do 3 radnika ................................................ 3 boda,\n2. povećanje broja radnika za 4 ili više radnika ................................ 6 bodova.\n4) posjedovanje priznanja Opštine Novi Grad, Privredne komore Republike Srpske ili Vanjskotrgovinske komore BiH za postignute uspjehe u poslovanju u toku prethodne dvije poslovne godine...................................................... 3 boda.\n5) projekat sadrži objektivno mjerljive indikatore rezultata predloženih\n6) očekivani rezultati predloženih aktivnosti su održivi;\n7) očekivani dugoročni rezultati će imati uticaja na lokalne ekonomske uslove i/ili kvalitet života na području opštine Novi Grad;\n8) privredni subjekat nije dobio podsticajna od sredstva od Opštine Novi Grad ili\ndrugu državnu pomoć u posljednje 3 godine.......................................... 3 boda.\nKriterijumi iz prethodnog stava ovog člana, tačke 5), 6) i 7) se vrednuju tako što im se dodjeljuje od 1 do 10 bodova.\nPrivredni subjekti ne mogu dobiti podsticajna sredstva ukoliko je njihov ukupan broj dodjeljenih\nbodova u skladu sa odredbama ovog člana manji od 15 ili ako je po bilo kojem od kriterijuma iz stava 1., tačke 5), 6) i 7) ovog člana dodjeljen broj bodova 1.\nKriterijumi za bodovanje i rangiranje pristiglih prijava MSP-a iz prethodnog člana ovog\npravilnika, a koji se prema veličini svrstavaju u srednja preduzeća, su sljedeći:\n1) ostvareni ukupni prihod sa stanjem na dan 31. decembar prethodne kalendarske godine, i to za prihod veći od 25.000.000 KM\ndodatno jedan bod na svakih 2.000.000 KM, s tim da maksimalan broj bodova po ovom kriterijumu iznosi 12 bodova;\n2) broj zaposlenih radnika sa stanjem na dan 31. decembar prethodne kalendarske godine, i to za broj radnika veći od 60 dodatno 1 bod na svakih 5 radnika, s tim da maksimalan broj bodova po ovom kriterijumu iznosi 8 bodova;\n4) posjedovanje priznanja Opštine Novi Grad, Privredne komore Republike Srpske ili Vanjskotrgovinske komore BiH za postignute uspjehe u poslovanju u toku prethodne dvije poslovne godine......................................................3 boda.\n8) privredni subjekat nije dobio podsticajna od sredstva od Opštine Novi Grad ili drugu državnu pomoć u posljednje 3 godine.......................................... 3 boda.\nPrivredni subjekti ne mogu dobiti podsticajna sredstva ukoliko je njihov ukupan broj dodjeljenih bodova u skladu sa odredbama ovog člana manji od 20 ili ako je po bilo kojem od kriterijuma iz stave 1., tačke 5), 6) i 7) ovog člana dodjeljen broj bodova 1.\nProjekat koji se odnosi na podsticaj za unapređenje poslovanja MSP-a mora biti realizovan u roku od 6 mjeseci od dana isplate podsticajnih sredstava.\nU periodu iz prethodnog stava ovog člana korisnik ne smije smanjivati broj radnika u odnosu na broj koji je imao u trenutku raspisivanja javnog poziva za podsticajna sredstva.\nIV – PODSTICAJ ZA ZAPOŠLjAVANjE\nPodsticaj za zapošljavanje može da se dodijeli u obliku subvencija za zarade novozaposlenim licima.Najveći dozvoljeni iznos podsticaja po jednom zaposlenom licu je 2.000,00 KM.\nNajveći dozvoljeni iznos podsticaja po jednom\nprivrednom subjektu za mala preduzeća je do 8.000,00 KM, odnosno najviše do 14.000,00 KM za srednja preduzeća.\nPodsticaj za zapošljavanje će se odobriti privrednim subjektima, koji ne pripadaju kategoriji novoosnovanih privrednih subjekata, za povećanje broja radnika u periodu nakon potpisivanja ugovora o podsticaju, u skladu sa odredbama ovog pravilnika.\nNovoosnovani privredni subjekat u smislu ovog pravilnika je privredni subjekat koji je upisan u\nregistar poslovnih subjekata ne duže od jedne godine ili je nastao spajanjem ili podjelom ranijeg privrednog subjekta u tom periodu.\nPodsticaj se može odobriti za broj novozaposlenih radnika za koji će biti izvršeno povećanje iz stava 1. ovog člana.Novozaposleni radnici iz stava 1. ovog člana prije zapošljavanja moraju biti lica koja su se vodila na evidenciji nezaposlenih kod Zavoda za zapošljavanje Republike Srpske, Biro Novi Grad, najmanje tri mjeseca prije objavljivanja javnog poziva.\nKod odobravanja podsticaja za zapošljavanje prednost će se dati privrednim subjektima koji će zaposliti lica koja se teže ili izrazito teško zapošljavaju, lica sa invaliditetom, mlade i žene.\nRadnik koji se teže zapošljava u smislu ovog pravilnika je lice koje ispunjava jedan od sljedećih uslova:\na) nije bilo u radnom odnosu šest mjeseci prije zapošljavanja,\nb) nije steklo srednju stručnu spremu ili stručne kvalifikacije,\nv) starije je od 50 godina u trenutku zapošljavanja,\ng) živi kao samohrano lice sa jednim ili više izdržavanih lica,\nd) demobilisani je borac VRS ili ratni vojni invalid;\nđ) radi u sektoru ili struci u Republici\nSrpskoj (u daljem tekstu: Republika) u kojoj je neravnoteža između polova najmanje 25% veća od prosječne neravnoteže između polova u svim privrednim sektorima u Republici, a pripada tom nedovoljno zastupljenom polu i\ne) pripada nacionalnoj manjini u Republici kojoj je potreban razvoj njenog lingvističkog profila, stručno usavršavanje ili radno iskustvo da bi se povećali izgledi za stalno\nzaposlenje.Radnik koji se izrazito teško zapošljava u smislu ovog pravilnika je lice koje nije zasnovalo radni odnos 24 mjeseca ili duže prije zapošljavanja.Radnik sa invaliditetom u smislu ovog pravilnika je lice koje ispunjava jedan od sljedećih uslova:\na) kome je priznat invaliditet u skladu sa propisima kojima se uređuje ova oblast i\nb) lice sa posebnim potrebama.Mladima u smislu ovog pravilnika se smatraju lica do navršenih 35 godina života.\nOpravdani troškovi su troškovi zarada u periodu od trenutka zapošljavanja do isteka perioda iz člana 20. stav 2. ovog pravilnika, za sva novozaposlena lica.\nTroškovi zarada su ukupan iznos koje je privredni subjekat stvarno platio u vezi sa zapošljavanjem, a koji se odnose na obavezne doprinose na zarade novozaposlenih lica za koje se odobrava podsticaj. Broj zaposlenih u smislu ovog pravilnika je broj godišnjih jedinica rada, kojeg čine radni sati lica zaposlenih na puno radno vrijeme u toku jedne godine.\nb) da ima najmanje dva zaposlena radnika na neodređeno vrijeme,\nv) da u periodu od 3 mjeseca do trenutka zapošljavanja radnika za koje se traže podsticajna sredstva nije smanjivao broj radnika,\ng) nema dospjelih, a neizmirenih poreskih obaveza i obaveza po osnovu doprinosa I neisplaćenih plata i drugih primanja, niti obaveza po osnovu indirektnih poreza i\nd) nema dospjelih, a neizmirenih dugovanja prema budžetu Opštine,\nđ) da je u toku prethodne poslovne godine poslovao sa pozitivnim finansijskim rezultatom.\nPrivredni subjekat, kojem su odobrena podsticajna sredstva za novo zapošljavanje, u obavezi je da zaposli predviđeni broj radnika u roku od 60 dana od dana isplate podsticajnih sredstava.\nPrivredni subjekat je u obavezi da novozaposlenog radnika zadrži u radnom odnosu\nnajmanje jednu godinu od dana prijema tog radnika i u tom periodu ne smije smanjivati broj zaposlenih radnika u odnosu na broj zaposlenih radnika koje je imao u trenutku podnošenja prijave, uvećan za broj novozaposlenih radnika.\nU slučaju da radnik svojim radnim sposobnostima ne zadovoljava potrebe poslodavca, isti\nmože dati otkaz radniku u skladu sa Zakonom o radu a na njegovo mjesto je obavezan u roku od 30 dana od dana otpuštanja tog radnika zaposliti drugog radnika pod istim uslovima.\nPrijava za dodjelu podsticajnih sredstava podnosi se na propisanom obrascu, (Prilog 2) koji je sastavni dio ovog pravilnika, uz koji se prilaže sljedeća dokumentacija:\nd) original ili ovjerena fotokopija uvjerenja o izmirenim poreskim obavezama i obavezama doprinosa kojeg je izdalanadležna poreska uprava, te original ili ovjerenu fotokopiju uvjerenja o izmirenim obavezama kojeg je izdala nadležna jedinicaUprave za indirektno oporezivanje BiH (samo za obveznike PDV-a), ne starije od 90 dana od dana raspisivanja Javnog poziva,\nđ) kopije svih mjesečnih prijava poreza po odbitku – obrazac 1002, za tri mjeseca prijeobjavljivanja javnog poziva;\ne) potvrda Zavoda za zapošljavanje RS, Biro Novi Grad, da su se novozaposlena lica, za koja setraže podsticajna sredstva, vodila u evidenciji nezaposlenih kod ove ustanove i\nž) izjava odgovornog lica privrednog subjekta, ovjerena od nadležnog organa jedinice lokalne samouprave ili notara, o visini već dodjeljenih podsticajnih sredstava de minimis pomoći u prethodne tri godine.Obrazac prijave iz stava 1. ovog člana, kao i uputstvo za prijavljivanje (Prilog 3) mogu se dobiti u Odjeljenju ili preuzeti sa zvanične internet stranice Opštine.Dostavljena dokumentacija od strane podnosioca prijave se ne vraća.\n1) ostvareni ukupni prihod sa stanjem na dan 31. decembar prethodne kalendarske godine, i to za prihod veći od 100.000 KM dodatno jedan bod na svakih 50.000 KM, s tim da maksimalan broj bodova po ovom kriterijumu iznosi 12 bodova;\n1. zadržavanje broja zaposlenih radnika .............................................. 1 bod,\n2. povećanje broja radnika do 3 radnika ................................................ 3 boda,\n3. povećanje broja radnika za 4 ili više radnika ................................ 6 bodova.\n4) planirano novo zapošljavanje određenih kategorija nezaposlenih lica, i to:\n1. zapošljavanje lica koja se teže zapošljavaju, 1 bod po jednom zaposlenom licu,\n2. zapošljavanje lica koja se izuzetno teško zapošljavaju, 2 boda po jednom zaposlenom licu,\n3. zapošljavanje lica sa invaliditetom, 3 boda po jednom zaposlenom licu,\n4. zapošljavanje žena, 2 boda po jednom zaposlenom licu,\n5. zapošljavanje mladih lica, 2 boda po jednom zaposlenom licu.\n5) posjedovanje priznanja Opštine Novi Grad, Privredne komore Republike Srpske ili\nVanjskotrgovinske komore BiH za postignute uspjehe u poslovanju u toku\nprethodne dvije poslovne godine......................................................3 boda.\n6) projekat sadrži objektivno mjerljive indikatore rezultata realizovanih aktivnosti;\n7) postignuti rezultati realizovanih aktivnosti su održivi;\n8) postignuti dugoročni rezultati će imati uticaja na lokalne ekonomske uslove i/ili kvalitet života na području opštine Novi Grad;\n9) privredni subjekat nije dobio podsticajna od sredstva od Opštine Novi Grad ili drugu državnu pomoć u posljednje 3 godine.......................................... 3 boda.\nKriterijumi iz prethodnog stava ovog člana, tačke 6), 7) i 8) se vrednuju tako što im se dodjeljuje od 1 do 10 bodova.\nU kriterijumu pod tačkom 4), stava 1. ovog člana vrednovanje je moguće samo po jednom navedenom osnovu.Privredni subjekti ne mogu dobiti podsticajna sredstva ukoliko je njihov ukupan broj dodjeljenih bodova u skladu sa odredbama ovog člana manji od 20 ili\nako je po bilo kojem od kriterijuma iz stava 1., tačke 6), 7) i 8) ovog člana dodjeljen broj bodova 1.\nKriterijumi za bodovanje i rangiranje pristiglih prijava MSP-a iz prethodnog člana ovog pravilnika, a koji se prema veličini svrstavaju u srednja preduzeća, su sljedeći:\n1) ostvareni ukupni prihod sa stanjem na dan 31. decembar prethodne kalendarske godine, i to za prihod veći od 25.000.000 KM dodatno jedan bod na svakih 2.000.000 KM, s tim da maksimalan broj bodova po ovom kriterijumu iznosi 12 bodova;\n3) stanje zaposlenosti, posmatrajući broj radnika na dan 31. decembar u prethodne dvije kalendarske godine, i to:1. zadržavanje broja zaposlenih radnika .................................... 1 bod,\n2. povećanje broja radnika do 3 radnika ................................... 3 boda,\n3. povećanje broja radnika za 4 ili više radnika ..................... 6 bodova.\n5) posjedovanje priznanja Opštine Novi Grad,\nPrivredne komore Republike Srpske ili Vanjskotrgovinske komore BiH za postignute uspjehe u poslovanju u toku prethodne dvije poslovne godine......................................................3 boda.\nKriterijumi iz prethodnog stava ovog člana,\ntačke 6), 7) i 8) se vrednuju tako što im se dodjeljuje od 1\nU kriterijumu pod tačkom 4), stava 1. ovog člana vrednovanje je moguće samo po jednom navedenom osnovu.Privredni subjekti ne mogu dobiti podsticajna sredstva ukoliko je njihov ukupan broj dodjeljenih bodova u skladu sa odredbama ovog člana manji od 25 ili ako je po bilo kojem od kriterijuma iz stava 1., tačke 6), 7) i 8) ovog člana dodijeljen broj bodova 1.\nV – POSTUPAK DODJELE PODSTICAJNIH SREDSTAVA\nPodsticajna sredstva se dodjeljuju isključivo za finansiranje namjena utvrđenih ovim pravilnikom i\nprema kriterijima utvrđenim u skladu sa odredbama ovog pravilnika.\nNačelnik opštine raspisuje Javni poziv, na prijedlog Odjeljenja za privredu i poljoprivredu Opštinske uprave opštine Novi Grad, koji se objavljuje u sredstvima javnog informisanja, na oglasnoj tabli Opštine i na zvaničnoj internet stranici Opštine Novi Grad, koji ostaje otvoren 30 dana.\nPrijava za dodjelu podsticajnih sredstava se u roku utvrđenom u Javnom pozivu, sa kompletnom dokumentacijom, dostavlja poštom ili lično na info pult Opštine u zatvorenoj koverti, na adresu: Opština Novi Grad, Prijava za podsticajna sredstva za MSP, Komisija za realizaciju podsticaja za MSP, Petra Kočića 2, Novi Grad.\nIspunjenost opštih uslova i ocjenjivanje predmetne prijave, u svakom pojedinačnom slučaju utvrđuje i vrši Komisija za realizaciju podsticaja za MSP (u daljem tekstu: Komisija).Komisiju imenuje Načelnik opštine, na prijedlog Odjeljenja.Komisija ima predsjednika i dva člana, i to: jedan član iz Odjeljenja za privredu i poljoprivredu, jedan član iz Odsjeka za upravljanje razvojem i jedan član iz Odjeljenja za budžet i finansije. Komisija je ovlašćena da u skladu sa utvrđenim uslovima i kriterijumima ovog pravilnika razmotri i vrednuje prijavu predmetnog projekta privrednog subjekta i sačini prijedlog rang liste privrednih subjekata za dodjelu podsticajnih sredstava.\nKomisija može izvršiti uvid u poslovanje privrednog subjekta i zatražiti od privrednog subjekta dodatna obrazloženja dostavljene dokumentacije po Javnom pozivu.\nNakon dostavljanja dodatnih pojašnjenja privrednog subjekta iz stava 1. ovog člana, Komisija u zapisniku konstatuje da se prijava odbacuje u slučaju da:\na) utvrdi neispravnost i nekompletnost prijave,\nb) privredni subjekat podnese dokumentaciju mimo utvrđenih formi i rokova i\nv) dostavljena predmetna prijava projekta nije u skladu sa odredbama članova 8. i 10. ili članova 16. i 19. ovog pravilnika.\nVI – VOĐENjE POSTUPKA VREDNOVANjA I UTVRĐIVANjE PRIJEDLOGA RANG LISTE\nU postupku vrednovanja uzimaju se u obzir prijave koje su u skladu sa objavljenim Javnim pozivom, sa kompletnom dokumentacijom i koje su dostavljene u propisanom roku.Osnova za utvrđivanje iznosa podsticajnih sredstava koja će se odobriti pojedinačnom privrednom subjektu je dostavljeni projekat iz člana 5, odnosno obrazac projektne prijave iz člana 11. ili 21. Ovog pravilnika.\nIzbor korisnika podsticajnih sredstava se vrši od najbolje ocijenjenih projekata ka lošije ocijenjenim, sve do iznosa raspoloživih sredstava u skladu sa odredbama ovog pravilnika.U slučaju da određeni broj projekata bude ocjenjen istom ocjenom, a raspoloživa sredstva nisu dovoljna za sufinansiranje svih takvih projekata, prednost će biti data podnosiocima prijava koji su svojim projektima predvidjeli otvaranje većeg broja radnih mjesta.\nU slučaju da ni kriterijum iz prethodnog stava ovog člana ne bude dovoljan, prednost će biti data podnosiocima prijava koji, u okviru svoje djelatnosti, imaju veći stepen prerade, odnosno finalizacije proizvoda.\nZa svaki privredni subjekt Komisija sačinjava i potpisuje zapisnik koji sadrži: datum i mjesto otvaranja prijave, naziv privrednog subjekta podnosioca prijave, konstataciju u vezi sa kompletnošću, ispravnošću i ispunjavanjem zahtjeva iz javnog poziva, kvalitet projekta, te prijedlog iznosa podsticajnih sredstava. Komisija je obavezna da u postupku vrednovanja, primjenjujući princip objektivnosti, izvrši bodovanje i rangiranje prijavljenih privrednih subjekata na osnovu kriterijuma iz čl. 12, 13, 22. ili 23. ovog pravilnika.Komisija sačinjava Informaciju o sprovođenju konkursa sa prijedlogom rang liste, koju upućuje Načelniku opštine.\nNačelnik opštine donosi Odluku o odobravanju podsticajnih sredstava (u daljem tekstu: Odluka) u kojoj su poimenično pobrojani svi korisnici i iznos sredstava koji im se odobrava. Spisak odobrenih korisnika podsticajnih sredstava se objavljuje na oglasnoj tabli Opštine\n(prizemlje zgrade Opštine) i zvaničnoj internet stranici Opštine.\nNačelnik opštine pismeno obavještava privredni subjekat o rezultatima Javnog poziva.Podnosilac prijave, ukoliko nije zadovoljan rezultatima iz Odluke iz stava 1. ovog člana, ima pravo prigovora koji podnosi Načelniku opštine, u roku od 7 dana od dana prijema obavještenja o rezultatima Javnog poziva, radi provjere činjenica, sa obrazloženjem i pismenim dokazima o svojim navodima. Rješenje po prigovoru na Odluku donosi Načelnik opštine, u roku od 8 dana, od dana isteka roka za podnošenje prigovora i ono je konačno.\nVII – KORIŠĆENjE PODSTICAJNIH SREDSTAVA\nPodnosilac zahtjeva, kome je odobrena isplata podsticajnih sredstava (u daljem tekstu: korisnik podsticajnih sredstava), potpisuje Ugovor sa Opštinom o dodjeli podsticajnih sredstava (u daljem tekstu: Ugovor), kojim se regulišu međusobna prava i obaveze.\nU Ugovoru iz stava 1. ovog člana korisnik podsticajnih sredstava se, pored ostalog, obavezuje na namjensko korišćenje odobrenih sredstava i na dostavljanje Izvještaja o utrošenim sredstvima saneophodnom dokumentacijom, na propisanom obrascu -Prilog 4, koji je sastavnidio ovog pravilnika, u roku od 15 dana od završetka projekta.Korisnici podsticajnih sredstava za novo zapošljavanje dužni su dostaviti kopije mjesečnih prijava poreza po odbitku – obrazac 1002 u roku od 15 dana po isteku tromjesečja, za period iz člana 20. ovog pravilnika.\nKorisnik podsticajnih sredstava, sa kojim se potpisuje Ugovor, obavezan je da izda trasiranu i potpisanu mjenicu u korist Opštine Novi Grad, u visini odobrenih podsticajnih sredstava, koja će biti aktivirana bez protesta ukoliko izdavalac mjenice –korisnik podsticajnih sredstava ne bude ispunjavao obaveze iz Ugovora o podsticaju.Isplata odobrenih podsticajnih sredstva se vrši tako da se po potpisivanju Ugovora, u roku od 15 dana izvrši prenos odobrenih sredstava sa računa budžeta Opštine na žiro-račun privrednog subjekta.\nNadzor nad realizacijom i namjenskim korišćenjem podsticajnih sredstava vrši Odjeljenje.Odjeljenje ima pravo da od korisnika podsticajnih sredstava zatraži i dodatnu dokumentaciju kojom se dokazuje realizacija i namjensko korišćenje sredstava. Dokumentacija iz stava 2. ovog člana sastoji se od fotokopija računa, bankovnih izvoda kao dokaza o izvršenom plaćanju, kopije ličnih dokumenata, obrazaca određenih institucija, tehničkih specifikacija, fotografija nabavljene opreme i mašina, kao i drugih mjerodavnih dokumenata.\nU slučaju nenamjenskog trošenja podsticajnih sredstava, korisnik sredstava dužan je da vrati dodjeljena sredstva u cjelokupnom iznosu, uvećana za zakonsku zateznu kamatu obračunatu od datuma kada su sredstva isplaćena, a u roku od 30 dana od dana prijema poziva Opštine Novi Grad za vraćanje sredstava. Ako korisnik podsticajnih sredstava ne vrati sredstva u roku iz stava 1. ovog člana, vrši se prinudna naplata dodjeljenog iznosa putem instrumenta obezbjeđenja iz člana 32. stav 4. ovog pravilnika, a u skladu sa Zakonom o mjenici i Ugovorom.Korisnik podsticajnih sredstava, kod koga se utvrdi nenamjensko trošenje podsticajnih sredstava, ne može da ostvaripravo na podsticajna sredstva Opštine Novi Grad u narednih 5 godina. U slučaju da privredni subjekat utvrdi da nije u mogućnosti namjenski utrošiti podsticajna sredstva, dužan je da o tome obavijesti Odjeljenje, uz navođenje razloga i dokaza i izvrši povrat ukupno dodijeljenih sredstava na račun budžeta Opštine.\nOdjeljenje obavještava javnost o dodjeli podsticajnih sredstava posredstvom zvanične internet\nstranice Opštine, odnosno putem redovnih Izvješataja o radu Odjeljenja za privredu i poljoprivredu Opštinske uprave opštine, a može i posredstvom sredstava javnog informisanja.\nZa sve što nije regulisano ovim pravilnikom primjenjivaće se odredbe Zakona o razvoju malih i srednjih preduzeća (,,Službeni glasnik Republike Srpske“, br. 50/13 i 84/19), Zakona o sistemu državne pomoći u BiH (,,Službeni glasnik BiH“, broj 10/12) i drugih zakonskih i podzakonskih akata koji uređuju ovu oblast.\nStupanjem na snagu ovog pravilnika prestaje da važi Pravilnik o uslovima i načinu ostvarivanja novčanih podsticaja za podršku sektoru malih i srednjih preduzeća („Službeni glasnik Opštine Novi Grad“, broj 9/19).\nOvaj pravilnik stupa na snagu osmog dana od dana objavljivanja u „Službenom glasniku Opštine Novi Grad“.\nMiroslav Drljača, s.r.


