Звольніць нельга пакінуць — дзе паставіць коску? - Сацыяльны ракурсСацыяльны ракурс\nАптымізацыя сеткі ўстаноў адукацыі будзе працягвацца і ў наступныя гады. Гэта прадыктавана аб’ектыўнымі фактарамі, найперш тым, што па-ранейшаму скарачаецца колькасць дзяцей, асабліва ў сельскай мясцовасці. І нягледзячы на тое, што працэс аптымізацыі для галіны, па сутнасці, не новы, штогод ён выклікае шэраг спрэчных пытанняў. Так, з аднаго боку, навіна аб магчымым закрыцці ці рэарганізацыі ўстановы непазбежна выклікае трывогу і безліч пытанняў у работнікаў: хто застанецца, а хто — не, на якія выплаты можна разлічваць, як знайсці новую работу?.. І часам гэтыя хваляванні апраўданы. Вось факт для роздуму: нягледзячы на тое, што органы кіравання адукацыяй сумесна з адпаведнымі прафкамамі прымалі меры для працаўладкавання работнікаў, што вызваляюцца, праз перападрыхтоўку кадраў, памяншэнне нагрузкі, за кошт арганізацыйна-выхаваўчых гадзін і г.д., за тры гады, па даных прафсаюзных органаў па скарачэнні штатаў, было звольнена 1203 работнікі, у тым ліку 414 педагагічных работнікаў. На 1 студзеня 2013 года, па даных прафсаюзных органаў, у цэнтрах занятасці насельніцтва знаходзіліся на ўліку як беспрацоўныя 260 былых работнікаў арганізацый адукацыі, у тым ліку 222 педагагічныя работнікі.\nЗ іншага боку, далёка не заўсёды аптымізацыя сеткі ўстаноў праводзіцца мясцовымі органамі кіравання адукацыяй з захаваннем усіх неабходных норм працоўнага заканадаўства. Пацвярджэннем гэтаму могуць быць вынікі работы галіновага прафсаюза са зваротамі грамадзян: па-ранейшаму найбольшая колькасць зваротаў звязана са звальненнямі па ініцыятыве наймальніка, скарачэннем штатаў, заключэннем, падаўжэннем, скасаваннем кантрактаў. Да таго ж аналіз работы прававых інспекцый працы паказаў, што сярод найбольш тыповых парушэнняў заканадаўства аб працы таксама працэдуры звальнення работнікаў па ініцыятыве наймальнікаў, прадаўжэння, скасавання кантрактаў.\nЯк пазбегнуць падобных парушэнняў? На што могуць разлічваць работнікі ўстаноў, якія падпадаюць пад аптымізацыю? На гэтыя пытанні адказвае галоўны прававы інспектар працы Беларускага прафесійнага саюза работнікаў адукацыі і навукі Ларыса Васільеўна Манюк.\nУ чым адрозненне рэарганізацыі ад ліквідацыі?\nНаймальнік мае права сам вырашыць, што ён будзе праводзіць: рэарганізацыю ці ліквідацыю, гэта яго поўнае права. Аднак прынятае рашэнне — ліквідацыя ці рэарганізацыя — цягне за сабой розныя прававыя наступствы, якія і павінны выконвацца ў поўнай меры.\nТак, пры ліквідацыі арганізацыі наймальнік не абавязаны працаўладкоўваць работнікаў. Для працэдуры ліквідацыі ствараецца ліквідацыйная камісія, якая праводзіць усе неабходныя дзеянні, у тым ліку звальняе работнікаў і праводзіць з імі разлік.\nРэарганізацыя прынцыпова адрозніваецца ад ліквідацыі не толькі з пазіцыі грамадзянскага заканадаўства, але і па наступствах, прадугледжаных працоўным заканадаўствам. Пры любой форме рэарганiзацыi (зліццё, далучэнне, раздзяленне, выдзяленне, пераўтварэнне) працоўныя адносіны са згоды работніка працягваюцца (частка 2 артыкула 36 Працоўнага кодэкса Рэспублікі Беларусь).\nШто азначае рэарганізацыя?\nДзейнасць юрыдычнай асобы (а сёння практычна ўсе ўстановы адукацыі маюць такі статус) можа быць спынена ў выніку рэарганізацыі. Пры гэтым існуе некалькі відаў працэдуры: зліццё, далучэнне, раздзяленне, выдзяленне і пераўтварэнне.\nУ выпадку зліцця адной юрыдычнай асобы з іншай усе маёмасныя правы і абавязкі кожнай з іх пераходзяць да новай юрыдычнай асобы, якая ўзнікла ў выніку зліцця.\nПры далучэнні адной юрыдычнай асобы да іншай да апошняй пераходзяць усе маёмасныя правы і абавязкі далучанай юрыдычнай асобы. У дачыненні да сістэмы адукацыі гэта можа быць стварэнне комплексаў “ВПК дзіцячы сад — школа”.\nКалі адбываецца раздзяленне, то да створаных у выніку юрыдычных асоб пераходзяць па здзельным акце ў адпаведных частках маёмасныя правы і абавязкі рэарганізаванай юрыдычнай асобы.\nПры выдзяленні з юрыдычнай асобы адной ці некалькіх юрыдычных асоб да кожнай з іх пераходзяць па радзельным акце ў адпаведных частках маёмасныя правы і абавязкі рэарганізаванай юрыдычнай асобы.\nРэарганізацыя можа праходзіць у форме пераўтварэння. У такім выпадку да новай юрыдычнай асобы пераходзяць усе маёмасныя правы і абавязкі юрыдычнай асобы, якая была пераўтворана.\nЦі магчыма пры рэарганізацыі звальненне работнікаў?\nМагчыма. Можна разгледзець некалькі такіх выпадкаў.\nКалі ў выніку рэарганізацыі скарачэнне колькасці або штату работнікаў не адбываецца, але работнік адмаўляецца працягваць працоўныя адносіны па той жа прафесіі, пасадзе, што займаў, то працоўны дагавор (кантракт) спыняецца па пункце 5 артыкула 35 Працоўнага кодэкса. Пры гэтым прадугледжваецца выплата выхадной дапамогі ў памеры двухтыднёвага сярэдняга працоўнага заробку (частка другая артыкула 48 Працоўнага кодэкса).\nКалі ўмовы, прадугледжаныя працоўным дагаворам (кантрактам) па той жа прафесіі, займаемай пасадзе, не могуць быць захаваны, працоўны дагавор (кантракт) можа быць спынены ў адпаведнасці з пунктам 1 артыкула 42 Працоўнага кодэкса (па скарачэнні колькасці або штату работнікаў).\nКантракт можа быць скасаваны і па артыкуле 37 Працоўнага кодэкса па пагадненні бакоў.\nПрацоўны дагавор на нявызначаны тэрмін можа быць скасаваны па артыкуле 40 Працоўнага кодэкса па жаданні работніка.\nКантракт можа быць скасаваны па пункце 2 артыкула 35 Працоўнага кодэкса, а таксама па падставах, названых у кантракце работніка.\nНаймальнік таксама можа скасаваць працоўны дагавор (кантракт) з работнікам па пунктах 2—9 артыкула 42, пунктах 1—6 артыкула 44, пунктах 1—4 артыкула 47 Працоўнага кодэкса.\nЯкі запіс неабходна зрабіць у працоўнай кніжцы работніка пры рэарганізацыі?\nУ адпаведнасці з пунктам 34 Інструкцыі аб парадку вядзення працоўных кніжак работнікаў, зацверджанай пастановай Міністэрства працы Рэспублікі Беларусь ад 9 сакавіка 1998 года № 30 (у рэдакцыі пастаноў Міністэрства працы ад 11 мая 2000 года № 72, Міністэрства працы і сацыяльнай абароны ад 29 чэрвеня 2006 № 76), калі ў перыяд работы адбываецца рэарганізацыя (зліццё, далучэнне, раздзяленне, выдзяленне, пераўтварэнне), а працоўныя адносіны са згоды работніка працягваюцца, то пра гэта асобным радком у графе 3 працоўнай кніжкі работніка праводзіцца адпаведны запіс, а ў графе 4 запісваюцца нумар і дата загада (распараджэння), на падставе якога названыя змены занатаваны ў працоўнай кніжцы.\nКалі магчыма скарачэнне колькасці або штату работнікаў пры рэарганізацыі?\nСкасаванне працоўнага дагавора (кантракта) па пункце 1 артыкула 42 Працоўнага кодэкса па скарачэнні колькасці або штату работнікаў дапускаецца, калі немагчыма перавесці работніка з яго згоды на іншую работу, у тым ліку і з перанавучаннем (частка першая артыкула 43 Працоўнага кодэкса). У сувязі са скарачэннем колькасці звычайна звальняюць рабочых, а са скарачэннем штату — тых работнікаў, чые пасады ўключаны ў штатны расклад.\nДля прымянення названай падставы неабходна фактычная наяўнасць самога скарачэння. Скарачэнне, як правіла, азначае абсалютнае памяншэнне колькасці работнікаў. Але калі змяняецца напрамак дзейнасці або праводзяцца арганізацыйныя і тэхнічныя мерапрыемствы, калі спецыялісты, якія ўжо ёсць, становяцца непатрэбнымі і патрабуюцца новыя, то гэта таксама скарачэнне, нягледзячы на тое, што колькасць застаецца той жа або нават павялічваецца.