У Гомелі „Беларусам быць модна” | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nМода на беларускую культуру ахоплівае ўсё больш сфераў жыцця беларусаў. Вышымайкі – прынты з беларускімі арнаментамі – разыходзяцца сярод моладзі як гарачыя піражкі. Маладыя беларусы часта карыстаюцца мовай у сацыяльных сетках. На вуліцах гарадоў стаяць білборды з заклікам карыстацца беларускай мовай. Для аматараў гламурнага адпачынку таксама з’явілася прапанова. Папулярны ў Гомелі начны клуб „Еўропа” прапаноўвае тэматычную вечарыну „Быць беларусам модна”.\nНамеснік дырэктара забаўляльнага цэнтра Наталля Лебедзева раскрывае некаторыя таямніцы імпрэзы:\n– Рэзідэнты нашай установы намагаюцца напісаць сваю музыку, выкарыстоўваючы класічныя беларускія творы, каб гэта ўсё ж было ў фармаце начнога клуба. Няхай кампазіцый будзе не вельмі шмат, але на момант выхаду нашай арт-групы з гадзіны да трэцяй хопіць. Цяпер танцоры рыхтуюць сабе строі ў беларускай стылістыцы. Будзе цікава аформлена фотазона, наш шэф-кухар пачастуе ўсіх беларускім караваем, таксама прадэманструем калекцыю беларускіх строяў у васільковых танах.\nКіраўнік абласной філіі „Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны” Яўген Якавенка лічыць выкарыстанне мовы ў рэкламе вельмі эфектыўным спосабам прыцягнення ўвагі.\n– Беларуская мова – гэта проста магчымасць быць адметным. Таму вось гэтая вечарына “Беларусам быць модна” – гэта спосаб лішні раз прыцягнуць да сябе ўвагу, гэта гарантыя таго, што да мерапрыемства будзе прыцягнута ўвага большай колькасці СМІ, гэта гарантыя таго, што пра падзею будуць размаўляць, магчыма, прыйдзе новая аўдыторыя.\nГомельскія бізнэсоўцы часам выкарыстоўваюць рэкламны патэнцыял беларускай мовы. Год таму кампанія „Славія” нават прапаноўвала зніжкі на мэблю для беларускамоўных кліентаў.


Stick Figure гульні Гуляць фігурку гульні онлайн - Гульні\nПошук гульні фігурку Усяго гульняў: 15 знойдзена.\n...прытрымліваццачалавек. Падабаецца гэта смешна, але крывавы прытрымліваццачалавек гульня. ...\n,en палкачалавек фігура зноў з вялікім значэннем, чым калі-небудзь, у той час як ворагі забіваюць так што вы можаце разблакаваць крывавыя новыя даспехі і больш кампаній, вам прыйдзецца сутыкнуцца 5 розных босаў, каб раскрыць каштоўнасць gamepla ...\nУдзельнічаць у барацьбе за чалавека! Малюнак Дзіўны палка барацьба, дзе вы можаце адгадаць, хто выйграе бітву. Выбірайце байца вы думаеце, будзе перамагчы ў кожным бою і ўзаемадзейнічаць з ім, каб атрымаць яго. ...\nБарацьба гульні, як гульні Street Fighter, але з палкаЧалавек герой, абярыце сімвал, які вам падабаецца, і пачаць барацьбу паміж прытрымлівацца фігурас. ...\nГульня прытрымлівацца фігура, Свет гэты свет быў разбураны чорныя істоты, і вы апошні герой барацьбы за ўвесь свет! Давай! ...\nМечнік Стыў Polytizans\nСтыў жыў спакойна, як раптам Polytizans прыйшоў, каб пасеяць хаос. Дапамажыце герою, каб аднавіць свабоду забіць ворага арды ў гэты крывавае гульні прытрымлівацца фігура. ...\nКіраўніцтва прытрымлівацца фігура праз платформу на аснове узроўняў! Выкарыстоўвайце клавішы са стрэлкамі і выкарыстоўваць прастору, каб скакаць. Пазбягайце рознага роду ворагаў! ...\nЭпічнай гульні ў бадмінтон з прытрымлівацца фігурас. Новыя персанажы! Уявіце сабе невялікую гульню ў бадмінтон? гуляць супраць кампутара ці аднаго. Я раю вам трэніравацца першымі даведвацца руху. Гульня для аднаго ...\nКласічны платформер з удзелам 3 зон (светаў), 4 босаў, арыгінальны саўндтрэк. ў вас ёсць 3 жыцця і павінны быць у стане перасекчы ўсіх узроўнях без істота тычыцца вашага прытрымлівацца фігура...\nA прытрымлівацца фігура Ragdoll гульня, дзе трэба біць па лялька, каб зарабіць ачкі, каб патрапіць на борт рэкордаў. кідаць, перакосу і выбуху прытрымліваццафігура па экране і ў сцены. ...\nгуляць палка Малюнак - Smash 2 для ўсіх тыпаў хаосу і задавальнення! Існуе практыка арэны, дзе вы можаце стварыць свае навыкі. ...\nУявіце сабе невялікую гульню ў бадмінтон? гуляць супраць кампутара ці аднаго. Я раю вам, каб даведацца 1. Руху цягнікоў. Гульня для аднаго або двух гульцоў.\nПрыгодніцкая гульня, дзе вам ўзяць на сябе ролю прытрымлівацца фігура. Падарожнічайце па свеце ў пошуках прыгод і сабраць грошы для пагашэння даўгоў. ...\nWarcarft стыль гульні, але з прытрымлівацца фігураяк з героямі. Вазьміце пад свой кантроль падраздзяленняў, збіраць залатыя капальні выбуху, ствараючы добрую армію і атакаваць праціўніка статуі. ...\nЕшце з shitloads прытрымлівацца фігураз гульні, як гіганцкі чарвяк. Можа быць, калі ў вас ёсць дастатковая колькасць людзей, вы будзеце расці, каб быць вялікі і тоўсты, як тата чарвяка. Паглядзіце, як вялікі Вы можаце стаць. Зараз з абнаўленнямі! Гэтая гульня заснавана ...


Страшная аварыя ў Мінску: два юнакі на «Акуры» патрушчыліся аб ліхтарню\n26.11.2012 / 10:15\nСтрашная аварыя ў Мінску: два юнакі на «Акуры» патрушчыліся аб ліхтарню фоты + відэа 34\nУначы 26 лістапада аўтамабіль «Акура» на вялікай хуткасці ўрэзаўся ў мачту асвятлення на скрыжаванні вуліц Адзінцова і Цімашэнкі. Гэта адбылося каля 1.20. Па інфамармацыі МНС, у аўто знаходзіліся два юнакі, 1990 і 1992 гадоў нараджэння.\nПасажыр загінуў на месцы. Як можна бачыць, машыну аж размазала аб ліхтарню. А кіроўцу з адкрытай чэрапна-мазгавой траўмай даставілі ў Бальніцу хуткай медыцынскай дапамогі.\nЯгоны стан крытычны.\nПа папярэдняй інфармацыі, абодва былі нецвярозыя. На аўтамабілі адсутнічалі рэгістрацыйныя нумары.\nПа інфармацыі ДАІ Мінска,\nкіроўца «Акуры» летась быў пазбаўлены правоў за кіраванне аўто нецвярозым.\nУ адносінах да маладога чалавека будзе заведзеная крымінальная справа.\nКМ, відэа gaiminsk.by\n26.11.2012 / 10:21\nЗвучит конечно цинично и зло, но эта мачта возможно спасла жизни невиновных людей.\n26.11.2012 / 10:50\nКанца гэтаму ня будзе, пакуль будзе такое бязглуздае заканадаўства, дазваляючае ўсялякай п'яні кіраваць аўтамабілямі. З першага разу, як толькі чалавек быў затрыманы ў нецьвярозым стане, яго трэба пазбаўляць права кіраваньня аўто на ўсё жыццё.\nТрэба штосьці рабіць / Адказаць\n26.11.2012 / 11:06\nПавал напiсаў(ла) 26 лiстапада 2012 у 10:50 Канца гэтаму ня будзе, пакуль будзе такое бязглуздае заканадаўства, дазваляючае ўсялякай п'яні кіраваць аўтамабілямі. З першага разу, як толькі чалавек быў затрыманы ў нецьвярозым стане, яго трэба пазбаўляць права кіраваньня аўто на ўсё жыццё. ___________ Гэтак яно так , але ж усё роўна садзяцца за стырно п'янымі без пасведчання. Мо каб хоць якой святловяртальнай фарбай гэтыя мачты абпэцкаць.


Галоўная ➠ Розны ➠ Цяпер ствалавыя клеткі атрымліваюць з дапамогай кіслаты\nАпублікавана 18.08.2016 13:27\nЯпонскія і амерыканскія навукоўцы цитологи працуючы калектыўна над новым і важным праектам у сферы ствалавой медыцыны, распрацавалі спосаб, які дазваляе ператварыць простыя (або радавыя) клеткі нашага арганізма ў ствалавыя, аднак пры гэтым было ўмова, не ўмешвацца ў гены і ДНК.\nАб сваім навін яны нядаўна апублікавалі нашумелую артыкул у выданні Nature.\nПраводзіліся эксперыменты пакуль што на клетках, узятых з белых мышэй. Лейкацыты, ці белыя крывяныя клеткі, навукоўцы адбіралі ў нованароджаных мышанятаў, потым, гэтыя клеткавыя структуры змяшчалі ў спец. асяроддзе з падвышанай кіслотнасцю канцэнтрацыі. З прычыны гэтага, у прабірках пачынаўся працэс павольнага само перараджэння клетак крыві ў ствалавыя.\nЯк раз гэтыя, атрыманыя такім спосабам новыя ствалавыя клеткі і апынуліся здольнымі абсалютна паўнавартасна, а значыць бяспечна, развівацца ў самыя розныя тканіны чалавека. Яны нават змогуць «ўбудавацца» у эмбрыён. Навукоўцы пры гэтым сутыкнуліся з вялікім недахопам гэтых клеткавых структур. Гаворка ідзе аб няздольнасці іх да хуткага і накіраванаму дзялення. Але цитологи прыдумалі рашэнне гэтай праблемы: яны змесцяць клеткі непасрэдна ў пажыўны раствор.


"Гогаль-могаль" ды іншыя стравы (Дзяніс Марціновіч, "Мастацтва", 2012, № 8) Пресса\nГлавная \_ Пресса \_ "Гогаль-могаль" ды іншыя стравы (Дзяніс Марціновіч, "Мастацтва", 2012, № 8)\n"ГОГАЛЬ-МОГАЛЬ" ДЫ ІНШЫЯ СТРАВЫ\nГастрольны марафон Свярдлоўскай музкамедыі\nАдной з найбольш яркіх і важкіх падзей музычнага жыцця сталіцы зрабіліся летнія гастролі Свярдлоўскага акадэмічнага тэатра музычнай камедыі з Екацярынбурга, якія прайшлі на сцэне Беларускага акадэмічнага музычнага тэатра.\nХто да нас прыехаў?\nАпошнім часам Мінск паступова трапляе ў актыўную фестывальна-гастрольную плынь. Спектаклі "Панарамы" і "ТэАРТа" высока ўзнялі планку ўяўленняў, якім можа быць сучасны драматычны тэатр. Гастролі музычных тэатраў надараюцца непараўнальна радзей. І таму ёсць шмат прычын ужыць з нагоды прыезду свярдлоўскага тэатра азначэнне "ўпершыню". Упершыню за 20 гадоў існавання незалежнай Беларусі да нас наведаўся адзін з найбольш аўтарытэтных тэатраў на постсавецкай прасторы (у мінулым стагоддзі ён прыязджаў у Мінск аднойчы, у 1955-м); ён першым сярод савецкіх музычных тэатраў займеў статус акадэмічнага (у 1986-м) і лічыўся творчай лабараторыяй савецкай аперэты. Упершыню мы ўбачылі калектыў, дзе часта адбываюцца сусветныя прэм’еры (восем за апошнія чатыры гады). Упершыню змаглі ўбачыць тры спектаклі, ганараваныя "Залатой маскай" (а ўсяго екацярынбуржцы атрымлівалі яе ў розных намінацыях ажно 16 разоў).\nСлавутыя трупы, якія прыязджалі ў Мінск (маскоўскі Вялікі тэатр, Тэатр балета Барыса Эйфмана), паказвалі пераважна адзін-два спектаклі, якія выглядалі як візітоўкі і сведчылі пра апошнія дасягненні. У выніку аншлаг забяспечвалі агульны ажыятажны настрой і тэатралы са стажам. Екацярынбуржцы выправіліся да нас на тры тыдні. Калектыў хацеў пазнаёміць беларусаў са сваімі спектаклямі і часткова акупіць гастролі. Таму тэатр прадставіў увесь жанравы дыяпазон, каб ахапіць шырокую аўдыторыю. З дзесяці мюзіклаў, што ідуць на тамтэйшай сцэне, былі паказаны пяць, з шасці класічных аперэт — дзве, з шасці спектакляў, напісаных савецкімі і расійскімі творцамі, — два. Дзякуючы гэтаму мінчане мелі ўнікальную магчымасць скласці грунтоўнае ўяўленне пра тэатр.\nСярод найбольш моцных пастановак — два мюзіклы: "Мёртвыя душы" і "www.сіліконавая дурніца.net". Яны створаны кампазітарам Аляксандрам Пантыкіным у садружнасці з паэтам і лібрэтыстам Канстанцінам Рубінскім. Першы са спектакляў атрымаў чатыры "Залатыя маскі" ў 2011 годзе, другі — дзве ў 2008-м.\nКлючом для інтэрпрэтацыі "Мёртвых душ" з’яўляецца жанр, пазначаны як "гогаль-могаль". Стваральнікі спектакля дасціпна абыгрываюць назву кулінарнага дэсерту: тут і адсылка да аўтара паэмы, і заяўка на выкарыстанне іншых твораў Гогаля, і спалучэнне неспалучальнага, паколькі такога жанру ўвогуле не існуе.\nВызначальная рыса пастаноўкі — фантасмагарычнасць, якая праяўляецца ва ўсіх аспектах. Перш за ўсё, у сюжэце, які развіваецца імкліва і непрадказальна. Адпаведна яму, Чычыкаў знаёміцца з Хлестаковым, які раіць наведаць губернскі горад N, дзе ён толькі што здзейсніў свой падман. Фантасмагарычнасць характарызуе ўсю творчасць Гогаля і становіцца кодам для ўваходжання ў свет яго твораў. Нездарма ў мюзікле цытуюцца "Вечары на хутары паблізу Дзіканькі", "Тарас Бульба", "Рэвізор", прычым гэта выглядае натуральна, вытрымана ў адным стылі.\nВынаходлівасць і багацце фантазіі ўласціва і сцэнаграфіі Сяргея Аляксандрава. Адным з яе асноўных элементаў выступае шахматна-шашачная дошка (часам яе выкарыстоўваюць як більярдны стол), якая першапачаткова ўспрымаецца сімвалам умоўнасці і гульні. Чаргаванне белых і чорных клетак нагадвае пра зменлівы лёс Чычыкава: "зацепил — поволок, сорвалось — не спрашивай". Раз-пораз дошка ўзнімаецца і ператвараецца ў рашотку-браму, якая падзяляе душы жывыя і мёртвыя.