POČETNA LOKALNE VESTI // POŽAREVAC Ministarka privrede Anđelka Atanasković posetila Grad Požarevac\nMinistarka privrede u Vladi Republike Srbije Anđelka Atanasković posetila je Grad Požarevac.\nOvom prilikom ministarka Atanasković održala je sastanak sa gradonačelnikom Grada Požarevca Sašom Pavlovićem.\nGradonačelnik Pavlović je konstatovao da je lokalna samouprava imala odličnu saradnju sa ministarstvom privrede pogotovo kada je u pitanju rekonstrukcija Gradskog zdanja koje su finansirali zajedno grad i ministarstvo privrede. On je najavio da će ubuduće biti još bolja saradnja pogotovo kada je u pitanju realizacija projekta Slobodne zone, gde se poboljšavaju uslovi za dovođenje investitora u naš grad. Pored toga u Severnoj industrijskoj zoni, su privrednici koji su mahom iz Požarevca kupili parcele od grada i tu će proširiti svoju proizvodnju. Jedna od tih firmi je i “Milami”, koja se bavi proizvodnjom dečije obuće. “Milami” je kupio 60 ari zemljišta za skoro 10 miliona dinara i u planu im je da tu prošire svoju proizvodnju.\nMinistarka Atanasković i gradonačelnik Pavlović su posetili ovu kompaniju gde ih je dočekao vlasnik Bojan Mišić. Ovom prilikom ministarka Anđelka Atanasković je izjavila da je ovo ministarstvo imalo odličnu saradnju sa Požarevcom i da će tako nastaviti ubuduće u cilju daljeg razvoja privrede na teritoriji Grada Požarevca.\nVlasnik firme “Milami” Bojan Mišić se zahvalio na poseti istakavši da je gospođa Atanasković prvi ministar koji je posetio ovu kompaniju. On je još istakao da “Milami” koristi podsticaje za kupovinu proizvodnih mašina od ministarstva privrede.\nPRETHODNI ČLANAKPovećana gužva, LPA u Požarevcu radi i u subotu\nSLEDEĆI ČLANAKDeo Požarevca biće preko 30 sati bez vode