\nВа ўмовах школы звальненне па скарачэнні, якое выклікана зменай вучэбных планаў і праграм, што пацягнулі за сабой памяншэнне вучэбнай нагрузкі, павінна адбывацца пасля заканчэння навучальнага года. На працягу навучальнага года скарачэнне штатаў можа мець месца толькі ў выключных выпадках, напрыклад пры рэзкім памяншэнні колькасці навучэнцаў пры пераводзе часткі навучэнцаў у іншыя школы. Ва ўстановах дашкольнай адукацыі скарачэнне можа быць выклікана змяненнем рэжыму работы. Рашэнне па змене рэжыму прымаюць мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы з улікам меркавання бацькоў.\nЯкая працэдура (парадак) звальнення пры скарачэнні колькасці або штату?\nПрацэдура (парадак) звальнення пры скарачэнні колькасці або штату дзеліцца на некалькі стадый. Першая — прымаецца рашэнне аб скарачэнні адпаведных рабочых месцаў або пасад, якое афармляецца загадам (распараджэннем). На падставе загада ўносяцца адпаведныя змены ў штатны расклад. І гэты дакумент (штатны расклад) з’яўляецца адным з асноўных доказаў факта скарачэння. Такім чынам, дакументамі, якія пацвярджаюць фактычнае скарачэнне штатаў, з’яўляюцца: загад аб унясенні змяненняў і дапаўненняў у дзеючы штатны расклад; загад аб зацвярджэнні новага раскладу; штатны расклад і інш. Другая — персанальны адбор работнікаў, намечаных да звальнення па скарачэнні колькасці або штату работнікаў. Трэцяя — наймальнік абавязаны пагутарыць з кожным, вызначаным да скарачэння, работнікам, прапаноўваючы ў пісьмовым выглядзе пад распіску наяўную іншую работу (пасаду) у арганізацыі адукацыі.\nШто рабіць наймальніку, калі работнік адмовіўся ад прапанаванага месца?\nУ выпадку адмовы ад прапанаванай работы супрацоўніка папярэджваюць не менш чым за 2 месяцы аб маючым адбыцца скарачэнні (частка 3 артыкула 43 Працоўнага кодэкса). Форма папярэджання адвольная: асобная запіска, загад (распараджэнне). Важна, каб яна была пісьмовай, даведзена да работніка і меўся яго подпіс.\nПаколькі 2-месячны тэрмін вызначаны як мінімальны, звальненне можа адбыцца і пазней чым за 2 месяцы. Мяжы адтэрміноўкі няма. У калектыўным дагаворы (пагадненні) можа быць агаворана гэтая мяжа, а таксама прадугледжаны больш працяглы тэрмін папярэджання.\nУсе вакансіі, якія з’яўляюцца ў перыяд папярэджання і на якія работнік, што падпадае пад скарачэнне, можа прэтэндаваць, павінны быць яму прапанаваны.\nХто мае перавагі для пакідання на рабоце пры скарачэнні штату?\nНа гэты выпадак артыкул 45 Працоўнага кодэкса прадугледжвае два крытэрыі адбору: асноўны — прывілейнае права (частка першая) і дадатковы — перавага (частка другая).\nПрывілейнае права пакідання на рабоце маюць супрацоўнікі з больш высокай прадукцыйнасцю працы і кваліфікацыяй і ў іншых выпадках, прадугледжаных заканадаўствам. Узровень кваліфікацыі пацвярджаецца адпаведным дакументам аб спецыяльнай адукацыі, а таксама вызначаецца разрадам, класам, катэгорыяй.\nДадатковы крытэрый адбору — перавага — прымяняецца пры роўнасці асноўнага крытэрыю. Роўнасць маецца на ўвазе і тады, калі наймальнік не можа даказаць, што нейкі работнік саступае іншым у прадукцыйнасці ці кваліфікацыі, нават калі гэта фактычна так. У адпаведнасці з часткай 2 артыкула 45 Працоўнага кодэкса, права на перавагу маюць ліквідатары наступстваў катастрофы на ЧАЭС, асобы, якія працавалі ў зоне эвакуацыі, інваліды.\nУ адпаведнасці з часткай трэцяй артыкула 268 Працоўнага кодэкса, скасаванне працоўнага дагавора па ініцыятыве наймальніка з цяжарнымі жанчынамі, жанчынамі, якія маюць дзяцей ва ўзросце да трох гадоў, адзінокімі маці, якія маюць дзяцей ва ўзросце да трох гадоў, адзінокімі маці, якія маюць дзяцей ва ўзросце ад трох да чатырнаццаці гадоў (дзяцей-інвалідаў — да васямнаццаці гадоў), не дапускаецца, акрамя выпадкаў ліквідацыі арганізацыі, а таксама па падставах, прадугледжаных пунктамі 4, 5, 7, 8 і 9 артыкула 42 і пунктамi 1—3 артыкула 47 Працоўнага кодэкса. Варта мець на ўвазе, што да адзінокіх маці, на якіх распаўсюджваюцца гарантыі, прадугледжаныя артыкулам 268 Працоўнага кодэкса, неабходна адносіць жанчын, якія не знаходзяцца ў шлюбе і маюць дзяцей, у актавым запісе аб нараджэнні якіх запіс пра бацьку праведзены ва ўстаноўленым парадку па ўказанні маці, а таксама ўдоў (удаўцоў), што не ўступілі ў новы шлюб, якія выхоўваюць непаўналетніх дзяцей (пункт 22 пастановы пленума Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь ад 29 сакавіка 2001 года № 2 “Аб некаторых пытаннях прымянення судамі заканадаўства аб працы” (у рэд. пастаноў Пленума Вярхоўнага Суда ад 25 верасня 2003 года № 11, 26 чэрвеня 2008 года № 5, 28 чэрвеня 2012 года № 5).\nУ адпаведнасці з артыкулам 4 Закона Рэспублікі Беларусь “Аб статусе ваеннаслужачых” ад 4 студзеня 2010 года № 100-З (у рэд. Законаў Рэспублікі Беларусь ад 27 снежня 2010 года № 224-З, 25 лістапада 2011 года № 323-З, 10 ліпеня 2012 года № 426-З ), члены сем’яў ваеннаслужачых, якія загінулі пры выкананні абавязкаў ваеннай службы, пры роўнай прадукцыйнасці працы і кваліфікацыі карыстаюцца правам пераважнага пакідання на рабоце пры скарачэнні колькасці або штату работнікаў, а таксама права на першачарговае накіраванне іх органамі дзяржаўнай службы занятасці насельніцтва на прафесійную падрыхтоўку, перападрыхтоўку і павышэнне кваліфікацыі.\nПеравага ў пакіданні на рабоце можа быць дадзена і іншым катэгорыям супрацоўнікаў, вызначаным у калектыўным дагаворы. Напрыклад: сямейным — пры наяўнасці двух і больш утрыманцаў; асобам, у сям’і якіх няма іншых работнікаў з самастойным заробкам; работнікам, якія маюць працяглы стаж работы на гэтым прадпрыемстве, ва ўстанове, арганізацыі; работнікам, якія атрымалі на гэтым прадпрыемстве, ва ўстанове, арганізацыі працоўнае калецтва або прафесійнае захворванне; работнікам, якія павышаюць сваю кваліфікацыю без адрыву ад вытворчасці ва ўстановах вышэйшай і сярэдняй спецыяльнай адукацыі.\nЦі павінна кадравая служба папярэджваць службу занятасці аб маючым адбыцца вызваленні работнікаў?\nПасля папярэджання аб будучым звальненні работніка кадравая служба не менш чым за 2 месяцы да звальнення накіроўвае адпаведнае апавяшчэнне ў дзяржаўную службу занятасці (яе адпаведны цэнтр) аб маючым адбыцца вызваленні, у якім указвае прафесію, спецыяльнасць, кваліфікацыю кожнага з работнікаў, што вызваляюцца, і памер аплаты іх працы.\nЦі змяняюцца працоўныя адносіны работніка з наймальнікам пасля папярэджання аб скарачэнні?\nУ перыяд пасля папярэджання работніка аб звальненні працоўныя адносіны з ім працягваюцца на агульных падставах. Работнік выконвае свае працоўныя абавязкі, падпарадкоўваецца правілам унутранага працоўнага распарадку, а наймальнік гарантуе ўмовы і аплату працы нароўні з іншымі работнікамі. Напрыклад: пры павышэнні заработнай платы заработная плата павялічваецца настаўніку, які застаецца працаваць, і настаўніку, які падпадае пад скарачэнне, у аднолькавым памеры. У выпадку, калі работнік, які будзе звольнены па скарачэнні, у перыяд папярэджання парушыў працоўную дысцыпліну, то да яго ва ўстаноўленым парадку могуць быць прыменены дысцыплінарныя спагнанні, а таксама ён можа быць звольнены пры наяўнасці парушэнняў працоўнай дысцыпліны.\nЦі можа работнік у перыяд папярэджання быць вызвалены ад работы на дзень ці гадзіны для пошуку новай работы?\nУ адпаведнасці з працоўным заканадаўствам, бакі могуць дамовіцца аб вызваленні ад работы на пэўныя дні ці гадзіны для вырашэння пытання аб працаўладкаванні. Аналагічныя правілы могуць быць устаноўлены ў калектыўным дагаворы (пагадненні).