\nНа агульную ідэю працуе харэаграфія. Артысты "Эксцэнтрык-балета Сяргея Смірнова" (калектыву, які існуе ў складзе тэатра) увасабляюць жудасна-тагасветныя скокі памерлых сялян. Але ў пэўныя моманты і чыноўнікі, і дамы губернскага горада пачынаюць ужываць гэткую пластыку. Тут шмат сэнсаў: некалі і яны, на жаль, стануць мёртвымі, а калі цяпер і жывыя, ці шмат у іх шчырых чалавечых памкненняў? Нездарма і твар Хлестакова, натхняльніка авантуры па пакупцы душ, хавае чорная маска.\nЭфектнасць пастаноўцы надае багацце парадыйных і фарсавых эпізодаў. Вобраз капітана-спраўніка Дармідонтава высмейвае оперныя штампы. Сцэна пакаяння памешчыкаў прымушае згадаць руціну, якую, пэўна, ніколі не сагнаць з тэатральных падмосткаў. Губернатар надзіва падобны да Напалеона. Гумарыстычна перайначваюцца ў харавых спевах афарызмы класіка (кшталту "Рэдкі конь даляціць да сярэдзіны Дняпра").\nНадзвычай цікава назіраць за галоўнымі героямі. Калі Чычыкаў — асоба, чый характар склаўся (Яўген Талстоў дэманструе неверагодную віртуознасць, увасабляючы разнастайныя адценні вобраза "абаяльнага прайдзісвета"), дык Лізанька (Марыя Вінянкова) зведвае нечаканую эвалюцыю — ад сарамлівай выхаванкі манастырскай школы да паненкі-авантурысткі, вартай Чычыкава смеласцю, цынізмам і прагай грошай. Норавы губернскага горада не здаюцца архаічнымі, а рэцэпты і сродкі дасягнення поспеху, на жаль, актуальныя і ў наш час.\nПа жанры спектакль можа быць акрэслены як інтэлектуальны мюзікл, у якім праз іронію і сінтэтычнасць дзеі выяўляюцца рысы постмадэрнізму. Творы Гогаля неаднаразова натхнялі кампазітараў на стварэнне опер і балетаў. Пастановачная група на чале з Кірылам Стражнёвым знайшла нечаканы ракурс успрыняцця Гогаля. Пераканала: вобразы і сюжэты класіка ідэальна адпавядаюць законам і жанру мюзікла. Прычым зрабіла гэта так паспяхова, што цяпер здаецца, быццам Гогаль прысутнічаў там заўжды.\n"Сілікон, паўсюль адзін сілікон!"\nRеаlіtу-мюзікл "www.сіліконавая дурніца.net" у першую чаргу адрасаваны моладзі. Яго дзеянне адбываецца ў звычайнай расійскай школе, дзе адны вучні (Міця Агееў, Нора Ісаніна) цікавяцца вучобай і кнігамі, а другія (Дурэмар, Іра Карташова) ужываюць наркотыкі і падпрацоўваюць у стрыптыз-клубе. Правяральшчык, які прыехаў з Масквы, правёў ананімнае анкетаванне. Спроба вызначыць, каму належаць анкеты, справакавала ў школе надзвычайную сітуацыю…\nПоспех спектакля звычайна абумоўлівае сукупнасць усіх яго элементаў. Найперш — актуальнасць і злабадзённасць праблем, акрэсленых у лібрэта. Праблема выдатнікаў і слабых вучняў, узаемаадносіны класа і "белых варон", супярэчнасці паміж бацькамі, залежнасць правінцыйных настаўнікаў ад кожнага чыноўніка са сталіцы, роля ўсёмагутнай паперкі…\nРэжысура Кірыла Стражнёва пабудавана на кантрасце розных прастораў — віртуальна-ідэальнага свету, у якім існуюць Нора (Марыя Вінянкова) і Міця (Мікіта Тураў), і агрэсіўнага рэальнага асяродка з вучнямі-антыподамі і настаўніцкай радай, што выступае ў ролі суддзяў. Імклівае чаргаванне сцэн забяспечвае неабходны дынамізм. З другога боку, узнікае думка пра штучнасць, несапраўднасць адносін, якія пануюць у рэальным свеце.\nШматзначная назва спектакля, калі актуальнасць узнікае праз абыгрыванне адраса сайта. Але разгадка і ў харэаграфіі Сяргея Смірнова, дзе танцоўшчыкі ўвасабляюць адзінкі і нулікі, элементы моў праграмавання. Сучаснае грамадства не можа існаваць без інтэрнэту і віртуальнага свету. Але ж і тэатр па сваёй сутнасці з’яўляецца суцэльным віртуальным праектам. Абыгрыванне словазлучэння — праз выраз "сіліконавая дурніца" — сведчыць пра пастку, у якую трапіла Нора: дасведчаная і інтэлектуальна развітая дзяўчына, яна з цяжкасцю арыентуецца ў рэальным жыцці.\n"Сілікон, паўсюль сілікон!" — прамаўляе адзін з герояў. Атрымліваецца, што выйсцем для герояў становіцца сыход у самоту або ў віртуальны свет. Нездарма сцэнаграфія Аляксандрава ўяўляе гарадскія гмахі, кватэры ў якіх нагадваюць адзіночныя офісныя памяшканні. Толькі ў адзіноце магчыма паўнавартаснае існаванне. Выхад у рэальную прастору, да людзей пераўтвараецца ў трагедыю…\nАзарт і бляск\nСпектаклі, паказаныя тэатрам, дазваляюць казаць пра існаванне своеасаблівага "фірменнага стылю". Сцэнаграфіі пастановак уласцівы шматфункцыянальныя канструкцыі. Актыўна працуе камп’ютарная графіка. Прадуманая светлавая партытура. Харэаграфія адметная эксперыментальнасцю, спалучэннем класічнай асновы і сучасных павеваў (рэпу, хіп-хопа). Акцёры ўтвараюць на сцэне ансамбль, які дае магчымасць кожнаму праявіць індывідуальныя рысы і падпарадкоўваецца агульным рэжысёрскім задачам. Цікава, што з дзевяці спектакляў, паказаных у Мінску, амаль усе пастаўлены Кірылам Стражнёвым (выключэнне — "Кацярына Вялікая"), гэта забяспечвае адзінства пошукаў і адначасова іх жанравы дыяпазон.\nТак, далёка не ўсе спектаклі адпавядаюць высокім эстэтычным ідэалам (расчаравала "Кацярына Вялікая", музычныя хронікі часоў імперыі, іх калектыў паказаў на адкрыцці гастроляў). Але калі ацэньваць Свярдлоўскі тэатр па лепшых пастаноўках, відавочна: не ў кожным горадзе можа існаваць трупа такога ўзроўню. Ад сезона да сезона захапляючы азартам, раскаванасцю, высокай прафесійнасцю, екацярынбуржцы выхавалі і прывучылі да такога бляску сваю публіку. Напэўна, гэта і дазваляе тэатру ўвесь час быць у авангардзе пошукаў расійскай музычнай сцэны.\nМастацтва. – 2012. – № 8.


nastaunik 7(1036) by Nastaunik Gazeta - issuu\nЧацвер, 3 красавіка 2008 года\n№ 7 (1036)\nГРАНІ ІНТЭР$ ПРЭТАЦЫІ\nДЗЯКУЮЧЫ СОНЦУ, ВЕТРУ І АБЛОКАМ\nВОРЧЫ праект «Мост дружбы. Мінск—Жодзіна» з удзелам народ\nных і вядучых творчых калектываў уні\nверсітэта адбудзецца 4 красавіка ў Пала\nцы культуры БелАЗа.\nАДЭЛЯВАННЕ ААН у БДПУ» – так называецца студэнцкі творчы праект, які збірае аматараў міжнароднай сюжэтна\nролевай гульні 11—12 красавіка ў аўдыторыі 330 вучэбнага корпуса № 3. «\nІх нельга назваць надзвычайнымі красунямі, але немагчыма не заўважыць гэтых дзяўчат, не захапіцца іх грацыяй, лёгкай хадой, сонечным бляскам вачэй. Прэтэндэнтак на тытул каралевы прыгажосці я пазнавала адразу – нават не ведаючы, бландзінкі яны ці брунеткі і як будуць апрануты... Нягледзячы на сваю занятасць, Таццяна БЯРОЗКА (факультэт беларускай філалогіі і культуры), Кацярына БУРАЯ (гістарычны факультэт) і Таццяна ЗЯНКЕВІЧ (факультэт прыродазнаўства) ласкава пагадзіліся расказаць пра паўфінал «Міс Беларусь», пра свае планы, надзеі і спадзяванні. – Дзяўчаты, прызнавайцеся: як вы адважы$ ліся прыняць удзел у такім сур’ёзным конкурсе?\nТУДЭНЦКІ праект «Лайф» 14—19 красавіка бярэ ўдзел у гарадскім туры рэспубліканскага фестывалю\nконкурсу мастацкай творчасці студэнтаў вышэйшых навучальных устаноў «АРТ\nТаццяна Зянкевіч: На кастынг ішла з перакананнем, што не сустрэну сур’ёзнай канкурэнцыі – як жа, мадэль Нацыянальнай школы прыгажосці, Міс Мінск\n2007! – але самаўпэўненасць быццам рукой зняло, калі я пабачыла іншых прэтэндэнтак. Усе яны выключныя прыгажуні!\nІНАЛ міжнароднага конкурсу прыгажосці «Каралева Вясна» адбудзецца 16 красавіка. БДПУ на ім прадставіць студэнтка ФСА Вікторыя АЛАДКА.\nПАБОРНІЦТВЫ Рэспубліканскай універсіяды\n2008 па вольнай барацьбе нарэшце выйшлі на фінішную прамую. Балеем за мужчынскую каманду БДПУ 17—19 красавіка!\nМАТАРАЎ аэробікі запрашаем на ІІІ кубак БДПУ 17 красавіка ў 14.00 (актавая зала).\nКацярына Бурая: Раней я ўдзельнічала ў разнастайных прэзентацыях, супрацоўнічала з мадэльнымі агенцтвамі, але гэта мой першы сапраўдны поспех!\nТаццяна Бярозка: Хоць у родным Барысаве я вучылася ў школе мадэлей, але ТАКОГА вопыту ў мяне, зразумела, быць не магло, і дзякуй сяброўцы, якая пераканала паспрабаваць шчасця!\n• АБІТУРЫЕНТУ2008 Прыёмная кампанія набірае ход. Нам хочацца, каб і сёлета да нас прыйшлі вучыцца разумныя, творчыя маладыя людзі, схільныя да педагагічнай дзейнасці. Менавіта для іх прыёмная камісія БДПУ арганізуе Дні адчыненых дзвярэй. 5 красавіка абітурыентаў запрашаюць да сябе факультэты прыродазнаўства, спецыяльнай адукацыі, матэматычны, фізічны. 12 красавіка чакаюць гасцей факультэты дашкольнай адукацыі, пачатковай адукацыі, сацыяльна\nпедагагічных тэхналогій, гістарычны.\n19 красавіка сустрэчу арганізуюць факультэты народнай культуры, псіхалогіі, беларускай філалогіі і культуры, рускай філалогіі, музычна\nпедагагічны. Дні адчыненых дзвярэй пачынаюцца ў 12.00 у актавай зале універсітэта (вучэбны корпус № 3). Акрамя таго, прыёмная камісія арганізуе пробнае камп’ютэрнае тэсціраванне па дысцыплінах уступных экзаменаў у зручны для абітурыентаў час. Запісацца на яго можна па тэлефонах 200\n47. С. ВАСІЛЕЦ, адказны сакратар прыёмнай камісіі\nвыкладчыцкага складу з заключэннем кантракту на тэрмін, вызначаны Наймальнікам:\nзагадчыкаў кафедраў матэматыкі, матэматычнага аналізу, алігафрэнапедагогікі, агульнай і дашкольнай педагогікі (д.н., к.н., 23 разр. АТС), рускай мовы (д.н., 23 разр. АТС); дацэнтаў кафедраў (к.н., 20 разр. АТС) псіхалогіі, агульнай і дашкольнай педагогікі, заалогіі, рускай мовы, алгебры і геаметрыі, рускай і зарубежнай літаратуры (2); старшых выкладчыкаў кафедраў (19 разр. АТС) методык дашкольнай адукацыі, харавога дырыжыравання, народных інструментаў, музыкі і харэаграфіі (2); выкладчыкаў кафедраў (18 разр. АТС) інфармацыйных тэхналогій у адукацыі, методык дашкольнай адукацыі, анатоміі, фізіялогіі і валеалогіі, фартэпіяна, харавога дырыжыравання (2), прыкладной матэматыкі і інфарматыкі, алігафрэнапедагогікі, прыкладной псіхалогіі, методыкі выкладання інтэграваных школьных курсаў. Тэрмін падачы дакументаў – 1 месяц з дня апублікавання аб’явы. Дакументы прымаюцца ў аддзеле кадраў па адрасе: г. Мінск, вул. Савецкая, 18. Тэл. 226$46$59.\n•Афіцыйная хроніка ВЫНІКІ НАВУКОВАЙ ДЗЕЙНАСЦІ БДПУ ЗА 2007 ГОД (з выступлення прарэктара па навуковай рабоце В. В. БУШЧЫКА на Савеце універсітэта) У план навукова\nдаследчых работ БДПУ ў 2007 годзе было ўключана 188 тэм, з іх у галіне прыродазнаўчых навук – 39 (21 % ад агульнай колькасці), гуманітарных – 53 (28 %), псіхолага\nпедагагічных – 96, або 51 % (гл. Дыяграму 1).\nУніверсітэт браў удзел у выка\nнанні 12 праграм. Так, у рамках галіновай навукова\nтэхнічнай праграмы «Адукацыя і здароўе» па двух раздзелах распрацоўва\nлася 18 навуковых праектаў. Дадаткова 6 НДР выконвалася ў рамках Прэзідэнцкай прагра\nмы «Дзеці Беларусі». Па выніках конкурсаў, якія праводзіліся Беларускім рэспуб\nліканскім фондам фундаменталь\nных даследаванняў, вучоныя універсітэта ў 2007 годзе распра\nцоўвалі 20 праектаў. У Міністэр\nстве адукацыі Рэспублікі Беларусь прайшлі конкурс 5 асобных пра\nектаў, гранты атрымалі два ма\nладых вучоных. Усяго ў 2007 годзе выконва\nліся 92 фінансуемыя НДР. Агуль\nная сума фінансавання навукі ва універсітэце склала 1 304 120 тыс. руб.; з іх 826 000 тыс. руб. (63,3 %) – бюджэтныя асіг\nнаванні Міністэрства адукацыі. У 2007 годзе завершана выканан\nне 25 навукова\nдаследчых работ. Аб’ём іх фінансавання роўны 363 250 тыс. руб., або 27,9 % ад гадавога аб’ёму фінансавання навукі. На завяршальным этапе выка\nнання работ па двух праектах «TEMPUS» атрымана матэры\nтэхнічная дапамога ў па\nмеры 78 685 еўра, якая была накіравана на закуп абсталяван\nня, літаратуры, падрыхтоўку вучэбных курсаў і інш. НАВУКОВА\nВЫДАВЕЦКАЯ ДЗЕЙНАСЦЬ За справаздачны перыяд на базе БДПУ праведзена 9 міжна\nродных, 10 рэспубліканскіх, 11 студэнцкіх канферэнцый. Вялі\nкая ўвага надавалася развіццю і ўмацаванню навукова\nгічнага патэнцыялу кафедраў. У 2007 г. супрацоўнікамі БДПУ абаронена 9 кандыдацкіх ды\nсертацый, у дактарантуры ву\nчацца 9 чалавек, у аспіранту\nры – 174, з іх 121 – з адрывам ад вытворчасці. Аспірантура БДПУ ажыццяўляе падрыхтоў\nку спецыялістаў вышэйшай кваліфікацыі па 59 навуковых спецыяльнасцях у 15 адгаліна\nваннях навукі. Выдадзена 25 манаграфій, 32 падручнікі і 62 вучэбных да\nпаможнікі для вышэйшай і ся\nрэдняй школы з грыфам Міністэр\nства адукацыі, 253 – без грыфу, апублікавана 1050 навуковых ар\nтыкулаў і 914 тэзісаў дакладаў. Вынікі многіх навуковых дас\nледаванняў укаранёны ў вучэб\nвыхаваўчы працэс нашага універсітэта, іншых педагагіч\nных ВНУ рэспублікі, агульнаа\nдукацыйных школ і дашколь\nных устаноў. НДРС У 2007 г. у БДПУ працавала 55 студэнцкіх праблемных груп, было праведзена 74 навукова\nметадычных мерапрыемствы для развіцця НДРС, у тым ліку 40 навукова\nферэнцый, 22 выставы навуко\nвых работ студэнтаў, 17 аглядаў\nконкурсаў. Сёлета 95 прадстаўнікоў наша\nга універсітэта бралі ўдзел у Рэс\nпубліканскім конкурсе сту\nдэнцкіх навуковых работ; най\nбольшая колькасць распрацо\nвак (46) прысвячалася актуаль\nным праблемам педагогікі і ме\nтодыкі выкладання асобных дысцыплін. Па папярэдніх звес\nтках, 13 работ атрымалі 1\nтэгорыю; 32 аднесены да 2\nтэгорыі і 20 – да 3\nФакультэцкія навуковыя канферэнцыі ў 2007 г. право\nдзіліся на ўсіх факультэ тах універсітэта. Колькасць апублікаваных артыкулаў, аўтарамі (сааўтарамі) якіх з’яўляюцца студэнты, – 306, тэзісаў – 227 (у 2006 годзе — 203 і 304 адпаведна). 