Otišao da polaže vozački ispit umjesto majke!\nBrazilac Heitor Schiave, 43, iz grada Porto Velho, priveden jer je obučen kao njegova majka koja ima 60 godina, pokušao da polaže vozački ispit!\nTako je 43-godišnji sin, obukao žensku garderobu i otišao na polaganje vozačkog ispita, predstavljajući kao njegova majka, odnosno otišao je da polaže vozački ispit umjesto nje!\nHeitor je smatrao da će ispit konačno položiti iz četvrtog puta. Na lice je nanijeo kompletnu šminku, nokte je nalakirao crvenim lakom, obukao bluzu cvjetnog dezena i dugu suknju, a kosu isfenirao, napravivši opuštenu žensku frizuru. Mislio je na svaki detalj.\nTokom polaganja, umalo nije uspješno prevario članove komisije. Ipak, tokom ispita, zatražili su mu ličnu kartu, pošto im je „nešto bilo sumnjivo“.\nKako su članovi komisije rekli, najviše im je „bio čudan dubok glas i velike šake za jednu ženu“.\n“U početku ništa nije bilo neobično, imali smo dosta kandidata pa nismo primjećivali ništa čudno. Međutim, kada sam sjela u auto pored kandidata, brzo sam shvatila da je u pitanju muškarac koji je obučen kao žena.\nDavao je sve od sebe da djeluje što prirodnije i ženstveno. Šminka mu je bila posebno dobra”, rekla je Alina Mendonca, članica komisije iz Odeljenja za državni saobraćaj u Rondoniji.\nZato je Mendonca odlučila da provjeri identitet „kandidatkinje“. Kada je utvrdila da je riječ o lažnom predstavljanju, pozvala je policiju.\n“Trudimo se da na vozačkim ispitima kriterijumi budu visoki. Oni koji misle da mogu zaobići pravila igre, treba da o tome razmisle ponovo”, naveli su inspektori.\nUprkos tome što je “dobri sin” priveden, njegovi napori su na društvenim mrežama okarakterisani kao plemenit gest, i korak načinjen iz ljubavi, uz komentare onih koji su naveli da bi “isto učinili za svoju majku”.\nDrugi su, međutim, osudili njegove postupke, navodeći rizike koje bi na putu predstavljao vozač koji je tri puta pao na ispitu.


Privrednici sve manje reinvestiraju zbog nepovoljnog poslovnog okruženja - Kako rasteretiti realni sektor u BiH - SwissBiH intern. consulting\nPrivrednici sve manje reinvestiraju zbog nepovoljnog poslovnog okruženja – Kako rasteretiti realni sektor u BiH\nMladi, obrazovani ljudi iz regiona i BiH su najveći potencijal ne samo za nas, nego i za zapadne zemlje. To su shvatili i Nijemci i Austrijanci i samo je pitanje koliko smo toga svjesni mi, i koliko ćemo se brzo uskočiti u pravi voz. Put kojim smo išli proteklih 25 godina je pogrešan, jer kojim god aršinima to mjerili, imamo najniži BDP po stanovniku u Evropi, rekao je predsjednik Vijeća stranih investitora u BiH i direktor Fabrike cementa Kakanj Branimir Muidža na panel diskusiji “Kako poboljšati poslovno okruženje – dijalog donosioca odluka i privrednika” u okviru Poslovnog foruma menadžera 2019 održanog 19. i 20. marta u Bijeljini.\nKaže da je na sličnim konferencijama prije 15-ak godina tema bila kako sustići Njemačku, Austriju, Italiju, Francusku. Prije 7 do 8 godina pričali se kako sustići Češku, Poljsku, Slovačku, Irsku, a “sada gledamo kako da stignemo zemlje kojima je Albanija zapad”.\nKako je Muidža pojasnio, Vijeće stranih investitora koje izdaje Bijelu knjigu razmišljalo je da li da priprema novo izdanje, jer oko 90% preporuka iz prethodnog izdanja nije usvojeno.\n– Svi jako dobro znamo napraviti dijagnozu u BiH, a Bijela knjiga je dokument koji daje preporuke, odnosno odgovore šta i kako treba napraviti u ekonomiji BiH. Siguran sam da bi se primjenom ovih preporuka BDP povećao bar za 2 do 3%. Međutim, pitanje je koliko ljudi u državnim institucijama zna pročitati šta tamo piše. Zbog toga smo htjeli da napravimo konkretniju verziju, odnosno u formi prijedloga zakona koji bi se samo kopirali. Kada bi se bar većina tih preporuka realizovala siguran sam da bismo imali mnogo bolje efekte po privredu.\nJedan od ključnih problema koji je naveden u Bijeloj knjizi je politička nestabilnost, nadovezao se ekonomista i savjetnik u Vladi RS Dalibor Tomaš. Kako kaže, za deset godina koliko je na ovoj poziciji, shvatio je da je politika u svakoj pori života u BiH, što je ključni i najveći problem.\n– Preporuke koje nam dolaze od međunarodnih finansijskih institucija zasnovane su isključivo na ekonomskim principima. Međutim zbog samog uređenja u BiH često ne biramo najbolje ekonomsko rješenje, već biramo drugo koje je za nas najbolje u postojećim političkim, ustavnim i drugim ograničenjima koje imamo.\nTomaš dodaje da je u akcionom planu iz Reformske agende koja je usvojena u julu 2015. bilo 27 mjera koje su se odnosile na poslovno okruženje.\n– Od tih 27 mjera, do sada smo uspješno realizovali 26, ostala je još reforma inspekcija. A kada pogledamo ekspoze premijera Viškovića vidjećemo da je prvi cilj povećanje produktivnosti i konkurentnosti privrede, s ciljem povećanja plata, što će se realizovati.\nEkonomista i savjetnik u Vladi FBiH Goran Miraščić kaže da federalna Vlada još nije ispunila strateško opredeljenje u okviru Reformske agende.\n– Nismo snizili poreska opterećenje radnika. Nadam se da će to biti dio nekih budućih reformi kako bi se olakšalo poslovanje našim privrednicima. Imamo poprilično skupu radnu snagu. Svi znamo da u cijeni koštanja proizvoda i usluga otprilike oko 70% je trošak rada. Ukoliko bismo značajnije rasteretili poslodavce tog troška, vodeći računa o stabilnosti vanbudžetskih fondova u Federaciji, vjerujem da bismo značajno podigli stepen konkurentnosti privrede koja, uprkos svemu ovome, ne posluje nimalo loše. Prije nekoliko dana smo dobili podatke za poslovanja preduzeća u FBiH u 2018. godini koja su ostvarila profit od oko 3 mlrd KM , što je otprilike oko 14,5% BDP u FBiH i to je poprilično dobar rezultat.\nOno što izdvaja kao jedan od problema naših privrednika je da se ne reinvestira dovoljno, što može da se vidi iz prihoda od poreza na dobit. Smatra da je glavni razlog za to što poslovno okruženje nije onakvo kakvo bi trebalo biti.\nPredsjednik Skupštine Kantona Sarajevo Elmedin Konaković kaže da je taj kanton bio najskuplja baza u oblasti administrativnih i sudskih taksi, te da su uz pomoć Svjetske banke i IFC-a doprinjeli da bude najjeftiniji.\n– Po tom osnovu smo izgubili prihode u budžetu u toj godini za oko 2 mil KM, a dobili 8 mil KM po osnovu porasta broja novootvorenih firmi i novouposlenih. To je ono što ljudi na čelnim pozicijama kod nas ne razumiju da će rasterećenjem realnog sektora doći do rasta ovog sektora, a samim tim i do porasta zaposlenosti, rasta njihovih primanja, te porasta krajnje potrošnje. To je jednostavan zadatak za nas političare koji ipak živimo od izbora do izbora. Sada imamo formiranje aktuelne vlasti kao temu i nismo nikoga čuli da je pomenuo ijedan ekonomski plan i paremetar na državnom nivou. To je naš paradoks – smatra Konaković.\nInspektori kao partneri privredi\nPotrebno je da se radi na tome da inspekcijske službe budu partneri privredi, odnosno privrednicima, da ukazuju na probleme i da zajedno sa privrednicima prevazilaze te probleme. Ne bi trebalo da je dominantna želja inspektora da dođe u kontrolu i kazni privrednika ili bilo koga za nešto što je uradio, a u većini slučajeva nije ni znao da to ne smije da radi. U tom segmentu potrebno je da se gradi odnos i dijalog između privrede i zakonodavstva, smatra Srđan Praštalo iz Vela Consultinga.\n– Iz aspekta okvira zakonodastva, u RS imamo zaista korektan okvir i smatram da se u poslednje vrijeme Vlada na zakonodavnom nivou zaista trudi da napravi okvir koji bi olakšao poslovanje privrede i tako treba nastaviti i dodatnu energiju uložiti. Potrebno je raditi i na edukaciji državnih službenika koji dolaze u direktan kontakt sa privrednicvima. Ne treba se predavati – preduzetništvo u BiH je jedan veliki izazov i ne treba živjeti u iluziji da je kod nas puno teže nego u bilo kojoj drugoj državi regiona ili svijeta – dodaje Praštalo.\nVlada RS je poslodavcima ponudila i niz alternativnih mjera, među kojima su rješenje porodiljskog bolovanja i registar parafiskalnih nameta.\n– Za otprilike mjesec dana planiramo da izađemo sa prijedlogom svih tih umanjenja. Imali smo radnu verziju koju je premijer Višković vratio na doradu. Pokušaćemo zajedno sa USAID-om koji nam je partner na ovome da značajno rasteretimo privredne subjekte kroz registar parafiskalnih nameta. Dio oko porodiljskog bolovanja smo preuzeli na sebe i ostalo nam je još obećanje da ćemo svake godine korigovati stopu doprinosa za iznos povećanja prihoda u prethodnoj godini. To nam je obaveza po memorandumu koji smo još u decembru 2017. potpisali sa poslovnom zajednicom – rekao je Dalibor Tomaš, savjetnik u Vladi RS.\nSvi učesnici panela istakli su da je problem poslovanja u BiH i velika razlika između javnog i realnog sektora.\n– U realnom sektoru ljudi su plaćeni po učinku. Kada bi i u javnom sektoru bili plaćeni po istom kriteriju bili bi puno efikasniji. Međutim, efikasnost je riječ koja je kod nas zalutala u riječnik, a imamo problem i sa rječju inovacija. U BiH se za inovacije iz budžeta izdvaja oko 20 mil EUR, što je otprilike cifra koja se u našoj grupaciji potroši dnevno – ističe predsjednik Vijeća stranih investitora u BiH i direktor Fabrike cementa Kakanj Branimir Muidža.\nKonaković smatra da se smanjenjem potrošnje u javnoj upravi, te sa ozbiljnom borbom sa crnim tržištem, bez problema može rasteretiti realni sektor.\n– Mjera koju ima RS da za koliko se prihodi povećaju u tekućoj godini za toliko će se u narednoj godini rasteretiti preduzetnicima nameti, je odlična. To je alat koji država ima u svojim rukama, jednostavno je i mi to možemo uraditi na dvije sjednice Parlamenta FBiH.\nMuidža je istakao da bi on kao privrednik zamijenio tonu obećanja za gram akcije, i kako je naglasio, neka prvi korak bude obaveza vlasti da usvoje preporuke iz Bijele knjige.\n– Nisam političar i ne bih pričao o mapama puteva. Onaj put koji mene zanima je Koridor 5 C. Ja sam 20 godina u BiH i toliko se radi ovaj autoput. U međuvremenu je nekoliko država nestalo, a prije 20 godina se rodio Kilijan Mbape koji je prošle godine osvojio Svjetsko prvenstvo u fudbalu i njegov transfer je bio vrijedan 250 mil EUR, koliko je u BiH u toj godini bilo direktno strano ulaganje. Dakle, jedan fudbaler jednako direktna strana ulaganja u BiH. To govori gdje smo. Trebamo se osvijestiti, okrenuti privredi i slušati privrednike.\nSrđan Praštalo iz Vela Consultinga ističe da se stalno priča o restrukturiranju javnog sektora i javnih preduzeća i, kako kaže, sve to ide jako teško – mnogo se priča, ništa se ne radi.\n– Moramo biti svjesni da ko je restrukturirao jedno preduzeće sa 100 zaposlenih taj zna kako je to “krvav” posao, na koliko se problema nailazi, sa kakvim situacijama se morate uhvatiti u koštac. Mislim da ćemo krenuti u restrukturiranje javnih preduzeća onog momenta kada na vlast dođe neko ko je na konto restrukturiranja spreman da izgubi sljedeće izbore. Restrukturiranje javnog sektora je neophodno i dosada nisam vidio neke značajnije aktivnosti i napore u pravcu rješavanja tog problema. Ne možete dovesti profesionalca da vam restrukturira preduzeće kao što je npr. Elektroprivreda i da mu date platu od 2.000 ili 3.000 KM i očekivati neke dobre rezultate. To je vrlo složen i kompleksan posao za koji moramo biti spremni da izdvojimo i vrijeme i resurse.\nSavjetnik u Vladi FBiH Goran Mirašić je na kraju panela zaključio da smo mi jedinstven ekonomski prostor, te je apelovao na što skorije formiranje Vijeća ministara, Vlade FBiH, te kantonalnih vlada da bi se što prije mogli rješavati ekonomski problemi.\nIzvor: ekapija.ba / Slobodan Šubara


