karmel.by » Гісторыя ордэна\n31 мая 2022 года Касцёл адзначае свята Адведзін Найсвяцейшай Панны Марыі. У гэты дзень гудагайская парафія святкуе адпуст тытулу касцёла, які ў далёкім 1763 годзе быў пабудаваны менавіта як святыня\nУ ХІІІ ст. з-за пераследу з боку мусульманаў, рэлігійных войнаў і ўпадку касцёльнай дзяржавы ў Палестыне кармэліты былі вымушаны пакінуць гару Кармэль і перабраліся ў Еўропу. Перад малавядомым у новым асяроддзі і таму прынятым з асцярогай законам паўстала пагроза роспуску, і тады тагачасны генерал закону і вялікі шанавальнік Марыі св. Сымон Сток мабілізаваў братоў маліцца да Марыі аб захаванні ордэна, які з’яўляецца Яе ўласнасцю і носіць Яе імя ў назве. Марыя выслухала гэтую малітву і ў ноч з 15 на 16 ліпеня 1251 г. аб’явілася св. Сымону. Маці Божая паказала на яго шкаплер, верхнюю частку кармэліцкага габіта, і назвала яго знакам збаўлення, гаворачы: «Гэта будзе прывілей для цябе і для ўсіх кармэлітаў — хто ў ім памрэ, не зведае агню пякельнага». У хуткім часе пасля гэтага аб’яўлення кармэліты былі прынятыя ў Еўропе і пачалі паспяхова развівацца. Святы шкаплер з’яўляецца знакам мацярынскай любові Марыі да ордэна, сімвалам блізкасці і любові Марыі да ўсяго народа Божага. У пэўны перыяд разнастайная душпастырская праца ордэна прывяла да аслаблення малітоўнага жыцця і менш строгай рэгулы. У XVII стагоддзі ў Іспаніі св. Тэрэза ад Езуса і св. Ян ад Крыжа аднавілі жаночую і мужчынскую галіну Кармэлю, у выніку чаго ўзнік Ордэн Братоў Босых Найсвяцейшай Панны Марыі з Гары Кармэль. У Беларусі кляштары кармэлітаў босых існавалі ў Гудагаі, Глыбокім, Гродне, Мядзелі, Пінску, а таксама пры Вострай Браме ў Вільні ды ў іншых месцах. Іх лёс быў падобны да лёсу іншых кляштараў і святыняў: пасля падзелу Рэчы Паспалітай яны былі скасаваныя, і толькі ў міжваенны перыяд ХХ ст. манахі вярнуліся ў Вострую Браму ў Вільні і ў Мядзел. Падчас нямецкай акупацыі законнікі з Вільні былі вывезеныя на прымусовую працу, а кляштар у Мядзелі згарэў. У 1990 г. першыя айцы і браты зноў пачалі сваю дзейнасць у Беларусі. На сённяшні дзень члены ордэна служаць у Гудагаі Астравецкага р-на, Мінску, Мядзелі і Нарачы. Фундаментам, на які абапіраецца статут ордэна, з’яўляецца абяцанне: «Жыць у паслухмянасці Езусу Хрысту і верна Яму служыць чыстым сэрцам і шчырым сумленнем». Кармэліты наследуюць Езуса Хрыста, рэалізуючы ў жыцці тры асноўныя элементы свайго паклікання: кантэмпляцыю, братэрства і служэнне сярод людзей. Чэрпаючы сілы для апостальскай дзейнасці з малітоўнага трывання перад Богам у братэрскай супольнасці, яны стараюцца сведчыць сярод людзей пра вартасць малітвы і паяднання з Богам. Браты штодзённа збіраюцца разам на цэлебрацыю Эўхарыстыі, Літургію Гадзінаў і медытацыю. У лучнасці са святымі (сярод якіх найбольш вядомыя св. Тэрэза ад Езуса, св. Ян ад Крыжа, св. Тэрэза ад Дзіцятка Езус і сын беларускай зямлі св. Рафал Каліноўскі) манахі-кармэліты, як святары так і браты, служаць у Касцёле, займаючыся апостальскай і душпастырскай дзейнасцю, праводзячы рэкалекцыі, дні духоўных сустрэчаў, арганізуючы школы малітвы, ведучы выдавецкую дзейнасць, асабліва ў сферы духоўнасці і інш. Характэрнай рысай Кармэлю з’яўляецца марыйная духоўнасць, асабліва шкаплернае набажэнства. Углядаючыся ў Марыю і ствараючы з Ёю пэўную братэрскую супольнасць, манахі вучацца жыць у прысутнасці Бога. У Марыі кармэліты знаходзяць дасканалы ўзор таго, чым прагнуць стаць.Iдучы з радасцю за Хрыстом хочам абвяшчаць праўду пра Бога - Любоў, якi прагне камунii з кожным чалавекам.


Культура - Калі квітнее кактус\nШто замінае развіццю рэгіянальнай культуры\nУ раённай культуры разбіраюцца ўсе. Колькі разоў быў сведкам таго, як пэўныя старшыні райвыканкамаў (аграрыі па адукацыі), стомленыя надоямі і прывагамі, актыўна займаліся рэжысурай і адборам нумароў для канцэрта з нагоды ці не любога ўрачыстага сходу. І вынікі дзейнасці работнікаў культуры можа ацаніць кожны. Праўда, па розных крытэрыях. Пенсіянер з настальгіяй пра мінулае — па ўласных эмоцыях, фінансіст з праверкай — па адхіленнях ад заканадаўчай базы. Так было заўжды. У тых раёнах, дзе начальнік аддзела, што адказвае за мясцовую культуру, змог давесці кіраўніку райвыканкама сваю незаменнасць, работнікі клубаў, бібліятэк, музеяў адчуваюць, хоць і мінімальную, але пастаянную фінансавую ўвагу. Так было заўжды… А цяпер — уласна пра тэндэнцыі менавіта сённяшняга стану сельскай культуры.\nДзве чуткі настойліва блукаюць па культурных абсягах краіны. Пра працяг аптымізацыі і пра падзел аддзела на самастойныя структуры — культурную ды ідэалагічную. Вакол гэтага і паспрабуем паразважаць.\nАптымізацыя вытворчасці арт-прадукта (нават у раённых умовах) — гэта ўдасканаленне вытворчага працэсу для павышэння якасці працы. Заўважце, пра скарачэнне ўстаноў і працоўных гаворкі няма аніякай. У нашым жа выпадку, калі клубы з бібліятэкамі скасоўваюцца і пасады іх супрацоўнікаў беззваротна знікаюць, мы маем тэндэнцыю не развіцця, а заняпаду. Думка — не толькі мая. Пад гэтым меркаваннем гатовыя падпісацца шматлікія начальнікі раённых аддзелаў з немалым вопытам працы.\nВось доказы таго, што якасць клубных ды бібліятэчных мерапрыемстваў сям-там падае. Проста за іх правядзенне адказваюць, скажам, не два-тры чалавекі, як калісь, а адзін. І ўвогуле аптымізацыйнае пераўтварэнне ўстановы культуры ў клуб-бібліятэку ці ў бібліятэку-клуб — гэта першы крок да непазбежнага скасавання такой установы і цалкам заканамернага знікнення вёскі.\nПрафесіянал запярэчыць, калі гэты заптымізаваны работнік культуры ў колькасці аднаго чалавека на ўстанову — дасведчаны, дык ён падключыць актыў, больш шчыльна пачне супрацоўнічаць з мясцовымі школай ці дзіцячым садком (пры ўмове, што яны засталіся) і ў выніку захавае ранейшую якасць працы. Пярэчанне — справядлівае. Але ці здольны на такое работнік культуры, калі ён не мае спецыяльнай адукацыі ды прыйшоў у клуб ці бібліятэку з сельскай гаспадаркі або з сістэмы, скажам, гандлю. І гэта пры тым, што ў пэўных сельскіх бібліятэках безнадзейна састарэў камп’ютарны парк, а да стварэння яго ў асобных сельскіх ДК так і не прыступалі.\nВельмі істотны, на мой погляд, момант яшчэ вось у чым. Як паказвае журналісцкая практыка, іншым разам маланаселеныя і аддаленыя вёскі, што ўжо не маюць стацыянарных клубаў ды бібліятэк, цягам года не бачаць бібліёбусаў і аўтаклубаў. Асабліва ўзімку, калі дзень кароткі, калі пенсіянерскую душу сум захоплівае ў палон (прачытайце пра гэта артыкул Фаіны Малюжэнец на старонцы 5) і абавязкова хочацца з кім-небудзь сустрэцца ды пагаварыць па душах. Абсалютна не адмаўляю таго, што ў большасці рэгіёнаў мабільныя ўстановы культуры працуюць цяпер з павышанай нагрузкай. Але застаецца фактам і тое, што год таму “К” пісала, як у адным з раёнаў аўтабібліятэка не выязджала на маршруты, бо не было з чаго прыдбаць зімовую гуму на колы. А машыну раз-пораз яшчэ і бензінам запраўляць трэба, і рамантаваць неабходна. А сума пазабюджэтных даходаў — не гумавая.\nУ раёнах баяцца чарговай хвалі аптымізацыі. Бо ў выніку яе кваліфікаваных кадраў іншым разам не стае не толькі ў аграгарадках, але і ў раённых цэнтрах. Цэнтралізацыя і пераўтварэнне ў юрыдычныя асобы ладзіліся ў кожнай вобласці па свойму. І дасюль сям-там не разабраліся са статусамі, скажам, цэнтралізаваных бухгалтэрый ці гаспадарчых груп. А сельскія клубы нечакана пераўтварыліся ў аддзелы, сектары ці філіялы. Што будзе заўтра?\nПра эканоміку культуры нам застаецца толькі марыць. Нават тыя будынкі колішніх устаноў, што пайшлі з малатка, не прынеслі аддзелам ніякага грашовага “навару”. Так, сельская культура навучылася зарабляць. Балазе яе камерцыйны складнік не стаў вядучым. І ніхто пакуль не настойвае, каб установы культуры пачалі пераходзіць на самаакупнасць. Але гаворка пра павелічэнне долі ўласных даходаў вядзецца пастаянна. Вось толькі без укладання грошай растуць толькі кактусы.\nПраблемным застаецца і кадравае пытанне. Яно такім і застанецца, пакуль у вёсках і раённых цэнтрах не з’явіцца якаснае ды гарантаванае жыллё для маладых спецыялістаў ад культуры. Мала маладых творцаў, мала новых форм працы. Далёка не паўсюль усвядомілі, што такое праектная дзейнасць, падмацаваная нестандартным пошукам пазабюджэтных грошай (іншым разам яго называюць “краўдфандынг”). Мы толькі пачынаем прыглядвацца да таго, чым заняты ўвесь вольны творчы свет.\nСілы работнікаў культуры распыляюцца яшчэ і з той прычыны, што культурны базіс у межах аддзела ІРКСМ мае ідэалагічную надбудову. Такая “архітэктура” не надта спрыяе развіццю сапраўды творчага стаўлення да працы. Шматлікія пасяджэнні і нарады замінаюць.\nЯ — не аматар негатыву. Проста хачу акрэсліць (з дапамогай шэрагу неабыякавых начальнікаў аддзелаў ІРКСМ) тыя болевыя кропкі, што перашкаджаюць упэўненаму развіццю галіны. Урэшце, варта ведаць, што лячыць.\n…і ўсяляе надзею\nЯ веру ў нацыянальную культуру, якая мацуецца на традыцыйных каранях, што знітоўваюць нас з вёскай, з непасрэднымі носьбітамі народнага мастацтва. Не проста веру, а ганаруся. Непаўторнымі рамёствамі, што атрымалі развіццё і сёння ўдасканальваюцца. Адметнай мастацкай самадзейнасцю, якая не мае, на мой погляд, аналагаў у свеце па сваёй “прафесійнасці”. (Адной з галоўных падзей адыходзячага года стаў для мяне не столькі юбілейны “Славянскі базар у Віцебску”, колькі бліскучыя справаздачныя канцэрты мастацкай самадзейнасці ў абласных цэнтрах. Вось гэта — тэндэнцыя развіцця!) Ганаруся неўміручым самабытным фальклорам, які таксама развіваецца ў маладзёжным асяродку, нягледзячы на амаль паўсюдны недахоп прафесійных фалькларыстаў, харэографаў, харавікоў. Цікавымі бібліятэчнымі знаходкамі, якія палягаюць на сёння ў інтэграванай прасторы, дзе знітаваны клопаты музейныя, краязнаўчыя, клубныя. Унікальнымі раённымі музеямі, якіх пакуль няшмат, але якія паспелі стаць нацыянальнымі брэндамі. Вельмі маштабным аматарскім тэатральным рухам, што разнявольвае рабочых людзей і пастаянна пашырае атрад творцаў…\nГэтыя “плюсы” пераважаюць вышэйзгаданыя “мінусы”. Інакш кажучы, нам ёсць што адстойваць і ўдасканальваць. І я схлусіў наконт таго, што не ведаю, чаму квітнее “кактус”. Адказ тут не надта складаны: на трох невукаў у рэгіянальнай культуры заўжды знойдзецца адзін неабыякавы прафесіянал, які будзе працаваць не за грошы, а за ідэю выратавання свету прыгажосцю. Так, ён не бачыць выхаднога дня, працуе да позняй ночы, не мае звычкі хлусіць, можа прарэджваць буракі, але і ў фугах Баха арыентуецца, як у родных. Ён вытрывае, перацерпіць, недаспіць, урэшце, паплача ў адзіноце, але данясе да людзей тое, што прынята называць нацыянальнай культурай.\nГод культуры заканчваецца. Час культуры доўжыцца бясконца.