31 сту\nдэнт атрымліваў імянную стыпендыю. МАТЭРЫЯЛЬНА\nТЭХНІЧНАЯ БАЗА У 2007 годзе было набыта уні\nкальнае абсталяванне для фа\nкультэта прыродазнаўства: 1. Сістэма гель\nэлектрафарэзу ДНК і бялкоў у камплекце з да\nдатковым абсталяваннем. 2. Трыбометр камбінаваны FT1. Закуп зроблены за кошт мэта\nпублікі Беларусь. З мэтай павышэння эфек\nтыўнасці навуковай працы выкладчыкаў і спрашчэння до\nступу да інфармацыйных рэ\nсурсаў глабальнай інфарма\nцыйнай сеткі Інтэрнет право\nдзіліся работы па мадэрнізацыі лакальнай сеткі універсітэта. Адкрыўся адзін новы камп’ю\nтэрны клас, абноўлена абста\nляванне ў чатырох дзеючых. У рамках праграмы «TEMPUS» створаны дзве лабараторыі, якія ўкамплектаваны сучаснай тэхнікай. УДЗЕЛ У МІЖНАРОДНЫХ ПРАГРАМАХ І ПРАЕКТАХ Аб інтэграцыі нашага уні\nверсітэта ў сусветную адука\nцыйную прастору сведчыць той факт, што ў 2007 годзе наша alma mater стала паўнапраў\nным членам Еўразійскай аса\nцыяцыі універсітэтаў. Сёння ў рэжыме падпісаных дагавораў і пагадненняў БДПУ працуе з 26 ВНУ Расійскай Федэрацыі, Польшчы, Літвы, Латвіі, Ук\nраіны, Аўстрыі, Славакіі, Азер\nбайджана, Італіі, а таксама Кітая. У міжнародных канфе\nрэнцыях, што праходзілі за мя\nжой, прымаў удзел 21 работнік БДПУ, у іншых міжнародных мерапрыемствах – 10. У 2007 го\nдзе ў БДПУ адбыліся дзве міжна\nродныя канферэнцыі, якія саб\nралі 57 удзельнікаў з Расійскай Федэрацыі, Украіны, Літвы, Латвіі і іншых краін.\nСВЯТА ВЕДАЎ І ЎМЕННЯЎ Калі вучань засвоіў пэўныя веды, але не ўмее іх выкарыстоўваць, педагогу застаецца толькі прызнаць, што ён не справіўся са сваёй задачай. Знакаміты дэкартаўскі пастулат «Больш думаць, чым завучваць» ва ўсёй паўнаце ўтрымлівае асноўную ідэю актыўнага навучання, прызначанага развіваць мысленне, фарміраваць аналітычныя навыкі, садзейнічаць раскрыццю творчага патэнцыялу асобы. Аксана УЛАНОВІЧ Вось ужо 17 гадоў у красавіку на факультэт сацыяльна\nпедагагічных тэхналогій прыходзіць «Студэнцкая навуковая вясна». Гэты праект арганічна рэалізуе некалькі адукацыйных задач: «Розум апрацоўваецца для мудрасці, мова для красамоўства, рукі для майстэрскага выканання неабходных у жыцці дзеянняў» (Я. А. Каменскі). Сёлета мерапрыемства ладзіцца з асаблівым размахам: у яго рамках адбудуцца ажно чатыры навукова\nпрактычныя канферэнцыі. Праблемнае поле студэнцкай НПК «Сучасныя напрамкі сацыяльнай работы» ўключае самыя разнастайныя пытанні. Шляхі маральна\nправавога выхавання моладзі будуць разглядацца на секцыі «Сацыяльная работа ў кантэксце міграцыйнай палітыкі» (у супрацоўніцтве з кафедрай тэорыі і гісторыі дзяржавы і права Акадэміі МУС Рэспублікі Беларусь). Адукацыйны семінар «Студэнты\nваланцёры за сацыяльны дабрабыт» прысвечаны перспектывам дзейнасці валанцёрскіх арганізацый факультэта. Пытанні сямейнага выхавання, дэвіянтных паводзінаў падлеткаў, папулярызацыі здаровага ладу жыцця, а таксама асаблівасцей дзейнасці сацыяльнага педагога ва ўстановах для дзяцей\nсірот знойдуць сваё адлюстраванне ў рабоце навукова\nпрактычнай канферэнцыі «Актуальныя праблемы сацыяльнай педагогікі». НПК «Актуальныя пытанні сучаснай псіхалогіі ў студэнцкіх даследаваннях» прадугледжвае разгляд праблем дыягностыкі і карэкцыі паводзінаў навучэнцаў, развіцця асобы ў працэсе зносінаў і інш. Як стаць майстрам сваёй справы? Пра гэта ўдзельнікам і гасцям «Студэнцкай навуковай вясны–2008» раскажуць пераможцы конкурсу «Сталічны настаўнік – сталічнай адукацыі» ў намінацыі «Педагог\nпсіхолаг» Людміла Васільеўна Астаповіч і Людміла Яўгенаўна Рупа. Цікавыя напрацоўкі ў галіне сучаснай лінгвістыкі, літаратуразнаўства, гісторыі і культуры замежных краін будуць прадстаўлены ў рабоце секцый канферэнцыі «Праблемы ўзаемадзеяння нацыянальных моў і культур у студэнцкіх навуковых даследаваннях». Праект «Студэнцкая навуковая вясна» даўно стаў візітоўкай ФСПТ. Яго асноўную ідэю вобразна і вельмі дакладна перадае вядомы афарызм: «Студэнт – гэта не пасудзіна, якую трэба запоўніць, а факел, які трэба запаліць». Так, узаемадапаўняльнасць ведаў і ўменняў, тэорыі і практыкі – залог падрыхтоўкі добрага спецыяліста, сапраўднага прафесіянала!\n3 красавіка 2008 г.\nГРАНІ ІНТЭРПРЭТАЦЫІ Амаль ва ўсіх культурах люстэрка надзяляецца сакральнымі ўласцівасцямі. На яго гладкай паверхні не проста адбіваецца выява чалавека або прадмета — «залюстэркавасць» уяўляе сабой іншы свет са сваімі законамі, дзе ўсё выглядае крыху іначай, чым мы чакалі. Нездарма для тлумачэння паняцця верагоднасці нярэдка выкарыстоўваецца метафара люстэрка! Вялікая колькасць дакладаў нядаўняй Міжнароднай навуковай канферэнцыі «Узаемадзеянне і ўзаемапранікненне моў і культур: стан і перспектывы» так або іначай закранала пытанне адэкватнага ўспрыняцця інфармацыі ў кантэксце міжкультурнага дыялогу. «Што значыць пачуць амаль тое ж самае?» – звярнуліся мы да вучоных\nфілолагаў, якія сутыкаюцца з гэтай праблемай ледзь не кожны дзень. Васіль СТАРЫЧОНАК, Ганна ВАСІЛЬЕВА «Усялякае разуменне адначасова ёсць неразуменне», – сцвярджае закон Гумбальта – Патабні, які на самым пачатку нашай размовы ўзгадаў прафесар Анатоль Антонавіч ГІРУЦКІ, загадчык кафедры тэорыі і гісторыі мовы. Па яго словах, успрыняцце сэнсаў – вельмі складаны працэс, які мае не толькі псіхалагічную, але і фізіялагічную аснову. Так, неразуменне звязана з уключанасцю розных нейронных ансамбляў у адрасанта і адрасата інфармацыі. Свой уплыў аказваюць прыналежнасць удзельнікаў камунікацыі да адной або розных культур і субкультур, асабісты вопыт кожнага з іх, сітуацыя маўленчых зносінаў... увогуле, шмат чаго яшчэ. Немалаважную ролю адыгрывае структура роднай мовы камунікантаў: ёсць падставы гаварыць, што яе фанетычныя і граматычныя асаблівасці пэўным чынам суадносяцца з арганізацыяй псіхікі і свядомасці чалавека. З чым, у такім выпадку, звязаны відавочныя адрозненні менталітэту носьбітаў роднасных моў і культур – напрыклад, беларусаў, рускіх і ўкраінцаў? «Падабенства мовы – гэта многа, але далёка не ўсё», – адказвае Анатоль Антонавіч. Адно і тое ж слова, аналагічныя фразеалагізмы, спосабы выказвання думкі могуць мець рознае сэнсавае напаўненне нават у межах адной культуры. Уласны «свет значэнняў» стварае кожны з нас, але найбольш ярка гэта праяўляецца ў дзейнасці вучоных і пісьменнікаў. Наколькі арганічна спалучаюцца навуковая работа і творчасць? – запыталіся мы ў празаіка і паэта Анатоля Гіруцкага. «Вучоны ў асноўным эксплуатуе левае паўшар’е галаўнога мозгу, – усміхнуўся Анатоль Антонавіч, – а яму таксама трэба час ад часу адпачываць...». Дзеля таго, каб пераканацца ў багацці моўных сродкаў камунікацыі, дастаткова ад’ехаць ад роднага дому кіламетраў на сто. Працэс фарміравання беларускай мовы быў вельмі працяглым і нераўнамерным, таму лексічныя фонды дыялектаў часам адрозніваюцца ў вельмі значнай ступені – тлумачыць гэтую з’яву загадчык кафедры беларускага мовазнаўства Павел Аляксандравіч МІХАЙЛАЎ, адзін са складальнікаў «Лексічнага атласа беларускіх народных гаворак» у пяці тамах. Унікальнае выданне, якое ўтрымлівае каля 1900 карт 3 красавіка 2008 г.\nі прыкладна 100 000 лексічных адзінак, стваралася на працягу больш чым чвэрці стагоддзя. Сам Павел Аляксандравіч падключыўся да гэтай працы яшчэ студэнтам. Падрыхтоўка такога атласа вельмі складаная: спачатку распра\nцоўваецца праграма апытання, вызначаецца сетка апорных пунктаў, потым збіраецца матэрыял, які нарэшце класіфікуецца – па каранях, па вары\nянтах кораня, па словаўтваральных элементах, фанетычных асаблівасцях, значэннях... Спецыяльная сістэма кадзіравання дапамагае графічна перадаць агульнае і адрознае ў будове слоў, што служаць для абазначэння аднаго прадмета ці з’явы. Аналіз заканамернасцей лакалізацыі адна\nтыпных моўных фактаў нярэдка прыводзіць да цікавых высноў. Так, на Заходнім Палессі карова, якую давалі ў пасаг, завецца «бонда»; гэты відавочны балтызм ускосна пацвярджае гіпотэзу аб даўнім балта\nславянскім адзінстве. Слова «лягашка», што ўжываецца ў асобных населеных пунктах Віцебшчыны, не мае аніякай сувязі з дзеясловам «лягацца»: так называюць жабу, прычым паходжанне назоўніка... фіна\nугорскае! Яшчэ адна сфера навуковых інтарэсаў Паўла Аляксандравіча – беларускае тэрміназнаўства. Напэўна, вы заўважалі: «знешняя абалонка» тэрміна поўнасцю залежыць ад таго, які варыянт правапісу падаецца аўтару (або перакладчыку) больш прыдатным. І тым не менш незалежна ад прыхільнасцей трэба ўлічваць шмат фактараў, гаворыць Павел Аляксандравіч. Раман\nэпоха – так без перабольшвання можна назваць знакаміты твор Маргарэт Мітчэл «Gone with the Wind». Ён прыйшоў да нас у той час, калі пад націскам ветру перамен на вачах разбураўся абжыты свет, – і адразу ж стаў Раманам ужо іншай эпохі. «Мая прадмова да гэтага твора – плён любові; яна напісалася сама сабой», – гаворыць Таццяна Яўгенаўна КАМАРОЎСКАЯ. У юнацтве, як і многія студэнткі Мінскага дзяржаўнага педагагічнага інстытута замежных моў, яна не раз перачытвала гісторыю кахання Рэта Батлера і Скарлет О’Хара – і ці не з гэтага пачалося яе захапленне дзёрзкай і глыбокай амерыканскай літаратурай? Доктар філалагічных навук, прафесар, Таццяна Яўгенаўна – вядучы айчынны спецыяліст\nзарубежнік, яе пяру належаць шматлікія\nдаследаванні амерыканскага гістарычнага рамана, творчасці У. Фолкнера, Т. Уайдэра, Дж. Стэйнбека, Э. Дыкінсан, прадстаўніц сучаснай жаночай літаратуры. Прастора іншай культуры заўсёды terra incognita. Мы ведаем, што такое «амерыканская мара», бачым карані, з якіх вырастае напорыстасць амерыканцаў, – і адначасова не можам прыняць для сябе іх стыль жыцця. Увогуле: наколькі мы ў стане зразумець праблемы тых, хто жыве за далёкай Атлантыкай? Але там, дзе пачынаецца агульначалавечае, нацыянальныя адрозненні адыходзяць на другі план, упэўнена Таццяна Яўгенаўна, якая ведае Злучаныя Штаты не толькі па кнігах. Уладальніца прэстыжнага Фулбрайтаўскага гранта, яна стажыравалася ў Масачусетскім універсітэце, чытала адкрытыя лекцыі ў\nГарвардзе... «ХХІ стагоддзе прынесла з сабою неабходнасць выхаду ў шырокі свет і праекцыі нацыянальных інтарэсаў на шырокі свет», – за гэтымі словамі мудрага і дасведчанага чалавека стаіць вялікая праўда. У той жа час адкрытасць прадугледжвае гатоўнасць вучыцца добраму; саму Таццяну Яўгенаўну, напрыклад, вельмі ўразіла трапяткое стаўленне амерыканцаў да жывой прыроды: звярыныя сцежкі, пазначаныя таблічкамі «Animal walk», яноты, якія, не баючыся людзей, гуляюцца на пляцоўцы перад катэджамі, і асабліва – просьба на самым пачатку сцяжыны Роберта Фроста, што вядзе ў некрануты першабытны лес: «Leave only footprints, take only memories» («Пакідайце толькі сляды, забірайце толькі памяць»). Ці ж гэта не фундаментальны прынцып стаўлення да прасторы Іншага?