\nКалі не дапускаецца звальненне работніка па ініцыятыве наймальніка?\nУ адпаведнасці з часткай 2 артыкула 43 Працоўнага кодэкса, не дапускаецца звальненне работніка па ініцыятыве наймальніка ў перыяд часовай непрацаздольнасці работніка, акрамя падставы, прадугледжанай у пункце 6 артыкула 42 Працоўнага кодэкса, і ў перыяд знаходжання работніка ў адпачынку (штогадовым, навучальным, без захавання заработнай платы і інш.), за выключэннем выпадкаў ліквідацыі арганізацыі.\nЯкія выплаты прадугледжаны ў выпадку звальнення работніка па скарачэнні штатаў?\nПасля таго, як работнік адмовіўся ў пісьмовым выглядзе ад усіх прапанаваных вакансій, наймальнік не меў магчымасці перавесці яго на іншае месца, у тым ліку з перанавучаннем, пасля заканчэння тэрміну папярэджання выдаецца загад (распараджэнне) аб звальненні работніка па скарачэнні колькасці або штату работнікаў з выплатай выхадной дапамогі ў памеры не менш за трохразовы сярэдні заробак. Але трэба мець на ўвазе, што сумяшчальнікам выхадная дапамога не выплачваецца. Памер дапамогі можа павялічвацца ў залежнасці ад стажу работы ў гэтага наймальніка ў парадку і на ўмовах, прадугледжаных калектыўным дагаворам, пагадненнем.\nЯкі дзень лічыцца днём звальнення?\nДнём звальнення з’яўляецца апошні дзень работы (артыкул 50 Працоўнага кодэкса). У дзень звальнення работнiку выплачваюцца ўсе сумы, якія яму належаць (артыкул 77 Працоўнага кодэкса), работніку павінна быць выдадзена працоўная кніжка, належным чынам аформленая (артыкул 50 Працоўнага кодэкса). Пры затрымцы выдачы працоўнай кніжкі па віне наймальніка работніку выплачваецца сярэдні заробак за ўвесь час вымушанага прагула (артыкул 78 Працоўнага кодэкса), а таксама наймальнік абавязаны змяніць дату звальнення ў працоўнай кніжцы на дзень яе фактычнай выдачы (артыкул 79 Працоўнага кодэкса).\nПры адсутнасці супрацоўніка ў дзень звальнення на рабоце наймальнік у гэты ж дзень павінен накіраваць паштовае паведамленне з напамінам аб неабходнасці атрымання працоўнай кніжкі. Перасылка працоўнай кніжкі поштай з дастаўкай па ўказаным адрасе дапускаецца толькі па пісьмовай просьбе работніка. У выпадку, калі запіс у працоўнай кніжцы недакладны, а ўстанова рэарганізавана, выпраўленні ўносяцца правапераемнікам, а пры ліквідацыі — вышэйстаячай арганізацыяй, якой была падпарадкавана ліквідаваная ўстанова.\nЦі можа быць звольнена па скарачэнні штату маладая маці, якая мае малое дзіця?\nВось тыповая сітуацыя: работнік, з якім заключаны кантракт, выходзіць з сацыяльнага водпуску па доглядзе дзіцяці да дасягнення ім трох гадоў. Пасля яго выхаду плануецца скарачэнне штату работнікаў, у тым ліку і яго пасады. Работу на іншай пасадзе жанчыне прапанаваць не могуць. Што неабходна зрабіць наймальніку ў гэтым выпадку?\nУ такіх выпадках, у адпаведнасці з часткай 2 пункта 2 Указа Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 12 красавіка 2000 года № 180 “Аб парадку прымянення Дэкрэта Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь ад 26 лiпеня 1999 года № 29”, наймальнік са згоды маці (бацькі дзіцяці замест маці, апекуна), якая пачала працаваць да або пасля заканчэння водпуску па доглядзе дзіцяці да дасягнення ім трох гадоў, абавязаны прадоўжыць (заключыць новы) кантракт на тэрмін не менш, чым да дасягнення дзіцем узросту пяці гадоў. Потым, улічваючы палажэнні артыкула 43 і часткі 3 артыкула 268 Працоўнага кодэкса, не менш чым за два месяцы да скарачэння штату наймальнік абавязаны паведаміць работніка аб маючым адбыцца звальненні і пры скасаванні кантракта выплаціць яму, у адпаведнасці з часткай 4 артыкула 48 Працоўнага кодэкса, выхадную дапамогу ў памеры не менш за трохразовы сярэднямесячны заробак.\nЦі магчыма звальненне работніка па скарачэнні штатаў да заканчэння тэрміну яго кантракта?\nТак, калі з работнікам быў заключаны кантракт тэрмінам, напрыклад, на пяць гадоў, то па ініцыятыве наймальніка кантракт можа быць датэрмінова скасаваны па пункце 1 артыкула 42 Працоўнага кодэкса пры скарачэнні колькасці або штату работнікаў ва ўстаноўленым заканадаўствам парадку.\nЦі маюць пенсіянеры, якія працуюць па кантракце, пры звальненні па скарачэні штату або колькасці права на выхадную дапамогу?\nУ адпаведнасці з часткай 4 артыкула 48 Працоўнага кодэкса, пры спыненні працоўнага дагавора ў сувязі з ліквідацыяй, рэарганізацыяй арганізацыі, ажыццяўленнем мерапрыемстваў па скарачэнні колькасці або штату работнікаў, спыненнем дзейнасці індывідуальнага прадпрымальніка выплачваецца выхадная дапамога ў памеры не менш за трохразовы сярэднямесячны заробак. Выхадная дапамога не выплачваецца сумяшчальнікам (частка 6 артыкула 48 Працоўнага кодэкса). Такім чынам, заканадаўствам устаноўлена абмежаванне ў частцы выплаты выхадной дапамогі толькі ў адносінах да адной катэгорыі работнікаў — тых, хто працуе па сумяшчальніцтве. Работнікам пенсіённага ўзросту незалежна ад віду атрыманай імі пенсіі і падстаў яе прызначэння пры звальненні ў сувязі з ліквідацыяй арганізацыі, скарачэннем колькасці або штату работнікаў на падставе пункта 1 артыкула 42 Працоўнага кодэкса павінна быць выплачана выхадная дапамога ў памеры не менш за трохразовы сярэднямесячны заробак у адпаведнасці з часткай 4 артыкула 48 Працоўнага кодэкса. Акрамя таго, у адпаведнасці з заканадаўствам аб працы, работнікі пенсіённага ўзросту маюць тыя ж працоўныя правы, як і іншыя работнікі.\nЦі магчыма звальненне работніка па яго просьбе да заканчэння тэрміну папярэджання? Ці захоўваецца ў такім выпадку выхадная дапамога?\nУ адпаведнасці з часткай 4 артыкула 43 Працоўнага кодэкса, наймальнік мае права са згоды работніка замяніць папярэджанне аб маючым адбыцца вызваленні па скарачэнні колькасці або штату работніка, ліквідацыі арганізацыі выплатай кампенсацыі ў памеры двухмесячнага сярэдняга заробку.\nДасягненне пагаднення паміж работнікам і наймальнікам аб замене папярэджання аб маючым адбыцца вызваленні грашовай кампенсацыяй павінна быць аформлена работнікам у пісьмовым выглядзе. Замена папярэджання можа быць не толькі поўнай, але і частковай. Напрыклад, калі прапанова аб замене выдадзенага папярэджання грашовай кампенсацыяй паступіла ад наймальніка па заканчэнні аднаго месяца папярэджання аб маючым адбыцца звальненні, грашовая кампенсацыя выплачваецца за тэрмін, што застаўся да заканчэння двухмесячнага тэрмiну папярэджання. І да гэтай сумы дадаецца выхадная дапамога, выплата якой прадугледжана артыкулам 48 Працоўнага кодэкса.\nАле паколькі замена папярэджання грашовай кампенсацыяй — гэта права, а не абавязак наймальніка, то работнік не можа патрабаваць ад наймальніка такой замены, а наймальнік мае права яму адмовіць.\nЦі магчыма звальненне па скарачэнні штату маладых спецыялістаў?\nУ адпаведнасці з часткай першай пункта 9 Палажэння аб парадку размеркавання, пераразмеркавання, накіравання на работу, наступнага накіравання на работу выпускнікоў, якія атрымалі пасляўніверсітэцкую, вышэйшую, сярэднюю спецыяльную або прафесійна-тэхнічную адукацыю, зацверджанага пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 22 чэрвеня 2011 года № 821 “Аб некаторых пытаннях размеркавання, пераразмеркавання, накіравання на работу, наступнага накіравання на работу выпускнікоў, кампенсацыі затрачаных дзяржавай сродкаў на іх падрыхтоўку і мэтавай падрыхтоўкі спецыялістаў, рабочых, служачых”, размеркаванне выпускнікоў ажыццяўляецца не пазней чым за два месяцы да заканчэння імі ўстановы адукацыі камісіяй па размеркаванні выпускнікоў установы адукацыі. Арганізацыі адукацыі — заказчыкі кадраў, якія не маюць магчымасці працаўладкаваць па размеркаванні заяўленых раней выпускнiкоў, павінны паведаміць аб гэтым ва ўстанову адукацыі не пазней чым за два месяцы да пачатку работы камiсii.