Dodaci prehrani : Crvena riža s češnjakom (Natrol® Red ...\nCrvena riža s češnjakom (Natrol® Red Yeast Rice with Garlic)\nNatrol® Red Yeast Rice with Garlic je proizvod koji sadrži fermentirani ekstrakt crvene riže i ekstrakt češnjaka. Ekstrakt crvene riže sadrži Monakolin-K, kemijski identičan odobrenom lijeku za snižavanje kolesterola poznatom pod imenom Lovastatin.\nStatini, lijekovi za snižavanje kolesterola, izazivaju brojne negativne popratne pojave, tako da je uzimanje Lovastatina moguće jedino uz liječnički recept. Svejedno, EFSA (European Food Safety Authority) pa tako i propisi koji vrijede u RH nakon ulaska u EU, zahtijeva da se uz odobrenu zdravstvenu tvrdnju " Monakolin K iz crvene riže doprinosi održavanju normalne razine kolesterola u krvi" stoji i napomena da se za korištenje tvrdnje potrošaču treba dati informaciju kako se blagotvorni učinak postiže dnevnim unosom 10 mg monakolina K iz pripravaka fermentirane crvene riže.\nOvako velike količine Monakolina K, koje odgovaraju dnevnim dozama Lovastatina, na američkom tržištu nisu dozvoljene jer direkno zadiru u domenu lijekova na recept pa će osobe koje takve proizvode uzimaju bez recepta i liječničke kontrole trpiti i sve negativne pojave vezane uz uzimanje statina te se potrošačima preporuča uzimanje količina navedenih od proizvođača.\nNatrol® Crvena riža s češnjakom predstavlja formulu koja provjereno daje dobre rezultate u održanju kolesterola u normalnim razinama i bez negativnih popratnih pojava. Češnjak u ovom proizvodu je Natrolov Pure-Gar® ekstrakt bogat vrijednim fitonutrijentima, s uvijek identičnom i spektralnom analizom kontroliranom količinom blagotvornih sastojaka.\nDodatno, ovaj proizvod sadrži ekstrakt amle (bogata C-vitaminom), Bioperine® (ekstrakt crnog papra) i đumbir koji sinergijski poboljšavaju probavljivost i apsorpciju ostalih nutrijenata. Natrol® uz ovaj proizvod preporuča uzimanje koenzima Q-10 od najmanje 30 mg dnevno.\nzdrava prehrana dodatak prehrani češnjak


OPOMENA - Desanka Maksimović - Kulturni kišobran\nNeke od najpopularnijih pesama Desanke Maksimović su „Predosećanje“, „Strepnja“, „Prolećna pesma“, „Opomena“ i „Tražim pomilovanje“ i „Krvava bajka“. Napisala je oko pedeset knjiga poezije i proze ističući vrline poput dobrote, odanosti i hrabrosti.\nPročitajte još i: Naša tajna – Desanka Maksimović\nО, ne ostavljaj me nikad samu\nО, ne ostavljaj me nikad samu,\nnikad samu, kad neko svira.\nDesanka Maksimović, Opomena, Poezija


Splitski suvremeni cirkuski kolektiv gostuje u Češkoj | | DalmacijaPlus.hr\nSplit • Kultura\nSplitski suvremeni cirkuski kolektiv gostuje u Češkoj\n13.03.2019 13:40 13:40\nSplitski suvremeni cirkuski kolektiv ROOM 100 od 10. do 25. ožujka 2019. godine nalazi se na rezidenciji u Plum Yard centru – slobodnom prostoru za kazalište, umjetnost i edukaciju – u malom češkom mjestu Malovice u organizaciji Cirqueona, centra za razvoj suvremenog cirkusa u Češkoj, i kazališta Continuo Theatre koji upravlja prostorom Plum Yarda.\nRezidencija u Plum Yardu treća je faza istraživanja za novu produkciju radnog naziva „Barehanded Sculptor“. U osnovi nove produkcije ROOM 100 je istraživanje atmosfere javnog prostora, istraživanje kako ljudsko tijelo može pojačati atmosferu specifičnih javnih prostora i kako tijela obogaćena cirkuskim (kontorcionizma, dislokacije i akrobatike) i plesnim (butoh ples) vještinama mogu prezentirati svoje vještine bez narušavanja ravnoteže prostora.\nIstraživanje za novi projekt započeto je u kolovozu 2018. godine kada je redatelj Jakov Labrović pozvan na jednomjesečnu rezidenciju u Kopenhagen, u organizaciji Københavns Internationale Teater. Izmicanje izvedbene umjetnosti iz tradicionalnih kazališnih okvira i dovođenje u javni prostor rezultiralo je work-in-progress prezentacijom u tvornici PrØvestenen u izvedbi Jakova Labrovića i Antonije Kuzmanić. Druga faza istraživanja realizirana je u listopadu 2018. godine istraživanjem specifične arhitekture nikad dovršenog Doma mladih i načina na koji prostor koji nema izvedbenu namjenu može postati takav. Rezultat druge faze istraživanja je kontorcionistički performans u izvedbi Antee Vrdoljak.\nU Klubu Zona nastavlja se realizacija Građanskog inkubatora. Tema iduće radionice bit će diskriminacija\nU Galeriji fotografije Fotokluba Split otvorit će se izložba “Prva žena u svemiru: Valentina Tereškova”


Privrednik UKRAO dva miliona maski?! | Mondo Portal\nPrivrednik UKRAO dva miliona maski?! 0 Podeli Podeli na facebook Podeli na twitter Podeli na viber Pošalji na mail\n06.04.2020. / 23:43\nPrivrednik UKRAO dva miliona maski?!\nIzvor mondo.rs Izvor Tanjug 06.04.2020. / 23:43\nU Španiji je uhapšen jedan privrednik, osumnjičen da je ukrao dva miliona maski i drugi sanitarni materijal koji se koristi tokom pandemije Covid-19.\nKako je objavljeno danas, maske je prodao u Portugaliji.\nMaske model FFP2 koje su među najadektivnijim, ukradene su firmi u Santijago de Komposteli koja njima trguje.\nPosle krađe materijala vrednosti oko pet miliona evra, sve je izvađeno iz pakovanja da bi se sakrilo poreklo robe, navodi se u saopštenju vlasti.\nIstražitelji su otkrili gomile kutija iz od maski i rukavica, razbacanih u opljačkanom skladištu, što pokazuju i slike koje je objavila regionalna policija.\nIstraga je procenila da se krađa dogodila zbog oskudice na tržištu.\nUkraden je materijal za kojim je najveća potražnja, a ostavljen drugi koji nije toliko tražen - čizme i kompleti za prvu pomoć.\nIstražitelji sumnjaju da je oprema prodata portugalskoj kompaniji, te je zatražena pomoć tamošnje vlasti.\nšpanija koronavirus krađa


Kompanija Ziđin negira da su njeni radnici u štrajku zbog uslova rada | Blok vesti\nOko 50 kineskih radnika angažovanih na izgradnji jalovišta za potrebe novog rudnika bakra "Čukaru Peki", sada u sastavu kineske kompanije Ziđin, protestovalo je pre nedelju dana pred sedištem te kompanije tražeći bolje uslove za rad.\nOni su naveli da od aprila skoro da rade bez prestanka, da u spavaonicama nemaju grejanje, slabo se hrane i često su žedni. Rekli su da im izlazak u Bor nije dozvoljen, pa se osećaju kao zatvorenici.\nKompanija je objasnila da su se kineski radnici okupili jer su želeli da dobiju vakcinu protiv koronavirusa kako bi mogli da otputuju u Kinu i proslave Novu godinu u februaru, ali zbog nedostatka avionskih karata realizacija putovanja u Kinu iz objektivnih razloga nije moguća.\n"Spavaonice radnika su opremljene isključivo novim nameštajem, instalacijama i uređajima, a kompanija Jinshan je za svoje radnike uspostavila kantine, sa dovoljnom količinom hrane i vode za svakog radnika, u kojima kineskim kuvarima u pripremi kineskih specijaliteta pomažu domaći kuvari", navodi se u demantiju Ziđina.\nIstiče se da prevoz, smeštaj, troškovi ishrane, privatna zdravstvena nega, dozvole boravka i radne dozvole kineskih radnika za Jinshan predstavljaju veliki trošak, ali da je kompanija na to primorana zbog nedostatka radnika građevinske struke u Srbiji.\nNavodi se da ne postoji "crna lista" nepoželjnih radnika, već, naprotiv, postoji manjak radnika i menadžera sa iskustvom.\nPrevious articleKRSTAJIĆ DOVEO PRVO POJAČANjE: Vezista pojačao TSC – “Došao sam u najorganizovaniji klub”!\nNext articleZALUDEO JE EVROPU: Kako je Ronaldo dobio “ne” za Umara Sadika?


Za implant je odabran koral, jer njegova struktura podseća na kost. On predstavlja savršen okvir u koji urastaju krvni sudovi i tkivo hrskavice. To je odlično rešenje, jer do sada nije postojalo sredstvo, koje zaustavlja propadanje zglobova ili potpuno uklanja upalu i oštećenja.\nKoral je pokriven ljudskim faktorom rasta koji stimuliše stvaranje novih ćelija u telu. Bioaktivni implant, nazvan Agili-C, stimuliše stvaranje novih krvnih sudova i hrskavice tako što iz kostne srži privlači određenu vrstu matičnih ćelija, poznatih kao mezenhimne matične ćelije.\nPočetni testovi implanta na životinjama su pokazali da za 6 do 12 meseci matične ćelije formiraju novi sloj hrskavice, a implant se potpuno resorbuje. Po prvi put u Evropi on je ugrađen u 47-mogodišnjeg bivšeg sportistu koji je imao veoma oteklo i bolno koleno.\nKao rezultat implantacije korala došlo je do smanjenja bola i povećanja pokretljivosti. Posle 6 meseci čovek je bio u stanju da skija, a godinu dana kasnije učestvovao je u biciklističkoj trci dugoj 120 milja. Implant se testira na oko 20 pacijenata starosti od 18 do 55 godina. Konačni rezultati biće predstavljeni naredne godine.


GRANATE IZ AZERBEJDŽANA PADAJU NA IRAN: Rohani izdao upozorenje, sukob može da postane regionalni rat | Novosti.RS\nIranski predsednik Hasan Rohani izrazio je nadu da će se nakon višednevnih okršaja na to područje vratiti stabilnost, ali je i upozorio da je "potpuno neprihvatljivo" da granate i rakete greškom dospevaju na iransku teritoriju.\nRohanijevo upozorenje usledilo je nakon izveštaja da su minobacačke granate iz Azerbejdžana greškom pogađale pogranična sela u Iranu.\n- Prioritet Irana je bezbednost naših gradova i sela - poručio je predsednik Irana.\nVELIKI JERMENSKI NAPAD! Poginulo dvesta Azera, uništeno skladište goriva vojske Azerbejdžana (VIDEO)\n07. 10. 2020. u 17:04\nJermenija Azerbejdžan Iran Hasan Rohani Teheran Nagorno Karabah Nagorno-Karabah rat Jermenija Azerbejdžan\nGranate ne padaju slucajno na Iran.