\nЯк стаць вучоным? Многія студэнты\nвыдатнікі рана ці позна аказваюцца перад дылемай: ісці ў навуку ці працаваць на ніве практычнага прымянення набытых ведаў. І першае, і другое рашэнне годныя і адказныя, але, што ні кажы, стаць моцным вучоным складаней, чым вартым настаўнікам. Што ж патрэбна для таго, каб зрабіцца «свяцілам» і праславіць сваімі адкрыццямі калі не краіну, дык хаця б родны універсітэт? Маленькія сакрэты вялікай навукі нам адкрывае загадчык кафедры педагогікі прафесар І. І. ЦЫРКУН. – Іван Іванавіч, як можна ацаніць навуковы патэнцыял студэнтаў БДПУ? – Згодна дадзеным псіхолага Роджэрса, з інавацыйнай накіраванасцю нараджаюц\nца толькі 2,5 % людзей. А яшчэ даказа\nна, што навукай можа займацца толькі чалавек з пэўным тыпам асобы; найбольш прадуктыўнае спалучэнне мысліцельнага і інтуітыўнага тыпаў. Па выніках спецы\nяльнага даследавання, такімі асабліва\nсцямі валодаюць 14 % нашых студэнтаў. Гэта высокі паказчык. – Якімі ж асобаснымі характарысты$ камі павінен валодаць чалавек, што збіраецца прысвяціць сябе навуковай працы? – Перш за ўсё – самастойнасць мыслення, смеласць і крэатыўнасць у рашэннях, безумоўна, вера ў свае магчымасці і ў неабходнасць таго, што ты робіш. Сапраўдны вучоны павінен умець стварыць поле выбару праблем і рашэнняў, пераадолець мяжу вядомага і зрабіць крок у невядомае, пры неабходнасці адкінуць эмоцыі (у навуцы яны непрымальныя) і канстатаваць факты. Але першааснова – гэта цярплівасць, настойлівасць, працавітасць, творчая незаспакоенасць. – Часам кажуць, што якасць падрыхтоўкі кваліфікацыйнай працы залежыць ад яе кіраўніка. Наколькі апраўдана такое меркаванне? – На гэты конт існуе показка: «Чаму ў нас дрэнныя дысертацыі? Таму, што кан\nдыдацкія пішуць дактары, а доктарскія – кандыдаты». Але насамрэч роля кіраўніка іншая – псіхалагічная падтрымка. Калі казаць вобразна і параўнаць напісанне дысер\nтацыі са стварэннем гмаха, то для адоранага аспіранта навуковы кіраўнік толькі забяспечвае будаўнічыя масткі. Знакаміты фізік Рэзерфорд браў юнакоў да сябе ў лабараторыю на два гады. Калі пасля заканчэння гэтага тэрміну яны пыталіся: «А якую тэму мне абраць?», ім тут жа адмаўлялася ў далейшым навучанні. Адным словам, самастойнасць пры напісанні навуковай працы выключная. – Ці можна, яшчэ будучы студэнтам, нейкім чынам падрыхтаваць сябе да навуко$ вай дзейнасці? – Вядома. Работа ў праблемных групах, наведванне спецкурсаў, самастойная рас\nпрацоўка цікавай тэмы – поле шырокае, было б толькі жаданне і зацікаўленасць! – Скажыце, у Вас ёсць свая формула поспеху ў навуцы? – Унутраная матывацыя + належная метадалагічная падрыхтоўка + творчы і інтэлектуальны вопыт. – Дзякуй за размову! Вераніка МАНДЗІК 3\n(Заканчэнне. Пачатак на стар. 1.) абяцалі на экзамене ўсё роўна апытваць па ўсёй строгасці – але гэта правільна, вучоба – Вы сталі паўфіналісткамі – і адразу ўсё змянілася?.. павінна быць на першым месцы! Т.Б.: Не ведаю, як астатнія, але асабіста я адчула нешта падобнае. – Мадэлі і ўдзельніцы конкурсаў прыгажосці нярэдка падаюцца нам незямнымі Т.З.: Так! У нас была міні\nсесія прыгажосці: мы працавалі са стылістамі і дызайнерамі, наведвалі заняткі па харэаграфіі, акцёрскім майстэрстве... Спачатку, істотамі, якія ледзь датыкаюцца нашай грэшнай зямлі. Ці так гэта? Т.З.: Канешне ж, не! Як і кожная дзяўчына, я хаджу па канешне, было цяжкавата – але цяпер асабіста мне ўжо прадукты, мыю посуд, праціраю пыл! няпроста вярнуцца ў рытм будзённага жыцця. ГАЛАСУЙ ЗА НАШЫХ!!! К.Б.: У Мінску я жыву адна, памагатых не маю. Убачыць К.Б.: Графік сапраўды быў вельмі насычаным, некалькі  Кацярына Бурая, Магілёўская вобласць: мяне за хатняй работай можна штодня: люблю, калі дома разоў мы нават не паспявалі пад’есці, і нам выдавалі № 47, 12 красавіка, канал АНТ, 21.05. парадак, з вялікім задавальненнем гатую. сухі паёк.. Але на самай справе гэта такія дробязі!..  Таццяна Бярозка, Мінская вобласць: Т.Б.: Не трэба думаць, што мы не ведаем аніякіх бытавых Пасля дзяўчаты наперабой расказвалі, як з № 68, 19 красавіка, канал АНТ, 21.05. праблем. Здымаць кватэру дорага, кожны дзень катаюся на канкурсанткамі працавалі найлепшыя цырульнікі і  Таццяна Зянкевіч, горад Мінск: заняткі з Барысава – а вы кажаце: незямная істота! візажысты, як нанова стваралі сцэнічны вобраз, № 84, 26 красавіка, канал АНТ, 21.05. – Безумоўна, перамога на галоўным конкурсе краіны перафарбоўвалі валасы, эксперыментавалі з макіяжам... кардынальна паўплывае на далейшае жыццё новай «Міс Гэта нагадвала фабрыку прыгажосці, дзе з неаграненага Беларусь». А што будзе, калі гэты тытул атрымаеце не вы? алмаза атрымоўваецца каштоўны брыльянт, арыгінальны і непаўторны. Т. Б.: Нават не імкнуся заняць першае месца! Я і так перамагла: пераадолела нясмеласць – А як вашы сябры і знаёмыя адрэагавалі на такія перамены? Т.Б.: Шчыра кажучы, спачатку не прызнавалася, што збіраюся на конкурс – магла ж і і канчаткова пераканалася ў сваёй прывабнасці. Маё жыцце ўжо змянілася – у лепшы бок! Т.З.: У мяне ёсць дэвіз: «Патрабуй немагчымага – атрымаеш максімальнае». не прайсці! А потым сяброўкі з групы так шчыра радаваліся за мяне, было так прыемна... К.Б.: Калі спачатку я прагнула толькі перамогі, цяпер кожны дзень пражываю з Т.З.: Я таксама расказала не ўсім: не кажы гоп, пакуль не пераскочыш. А першай пра маю маленькую перамогу даведалася Наталля Уладзіміраўна Навуменка, дэкан асалодай. Я ўжо дасягнула вельмі шмат! Хто з канкурсантак стане пераможцай? Ці прымерыць карону «Міс Беларусь» адна факультэта: я прасіла вызваліць мяне ад наведвання асобных заняткаў. К.Б.: У такіх выпадках кажуць, што сябар пазнаецца не ў бядзе, а ў радасці. са студэнтак БДПУ? Поспехаў вам, дзяўчаты! Мы будзем за вас балець! Я нават не чакала, што за мяне будуць так перажываць! Праўда, некаторыя выкладчыкі Вольга ПРЫЁМКА\nУСЯ ПРАЎДА ПРА ЖАНОЧЫ ВАЛЕЙБОЛ Наш універсітэт па праве карыстаецца рэпутацыяй адной з самых «жаночых» ВНУ Беларусі. Мілых дам у БДПУ столькі, што, саступаючы ім дарогу пасля заканчэння пары, можна паспець калі не састарыцца, то ўжо дакладна адпусціць шыкоўную бараду. І зусім заканамерна ўзнікае думка пра пераход колькасці ў якасць – адсюль і перакананне, што дзяўчаты ў нас найпрыгажэйшыя, што перш чым ехаць па нявесту ў Іванава, варта ўважліва паглядзець на аднакурсніц. Калі ж гаварыць пра спорт, то тут, канешне, праблем увогуле быць не можа: вазьміся фарміраваць каманду – атрымаеш dream team… Аднак галоўны трэнер жаночай зборнай па валейболе БДПУ Юлія Анатольеўна ХАМАЗЮК сарвала з маіх наіўных вачэй «ружовыя акуляры». Асноўны склад каманды ўкамплектаваны спартсменкамі, якія гуляюць у вышэйшай лізе. І гэта не асаблівасць нашага універсітэта: у іншых ВНУ колькасць прафесіяналаў на квадратны метр спартыўнай пляцоўкі нават яшчэ большая. Самі разумееце, шанцаў на ўдалае выступленне пры іншым раскладзе папросту няма. Шэсць «зорак» жаночай зборнай БДПУ па валейболе вучацца на завочным аддзяленні факультэта народнай культуры і паспелі прынесці універсітэту значныя дывідэнды. Каманда з ганаровай «бронзай» прайшла адборачны турнір у Мінску і трапіла ў фінальную частку Рэспубліканскай універсіяды, дзе ў складзе дзесяткі прэтэндэнтаў будзе змагацца за славутае званне «лепшай з лепшых». Аднак пачакайце! Мы ж вядзем размову не пра бабслей, сумо або, выбачайце, керлінг! Калі я чую што\nмушкецёраў караля Францыі, мой мозг адразу ж праектуе Міхаіла Баярскага ў блакітным плашчы са шпагай на баку. Гэтаксама словы «жаночы валейбол» выклікаюць наступную асацыяцыю: стрункая дзяўчына з лёгкасцю ўзносіцца за мячыкам ў завоблачную далячынь і пругка апускаецца на зямлю з грацыяй Багіры. Калі я сустрэў Юлію Анатольеўну, стэрэатып «высокіх\nзграбных» у той жа момант перайшоў у разрад фактаў аб’ектыўнай рэчаіснасці! І нарэшце – два маленькія пажаданні. Хлопцы, не абмінайце матчы з удзелам нашай зборнай – не пашкадуеце! А вы, мілыя дзяўчаты, пачуўшы слова «блок», узгадвайце валейбол або паэзію срэбнага стагоддзя, але ніяк не цыгарэты! Аляксей Н. КАВАЛЕНКА P. S. Калі вярстаўся нумар, стала вядома, што жаночая зборная па валейболе заняла 8$е месца сярод 50 каманд ВНУ Беларусі. Віншуем нашых!\nУ кастрычніку мінулага года я прыехала ў Мінск з горада Цындао, які знаходзіцца на беразе Жоўтага мора. Тут я вучуся ўжо 5 месяцаў. Восенню і ўзімку неба нярэдка было цёмным, сонца толькі час ад часу нечакана ўсміхалася з\nза хмараў. Пакрысе я зразумела, што дрэннае надвор’е не залежыць ад дзённага свяціла: хоць зімой яно знаходзіцца нізка над гарызонтам і свеціць не так ярка, як летам, але ласкава клапоціцца пра ўсю зямлю штодня. На самай справе змрочны настрой у людзей ствараюць аблокі.\nДЗЯКУЮЧЫ СОНЦУ, ВЕТРУ І АБЛОКАМ У Кітаі надвор’е і пара года звязаны паміж сабой. Зімой на маёй радзіме дзьмуць паўночныя, а летам – паўднёвыя вятры. Іх кірунак можа змяняцца: у зімовыя месяцы бываюць перыяды, калі пануе паўднёвы вецер, а ўлетку раптам можа падзьмуць халодны, паўночны. Нярэдка вецер расчышчае неба, адносячы аблокі да Ціхага акіяна ці ў бок Сібіры, і над Кітаем усталёўваецца яснае надвор’е, таму людзі рэдка сумуюць па сонцы. Беларускія аблокі шчыльныя, магутныя і «ўпартыя», заўсёды закрываюць неба, прыносяць больш ападкаў, чым кітайскія. У лістападзе і снежні сонца не было зусім. Ударылі маразы – і неба праяснілася, але толькі на некалькі дзён, а потым усталявалася змрочнае надвор’е. Аблокі сталі падобнымі да купала, які накрыў горад. Напэўна, таму ў мяне быў благі настрой і ўвесь час хацелася спаць. У студзені я лётала дамоў, у Кітай. Калі наш самалёт узняўся над аблокамі, я ўбачыла пад яго крылом густы шэры пласт і адразу зразумела, у чым хаваецца прычына кепскага надвор’я. Акрамя таго, што беларускія аблокі «ўпартыя», іх напрамак амаль не змяняецца, яны ўсю зіму ідуць з захаду на ўсход. У лютым пахмурна, але хмары прыносяць не снег, а дождж са снегам, у сакавіку ж воблачнае покрыва не такое ўстойлівае, і пасля дажджу неба праясняецца на некалькі гадзін. Восьмага сакавіка цэлы дзень было сонечна. Мусіць, гэта падарунак да Дня жанчын, толькі я не ведаю, чый – сонца ці аблокаў? Сёння 31\nы дзень вясны, я знаходжуся ў Нацыянальнай бібліятэцы, скрозь шкло гляджу ўдалячынь і бачу: сярод аблокаў, што ідуць на ўсход, – чысты нябесны блакіт. Даўнейшы цёмна\nзялёны колер елак і хвой становіцца святлейшым, таму што снег і дождж вільгацілі іх цэлую зіму. Лясы і лугі чакаюць сонца – можа, нават больш, чым чалавек. У рэшце рэшт дзякуючы сонцу, ветру і нават аблокам прыйдзе доўгачаканая вясна, а я хачу пажадаць усяму, што расце, вялікага ўраджаю! ЛІ ЦІАНЬХУА, магістрантка Думка рэдакцыі можа не супадаць з пазіцыяй аўтараў артыкулаў.\nВыходзіць раз у два тыдні Газета надрукавана з дыяпазітываў заказчыка на беларускай мове. ў РУП «Выдавецкі цэнтр БДУ». Рэдактар Аб’ём 4 паласы фармату А3. ЛП № 02330/0056850 ад 30.04.2004. Распаўсюджваецца 220030, г. Мінск, вул. Чырвонаармейская, 6. Т. А. БАШМАКОВА ў вучэбных карпусах і інтэрнатах Тыраж 1000 экз. Зак. № 328. БДПУ бясплатна. Падпісана ў друк 03.04.2008 г. у 9.00.