22 кастрычнік 2009, 20:28\nЗь візытам у Брусэлі знаходзіцца міністар замежных спраў Беларусі Сяргей Мартынаў. Ён правядзе перамовы з намесьнікам старшыні Эўрапейскай камісіі, эўракамісарам па свабодзе, бясьпецы і правасудзьдзі Жакам Баро і эўракамісарам па фінансавых і эканамічных пытаньнях Хаакінам Альмунія. Сярод пытаньняў, якія будуць абмеркаваныя, — пэрспэктывы спрашчэньня візавага рэжыму Эўразьвязу для грамадзянаў Беларусі і актывізацыя крэдытна-інвэстыцыйнага ўзаемадзеяньня.\nПрэс-сакратар МЗС Беларусі Андрэй Папоў адзначыў, што гэты візыт, які працягнецца да 23 кастрычніка, працоўны і ня мае на мэце падпісаньня нейкіх дакумэнтаў. Ён скіраваны на прафэсійны абмен думкамі, на тое, каб “больш глыбока былі пачуты прапановы беларускага боку”. Адносна візавага рэжыму спадар Папоў патлумачыў пазыцыю беларускага боку так:\n“Мы лічым, што сытуацыя ў тым выглядзе, якая яна ёсьць зараз, непрымальная з пункту гледжаньня правоў беларускіх грамадзянаў, якія відавочна дыскрымінуюцца і па кошце шэнгенскіх візаў, і па вельмі працяглай працэдуры іх афармленьня. Мы ўжо неаднаразова гэту нашу пазыцыю да эўрапейскіх партнэраў даводзілі. Працягваем працаваць. Менавіта адной з мэтаў гэтага візыту — яшчэ раз давесьці нашу пазыцыю да адпаведных структураў Эўразьвязу. Мы ўсё ж зыходзім з таго, што беларусы ня ёсьць людзьмі другога гатунку, і настойваем, каб нашы партнэры ў ЭЗ паважалі інтарэсы нашых грамадзянаў. Таму ўсё мы будзем рабіць на парытэтнай аснове”.\nСпадар Папоў адзначыў, што ў эўрапейскіх партнэраў ёсьць пэўныя свае меркаваньні. І беларускі бок намагаецца як мага хутчэй выйсьці на нейкія кампрамісныя рашэньні, бо “гэта будзе найперш на карысьць грамадзянаў Беларусі, і гэта адпавядае мэтам, задэкляраваным Эўразьвязам у сваім намеры неяк пашырыць узаемадзеяньне менавіта з грамадзянскай супольнасьцю Беларусі”.\n“Што тычыцца нашых рухаў насустрач менавіта ў візавым пытаньні, то вы ведаеце пра тыя канкрэтныя крокі, якія мы ў гэты бок зрабілі. Гэта і адсутнасьць неабходнасьці запрашэньняў пры афармленьні візаў, калі гэта не перавышае пэўны тэрмін знаходжаньня тут эўрапейскага грамадзяніна. Мы шмат прасунуліся ў візавых пытаньнях і што тычыцца руху ў памежнай зоне зь Літвой, Латвіяй і Польшчай, і шмат яшчэ ў чым. Таму, што тычыцца менавіта візавых стасункаў, то мы шмат крокаў у гэтым накірунку зрабілі. Мы шмат палёгкаў зрабілі для нашых эўрапейскіх партнэраў з пункту гледжаньня інтарэсаў шараговых эўрапейцаў”.\nСпадар Папоў заяўляе пра гатоўнасьць беларускага боку да працы, патрэбнай, каб вырашыць візавае пытаньне для беларускіх грамадзянаў.\n“Усё залежыць ад таго, як бакі будуць хутка прасоўвацца, як бакі будуць гатовыя да таго, каб прыслухоўвацца адзін да аднаго, бо гэта далікатнае пытаньне. Усё будзе залежаць ад таго, як якасна будзем праводзіць сумесную працу. Мы да гэтай працы гатовыя. Мы сваімі канкрэтнымі крокамі, і вы бачыце візыт міністра, скіраваны на вырашэньне гэтага пытаньня. Мы да такога шчыльнага дыялёгу з нашымі партнэрамі гатовыя, як і раней. Працягнем працу”.\nПалітоляг Дзяніс Мельянцоў мяркуе, што праблема спрашчэньня візавага рэжыму шмат у чым тэхнічная, але і палітычная таксама:\n“Ёсьць абумоўленасьць. Беларусь павінна ўваходзіць у эўрапейскую палітыку суседзтва. Тады яна можа падпісаць дамову пра спрашчэньне візавых працэдур, і тады аўтаматычна віза будзе каштаваць 35 эўра, як, напрыклад, ва Ўкраіне. І будзе запушчаны працэс спрашчэньня візавай працэдуры. Пакуль Беларусь не ўваходзіць у гэтую палітыку, і таму тармозіцца працэс з гэтымі візамі. Хаця нібыта палітычнае рашэньне ў ЭЗ, у некаторых краінах ёсьць. Шмат яшчэ што ўпіраецца ў тое, што Беларусь ня выканала палітычныя патрабаваньні, якія выстаўляе ЭЗ. У ЭЗ дагэтуль ёсьць візавыя санкцыі дачынна Беларусі. Гэта ўсё перашкаджае таму, каб у нас былі нармальныя двухбаковыя палітычныя дачыненьні, якія зьяўляюцца неабходнымі для спрашчэньня візавай працэдуры”.\nСяргей Мартынаў наведае Фінляндыю


04.06.2007 / 09:56\nУлады не аддаюць кляштар 20\nМіхаіл Паўлаў: «Мы так вырашылі, мы — ўлада, нам трэба карміць людзей».\nАбаронцы кляштарнага комплексу XVII ст. Івона Мацукевіч і Ганна Сіўчык сустрэліся са старшынём Менгарвыканкаму Міхаілам Паўлавым. На сустрэчы актывісткі ад імя вернікаў спрабавалі даведацца пра лёс кляштара і касьцёла бэрнардынаў, якія ўлады плянуюць перабудаваць пад гасьцінічны комплекс.\nПаводле слоў І.Мацукевіч, на сустрэчы Міхаіл Паўлаў заявіў, што «яны — улада і яны вырашаюць, што будуць будаваць і як будуць выкарыстоўваць той ці іншы будынак». Кіраўнік Менгарвыканкаму пацьвердзіў ранейшыя пляны перабудовы кляштару пад гандлёва‑бытавы і гасьцінічны комплексы.\nТым часам, паводле зьвестак БелаПАН, у абарону гістарычнай спадчыны на Кірылы і Мяфодзія сабрана каля 20 тысяч подпісаў.\nПраз абшчыну сьвятога Язэпа прайшло 10.126 подпісаў, адрасаваных Адміністрацыі прэзідэнта. «Прыкладна такая ж колькасць подпісаў была сабрана ў розных гарадах краіны і накіравана кіраўніку дзяржавы, мінуючы нашу абшчыну», — зазначыла І.Мацукевіч.\n04.06.2007 / 11:03\nКаб не гэткая слаўная дыяганаль, дык сапраўды папухлі б з голаду - як той Казулін. Трэба тэрмінова пераводзіць найлепшых "мэраў" і " губернатараў" у калёніі і турмы - каб яны і там не далі людзям галадаць.\n04.06.2007 / 12:07\nНезразумела, чаму маўчыць Каталіцкі касцел. Ніводнага разу не прагучала аніякай яго афіцыйнай пазіцыі аб Бернардзінскім Кляштары. Няўжо старшыня Касцела на Беларусі ня можа папрасіць аб аудыенцыі ў адпаведных структур. Улады проста ня змогуць больш ствараць ілюзію, што нічога не адбываецца і ўсе добра.\nУ касьцёльных уладаў свой інтарэс: калі ёсьць магчымасьць атрымаць дазвол на пабудову новых касьцёлаў у перыферыі, ці змагацца за старадаўні касьцёл у цэнтры, яны відавочна выбіраюць першае. Калі прасіць і першае і другое, дык баюцца не атрымаць анічога.


Журналістка распавяла пра затрыманне за кветку ў руках, катаванні за кратамі і сямейную трагедыю - Народная Воля\nЖурналістка «Нашай нівы» Кацярына Карпіцкая правяла месяц у зняволенні ў турме на Акрэсціна і расказала на сваёй старонцы ў Фэйсбуку пра жахлівыя ўмовы для палітычных вязняў.\nАд фармату відэаінтэрв’ю давялося адмовіцца, бо Кацярына дагэтуль не акрыяла пасля хваробы, выкліканай нечалавечымі ўмовамі, і з цяжкасцю можа гаварыць.\nУ размове са “Свабодай” Кацярына расказвае пра абставіны затрымання, падае болей дэталяў пра здзекі за кратамі, расказвае пра бацьку і брата, якія падтрымліваюць Лукашэнку і лічаць яе саму вінаватай у затрыманні, а таксама пра тое, чаму палітвязні перадаюць на свабоду пазітыўныя мэсіджы.\nДля мяне было пытаннем, ці варта расказваць усё. Але пра гэта мяне прасілі жанчыны, дзяўчаты, якія засталіся там. Гэта іх просьба: быць іх голасам, не маўчаць.\nА каб легчы спаць на падлогу, мы ўвогуле праяўлялі звышздольнасці: гэта нагадвала нейкі чалавечы тэтрыс – тут падабраць ногі, там скурчыцца, там залезці пад шконку так, каб ногі сукамерніцы леглі каля тваёй галавы.\nБацька – былы начальнік крымінальнага вышуку, падтрымлівае Лукашэнку па сёння, малодшы брат служыў ва ўнутраных войсках. Для іх я жыву няправільна, ганебна і сама вінаватая ў тым, што апынулася за кратамі.\n«Я купіла белую хрызантэму ў пераходзе, але нават не паспела з ёю выйсці, як мяне затрымалі»\n– Ваш пост у Фэйсбуку прачытала вельмі шмат людзей, сотні чалавек падзяліліся ім. Для многіх гэта было сапраўдным шокам. Раскажыце, як вы трапілі на Акрэсціна і з чым там сутыкнуліся?\n– Мяне затрымалі зранку 14 жніўня. Гэтым разам можна сказаць, што я падставілася сама. Хоць гэта, канечне, груба. Увесь тыдзень напярэдадні я рабіла гутаркі, матэрыялы да гадавіны падзеяў паслявыбарчага жніўня-2020. Асабліва моцнае ўражанне на мяне зрабіла гісторыя параненага 10 жніўня кіроўцы Паўла Сібілёва, які працаваў у той вечар, а ў спіну яму прыляцелі гранаты і кулі. Я наведвала Паўла ў вайсковым шпіталі яшчэ ў жніўні 20-га. Тады яму было цяжка, у спіне – дзірка, на якую перасаджвалі скуру з нагі, ён ня мог рухацца. Але ён выглядаў досыць бадзёра, і верылася, што ён хутка адновіцца. Аднак праз год сустрэчы з ім я ўбачыла сівога мужчыну з кійком у руцэ, рука паралізаваная, ногі і спіна баляць. Да наступстваў раны дадалася анкалагічная хвароба. А ў яго малодшы сын ідзе ў першы клас…\nЯ неяк прызвычаілася да такіх гісторый па-журналісцку ставіцца цвяроза, як да працы, бо інакш немагчыма пісаць пра гэты чалавечы боль штодзённа. Але тут на мяне накаціла, мяне ванітавала ўсе дні. Было цяжка. Я пачала дапамагаць усім гэтым сем’ям, чым магла. І зранку 14 жніўня, праязджаючы міма Пушкінскай, згадала, што ўдава Тарайкоўскага аднойчы казала, што ёй прыемна бачыць на Пушкінскай кветкі: такім чынам яна ведае, што людзі памятаюць.\nЯ купіла белую хрызантэму ў пераходзе, але нават не паспела з ёй выйсці, як мяне затрымалі. АМАП дзяжурыў там суткамі, як я пасля даведалася (мяне дагэтуль бамбіць ад таго, на што ідуць нашы падаткі – на адлоў людзей з кветкамі ў руках на Пушкінскай, і гэта толькі адзін ганебны факт). Ня выключана, што працягвае дзяжурыць і цяпер. У судзе ілжэсведка сказаў, што я правяла пікет супраць дзейнай улады.\nТолькі за пару сутак у ІЧУ я паспела «зарабіць» сабе цыстыт: было вельмі холадна. Але там хаця б драўляныя ложкі. У ЦІП умовы былі яшчэ горшыя: спачатку халодная перанаселеная камера, дзе вы вымушаныя спаць на падлозе ў тонкім адзенні. Каб сагрэцца, мы абдымаліся, прачыналіся ноччу і рабілі фізічныя практыкаванні. Набіралі ў пластыкавыя бутэлькі гарачую ваду і клалі яе паміж ног, каб неяк грэцца.\nА 2 і 4 гадзіне ночы нас пастаянна падымалі на пераклічку. Трэба было падняцца і назваць сваё прозвішча, імя, імя па бацьку. Пераклічкі былі таксама два разы на дзень – падчас іх нас выводзілі на калідор, абмацвалі, усе рэчы ў камеры «ператрахвалі» – раскідвалі па падлозе рэшткі хлеба, напрыклад (ноччу ён, сплеснелы, служыў некаторым дзяўчатам падушкай). У адзін з такіх шмонаў у нас забралі частку пластыкавых бутэлек, таму што яны стаялі на падлозе, а ня ў тумбачцы (хоць у тумбачку яны банальна ня лезлі, бо камера разлічаная на 2 чалавек, а там было ад 8 да 20 у пікавы момант). Бутэлькі ж там на вагу золата: з іх і п’еш гэтую ваду з-пад крана, і мыешся пасля над дзіркай у падлозе – прыбіральняй. Ну, і ноччу абдымаеш яе, каб грэцца.\nУ камеры суткамі гарэла яркае штучнае асвятленне, якое моцна рэжа вочы.\nКалі нас перавялі ў камеру № 15 на трэцім паверсе з забітым наглуха акном, там ужо была страшэнная задуха ўдзень. Пры гэтым нам імкнуліся зачыніць «кармушку», праз якую ў камеру мог паступаць хоць нейкі кісларод. У такіх умовах, у перанаселенай камеры, усе хутка пачыналі хварэць. Я нажыла фарынгатрахеіт, які лячу і сёння. Усе выйшлі адтуль з каронавірусам. Многія пераносілі яго складана ў засценках – але дактары лечаць гэта там, у асноўным, парацэтамолам. Пра нейкую ізаляцыю хворых і гаворкі ня можа быць. Наадварот, да нас спецыяльна падсаджвалі людзей бязь месца жыхарства, у якіх былі выразныя іншыя хваробы – педыкулёз, грыбок, нейкія язвы на скуры.\nНі разу за месяц нас не звадзілі ў душ ці на шпацыр. Не перадалі ніводнай перадачы, хоць усё гэта павінна быць паводле правілаў утрымання адміністрацыйна асуджаных. Калі я прасіла дзяжурных прынесці дзяўчатам хаця б цёплыя рэчы (некаторых затрымлівалі ў тонкіх майках пасля басейну, нехта быў з лецішча, нехта – з працы, у адной спадніцы і блузцы) – чула, што гэта «не положено». Кім? На гэта я таксама не пачула адказу. Што і казаць, калі мы суткамі выбівалі з асабістых рэчаў хаця б батарэйку для дзяўчыны са слыхавым апаратам. Толькі адзін дзяжурны злітаваўся над ёю на чацвёртыя суткі нашых просьбаў.\nВарта адзначыць і якасць харчавання. Вядома, я старалася есці ўсё, каб выжыць і зусім ня злегчы. Нават хлеб, які ўжо прыносілі з цвіллю. Але калі ўлічваць, што суткі харчавання каштуюць 14.50 (за месяц – гэта больш як 400 рублёў на чалавека), а табе на сняданак і абед прыносяць палову кубка гарбаты, а суп часам – гэта проста вадзічка і некалькі макаронін-бульбін, то ўзнікае шмат пытанняў. Чаму за такія грошы нельга забяспечыць людзей хаця б дастатковай колькасцю гарачых напояў? На жаль, вада з-пад крана на Акрэсціна настолькі хлараваная, што ў многіх адразу пачыналася пякотка. Я ўжо маўчу, што з харчаваннем на слізкіх кашах і дрэнным хлебе і без магчымасці рухацца хаця б па камеры людзі тыднямі не маглі схадзіць у прыбіральню па-вялікаму, ва ўсіх у прамым сэнсе пухлі страўнікі.\n«У некаторыя змены трапляліся адэкватныя супрацоўнікі, якія будзілі ня так агрэсіўна ноччу»\n– Кіберпартызаны нядаўна распаўсюдзілі аўдыязапіс адной з размоваў міліцэйскіх начальнікаў, з якой вынікае, што загады стварыць нечалавечыя ўмовы – пачынаючы ад таго, каб спецыяльна прыбраць матрацы, і да колькасці людзей у камерах – паступаюць ад самага вышэйшага кіраўніцтва. На ваша ўражанне, ці дэманстратыўна за кратамі ствараюцца нечалавечыя ўмовы? Ці паведамляюць пра гэта вязням наўпрост, каб ведалі, за што і чаму?\n– Калі нас перакідалі з камеры ў камеру, мы бачылі, што ў ЦІП хапае свабодных камер, але нас наўмысна вялікай групай трымалі ў двухмеснай. Яна была 3 на 4 мэтры прыблізна, і там нельга было ня тое што хадзіць, рассесціся было складана. А каб легчы спаць на падлогу, мы ўвогуле праяўлялі звышздольнасці: гэта нагадвала нейкі чалавечы тэтрыс – тут падабраць ногі, там скурчыцца, там залезці пад шконку так, каб ногі сукамерніцы леглі каля тваёй галавы.\nАднойчы адзін з супрацоўнікаў прагаварыўся: вам нічога не паложана, таму што вы «бчб». То бок яны наўмысна вылучаюць тых, хто з артыкуламі 24.24, 24.3, 19.11, у асобную катэгорыю. Гэта відавочна. Гэта падкрэслівалася, і калі да нас падсялялі тых жа жанчын з вуліцы – дзяжурны мог сказаць гучна: «Вам можна ўсё, Ала Іллінічна, і ляжаць днём нават, а гэтым – не».\nУ камеры насупраць сядзелі мужчыны за бойкі і дробныя крадзяжы, але іх вадзілі і ў душ, і на шпацыры (нават пакурыць). У іх былі ў камерах шашкі, кніжкі, перадачы. То бок зразумела, што вось людзей з так званай «палітычнай» групы наўмысна душаць, ствараюць складаныя ўмовы выжывання, пазбаўляюць іх здароўя. І гэта злачынства. Прычым у мяне ня ўкладваецца тое ў галаве: асуджаныя настаўнікі, аўтары кніжак, музыкі, дактары, праграмісты. Віна іх толькі ў тым, што нехта даслаў рэпост з навінавага сайта (які цяпер прызналі экстрэмісцкім) мужу, нехта быў на вуліцы ў чырвонай сукенцы з белай накідкай. Што, праўда людзі за такое заслугоўваюць, каб іх пазбаўлялі здароўя?\nМне расказвалі гісторыю пра тое, як у ЦІП утрымлівалася выкладчыца Акадэміі кіравання пры прэзідэнце. І вось яна выходзіць на шмон, у калідор, і сустракаецца вачыма са сваім былым студэнтам. Ён апускае вочы. Мяне моцна ўразіла гэтая гісторыя, нікому не пажадаеш. Выкладчыца, дарэчы, сядзела за нейкі стары рэпост у Фэйсбуку з так званага экстрэмісцкага канала. І, вядома, за такое яе хацелі прыбраць з акадэміі – няважна, што яна суперспецыяліст і прафесіянал.\nВарта, канечне, адзначыць, што ў некаторыя змены трапляліся адэкватныя супрацоўнікі, якія будзілі ня так агрэсіўна ноччу. Маглі пакінуць на дзень кармушку адкрытай. На дзень гораду затрыманым пенсіянеркам увогуле прынеслі пару зубных шчотак з асабістых рэчаў. То бок і ў той сістэме ёсць больш чалавечныя элементы. Часам гэта маладыя хлопцы, учорашнія выпускнікі. І мне вельмі страшна, што і яны хутка перастрояцца і стануць такім ж жорсткімі, гатовымі здзекавацца, як іх старэйшыя калегі. Што яны навучацца злу.\nДарэчы, супрацоўнікаў РУУС і ЦІП праца «кіберпартызанаў» і факт існавання «Чорнай кнігі» вельмі злуе. Пра гэта яны пастаянна згадвалі.\nКацярына Карпіцкая выходзіць з турмы на Акрэсціна\n«Мяне дакладна не адпускае, як да маіх затрыманняў ставяцца бацька і малодшы брат»\n– Як вы сябе адчуваеце фізічна і маральна пасля выхаду з турмы, умовы ў якой па ўсіх міжнародных стандартах можна называць катаваннямі?\n– Мне здаецца, маральны нейкі ўплыў я яшчэ адчую. Пакуль я разбіраю працоўныя і побытавыя пытанні, якія наваліліся за месяц, і аднаўляю фізічнае здароўе, таму банальна не было часу спыніцца і падумаць: а што ж са мной унутры? Я вымушаная цяпер далечвацца па гінекалагічнай лініі, у мяне фарынгатрахеіт і адсутнасць нармальнага сну. Пасля кароны – проста моцная слабасць і моцны боль у суставах. Пасыпаліся валасы. Спачатку я разрулю дэфіцыты ў арганізме, а пасля падумаю, ці патрэбная мне ўжо будзе псіхалагічная дапамога. Усё ж ранейшыя затрыманні, праца журналістам, дый сітуацыя ў Беларусі цягам апошняга году моцна загартавалі – я гэта выразна адчуваю. Тое, што раней падавалася праблемай, цяпер – нішто і лёгка вырашальна.\nМяне дакладна не адпускае ўжо гадавая сітуацыя таго, як да маіх затрыманняў ставяцца бацька і малодшы брат. Першы – былы начальнік крымінальнага вышуку, падтрымлівае Лукашэнку па сёння, другі служыў ва ўнутраных войсках. Для іх я жыву няправільна, ганебна і сама вінаватая ў тым, што апынулася за кратамі. І працую ня там, дзе варта было б. Мы не камунікуем амаль год, зусім, і гэта, канечне, балюча. Я ведаю шмат такіх сямейных трагедый – вельмі горка, што палітычныя погляды могуць уплываць на сямейныя стасункі.\n«Маўчанне распускае злу рукі. Гэта маё асабістае перакананне і досвед, атрыманы за гады працы»\n– Мы чуем ад адвакатаў палітвязняў, з лістоў палітвязняў, што яны трымаюцца, захоўваюць бадзёрасць, сілу духа, нават гумар часам. Натуральна, гэта дапамагае ім выжыць, і гэтыя пасланні яны робяць для тых, хто на свабодзе. Тое, што напісалі вы, шакавала многіх, бо палітвязні, магчыма, ня хочуць у сваіх пасланнях палохаць блізкіх, ня хочуць скардзіцца, дый цэнзары такое не прапусцяць. Як вы лічыце, чаму варта ўголас расказваць пра ўсе жахі цяперашняй турмы? Ці ня варта? Ці гэта можа дэмаралізаваць, напалохаць людзей?\n– Варта ўсё ж адрозніваць умовы палітвязняў і адміністрацыйна асуджаных – гэта крыху розныя рэчы. Першыя сядзяць даўжэй, але маюць хоць нейкую сувязь са светам, адваката, перадачы. У другіх тэрмін можа працягвацца некалькі месяцаў, у залежнасці ад колькасці пратаколаў, якія захочуць накінуць. Але ў нас там была поўная інфармацыйная ізаляцыя і ніякіх сігналаў з «таго» свету, нават у выглядзе цукеркі.\nВядома, мы таксама стараліся захоўваць бадзёры настрой, толькі так можна выжыць. Гулялі ў гульні, у якія можна гуляць без рухаў і рэчаў – тыпу «Мафіі» ці «Адгадай мелодыю», «Ёсць кантакт», «Гарады», расказвалі вершы на памяць. І калі нехта выходзіў на волю, мы прасілі таго чалавека завучыць на памяць тэлефон сваяка і перадаць, што ўсё гуд. Каб тыя, хто на волі, не перажывалі. Месыдж таксама быў пазітыўны, бо родным на волі яшчэ цяжэй, чым затрыманым, менавіта маральна. І ў лістах, калі б у нас быў да іх доступ, мы б таксама наўрад ці моцна пужалі.\nДля мяне было пытаннем, ці варта расказваць усё. Але, па-першае, пра гэта мяне прасілі жанчыны, дзяўчаты, якія засталіся там. Гэта іх просьба: быць іх голасам, не маўчаць, бо самі яны могуць не наважыцца напісаць нават скаргу. Многія сапраўды баяцца волі і невядомасці, таго, што да іх прыйдуць наноў. Па-другое, як журналіст я заўсёды за праўду (калі хочаце, лічыце маю адседку складаным журналісцкім жанрам – выпрабавана на сабе, рэпартажам з першых вуснаў), і як чалавек – за тое, каб ніколі не замоўчваць праблемы, бо інакш яны будуць толькі пладзіцца. Маўчанне распускае злу рукі. Гэта маё асабістае перакананне і досвед, атрыманы за гады працы.\nЯ цяпер бачу, што нават мой кароткі пост напалохаў кагосьці з сяброў, знаёмых. Мне хацелася гэтага менш за ўсё. На жаль, людзі з сістэмы менавіта гэтага і хочуць – каб мы баяліся, каб маўчалі. Але мы ня можам даць ім такі падарунак, трэба фіксаваць усе факты злачынстваў і парушэнняў хаця б для будучыні. Хай сёння на маю скаргу ў органы, тую ж пракуратуру не адрэагуюць – дадуць адпіску, але скарга будзе задакументаваная, мне будзе чым апераваць у будучыні, калі законы будуць працаваць. І чыноўнікі адкажуць у тым ліку за службовую халатнасць, бяздзейнасць.\n– Ці ў бяспецы вы? Якая дапамога вам патрэбная?\n– Буду верыць, што так, што ў бяспецы. Галоўная дапамога, пра якую я магу прасіць усіх сёння, – гэта не баяцца, не паддавацца параноі і працягваць рабіць добрыя малыя рэчы штодзень. Паведамляць, хай і ананімна, журналістам факты злачынстваў з боку сілавікоў і чыноўнікаў. Пісаць лісты палітвязням, дасылаць ім невялікія грашовыя пераводы і пасылкі да суду. Дапамагаць суседзям у бядзе. Не пераходзіць на бок зла.\n«Месяц у зняволенні пераканаў мяне, што я на правільным баку, што мы за дабро»\n– Вязень сталінскіх лагераў Варлам Шаламаў, які шмат гадоў правёў у жахлівых умовах у лагеры на Калыме і выжыў, пісаў пазней, што «ніводзін чалавек не становіцца ні лепшы, ні мацнейшы пасля лагеру, што лагер – адмоўны вопыт, адмоўная школа, разбэшчванне для ўсіх – для начальнікаў і зняволеных, канваіраў і гледачоў, мінакоў і чытачоў белетрыстыкі». Ці згодныя вы? Ці вынеслі вы як журналістка, як жанчына, як грамадзянка Беларусі нешта станоўчае ці нейкую важную жыццёвую выснову з гэтага месяца за кратамі?\n– Вядома, што лагер, СІЗА і нават ізалятар нікому не прыносяць карысці. Тым больш калі з законапаслухмяным чалавекам абыходзяцца, як са скацінай, – гэта, як ні круці, падрывае веру ў справядлівасць, у людзей. Падрывае тое ж здароўе.\nАле я ўсё ўспрымаю як досвед. І гэты месяц у зняволенні як мінімум пераканаў мяне ў тым, што я на правільным баку, што мы за дабро. Што пакутуюць невінаватыя, найлепшыя людзі, і так не павінна быць. Гэта толькі дае сілы не апускаць рукі і рабіць хоць нешта, каб катаванні беларусаў у турмах і на Акрэсціна скончыліся і больш ніколі не паўтарыліся.\nА яшчэ зноў пацвердзіўся факт неймавернасці нашых жанчын. Калі мяне затрымлівалі, адбіць мяне ад амапаўца спрабавалі менавіта жанчыны – маладыя і старыя. Яны атачылі чалавека без формы, і мы дамагліся, каб ён прадставіўся і паказаў дакументы.