\nКалі ж выпускнік (малады спецыяліст) ужо пачаў працаваць і падпадае пад скарачэнне, то яго скарачэнне праводзіцца ў адпаведнасці з нормамі Працоўнага кодэкса, а ў далейшым праводзіцца яго пераразмеркаванне ўстановай, дзе ён навучаўся. Так, у выпадку звальнення маладога спецыяліста па падставах, прадугледжаных пунктам 1 артыкула 42 Працоўнага кодэкса, у адпаведнасці з падпунктам 1.5 пункта 1 артыкула 85 Кодэкса Рэспублікі Беларусь аб адукацыі, установа адукацыі на працягу тэрмінаў абавязковай работы па размеркаванні ажыццяўляе наступнае размеркаванне (пераразмеркаванне) выпускніка. Пры гэтым у выпадку адсутнасці магчымасці ва ўстановы адукацыі прадаставіць выпускніку новае месца работы шляхам пераразмеркавання выпускніка (маладога спецыяліста), які пачаў працаваць і звольнены па пункце 1 артыкула 42 Працоўнага кодэкса, на падставе падпункта 3.1 пункта 3 артыкула 88 Кодэкса аб адукацыі ён вызваляецца ад кампенсацыі сродкаў, затрачаных дзяржавай на яго падрыхтоўку.\nаптымізацыя Беларускі прафесійны саюз работнікаў адукацыі і навукі выплаты выхадная дапамога дзень звальнення звальненне работнікаў інспектар працы кадравая служба ліквідацыя працаўладкаванне рэарганізацыя скарачэнне штату служба занятасці\nЗ тегами: аптымізацыя Беларускі прафесійны саюз работнікаў адукацыі і навукі выплаты выхадная дапамога дзень звальнення звальненне работнікаў інспектар працы кадравая служба ліквідацыя працаўладкаванне рэарганізацыя скарачэнне штату служба занятасці\nПапярэдняя: Колькасць вучняў не вырашальны фактар\nНаступная: Апошні раз у вячэрні клас


КРОКІ ПЕРШЫЯ, але ЎПЭЎНЕНЫЯ\n28.03.2012 30.11.-0001 admin2049Комментарии on КРОКІ ПЕРШЫЯ, але ЎПЭЎНЕНЫЯ\nФестываль дзіцячай эстраднай песні і танца “Зорная карусель” у шосты раз сабраў на брагінскай зямлі юных зорачак з пяці раёнаў Гомельшчыны. Сёлета перад яго ўдзельнікамі гасцінна расчыніў дзверы Буркоўскі цэнтр культуры і вольнага часу.\nФестываль праходзіў пад назвай “У гасцях у казкі”. І на сцэне разгарнулася сапраўднае касцюміраванае прадстаўленне, дзе кожная песня была па-свойму абыграная, кожны танцавальны нумар пастаўлены з фантазіяй і выдумкай. Юныя таленты, якія сталі казачнымі героямі, са ўсёй аддачай ператварылі свае выступленні ў яскравае шоу, якое працягвалася амаль чатыры гадзіны. Шмат часу спатрэбілася і журы, каб вызначыць пераможцаў.\nЛепшыя творчыя калектывы і выканаўцы ўзнагароджаныя дыпломамі фестывалю і каштоўнымі падарункамі, якія ўручыла галоўны спецыяліст раённага аддзела культуры Таццяна Высоцкая. Прыемна, што атрымалі іх і нашы землякі. Так, першае месца ў выкананні сольнага эстраднага танца заняла Крысціна Зуеўская (Брагінская дзіцячая школа мастацтваў). На трэцім месцы ў гэтай жа намінацыі – Алена Харошка, таксама з Брагінскай ДШМ. “Бронзу” заваявала танцавальная група “Джаз-Хэнд”. Дыпломы ІІІ ступені атрымалі прадстаўнікі Камарыншчыны Яна Грышаненка (вакальнае сола), дуэт Дзіяны Хмелянок і Віялеты Міроненкі (канферансье).\nКаралём і каралевай эстрады былі прызнаны юныя артысты з Хойніцкага раёна. А вось “Залаты ключык” – галоўны прыз “Зорнай каруселі” – зноў накіраваўся ў Ветку, трэці год запар.\nІдэя правядзення фестывалю дзіцячай эстраднай песні і танца зарадзілася ў 2007 годзе. Спачатку ў ім прымалі ўдзел толькі маленькія зорачкі Брагіншчыны. Але з цягам часу межы музычнага конкурсу пашырыліся, прыцягнуўшы ўвагу прадстаўнікоў суседніх раёнаў, якія сталі моцнымі канкурэнтамі нашым хлопчыкам і дзяўчынкам у вобласці вакалу і танцаў. Таму сёння пачынаючым арыстам брагінскай сцэны трэба шмат працаваць, каб назад “адваяваць” асноўную ўзнагароду – “Залаты ключык”. Магчыма, гэта здарыцца ў наступным годзе. Таму жадаем ім поспехаў на шляху да гэтай мэты.\nЯк адзначаюць арганізатары “Зорнай каруселі” – раённы аддзел культуры і райвыканкам, асноўная задума фестывалю – развіццё дзіцячай творчасці, пошук і падтрымка юных талентаў, выхаванне ў іх любові да музыкі. І менавіта такія спаборніцтвы на сцэне спрыяюць гэтаму. Няхай сёлетняе выступленне для многіх маленькіх зорачак было хвалюючым, але наступныя крокі ў мастацтва яны будуць рабіць больш упэўнена.


Адчуванне ўласнай важнасці ў дзіцяці - Сям’я і дзеці 2017 - строгія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс 2017\nстрогія сукенкі - Мода 2017 - Модны Жаночы Часопіс ⇒ Сям’я і дзеці 2017 ⇒ Адчуванне ўласнай важнасці ў дзіцяці\nПачынаючы з пялёнак, авалодаўшы новымі навыкамі (калі вучацца карыстацца чыгуном, скакаць і залазіць на стол, ездзіць на ровары, завязваць шнуркі, самастойна есці, не пэцкаючы пры гэтым вопратку і т. д.), маляняты шукаюць адабрэння з боку бацькоў і блізкіх. Чаканне хвалы характэрна для ўсіх дзяцей без выключэння. Гэта закладзена ў кожным характары, бо без ацэнкі здольнасцяў у дзіцяці не будзе стымулу рухацца далей. Напрыклад, калі дзіця намаляваў прыгожы малюнак, але не атрымала станоўчае ацэнкі, то хутчэй за ўсё ён не захоча больш займацца маляваннем, а пачне шукаць спосаб вылучыцца з дапамогай іншай дзейнасці.\nКалі дарослыя хваляць дзіцяці за яго поспехі (хай нават ўяўныя), ён пачынае адчуваць сваю важнасць для сябе і навакольных, да яго прыходзіць упэўненасць у сваіх сілах. Без гэтага пачуцця дзіцяці складана паўнавартасна развіваць таленты, фарміраваць сваё меркаванне. Хутчэй за ўсё, ён проста замкнецца, і будзе лічыць сябе нікчэмным, нічога не ўмее і нікому не патрэбным чалавечкам. Таму сталым не трэба скупіцца на пахвалу, нават калі хваліць-то і няма за што. Знайдзіце, за што пахваліць і ўбачыце, якія змены адбудуцца з малым. Ён будзе шукаць магчымасці дагадзіць, спадабацца, каб зноў пачуць у свой адрас хвалу або адабрэнне.\nДзіця, у якога пачуццё ўласнай важнасці і патрэбнасці адсутнічае або заглушаны крытыкай, глыбока няшчасны, і яму цяжэй у жыцці дамагчыся поспеху. А ўсё таму, што ніхто яго не падтрымліваў і ня падбадзёрваў. У такіх людзей, як правіла, адсутнічае імкненне да нязведаным гарызонтаў, асваенню новых прафесій і вера ў сябе. Старайцеся развіваць у сваіх дзецях пачуццё ўласнай важнасці і годнасці, калі хочаце бачыць іх шчаслівымі і паспяховымі ў жыцці!\nПапярэдні Тэкст Дапамога псіхолага дзецям: патрэбен дзіцяці псіхолаг, і для чаго?\nНаступная Артыкул Рэўнасць былога мужа\nЯк напісаць заяву для прыняцця на працу


Дарагія браты-беларусы! Дарагія браты-беларусы! Чалавецтва сутыкнулася з імгненным і нечаканым выклікам, сур’ёзнасць якога можна ацаніць па тых мерах, якія для яго пераадолення прыкладаюць найбольш развітыя краіны свету. Гаворка пра вірус COVID-19, які на працягу вось ужо некалькіх месяцаў штодня забірае тысячы жыццяў. Мы ведаем, што вы заўсёды былі неабыякавыя да таго, што адбываецца на Радзіме, уважліва сочыце за падзеямі ў Беларусі. Цяпер да нашай краіны скіравана міжнародная ўвага з прычыны\nВерсія Італія КаранавірусЗ’явілася версія чаму ў Італіі такая высокая распаўсюджанасць і смяротнасць на кранавірус.\nВерсія Італія КаранавірусЗ’явілася версія чаму ў Італіі такая высокая распаўсюджанасць і смяротнасць на кранавірус. Версія Італія Каранавірус З’явілася версія чаму ў Італіі такая высокая распаўсюджанасць і смяротнасць на кранавірус. Італія – сусветны лідэр па колькасці маладых людзей, якія пражываюць у бацькоўскай хаце. Г.зн. маладыя італьянцы ўзаемадзейнічаюць са сваімі бацькамі, і бабулямі і дзядулямі значна часцей, чым маладыя людзі ў іншых краінах. Улічваючы, што многія маладыя людзі, інфіцыраваныя COVID-19, не маюць\nУвазе грамадзян Рэспублікі Беларусь! Увазе грамадзян Рэспублікі Беларусь! У выпадку з’яўлення сімптомаў каранавіруса COVID-19 (павышэнне тэмпературы, кашаль, адчуванне здаўленасці ў грудзях, задышка, млоцнасць і агульная слабасць) варта звяртацца: у Швецыі – у кругласутачную тэлефонную і онлайн-службу па пытаннях аховы здароўя па нумары тэлефона 1177 альбо праз сайт www.1177.se; у Нарвегіі – у службу кругласутачнай медыцынскай дапамогі па тэлефоне 116 117. Калі ў Вас адсутнічаюць сімптомы захворвання, але ёсць пытанні аб