02.09.2014 15:06 Актуальна, Апошнія запісы, Рознае\nУ галоўным педсавеце вобласці прынялі ўдзел каля 700 прадстаўнікоў педагагічных калектываў, намеснікі старшынь, начальнікі ўпраўленняў і аддзелаў адукацыі рай(гар)выканкамаў, кіраўнікі адукацыйных устаноў рэгіёна. Ганаровымі гасцямі мерапрыемства сталі намеснік Прэм’ер-міністра Рэспублікі Беларусь Анатоль Тозік, міністр адукацыі Сяргей Маскевіч, губернатар вобласці Пётр Руднік, памочнік прэзідэнта галоўны інспектар па Магілёўскай вобласці Генадзь Лаўранкоў.\nАжыўленне ў галоўным корпусе Магілёўскага дзяржаўнага ўніверсітэта імя А.А.Куляшова, выбранага месцам правядзення канферэнцыі, назіралася ўжо з раніцы. У фае ўніверсітэта разгарнулася выстава з разнастайнымі інфармацыйнымі стэндамі: тут сваю прадукцыю і паслугі прадстаўлялі ўсе ўстановы, арганізацыі, звязаныя са сферай адукацыі рэгіёна.\nВарта адзначыць, што структура канферэнцыі сёлета была крыху зменена. Акрамя традыцыйных выставы дасягненняў і пленарнага пасяджэння, удзельнікаў канферэнцыі чакала яшчэ работа секцый. У прыватнасці, усе запрошаныя на канферэнцыю маглі наведаць прэзентацыі па такіх актуальных тэмах, як “Пераемнасць дашкольнай і агульнай сярэдняй адукацыі”, “Удасканаленне падыходаў і стратэгій у спецыяльнай адукацыі”, “Асноўныя напрамкі дзейнасці па забеспячэнні права дзіцяці на пражыванне ў сям’і”, “Прыярытэтныя напрамкі выхаваўчай работы, асаблівасці арганізацыі адукацыйнага працэсу ў 2014/2015 навучальным годзе”, “Павышэнне прафесійнай кампетэнтнасці педагогаў”, “Эксперыментальная, інавацыйная і даследчая дзейнасць — стратэгічны фактар развіцця сістэмы адукацыі рэгіёна”. Кожная дыскусійная пляцоўка стала не толькі месцам абмеркавання пытанняў, звязаных з далейшай перспектывай развіцця ўсёй сістэмы адукацыі вобласці, але і месцам прадстаўлення вопыту адукацыйных устаноў, абмену думкамі і разважаннямі ўдзельнікаў канферэнцыі, вызначэння пазіцый педагогаў і адміністрацый устаноў па вострых пытаннях адукацыі.\nПакуль у лекцыйных аўдыторыях універсітэта праходзіла работа секцый, у канферэнц-зале ўстановы міністр адукацыі Сяргей Маскевіч правёў асабісты прыём грамадзян. Падчас прыёму былі агучаны праблемы, якія хвалююць прыёмных бацькоў у Магілёве. Напрыклад, адна маці папрасіла разгледзець магчымасць аказання аднаразовай фінансавай дапамогі пры прыняцці ў сям’ю першага дзіцяці.\n— Вашу просьбу можна задаволіць праз механізм аказання адраснай сацыяльнай дапамогі. Таму задача на сёння — арганізаваць апытанне ў прыёмных сем’ях вобласці з мэтай вызначэння канкрэтнай сумы. Варта разгледзець і магчымасць заахвочвання на абласным і раённых узроўнях бацькоў, якія доўгі час паспяхова выхоўваюць прыёмных дзяцей, — прапанаваў Сяргей Аляксандравіч.\nЯшчэ адно пытанне, якім занепакоены прыёмныя бацькі, — несвоечасовае прадастаўленне жылля прыёмным дзецям пры дасягненні імі паўналецця. Усяго за час асабістага прыёму па дапамогу да міністра адукацыі звярнуліся восем чалавек. Пытанні тычыліся недахопу месцаў у інтэрнатах УВА, дзіцячых садках, працаўладкавання, павышэння заработнай платы педагогам. Усе атрымалі кампетэнтнае тлумачэнне на свой зварот. Прагучалі ад міністра адукацыі і рэальныя прапановы да кіраўніцтва ўпраўлення адукацыі вобласці з мэтай мясцовага ўрэгулявання шэрага пытанняў.\nПаралельна з актыўна разгорнутай дзейнасцю ва ўніверсітэце ў рамках канферэнцыі адбыўся візіт па ўстановах адукацыі Магілёва намесніка прэм’ер-міністра Анатоля Тозіка. Віцэ-прэм’ер наведаў Дашкольны цэнтр развіцця дзіцяці № 1, сярэднюю школу № 40, навукова-тэхнічны цэнтр “Дыдактыка”, абласны школьны кірмаш і Магілёўскі прафесійны агралесатэхнічны каледж імя Арлоўскага. Характэрна, што сустрэчы ў калектывах праходзілі ў форме канструктыўнага дыялогу.\nТак, падчас візіту ў Дашкольны цэнтр развіцця дзіцяці № 1 было абмеркавана шмат ідэй, якія, магчыма, дазволяць палепшыць сітуацыю ў дашкольнай адукацыі. Адна з іх — прадастаўленне большых магчымасцей прыватнай ініцыятыве і нават аказанне прыватным установам дашкольнай адукацыі дзяржпадтрымкі на ўтрыманне дзіцяці. Па словах віцэ-прэм’ера, такі крок дапаможа вырашыць праблему з дэфіцытам месцаў у дашкольных установах.\n— Аднак далучыцца да рэалізацыі гэтай задумкі трэба будзе і будаўнікам, і праекціроўшчыкам. Па той прычыне, што рэальны выхад з цяперашняга становішча — будаўніцтва ўбудаваных у жылыя дамы памяшканняў для невялікіх дзіцячых садкоў. Установы такога плана ніяк не перашкодзяць жыхарам і змогуць забяспечыць крокавую даступнасць атрымання дзецьмі дашкольнай адукацыі, — адзначыў Анатоль Афанасьевіч.\nАсабліва падкрэсліў намеснік прэм’ер-міністра неабходнасць максімальна эфектыўнага выкарыстання дзяржаўных сродкаў, якія выдзяляюцца на дашкольную адукацыю. У ходзе абмеркавання гэтага пытання ўсімі зацікаўленымі асобамі была падтрымана магчымасць спрашчэння праектаў будаўніцтва дашкольных устаноў, а таксама ўвядзення рацыянальнай аплаты на наведванне дзіцячых садоў дзецьмі, якія дасягнулі шасцігадовага ўзросту.\n— У нас у краіне адпраўляць дзіця ў школу прынята ў шэсць гадоў. Але сёння ў рэспубліцы 30 тысяч дзяцей, якія дасягнулі гэтага ўзросту, працягваюць наведваць дзіцячыя сады. З прыведзенай лічбы — толькі 7 тысяч па медыцынскіх паказчыках, астатнія ж дзеці па сваім узроўні развіцця, як фізічным, так і інтэлектуальным, могуць ісці ў першы клас. Але бацькі па шэрагу прычын пакідаюць дзіця ў садзе. Вядома, у бацькоў ёсць на гэта права, але ўтрыманне гэтых дзяцей абыходзіцца дзяржаве ў 450 мільярдаў у год. Шляхі вырашэння такога пытання — увядзенне аплаты. Сітуацыя, якая таксама патрабуе вырашэння, заключаецца і ў тым, што многія мамы аддаюць дзяцей у сад пасля двух гадоў. Частка маці пры гэтым выходзіць на работу, але большасць — не. У той жа час у першым выпадку мама атрымлівае на сваё дзіця 50% грашовай дапамогі, а ў другім — 100. Не зусім справядліва. Таму ва ўрадзе цяпер актыўна прапрацоўваецца гэтае пытанне, каб знайсці правільны выхад са становішча, — зазначыў падчас размовы з супрацоўнікамі і дырэктарам цэнтра Анатоль Тозік.\nТакі ж двухбаковы дыялог адбыўся ў віцэ-прэм’ера і з педагагічным калектывам сярэдняй школы № 40 Магілёва, дзе былі разгледжаны асаблівасці арганізацыі работы з адоранымі дзецьмі і моўнай падрыхтоўкі навучэнцаў. Асаблівую ўвагу Анатоль Афанасьевіч звярнуў на папулярызацыю выкарыстання роднай, беларускай мовы сярод школьнікаў, а таксама перагляду методыкі выкладання замежных моў ва ўстановах адукацыі і замены яе на больш эфектыўную. Не засталося па-за ўвагай і пытанне заработнай платы педагогаў.\n— Мы ставім перад сабой мэту вывесці заробак настаўніка на ўзровень сярэдняй зарплаты па рэспубліцы. Я думаю, што гэта рэальна і гэтае даручэнне мы выканаем, калі будзем разумна распараджацца тымі сродкамі, якія накіроўваюцца сёння ў сістэму адукацыі, — сказаў Анатоль Тозік, зноў падкрэсліваючы неабходнасць гаспадарчага падыходу да выкарыстання бюджэтнага фінансавання.\nУ ходзе выступленняў дакладчыкаў падчас пленарнага пасяджэння жнівеньскай канферэнцыі была дадзена справаздача аб дасягнутых выніках сістэмы адукацыі рэгіёна, абмеркаваны наяўныя праблемы і перспектывы яе далейшага развіцця.\nРазвіццю сферы адукацыі на Магілёўшчыне надаецца прыярытэтнае значэнне, што выразна падкрэсліў у сваім выступленні губернатар вобласці Пётр Руднік.\n— У нашай вобласці асаблівая ўвага заўсёды ўдзяляецца пытанням удасканалення адукацыйнага працэсу, эфектыўнаму вырашэнню надзённых задач. Арыентуючыся на такі падыход у рабоце за мінулы навучальны год, мы змаглі дасягнуць пэўных станоўчых вынікаў: зменшылася колькасць злачынстваў, учыненых падлеткамі, працягваецца інфарматызацыя школ, зроблены пэўныя крокі па аптымізацыі бюджэтных расходаў. Але нас па-ранейшаму не радуе ЦТ, вынікі якога, як лакмусавая паперка, указваюць на існуючыя недапрацоўкі ў ажыццяўленні адукацыйнага працэсу. Праблемныя моманты па-ранейшаму назіраюцца ў аптымізацыі дзейнасці і будаўніцтве ўстаноў адукацыі. Таму дасягнутыя сёння вынікі не павінны нас спыняць. Органам кіравання адукацыяй неабходна развіваць і памнажаць дасягнутыя поспехі, фарміраваць яшчэ з дашкольных устаноў высокатэхналагічны адукацыйны працэс, — падкрэсліў Пётр Міхайлавіч.\nГэтая тэма стала лейтматывам і ў дакладзе начальніка ўпраўлення адукацыі аблвыканкама Уладзіміра Рыжкова, які акрэсліў вынікі і прыярытэты найважнейшых напрамкаў дзейнасці сістэмы адукацыі Магілёўшчыны. Асаблівую ўвагу прысутных Уладзімір Уладзіміравіч звярнуў на пытанні эфектыўнага выкарыстання ўсіх элементаў адукацыйнай сферы. Кажучы аб якасці адукацыі, яго складніках, планах на будучыню, Уладзімір Рыжкоў адзначыў, што многія пастаўленыя ў жніўні 2013 года задачы былі выкананы. Гэта актыўнае ўкараненне новых адукацыйных тэхналогій, пазітыўныя змены ў ажыццяўленні выхаваўчай работы, забеспячэнне якасных умоў навучання, уключаючы мадэрнізацыю школ, вырашэнне праблем малакамплектных школ у сельскай мясцовасці, развіццё матэрыяльна-тэхнічнай базы навучальных устаноў. Але, па словах начальніка ўпраўлення адукацыі, па-ранейшаму існуе і шэраг недапрацовак. Таму, завяршаючы выступленне, Уладзімір Рыжкоў заклікаў педагогаў вобласці ўдасканальваць работу і далей.\n— Задача застаецца ранейшай: захаваць асобу, накіраваную на стварэнне, а не на бяздумнае спажыванне, не аддаць дзяцей у стыхію псеўдакультуры і дэструктыўных арга-нізацый, павысіць якасць адукацыі. Сумеснымі дзеяннямі, заснаванымі на аб’яднанні магчымасцей сям’і, адукацыі, грамадства, выканаць гэтую задачу нам па сілах, — выказаў упэўненасць Уладзімір Уладзіміравіч.\nНасычаная праграма канферэнцыі прадоўжылася не менш цікавымі выступленнямі іншых удзельнікаў пленарнага пасяджэння, у якіх гаварылася аб падрыхтоўцы педагагічных кадраў, развіцці інтэлектуальных здольнасцей навучэнцаў, перспектывах развіцця прафесійнай адукацыі, прафілактыцы правапарушэнняў і безнагляднасці непаўналетніх, супрацоўніцтве сям’і і ўстаноў адукацыі.\nАсаблівы рэзананс выклікала выступленне начальніка аддзела адукацыі, спорту і турызму Круглянскага райвыканкама Сяргея Храмцова, які адзначыў станоўчы эфект зліцця аддзелаў спорту і турызму і адукацыі, што прайшло ў мінулым годзе. Па словах Сяргея Мікалаевіча, аб’яднаўшы калектыў новага аддзела агульнымі мэтамі і задачамі, у раёне поўнасцю выканалі каляндар спартыўна-масавых мерапрыемстваў. Назіраюцца і іншыя станоўчыя змены. Так, у Круглым адкрылі дзве пляцоўкі са штучным пакрыццём для гульні ў міні-футбол, у аптымізаванай сельскай школе стварылі аздараўленчы лагер. Акрамя таго, у школах райцэнтра ў гэтым навучальным годзе адкрыюцца два спартыўныя класы, якія будуць спецыялізавацца на лёгкай атлетыцы і грэка-рымскай барацьбе. Выступленне Сяргея Храмцова ўтрымлівала і прапановы па паляпшэнні бягучай работы, але ў цэлым яно на справе пацвердзіла: зліццё двух аддзелаў у адзін было правільным рашэннем, і яно паказвае сваю эфектыўнасць, варта толькі правільна наладзіць работу.\nНа гэтым засяродзіў увагу ўдзельнікаў канферэнцыі і міністр адукацыі Сяргей Маскевіч.\n— Установам адукацыі Магілёўшчыны заўсёды ёсць што паказаць. Выразна наладжана ўзаемадзеянне дашкольных устаноў і школ, што на сённяшні дзень асабліва важна. Мне таксама імпануе работа ўстаноў па фарміраванні аптымальных падыходаў у выхаваўчай рабоце, вынікам чаго з’яўляецца зніжэнне ўзроўню падлеткавай злачыннасці. Занятасць дзяцей, пазакласная работа, узаемадзеянне з сям’ёй у вобласці таксама знаходзяцца на высокім узроўні, — сказаў Сяргей Аляксандравіч.