Вечны голас магутнага слова. Літаратурная вечарына\nВечны голас магутнага слова\nЛітаратурная вечарына, прысвечаная 75-годдзю з дня нараджэння Ніны Мацяш\nВельмі добра, калі\nТвой радок абуджае ўсмешку.\nКалі дорыць узвышанасць слёз.\nДобры дзень, паважаныя сябры! 20 верасня літаратурны свет адзначыў 75-годдзе з дня нараджэння выбітнай беларускай паэткі і перакладчыцы, лаўрэата Літаратурнай прэміі імя Аркадзя Куляшова і заслужанай дзеячкі мастацтваў Беларусі Ніны Іосіфаўны Мацяш.\nВядучы 2. Нарадзiлася Ніна Іосіфаўна ў вёсцы Нiвы Бярозаўскага раёна Брэсцкай вобласцi 20 верасня 1943 года. У 1960-м скончыла Бярозаўскую сярэднюю школу i паступiла на факультэт французскай мовы Мiнскага дзяржаўнага педагагiчнага iнстытута замежных моў. Яна вучылася на трэцім курсе, спецыялізавалася на французскай мове, літаратуры, заводзіла прафесійную бібліятэку, марыла паехаць у Парыж. I раптам над лёсам яе страшны гром. Немач скавала ногі. З-за хваробы вымушана была ўзяць акадэмiчны адпачынак, скончыла iнстытут у 1966-м. Працавала выкладчыцай нямецкай мовы ў Белаазёрскiм вучылiшчы.\nВядучы 1. Дзяўчына аднак не разгубілася, душа была моцная, поўная ідэй і памкненняў.Чулыя рукі медыкаў памаглі хворай утрымацца на хвалі, хоць даводзілася змагацца да сёмага поту, каб устаць з ложка, самой дайсці да пісьмовага стала... Яна экстэрнам скончыла інстытут і адчула ў сябе патрэбу самапазнання і самавыяўлення ў слове.\nI ён прыйшоў, мой час круты, калі\nУласны цень - і той мяне пакінуў...\nНябёсы ўсцях прыпалі да зямлі,\nНібы яны і сапраўды такія:\nНеасцярожна ўскінеш галаву –\nI панявечышся аб беспрасветнасць...\nВядучы 2. Свой першы верш апублікаваны ў 1962-м у бярозаўскай раённай газеце “Маяк камунізму”. Аматарам паэзіі добра вядомы яе зборнік “Агонь”, які прысвечаны сяброўству і каханню, расчараванням і стратам, пошуку сэнсу чалавечага існавання, веры і дабрыні. Выйшаў ён у 1970 годзе. Потым былі зборнікі “Удзячнасць”, “Ралля суровая”, “Прыручэнне вясны”, “Поўны келіх”, “Жнівень”, “Паварот на лета”, “Шчаслівай долю назаві”, а таксама казкі, п’есы для тэатра лялек, тэлесцэнарыі. Уганаравана літаратурнай прэміяй Брэсцкага абласнога выканаўчага камітэта імя Уладзіміра Калесніка за зборнік паэзіі “У прыгаршчах ветру”, які выйшаў ужо пасля смерці паэткі.\nВядучы 1. Пaэзiя Нiны Мaцяш — нeзaмyтнёнaя кpынiцa кpacы, дa якoй пpыпaдaeш, пepaжывaючы paдacць i cyм чaлaвeчaгa быцця нa зямлi. Яe лipычны cвeт нaпoўнeны cвятлoм кaxaння i любoвi. І ў гэтым бaчыццa apгaнiчнae выяўлeннe cyтнacцi жaнчыны, для якoй caмaя выcoкaя мepкa — кaxaннe. Нaoгyл гэтae пaчyццё — гaлoўны нepв жaнoчaй пaэзii. Згaдaймa paдкi з вepшa Яўгeнii Янiшчыц: «Пaчынaeццa ўcё з любвi, a iнaкш i жыць нeмaгчымa» («Ты пaклiч мянe. Пaзaвi...»). «Кaxaю. І чaкaю» — гэтымi двyмa cлoвaмi з вepшa «Зaпoзнeнaю дзiкaю aжынaй...» мoжнa вызнaчыць эмaцыянaльнa-пcixaлaгiчнyю дaмiнaнтy iнтымнaгa cвeтy Нiны Мaцяш. Яe лipыкa кaxaння cпaвядaльнa-тpaпяткaя, пяшчoтнa-дaвepлiвaя, няpэдкa шчымлiвaя, з дaмeшкaм caмoтныx пepaжывaнняў. Нeльгa нe aдчyць чыcцiню i ўpaзлiвacць жaнoчaй дyшы i paзaм з тым яe гoднacць, бяcкoнцyю дaбpыню:\nКaлi i чым нacцяpoжылa — зaбyдзь.\nНa нeзaлeжнacць я нe пacягaю.\nМнe б тoлькi твae вoчы пpыcягaлi,\nА бyдзь тaкi, як ёcць.\nТы тoлькi бyдзь!\nВядучы 2. Каханне робіць будзёнае святочным, свядомае таямным. Любоўная лірыка Ніны Мацяш - гэта вобраз кахання, азоранасць сэнсам тварэння жыцця.\nI прызабудуся вяснова,\nI немагчымасць, і бяду,\nТак хораша і нечаканна,\nI сіл прыбудзе мне нанова,\nПрад непапраўнасцю ўстаю, -\nДары пяшчоту мне сваю...\nВядучы 1. Цяжкая доля напаткала паэтку. Усё жыццё трэба было быць мужнай, дужай. Яна і была такой. Але адначасова была пяшчотнай, даверлівай, жаноцкай.\nЗначыць-не места скрусе.\nБудуць грымець грамы, -\nПамяць скручу ў вузел.\nВядучы 2. Прадоўжана тэма кахання зборнікам Ніны Мацяш "Жнівень", дзе гэтая тэма ўзнімаецца яшчэ вышэй і становіцца праграмай. Каханне - ў самым шырокім сэнсе - пачатак усяго, што робіць чалавека акрылёным, добрым. Калі аб гэтым забываюць, пакутуе ўвесь свет. Усе вершы гэтага зборніка звязаны: думкі аднаго пераходзяць у другі. Філасофія паэткі такая: чалавек - аснова ўсяго і трэба яго берагчы.\nТолькі мо ў казцы ёсць лёс - нібы кошык,\nБойся спазніцца са словам харошым:\nА ліха не спіць...\nВядучы 1. Многія вершы паэткі - гэта пастаянны дыялог з каханым, у якім абодва бакі не заўжды тонка і беражліва да свайго пачуцця. Цудоўныя радкі напісаны аб імклівасці чалавечых душ да сучаснасці.\nПаслухаць, што там, за вачыма,\nВядучы 2. Пpa ўвacaблeннe пaчyцця кaxaння ў пaэзii Нiны Мaцяш cлyшнa i глыбoкa выкaзaўcя У. Кaлecнiк: «У пpынцыпe, гэтa пaэтычнaя фiлacoфiя кaxaння як зaгaдкaвaгa cтaнy, дзe вiтaльнaя ciлa cкpыжoўвaeццa з caкpaльнaй зaпaвeтнacцю. Мэтa яe — aзopaнacць cэнcaм твapэння жыцця». Дyмaeццa, пpa пaэтэcy мoжнa гaвapыць як пpa фiлocaфa ў яшчэ бoльш шыpoкiм cэнce.\nНiнa Мaцяш — тoнкi пeйзaжыcт, янa мaлюe пpыpoдy з зaxaплeннeм, з тpaпяткiм лipызмaм. У яe пeйзaжныx вepшax яpкa выяўляюццa нacтpaёвaя дyшэўнaя пoвязь ca cвeтaм, мyзыкa зямнoй acaлoды быцця, paдacць aдкpыцця цyдy:\nНa xвaляx paнкy — нiбы ў ялiкy,—\nА кoлькi coнцa пacля лiўня! —\nДaжджынкa кoцiццa пa яблыкy\nІ вocь capвeццa зapaз, згiнe!..\nЗpывaeццa пaўcвeтy з яблыкa\nІ мнe — ў дaлoнi.\nВядучы 1. Пeйзaж для Нiны Мaцяш - дyxoўнaя пaтpэбa caмaвыяўлeння, cвoeacaблiвaя кapдыягpaмa cэpцa. У бoльшacцi пeйзaжныx твopaў Нiны Мaцяш пpыpoдa i кaxaннe пaўcтaюць y aдзiнcтвe, злiвaюццa. Свae iнтымныя пaчyццi пaэтэca дaвяpae пpыpoдзe, янa цecнa cyaднociць ceзoннa-кaляндapны pyx чacy з yлacным жыццём, лёcaм: «І гэтaк дзiвocнa, i блiзкa ўcё, i зpaзyмeлa, нiбытa пpыpoдa ўзялa мaю жыткy зa ўзop... » («Кacтpычнiцкae»). Жaнoчae cэpцa нa фaльклopны лaд aдyxoўлeнa, пpaчyлa гaвopыць з ялiнaй, квeткaй, paкoй, вычyвae cвeт кpaявiдaў жывым i блiзкiм.\nЖывaпic Нiны Мaцяш ypaжвae cвeжacцю i нeпaўтopнacцю вoбpaзaў, cцiшaнacцю фapбaў: «Стaяць мaнaxaмi caды ў cyтaнax вымaклыx зa плoтaм» («Вoceнь»). У пaэзiю Нiны Мaцяш, як y cвoй чac Мaкciмa Бaгдaнoвiчa, Улaдзiмipa Дyбoўкy, Улaдзiмipa Жылкy, вялa кpaca. «Кaб тoлькi Пpыгaжocць былa і cмaгaй i пaмкнeннeм»,— выкaзвaлa пaэтэca зaпaвeтнae жaдaннe нa пaчaткy 70-x (вepш «Узмax кpылa, yзмax кpылa...»).\nВядучы 2. Літаратуразнаўца Ала Сямёнава назвала Ніну Мацяш “каралевай айчыннай паэзіі і паэткай высокага еўрапейскага кшталту, якая адчувала жыццё на высокіх хвалях і даказала, што і па-беларуску можна ўзнёсла пісаць”.\nВядучы 1. Неаднаразова Ніна Мацяш звяртаецца ў сваіх вершах і паэмах да гістарычных падзей і гістарычных асоб. Паэтка займае актыўную пазіцыю ў справе адраджэння беларускай мовы, далучэння землякоў да родных каранёў, да сваёй нацыянальнай спадчыны. Напісана шэраг твораў, прысвечаных выдатным сынам і дочкам беларускага народа: Казіміру Лышчынскаму, вучонаму-філосафу, спаленаму на вогнішчы, як Джардана Бруна; паэту мінулага стагоддзя Паўлюку Багрыму; змагару за нацыянальную роўнасць беларусаў у Рэчы Паспалітай Афанасію Філіпавічу; кіраўніку паўстання 1863-1864г.г. Кастусю Каліноўскаму; Каміле Марцінкевіч.\nВядучы 2. Імя Камілы Марцінкевіч у сярэдзіне мінулага стагоддзя было вядома кожнаму свядомаму беларусу. Ёю ганарыліся, захапляліся мужнасцю дзяўчыны, яе бязмернай любоўю да Айчыны. У 19 ст. Беларусь знаходзілася ў складзе Расіі. Былі забаронены гістарычныя назвы - Літва, Баларусь. Аднак ідэі аднаўлення Вялікага Княства Літоўскага, беларускай дзяржавы жылі ў сэрцах лепшых сыноў і дачок народа. У рэвалюцыйных хваляваннях прыняла ўдзел Каміла Марцінкевіч, дачка вядомага беларускага пісьменніка, культурнага дзеяча, педагога Вінцэнта Дуніна-Марцінкевіча.\nА яшчэ - гатова без вагання\nВядучы 1. Дзяўчыну арыштавалі, абвясцілі вар’яткай і змесцілі ў псіхіятрычную бальніцу. Аднак арышт Камілы Марцінкевіч выклікаў у Мінску дэманстрацыі пратэсту. Пад яе палаты моладзь кідала кветкі і патрабавала волі для арыштанткі. Улады здаліся: Каміла вышла на волю і адразу актыўна ўключылася ў падрыхтоўку паўстання.\nЗразумее люд сваю вар’ятку:\nПакуль пратэстуе - ён жыве!\nВядучы 2. Творам змястоўным і багатым па форме аказалася "Паэма жніва", якая ў 1984 годзе была ўдастоена літаратурнай прэміі імя Аркадзя Куляшова. Пра задуму паэмы Н.Мацяш піша: "Было асабістае патрасенне, вялікае сямейнае гора - памерла мама. Яе працавітымі рукамі, мужным і пяшчотным сэрцам трымалася і наша хата, усе сямейнікі. I раптам мамы не стала. I няўцямна было, што і неба не рухнула, і зямля не раступілася перад намі, яе дзецьмі...”.\nВясковая свечка гарыць у цябе ў галавах,\nI рукі твае спрацаваныя, рукі ласкавыя\nНа грудзях - як два перавяслы на полі жніва.\nВядучы 1. Паэтэса гаворыць у паэме не толькі пра сваю маму, канкрэтнага чалавека, а наогул пра жанчыну-маці, якая з’яўляецца ўвасабленнем самога жыцця. Маці - гэта Радзіма, гэта цэлы свет. I любоў да маці - гэта любоў да Радзімы, да свайго кута, дзе прайшло маленства. Як клапоціцца Радзіма пра чалавека, дае яму шчасце, радасць, так клапоціцца пра дзяцей маці, дбае пра іх шчасце.\nМацяркам бо вечна што пячэ?\nКаб адно былі ў здароўі дзеці,\nКаб адно было спакойна ў свеце –\nБольшага чаго жадаць яшчэ!\nА зараз, паважаныя сябры, давайце пагледзім невялічкі фільм, зняты да 65-годдзя з дня нараджэння Ніны Іосіфаўны Мацяш.\nПрагляд відэафільма “Я адчыняю дзверы дабрыні”.\nВядучы 2. Паэтка развітваецца з маці словамі народнай песні сірочай: "Ой, нашто мне жыць на свеце, як маці немаю". За гэтай трагічнай формулай пачынаецца ноч жахаў і відзенняў: узнікаюць падзеі вайны, калі дамашнім аднойчы здалося, што бацьку прывезлі на возе забітым, а гэта ён прывёз раненага салдата, каб вылечыць, не аддаць ворагу на глум.\nВядучы 1. Паэма напісана на адным дыханні, узнёсла. Яна хвалюе, застаўляе задумацца над жыццём, над яго праблемамі. Ніна Мацяш разумее, што толькі песня можа суцешыць чалавека, падтрымаць, калі цяжка. А тым больш тады, калі не стае блізкіх і дарагіх сэрцу людзей, убачыць якіх жывымі на гэтым свеце ўжо ніколі не давядзецца. У «Паэме жніва» прысутнічае стылізацыя пад народную песню-галашэнне, калі паэтка гаворыць пра дзяцей, застаўшыхся без маці:\nОй, ляцела зазюленька\nЦераз круту гору.\nОй, навошта мне палова,\nЯк зерня не маю?\nОй, нашто мне жыць на свеце,\nЯк мамы не маю?...\nВядучы 2. Далей аўтар даносіць да чытача песню-баладу пра вясну сваіх бацькоў, іх пчалінае шчыраванне, дружбу, роўны партнёрскі шлюб-аснову шчасця.\nІ ў руках яе - ўсё гарыць,\nА і з твару - хоць вады напіся,\nI каму ўжо, як не Мацяшысе,\nI спяваць, як птушцы на зары;\nПадрастаюць дзеткі, і мужык\nПрацавіты, добры ды талковы...\nВядучы 1. На нотах мужнасці напісаны заключны раздзел паэмы, які ўяўляе панараму сапраўднага жніва, цяжкай і важнай сялянскай працы. Святасць жніва апраўдвае сямейнікаў перад нябожчыцай, што магілку ў тым клопаце ды шчыраванні не змаглі наведаць. Вераць яны, што іх маці, першая жняя і слаўная гаспадыня, якую вяскоўцы каралевай звалі, зразумее іх, даруе ім спознены прыход да месца яе вечнага супачынку.\nСышлі і піліпаўкі ўсе тваі, мама,\nI спасы, а ты і не знаеш,\nШто цэлага свету знянацку не стала ў цябе ўжо.\nНі свету, ні часу...\nВядучы 2. “Паэзія Ніны Мацяш уражвае, здзіўляе, прыцягвае чытача непаўторнай атмасферай шчырай і даверлівай размовы, старадаўнім духам людской сябрыны, пачуццём любові, таварыскасці, памкненнем да вышэйшых чалавечых і Боскіх цнотаў”, - піша Генадзь Праневіч у прадмове да апошняй, чатырнаццатай па ліку паэтычнай кніжцы Ніны Мацяш “У прыгаршчах ветру” (у ёй сабраны вершы апошніх гадоў, пераклады з французскай, украінскай і польскай моў, літаратурна-крытычныя эсэ), які быў падрыхтаваны паэткай напрыканцы жыцця.\nВядучы 1. Ніна Іосіфаўна нездарма прыспешвала Генадзя Праневіча з напісаннем той прадмовы: відаць, прадчувала, што жыць засталося мала. Пэўна, сэрца вельмі балела і за Беларусь, і за Берасцейшчыну, і за блізкіх і родных людзей, за сяброў літаратараў. Сярод апошніх вершаў шмат прысвячэнняў, якія так проста не пішуцца. А ёй хацелася нешта важнае сказаць, выгаварыцца з удзячнасцю і благаславеннем.\nНічога, што будзень уеўся ў чупрыну\nнічога, што зроку лязо прытупела, прыцьмела;\nнічога, што сцежка не хоча больш\nпад нагамі пружыніць, — трымайся!\nВядучы 2. Вершы ў кніжцы складзены аўтаркай у пяць раздзелаў, кожны з якіх пачынаецца радком з гэтых вершаў.\nПершы раздзел - “Пражыла жыццё, як птушка: След яе ў паветры дзе?” - створаны з вершаў пра асабістае жыццё, у якім “ад згадкі пра сяброў цяплее дзень”.\n“Не стамляе і не стамляецца любоў...” - другі, большы па аб’ёме раздзел, які паэтка ў асноўным прысвяціла сваім сябрам, блізкім: “У вянок Янку Брылю”, “Памяці Жэні Янішчыц”, “Дануце Бічэль”...\n“I дзеліцца з усімі праўдай сваёй...” - гэты асобны раздзел вяртае нас у дзяцінства, у якім заўжды было месца і матыльку, і яшчарцы.\nНізка вершаў “Паводле карцінаў М.К.Чурлёніса” ў чацвёртым раздзеле кніжкі як бы пераклікаецца з вершамі Э.Межалайціса па творах мастака, ды толькі ў кожнага свае адносіны, свае ўражанні. Асабліва захапляе ўрывак са “Званіцы”:\nНа яве не бачыш гэтай\nале гайдануцца званы —\nі лёд майго неба\nна белыя крыгі расколецца,\nі, ак аблачыны,\nсплываюць, сплываюнь яны.\nУ апошнім раздзеле” Свайму былому й заўтраму шапчу: Свет шчэ ўсё гожы, шчэ ўсё каляровы...” мы звяртаемся да вянка санетаў “Бабіна лета ў Белаазёрску.”\nБыло няпростым лета і ў пчалы.\nБы ў нас з табой. То сонца, то залева.\nЗаточвалася ў вулей свой ззалела,\nПакуль мінецца сцюжы подых злы.\nВядучы 1. “Мова і гісторыя - гэта гравітацыйнае поле паэзіі. Але паэт праз натхненне выходзіць за межы гэтага гравітацыйнага поля ў чыстую сферу і ўзбагачае сваімі адкрыццямі родную мову. Так рабіў Максім Багдановіч”, - сцвярджала Данута Бічэль. Так рабіла і Ніна Мацяш, калі пісала свае вершы, паэмы і пераклады.\nНяўжо не спрыкрыла?\nШто сталася з табой?\nЯк можна так трываць\nнасмешку над сабой,\nТакой рабыняй быць\nпакорнай у нядолі?!\nЖан Вакяен дэ ля Франэ.\nВядучы 2. Творчасць Ніны Мацяш не абмяжоўваецца толькі радзімай, яна цягнецца да зарубежнай скарбніцы - славянскай і франкамоўнай. Перакладала з нямецкай, польскай, французскай. У яе перакладзе выйшлі кніжкі Ж. Аліўе «У краіне індзейцаў» (1973), А. Гаўрылюка «Песня з Бярозы» (1979), Ж. Сімянона «Першая справа Мегрэ» (1982), А. дэ Сэнт-Экзюперы «Планета людзей» (1984) і «Маленькі прынц» (1989), навелы Г. дэ Мапасана (1987), паэма «Маруся Чурай» Л. Кастэнка (1989).\nПеракладаючы французскіх паэтаў XVI стагоддзя, Ніна Іосіфаўна вельмі хацела ўзбагаціць культурны абсяг роднай Беларусі.\nВядучы 1. У перакладах з польскай мовы знакамітай паэткі Віславы Шымборскай, Нобелеўскай лаўрэаткі, Ніна Іосіфаўна перадала тую “магічную светлую энергетыку”, якую “мажліва параўнаць хіба што з ціхім чарам пухнатых вярбовых коцікаў, лёгкіх мянлівых аблачынак, густападна адвольным віраваннем сняжынак”. Працуючы над перакладамі вершаў Віславы Шымборскай, Ніна Мацяш адчула шмат пакут і радасці, зачаравання і асалоды ад працы перакладчыка.\nІду схілам пагорка зазелянелага.\nТрава, кветачкі у траве,\nЯк на малюнку для дзетак.\nНеба трошкі прымглёнае.\nАле ўжо яснее.\nВід на іншыя ўзгоркі\nрассцілаецца ў цішы.\nВ. Шымборска, “Хвіля”\nВядучы 2. З паэзіяй украінскай паэткі Ліны Кастэнка, надзвычай папулярнай не толькі на Радзіме, дзе яе называюць “царыцай украінскай паэзіі”, але і вядомай у шматлікіх краінах свету, Ніна Мацяш добра пазнаёмілася ў 80-ыя гады мінулага стагоддзя, калі ёй трапіла ў рукі кніжка “Над берегамі вічноі рікі».\nНіна Іосіфаўна пераклала больш за 30 вершаў Ліны Кастэнка, знаходзячыся пад уплывам “вялікай музыкі слова” ўкраінскай паэткі.\nВячэрні промень, дзякую за дзень!\nВячэрні промень, дзякую за стому.\nі за валошку ў жыце залатому.\nВядучы 1. Ніна Мацяш засталася ўдзячнаю нашаму няпростаму жыццю, нашай шматпакутнай Бацькаўшчыне, родным і блізкім людзям, сябрам-літаратарам. Яе боль і мужнасць доўга трымалі яе і на нашай грэшнай зямлі. I да апошніх хвілін свайго жыцця яна думала пра нас і была як дзьмухавец у прыгаршчах ветру.\nІскрынка духу свеціцца,\nДуша й сама не бачыць\nВядучы 2. Ніна Іосіфаўна напісала п'есы для тэатра лялек «Прыгоды трох парасят» (пастаўлена ў 1976), «Крок у бессмяротнасць» (пастаўлена ў 1977), тэлесцэнарыі пра творчасць В. Бялыніцкага-Бірулі «Пясняр роднай прыроды» (пастаўлены ў 1978) і Р. Кента «Гэта я, госпадзі» (пастаўлены ў 1980).\nНіна Мацяш стварае карціны пры дапамозе птушыных пёркаў. Алена Васілевіч назвала гэты від мастацтва пёркаграфіяй.\nВыйшаў музычна-паэтычны альбом «Бэзавая завіруха».\nВядучы 1. Памерла 19 снежня 2008 года.\nНіна Мацяш праходзіць фенаменальны жыццёвы і творчы шлях. Але назаўжды застаецца пераможцам той, хто здольны напісаць: "Памкненні, злыбяды мае - ўсё гэта я. Жыву, каб спраўдзіцца". «Пакуты знаю. Боязні не знаю. Іду».\nВядучы 2. А зараз, паважаныя сябры, дазвольце на гэтай лірычнай ноце з вамі развітацца. Дзякуй за ўвагу! Да новых сустрэч!