Храм у гонар Раства Іаана Прадцечы ў Мінску, Беларусь: гісторыя, апісанне, фота\nХрам у гонар Раства Іаана Прадцечы ў Мінску\nХрам, што належыць прыходу Раства Іаана Прадцечы, знаходзіцца ў Мінску на вуліцы Стаханаўскай, у раёне Трактарнага завода. Комплекс складаецца з самога Храма і хрысцільнага храма прарока Захарыі і праведнай Елісаветы. З гэтага маленькага хрысцільнага храма пачалася гісторыя прыходу.\nІх імёнамі асвячоны храм\nБацькі Іаана Хрысціцеля Захарый і Елісавета былі ўжо пажылымі людзьмі, калі Бог даў ім вымаленага сына. З'яўленню яго на свет папярэднічала ўяўленне бацьку яго архангела Гаўрыіла, які абвясціў пра хуткія народзіны дзіцяці. З дзяцінства Іаан выяўляў рысы багалюбства, вёў праведнае жыццё ў пустэльні, а пасля вярнуўся да людзей, каб несці ім хрышчэнне.\nЯму давялося хрысціць самаго Сына Боскага - Ісуса Хрыста, які даводзіўся Іаану сваяком па матцы.\nХрысціянская царква паважае і яго, і яго бацькоў. Выпадак асвячэння прыходу імем цэлай сям'і ўнікальны.\nПрыход узнік нядаўна, яго гісторыя вылічаецца не стагоддзямі, але гэтыя вехі вельмі важныя:\n1995 год - атрыманне сведчання дзяржаўнай рэгістрацыі;\n1998 год - пачалося ўзвядзенне маленькага хрысцільнага храма, дзе спачатку праводзіліся ўсе службы;\n2001 год - вылучэнне прыходу зямельнай дзялянцы для пабудовы асноўнага храма;\n2003 год - якраз у дзень раства святога Іаана была закладзена памятная капсула ў падмурак храма ў яго славу. Зрабіў гэта сам Патрыяршы Экзарх;\n2010 год - 7 ліпеня быў асвячоны хрысцільны храм у гонар святых бацькоў Іяана;\nУ новым храме ёсць свае ўшанаваныя святыні: моцы вялебных праведнікаў.\nХрам у жыцці сучаснікаў\nЦяпер раён, дзе пабудаваны храм Раства Іаана Прадцечы, людны, дзелавы. Але гісторыя гэтай зямлі мае і трагічныя старонкі: шмат ахвяр даваенных і пасляваенных часоў знайшлі свой апошні прытулак на тэрыторыі Трактаразаводскага мястэчка. Гэта зямля захоўвае пыл зняволеных, якія будавалі завод перад вайной - ім даводзілася працаваць у цяжкіх умовах, смяротнасць была высокая; рэшткі савецкіх людзей, якіх немцы ў гады вайны зганялі сюды на працу ва ўмовах канцлагера. Тым больш арганічна глядзіцца царква на гэтай спакутаванай зямлі, бо храмы часта будуюць на костках, каб маліцца пра нябожчыкаў і славіць вечнае жыццё.\nМінчукі вельмі шануюць новы храм: дзеляцца з ім абразамі, асабістымі рэліквіямі, прыносяць кнігі. Вядомы выпадак, калі газета «Вячэрні Мінск» падарыла пробашчу храма Біблію, узрост якой - паўтары стагоддзі. Пасільную дапамогу аказвае і моладзь.\nХрам імя Раства Іаана Прадцечы па сэрцы жыхарам, сваім выглядам ён цешыць вока і сэрца, служыць архітэктурным і духоўным упрыгожваннем акругі. Службы тут праводзяцца рэгулярна пяць дзён у тыдзень. Праходзяць і святочныя набажэнствы.\nПрыход вядзе актыўнае жыццё і акрамя набажэнстваў: школы, бібліятэка, асвета, краязнаўства - усё ўваходзіць у сферу зацікаўленасці служыцеляў храма і іх памочнікаў.


Зелімха Яндарбі — паэт з аўтаматам | Новы Час\nЯго шукаў Інтэрпол — нібыта за сувязі з «міжнародным тэрарызмам». А ён пісаў верш на смерць Васіля Быкава, сябраваў з Рыгорам Барадуліным і стаў першым чачэнскім паэтам, чые творы былі перакладзеныя на беларускую мову.\nЗелімха Яндарбі, больш вядомы на постсавецкай прасторы як Зелімхан Яндарбіеў, нарадзіўся ў 1952 годзе. Месцам ягонага нараджэння сталі далёкія стэпы Казахстану, куды ягоны народ быў сасланы ў сталінскія часы ў якасці помсты за непакорнасць.\nЯк і пра пераважную большасць чачэнскіх палітычных і вайсковых дзеячаў, пра Зелімха вядома няшмат — у іх не было аўтабіёграфаў, і да таго як узвіліся палітычныя віры перабудовы і развалу Імперыі, яны ў асноўным не надта вылучаліся сярод сапляменнікаў.\nУ 1957 годзе Зелімха вярнуўся ў Чачэна-Інгушскую СССР, скончыў школу, прызваўся ў войска.\nЯк і большасці савецкіх юнакоў і дзеўчын, лёс рыхтаваў яму працоўную спецыяльнасць у індустрыяльнай машыне СССР. Аднак прага да ведаў і мастацтва ўзяла сваё: працуючы на буравой памочнікам свідравальніка, ён адначасова паступіў на завочнае аддзяленне філфака Чачэна-Інгушскага дзяржаўнага ўніверсітэта, які і скончыў у 1981 годзе, каб ужо да самай смерці звязаць свой лёс з літаратурай.\nДалей кар'ера літаратара, прытым даволі паспяховая. Зелімха працаваў карэктарам, начальнікам вытворчага аддзела Чачэна-Інгушскага кніжнага выдавецтва, потым вучыўся на вышэйшых курсах пры Літаратурным інстытуце ў Маскве, быў старшынёй Камітэта прапаганды мастацкай літаратуры Саюза пісьменнікаў СССР, літаратурным кансультантам у Саюзе пісьменнікаў ЧІАССР. Публікаваў кнігі з вершамі, у тым ліку на чачэнскай мове, што за савецкім часам ужо само па сябе было выклікам Сістэме. Як празаік разгарнуўся ўжо пазней — падчас рэвалюцыйных падзей на ўскрайках Савецкай імперыі.\nКультурна-палітычныя рухі, якія потым перараслі ў «народныя франты» і першыя нацыянальныя дэмакратычныя партыі, уздымаліся не толькі на захадзе СССР, але і на Каўказе. Адным з такіх рухаў стала таварыства «Барт» («Згода»), якое Зелімха Яндарбі ачольваў з 1985 года, і якое потым перарасло ў ВДП — Вайнахскую дэмакратычную партыю.\nМомант пераўтварэння паэта ў палітыка зазначыў расійскі журналіст Андрэй Бабіцкі:\n«Чачэнскі паэт Зелімхан Яндарбіўе не быў ні мабілізаваны, ні пакліканы рэвалюцыяй, усё адбывалася роўна наадварот. Яму давялося быць тым чалавекам, які яшчэ ў гады савецкай улады палка клікаў рэвалюцыю і мабілізоўваў яе прыхільнікаў і лідараў на заканчэнне існавання СССР. Будучы літэратарам-дысідэнтам, Яндарбіеў пад дахам дзіцячага часопіса цягам некалькіх год, якія папярэднічалі прыходу да ўлады Джахара Дудаева, песціў кола аднадумцаў, такіх жа паэтаў, як і ён сам. Яны марылі аб будучай велічы Чачэніі. Яндарбіеў лічыў назву «Чачня» немілагучнай і наўмысна абразлівай».\nУскоснае пацверджанне гэтым словам мы знаходзім у паводзінах самога Зелімха: яшчэ ў юнацтве ён сумяшчаў працу і вучобу ва ўніверсітэце, а адразу пасля абвяшчэння перабудовы, калі дзяржаўная сістэма СССР стала дазваляць найменшыя парасткі вальнадумства — пачаў грамадзянскую актыўнасць. Хаця ў 1985-м, калі да сапраўднай галоснасці было яшчэ далёка, а КДБ яшчэ быў усёмагутным, многія баяліся, засцерагаліся, бо былі ўпэўненыя, што перабудовачная адліга — ненадоўга.\nПасля развалу СССР Яндарбі стаў верным паплечнікам Дудаева, падтрымаў ягонае рашэнне аб роспуску парламента і хутка стаў віцэ-прэзідэнтам. І ўжо тады гэтая высокая пасада ледзь не каштавала яму жыцця — 1 кастрычніка 1993 года на яго быў зроблены замах. Невядомыя (хутчэй за ўсё — з прадстаўнікоў прарасійскай узброенай апазіцыі) выпусцілі па ім дзве гранаты з падствольнага гранатамёта. Аднак па шчаслівай выпадковасці ніхто не пацярпеў.