Kodio spreman za start sezone: Basket 3×3 turniri u Nišu i Beogradu pravi izazov | Sportski.me\nKodio spreman za start sezone: Basket 3×3 turniri u Nišu i Beogradu pravi izazov\n674 Pregleda 12.05.2022., 18:35 inIzdvajamo, Košarka\nZa podgoričku basket 3×3 ekipu Kodio slijedi vrelo takmičarsko ljeto.\nČlanovi pobjedničkog benda Nemanja Gavranić, Vaso Popović, Miloš Jovanović, Marko Anđelić i Dušan Gojnić priveli su kraju pripreme za prvi od dva regionalna 3×3 basket turnira.\nKodio već u subotu nastupa u Nišu, a nakon toga slijedi još veći izazov na turniru u Beogradu.\nJedan od članova tima Nemanja Gavranić sa nestrpljenjem očekuje prvi napad i poen.\n“Uželjeli smo se mečeva, takmičenja i predstojeće turnire dočekujemo sa velikim entuzijazmom. Očekujem da ovo ljeto bude pravo za nas i da ćemo zajedno sa ljubiteljima basketa svi uživati”, kazao je Gavranić za Sportski.me\nPrva basket stanica je u Nišu koji je već godinama domaćin prestižnog turnira.\n“U subotu nas očekuje izuzetno jak turnir “satelite” u gradu na Nišavi. Vjerujem da ćemo odigrati dobro, jer će konkurencija biti izazovna. Nakon toga odmah putujemo za Beograd gdje nas očekuje novi nastup. Na oba turnira će biti najbolje ekipe iz Srbije, regiona ali i Španije i Austrije”, kazao je Gavranić.\nPobjednički tim se ni ove sezone nije mijenjao.\n“Naša ekipa je sastavljena od momaka koji su bili tu i prošle sezone, u kojoj smo ostvarili poprilično dobar uspijeh. Odigrali smo par svjetskih turnira i prikazali se na najbolji način. Ove godine smo imali nešto manje vremena za pripremu – a imaćemo mnogo više turnira s obzirom na prošlu sezonu, koja je bila na udaru koronavirsa”, rekao je Gavranić.\n28-godišnji Podgoričanin koji je ovu sezonu nosio dres Milenijuma – smatra da Kodio i van regionalnih okvira ove sezone, može da napravi korak više.\nPored nastupa za Kodio izazov će biti i mečevi basket reprezentaciju Crne Gore.\n“Cilj ekipe je da budemo u vrhu svjetskog basketa. Mislim da smo na pravom putu – imamo kvalitet. Naravno, jedan od ciljeva je i igranje za nacionalni dres, nastupi na evropskim i svjetskim prvenstvima. Nadam se da će ova sezona proći po planu – i da ćemo pokazati visok kvalitet na turnirima koji nas očekuju”, zaključio je Gavranić.\nPrethodni članak Turnir u Sloveniji: Radović i Bakić u polufinalu\nSledeći članak Đoković lako sa Vavrinkom za četvrtfinale Rima\nPodgorička basket priča: Kodio brend i u basketu\nin Karate, Ostali sportovi\nKarate reprezentacija sa respektabilnim timom nastupa na EP\nin Ministarstvo sporta, Ostali sportovi\nLalošević: Osnažićemo partnerstvo sa kancelarijom UN-a\nJoš iz: Izdvajamo\nCFL: Remi Sutjeske, Podgorica i Zeta upisali pobjede\nobjavio admin 20.05.2022., 22:10\nZvanično: Crna Gora na Eurobasketu!\nobjavio admin 20.05.2022., 18:22\nKostić – najbolji fudbaler Lige Evrope\nobjavio admin 20.05.2022., 18:01\nobjavio admin 22.04.2022., 08:30\nKoš i dodatno sa Lukom i Kuzmom (VIDEO)\nobjavio admin 17.05.2022., 07:56\nobjavio admin 10.05.2022., 08:38\nTurnir u Sloveniji: Radović i Bakić u polufinalu\nĐoković lako sa Vavrinkom za četvrtfinale Rima\nLovćen i Budućnost u finalu Kupa\nPetrović najbolja na plivačkom mitingu...\nNa međunarodnom mitingu u Ban\nNBA podrška: Bogdanović bodrio Partiza...\nKošarkaši Partizana poveli


Posuda za maslac – Roza sa srcima – Candle Land\nVidi košaricu “Vrč za mlijeko / šlag – Plavi” je dodano u vašu košaricu.\nPočetna / Isabelle Rose / Posuda za maslac – Roza sa srcima\nPosuda za maslac – Roza sa srcima\nPosuda za maslac, no može se koristiti i u pećnici za pečenje.\nMože se prati u perilici za suđe, te koristit u mikrovalnoj pećnici.\nPekač za pitu mali – Paste Blue\nIsabelle Rose\t65.00 kn Pročitaj više\nIsabelle Rose\t265.00 kn Pročitaj više\nVrč za mlijeko / šlag - Plavi\n1 X 89.00 kn = 89.00 kn\nUkupno 89.00 kn


PS5 - Returnal - Recenzije i utisci | Page 2 | [EmuGlx] Forum\nMislio u subotu da odem do games-a i platim ovo 9500 dinara ali sada citam sve ove vase utiske i nisam siguran da imam vremena za visesatne runove,radnim danima uhvatim po sat ujutru i uvece max.Vikendom mogu da zabodem ali mozda lova ipak ode na ratchet preorder.\nKako sam sad imao super run u prvom biomu, fino se opremio i nabudzio stats, i skoknuo u biom3 & got wiped haaaard u borbi protiv obicnih mobova. T_T\nNeće Returunal nigde, strpi se dok dodje na Plus.\nPresao malopre, bas odlicna igra.\nHousemarque je bas sklopio odlican combat i traversal gameplay, zanimljiv unlock sistem, i na to sve ubacio odlicnu prezentaciju i intrigrirajucu pricu. Ostra roguelike pravila mogu da odbiju neke igrace, ali u principu igra uopste nije bas toliko teska kada se shvate pravila i krenu da otkljucavaju nova oruzija, weapon modovi, artifakti i paraziti. Jeste da ce se sve ranije pronadjeno pronalaziti random na tereni, ali dosta artifakata i parazita omogucava da se napravi svojevrsni "build" sa kojim se moze izvuci dosta bonusa od protivnika [zdravlje, health, melee build, itd]. U svakom slucaju, igra najvise nagraduje igrace koji izbegavaju da budu osteceni i postoje luda poboljsanja koja su vezana za nivoe Adrenalina.\nDefinitivno predlazem svima ko vole akcione igre [dve zadnje Doom igre, Nier Automatu ili cak Furi]\nReactions: JackRaid04, NikolaGLX and TheRealNick\nali u principu igra uopste nije bas toliko teska kada se shvate pravila i krenu da otkljucavaju nova oruzija, weapon modovi, artifakti i paraziti.\nZnao sam da san o new age hard core igri po uzoru na arcade iz 80-tih, neće dugo trajati...\nSamo treba shvatiti da sve sto radite tokom run-a nece permanentno ojacati Selene, ali bolje opcije za igranje se otvaraju unutar samog run-a.\nSa druge strane Hades na primer igraca poliva sa darkness kristalima [za char upgrades], nektarima [story progression], kljucevima, i onim srcima za unlock i levelup novih oruzja. Svaki Hades run "nije uzalud" jer se uvek sakupi nesto od permanentnih currency-a [i moze malo prica sa NPC-ovima da se gurne napred].\nSvaka čast DH, kao što sam i mislio ovome samo treba posvetiti DOSTA vremena i to je to, i meni je igra kliknula kasnije oko trećeg bioma kad sam malo dublje provalio mehanike i kako da napravim buildove koji mi odgovaraju... ali ima tu još pola igre da se drlja, što zahteva MNOGO vremena, koje trenutno baš nemam.\nAnyhow, čekamo tvoju EmuGlx recenziju sada.\nDruga polovina je laksa, cak mi je dala i osecaj "power fantasy"-a koji moze da se oseti u igrama kada overpowered lik poseti neku raniju low-level zonu.\nedit - heh i Era glasanje kaze isto\nZnaci samo savladati biom 3 i onog smarackog bossa sa platformisanjem, posle je smooth sailing


Pretraga privatnog smeštaja za Hanioti, Grčka | Gde Na More? Privatan smeštaj na moru - Apartmani - Sobe\nSmeštaj: Hanioti, Grčka\nPrivatan smeštaj, apartmani, studia, sobe, kuće, vile: Hanioti, Grčka\nVlasnikov opis Pegasus Hotel se nalazi u Haniotiju, živopisnom selu na poluostrvu Kasandra na Halkidikiju. Napravljen je na samo 150m od jedne od najlepših plaža u Grčkoj. Posebno pogodan za porodice i parove, Pegasus Hotel nudi potpuno opremljen bar, bazen i predivno veliko dvorište. Pegasus Ho...\nVlasnikov opis Tasos Resort je vila sa 4 apartmana za najam, na posedu od 4km2 sa borovima, palmama i maslinama. Idealno je pozicioniran u mirnom delu između sela - Haniotija i Polihrona na poluostrvu Kasandra, na Halkidikiju. Tačno ispred vile leži plaža sa belim peskom i duboko, plavo more. Po...\nNaš opis Eleni 4 Season Apartments je relativno novi smeštaj na mirnoj lokaciji u Haniotiju. Udaljen je od plaže oko 70m, od centra oko 200m, a na 100m udaljenosti su marketi i pekara. Sastoji se od dvokrevetnih, trokrevetnih i četvorokrevetnih dupleks apartmana. Dvokrevetni apartmani (oko 25m2...\nNeria Summer House\nVlasnikov opis Neria Summer Houses je smeštaj u Haniotiju, jednoj od najpopularnijih destinacija na prvom od tri prsta Halkidikija. Kuće se nalaze se na samo 500m od trga u centru naselja i imaju jednostavan pristup plaži. More se nalazi na laganih 10-ak minuta hoda. Naše prostrano dvorište (oko ...


kajli dzener zlostavljala manekenku | wanted.rs\n"NEKO JE BIO MALO LJUBOMORAN" Manekenka optužila KAJLI DŽENER da ju je zlostavljala na snimanju Tajginog spota 0 Podeli PODELI TWEET POŠALJI E-MAIL\n28.05.2021. / 16:45\nKajli je demantovala da se to dogodilo, ali joj i dalje mnogi ne veruju.\nNovi dan, nove optužbe za najmlađu članicu Kardašijan-Džener porodice. Kajli se našla ovog puta na meti kritika manekenke koja je učestvovala na snimanju spota njenog nekadašnjeg dečka Tajge.\nZapravo se čini kao da je postao novi trend to da "expose-ujete", odnosno otkrijete pravo ponašanje poznatih ličnosti. A beskonačnom nizu onih koji su otkrili kakve su zvezde kad misle da ih niko ne gleda pridružila se i foto-model i manekenka Viktorija Vana.\nNaime ona je na svom TikTok nalogu izjavila da ju je Dženerova zlostavljala na snimanju spota njenog nekadašnjeg dečka 2015. godine za pesmu "Ice Cream Man".\nTyga - Ice Cream Man, spot u kom glumi Viktorija Vana\nVana kaže da su je ne samo Kajli, već i njene drugarice Stejsi Karanikolau i bivša prijateljica Džordin Vuds ismejavale i ponašale se kao devojke iz filma "Mean girls".\n"Čim sam izašla počele su da me odmeravau od glave do pete. Šaputale su nešto jedna drugoj, upirale prstima u mene i ismevale moj ples", rekla je manekenka u videu.\nTakođe je dodala da ju je Kajli imitirala dok je đuskala i "tresla svojom zadnjicom". "Bilo je jasno da mi se rugala", dodala je.\n"Počela sam da plačem i odlučila sam da izađem napolje. Tada su one krenule za mnom i sele u njen Rolls Royce. Secam se da je bio bele boje na parkingu. Kao da su me pratile. Jele su McDonald's. I onda dok sam prolazila, čula sam kako pričaju o meni", završila je svoju ispovest Viktorija.\nKada se sporni snimak pojavio na Instagramu, Kajli je ostavila komentar "Ovo se nikada nije dogodilo", a onda je fotografijom više nego jasno stavila do znanja da je ništa od toga ne zanima.\nMeđutim, komentari su se samo ređali. "Neko je bio malo ljubomoran", "Kakva je bomba ova Vana", "ako ništa ova barem nije toliko izoperisana", "Koliko si jadan od nula do Kajli", "Jadna devojka", "Kajli deluje kao neko ko bi radio ovakve stvari, ona je užasno nesigurna"... pisali su ljudi i očigledno držali stranu manekenke.\n"Ne smetajte", napisala je uz fotku na kojoj se sunča u seksi kupaćem kostimu, dok je preko lica navukla popularni ribarski šeširić.\nPostavlja se pitanje kome verovati? Da li mislite da se ovo zaista dogodilo ili Kajli ima pamćenje poput "zlatne ribice"? Glasajte u anketi i podelite sa nama vaše mišljenje, a još Vaninih fotografija pogledajte u galeriji ispod.\nDa li mislite da je Kajli zaista maltretirala Vanu ili je manekenka sve izmislila?\nSigurno ju je maltretirala.\nNe, sve je izmišljeno zarad pažnje\nviktorija Vana Kajli Džener Tajga TikTok