Pawet: Уладыка Іяакім (Якім, Яўхім)\nАўтар: Талочка Уладзіслаў,\nКрыніца: Наша Слова. № 30 (1441), 24 ліпеня 2019.\nАд перакладчыка. Пра ўніяцкага епіскапа Іяакіма Цеханавецкага (ці Цехановіча вядома не шмат. Пасля складання вечных абетаў, у 1710-1711 гг. ён вучыўся ў Віленскім езуіцкім калегіюме. У 1716 г. быў прызначаны Пінска-Тураўскім епіскапам. 15 верасня 1717 г. напісаў ліст літоўскаму канцлеру Каралю Станіславу Радзівілу з прапановай ад звальненні духавенства яго епархіі ад абавязку ваеннай кантрыбуцыі. Епіскапам быў 3.5 гады. Памёр 4 красавіка 1719 г. у Пінску.\nНа тле нястомных і дзіўных атак у прэсе і ў вусных выступах нашай моцна русіфікаванай праваслаўнай царквы на ўсё, што хоць трошкі можна нагадаць пра унію, ці дазваляе дапусціць што унія не была гэткая ўжо і нядобрая, здзіўляе тое, што праваслаўны народ разам з духавенствам у такім важным асяродку як Жыровічы, здаўна шануе святыя мошчы грэка-каталіцкага пінскага і тураўскага епіскапа Яхіма Цеханавецкага (ці Цехановіча), які памёр «in odore sanctitatis» у Пінску 04.04.1719 г. і, згодна з сваёй воляй, як базыльянін, быў пахаваны ў агульнай пахавальні ў Жыровічах.\nАсаблівасцю гэтага культу ёсць тое, што ні аўтар (архіярэй Паісій?) апошняй брашуры пра цудоўным абраз Маці Божай Жыровіцкай і кляштар, ні жыровіцкія прапаведнікі ніводным словам не згадваюць, што святы ўладыка Іяакім быў самым прававерным грэка-каталіцкім епіскапам. Па-праўдзе, спасылаюцца часам на класічнага ў гэтай галіне аўтара Сцябельскага , але не называюць нават імя епіскапа Іяакіма каб прадухіліць любую цікаўнасць праваслаўных вернікаў да прадмету культу. Выглядае гэта так, як быццам яны жадаюць сказаць праваслаўным беларусам, якія цягнуцца да Жыровічаў: дазваляем вам толькі маліцца да «святителя Божего» Іяакіма, але не дазваляем вам ведаць ні кім ён быў, ні ў што верыў, пра што думаў і што любіў, дзе і як працаваў … Усё гэта «од лукавого» і таму - «не рассуждать» і баста.\nАдзін мясцовы турыст у 1936 г. наведаў Жыровічы і сам асабіста, упершыню, зрабіў шэраг здымкаў парэшткаў уладыкі Іяакіма, якія даказваюць, што ў самай вялікай царкве Успення ў Жыровічах маем парэшткі грэка-каталіцкага епіскапа Пінскай і Тураўскай епархіі.\nУладыка Іяакім, як пісаў Сцябельскі, вызначаўся вялікай богабаязню і святасцю жыцця. Епіскапам быў толькі тры з паловай гады, аднак у вачах людзей і Бога стаў святым. Не будзем тут расказваць пра ўсялякія надпрыродныя феномены якія пацвердзілі і ўгрунтавалі веру ў яго святасць, але не можам не сказаць, што калі праз пэўны час адкапалі і адчынілі яго труну, вачам прысутных прадставіўся ўражлівы від: цела ўладыкі Іяакіма не падвяргалася разлажэнню, што, аднак, не з'яўляецца яшчэ доказам святасці, але прымушае царкву вывучыць справу бліжэй.\nАд галоўнага ўвахода ва Успенскі сабор у Жыровічах, знутры з правага боку, ёсць каплічка, у якой пад харамі ў склепе знаходзяцца парэшткі ўладыкі Іяакіма. Цяжка даведацца, ці ўладкавалі яго сюды базыльяне, ці ўжо праваслаўныя. У манастыры жыве паданне, што гэта зрабілі праваслаўныя ў 1870-я калі ачышчалі склепы пад царквой ад пахаваных там законнікаў-базыльянаў і свецкіх людзей. Знойдзеныя ў непарушным стане парэшткі грэка-каталіцкага епіскапа Іяакіма, былі перанесеныя ў царкву Успення. Цікава, што грэка-каталіцкаму епіскапу да нашага часу, праваслаўныя адпраўляюць паніхіду: штогод па два раза - 4 красавіка (дзень смерці епіскапа) і 9 верасня (дзень імянін). З якой мэтай гэта робіцца? Не хочацца верыць, што тут прысутнічаюць выключана ўтылітарныя моманты.\nПарэшткі маюць колер цёмнага воску. Працэс муміфікацыі іх насамрэч вельмі цікавы. Як мне непасрэдна ўдалося устанавіць, час пашкодзіў парэшткі нязначна. Ногі высахлыя, аднак рукой прамацваюцца закамянелыя цягліцы і лыткі, якія маюць таўшчыню сустава рукі чалавека. Жывот нават ад лёгкай пстрычкі выдае рэха. Немагчыма даведацца, ці былі парэшткі набальзаміраваны, але, здаецца, не былі. Каб катэгарычна адказаць на гэтае пытанне, трэба было б вывучыць унутранасці, што не хацелася рабіць з-за павагі да памерлага, тым больш, што для гэтага трэба было б рэзаць епіскапскія шаты. Галава не злучана з тулавам, што трэба аднесці да часоў нямецкай акупацыі, калі немцы абшуквалі жыровіцкія цэрквы. Скура на галаве захавалася толькі ў некалькіх месцах але твар, вушы, шыя ў добрым стане. Відавочна, што, як і заўсёды бывае, у носе выкрышыліся берагі ноздраў. Захаваліся вокавыя яблыкі. Вусны высахлі і агалілі вельмі здаровыя зубы. Захаваліся губы, яны нават маюць кармінавае адценне. Шыя выглядае так, што магла б дапамагаць пры вывучэнні анатоміі. Часткова захаваліся нават павекі вачэй.\nНе бяруся судзіць, ці гэта прыродная з'ява, ці надпрыродная?\nДобра, каб агульны культ святога епіскапа грэка-каталіцкай царквы яднаў два веравызнанні беларусаў. Аднак дарога да гэтага вядзе праз замоўчванне праўды, і хоць праўда ў кароткатэрміновым плане не патрэбная, але з-за інфармавання народа стане актуальнай.\nAd. Soloduch (псеўданім кс. Уладзіслава Талочкі). Аўтар мае здымкі труны і самых парэшткаў уладыкі Іяакіма.\nPregląd Wileński. № 6, czerwca 1937. S. 6-7.\nТак сталася, што грэка-каталіцкі епіскап пінскі Якім (Цэханавецкі ці Цэхановіч) увайшоў у беларускамоўную прастору пад не сваім імем Яўхіма. Трэба помніць, што Грэка-каталіцкая царква ў Беларусі правіла сваё набажэнства на царкоўнаславянскай мове (не блытаць з стараславянскай - этапам развіцця царкоўнаславянскай да XI ст.). Хрысціянскія імёны, большасць з якіх былі грэцкімі па сваім паходжанні, мелі адрозную ад народнай мовы форму. Праблема ўскладняецца тым, што значная частка тых самых імёнаў бытавала сярод беларусаў рымска-каталіцкага вызнання ў польскай форме, а польская мова ў XVIII ст. ужо панавала ў нашым справаводстве. Ахвярай такой разнастайнасці стала імя пінскага епіскапа, якое ў дакументах дайшло ў сваёй польскай форме Joachim (Ёахім), а ў цэрквах гучала па-царкоўнаславянску - Іѡакім (Іоакім). У новы час, калі адбылася масавая секулярызацыя народнай свядомасці, сувязь народных іменных формаў з сваімі славянскімі і польскімі адпаведнікамі часта пераставала быць відавочнай. Так, у выпадку пінскага епіскапа, Іѡакім (Joachim, Якім) пераўтварыўся ў Е҆ѵѳѵ́мїа (Евфімія, Яўфімія, Яўхіма).\nЦаркоўнаславянская форма імя Іѡакім калькуе грэцкую - Ἰωακεὶμ. Яе польскі адпаведнік Joachim зарыентаваны на лаціну - Ioachim. Грэцкі і лацінскі варыянты перадаюць габрэйскую першаформу Yěhôyāqîm (Йегоакім). Ва ўсходнеславянскай моўнай прасторы, для якой не характэрны збег галосных, гэтае імя займела зручную форму Якім. У слоўніку М. В. Бірылы (Беларуская антрапанімія. Мн., 1966. С. 83) фіксуецца 32 выпадкі з 39 ужывання менавіта такой формы ў XVI - XVIII стст., і па адным разе формы Іоакім, Екім, Акім (мы адразу ўспамінаем караткевічавага пана Акіма Загорскага з «Каласоў пад сярпом тваім»). Польская форма таксама асімілявалася беларусамі ў зручныя для іх Ехім і Яхім (першае сустракаецца 1 раз, другое 3 разы ў 39 выпадках згодна з слоўнікам Бірылы). Яўхім жа ёсць формай славянскага імя Е҆ѵѳѵ́мїй (успомнім нашага выбітнага славіста Яўхіма (Евфимия Фёдоровича) Карскага), якое паходзіць ад грэцкага адпаведніка Εὐθύμιος (Эвфíміос) і праз лаціну мае польскую форму Eutymiusz (Эўтыміуш).\nТакім чынам два розных імені Іѡакім і Е҆ѵѳѵ́мїй праз падобнае гучаньне сваіх польскай і беларускай формаў Joachim (Ёахім, Яхім) і Яўхім у наш час аказаліся пераблытанымі, што патрабауе тэрміновага выпраўлення.\nПа Якіму Цэхановічу служыліся паніхіды, як па спачылым, а не малебны, як належала б святому. Таму, казаць пра існаванне нейкага культу яшчэ не выпадае, бо ніякім іншым чынам ён не выяўляўся, але, паколькі прыватным чынам мошчы шанаваліся як святыя, то можна гаварыць пра перадумовы для зараджэння культу, які мог сфармавацца канчаткова ў больш спрыяльных гістарычных абставінах.\nТруну епіскапа не маглі выкапаць, бо труны жыровіцкіх базылянаў проста ставіліся ў нішы каменных скляпенняў, дзе яны тлелі і ў будучым на спарахнелыя парэшткі маглі паставіць новую труну.\nКаплічка, дзе захоўваюцца мошчы, знаходзіцца з правага боку ад галоўнага ўваходу ў сабор, але не пад хорамі - яны знаходзяцца проста над уваходам. Дасталі яго яшчэ базыляне (гэта было абгрунтавана тым, што ён нібыта сам загадаў так зрабіць у сне). Раней у гэтай капліцы пэўны час перахоўваліся мошчы Язафата Кунцэвіча.\nМногія з простага люду, напэўна як і з манастырскага, не ведалі пра ўніяцтва епіскапа Якіма, але кіраўніцтва манастыра ведаць мусіла. У 1964 г. намеснік манастыра архімандрыт Антоні (Мельнікаў; у будучым мітрапаліт Мінскі, а пасля Ленінградскі - папярэднік на гэтай катэдры будучага патрыярха Аляксія ІІ) у сваёй магістарскай дысертацыі «Жировицкий монастырь в истории западных русских епархий» прыводзіў гістарычныя звесткі пра еп. Якіма і яго шанаванне.\nПаніхіды па Якіму служыліся да пачатку 1990-х гг., калі, як засведчылі тагачасныя студэнты духовай семінарыі, здарыўся прыкры выпадак. У 1991 г. у новаадкрытую (у 1989 г.) Мінскую духовую семінарыю з Маскоўскай быў прысланы выкладнік царкоўных спеваў у сане дыякана. Ён быў вельмі абураны фактам знаходжання мошчаў уніяцкага епіскапа ў саборы праваслаўнага манастыра і надумаў іх скрасці каб выкінуць у возера. Трапіць у капліцу пры зачыненых дзвярах можна было толькі праз прахон з боку хораў, дзе даволі высока. Кажуць, што няўдалы злодзей зламаў сабе нагу, пасля чаго вольны прыступ да мошчаў быў зачынены і паніхіды па Якіму перасталі служыцца. Сам успамін пра гэтыя мошчы з тае пары сцёрся з памяці вернікаў, але мясцовае шанаванне мошчаў працягваецца ў асяродку манахаў і студэнтаў, якія маюць паслушэнства несці дзяжурствы ў храме. Сярод шанавальнікаў мошчаў называюць архімандрыта Мітрафана (Ільіна), які меў рэпутацыю празарлівага старца (зараз, пасля смерці, пачынае складвацца ягоны культ як святога), і цяперашняга архіепіскапа Пінскага і Лунінецкага Стафана (Карзуна), які ў канцы 1980-х гг. быў намеснікам манастыра і першым рэктарам семінарыі. Студэнты сведчылі, што архім. Мітрафан перыядычна арганізоўваў прыкладванне да мошчаў - цалаванне панагíі (абраза Божае Маці на грудзях).\nШанаванне мошчаў уніяцкага епіскапа адукаванымі вернікамі РПЦ МП дзіўным чынам лёгка сумяшчаецца з іх асабістымі рэзкімі антыунійнымі перакананнямі пры афіцыйнай экуменічнай пазіцыі кіраўніцтва іх арганізацыі.\n WeredaDorota. Biskupi unickiej metropolii kijowskiej w XVIII wieku. Siedlce-Lublin, 2013. S. 43., 44.,63., 339.\n Ігнат Сцябельскі (Ignacy Stebelski; каля 1748- пасля 1805) - базыльянін і царкоўны гісторык.