\n«Чачэнскі і любы другі народ, які змагаецца за сваё вызваленне, мае поўнае і безумоўнае права на выкарыстанне любых метадаў і сродкаў у сваёй барацьбе. Калі камусьці так хочацца бачыць метады нашай барацьбы іншымі — то яны мусяць прадставіць нам іншыя магчымасці[...] Мы змагаемся за сваю свабоду, як можам».\nПрыйшла вайна. Яндарбіеў устаў у шэрагі абаронцаў айчыны, камандаваў абаронай цэнтральнай часткі Грознага.\nПасля смерці Джахара Дудаева выконваў абавязкі прэзідэнта ЧРІ і падпісаў, на чале чачэнскай дэлегацыі, пагаджэнне аб спыненні баявых дзеянняў.\n«Кожны чачэнец — генерал. Я — толькі мільён першы»\nМенавіта гэтых мірных перамоваў тычыцца вельмі паказальны момант. Ельцын хацеў пасадзіць Яндарбіева збоку ад сябе, насупраць Доку Заўгаева (расійскага стаўленіка ў Чачні). А сам Ельцын, такім чынам, седзячы ў тарцы стала, выступаў нібыта міратворцам між імі. Яндарбіеў не дазволіў гэтаму адбыцца, вымусіўшы Ельцына прызнаць у сябе, хай і на сімвалічным узроўні, прэзідэнта незалежнай краіны.\nПасля — другая чачэнская і працяг змагання. Яндарбі актыўна ездзіў па краінах Бліжняга Усходу, быў у Афганістане і Саудаўскай Аравіі — шукаў дыпламатычную, палітычную і фінансавую падтрымку для сваёй справы. Кантакты з «Талібанам», магчыма, і дазволілі Расіі залічыць яго ў спіс «асобаў, якія падазраюцца ў фінансаванні тэрарызму» і запатрабаваць ягоны вышук праз Інтэрпол.\nУ 2002 годзе Зелімха падае ў адстаўку з усіх пастоў, а ўжо з 2003-га ў якасці ганаровага госця эміра стала жыве ў Катары.\n13 лютага 2004 года, калі Яндарбі вяртаўся з пятнічнай малітвы ў цэнтральнай мячэці горада Дохі, ягоны аўтамабіль выбухнуў. Яндарбіеў і два ахоўніка загінулі. Ягоны 13-гадовы сын атрымаў цяжкія раненні.\nВіноўныя ў тэракце, расійскія грамадзяне, былі хутка знойдзеныя. Выявілася, што арганізаваць забойства ім дапамагалі дыпламаты з расійскай амбасады. Пасля гэтага Катар выслаў першага сакратара расійскай амбасады. Двое расіян (меркавана, ГРУшнікаў), атрымалі пажыццёвае зняволенне, аднак потым цаной аграмадных дыпламатычных высілкаў Расія змагла вярнуць іх на радзіму нібыта «для адбывання пакарання на тэрыторыі Расіі». У аэрапорце забойцаў сустракалі з вайсковымі ўрачыстасцямі...\nЯго баялася Расія\nСёння Зелімхан Яндарбіеў — адзін з чарговых антыгерояў расійскай прапаганды, нароўні з Шамілём Басаевым, Джахарам Дудаевым, Русланам Гелаевым і іншымі лідарамі чачэнскага супраціву. Прапагандысцкая машына людажэрнай дыктатуры Кадырава здымае аб ім сюжэты, у параўнанні з якімі «Жалезам па шклу» проста адпачывае.\nВершы і кнігі Яндарбіева былі перакладзеныя больш чым на 40 моваў. Дзякуючы сяброўству з Рыгорам Барадуліным, ён стаў першым чачэнскім паэтам, чые вершы былі перакладзеныя на беларускую: у 2005 годзе ў Вільні выйшаў зборнік «Зелімха Яндарбі. Сэрца майго святыня» якраз у перакладзе Рыгора Іванавіча. Застаецца толькі здагадвацца, якія інтэлектуальныя і мастацкія высілкі трэба прыкласці, як па-майстэрску валодаць абедзвюма мовамі, каб перадаць усю гаму пачуццяў, думак і сэнсаў ад аўтара!\nА беларусаў Зелімха, відаць, сапраўды лічыў роднымі, нягледзячы на вялізарную розніцу ў менталітэтах, гісторыі і геаграфічным размяшчэнні. Як узгадваў Рыгор Барадулін, «...ён быў вельмі задаволены, што ягоныя вершы загучаць па-беларуску. Беларусь ён называў сястрой Чачні, казаў, што лёсы ў нашых народаў падобныя».\nКалі памёр Васіль Быкаў, Зелімхан стаў адным з першых, хто выказаў спачуванне ў адмысловым вершы.\nНа сьмерць Васіля Быкава\nНе наступаў я на горла песьні сваёй,\nТым болей — чужой,\nБо ведаў, што немагчыма\nГэткае зьдзеіць сіле любой\nНі горлам луджоным,\nНі вызьверанымі вачыма.\nНі фараонам розных масьцей\nНі ў старажытным Егіпце,\nНі ў Рыме першым, другім, ні ў трэцім.\nНі ў прастольным Крамлі,\nШто шырыцца любіць хутчэй,\nНі ў хмарачосістым Вашынгтоне,\nШто езьдзіць у залатой карэце.\nНі ў наступным,\nАні ў мінулым,\nІ калі нават сьвет увесь закрычыць,\nЗахлынуўшыся ўласным гулам.\nЯ ніколі ня верыў,\nШто могуць музы маўчаць,\nПрамаўляюць тамагаўкі альбо гарматы.\nІ калі нават атамны сьмерч\nСпрабаваў стрэсьці мозаг Зямлі,\nСумленьне і толькі сумленьне\nРатавала Сусьвет ад страты.\nШто велічы на зямлі няма ніякой.\nІ вышэй за Людства няма нічога.\nЯ зноў пераканаўся ў гэтым,\nКалі Вечнасьць забрала з сабой\nЎ каго сумленьне, як дар нятленны\nУ сваёй прадмове да «Сэрца майго святыні» Зелімхан пісаў: «Гэтак ужо здараецца на зямлі, што знаходзіш сардэчных сяброў і пабрацімаў там, дзе зусім не чакаў іх сустрэць… У той момант, калі мне, закінутаму за межы Радзімы, вораг пачаў адразаць апошнія шляхі, адсякаць апошнія надзеі, Вы падалі мне і ўсяму чачэнскаму народу сваю шчодрую братэрскую руку і сэрца. Няхай аддзячыць Вам Звышні за чыстыя сэрцы і высакародны дух».\nПаэты ў палітыцы — не такая ўжо і рэдкасць, у тым ліку для Беларусі. Уладзімір Някляеў сёння, Васіль Быкаў, Генадзь Бураўкін, Алесь Адамовіч у мінулыя часы... Тут можна намацаць нават нейкую тэндэнцыю — ім больш уласціва прыходзіць у палітыку, чым людзям многіх іншых пакліканняў. Можа, таму, што паэту ў палітыцы стартаваць прасцей — пэўны грамадскі капітал і вядомасць ужо маюцца? Можа, таму, што творчыя асобы заўсёды выразна і шчыра адчуваюць несправядлівасць? А можа яшчэ і таму, што сама стыхія паэзіі — гэта стыхія свабоды, якая пярэчыць усялякаму гвалту і прымусу?\nжаль у вас общей границы с ними нет\nее быстренько согласовали бы\nНе разумея НЧ, куды лезе і што піша.\nІмам Шаміль — дыктатар гор і ганаровы вораг Расіі


Петиция · Абаронім Паўлаў, якія церпяць ад дыскрымінацыі! · Change.org\nАбаронім Паўлаў, якія церпяць ад дыскрымінацыі!\nWolf Rubinchyk создал(а) эту петицию, адресованную «Аmnesty International», «Нацыянальныя спартыўныя латарэі»\nВосень 2019 года выявілася няпростай для палітыка і пісьменніка Паўла Севярынца – 26 кастрычніка яго вярнулі ў Беларускі ПЭН-цэнтр, а 29 кастрычніка зноў выключылі, гл.: https://belisrael.info/?p=21709 У канцы лістапада Рада Беларускага ПЭНа папрасіла пайсці прэч і літаратара Паўла Анціпава, які ў 2013–2019 гг. служыў ажно першым намеснікам старшыні, а потым раптоўна «страціў давер» сваіх калегаў і каляжанак.\nПадкрэслім: абодва пацярпелыя завуцца Паўламі, а людзей з іншымі імёнамі з ПЭН-цэнтра ў апошнія месяцы не выганялі. Больш за тое, жэстачайшэ раскрытыкаваны за свой перакладчыцкі выбар быў Павел Касцюкевіч, які перадаў назву рамана Джэрома К. Джэрома як «Трое ў чоўне, і пёс з імі». А былому жыхару Гродна, Мінска і Каменска-Уральскага, кандыдату фізіка-матэматычных навук Паўлу Макевічу не далі рэалізаваць яго ідэю (абсталяванне дзіцячых садкоў відэакамерамі) на конкурсе «Лідары Расіі»: https://vk.com/makevich?w=wall35025729_13493 І яшчэ, у Прэзідыуме Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь няма ніводнага чалавека з імем Павел: www.government.by/ru/presidium/ З усяго вынікае, што дыскрымінацыя такі ёсць!\nНеабходна як найхутчэй заснаваць Лігу Абароны Паўлаў (ЛАПа). Пасля збору подпісаў мы правядзем устаноўчы сход і абярэм Раду з мэтай акумуляваць сродкі пад лозунгамі: «Дайце на ЛАПу!», «Працягні рукі ЛАПе!» Сродкі пойдуць на выплаты кіраўнікам ЛАПы, замежныя камандзіроўкі, рэкламу ў інтэрнэце і друкаваных СМІ, на іншыя сацыяльна значныя мэты, у тым ліку на арганізацыю розыгрышаў у гонар пацярпелых.\nЗаклікаем «Аmnesty International», а таксама адміністрацыю «Нацыянальных спартыўных латарэй» падтрымаць нашу ініцыятыву. Разам скажам цвёрдае «не» ганебнай дыскрымінацыі!