Delegacija Grada odala počast Anti Sučiću bivšem gradonačelniku Sarajeva\nPovodom 25 godina od smrti Ante Sučića, delegacija Grada Sarajeva na čelu sa sekretarom Gradske uprave Miloradom Kojovićem, danas je na gradskom groblju Bare položila cvijeće i odala počast bivšem gradonačelniku Sarajeva. Na groblju Bare okupili su se i prijatelji Ante Sučića.\n27. Januara 2011. in Novosti


BIC Sparkasse Rhein-Haardt, Freinsheim (Nemačka) (SWIFT kod).\nPoštanski broj: 67251\nBIC Sparkasse Rhein-Haardt, Freinsheim (Nemačka) (SWIFT kod)\nBIC za Sparkasse Rhein-Haardt u gradu Freinsheim je MALADE51DKH. Skraćenica BIC označava 'poslovni identifikacioni kod' (ranije 'bankovni identifikacioni kod'). Ovo je međunarodno standardizovani kod za identifikaciju filijala u platnim transakcijama. Koriste ga kreditne institucije, brokeri i slične kompanije širom sveta i on na jedinstven način identifikuje svakog partnera koji direktno ili indirektno učestvuje u platnim transakcijama. BIC/SWIFT BIC se u platnim transakcijama koristi u kombinaciji sa IBAN-om (= međunarodni broj bankovnog računa), pri čemu BIC identifikuje banku, a IBAN identifikuje relevantni račun koji se tamo nalazi.\nNa primeru fiktivnog broja računa 753085876 i šifre banke 54651240, rezultat će biti IBAN sličan ovome: DE99 5465 1240 7530 8587 6. Da bi se poboljšala čitljivost IBAN-a, on se obično deli na blokove od po četiri znaka. IBAN može da sadrži i do 34 znaka, ali je u većini zemalja kraći od toga.\nSedište banke je Sparkasse Rhein-Haardt u gradu Freinsheim. Shodno tome, Freinsheim se nalazi u zemlji Nemačka. Sparkasse Rhein-Haardt se može kontaktirati na (06353) 9362-0.


- Devojčica je negirala da je imala bilo kakav odnos sa tim funkcionerom – rekao nam je izvor iz istrage. Kako je devojčica starija od 14 godina, nema krivičnog dela obljube nad detetom.\nMinistarka pravde Nela Kuburović poručila je danas da je polno uznemiravanje za svaku vrstu osude bez obzira da li je u pitanju funkcioner ili ne.\n- Izmenama Krivičnog zakonika uvedena su nova krivična dela koja nisu postojala u našem pravnom sistemu, a sve u skladu sa ratifikovnim Instanbulskom konvencijom tako da sada imamo mogućnost da se lica procesuiraju za polno uznemiravanje - rekla je ministarska pravde.\nPredsednik opštine Bor juče je podneo ostavku zbog uznemiravanja maloletnice, a predsednik opštine Brus pred sudom odgovara za polno uznemiravanje.


Reči Tanje Bošković nateraće vas da promenite život iz korena: Na ulici svakog dana zapevam i zaplešem nekoliko puta! | Telegraf - Najnovije vesti\n6. mart 2017 | 11:48\n- Na ulici svakog dana zapevam i zaplešem po nekoliko puta, a sve je to pitanje slobode - prepričala je Tanja\nSILIKONKE, OSTAV! Ona je dinamit u 63, a tek kakva je BOMBA pre 37 godina Tanja Bošković bila! (FOTO)\nGlumica koja je svoju priču počela na sceni „Zvezdara“ teatra pamti se po rolama u naslovima “Balkan ekspres”, “Policajac sa Petlovog brda”, “Okupacija u 26 slika”, “Priče iz radionice”, “Srećni ljudi”...\nSa Tanjom su razgovarali novinari sarajevskog "Avaza", a osim pitanja o filmu, bilo je i onih lične prirode...\n- Pogledajte mene kao penzionera - ništa više ne moram, ali sve mogu. Znatiželju moju nahraniti nije lako, fizički me iscrpljuje ta potreba da od samog jutra razne i epohalne stvari uradim. To su mi navike, neki ih zovu radne, ali ja ih zovem životnim. Prosto, jutro mi je radosno, a noću me možete zateći negde, ali sigurno ću biti očajna, jer dokasno ostajem budna. Pre neku noć gledala sam Novaka Đokovića, koji je bio fantastičan, ali, bogami, i Damira Džumhura, koji sjajno igra i bori se, napravio je fenomenalan rezultat.\n- Da, mnogo volim sport i pratim ga. Posebno me interesuju tenis i karling. To je neverovatan sport, postala sam počasni član Karling asocijacije Srbije i veoma sam srećna zbog toga. Moram se pohvaliti da sam uspela da bacim onaj teški kamen od 20 kilograma, a to nije malo.\n- Verujem, ali i mislim da je više dobrog sveta, samo oni pokvareni i nesretni su vidljiviji.\n- Ne, zamislite, uopšte ne čitam novine i ne gledam televiziju i ne znam ništa što se oko nas dešava. Jednostavno, ne petljam se u ono što nije moja kompetencija, ako mi je Bog dao dar za ljubav, prijateljstvo, dar pevanja... Ništa drugo me i ne zanima. Kaže meni jedna bliska osoba: „Kako možeš tako, nemaš para za ovo za ono?“, na što odgovorim: „Šta će mi, svuda idem pešice, ne treba mi automobil niti išta.“ Bitno je da zagrlim nekog nepoznatog i da s njim podelim radost, a čega god se uhvatim, gledam da to bude lepo.\n- Da, pevam i igram. Na ulici svakog dana zapevam i zaplešem po nekoliko puta, a sve je to pitanje slobode. Možete igrati i u tišini, a pevati možete koliko god hoćete, niko vam neće zameriti.\nNA NJIHOVIM ČASOVIMA NIKAD NIJE DOSADNO: Nagrađeni najbolji prosvetni radnici Srbije (FOTO)\nOve preslatke kuce mogu da spavaju bilo kad i bilo gde (FOTO)\nTagovi: glumica, Kultura, Pozorište, Tanja Bošković\nDag 07.03.2017 18:05\nKoliko je puta prosla, pored - mene... )Kakav zagrljaj?Ni pisma,ni razglednice.A nisam neki - akrep.)...\nSigurno 07.03.2017 13:26\nGledaj ti pozitivno na svet kada ti se neko blizak ne daj Boze razboli, a nemas novca da pomognes. Lako je voziti bicikl na selu....\nAna 07.03.2017 05:06\nBaš tako. Ogroman broj ljudi umišlja da su političari krivi za sve loše u njihovom životu. Zapravo ti i sa najmanjom platom možeš živeti van grada, saditi povrće, piti vodu iz bunara, voziti bicikl i biti srećan. Sve je u našoj percepciji. Stvarnost je onakva kakvom je mi doživljavamo, a ne onakva kako bi drugi hteli da je mi doživimo. Novac ne treba shvatati kao sreću, sreća je u malim lepim stvarima koje se dešavaju i bez novca. Ako vi pozitivno gledate na svet niko vam ništa ne može.


Općinsko vijeće Dubrave donijelo odluku o kretanju unutar vrbovečkog područja bez propusnica » 01Portal - Prvi u Zagrebačkoj županiji\nNaslovnica Općina Dubrava Općinsko vijeće Dubrave donijelo odluku o kretanju unutar vrbovečkog područja bez propusnica\nOpćinsko vijeće Dubrave donijelo odluku o kretanju unutar vrbovečkog područja bez propusnica\nGlasovanju je pristupilo 14 vijećnika, od kojih je 11 njih podržalo predloženi Sporazum, dok su dva vijećnika bila suzdržana, a jedan nije podržao ovu odluku\nU namjeri da se mještanima olakša obavljanje svakodnevnih nužnih aktivnosti, a prema Odluci Stožera civilne zaštite, Općinsko vijeće Općine Dubrava na jučer održanoj 26. izvanrednoj sjednici Općinskog vijeća, koja je po prvi puta održana elektronskim putem većinom glasova donijeta je odluka o potpisivanju Sporazuma o zajedničkom koordiniranju aktivnosti civilne zaštite u vezi kretanja stanovnika s područja jedinica lokalne samouprave.\nDrugim riječima, vijećnici Općine Dubrava svoj su dio posla napravili, te bi isto sada trebale napraviti i ostale jedinice lokalne samouprave na vrbovečkom području, kako bi se stanovnici mogli nesmetano bez propusnica kretati unutar Grada Vrbovca i susjednih općina Dubrave, Gradeca, Farkaševca, Rakovca i Preseke.\nInače, glasovanju je pristupilo 14 vijećnika, od kojih je 11 njih podržalo predloženi Sporazum, dok su dva vijećnika bila suzdržana, a jedan nije podržao ovu odluku.\n-Još jednom podsjećam na potrebu daljnjeg pridržavanja propisanih mjera, kako bismo svi zajedno zdravi dočekali završetak ove izvanredne situacije, te bili spremni u ispunjavanju novih zadaća koje su pred nama!- poručio je načelnik Tomislav Okroša.\nPrethodni članakNakon šest dana bez oboljelih, u Istri dvoje pozitivnih na koronavirus\nSljedeći članakDostavljač ukrao paket tehničke opreme vrijedan gotovo 40 tisuća kuna


KULJANI NE ŽELE EPITET FAVORITA | Apa-press\n11. septembra 2020. od Apapress\nU 6. kolu Srpske lige Vojvodina, koje se igra sutra od 16 časova, kulski Hajduk dočekuje Dunav iz Starih Banovaca i po prvi put ove sezone dobija epitet favorita. Očekivanja su da Kuljani iskoriste prednost domaćeg terena i zabeleže pobedu sa kojom bi ostali pri samom vrhu tabele.\n-Iskren da budem, ne doživljavam nas kao favorita. Ekipe su ujednačenog kvaliteta i nijanse mogu odlučiti pobednika. Mi smo do sada uspevali da nametnemo naš stil igre i osvojimo bodove u utakmicama u kojima su nam davane minimalne šanse i u kojima su nas prerano otpisali. Sada ne smemo da napravimo grešku i da prokockamo sve što smo mukom osvojili. Protiv Dunava moramo dodatno da se angažujemo i da pokušamo ostavariti dobar rezultat, jer ovo je tek početak dugog i napornog prvenstva, a pred nama je serija teških utakmica, pa bi nam bodovna zaliha dobro došla, kaže šef stručnog štaba Hajduka iz Kule Slobodan Bačić.\nPredhodniJEVRIĆ SUTRA DEBITUJE NA KLUPI RADNIČKOG 1912\nSledećiMFL SOMBOR 1. I 2. RAZRED – PRIGREVČANI DOČEKUJU OMLADINAC IZ DERONJA\nMLADI APATINSKI ATLETIČARI ODLIČNI NA TAKMIČENjU U SREMSKOJ MITROVICI, SENIORI AKTIVNI I USPEŠNI 28. avgusta 2018.\nBSK UMANJIO IZGLEDE ZA OPSTANAK – REZULTATI I TABELA PODRUČNE LIGE SOMBOR 14. maja 2021.\nOBAVEŠTENJE O DODELI KATI ZA ODLAGANJE KOMUNALNOG OTPADA\nSLOGA U ADORJANU KOD AMBICIOZNE TISE