Беларусбанк прадастаўляе крэдыты на набыццё аўтамабіляў (прэс-рэліз)\nУсім, хто марыць аб новым аўтамабілі, прапануем скарыстацца аўтакрэдытам ад Беларусбанка.\nКрэдыты прадастаўляюцца на набыццё новых і былых у эксплуатацыі аўтамабіляў, з моманту выпуску якіх прайшло не больш за дзесяць гадоў, у юрыдычных і фізічных асоб.\nПрацэнтная стаўка за карыстанне крэдытам - стаўка рэфінансавання Нацыянальнага банка Рэспублікі Беларусь, дзеючая на дату заключэння крэдытнага дагавору, плюс 5,5 п.п.\nКрэдытаванне можа ажыццяўляцца ў памеры поўнага кошту набываемага аўтамабіля без унясення ркэдытаатрымальнікам уласных сродкаў.\nТаксама, магчымы разлік сумы крэдыту з улікам сукупнага даходу мужа/ жонкі крэдытаатрымальніка.\nНа выбар крэдытаатрымальніка выдача крэдыту на набыццё аўтамабіля ажыццяўляецца пад паручыцельства фізічных асоб без афармлення КАСКО, а таксама з выкарыстаннем іншых спосабаў забеспячэння, прадугледжаных заканадаўствам.\nПрэс-служба ААТ "ААБ Беларусбанк"