\nАле, па словах міністра адукацыі, прысутнічаюць у сістэме адукацыі вобласці і праблемы. У прыватнасці, Магілёўшчына траціць дастаткова вялікія сродкі на ўтрыманне аднаго навучэнца. Аднак калі развіццё сферы адукацыі будзе рухацца ў такім жа кірунку, як цяпер, такія моманты паступова вырашацца. Выступаючы перад педагогамі рэгіёна, Сяргей Аляксандравіч адзначыў і планы на новы навучальны год.\n— Ва ўсіх напрамках нашай дзейнасці ад статыстыкі трэба пераходзіць да індывідуальнай адраснай работы. Асаблівую ўвагу сёлета варта ўдзяліць узмацненню праф-арыентацыі, узаемадзеянню вышэйшай школы і агульнаадукацыйных устаноў. Таму, магчыма, у Магілёўскай вобласці мы паспрабуем рэалізаваць інавацыйны праект — стварэнне вучэбнай навукова-вытворчай сістэмы, так бы мовіць, кластара, накіраванага на фарміраванне новай нарматыўна-прававой базы ўзаемадзеяння агульнаадукацыйных навучальных устаноў, ІРА і ВНУ. Думаю, такая мера дапаможа палепшыць якасць падрыхтоўкі як школьнікаў, так і педагагічных кадраў, — падкрэсліў міністр адукацыі.\nПрацягам канферэнцыі пасля выступленняў і абмеркаванняў стала цырымонія ўзнагароджання педагогаў вобласці. Павага і прызнанне педагагічнай работы з’яўляецца магутным стымулам для развіцця настаўніцкага корпуса. Таму ніхто з тых, хто папрацаваў на славу, не быў забыты. Узнагароды настаўніцтву рэгіёна ўручалі ад Міністэрства адукацыі, Беларускага прафесійнага саюза работнікаў адукацыі і навукі, Магілёўскага аблвыканкама.\nЗавяршальнай нотай жнівеньскай канферэнцыі стала прыняцце рэзалюцыі, рэалізацыя пастаўленых задач якой будзе спрыяць асобаснаму росту навучэнцаў, выхаванцаў і педагогаў, а таксама эфектыўнаму развіццю ўстаноў адукацыі.\nАнатоль ТозікГенадзь Лаўранкоўгубернатар вобласціміністр адукацыіпамочнік прэзідэнтаПётр РуднікПрэм'ер-міністр Рэспублікі БеларусьСяргей Маскевіч


У Польшчы прад'явілі абвінавачанне салдату, які ўцёк у Беларусь - 21.12.2021, Sputnik Беларусь\nУ Польшчы прад'явілі абвінавачанне салдату, які ўцёк у Беларусь\nПольскі вайсковец перайшоў мяжу і папрасіў палітычнага прыстанішча ў Беларусі 17 снежня, на радзіме яму пагражае да 10 гадоў пазбаўлення волі. 21.12.2021, Sputnik Беларусь\nМІНСК, 21 сне – Sputnik. Польская пракуратура выдала пастанову аб прад'яўленні абвінавачанняў салдату, які збег у Беларусь.Яго плануюць аб'явіць у вышук, паведаміла прэс-служба Акруговай пракуратуры ў Варшаве.Як удакладніла Скшыняж, дзеянні пракуратуры накіраваны на вышук падазронага "з мэтай ажыццяўлення з яго ўдзелам працэсуальных дзеянняў і прыцягнення да крымінальнай адказнасці за ўчыненае злачынства".Ваеннаслужачаму пагражае ад аднаго да дзесяці гадоў пазбаўлення волі.Раней беларускі Дзяржпагранкамітэт паведаміў, што польскі вайсковец Эміль Чэчка папрасіў палітычнага прыстанішча ў рэспубліцы. А хадайніцтва аб прадастаўленні статуса бежанца ад Чачко ўжо прынята да разгляду ў дэпартаменце па грамадзянстве і міграцыі МУС.Дэзерцір з ПольшчыПольскі вайсковец перайшоў мяжу і папрасіў палітычнага прыстанішча ў Беларусі 17 снежня. Адразу пасля гэтага ён даў інтэрв'ю беларускаму тэлебачанню.Чэчка заявіў, што не згодны з палітыкай польскіх улад у дачыненні да мігрантаў, распавёў аб шэрагу забойстваў на мяжы польскімі пагранічнікамі. Паводле яго слоў, ён асабіста бачыў, як на мяжы забілі двух валанцёраў - нібыта ім стралялі прама ў лоб. Чэчка таксама прызнаўся, што і сам забіваў мігрантаў. Цяпер яго дапытвае Следчы камітэт Беларусі.У МУС Польшчы назвала заяву польскага дэзерціра аб забітых на мяжы валанцёрах "высмактанымі з пальца гісторыямі".Ён дадаў, што ні адна з гуманітарных арганізацый "не заявіла аб прапажы свайго валанцёра, які спрабаваў дапамагаць мігрантам".Чытайце таксама:\nу свеце, беларусь, польшча, нелегальныя мігранты, мяжа, абвінавачанне, салдаты, вайсковец, прыстанішча\n© Photo : Komenda Główna Straży GranicznejПольска-беларуская мяжа\nПольскі вайсковец перайшоў мяжу і папрасіў палітычнага прыстанішча ў Беларусі 17 снежня, на радзіме яму пагражае да 10 гадоў пазбаўлення волі.\nМІНСК, 21 сне – Sputnik. Польская пракуратура выдала пастанову аб прад'яўленні абвінавачанняў салдату, які збег у Беларусь.\nЯго плануюць аб'явіць у вышук, паведаміла прэс-служба Акруговай пракуратуры ў Варшаве.\n"Гэта яшчэ адзін крок, накіраваны на тое, каб аб'явіць абвінавачанага ў крымінальны вышук з мэтай прыцягнення яго да крымінальнай адказнасці за злачынства дэзерцірства", - паведаміла пракурор Аляксандра Скшыняж.\nЯк удакладніла Скшыняж, дзеянні пракуратуры накіраваны на вышук падазронага "з мэтай ажыццяўлення з яго ўдзелам працэсуальных дзеянняў і прыцягнення да крымінальнай адказнасці за ўчыненае злачынства".\nВаеннаслужачаму пагражае ад аднаго да дзесяці гадоў пазбаўлення волі.\nРаней беларускі Дзяржпагранкамітэт паведаміў, што польскі вайсковец Эміль Чэчка папрасіў палітычнага прыстанішча ў рэспубліцы. А хадайніцтва аб прадастаўленні статуса бежанца ад Чачко ўжо прынята да разгляду ў дэпартаменце па грамадзянстве і міграцыі МУС.\nПольскі вайсковец перайшоў мяжу і папрасіў палітычнага прыстанішча ў Беларусі 17 снежня. Адразу пасля гэтага ён даў інтэрв'ю беларускаму тэлебачанню.\nЧэчка заявіў, што не згодны з палітыкай польскіх улад у дачыненні да мігрантаў, распавёў аб шэрагу забойстваў на мяжы польскімі пагранічнікамі. Паводле яго слоў, ён асабіста бачыў, як на мяжы забілі двух валанцёраў - нібыта ім стралялі прама ў лоб. Чэчка таксама прызнаўся, што і сам забіваў мігрантаў. Цяпер яго дапытвае Следчы камітэт Беларусі.\nУ МУС Польшчы назвала заяву польскага дэзерціра аб забітых на мяжы валанцёрах "высмактанымі з пальца гісторыямі".\n"Тое, што гэты няшчасны малады чалавек гаворыць на беларускім тэлебачанні, у Польшчы нават не ўяўляецца рэччу, якая магла б адбыцца. Ён гаворыць аб тым, што Пагранічная варта або Войска польскае забівае валанцёраў, што ён бачыў два такія выпадкі", – заявіў намеснік міністра ўнутраных спраў і адміністрацыі Польшчы Мачэй Вонсік у эфіры Польскага радыё.\nЁн дадаў, што ні адна з гуманітарных арганізацый "не заявіла аб прапажы свайго валанцёра, які спрабаваў дапамагаць мігрантам".\nПольскага салдата Эміля Чэчка дапытае СК Беларусі


“Браслаўскія зарніцы” сталі ярчэй з Шумілінам — Шумилино. Новости Шумилино и Шумилинского района. Герой працы. Герой труда. Районная газета\nМіжнароднае свята традыцыйнай культуры “Браслаўскія зарніцы”, якое ладзілася на пачатку чэрвеня ў Браславе, дабавіла ў раённую скарбонку культурных здабыткаў новыя перамогі. Шумілінскія работнікі культуры палічылі, што ім ёсць што паказаць шаноўнай публіцы, асабліва на конкурсе харавых калектываў “Браслаўская харавая асамблея”. І не памыліліся. Адразу два калектывы выйшлі ў пераможцы: народны хор народнай песні “Світанак” і ўзорны хор Шумілінскай дзіцячай школы мастацтваў.\n“Світанак”, якім кіруе Ларыса Дземідовіч, выканаў складаную кампазіцыю “а капэла” “Балада пра салдата”, а таксама беларускую песню “Сваячок” пад акампанемент двух баянаў. І атрымаў высокае 3-е месца ў намінацыі “народныя спевы”. Кажам, высокае, бо ў конкурсе ўдзельнічаў 21 дарослы харавы калектыў з усёй вобласці.\n3-е месца ў намінацыі “дзіцяча-юнацкі хор” заваяваў узорны хор Шумілінскай дзіцячай школы мастацтваў (кіраўнік Алена Сініцкая, канцэртмайстар Алена Новікава). На сцэну калектыў выйшаў з добра падрыхтаванай конкурснай праграмай (А. Сальеры “А capello” і “Танга мухі” Юрыя Парфенава і Сяргея Якімава), у новых касцюмах, з упэўненасцю ў сваіх сілах.\nДыпломы за подпісам міністра культуры Беларусі Юрыя Бондара, старшыні Віцебскага абласнога Савета дэпутатаў Уладзіміра Цярэнцьева і старшыні Браслаўскага райвыканкама Аляксандра Баданіна, падарункі, апладысменты і захапленне з прымессю зайздрасці з боку іншых харыстаў, якім не хапіла месца на п’едеэстале, – гэта ў Браславе. А ў Шуміліне таленавітых землякоў сустракалі з радасцю, гордасцю і пажаданнямі новых яркіх перамог.\nФота з архіваў лаўрэатаў конкурсу.


Адам Мальдзіс: з Караткевічам мы “перамігваліся” настольнымі лямпамі – RH.by\nАдам Мальдзіс: з Караткевічам мы “перамігваліся” настольнымі лямпамі\nПаводле Святланы Ліцкевіч bel.sputnik.by\nУ цесным і прэснаватым шэрагу беларускіх пісьменнікаў, шмат у чым адасобленых правільнымі ўспамінамі сяброў і нашчадкаў, Караткевіч назаўжды застанецца нефарматным жыццялюбам — гучным і рамантычным, разгульным і шчодрым на любоў. Сапраўдным беларускім шляхціцам, “які нават у возе з гноем шаблю трымаў” – так у Беларусі казалі пра шляхцічаў, якія нават зусім згалеўшы, захоўвалі “годнасць”.\nЁн і праўда быў шляхетных крывей: “яго мама была са шляхты. Вельмі інтэлігентная жанчына. Яна і прышчапіла яму любоў да XIX стагоддзя”, – згадвае Мальдзіс.\nУ “сваё” XIX стагоддзе прафесар і літаратуразнаўца Адам Мальдзіс прыйшоў іншымі шляхамі – у 1963-м, калі яны пазнаёміліся, Адам Іосіфавіч славіўся масцітым знаўцам той эпохі.\n“Нас пазнаёміла жанчына – куды ж без прыўкраснай дамы. Мая калега Валянціна Гапава сказала, што нядаўна ў часопісе “Полымя” цікавы пісьменнік Караткевіч апублікаваў часткі рамана “Нельга забыць” (“Леаніды не вернуцца на Зямлю”). Там акурат пра “маё” XIX стагоддзе – я павінен яго прачытаць”, – распавёў прафесар Мальдзіс.\nЁн па-ранейшаму вельмі заняты ў свае 84 гады. Але пагаварыць пра Караткевіча пагадзіўся ахвотна, хоць у апошні час Мальдзіс ад інтэрв’ю адмаўляецца. “Валодзенька мне не даруе”, – патлумачыў. Але мне здаецца, справа ў іншым – у гэтых успамінах ён зноў малады, а Караткевіч – жывы.\nВіктара Талочкі bel.sputnik.by\nТады, на пачатку 60-х, Мальдзіс не толькі прачытаў раман, але і апублікаваў рэцэнзію. І аднойчы на ганку Саюза пісьменнікаў убачыў мужчыну, які голасна пытаўся ва ўсіх: “Хто тут Адам Мальдзіс?” Гэта быў Караткевіч. Ён падзякаваў за рэцэнзію і паклікаў Адама на вячэру. Яны прагаварылі да раніцы. І неяк адразу сталі лепшымі сябрамі. Халасты і вясёлы сябар неяк незаўважна стаў заўсёднікам у доме Мальдзіс.\n“Калі прыходзіў Валодзя, дом адразу напаўняўся ім да краёў. І ён заўсёды выклікаў усмешку. Ён доўга быў халасцяком, трохі непрыкаяны, ці што”, – згадвае Адам Мальдзіс.\nКалі Караткевіч атрымаў кватэру на вуліцы Веры Харужай, недалёка ад Старажоўскага рынку, аднойчы ён сказаў: “Вось было б выдатна, Адаме, каб табе далі кватэру ў гэтай хаце, якая будуецца”.\nУ тыя гады Мальдзіс працаваў у інстытуце літаратуразнаўства Акадэміі навук і “нішто не прадказвала” кватэры ў такім раёне. “Але здарыўся звычайны цуд – я пасяліўся ў суседнім доме на першым паверсе”, – усміхаецца Мальдзіс.\nГэтыя “старажоўскія” гады прафесар лічыць самымі цёплымі ў іх сяброўстве. Тэлефонаў тады не было і яны прыдумалі “перамігвацца” настольнымі лямпамі – калі дома, калі тэрміновая праца, калі жонка пайшла…\n“Тады і з’явіўся гэты сшытак. Яго прывезла мая Марыя аднекуль з радзімы – мы з ёй землякі, з суседніх вёсак на Астравечыне. Валодзя адразу ўзяў гэты “гросбух”, паправіў назву і сказаў, што гэта будзе наша гасцявая кніга, дзе сябрам належыць пакідаць аўтографы.\nЗразумелая справа, што больш за ўсё ў ёй апынулася яго ўласных эпіграм, вершаў і малюнкаў, –распавёў Мальдзіс.