Igor Dodik novi predsjednik ABA lige - Sportske.ba\n20 Jula, 2018 19:22\nGeneralni menadžer Igokee Igor Dodik imenovan je za novog predsjednika ABA lige, prenosi Mondo.ba.\nSkupština regionalne košarkaške ABA lige održana je u petak u Beogradu, a opšti zaključak poslije sastanka u “Kraun plazi” je da je minula sezona bila uspješna i da je predstavljala prekretnicu u razvoju regionalne košarke.\nSezona 2018/19 počinje 29.9.2018. godine, a prethodno će se u Laktašima odigrati drugi Superkup na kojem će sem domaćina učestvovati sedam najbolje plasiranih ekipa iz sezone 2017/18: Budućnost, Crvena zvezda, Cedevita, Mornar, Partizan, Zadar i Olimpija.\nVezane vijesti:ABA Ligaigor dodikizdvojeno\nHrvatska košarkaša zvijezda jednom riječju prokomentarisala dolazak Mulaomerovića na mjesto selektora\n24 Januara, 2022 20:57\nHrvatski košarkaški savez potvrdio je danas promjenu na poziciji selektora muške reprezentacije. Tokom proteklog vikenda na održanoj elektronskoj sjednici Upravnog odbora HKS-a imenovan je nasljednik Veljka Mršića, a bit će to Damir Mulaomerović. Mršić i Hrvatski košarkaški savez su prošle sedmice sporazumno prekinuli saradnju, a Mulaomerović je bio dio stručnog stožera reprezentacije te usko surađivao sa sada već bivšim selektorom.\n“Novoizabrani selektor je bivši hrvatski reprezentativac i bivši selektor reprezentacija Bosne i Hercegovine i Kosova, a hrvatskoj se reprezentaciji pridružio u svojstvu pomoćnog trenera u februaru 2020., uoči prvog kruga kvalifikacija za Europsko prvenstvo”, podsjetio je HKS uz dodatak o njegovoj igračkoj karijeri:\n“U svojem podužem košarkaškom životopisu ima osvojenu Euroligu u sezoni 2001./02. s Panathinaikosom, igrao je i u PAOK-u, Olympiacosu, Bologni, Efes Pilsenu, Real Madridu. Iz tuzlanske Slobode je devedesetih došao u Cibonu i strelovito uzletio dalje, završivši igračku karijeru ponovno u jednom zagrebačkom klubu: KK Zagrebu.”\nTrenersku karijeru Mulaomerović je započeo u Slobodi pa je potom vodio Cibonu. Danas je trener Cedevite Junior. Dolazak Mulaomerovića na klupu reprezentacije oduševio je neke od igrača, a Marija Hezonju u svakom slučaju, piše Index.hr.\nSve je prokomentirao na društvenim mrežama uz nanizane uskličnike i samo jednu riječ: napokon.


ZAKON O ROKOVIMA IZMIRENJA NOVČANIH OBAVEZA U KOMERCIJALNIM TRANSAKCIJAMA: OD 1. APRILA, ROKOVI PLAćANJA DUżI OD PROPISANIH 45 ODNOSNO 60 DANA, MOćI ćE DA SE UGOVARAJU SAMO UZ BANKARSKE GARANCIJE ILI AVALIRANE MENICE\nOd 1. aprila, rokovi plaćanja duži od propisanih 45 odnosno 60 dana, moći će da se ugovaraju samo uz bankarske garancije ili avalirane menice, rečeno na petoj sednici Odbora Udruženja za trgovinu PKS.\nPočetak primene Zakona o rokovima izmirenja novčanih obaveza u komercijalnim transakcijama ("Sl. glasnik RS", br. 119/2012) od 1. aprila ove godine, donosi određene nedoumice. Na petoj sednici Odbora Udruženja za trgovinu Privredne komore Srbije, predstavnik Agroprometa iz Kikinde postavio je pitanje o tome kako će se po pitanju rokova plaćanja tretirati godišnji ugovori, zaključeni od 1. januara do 31. marta ove godine, kao i koje su mogućnosti za duži rok plaćanja. Naime, Zakonom je kod komercijalnih transakcija između privrednih subjekata predviđen rok plaćanja od 60 dana, a između privrednih subjekata i korisnika budžetskih sredstava od 45 dana. Iako su ova ograničenja doneta upravo na zahtev privrednika, da bi se uveo red na tržište i smanjila nelikvidnost, sada se uočava problem koji će doneti prelazni period, u kome će dospeti na naplatu potraživanja iz prethodnih perioda istovremeno kao i iz transakcija po novim propisima, što će, rekli su privrednici, male privredne subjekte odvesti u blokadu. Toga je svesno i Ministarstvo finansija kao predlagač, pa je formiralo radnu grupu za praćenje efekata ovog zakona, u kojoj je i predstavnik PKS.\nNina Samardžić, pomoćnica ministra finansija i privrede, koja je zajedno sa Katarinom Obradović Jovanović, državnim sekretarom u istom ministarstvu, učestvovala u radu pete sednice Odbora Udruženja za trgovinu PKS, podsetila je na postojanje pravilnika, kojima se ta problematika reguliše.\nPravilnicima su predviđene dve mogućnosti odstupanja od predviđenih rokova plaćanja. Prvi je kod kreditnih poslova do 90 dana, gde je predvđena obaveza plaćanja polovine iznosa na polovini ugovorenog roka, a druga mogućnost je ostvarivanje slobode ugovorenog roka uz obezbeđivanje bankarske garancije ili avalirane menice. Ugovori sa dužim rokom, a bez polaganja menice biće ništavi, a ugovori iz decembra prošle i do 31. marta ove godine mogu da se usklade tako što se aneksira rok plaćanja, rekla je Samardžić.\nČlanovi Odbora su ocenili da su upravo avalirane menice najbolji instrument obezbeđenja, ali banke još nemaju softver za avalirane menice, pa minstarstvo, kao predlagač zakona, treba da se pozabavi i tim pitanjem.\nZvonko Šubaša iz Grupacije veledrogerija, koja radi u okviru Udruženja za trgovinu PKS, ukazao je na problem koji veledrogerijama prave članovi 16. i 4. ovog zakona, kojima se predviđa da veledrogerije od bolnica naplaćuju sa rokom od 150 dana, a domaćim proizvođačima lekova dužne su da plate u roku od 60 dana. Tako se stvara situacija u kojoj veledrogerije treba da kreditiraju domaći zdravstveni sistem na 90 dana. S druge strane, za nabavke od stranih proizvođača lekova taj rok se ne propisuje, a oni su voljni da prihvate rokove i od 210 pa i 240 dana. Tako će se veledrogerije opredeljivati za kupovinu od stranih proizvođača, čime će biti ugroženi domaći proizvođači, a lekovi na tržištu će biti skuplji. Veledrogerije traže, rekao je Šubaša, da se izjednači rok plaćanja domaćim proizvođačima sa rokom u kome zdravstveni fond plaća veledrogerijama. Odlučeno je da se ovaj zahtev uputi Ministarstvu finansija i privrede.\nPredsednik Odbora Udruženja za trgovinu PKS Radoslav Veselinović, vlasnik Galeb grupe, ukazao je i na problem privrednih subjekata koji snabdevaju javna preaduzeća, jer je potrebno da ta preduzeća i budžetski korisnici izmire svoje prethodne obveze, koje su generator krize.\nGrupacija apoteka najmlađa je od 14 grupacija Udruženja za trgovinu PKS, okuplja 37 menadžera 200 apoteka sa 470 maloprodajnih objekata i oko 1500 zaposlenih. Problem apoteka je što se one dele na samostalne, koje su registrovane u APR, i zdravstvene ustanove, registrovane u Trgovinskom sudu. Predstavnici Grupacije su zatražili da apoteke iz oba statusa mogu da imaju pristup subvencionisanim kreditima za likvidnost. Razmatrane su i druge odredbe Uredbe o uslovima za subvencionisanje kamata za kredite za održavanje likvidnosti i finansiranje obrtnih sredstava u 2013. godini ("Sl. glasnik RS", br. 8/2013). Članovi Odbora Udruženja za trgovinu doneli su i druge odluke iz svoje nadležnosti.\nIzvor: Vebsajt Privredne komore Srbije, 12.3.2013.