Чыноўнікі палічылі рэкламу хрэну ABC непрыстойнай, але караць нікога не будуць\n03.04.2017 / 12:51\nЛетась кампанія ABC выпусціла скандальны каляндар з рэкламай хрэну. Такі піяр шмат у каго выклікаў абурэнне. Людзі нават стварылі петыцыю з патрабаваннем прыцягнуць да адказнасці кіраўніка кампаніі за распаўсюджванне рэкламы эратычнага зместу.\nТой самы каляндар.\nЗварот, накіраваны ў Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю падпісалі 10 чалавек. На днях яны атрымалі наступны адказ: «Спалучэнне візуальнай і тэкставай інфармацыі ў прадстаўленым сюжэце стварае двухсэнсоўнасць, накіроўваючы ўспрыманне спажыўцоў рэкламы на непрыстойны падтэкст, у сувязі з чым рэклама парушае прыведзеную норму Закона і, такім чынам, з'яўляецца неналежнай. Аднак у заяве не змяшчаецца інфармацыя аб тым, калі і дзе яна распаўсюджвалася. Для прыцягнення да адказнасці яе недастаткова. Калі гэтыя сюжэты выкарыстоўваліся ў якасці ілюстрацый да журналісцкіх матэрыялаў на тэму рэкламы, то яны рэкламай не з'яўляюцца і, такім чынам, не падпадаюць пад дзеянне Закона».\nАдказ, падпісаны намесніцай міністра гандлю і антыманапольнага рэгулявання Ірынай Наркевіч, можа быць абскарджаны ў судзе. Пакуль жа стваральнікі петыцыі абмяжуюцца тым, што не будуць купляць хрэн ABC, палічыўшы за лепшае гатаваць яго ў хатніх умовах.\nРэцэпт на выхадныя: панакота з клубнічным соусам\n«Савушкаў» вывеў на рынак беларускамоўны брэнд


Ліга - 17 онлайн рэгістрацыя. Гуляць у гульню Ліга - 17 анлайн. Online гульня Ліга - 17 онлайн\nОнлайн гульня: Ліга - 17\nАльтэрнатыўныя назвы: Ліга - 17\nГульнявы праект ствараўся сіламі невялікай групы энтузіястаў. Ліга - 17 покемоны - браузерная онлайн гульня, у аснову стварэння якой ляглі матывы мультыплікацыйнага фільма «Покемоны». паказаць дэталёвае апісанне\nГульнявы праект ствараўся сіламі невялікай групы энтузіястаў. Ліга - 17 покемоны - браузерная онлайн гульня, у аснову стварэння якой ляглі матывы мультыплікацыйнага фільма «Покемоны». Вашай роляй у геймплэі будзе лёс трэнера покемонов. Ключавая ваша задача - развіццё і дасягненне статусу Чэмпіёна Лігі. Гульня онлайн Ліга - 17 перапоўнена разнаплянавымі лакацыямі, збольшага утвораных на аснове сістэмы пераходаў, звязаных паміж сабой. Кожная лакацыя ўтрымлівае некаторы колькасць покемонов, непасрэдна якія жывуць у ёй, сумесна з іх коучем. Кожны з покемонов надзелены уласным ID. Яго неабходнасць абумоўлена патрэбай выкарыстоўваць ID для пошуку покемова паліцыянтамі ў выпадку яго крадзяжу. Выкарыстоўваючы прысвоены шыфр, покемон значна хутчэй вернецца да ўласнага гаспадару. Закладка «Каманда покемонов», размешчаная ў трэнерскім меню змяшчае поўную інфармацыю аб вашых гадаванцах. Ўся, якая цікавіць вас інфармацыя ўмоўна падзяляецца на некалькі частак: Атакі; Дзеянні з покемон; Артыкулаў. Да агульнавядомым фактам, якія захоўваюцца ў інфармацыі адносяцца: падлогу, назва, характар, час калі злоўлены. Асноўнымі баявымі паказчыкамі Вашага персанажа будуць з'яўляцца Атака, Спец. Атака. Абарона, Спец. Абарона, Здароўе, Шчасце і Хуткасць. У раздзеле Напады размешчаны як даступныя да вывучэння Вашым персанажам атакі, так і ўжо раней вывучаныя. А назва адной з закладак «дзеянне з покемон» кажа само за сябе і мае на ўвазе Ваша права надзяліць персанажа імем, адсылаць свайго покемон ў гадавальнік, а таксама, да прыкладу, альбо рабіць гадаванца стартавым, альбо зусім адпусціць. У прынцыпе, гульня не абмяжоўвае круг дзеянняў на покемон. Гульня абсталявана досыць простым кіраваннем, таму Вы не выдаткі шмат свайго вольнага часу на вывучэнне нюансаў. Да таго ж, Ліга - 17 гульня вар'яцка цікавая! У Ліга - 17 гуляць неабходна мэтанакіравана развіваць ўласнага персанажа на фоне ўдзелу ў розных паядынках з супернікамі. Для таго, каб шчасна гуляць у League17 спачатку спатрэбіцца на афіцыйным сайце гульнявога праекта зарэгістравацца. Усё проста, бо гульня абсталявана русіфікаваным меню, плюс поўна падказак! Ліга - 17 рэгістрацыя прадугледжвае запаўненне наступных граф ў прадугледжанай форме: 1. Паказваем меркаванае імя Вашага героя; 2. Паказваем уласны адрас электроннай пошты; 3. Прыдумляем і ўпісваем асабісты пароль; 4. Паўтараем пароль, які ўжо паказалі; 5. Выбіраем персанажу падлогу; 6. аддаем перавагу яго тыпу колеру скуры, форме твары, прычосцы і колеру валасоў; 7. Азнаямляліся і подтвердаем сваю згоду з правіламі карыстання гульнёй; 8. Клікаем «Гатова» Рэгістрацыя не зойме шмат Вашага каштоўнага часу, не турбуйцеся за гэта! Вас чакае League17 гульня, з гэтага часу Вы з'яўляецеся паўнапраўным карыстальнікам, і маеце магчымасць атрымаць асалоду ад усіх пераваг дадзенага геймплэя ў поўнай меры. Жадаем паспяховых трэніровак з вашымі покемончиками і ўдачы !!!


Сёння ў нас у гасцях жыхар экзатычных месцаў, якога так любіць дзяўчыны за яго магічныя ўласцівасці. Такім чынам, тэма нашай сённяшняй артыкула - "Масла сандала, лячэбныя ўласцівасці".\nСандал (лат.Santalum) - трапічнае вечназялёнае дрэва, якое расце на Гаваях, у Індыі і на астравах Ціхага акіяна. Гэта дрэва вельмі вядома і цэніцца за свой водар і высокае ўтрыманне эфірнага алею. Драўніну таксама выкарыстоўваюць для вырабу духмяных скрыначак і караляў. Пачалі шырока выкарыстоўваць у Кітаі, Егіпце, Рыме. У цяперашні час больш за ўсё ўжываюць індыйцы для вырабу веераў, статуэтак, сувеніраў, курыльных палачак. У рэлігійных цырымоніях сандалавага пудра служыць для кадзяць фіміяму.\nСандалавае алей атрымліваюць пры дапамозе паравой дыстыляцыі. У гатовым выглядзе яно мае вельмі шчыльную алеістую глейкую вадкасць, звычайна бледна - жоўтага колеру. Часам карычневага або зялёнага адценняў. Дзякуючы сваім ўласцівасцямі яно з'яўляецца адным з самых эфектыўных алеяў. Яно мае драўняны, глыбокі смалісты водар. Мацней водар зыходзіць ад кары, чым ад кветак і лісця. Пры гарэнні драўніна знішчае хваробатворныя мікробы. Для ўзмоцненага дзеяння яго можна спалучаць з іншымі алеямі. Лепш за ўсё падыходзяць: язмін, бергамот, апельсін, мандарын, лаванда, герань, ладан, мушкатовы шалфей і кедр. На дадзены момант у сувязі з дэфіцытам сандалавага дрэва, алей станавіцца рэдкім і дарагім. Таму лепш за ўсё купляць араматычныя свечкі і палачкі. Чым даўжэй алей захоўвацца, тым яно станавіцца лепш. Калі яно зацвярдзела, досыць разагрэць яго на вадзяной лазні, альбо адразу пасля куплі дадайце ў яго алей жажаба.\nРасслабляльны, цёплы пах дапаможа вам забыць пра свае праблемы і памарыць. Лячэбныя ўласцівасці сандала лічацца універсальнымі, так як станоўча ўплываюць на нервовую і імунную сістэму арганізма, нармалізуюць кровазварот, ідэальнае сродак пры каросце. Яно таксама выдатны антысептык для якія пакутуюць інфекцыямі мочавыдзяляльнай сістэмы: урэтрыт, цыстыт, вагініт. Выкарыстоўваецца як мочегонное. Выводзіць з арганізма дзындры. Сандалавае алей за кошт водару здымае раздражняльнасць, нармалізуе сон і сардэчны рытм, расслабляе, супакойвае нервовую сістэму.\nАлей часта выкарыстоўваюць як тэрапеўтычнае сродак. Яно з'яўляецца антысептычным, супрацьзапаленчым, танізавальным і абязбольвальным сродкам. Яго таксама ўжываюць для лячэння інфекцый верхніх дыхальных шляхоў, ліквідуе застойныя і запаленчыя працэсы ў органах дыхання, пры болях у спіне, рэўматызме, здымае пачырваненне і сверб.\nПрымяненне у касметыцы\nСандалавае алей таксама выкарыстоўваюць для догляду за асобай, так як на паверхню скуры выцягвае натуральныя ўвільгатняльнікі, робячы яе пяшчотна і больш мякка. Рэкамендуецца людзям з сухой і тоўстай, а таксама ўспаленае, праблемнай скурай асобы. Дзякуючы сваім супрацьзапаленчым і антысептычным уласцівасцям дапамагае ліквідацыі угревой сыпы, фурункул, загойвае, супакойвае і ўвільгатняе скуру. Дапамагае нармалізаваць працу сальных залоз, тым самым спрыяе звужэння часу, асвяжае і асвятляе скуры.\nЛічыцца, што сандалавае алей выдатна змагаецца з маршчынамі. Добра падцягвае контур асобы, амалоджвае, ажыўляе і танізуе скуру, павышае эластычнасць і пругкасць. Выкарыстоўваецца для разглажіванія мімічных маршчын на твары, у кутках вачэй. Яго можна дадаваць у летнія сумесі для абароны ад ультрафіялету. Добры сродак для вуснаў і скуры вакол вачэй. Многія пастаянна дадаюць алей у бальзамы і шампуні для валасоў, так як яно з'яўляецца выдатным сродкам для ўмацавання валасоў і выкарыстоўваецца ў барацьбе з перхаццю.\nНекаторыя рэцэпты па ўжыванні\nКаб сагрэцца і расслабіцца дадайце ў гарачую ванну сандалавае алей, алей іланг-іланг і хваёвую эсэнцыю, кожнага па 3 кроплі. Такая ванна дапаможа вам пры пераахаладжэнні, а таксама падыме настрой і супакоіць нервы.\nКаб апрацаваць загрубевшей скуру ступняў ног, можна зрабіць наступнае. Змяшаць па 3 кроплі алеяў: лаванда, сандал, аліва. Атрыманую кампазіцыю ўціраць ў ступні ног 5 хвілін.\nЗмяшайце 4 лыжкі сандалавага масла, 1 лыжку мёду і 1 лыжку смятаны. Нанесці на 15-20 хвілін, затым змыць цёплай вадой. Маску можна захоўваць у халадзільніку.\nПаста ад вугроў з сандалавага пудрай.\nДля падрыхтоўкі, змяшайце па чайнай лыжцы куркумы і сандалавага пудры і вады. Перад сном, атрыманую пасту нанёс на вугры.\nМаска ад цёмных колаў і ацёкаў пад вачыма.\nЗмяшайце па падлога чайнай лыжкі парашкі пялёсткаў ружы, маргозы, сандалавага пудры. Дадайце туды гель алоэ-вера і масла сандала, мяты, ружы москеты. На 10 хвілін пасту нанесці на вобласць вакол вачэй. Выдаліць змыўшы цёплай вадой.\nВось такое яно, алей сандала, лячэбныя ўласцівасці якога так прыцягальныя. Карыстайцеся імі на здароўе!\nАрганізацыя вяселля, эканомія\nРэцэнзія фільма "Нявеста з таго свету"\nВаласы - гонар кожнай жанчыны\nВольга Шэлест дала савет модніцам, як выбраць туш для павек\nГарачы шакалад па-бразільску\nВелікодныя тварожныя яйкі


БДУ падняўся ў рэйтынгу лепшых універсітэтаў свету\n20:14 21 ліпеня 2019\n12:58 19.06.2019 (абноўлена 13:07 19.06.2019) Атрымаць кароткую спасылку\nБеларускі дзяржаўны ўніверсітэт на працягу апошніх трох гадоў рэгулярна ўваходзіць у 1,5% вядучых ВНУ свету.\nМІНСК, 19 чэр - Sputnik. БДУ палепшыў свае пазіцыі ў рэйтынгу лепшых універсітэтаў свету QS World University Rankings 2020, пра гэта паведамілі ў прэс-службе ВНУ.\nАбноўлены сусветны рэйтынг быў апублікаваны 18 чэрвеня. Згодна з ім, БДУ заняў 351 месца сярод тысячы ранжыраваных ВНУ, падняўшыся на тры радкі - у 2018 годзе ўніверсітэт быў на 354 пазіцыі.\nПаводле апошніх звестак, у свеце налічваецца каля 30 тысяч ВНУ. БДУ на працягу апошніх трох гадоў, паводле рэйтынгу, рэгулярна ўваходзіць у 1,5% вядучых ВНУ планеты. У рэйтынг патрапіла яшчэ адна беларуская ВНУ - БНТУ. Ён знаходзіцца ў групе 801-1000 месца.\nУ новым рэйтынгу БДУ апярэдзіў універсітэты Латвіі, Літвы і Украіны: Рыжскі тэхнічны ўніверсітэт, Віленскі ўніверсітэт і Харкаўскі нацыянальны ўніверсітэт. Аднак польскія ВНУ апынуліся ў рэйтынгу вышэй: Ягелонскі ўніверсітэт размясціўся на 338-м радку, а Варшаўскі ўніверсітэт - на 349-м.\nУ рэйтынг лепшых таксама ўвайшлі 25 расійскіх універсітэтаў. МДУ імя М. В. Ламаносава заняў 87-е месца, Новасібірскі дзяржаўны універсітэт - 231-е і Санкт-Пецярбургскі дзяржаўны ўніверсітэт - 234-е.\nУ тройку лепшых універсітэтаў свету ўвайшлі амерыканскія ВНУ: Масачусецкі тэхналагічны інстытут, Стэнфардскі ўніверсітэт і Гарвардскі ўніверсітэт.\nУ рэйтынгу QS World University Rankings улічваюцца колькасныя дадзеныя аб вышэйшай навучальнай установе, апытанні незалежных экспертаў і працадаўцаў з усяго свету, цытаванне навуковых прац за апошнія пяць гадоў, а таксама колькасць замежных выкладчыкаў і студэнтаў.\nАдукацыя, Беларусь, БДУ


Галоўная ➠ Рамонт ➠ Ўзмацненне жалезабетонных канструкцый\nНа сайце msi66.ru прадстаўлены металаканструкцыі, якія можна замовіць пры неабходнасці. Напрыклад, такія канструкцыі часта выкарыстоўваюць у мостабудаванні, таму важна перыядычна ўзмацняць іх, тады рух будзе бесперабойна. Разбурэння жалезабетонных канструкцый адбываецца хутчэй, калі дрэнна прадумана гідраізаляцыя комплексу, ці вадасцёкавыя прыстасаванні зусім адсутнічаюць. Так на мастах вада можа сцякаць з праезнай часткі, прама на фасадныя бэлькі, змочванне вядзе да карозіі.\nКарозія з таўшчынёй пласта ўсяго 4-5 мм, выклікае паслабленне да 20-25 %. Акрамя таго, з жалезных вырабаў яна пераходзіць на бетон, які могуць нават парэпацца ад такіх працэсаў. Такое разбурэнне дасягаецца гадамі, але калі своечасова прыняць адпаведныя меры рамонт будынка будзе значна танней.\nЎзмацняльная дзейнасць, традыцыйны спосаб, заключаецца ў павелічэнні плошчы арматуры на працоўных момантах. Для гэтага ўсталёўваюць дадатковы жалезнае выраб, далей яго ўмацоўваюць бетанаваннем. Доўжыцца такія працы доўга, бо зацвярдзенне і канчатковае высыханне адбываецца на працягу двух тыдняў.\nТаксама важна ўлічваць, што часам новы бетон часта дрэнна счапляецца са старым цэментавым пластом. Таму часам працэс узмацнення немагчымы, таму бэлькі цалкам мяняюць на новыя ці ж бетон пры традыцыйным узмацненні замяняюць палімер растворамі.