\nГэтую кнігу былога бухгалтарскага ўліку, перайменаваную Караткевічам у “Часопісь iнвертарнага ўліку выпiтага”, яны называлі паміж сабой “застольная” ці “амбарная”. Нават у вопісу Беларускага архіва-музея літаратуры і мастацтва, дзе яна зараз захоўвацца, так і лічыцца. Тут аўтографы і малюнкі мноства беларускіх і замежных пісьменнікаў, навукоўцаў, літаратуразнаўцаў. Раўняючыся на Караткевіча, многія з іх наравілі пажартаваць, намаляваць карыкатуру, скласць верш. Ну і кожны прыход сябра Барадуліна, вядома, адзначаўся з’едлівай эпіграмы.\n“І паваліцца славы казённых тын,\nшто ў яго пазычаў Караткевіч грошы”.\nКараткевіч ужо быў вядомым, але заўсёды без грошай – ён проста не ўмеў імі распараджацца. У яго халасцяцкай кватэры заўжды былі натоўпы сяброў. Інтэлігентная мама памяркоўна да гэтага ставілася.\n“Ён быў падобны да вялікага дзіцяці. Мы вельмі любілі па выходных хадзіць з ім на Старажоўскай рынак. У той час там можна было знайсці ўсё, што заўгодна. Ён вельмі любіў купляць галубоў і проста на рынку выпускаць іх з клетак. Вось толькі не разумеў, што гэта хатнія птушкі, якія ўсё адно вярталіся ў сваю галубятню і ў наступныя выходныя зноў прадаваліся на рынку”, – сумна ўсміхнуўся Адам Іосіфавіч.\nНеяк у адной прыбалтыйскай рэспубліцы ў яго былі стасункі з жонкай вельмі высокапастаўленага чыноўніка. “Яна была прыгажуняй, Валодзя ўтайне ганарыўся гэтымі адносінамі, але не разлічваў на іх занадта сур’ёзна. Разумеў, што такога раскошнага жыцця жонцы чыноўніка ён забяспечыць не зможа. Калі яна нас спіртным частавала – дух перахапляла ад назваў напояў з бара, мы ехалі на машыне яе мужа ў адзін загарадны музей і паставыя міліцыянты аддавалі нам чэсць… А потым, пазней, даведаўся, што яна ўсё ж такі пайшла ад мужа да мясцовага пісьменніка. І гараваў, што калі б ведаў, што яна гатовая сысці, быў бы больш смелым”, – успамінае Мальдзіс.\nЁн ажаніўся амаль у 41 год на вельмі “нечаканай”, як сказалі сябры, жанчыне. Аднойчы яна прывяла на сустрэчу з пісьменнікам сваіх студэнтаў. Валянціна выкладала гісторыю партыі ў Брэсцкім універсітэце, да таго часу двойчы была разведзеная і зусім не цікавілася беларускай гісторыяй. Увесь час яго выступу яна чытала нейкі дэтэктыў і ў канцы, калі ён паскардзіўся, што не ўсе яго слухалі, спытала: “А чаму б вам не напісаць дэтэктыў з гісторыяй, напрыклад, як “Дзікае паляванне караля Стаха”? Пасля нямой сцэны, калі высветлілася, як яна апраставалосілая, у якасці прабачэнні яна запрасіла яго на вячэру.\n“Ён прыехаў у Мінск з крыкам “здаецца, я ажанюся!” – “Здаецца або жанюся?” – Парыравала мая жонка, якая звыклася, як і ўсе, з амурнымі прыгодамі Валодзі”, – усміхнуўся Мальдзіс.\nПасьля яны ўсе паехалі ў Ракаў, на вяселле да Вячаслава Рагойшы. І там, моцна падпіўшы, сябры сталі намякаць Валянціне, што яна зусім “іх” Валодзю не пара, бо нават па-беларуску не гаворыць. Яна не апраўдвалася – у засмучаных пачуццях выпіла паўшклянкі гарэлкі, потым яшчэ паўшклянкі, зламала абцас і сышла з вяселля.\nЯна сталася амаль ідэальнай для яго – спакойнай, цярплівай і хатняй. Яе, як ні дзіўна, ухваліла мама. У доме пісьменніка з’явіліся дываны і крышталь, а на адпачынак яны сталі ездзіць у добрыя сацкраіны, а не на Нарач. Усе сябры казалі, што з пункту гледжання творчасці сямейная жыццё было не самым плённым творчым перыядам. Але з пункту гледжання ўладкавання жыцця ўсё стала амаль ідэальным.\n“Яны пражылі разам 12 вельмі шчаслівых гадоў. Але Валя захварэла і неўзабаве памерла. А незадоўга да яе сышла любімая мама. Валодзя стаў зазіраць у бутэльку. Але справа нават зусім не ў гэтым. Заўжды азартны і жыццярадасны, ён раптам страціў цікавасць да жыцця. Зрабіўся нейкі маларухомы, цяжкі. Яму проста расхацелася жыць. Усе спрабавалі яго разварушыць, захапіць, у тое лета ён паехаў у сваё апошняе падарожжа па Прыпяці на плыце – мастакі выцягнулі. Не ведаю, ці было б па-іншаму, калі б ён тады не паехаў…” – Мальдзіс успамінае пра гэта спакойна. Відаць, што гэты пытанні ён задаваў сабе не аднойчы.\nАле потым ён перагарнуў чарговую старонку “застольнай” кнігі і лёгка перавёў тэму.\n“Скажыце, мужны вiцязь – калі працверазiцесь”\n– Я быў тры месяцы ў камандзіроўцы ў Кракаве, а Валодзя толькі прыехаў. Я ішоў на вакзал яго сустракаць, да мяне прыстала цыганка. Я сказаў – вы лепш вось да таго дзядзькі падыдзіце – яго Уладзімір зваць, ён пісьменнік з Беларусі.\nЯна да яго падышла, назвала па імені, сказала, што прадкажа, колькі ён кніг выдасць у найбліжэйшым годзе. Агаломшаны Караткевіч так моцна “пазалаціў” ёй ручку, што цыганка рэтыравалася. Калі я падышоў, ён з выцягнутым тварам распавёў гэтую гісторыю. “Слава, Валодзенька, сапраўдная слава”, – адказаў я, гледзячы на вежы Марыяцкага касцёла. І толькі праз тры дні прызнаўся, што цыганку я падаслаў. “Больш ты мяне так не разыграеш”, – сказаў Караткевіч.\nА на наступны дзень у бібліятэцы Чартарыйскіх, калі я здаваў дакументы, адна наведвальніца, пачуўшы мой акцэнт, спытала нешта па-руску. Разгаварыліся. Калі яна даведалася, што я іду на сустрэчу з Караткевічам, проста ўмольвала мяне пазнаёміць з ім. Праз некаторы час да Валодзі, які чакаў мяне ля Марыацкга касцёла, падышла жанчына і па-руску спытала: “Вы Уладзімір Сямёнавіч? Караткевіч? Вас вырашана дэпартаваць з ПНР, вы ўжываеце занадта шмат спіртных напояў”. Акторка яна апынулася добрая, перапалоханы Караткевіч стаў апраўдвацца, лапатаць, даставаць пашпарт. Калі я выйшаў з-за калоны, ён мяне ледзь не забіў”, – усміхнуўся Мальдзіс. І шматзначна дадаў, што пасля выдатнай вячэры з нацыянальнай кухняй у гасцініцу яму давялося вяртацца аднаму.\n“Але не думайце – з мяне ён таксама кпіў”, – зноў усміхнуўся ён. І ў пацверджанне паказаў у “застольнай” кнізе карцінку, на якой мужычок з пузікам і ў акулярах скача ў лужыну.\n“Адась быў iсны вiцязь,\nСкажыце, мужны вiцязь – калі працверазiцесь?”\nНаступная эпіграма напісана рукою Караткевiча ўжо па-руску: “Мальдис по имени Адам питается сердцами дам, но это не мое сужденье, у Гаповой такое ж мненье”.\n“А вось карыкатура на літоўскага літаратуразнаўца Каўруса, які быў тады ў нас у гасцях: “Трапiў пане Каўрус у паганы хаўрус”, – працягнуў гартаць “застольную” кнігу прафесар.\nФота Віктара Талочкі bel.sputnik.by\n“Прыйшоў час мне з гэтай кнігай расставацца”\nУ свой час Мальдзіс доўга не хацеў расставацца з гэтай кнігай. Хоць тут не толькі жарты, зразумелыя ім дваім – нямала вершаў і малюнкаў, якія не публікаваліся раней. Прадстаўнікі беларускіх архіваў даўно намякалі, што хацелі б яе займець. Але Адаму Іосіфавічу было шкада з ёй расставацца. А аднойчы ў Оршы, пасля канферэнцыі, на якой навуковец неасцярожна сказаў, што гэтая кніга неацэнная, яго збілі з ног і выхапілі партфель з “застольнай” кнігай.\n“На шчасце побач былі калегі, якія і дагналі зламыснікаў, я б, вядома, не змог. Тады я вырашыў, што надышоў час мне з гэтай кнігай расставацца. Я перадаў яе ў Беларускі архіў-музей літаратуры і мастацтва. Тут захоўваюцца і Валодзіны архівы”, – уздыхнуў Мальдзіс, а потым дадаў, што прамых нашчадкаў у Караткевіча няма, праваўладальнікамі з’яўляюцца дзеці яго сястры.\nКалі мы ўжо развітваліся, стары прафесар сказаў, што збіраецца зусім адысці ад спраў, з’ехаць на родную Астравеччыну, каб скончыць тое, што яшчэ не дапісана.\n“Вядома, мне яго не хапае. Але часцяком раніцой, калі іду па праспекце, я сустракаю маладога чалавека на ровары. Ён заўжды спыняецца, вітаецца са мной за руку. І, ведаеце, ён дзіўна падобны на Валодзю. Нават цыгарэту трымае ў пальцах рыхтык як ён. І настрой мой заўжды лепшае”, – усміхнуўся на развітанне прафесар.\nПредыдущая статьяМоцны дождж на прыпынку “Чарчонава” 29 ліпеня\nСледующая статьяШто нарабіў ураган у Мядзеле (Фота, відэа)


7 сутак арышту за права на мірны сход гарантаваны Канстытуцыяй і міжнародным Пактам аб грамадзянскіх і палітычных правах | «Берасцейская Вясна»\n22 сакавіка ў Берасці на прывакзальнай плошчы Чыгуначнага вакзала а 11:30 была затрымана ўдзельніца Марша недармаедаў Наталля Папкова. Пра затрыманне ў Берасцейскую Вясну паведамілі сведкі здарэння: “3 міліцыянты ў форме і 2 АМАПаўца затрымалі актывістку “Маладой Беларусі””.\nДа суда Наталля Папкова ўтрымлівалась у ІЧУ Ленінскага РАЎС г. Брэста. Сваякам нічога аб лёсе затрыманай не казалі. Міліцыя закінула ёй парушэнне Закона “Аб масавых мерапрыемствах…” за што прадугледжана адказнасць адпаведна ч.1 арт 23.34 КаАП.\nПраз суткі дэжурства ў судзе праваабаронцы даведалісь, што справа будзе разглядацца 23 сакавіка ў другой палове дня. Супрацоўнікі суда ўсяляк намагалісь пазбыцца неабыякавых грамадзян, якія прыйшлі падтрымаць Наталлю ў судзе.\nЗатрыманую актывістку прывезлі ў суд каля 18 гадзіны вечара. Суддзя суда Ленінскага раёна г. Брэста Дзмітры Віктаравіч Шурын забараніў прысутным аўдыё-відэа здымкі і анлайн аўдыётрансляцыю... Наталля Папкова заявіла хадатайства на адваката і назвала ягонае прозвішча.\nНеўзабаве невядома адкуль з’явіўся адвакат, якога ніхто ня ведаў. Але суддзя адхіліў яго, бо ужо быў заяўлены дакладна вядомы адвакат. Наталля Папкова была адпушчана, каб заключыць дамову з заяўленым адвакатам. Актывістцы выдалі позву на суд прызначаны на 24 сакавіка на 11-30.\nАдразу пасля заканчэння пасяджэння на калідоры суда міліцыянт намагаўся затрымаць Наталлю: "Пагаманіць трэба" і пацягнуў у кабінет, але прысутныя не далі: "Да адваката пойдзе!" Далей распачаўся цэлы “баявік”! За Наталляй Папковай дакладна сачылі. Ад будынка суда да самага яе дому за ёй ехаў міліцэйскі “УАЗ” і суправаджалі людзі ў цывільным. Усю ноч да раніцы за пад’ездам дома, дзе жыве грамадзкая актывістка, сачылі людзі ў цывільным.\nКалі яна раніцай 24 сакавіка адяжджала да адваката, за яе машынай рушыла машына, што назірала за яе пад’ездам. Пакуль ішла ад машыны да суда, паўсюль яе суправаджалі людзі ў цывільным, якія змянялі адзін аднаго, часамі замест “таптуноў” з’яўлялась міліцэйская машына. Адхіліцца ад маршрута ў суд было складана.\n24 сакавіка ў судзе Ленінскага раёна г. Брэста справу Наталлі Папковай разглядаў суддзя Каліна. Ён таксама забараніў прысутным аўдыё-відэа здымкі і анлайн аўдыётрансляцыю...\nНаталля Папкова патлумачыла суду, што 12 сакавіка ўдзельнічала ў масавым мерапрыемстве аб якім даведалась з інтэрнета… “Убачыла людзей, падышла і далучылась. Права на мірны сход гарантавана мне Канстытуцыяй і міжнародным Пактам аб грамадзянскіх і палітычных правах. Я закон не парушала, грамадзкі парадак таксама. Віны не прызнаю”, - сказала яна.\nСведка-міліцыянт Архіпаў Яраслаў Уладзіміравіч, вучастковы Ленінскага РАЎС г.Брэста вказаў, што нёс службу. Сабраўся мітынг. Там была Папкова з бел-чырвона-белым сцягам на плячох. Яна выступала праз мегафон: “Не Дэкрэту № 3 Лукашэка - зыходзь”… Я напісаў рапарт пазаўчора, бо не змог яе ў той дзень затрымаць. У яе была група прыкрыцця. Яна указала на мяне і натоўп звярнуўся супраць мяне, а потым ў газэце з’явіўся здымак… На складанне рапарта я маю два месяца…\nСуддзя выдаліў сястру Наталлі Папковай з залы суда за парушэнне парадку.\nСведка-міліцыянт Чэпялевіч Станіслаў Віктаравіч, аперупаўнаважаны: “12 сакавіка быў на плошчы Леніна. Мітынг, там была Папкова з бел-чырвона-белым сцягам і гукаўзмацняльнікам. Лёзунгі: “Лукашэнка - зыходзь”, “час супраціўляцца”… Я ахоўваў грамадзкі парадак і вёў відэаздымкі. Я яе здымаў…”\nПасля перапынку былі зачытаны матэрыялы справы, праглежаны відэазапісы. Бакі падцьвердзілі свае пазыцыі і прысутныя пачулі пастанову суда:\n7 сутак адміністратыўнага арышту.