У Менску адчыніцца выстава «Gender in visual art» — Generation.by\nУ Менску адчыніцца выстава «Gender in visual art»\nЗ 26 па 29 студзеня ў галерэі сучаснага мастацтва «Ў» Беларускае моладзевае грамадзкае аб’яднаньне «Новыя Твары» праводзіць выставу «Gender in visual art». Свае працы (фатаграфіі і рэклямныя постэры) прадэманструюць удзельнікі аднайменнага трэнінгу. У рамках выставы адбудуцца лекцыі/дыскусіі і паказ фільма на тэму гендэра і гендэрнай роўнасьці.\nТрэнінг, што прайшоў у Менску ў канцы лістапада, сабраў маладых спэцыялістаў, якія працуюць з візуальнымі вобразамі: фатографаў, дызайнэраў і рэклямістаў. Яны ствараюць свае работы, выкарыстоўваючы традыцыйныя для грамадзтва гендэрныя ролі, і не заўсёды ўлічваюць гендэрныя зьмены ў паводзінах і поглядах і рэакцыю людзей, якія не адпавядаюць гэтым ролям. У выніку — гендэрна некарэктныя вобразы ў візуальным мастацтве яшчэ больш ўзмацняюць значэньне і ўплыў традыцыйных роляў. Напрыклад, мужчына паказваецца моцным, разумным, які робяць кар’еру, а жанчына — слабай, якой патрэбна ахова, думаючай толькі аб сям’і. Таму галоўнай мэтай трэнінгу «Gender in visual art» было расказаць маладым спэцыялістам пра гендэр і гендэрна карэктныя вобразы, каб яны маглі выкарыстоўваць атрыманыя веды ў сваёй працы.\nВынікам трэнінгу стане выстава «Gender in visual art». Свае работы прадставяць удзельнікі трэнінгу: беларускія фатографы Алена Жукава, Кацярына Шатава, Сафія Ермачонак, Аляксей Малюшыцкі, швэдзкі фатограф Сафія Рунарсдоццэр, дызайнэры Вольга Паўлава, Кацярына Калацкая, спэцыялісты ў галіне рэклямы і PR Кацярына Саковіч, Марыя Васільева і Андрэй Лагвіненка правядуць дыскусію на тэму «Гендэр ў рэкляме».\nУ рамках выставы пройдуць лекцыі/дыскусіі, якія правядуць экспэрты і паказ фільма на тэму гендэра:\n27 студзеня 19.00 — лекцыя/дыскусія «Што такое гендэр?» (Галерэя сучаснага мастацтва «Ў»). Экспэрт: Ірына Саламаціна.\n28 студзеня 12.00–14.30 — лекцыя/дыскусія «Гендэр ў візуальнай культуры: швэдзкі погляд» (галерэя сучаснага мастацтва «Ў»). Экспэрты: госьці з Швэцыі.\n28 студзеня 15.00–17.30 — дыскусія «Гендэр у рэкламе» (галерэя сучаснага мастацтва «Ў»). Экспэрты: Кацярына Саковіч, Марыя Васільева і Андрэй Лагвіненка.\n28 студзеня, 19.00 — паказ фільма «Усьмешка Мона Лізы»/дыскусія (ТБ-бар кінатэатра «Рубін Плаза»).\n29 студзеня 12.00–14.30 — лекцыя / дыскусія «Гендэр у мастацтве» (галерэя сучаснага мастацтва «Ў»). Экспэрт: Альміра Усманава.\n29 студзеня 15.00–17.30 — лекцыя / дыскусія «Гендэр ў фатаграфіі» (галерэя сучаснага мастацтва «Ў»). Экспэрт: Сьвятлана Паляшчук.\nДля таго, каб прыняць удзел у лекцыях/дыскусіях, паказе фільма, неабходна да 15.00 гадзін 27 студзеня запоўніць заяўку, у якой пазначыць, якія мерапрыемствы Вы хочаце наведаць (гэта можа быць, як адна лекцыя, так і ўсе).\nАдкрыцьцё выставы адбудзецца 26 студзеня ў 19.00. Уваход па запрашальных.\n12:00, 24/01/2012 | Анонсы |\nФеміністкі, мастачкі і геі: тры гендэрныя гісторыі\nХтосьці жыве богам пакалення 18+ Ошо, а хтосьці вывучае гендэр. Некалькі гісторый, якіх бы не было, калі б не гендэрныя міфы, расказваюць удзельніцы круглага стала «Мастацтва пераадолення гендэрных мітаў»\nУ Беларусі з’явіўся новы сайт пра гендэр і сэксуальнасць\nСтартаваў праект makeout.by\nIn 0.1232 seconds.