Дзяды. Шэсце ў Курапаты анлайн з шэсця, дадаліся фоты, відэа 58\nабы-што / Адказаць\n29.10.2011 / 23:38\nАбед на магіле, да ведама аўтара, не мае НІЧАГО агульнага з векавой традыцыяй Дзядоў. На магілах НІКОЛІ НЕ а б е д а л і.Гэта дзікунства! Жраць прызвычаіліся ў саўковые гады - і праваслаўнытыя і каталікі. Ежу для памерлых заўсёды пакідалі ў доме, а не магілах. Ад аўтара. У многіх рэгіёнах рытуальны абед на магіле быў аддаўна і цяпер захоўваецца. У тым ліку вакол Менску. Вядома, гэта была не п'янка, але кароткая рытуальная трызна.\n29.10.2011 / 23:51\nЕдзем з брэсцкай вобласці, каб прыняць удзел у шэсці да Курапатаў!\n29.10.2011 / 23:59\nТое, што "аддаўна" рабілася "у многіх регіёнах" і зьяўляецца нібыта "рытуальнай трызнай" (а ці не рытуалам ёсьць сама трызна, таму атрымоўваецца "масла маслянае") - гэта, паўтараю, фантазія аўтара. Гэтае "аддаўна" - дурны савецкі час. Калі ўсё было забаронена, дык хадзілі на магілы "трызніць" ад пітва. Пачытайце, да прыкладу, "Дзяды" Міцкевіча. Ці ёсьць там такое дзікунства савецкай пары, як абед на магілах. І ад гэтага дзікунства трэба бегчы, а не прызвычайваць да яго.


Прызнайцеся, як часта вы ясьце журавіны? Хутчэй за ўсё, не вельмі. А бо для прыхільнікаў здаровага ладу жыцця гэтая ягадка стала б сапраўднай панацэяй. Вітаміны, якія змяшчаюцца ў журавінах, дзейнічаюць на арганізм значна больш эфектыўна, чым вітаміны ў таблетках. Асабліва карысная журавіны для дзяцей. Бо значна лепш з'есці натуральную, створаную прыродай, вітамінка, чым вырабленую ў хімічнай лабараторыі.\nІнфекцыйныя захворванні, запалення, хваробы страўніка, мочеполовые інфекцыі, праблемы з дзёснамі - усё гэта і многае іншае здольная прадухіліць маленькая ягадка журавіны. Рэцэпты, якія ўключаюць у сябе гэты карысны «кіслы балотны шарык», вельмі разнастайныя. Акрамя таго, журавіны валодае ўнікальнымі ўласцівасцямі захоўвацца вельмі працяглы час, паколькі якая змяшчаецца ў ёй бензойная кіслата з'яўляецца самым сапраўдным кансервантам прыроднага паходжання. Таму нават замарожаная ў чыстым выглядзе журавіны захоўвае свае карысныя якасці.\nЗ гэтых ягад можна самастойна зрабіць такі ласунак, як журавіны ў цукровай пудры. Робіцца яна вельмі лёгка і хутка. На 50-100 грамаў ягад спатрэбіцца два яечных сырых бялку, 200 грам цукровай пудры і адна сталовая лыжка ванілі альбо цытрынавага соку. Журавіны добра прамыць і даць ёй трохі абсохнуць. Ўзбіваем бялкі з цукровай пудрай, дадаем ваніль або сок цытрыны. Ягадкі па адной апускаем у бялкова-цукровую сумесь і выкладваем на пергамент на подсушке. Сушыць ягады лепш, выклаўшы іх адным пластом, але не купкай.\nМожна зрабіць і нарыхтоўку на зіму, заўсёды спатрэбіцца такая журавіны ў цукры. Рэцэпт наступны: на адзін кілаграм ягад спатрэбіцца 1,6-1,7 кілаграма цукру. Бярэм шкляны слоік (або некалькі, у залежнасці ад памеру) і пачынаем напаўняць яе журавінамі, пласт за пластом перасыпаючы яе цукрам. Калі дойдзе да «плечыкам» банкі, зрабіце фінальную засыпанне цукрам, шчыльна зачыніце банку вечкам і прыбярыце ў халоднае месца.\nЁсць і іншы варыянт, як нарыхтоўваецца пра запас журавіны. Рэцэпты падобныя з папярэднім тым, што колькасць цукру і ягад ідэнтычныя, але спосаб прыгатавання ледзь іншы. У дадзеным выпадку ягады журавін добра здрабняюцца драўляным песцікам альбо пракручваюцца на мясасечцы. Пасля гэтага атрыманая маса перамешваецца з цукрам і ўкладваецца ў банкі. Зверху зноў жа засынаем усе цукрам, закрываем вечкам - і ў цёмны, халоднае месца.\nА яшчэ можна прыгатаваць морс, галоўны складнік якога - журавіны. Рэцэпты морсаў ў кожнага свае, але для прыкладу прывядзем вось такі: прамыйце ў праточнай вадзе адзін кілаграм ягад, затым перасыпце іх у друшляк і на 3-4 хвіліны пагрузіце ў кіпячую ваду. Пасля гэтага ягадкі пераціраюць драўлянай лыжкай праз сіта і змешваюцца з літрам кіпячонай гарачай вады і шклянкай цукру. Атрыманы морс пераліваецца ў бутэлькі і, пасля таго як досыць астыне, ставіцца ў халадзільнік. У далейшым яго можна ўжываць у чыстым выглядзе, па адным шклянцы 3-4 разы на дзень, а можна разводзіць кіпячонай вадой, атрымліваючы гэтакі вітамінізаваны напой. Таксама гэты морс можна пакрыху дадаваць у гарбату.\nВось такая яна карысная, журавіны. Рэцэпты з гэтай ягадай ведалі і шанавалі яшчэ нашы прабабулі. Напрыклад, пры кашлю яны выкарыстоўвалі журавінавы сок, які змешвалі з мёдам, а тэмпературу паніжалі ім жа, але разведзеным з вадой. Таксама журавінавы сок, змешаны ў роўных прапорцыях з сокамі граната, яблыка, цытрыны, морквы і буракоў, з даданнем 50 грамаў мёду, выкарыстоўваецца, каб павысіць у крыві гемаглабін.\nАле ўсё ж у некаторых выпадках журавіны не варта ўжываць. Калі ў вас язва страўніка, гастрыт, захворванне дванаццаціперснай кішкі, падвышаная кіслотнасць, журавіны можа толькі пагоршыць становішча. Таксама празмернае ўжыванне журавін або соку з яе можа сапсаваць зубную эмаль, таму старайцеся пасля таго, як паелі гэтых ягад, добра спаласнуць рот вадой.\nРэцэпт запечанай свініны для любога выпадку\nЗастольныя конкурсы на юбілей. Дзень нараджэння дома: забавы\nСтруктура праграмы на мове Паскаль: праграмаванне для пачаткоўцаў\nРазгром полаўцаў Уладзімірам Манамахам. Хто такія полаўцы\nГармата ў "Майнкрафте": стварэнне і асаблівасці\nБроненакладкой на цыліндравы замак: апісанне, прылада, віды і водгукі\nЯк пазбавіцца ад паху мачы на канапе назаўжды\nЯк абнавіць "Андроід" на планшэце рознымі спосабамі?


15 люты 2019, 09:52\nМітынг ля Опэрнага тэатру. 1995. Зьлева направа: Валянцін Голубеў, Уладзімер Кармілкін, Зянон Пазьняк, Юры Хадык\nАртыкул упершыню апублікаваны на сайце 27 лютага 2017 году.\nУ кватэры Ўладзімера Кармілкіна сабраны ўнікальны архіў па курапацкай тэме. Тут і рэчы ахвяраў сталінскіх рэпрэсіяў, знойдзеныя ў часе раскопак у канцы 1980-х — гліняныя кубкі, іржавы дрот, запальнічкі. Спадар Уладзімер захаваў нават стужкі зь вянкоў, якія калісьці ўскладалі ў Курапатах.\n20 красавіка 2002. Мінулай ноччу згарэў намёт абаронцаў Курапатаў. Ганна Соўсь бярэ інтэрвію ў Сяржука Мацкойця. Фота Ўладзімера Кармілкіна.\nНа сьценах кватэры спадара Ўладзімера — бел-чырвона-белыя сьцягі, якія людзі ў розныя гады несьлі ў Курапаты. І безьліч фатаздымкаў — у іх храналёгія курапацкіх падзеяў ад 1988 году.\nДарэчы, свае першыя здымкі пра Курапаты Ўладзімер Кармілкін зрабіў менавіта ў час вядомага мітынгу на Дзяды 1988 году. З таго часу цягам амаль 14 гадоў ён здымаў усе шэсьці й мітынгі ва ўрочышчы. У ягоным архіве ёсьць фатаграфіі пра візыт Біла Клінтана ў Курапаты і пра сёлетняе аднаўленьне разбуранага мэмарыяльнага знаку.\nНа стале ў спадара Ўладзімера — апошні альбом пра Курапаты з унікальнымі кадрамі. Вось крыжы, якіх ужо няма пасьля падзеяў 8 і 9 лістапада, вось грузавікі завальваюць людзей пяском, надпісы на расьцяжках, якія разарвалі амонаўцы, ды шмат іншага, што стала ўжо гісторыяй.\nКармілкін: Справа ў тым, што гэтых здымкаў вельмі шмат і, напэўна, ні аднаго, ні двух альбомаў ня хопіць, каб за столькі гадоў усё надрукаваць.\nУладзімер Кармілкін мае ўнікальную фанатэку — запісаныя на аўдыёкасэтах галасы ўсіх, хто выступаў у Курапатах на працягу больш як дзесяці гадоў.\nКармілкін: Амаль усе курапацкія падзеі запісаныя — Дзяды, шэсьці й мітынгі, вясной на Радаўніцу...\nПазьняк: Вельмі важна прыйсьці памянуць гэтыя мясьціны, памянуць нашых продкаў, і гэта дасьць нам духоўную сілу. Мы павінны вяртаць нашую гісторыю, мы павінны вяртаць нашую памяць. Мы павінны думаць, ўспамінаць і шанаваць нашых продкаў, нявінна забітых.\nАкрамя аўдыёзапісаў, ужо некалькі гадоў спадар Уладзімер захоўвае і відэастужкі пра Курапаты. Сёньня мы разам зь ім яшчэ раз паглядзелі стужкі пра падзеі 8 і 9 лістапада. Уладзімер Кармілкін мяркуе, што з гэтага матэрыялу можна стварыць працяг фільму «Дарога на Курапаты».\nКармілкін: Міхаіл Жданоўскі зрабіў цікавую кінастужку пра Курапаты, Аляксандар Лукашук быў аўтарам сцэнару гэтага фільму. Хацелася б, каб быў працяг гэтага фільму — «Дарога на Курапаты – 2». Ёсьць аўдыёзапісы, ёсьць шмат фатаздымкаў, ёсьць відэаматэрыял. Можна зрабіць фільм на дзьве гадзіны.\nФатограф Уладзімер Кармілкін спадзяецца, што знойдуцца людзі, якія здолеюць ажыцьцявіць гэтую ідэю і скарыстаюць дзеля гэтага ягоныя аўдыё- і відэаархівы. Да таго ж усе дакумэнты пра Курапаты, якія спадар Уладзімер карпатліва зьбірае ўсе гэтыя гады, маглі б стаць экспанатамі будучага музэю ў Курапатах.\nФатаздымкі Ўладзімера Кармілкіна цяпер знаходзяцца ў Архіве найноушай гісторыі. Іх паступова дыгіталізуюць і разьмяшчаюць на сайце vytoki.net\nУладзімер Арлоў пра Ўладзмера Кармілкіна. З кнігі «Імёны Свабоды»\n15 лютага – дзень нараджэньня Ўладзімера Кармілкіна, незалежнага журналіста й фатографа, які яшчэ пры жыцьці здабыў сабе славу летапісца БНФ і ўсяго беларускага адраджэньня. У гэты дзень за сталом у спадара Кармілкіна можна было сустрэць Зянона Пазьняка, Юрыя Хадыку, вядомых мастакоў, літаратараў, музыкаў. Іхныя клопаты й памкненьні былі і справаю яго жыцьця.\nБезь ягонай рухавай цыбатай постаці я не магу ўзгадаць, здаецца, ніводнай вулічнай апазыцыйнай акцыі, дзе ён заўсёды апынаўся ў самым небясьпечным месцы. Памятаю, як на Чарнобыльскім шляху ён адарваўся ад аб’ектыва, каб перавязаць параненага, і сам атрымаў жорсткі ўдар па галаве.\nБылы вайсковец, ён быў надзелены нечакана чуйнай душою і талентам сябраваць з многімі, але з асабліва трапяткім пачуцьцём ставіўся да Быкава. Ад’яжджаючы за мяжу, Васіль Уладзімеравіч атрымаў ад Кармілкіна ў падарунак «Пагоню» і бел-чырвона-белы сьцяжок, зь якімі не расставаўся да сваіх апошніх дзён.\nПаводле афіцыйнага пасьведчаньня аб сьмерці, жыцьцёвы шлях спадара Ўладзімера абарваўся пры нявысьветленых да канца абставінах 14 ліпеня 2002 году. Але гэтая дата ўмоўная. Кармілкіна знайшлі ў кватэры толькі празь некалькі дзён пасьля таго, як спынілася ягонае вальналюбнае беларускае сэрца.