Сілу волі можна вызначыць па пульсу | Bigo man\n« У Аўстралію завезлі птушыны грып?\nТраціна англічанак атрымліваюць ад уборкі па хаце больш задавальнення, чым ад сэксу »\nСілу волі можна вызначыць па пульсу\nАмерыканскія навукоўцы лічаць, што сіла волі шмат у чым падобная на цягліцавую сілу: яна таксама памяншаецца пры стоме і таксама паддаецца трэніроўцы. Вымераць сілу волі навукоўцам дапамагла частата сэрцабіцця, дакладней тое, як яна змяняецца ў розных сітуацыях.\nЗменлівасць пульса залежыць ад працы парасімпатычнай нервовай сістэмы, якая, у сваю чаргу, «тармозіць» сімпатычную нервовую сістэму, якая адказвае за рэакцыю на стрэс.\nУ эксперыменце ўдзельнічалі 168 студэнтаў. Кожны з іх правёў тры гадзіны, седзячы за сталом, на якім стаялі талерка з моркву і талерка з шакаладным печывам і цукеркамі. Адна група студэнтаў павінна была ёсць толькі моркву, іншая – толькі цукеркі і печыва. Пасля гэтага ўсе ўдзельнікі даследавання вырашалі анаграмы, некаторыя з якіх былі невырашальнымі.\nУ студэнтаў, якія елі моркву, змены пульса былі выяўленыя мацней. Аўтары лічаць гэтую частку эксперимента нейкай нагрузкай для сілы волі. У выніку, тыя студэнты, якія елі моркву, пры вырашэнні анаграмы здаваліся хутчэй, чым тыя, хто еў шакалад. Можна выказаць здагадку, што воля першых была ўжо «стомленая".\nЛюдзі, у якіх варыябельнасць (зменлівасць) пульса была самай вялікай, даўжэй ўсіх спрабавалі вырашыць анаграмы.\nАўтар даследавання Suzanne C. Segerstrom (універсітэт Кентукі, ЗША) кажа: «Мы адчуваем, калі стамляюцца нашы цягліцы, але мы не адчуваем, калі стамляецца наша воля. Я не заклікаю ўсіх людзей хадзіць з маніторам і вымяраць свой пульс, але гэты метад можа спатрэбіцца для лячэння людзей, якія выпрабоўваюць цяжкасці з самакантролем, напрыклад, для курцоў і алкаголікаў ».\nДаследчыца лічыць, што трэніраваць сілу волі можна з дапамогай фізічных практыкаванняў, а таксама, уласна, пры дапамозе рэгулярных валявых намаганняў. «Гэта сапраўды падобна на цягліцу – чым больш працуеш, тым мацней становішся», – тлумачыць яна.\nМатэрыял дададзены карыстальнікам NRozina\nЯк захаваць памяць\nЧалавечая памяць – унікальная з'ява. Некаторыя віды памяці ёсць нават у найпростых аднаклетачных арганізмаў. Але толькі людзі скардзяцца на зніжэнне памяці. Што можна зрабіць, каб захаваць і палепшыць памяць? Чытайце ў нашай артыкуле.\nШто такое памяць чалавека?\nПамяць – гэта ўласцівасць чалавечага мозгу, якое дазваляе запісваць, захоўваць і пры неабходнасці прайграваць інфармацыю. У цяперашні час вядомыя розныя тэорыі памяці. Аднак так да канца і не зразумела, якім чынам адбываецца засвойванне і запамінанне інфармацыі. Магчыма, што навукоўцы раскрыюць таямніцу памяці і тады ўсе праблемы з памяццю будуць вырашаны раз і назаўсёды. У кожнага чалавека ёсць свае спосабы запамінання. Існуюць і навуковыя дадзеныя, якія пацвярджаюць эфектыўнасць тых ці іншых спосабаў умацавання памяці. Прычым для кожнага віду памяці ёсць свой спосаб.\nВіды чалавечай памяці.\nТрадыцыйна лічыцца, што ўсе людзі дзеляцца на тых, хто лепш запамінае тое, што бачыць, на тых, хто лепш запамінае тое, што чуе і на тых, хто запамінае нешта пры запісу. Тое ёсць памяць бывае візуальнай, слыхавы і маторнай.\nКалі ўлічваць часовую характарыстыку памяці, то можна зразумець, што памяць бывае непасрэднай, аператыўнай і доўгачасовай. Гэта значыць нешта мы памятаем долі секунды, а нейкую інфармацыю захоўваем у памяці доўгія гады.\nПсіхолагі прыводзяць сваю класіфікацыю памяці. Але яна больш цікавая для правядзення даследаванняў, чым для практычнага прымянення.\nШто ўплывае на памяць\nУзмацняць ці аслабляць память могуць самыя розныя фактары. Першы з іх – важнасць інфармацыі. Чым важней для нас інфармацыя, тым лепш мы яе памятаем. Аднак так таксама адбываецца не заўсёды.\nПсіхолагі сцвярджаюць, што калі чалавек нешта пастаянна забывае, то варта задумацца пра тое, якія псіхалагічныя праблемы звязаныя з інфармацыяй, якая ўвесь час «забываецца».\nПамять схільная ўплыву гармонаў. Да прыкладу, зніжэнне ўзроўню эстрагену пры клімаксе або пры гінекалагічных захворваннях прыводзіць да пагаршэння памяці ў жанчын.\nМедыкі ўсталявалі, што на працэсы запамінання мацней за ўсё ўплываюць гармоны шчытападобнай залозы. Нават невялікае зніжэнне іх ўзроўню здольна выклікаць пагаршэнне памяці. Для вытворчасці гармонаў шчытападобнай залозы неабходны ёд, а гэтак жа вітамін В2 і цынк. На жаль большасць людзей у Расеі не атрымліваюць дастатковую колькасць ёду і вітамінаў групы В з ежы. І справа не толькі ў непаўнавартаснай харчаванні.\nЕжа для розуму.\nУжо даказана, што правільнае харчаванне спрыяе ўмацаванню памяці. Пэўныя рэчывы здольныя паскараць і стымуляваць біяхімічныя працэсы, якія адбываюцца ў клетках галаўнога мозгу. Важна сачыць за іх пастаянным паступленнем у арганізм або з прадуктамі харчавання або ў складзе спецыяльных вітамінна-мінеральных комплексаў.\nАльфа-липоевая кіслата (липоевая, тиоктовая).\nНе так даўно адкрытая навукоўцамі харчовая дабаўка хутка атрымала статус лекавага прэпарата, паколькі апынулася выдатным сродкам лячэння паражэнняў нерваў пры цукровым дыябеце. Ужо ўстаноўлена, што яна можа паляпшаць памяць, нават у сталым узросце. У невялікай колькасці гэтая кіслата утворыцца ў арганізме, акрамя таго, яна змяшчаецца ў шпінаце, мясе і піўных дражджах. Аднак атрымаць дастатковую для прафілактычнага або лячэбнага эфекту колькасць липоевой кіслаты з ежы немагчыма, таму рэкамендуецца прымаць яе ў выглядзе дадаткаў. Яе дзеянне больш эфектыўна, калі яна ўваходзіць у склад комплексу антыаксідантаў (вітаміна А і Е), эфектыўнасць якіх яна ўзмацняе.\nБіятын і пантатэнавая кіслата.\nГэтыя два прадстаўнікі групы В звычайна прысутнічаюць у прадуктах разам. Яны паляпшае засваенне вугляводаў, бялкоў і тлушчаў, у тым ліку і ў нервовай тканіны. Пантатэнавая кіслата неабходная арганізму для забеспячэння ўзаемасувязі паміж галаўным мозгам і астатнімі аддзеламі нервовай сістэмы. Нягледзячы на тое, што пантатэнавая кіслата прысутнічае ў шматлікіх прадуктах харчавання – яна руйнуецца пры награванні і кансерваванні. Каб атрымаць сутачную дозу пантатэнавай кіслаты, трэба штодня з'ядаць 2,5 кубкі свежых праросткаў пшаніцы. Прасцей атрымліваць гэтыя кампаненты з вітамінна-мінеральных комплексаў.\nТыямін (вітамін В1).\nЦяжкі недахоп гэтага вітаміна прыводзіць да цяжкага неўралагічных захворванняў "бяры-бяры». Пры слабых формах недахопу тыяміну адзначаюцца раздражняльнасць, дэпрэсія і слабасць. Даследаванні паказалі, што гэты вітамін паляпшае памяць у пацыентаў з такім цяжкім захворваннем, як хвароба Альцгеймера і ўхіляе спутанность свядомасці ў пацыентаў пасля хірургічных аперацый пад наркозам. Лепшы крыніца гэтага вітаміна – нятлустая свініна, а гэтак жа трава, фасоль, арэхі і насенне. Сутачную дозу можна атрымаць, калі штодня з'ядаць жменю арэхаў. Лечебную дозу можна атрымаць толькі з вітамінна-мінеральных комплексаў.\nВітамін В2 (рыбафлавін).\nДзеянне гэтага вітаміна разнастайна. Ён удзельнічае ў працэсе сінтэзу гармонаў шчытападобнай залозы і ў працэсе фарміравання эрытрацытаў, перанослых кісларод. Павялічваючы доступ энергіі да клетак мозгу, рыбафлавін паляпшае і працу памяці. Рыбафлавін змяшчаецца ў малацэ, аднак вельмі хутка руйнуецца на святла. Каб атрымаць сутачную дозу вітаміна трэба кожны дзень выпіваць не менш за 3 шклянак малака, а з улікам разбурэння вітаміна пры захоўванні – 6 шклянак. Зручна атрымліваць рыбафлавін з вітамінна-мінеральных комплексаў, якія адначасова ўтрымліваюць жалеза, а гэтак жа вітамін В6.\nАдным і прыкмет дэфіцыту гэтага вітаміна ў арганізме з'яўляецца стамляльнасць і зніжэнне памяці. Ніацін шмат у ежы, багатай вавёркамі: курыца, мяса, рыба, арэхі. Арганізм можа вырабляць ніацін іх амінакіслоты трыптафану. Часам ніацін ўзбагачаюць макаронныя вырабы, але ўтрыманне ў іх гэтага вітаміна невяліка – патрабуецца 7 кубкаў вараных макарон для папаўнення штодзённай патрэбы.\nВітамін В12 (кобаламин).\nГэты вітамін трэба абавязкова прымаць дадаткова людзям пажылога ўзросту і вегетарыянцам. Да ліку магчымых сімптомаў дэфіцыту гэтага вітаміна ставяцца стамляльнасць, дэпрэсія і зніжэнне памяці. Асноўнай крыніцай гэтага вітаміна з'яўляецца ежа жывёльнага паходжання. Сутачная доза змяшчаецца ў 150 гр. добрага Швейцарскага сыру. Варта памятаць пра тое, што нават лёгкі дэфіцыт гэтага вітаміна можа аказваць істотны ўплыў на арганізм.\nАнтыаксіданты, такія як вітаміны С і Е, знішчаюць свабодныя радыкалы – нестабільныя малекулы кіслароду, якія выклікаюць пагаршэнне памяці. Устаноўлена, што павелічэнне канцэнтрацыі вітаміна С у арганізме выклікае рост інтэлектуальных магчымасцяў у 4 разы. Вядома, з гэтага не вынікае, што ядучы вітамін З вы станеце акадэмікам, перавышаць дозу не трэба. Ва ўсім патрэбна мера. Праблема вітаміна С у тым, што ён вельмі хутка руйнуецца пры захоўванні і награванні. Акрамя таго курэнне руйнуе вітамін С, які трапіў у арганізм з ежай. Нягледзячы на тое, што вітаміна З шмат у цытрусавых, у капусце брокалі, чырвоным перцы і цёмнай ліставай зеляніны, варта задумацца аб дадатковым прыёме гэтага вітаміна, асабліва ў тым выпадку, калі вы жывяце ў горадзе і паліце.\nДаследаванні паказваюць, што нават невялікі недахоп жалеза, не дасягае крытычнага ўзроўню, можа выклікаць у дарослых парушэнні увагі, а ў падлеткаў зніжаць школьную паспяховасць. Добрая крыніца жалеза – ялавічына і бараніна. Шмат яго ў сухафрукты, фасолі і зялёных гародніне. Аднак апошнія даследаванні паказваюць, што з-за знясілення глеб, занятых пад вырошчванне сельскагаспадарчых культур, утрыманне жалеза ў раслінных і жывёл прадуктаў зніжаецца. Акрамя таго, жалеза добра засвойваецца толькі ў спалучэнні з вітамінам С. Калі вы прымаеце прэпараты жалеза, то абавязкова трымаеце іх у месцы, недаступным для дзяцей.\nАрганізму патрабуецца вельмі малая колькасць ёду, але нават невялікі дэфіцыт можа выклікаць сур'ёзныя парушэнні. Па дадзеных даследаванняў насельніцтва Расіі пакутуе ад недахопу ёду ў ежы. Даследаванні, праведзеныя ЮНІСЕФ, даказалі, што ў людзей з дэфіцытам паступлення ёду ў арганізм, каэфіцыент інтэлекту на 13% ніжэй, чым у людзей без дэфіцыту. Папоўніць дэфіцыт ёду можна пры дапамозе ёдаванай солі, аднак залішняе ўжыванне хларыду натрыю можа негатыўна ўплываць на здароўе.\nЛецыцін і холін\nГэтыя злучэнні таксама прадстаўнікі вітамінаў групы В. У іх бесперабойным паступленні ў арганізм мае патрэбу нервовая сістэма. Лецыцін, які паступае ў арганізм, становіцца крыніцай холін. Апошні з'яўляецца асновай сінтэзу ацэтылхаліну – бялку, які грае асноўную ролю ў механізмах памяці і ў кантролі мышачнай дзейнасці. Холін так важны для развіцця разумовых здольнасцяў дзяцей, што ўсе дзіцячыя дабаўкі і вітаміны для цяжарных павінны ўтрымліваць гэта рэчыва.\nЯк захаваць і палепшыць памяць.\nУ пераважнай большасці выпадкаў захаваць памяць і нават палепшыць яе нескладана. Існуе мноства методык, сярод якіх можна выбраць тую, якая падыдзе вам больш за ўсё: маляванне карт памяці, рашэнне крыжаванак або завучванне вершаў. Стымулююць развіццё памяці фізічная актыўнасць і вандраванні (не абавязкова далёкія).\nУ любым выпадку здаровы лад жыцця, які ўключае збалансаванае харчаванне, адмова ад шкодных звычак і фізічная актыўнасць з'яўляецца самым натуральным спосабам захавання памяці на доўгія гады.\nЗніжэнне памяці можна прадухіліць. Аднак лепш за ўсё – не дапускаць ўзнікнення праблем з памяццю. На шчасце – захаваць памяць цалкам па сілах кожнаму чалавеку.\nПа матэрыялах сайта: www.leovit.ru\nХто з нас у пачатку вясны не скардзіцца на пагаршэнне вонкавага выгляду, паніжаны імунітэт і агульную слабасць? Вясновы авітаміноз – наракаем мы – і бярэм у рукі выратавальную слоічак з вітамінамі.\nЧаму не хапае вітамінаў?\nУзімку значна скарачаецца прыём свежых садавіны і агародніны, а тыя, што трапляюць на наш стол, не ўтрымоўваюць дастатковай колькасці карысных рэчываў. Аднак і летам атрымаць неабходную дозу вітамінаў толькі з садавіны не так-то проста. Каб папоўніць сутачную патрэбу ў вітамінах і мікраэлементах, неабходна з'ядаць не менш 1,5-2 кг пладоў, ягад і гародніны. Ці многія з нас могуць гэтым пахваліцца?\nАвітаміноз, гіпавітаміноз, гипомикроэлементоз.\nСтрога кажучы, тое, што мы часта называем авітамінозам, на справе ім не з'яўляецца. Гэты авітаміноз – гэта цяжкае паталагічнае стан, звязанае з вострай недахопам у арганізме вітамінаў.\nПаўтара стагоддзі таму менавіта авітаміноз станавіўся прычынай цынгі ў матросаў і нярэдка прыводзіў да смяротнага зыходу. Сёння ў цывілізаваным свеце такую вострую недахоп вітамінаў можна сустрэць вельмі рэдка. Часцей за ўсё лекары сутыкаюцца з гіпавітамінозаў – станам на мяжы хваробы, звязаных з недастатковым паступленнем вітамінаў і мікраэлементаў з ежай.\nАкрамя вітамінаў, арганізм можа недаатрымліваць мікраэлементаў. Па статыстыцы, расійскім жанчынам больш за ўсё не хапае жалеза, ёду і селену.\nБледная млявая скура, схільная да сухасці і раздражненне. Безжыццёвыя сухія валасы з тэндэнцыяй да перасеку і выпадзення.\nПатрэсканыя куткі вуснаў, на якія не дзейнічаюць ні крэмы, ні памады.\nКрывацечныя пры чыстцы зубоў дзясны.\nЧастыя прастуды з цяжкім і доўгім аднаўленнем.\nСталае пачуццё стомленасці, апатыі, раздражнення.\nАбвастрэнне хранічных захворванняў (рэцыдывы герпесу і грыбковыя інфекцыі).\nЯк выбраць вітаміны?\nПолівітамінныя комплексы не назапашваюцца ў арганізме, калі прымаць іх у тэрапеўтычных дозах. Не трэба баяцца сінтэтычных вітамінаў. У адрозненне ад рэчываў прыроднага паходжання яны не выклікаюць алергію і іншых пабочных рэакцый.\nПолівітаміны апошняга пакалення – гэта хімічна чыстыя злучэння, гарманічна збалансаваныя паміж сабой і пазбаўленыя недахопаў, уласцівых раслінным і жывёльным прэпаратаў.\nЗараз у продажы можна сустрэць вялікую разнастайнасць розных вітамінаў. Для зручнасці іх вырабляюць у выглядзе таблетак, дражэ, ледзянцоў, капсул, парашкоў і нават у вадкім выглядзе.\nНа думку спецыялістаў, найбольш ўдалая форма выпуску – капсулы. Пры такой форме выпуску зніжаецца верагоднасць іх ўзаемнай нейтралізацыі. Прасоўваючыся па кішачным тракце, капсула паступова губляе пласт за пластом, і вітаміны адзін за адным (а не ўсе адразу) ўсмоктваюцца ўнутр.\nГаворачы аб складзе прэпаратаў, неабходна адзначыць, што пры вясновым гіпавітамінозе арганізм асабліва мае патрэбу ў вітамінах А, З, D, Е і ўсёй групы В. Вітамін А вырашыць праблемы са скурай, З – ўратуе ад частых прастуд, D – палегчыць засваенне кальцыя (паляпшаючы стан костак, валасоў і пазногцяў), Е – надасць энергіі і нейтралізуе дзеянне таксічных рэчываў, вітаміны групы Ў здымуць падвышаную стамляльнасць, насыцяць тканіны кіслародам, палепшаць бялковы абмен ў клетках, умацуюць нервовую сістэму. Акрамя вітамінаў у склад сучасных прэпаратаў абавязкова ўваходзяць розныя мікраэлементы, неабходныя для нармальнай жыццядзейнасці клетак. Часцей за ўсё гэта калій, кальцый, жалеза, магній, селен.\nПравілы прыёму вітамінаў\nНайбольш зручны час для прыёму вітамінаў – Раніца. Арганізм наладжваецца на дзённую актыўнасць, і яму спатрэбіцца дадатковая «падсілкоўванне».\nБольшасць вітамінаў засвойваецца толькі разам з ежай. Але не запівайце вітаміны малаком, газіроўкай і кава – гэтыя напоі могуць перашкаджаць іх нармальнаму засваення.\nВітаміны ў выглядзе капсул трэба прымаць цалкам, не разжоўваючы.\nВітаміны жыццёва неабходныя для нармальнага абмену рэчываў, абнаўлення клетак, ды і проста для добрага самаадчування. І патрэбныя яны нам не толькі ў канцы зімы, але таксама ў час моцных стрэсаў, пры падвышаных фізічных нагрузках, змене клімату ці звыклага харчавання. Людзі, якія сядзяць на строгіх дыетах і тыя, хто паліць, трапляюць у групу рызыкі і павінны піць вітаміны круглы год.