Religioznost bosanskohercegovačkih muslimana nakon političkih promjena devedesetih godina prošloga stoljeća - Medžlis Islamske zajednice Brčko\nIntelektualna javnost već dugo vremena očekuje da odgojno-obrazovne institucije Islamske zajednice u Bosni i Hercegovini otvore kritičke rasprave o brojnim pitanjima koja se odnose na stanje religijske svijesti bosanskih muslimana, specifične forme religioznosti, institucionalnog i vaninstitucionalnog religijskog odgoja i obrazovanja koje su se razvile nakon društveno-političkih promjena devedesetih godina prošloga stoljeća. Gledano iz ugla projekcije razvoja vjerskog života muslimana, njihova vjerskog i teološkog obrazovanja, vjerskih i kulturnih institucija Zajednice te razvoja budućeg politički integriranoga BiH društva i države, ta pitanja imaju svoju nesumnjivu teorijsku ali i praktičnu punovažnost. Stoga ćemi ih u ovome tekstu, u smislu istraživačke skice a ne davanja konačnih odgovora, nastojati problematizirati, posebno se fokusirajući na pitanje što je to suštinsko a što formalno u bosanskom pristupu islamu odnosno da li je došlo do promjena u strukturi religioznoga mentaliteta bosanskih muslimana u proteklih dvadesetak godina. No, da bismo o tome mogli odgovorno govoriti nužno je barem u kraćim potezima naznačiti povijesna ishodišta vjerskog identiteta bosanskih muslimana. Prije svega treba reći, a znanstvene analize su to nesumnjivo potvrdile, da je islam odnosno islamska tradicija, pored drugih povijesnih i kulturnih faktora, kontinuirano doprinosila oblikovanju, čuvanju i afirmiranju nacionalnog identiteta bosanskih muslimana (Bošnjaka). Stalnim obnavljanjem povijesnog sjećanja kroz specifične forme tradicionalne bosanskohercegovačke religioznosti i na njoj izgrađenu specifičnu kulturnu tradiciju Islam je prosto omogućio muslimanima da kontinuirano povijesno traju, unatoč nastojanjima da ih se marginalizira ili ukloni sa povijesne scene. Tako je bilo i u krajnje složenim i teškim vremenima jugoslavenskoga socijalizma, gdje je Islamska zajednica sa svojim institucijama, u odsutnosti snažnog sistematskog djelovanja političkih, kulturnih i akademskih institucija Bošnjaka, bila i ostala jedina čuvarica i nositeljica kulture sjećanja/pamćenja bošnjačkoga naroda svega onoga što je bilo sistematično relativizirano, potiskivano i zabranjivano. Tako je bilo sve do pred kraj dvadesetoga stoljeća kada dolazi do intenzivnije političko-nacionalne i kulturne institucionalizacije bosanskih muslimana. U procesu njihove nedovoljno artikulirane i odveć ostrašćene političke i socijalne institucionalizacije teško je bilo predvidjeti moguće pravce razvoja novih formi religioznosti odnosno potencijalnih transformacija unutar islamskog religijskoga identiteta. Međutim, sa ove vremenske distance već sada možemo govoriti o njegovim glavnim odlikama odnosno procesima njegova razvoja. Gledano sociološki, fenomenološki i socijalno-antroploški, religioznost BiH muslimana u proteklih dvadeset godina moguće je pratiti kroz proces oživljavanja islamske religioznosti, snažnijeg pozivanja na islamske religijske institucije i, napokon, proces religijske individualizacije.\nOživljavanje islamske religioznosti\nOživljavanju religije i religioznoga pogodovale su velike društvene, političke i kulturne promjene u svijetu općenito. Riječ je o procesu transformacije sekularnih društava u Europi u kojima religija nije kako se očekivalo nestala već je doživjela funkcionalnu transformaciju odnosno da je našla drugačije puteve i forme svojega ponovnog društvenoga iskazivanja (H. Cox, Peter L. Berger). Kod nas religija svoj uspon doživljava raspadom komunizma što je zapravo otvorilo pitanje novog nosioca društvenog identiteta i integracije. Ono za čime se tragalo (nosiocem identiteta) vjernici su pronašli u konfesionalnim zajednicama i njihovim institucijama. Oživljavanje religijskoga je, međutim, već u počecima bilo obilježeno religijskim islamskim tradicionalizmom, a možemo ga najlakše prepoznati u kolektivističkoj Islamskoj zajednici i „narodnoj”, statičnoj, normativnoj, formalnoj i selektivnoj religioznosti ( primjerice, veliki predizborni skupovi SDA u Foči, Cazinu i Sarajevu, a kasnije i drugih stranaka koje su pripadale tzv. muslimanskom kulturnom i civilizacijskome krugu, koje prati zanimljiva i specifična simbolika odnosno različite forme religijskoga folklora).\nMeđutim, tako oblikovanu islamsku religioznost prije karakterizira vjera „oslobođenja naroda od komunizma” ( tu činjenicu su posebno emotivno i sa velikim zanosom naglašavali imami i članovi Mladomuslimanskoga pokreta) nego vjera koja je plod unutarnjega duhovnog zrijenja, zapravo više vjera emocija i čuvstva, a manje vjera koja je kroz intelektualnu spoznaju ušla u volju, kroz odluke u život, kroz uvjerenje u djelovanje, kroz djelovanje u kulturu.\nTo, drugim riječima, znači da se oživljavanje islamskoga, nakon sloma komunizma, dogodilo više na formalnoj nego sadržajnoj razini, što je dakako otvorilo širok prostor za strašnu zloupotrebu sadržaja univerzalnih vrijednosti islama. U tom okviru otpočeo je proces bezobzirne ideološke, partijske i političke zloupotrebe vjere poput klanjanja džume u Državnom parlamentu, konfesionalizacije vojnih struktura, zamjene uloga političara i imama, itd., za šta su odgovorni tadašnji vjerski lideri pa i profesori teologije, čije negativne posljedice Islamska zajednica još uvijek ispašta i tako će vjerovatno biti još dugo vremena. Nažalost, vjerske institucije su izgubile mnogo vremena koketirajući sa partijskim-ideološkim autoritetima, koji ni sami nisu imali jedinstvenu i osmišljenu projekciju razvoja politike nacionalnog identiteta Bošnjaka. No, to je tema za sadržajno i tematski ozbiljniju raspravu!\nPozivanje na religijske institucije\nProces oživljavanja islamske religioznosti ili revivala, koga se u skladu sa ideologijom globalizma obično označava novim ideologemama poput fundamentalizma, integrizma, itd., pratio je proces naglašene konfesionalizacije (re/tradicionalizacije), tj. pozivanja na povijesne zasluge Islamske zajednice oko oblikovanja, čuvanja i afirmiranja pojedinačnih ali i kolektivnih bosanskomuslimansikh identiteta. Zbog toga sam u više navrata u medijima govorio („Oslobođenje”) da su mnogi Bošnjaci u procesu događanja „muslimanskoga naroda“ živjeli i još uvijek žive u vulgarno shvaćenom nacionalno-religijskome resentimanu (od pamćenja povijesnih zasluga Islamske zajednice) koga se uvijek kada «zagusti», politički, ideološko-partijski zloupotrebljava, do krajnjih granica profanizira, a sve radi neviđene pohlepe ( nezakonitog stjecanja imovine), društvenog komformizma ( uživanja u nezasluženim društvenim funkcijama), političkog pragmatizma ( šićarđijske “suradnje” sa veoma sumnjivim inozemnim oraganizacijama) i moralnoga licemjerja (podržavanja onih vrijednosti i rješenja u koje se intimno ne vjeruje, bilo da je riječ o radnoj sredini, univerzitetu, državi ili religijskoj zajednici i njenim institucijama).\nNažalost, ni oficijelna bošnjačka ulema, također, nije smogla snage dinamično se i odgovorno suočiti sa nastalim promjenama. Ovo je možda najvidljivije na primjeru Udruženja Ilmije, koje je, uz punu opravdanost svoga osnivanja (zaštita imama i vjeroučitelja te razvoj vjerskog života bosanskih muslimana) nerijetko poslužilo neodgovornim pojedincima koji su se nalazili na visokim funkcijama unutar Zajednice da preko Udruženja ostvaruju neke druge ciljeve nekada čak i sasvim suprotne osnovnoj intenciji udruživanja imama. Kao posljedica takvog neodgovornoga odnosa prema Ilmiji, umjesto tek načelno proklamirane zaštite fundamentalnih kulturnih i nacionalnih interesa, neki realizirani sadržaji poprimili su forme zastrašujućeg dogmatizma, krajnje intelektualne i kulturne rezistencije, te nekritičkog njegovanja bliskih veza s nekim partijskim i političkim centrim moći. Ovo nikako ne znači da se Udruženje Ilmijje trebalo povlačiti iz društvenih zbivanja, naprotiv Ilmijja je trebala biti usmjeravateljica- s obzirom na njenu prirodu i povijesne zasluge- a ne predmet zastrašujućih zloupotreba u prizmene svrhe.\nU tom smislu nema nekih značajnijih razlika između oficijelne uleme i drugih tumača islama koji uvode posve nove forme vjerskoga obrazovanja određujući na taj način novi duhovni, kulturni i socijalni reljef Bosne i Hercegovine (utječu na cjelinu odnosa unutar muslimanskoga ali i uopće bosanskohercegovačkoga kolektiviteta). I jedni i drugi ostaju kod neke vrste potisnute religioznosti ili redukovanoga islama, karakterističnog za socijalističko razdoblje, samo što neki islamski gurui, šejhovi i samozvani učitelji u svojemu pogledu na islam više insistiraju na povijesno dovršenim tradicionalnim, a ilmija povijesno istrošenim kulturnim paradigmama. Zato pouzdano možemo reći da vjersku (interpretativnu) pluralnu scenu Bosne poslije devedesetih godina prošloga stoljeća odlikuje odsustvo jezika vlastite i odgovorne vjere, doživljajne vjere koja je plod individualnoga suočenja sa stvarnošću i njenim višestrukim izazovima. Nažalost, za razliku od klasičnoga doba kada se historija islama razvijala u korelaciji, a ne diskrepanciji tradicije i suvremenosti, bosanskim muslimanima danas nedostaje neposredno životno ili doživljano iskustvo islama, tj. pojedinačno iskustvo vjere proisteklo iz jakih frustracija koje svaki musliman intenzivno proživljava u sučeljenju sa promjenama u suvremenoj kulturi čije se refkelsije itekako osjećaju u postdejtonskoj Bosni.\nPosljedice su više nego ozbiljne: takav pristup (formalni) islamu odlikuje neinventivnost, iracionalnost (akademici, profesori, teolozi i selefije), defetizam, sklerotičnost, stereotipije itd. Nesposobnost da se izgradi zrela i iskustvena vjera kompenzira se pozivanjem na „konfesionalnu pripadnost“, na već ostvarena iskustva prethodnih generacija, što podrazumijeva isključivo nekritički prepisivački i prevoditeljski angažman. Pitamo se ko je, osim rijetkih, uspio da kritički predstavi djelo Handžića, Đoze i drugih znamenitih bosanskih alima iz prošloga stoljeća ili da napiše angažiranu originalnu vjersku knjigu, neku vrstu teološke sume svojega vremena, koja bi bila svjedočanstvo odgovorne autentične islamske pobožnosti njenoga autora? Prethodno naznačena praksa nije dobra jer je time onemogućen izvorni proces revitalizacije u autentičnom kur’anskome duhu, tj. posredovanja vjerske tradicije kroz specifične izazove današnjega vremena i svijeta. S obzirom na njenu povijesnu zadaću, sasvim je prirodno što vjernici najveću odgovornost ali i očekivane odgovore na prethodno izneseno stanje traže u institucijama Islamske zajednice, naglašavajući posve opravdano da određeni njeni kadrovi kao da još uvijek ne uviđaju nužnost gradnje takve klime u kojoj bi se iznutra ili prirodno odvijao proces sazrijevanja vjerske svijesti od formalističke prema iskustvenoj, od kolektivne prema pobožnosti proistekloj iz čovjekova slobodnoga izbora.\nI jedni i drugi još uvijek žive u uvjerenju da je duhovni i kulturni identitet nešto što se rođenjem stječe, što je povijesno fiksirano i što ne podliježe bilo kakvim promjenama i razvoju, a ne nešto što se vremenom gubi ili osvaja, baš kao i čovjekova sloboda. Zato se može postaviti pitanje šta je to kulturni identitet bosanskih muslimana danas? Čak i površnim pregledom moguće je ustanoviti da oni žive od kulturnih zasluga svojih predaka ili od nekritički prihvaćenih tekovina suvremene civilizacije, u svakom slučaju nastoje se povijesno održati kroz kulturne obrazce koji nisu u skladu sa razinom njihova duhovnog, socijalno-političkog i kulturnoga razvoja. Suvremeni kulturni identitet Bošnjaka se ne razvija prirodno i iznutra (iz sučeljenja sa suvremenim svijetom), nego se razvija kao hibridni kulturni identitet ili kao kulturni stereotip koji ima isključivo funkciju povijesnoga pamćenja (ilahije, kaside, sevdalinka, bosanskoherecgiovačka klasična književnost, itd.) Takvo osjećanje vremena i povijesti nesumnjivo će usporit proces duhovnog, političkog i kulturnog sazrijevanja Bošnjaka.\nPojava indivudualne religioznosti\nU međuvremenu uočene su određene promjene u području islamske religioznosti, posebno nakon svršetka agresije na Bosnu i Hercegovinu. Pored tradicionalnih formi evidentirane su i nove forme religioznosti koje prati specifična simbolika i stil ponašanja. Te nove forme mogu se razvrstati u dvije kategorije: prvu možemo okarakterizirati kao poseban oblik individualne i privatizirane religioznosti, a drugu kao mogući oblik „difuzne religioznosti”. Naspram institucionalne islamske tradicionalne religioznosti nove su se forme pojavile kao posljedica procesa individualizacije gdje vlastito iskustvo i življena vjera dobivaju prevagu nad institucionalnom i normativnom vjerom. Drugim riječima, današnji mladi ljudi svoju vjeru žive više na implicitan način, tj. njih karakterizira implicitna pripadnost islamu (slabija konfesionalna pripadnost), što u konačnome otvara vrata krize religijskoga identiteta. Zbog toga mladi ljudi, prije svega reagirajući na teološki i religijski dogmatizam i kulturni konformizam Bošnjaka, posebno karakterističan za proteklih dvadeset i više godina i tragajući za izlaskom iz krize unutarnjeg identiteta, nastoje progovoriti vlastitim jezikom vjere, iz svog vlastitog doživljaja islama, koji je – i to posebno treba naglasiti– u dobroj mjeri antitradicionalan. U tom smislu on zabrinjava: koliko god je jako interesantno i za nas važno da se mladi ljudi oslobađaju dogmi i stega, načelo pripadanja tradiciji je izuzetno važno. Kao što je čovjek biće religije, znanosti, ekonomije, politike, tako je i biće tradicije ili pripadanja. Tradicija je duša svake religije, pa i islama. To je pojava koja nas zabrinjava i kojoj u budućnosti trebamo posvetiti daleko veću pažnju. Subjekti tih promjena su kao što smo već rekli mladi odnosno adolescenti. Budući se radi, sa stanovišta i religije i znanosti, o najznačajnijim društvenim kategorijama, takve promjene podrazumijevaju posve drugačije pristupe fenomenu „difuzne religioznosti”, koja više nema pretjeranog osjećaja za tradicionalne institucije ili tradicionalne vjerske narative, teologijske i dogmatske konstrukte ili potrošene fraze.\nNažalost, mi još uvijek nemamo ozbiljno fundirana i stručno vođena istraživanja muslimanskog religioznog identiteta u Bosni Hercegovini s kraja prošlog i na početku novoga milenijuma. Postoje samo individualni pokušaji propitivanja transformacije tradicionalnih identiteta koji dolaze više izvan institucija Islamske zajednice, dok se u drugim religijskim zajednicama i crkvama tim temama sistematično i projektirano bave brojni instituti i stručna nacionalna tijela. Zato bi institucije Islamske zajednice trebale što prije sačini plan i program istraživanja koji bi obuhvatio: Prvo, ozbiljnu kritičku analizu djelatnosti Islamske zajednice u BiH od devedesetih godina prošlog stoljeća do danas. Te analize bi trebale biti plod rasprava unutar odgojno-obrazovnih institucija ali i najviših organa Zajednice. Takvih rasprava, kao što smo već rekli, do sada nismo imali što je otvorilo prostor za različite špekulacije i krajnje pojednostavljena tumačenje složenih procesa koji se dva desetljeća odvijaju unutar Zajednice. Drugo, obuhvatniju reorganizaciju institucija Zajednice te reformu programa za izučavanje Islama, počev od najnižih razina do Fakulteta islamskih nauka, koja bi trebala biti usklađena sa radikalnim promjenama u strukturi religioznog mentaliteta mladih generacija. A to znači da je potrebno ustanoviti posve nove metodičke standarde u izvođenju vjeronauke odnosno programu teoloških studija ali i novu istraživačku metodologiju u razumijevanju složenog fenomena islamske religioznosti danas kojoj korespondira personalitet i individualitet današnjeg čovjeka koji je suštinsku utemeljen u vlastitoj slobodi. Treće, odmišljen i projektirani razvoj Zajednice u svim područjima njene djelatnosti, posebno potrebu stvaranja nove kadrovske politike koja će moći stručno i specijalistički obrazovati takve teologe i vjeroučitelje, oslobođene bilo kakvih ideologijskih utjecaja, koji će biti kadri odgovoriti izazovima novoga doba i time dati doprinos razvoju bošnjačkog nacionalnog kao i identiteta bosanskoherceghovačke države. Na kraju želim naglasiti da, zbog nepostojanja ozbiljne projekcije razvoja obrazovnih institucija kod nas danas, nesumnjivo najveću historijsku odgovornost snose najviši organi Islamske zajednice iz ranijega saziva!