Вынікі году: 10 асноўных падзеяў, выбраных журналістамі “Свабоды”\n21 сьнежань 2005, 20:19\nЮрась Бушлякоў, Прага Ураганы й землятрусы. Выбары й рэвалюцыі. Вайна – і нават некалькі крокаў насустрач міру. Зь вялікай колькасьці важных падзеяў году журналісты радыё “Свабода” / “Свабодная Эўропа” выбралі 10, на іхную думку, найважнейшых. У нашым аглядзе – гэтыя падзеі ў храналягічным парадку.\n23 студзеня прысягу прэзыдэнта Ўкраіны прыняў Віктар Юшчанка. Юшчанкавай інаўгурацыі папярэднічалі пры канцы 2004-га аранжавая рэвалюцыя й перагаласаваньне другога туру прэзыдэнцкіх выбараў. Юшчанка прысягнуў на вернасьць Украіне на ўрачыстым паседжаньні Вярхоўнай Рады:\n(Юшчанка: ) “Я, Віктар Юшчанка, воляю народу абраны прэзыдэнтам Украіны, заступаючы на гэтую высокую пасаду, урачыста прысягаю на вернасьць Украіне. Абавязваюся ўсімі сваімі справамі бараніць сувэрэнітэт і незалежнасьць Украіны, дбаць пра дабро Бацькаўшчыны й дабрабыт украінскага народу, адстойваць правы й свабоды грамадзянаў, прытрымлівацца Канстытуцыі Ўкраіны й законаў Украіны, выконваць свае абавязкі ў інтарэсах сваіх суайчыньнікаў, уздымаць аўтарытэт Украіны ў сьвеце”.\nПраз восем месяцаў ва Ўкраіне выбухнуў карупцыйны скандал, і Юшчанка адправіў у адстаўку ўрад Юліі Цімашэнкі – сваёй харызматычнай паплечніцы ў пару аранжавай рэвалюцыі. Украінскі прэзыдэнт прызначыў новы ўрад і паабяцаў быць верным ідэалам аранжавай рэвалюцыі.\nУкраіну чакаюць цяпер парлямэнцкія выбары. Упершыню яны пройдуць цалкам паводле прапарцыйнай сыстэмы: украінцы будуць галасаваць за партыі.\n30 студзеня іракцы кінулі выклік тэрору, пайшоўшы на выбары ў пераходную Нацыянальную асамблею. Ірацкія й амэрыканскія прадстаўнікі назвалі галасаваньне першым крокам у кірунку да новай, больш дэмакратычнай сыстэмы кіраваньня краінаю.\n30 студзеня часовы ірацкі прэзыдэнт Газі аль-Явар гаварыў у інтэрвію нашаму радыё:\n(аль-Явар: ) “Я ганаруся, я шчасьлівы. Я адчуваю вялікую радасьць гэтай сьвятой раніцаю. Віншую ўсіх іракцаў. І кажу усім – галасуйце за Ірак”.\nНацыянальная асамблея назірала за ходам падрыхтоўкі першай пасьлясадамаўскай канстытуцыі Іраку. Праект канстытуцыі быў ухвалены на рэфэрэндуме 15 кастрычніка.\nМасавыя антыўрадавыя пратэсты, пачаўшыся на поўдні Кіргізстану, скончыліся 24 сакавіка штурмам прэзыдэнцкага комплексу ў кіргіскай сталіцы Бішкеку. Удзельнікі пратэстаў дамагліся свайго – улада была скінутая. Зьвержаны прэзыдэнт Аскар Акаеў уцёк у Расею.\nАпазыцыйны лідэр Тапчубэк Тургуналіеў зьвяртаўся 24 сакавіка да сваіх прыхільнікаў, сабраных ля прэзыдэнцкай рэзыдэнцыі:\n(Тургуналіеў: ) “Спадар Акаеў даўно на ўцёках. Ніхто ня ведае, дзе ён ёсьць. Ён фактычна стаў цяпер палітычным трупам”.\nНа выбарах прэзыдэнта Кіргізстану 10 ліпеня пераканаўчую перамогу атрымаў апазыцыйны лідэр Курманбэк Бакіеў. Арганізацыя бясьпекі й супрацоўніцтва ў Эўропе прызнала, што выбары ў цэлым адпавядалі міжнародным стандартам.\n2 красавіка ўдары Ватыканскіх званоў абвясьцілі пра сьмерць Яна Паўла ІІ. Ён стаяў на чале Рымска-каталіцкага касьцёлу 26 гадоў. У 1978-м Ян Павал ІІ стаў першым пасьля больш як чатырох з паловаю стагодзьдзяў неітальянцам на чале Касьцёлу і першым папам-палякам у гісторыі.\n19 красавіка пасьля аднаго з найкарацейшых у гісторыі Касьцёлу канкляваў новым папам быў абраны нямецкі кардынал Ёзэф Рацынгер. 78-гадовы пантыфік выбраў сабе імя Бэнэдыкт XVI.\n13 траўня ўзбэцкія ўлады жорстка расправіліся з удзельнікамі пратэстаў, якія сабраліся на цэнтральным пляцы Андыжану.\nГаліма Бухарбаева, дырэктарка Інстытуту маніторынгу вайны й міру ва Ўзбэкістане, 13 траўня была ў эпіцэнтры андыжанскіх падзеяў і перадавала для нашага радыё: (Бухарбаева: ) “Недзе палова на шостую ўжо была, як людзі ўбачылі, што пад’яжджаюць бэтээры. І ўсе пачалі крычаць і разьбегліся. Мы таксама пабеглі. Але затым, даслоўна праз 5 хвілін, сталі пад’яжджаць іншыя бэтээры і проста пачалі ўжо ўсім страляць у сьпіну. І кулі сьвісталі вакол мяне. Было проста жахліва”.\nПаводле ўзбэцкіх уладаў, у Андыжане тады загінулі 187 чалавек – улады падкрэсьлівалі, што пераважна гэта былі тэрарысты. Згодна з падлікамі праваабарончых арганізацыяў, пры здушэньні пратэстаў былі забітыя каля 700 чалавек, у сваёй большасьці мірныя жыхары. Заходнія краіны асудзілі безагляднае выкарыстаньне ўзбэцкімі войскамі ў Андыжане зброі і запатрабавалі міжнароднага расьсьледаваньня здарэньня. Узбэцкія ўлады адхілілі гэтае патрабаваньне.\n7 ліпеня чатыры бомбы выбухнулі ў лёнданскім транспарце: звыш 50 чалавек загінулі, каля 700 былі параненыя.\nБрытанскі прэм’ер-міністар Тоні Блэр пачуў трагічную навіну, знаходзячыся на саміце краін Вялікай васьмёркі ў Шатляндыі.\n(Блэр: ) “Ужо ясна, што здарылася сэрыя тэрактаў у Лёндане. Ёсьць ахвяры: як забітыя, так і сур’ёзна параненыя. У думках і малітвах мы з ахвярамі й зь іхнымі сем’ямі”.\nТэракты 7 ліпеня мелі ў Брытаніі балесны водгалас. Тры з чатырох лёнданскіх тэрарыстаў былі мусульманамі, якія нарадзіліся й жылі ў Злучаным Каралеўстве. Мусульмане ў Вялікай Брытаніі сталі аб’ектамі злачынстваў на грунце нацыянальнай нецярпімасьці. Брытанскі ўрад тым часам стварыў спэцыяльныя мусульманскія камісіі для пошуку адказаў на пытаньне, якімі спосабамі вырашаць праблему экстрэмізму.\n15 жніўня Ізраіль пачаў поўны выхад з Паласы Газы й чатырох паселішчаў на Заходнім беразе Ярдану. Эвакуацыя габрэйскіх паселішчаў суправаджалася сутычкамі паміж пасяленцамі й вайскоўцамі.\nІзраільскі прэм’ер-міністар Арыель Шарон прызнаў, што эвакуацыя прычыніла нямала болю, аднак назваў гэтыя дзеяньні найлепшым спосабам гарантаваць бясьпеку Ізраілю. Шарон таксама перасьцерагаў палестынцаў:\n(Шарон: ) “Сьвет чакае палестынскага адказу – ці будзе гэта рука, пададзеная на знак замірэньня, ці полымя тэрору. Руку, пададзеную ў адказ, мы сустрэнем аліўкавай галінаю, але з полымем тэрору мы будзем змагацца так бязьлітасна, як ніколі раней”.\nПалестынскі лідэр Махмуд Абас ацаніў выхад Ізраілю з Паласы Газы як першы крок у кірунку да незалежнай Палестыны з сталіцаю ў Ерусаліме.\nУ апошнія месяцы ў рэгіёне спарадычна лілася кроў. Нядаўна Абас заклікаў узброеныя палестынскія групоўкі датрымліваць мірныя абавязаньні. Гэты заклік прагучаў на фоне паведамленьняў пра намер паасобных груповак разарваць пасьля Новага году падпісанае 9 месяцаў назад замірэньне з Ізраілем.\nГэта была найбольшая прыродная катастрофа ў гісторыі Злучаных Штатаў. 29 жніўня ўраган “Катрына” абрынуўся на паўднёвае ўзьбярэжжа ЗША. Вялізныя абшары трох штатаў – Луізіяны, Алабамы й Місысыпі – былі спустошаныя. Страты ад урагану ацэньваюцца на дзясяткі мільярдаў даляраў.\nМэр Новага Арлеану Рэй Нэйджын распарадзіўся правесьці абавязковую эвакуацыю ўсіх 500 тысяч жыхароў гораду:\n(Нэйджын: ) “Нам пагражае ўраган, якога мы так баяліся. Я не хачу ствараць паніку. Але я хацеў бы, каб грамадзяне зразумелі, што небясьпека вельмі сур’ёзная. Таму мы пайшлі на гэты беспрэцэдэнтны крок”.\nПаводле афіцыйных зьвестак, стыхія забрала жыцьці больш як 1300 чалавек. Адміністрацыя Джорджа Буша апынулася пад агнём крытыкі: насельнікі пацярпелага ад стыхіі рэгіёну скардзяцца, што дасюль чакаюць належнай дапамогі.\nНе пытаньне, ці будзе, пытаньне, калі гэта будзе, – гавораць экспэрты ў галіне аховы здароўя. Гаворка пра тое, калі вірус птушынага грыпу зазнае мутацыяў і пачне перадавацца ад чалавека чалавеку. Ад самага небясьпечнага тыпу птушынага грыпу – штама H5N1 – у Азіі за апошнія гады загінула каля 70 чалавек. Экспэрты перасьцерагаюць: калі вірус відазьменіцца, ахвярамі могуць стаць мільёны.\nДык Томпсан, высокі прадстаўнік Усясьветнай арганізацыі аховы здароўя, папярэджваў у верасьні аб небясьпецы на прэсавай канфэрэнцыі ў Жэнэве:\n(Томпсан: ) “У гэтай сытуацыі нейчае меркаваньне настолькі ж правільнае або памылковае, як і кожнае іншае. Усясьветная арганізацыя аховы здароўя дала ацэнку, і мы рэкамэндуем краінам быць гатовымі да пандэміі, якая можа забраць ад двух да сямі з паловаю мільёнаў жыцьцяў”.\nУ 2005-м небясьпечны для чалавека птушыны грып штама H5N1 быў выяўлены ў мёртвых птушак у Расеі, Румыніі, Турэччыне, Украіне, Харватыі й Вялікай Брытаніі.\n8 кастрычніка катастрафічны землятрус на паўночным захадзе Пакістану і ў індыйскім Кашміры забраў жыцьці 87 тысяч людзей, а мільёны іншых пакінуў бяз даху над галавою.\nПрадстаўнік камандаваньня пакістанскай арміі генэрал-маёр Шаўкат Султан апісваў наступствы катастрофы:\n(Султан: ) “Найбольшыя страты – у раёнах кантраляванага Пакістанам Кашміру, а таксама ўздоўж каракурумскай трасы. Там у выніку землятрусу здарыліся абвалы, і гэтымі абваламі некаторыя вёскі былі проста сьцёртыя зь зямлі. Абвалы таксама прычыніліся да заблякаваньня дарог, а ў шэрагу раёнаў былі заблякаваныя й рэкі, і ў такіх мясьцінах ёсьць небясьпека паводак”.\nПацярпелым ад землятрусу тэрмінова патрэбна дапамога – людзі застаюцца пад голым небам ва ўмовах халоднай гімалайскай зімы. Злучаныя Штаты перасьцераглі, што толькі актыўная дапамога ўсясьветнай супольнасьці можа прадухіліць у разбураных рэгіёнах дзясяткі тысяч сьмерцяў ад холаду, голаду й хваробаў.


Акцыя "Нашы дзеці"-2019. Княгінінская сярэдняя школа\nДата: 13 декабря 2019 в 22:36, Обновлено 14 января 2020 в 20:06\nЧараўніцтва — гэта менавіта тое, што чакае кожнае дзіця ў Новы год. І калі па нейкай прычыне яго не адбываецца, на дапамогу Дзеду Марозу і Снягурцы прыходзіць традыцыйная акцыя «Нашы дзеці». Дарэчы, яна праходзіць пад патранатам Прэзідэнта ўжо ў 24-ы раз. У гэтым годзе яна пачалася 9 снежня і прадоўжыцца ажно да 10 студзеня.\nУ рамках дабрачыннай акцыі "Нашы дзеці" па ўсёй Беларусі праходзяць навагоднія мерапрыемствы, не стала выключэннем і наша школа.\n7 студзеня вучні нашай школы прапанавалі вернікам праваслаўнай Свята-Троіцкай Царквы аг.Княгінін цікавы калядны ранішнік, падрыхтаваць які рабятам дапамаглі педагог-арганізатар Пуня Н.В. і загадчык Княгінінскага сельскага клуба Вапручкова С.Ю.\n5 студзеня Дзядуля Мароз са сваёй світай наведалі сем’і, у якіх выхоўваюцца дзеці-інваліды, мнагадзетныя сем’і. Арганізавалі гэта мерапрыемства: педагог-арганізатар Пуня Н.В., загадчык Княгінінскага сельскага клуба Вапручкова С.Ю. і загадчык сельскай бібліятэкі Талайка Т.У.\n30 снежня дэлегацыя нашай школы завітала на спартыўна-забаўляльнае мерапрыемства "Навагодні перапалох", якое прайшло ў Мядзельскім фізкультурна-аздараўленчым цэнтры, дзе мы не толькі забаўляліся самі, але і забаўлялі іншых. Мерапрыемства прайшло весела, на пазітыве. А пакідалі ФАЦ мы ў добрым настроі і з сертыфікатам на спартыўнае абарудаванне для школы.\n28 снежня вучаніца 4 класа Вапручкова Аляксандра прыняла ўдзел у дабрачынным навагоднім свяце ў Барысаве, куды яе запрасілі як таленавітую дзяўчынку.\nСустрэча з казачнымі персанажамі, навагодні аквагрым, танцавальны флэш-моб, цыркавая пляцоўка, шоу мыльных бурбалак, выстава навагодніх цацак, розныя майстар-класы - Аляксандра была ў захапленні.\nАле самым дзіўным і незабыўным момантам свята стаў спуск Дзеда Мароза з даху палаца культуры! Разам з іншымі дзядамі і ўнучкамі Снягуркамі пад чароўныя гукі зімовых мелодый ён закруціў рабят у казачным танцы…\nФінальным акордам дзіцячай навагодняй казкі стаў тэатралізаваны паказ «Каралеўства ёлачных цацак», які пагрузіў і дзяцей, і дарослых у атмасферу чараўніцтва і дабра.\nНовы год! Колькі б гадоў нам ні было, чым бы мы не займаліся - набліжэнне гэтага свята прымушае нас думаць пра нешта цудоўнае, чароўнае, робіць нас крышачку дабрэй і радасней. З асаблівым нецярпеннем чакаюць гэтага свята дзеці. Чакаюць елкі, падарункаў, Дзеда Мароза, Снягурку, забаў! У нашай школе займальныя навагоднія мерапрыемствы прайшлі 27 снежня. Былі і забавы, і смех, і падарункі, і, канешне, добры настрой!\nШтогод у нашай школе праходзіць рэспубліканская акцыя “Цуды на Каляды”, падчас якой мы збіраем і рыхтуем навагоднія падарункі.\nСімвалам акцыі з’яўляецца чырвоная рукавічка з эмблемамі арганізацый БРСМ і БРПА, якая адлюстроўвае імкненне дзяцей і моладзі аддаць часцінку свайго цяпла і акружыць клопатам і ўвагай дзяцей, якія асабліва маюць патрэбу ў гэтым у навагоднія і калядныя дні. Сабраныя падарункі ўключаюць у сябе: канцылярскія тавары, прадметы для мастацкай творчасці, настольныя гульні, цацкі, кнігі.\nДАВАЙЦЕ РАБІЦЬ ДАБРО РАЗАМ!\n14 снежня вучаніца 6 класа Прудніковіч Мілана наведала тэатралізаванае прадстаўленне-адкрыццё дабрачыннай раённай акцыі "Нашы дзеці". Тут нашу Мілану чакала ўзнагарода - Дыплом ІІІ ступені раённай выставы-конкурсу дэкаратыўна-прыкладной творчасці навучэнцаў "Калядная зорка". ВІНШУЕМ!!! Так трымаць!\nА пачалі мы са стварэння навагодняй святочнай атмасферы...