Рына Нікова – біблейская балерына | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nРына Нікова – біблейская балерына\nВыстава гістарычных фатаздымкаў, звязаных з жыццём і творчасцю Рыны Ніковай, адкрылася ў Цэнтры Людвіка Заменгофа ў Беластоку.\nПольшча стала другой краінай пасля Ізраіля, дзе былі прэзентаваныя фатаздымкі. А Беласток быў абраны невыпадкова. Даследчык гістарычнай фатаграфіі з Ізраіля, куратар выставы Гай Раз неаднаразова падкрэсліў, што імкнуўся прывезці ў Беласток нешта накшталт “капсулы часу”, каб прадставіць творчасць сусветна вядомай балерыны і балетмайстаркі, якая нарадзілася і вырасла ў Беластоку:\n-Па-першае, Рына Нікова нарадзілася ў Беластоку ў 1898 годзе. Па-другое, я займаюся фатаграфіяй у Ізраілі, але думаю, што гэта фатаграфія ёсць важнай часткай гісторыі фатаграфіі свету. Таму, калі я маю мажлівасць паказаць ізраільскую фатаграфію дзе-небудзь у свеце, то раблю гэта.\nРына Нікова (сапраўднае імя і прозвішча Роза Рубіновіч) – вядомае імя ў гісторыі танца. Яна пачынала сваю кар’еру як прымабалерына ў лепшых пастаноўках Еўропы, Азіі і Амерыкі, а пазней у Ізраілі стварыла сваё ўласнае дзецішча – біблейскі балет, у якім аб’яднала класічную харэаграфію з элементамі арыентальных танцаў.\nКажа супрацоўніца Цэнтра імя Л. Заменгофа Агнешка Кайданоўска:\n– Часта ўзгадваем братоў Каўфман, Людвіка Заменгофа. Аказваецца, што мы маем чарговую постаць неверагодна важную для гісторыі сусветнага і габрэйскага танца, якая нарадзілася тут. Маю надзею, што паступова гэта гісторыя будзе раскрывацца, і мы даведаемся болей пра яе жыццё ў Беластоку, пра першыя 16 гадоў, якія, напэўна, яе фармавалі і вялі далей па сцежках жыцця.\nНа выставе прадстаўленыя фота і кароткаметражныя стужкі з танцавальнымі пастаноўкамі біблейскіх танцаў Рыны Ніковай, а таксама фота з балетаў і опер, у якіх яна танцавала, афішы ізраільскіх пастановак Ніковай, фота з дакументаў і з асабістага архіву балерыны. Выставу можна наведаць у Цэнтры Людвіка Заменгофа.\nУ Беластоку прайшоў „Кліматычны хэпенінг”\n„Бандароўская гасцёўня” – беларускі фэст у Бандарах


Краўдфандынг дня: кінетычная скульптура «Лавец ветру»\nКраўдфандынг дня: інсталяцыя «Лавец ветру»\nНаш даражэнькі культ. цэнтр «КОРПУС» сумесна з грамадскім аб’яднаннем «Экадом» запускае краўдфандынгавую кампанію на ўстанову маштабнай інсталяцыі «Лавец ветру». Расказваем, на што трэба зліць трошкі грошай.\n«Лавец ветру» – кінетычная скульптура, якая рэагуе на вецер і плаўна лунае ў паветры. Яе прыдумала амерыканская арт-група Poetic Kinetics і ўпершыню ўсталявала такую інсталяцыю ў Лос-Анджэлесе ў 2016-м, а ў 2017-м – у Санкт-Пецярбургу. Надышоў час Менска, вырашыла каманда культ. цэнтра «КОРПУС» і сваімі сіламі будзе рэалізоўваць праект, які так натхняе сваёй прыгажосцю.\n– Тэхнічна гэтая канструкцыя будзе зроблена так: над дваром мы нацягнем рыбалоўную сетку ў буйныя клеткі і на самі гэтыя клеткі прымацуем бліскучыя стужкі. Мы плануем выкарыстоўваць адпрацаваныя і бракаваныя ўпаковачныя стужкі, а таксама абрэзкі ад этыкетак – у гэтым ёсць экалагічны складнік у выглядзе другаснага выкарыстання матэрыялу. Таксама «Лавец ветру» дакажа, што ў Беларусі ёсць вецер, з чым любяць паспрачацца праціўнікі аднаўляльнай энергетыкі, – кажа Аня Дапш, галоўная «корпусная» экалагіня.\n6 000 BYN – агульная сума краўдфандынгавай кампаніі. Самае дарагое ў гэтым праекце – матэрыялы і мантаж. Ужо цяпер альтруісты-прафесіяналы рыхтуюць макеты па стварэнні не толькі маштабнай, але і бяспечнай канструкцыі.\n– Мы ўпэўненыя, што «Лавец ветру» зможа стаць як мінімум новай зоркай інстаграма краіны, а як максімум – натхненнем для тых, хто не да канца ўпэўнены ў сваіх сілах. Захацець зрабіць нешта глабальнае без прамой выгады для сябе і давесці справу да канца – добры прыклад у эпоху меркантылізму, – кажуць арганізатары.\nКампанія працягнецца да 16 ліпеня.\nАдкрыццё «Лаўца ветру» стане днём, прысвечаным ветру, сонцу, вадзе і іх стваральнай энергіі.\nПад жывымі махрамі новай гарадской славутасці плануюцца:\nчай, звараны з дапамогай энергіі сонца;\nадукацыйны блок аб аднаўляльных крыніцах энергіі;\nгукі ад Papa Bo Selektah;\nвыступ інструментальнага трыа Port Mone з праграмай з новага альбома.\nЛаві мышэй, а не нас! Разглядаем, чым запоўніўся мінулы тыдзень, у чарговым выпуску «Улову».\nHuman Constanta дапаможа абараніць твае правы ў інтэрнэце. Бясплатна\nКуды звяртацца, калі заблакавалі твой паблік ці ў сеціве з'явіліся твае фоткі «для ўнутранага карыстання».\nЛацінка па-казахску, тамагочы і нелегальны рэйв у лонданскай падземцы – працягваем здзіўляцца таму, што адбываецца навокал.\nЧым будзе адметны кінафэст «Паўночнае ззянне – 2021»?\nРадик | 28.06.2018 00:28\nРазве эти ленты не разлетаются потом засоряя все вокруг? .\nдапш | 29.06.2018 11:58\nтак они же на сетку крепятся специально для того, чтобы не разлететься)\nа если речь о том, что будет с ними, когда конструкция отживёт своё - то она в надёжных руках небезразличных людей)


Кіраўніцтва Absolute для пачаткоўцаў па Google Analytics - Кітай Litbright Свечка (Шицзячжуан)\nКалі вы не ведаеце, што Google Analytics з'яўляецца, не ўсталявалі яго на сваім сайце, або ўсталявалі яго, але ніколі не глядзець на вашы дадзеныя, то гэты пост для вас. Хоць гэта цяжка для многіх паверыць, ёсць яшчэ сайты, якія не выкарыстоўвае Google Analytics (або любую аналітыку, па гэтым пытанні), каб вымераць іх рух. У гэтым артыкуле мы будзем глядзець на Google Analytics з кропкай абсалютнага пачаткоўца гледжання. Чаму вам гэта трэба, як атрымаць яго, як выкарыстоўваць яго, і абыходныя шляхі для агульных праблем.\nЧаму кожны ўладальнік вэб-сайта неабходна Google Analytics\nУ вас ёсць блог? Ці ёсць у вас статычны сайт? Калі адказ так, то ці з'яўляюцца яны для асабістага або камерцыйнага выкарыстання, то вам неабходна Google Analytics. Вось толькі некаторыя з шматлікіх пытанняў аб вашым сайце, што вы можаце адказаць з дапамогай Google Analytics.\nКолькі людзей наведваюць мой сайт?\nДзе жывуць мае наведвальнікі?\nМне патрэбны мабільны дружалюбны сайт?\nЯкія сайты адпраўляць трафік на мой сайт?\nЯкія маркетынгавыя тактыкі весці самы вялікі трафік на мой сайт?\nЯкія старонкі на маім сайце, з'яўляюцца найбольш папулярнымі?\nКолькі наведвальнікаў я канвертуецца ў адвядзеннях або кліентаў?\nДзе мае ператвараюць прыходзяць наведвальнікі і перайсці на маім сайце?\nЯк я магу палепшыць хуткасць майго вэб-сайта?\nШто блог ўтрымання зрабіць свае наведвальнік, як самы?\nЁсць шмат, шмат дадатковых пытанняў, якія Google Analytics можа адказаць, але гэта тыя, якія найбольш важныя для большасці ўладальнікаў вэб-сайтаў. Зараз давайце паглядзім, як вы можаце атрымаць Google Analytics на вашым сайце.\nЯк усталяваць Google Analytics\nПа-першае, неабходна стварыць уліковы запіс Google Analytics. Калі ў вас ёсць асноўны рахунак Google, які вы выкарыстоўваеце для іншых службаў, такіх як Gmail, Google Drive, Google Calendar, Google або YouTube, то вы павінны наладзіць Google Analytics, выкарыстоўваючы уліковы запіс Google. Ці вам трэба будзе стварыць новы.\nГэта павінна быць уліковым запісам Google вы плануеце захаваць назаўжды, і што толькі ў вас ёсць доступ. Вы заўсёды можаце падаць доступ да Google Analytics для іншых людзей ўніз па дарозе, але вы не хочаце, каб хтосьці, каб мець поўны кантроль над ім.\nВялікі савет: не дазваляйце нікому (ваш вэб-дызайнер, вэб-распрацоўніку, вэб-хостынг, SEO людзям і г.д.) стварыць уліковы запіс вашага вэб-сайт Google Analytics пад сваім уласным лікам Google, каб яны маглі «кіраваць» гэта для вас. Калі вы і гэты чалавек частку шляху, яны будуць прымаць вашыя дадзеныя Google Analytics з імі, і вам прыйдзецца пачынаць усё спачатку.\nНастройка ўліковага запісу і нерухомасць\nКалі ў вас ёсць рахунак Google, вы можаце перайсці ў Google Analytics і націсніце кнопку Уваход у Google Analytics. Вам будзе сустрэта з трох крокаў, якія вы павінны зрабіць, каб наладзіць Google Analytics.\nПасля націску на кнопку Зарэгістравацца, вы запаўняеце інфармацыю для вашага сайта.\nGoogle Analytics прапануе іерархіі арганізаваць свой рахунак. Вы можаце мець да 100 уліковых запісаў Google Analytics пад адным уліковым запісам Google. Вы можаце мець да 50 уласцівасцяў вэб-сайта пад адной ўліковага запісу Google Analytics. Вы можаце мець да 25 праглядаў пад адным вэб-сайт нерухомасці.\nВось некалькі сцэнарыяў.\nСЦЭНАРЫЙ 1: Калі ў вас ёсць вэб-сайт, вам трэба толькі адзін рахунак Google Analytics з аднаго вэб-сайт нерухомасці.\nСЦЭНАРЫЙ 2: Калі ў вас ёсць два вэб-сайта, напрыклад, адзін для вашага бізнесу і адзін для асабістага выкарыстання, вы можаце стварыць дзве уліковыя запісы, назваўшы адну «123Business» і адзін «Personal». Тады вы будзеце ствараць свой бізнес-сайт пад уліковым запісам 123Business і асабісты сайт пад вашай персанальнай ўліковага запісу.\nСЦЭНАРЫЙ 3: Калі ў вас ёсць некалькі прадпрыемстваў, але менш, чым 50, і кожны з іх мае адзін сайт, вы можаце змясціць іх усіх пад бізнес рахунку. Тады ёсць персанальны рахунак для асабістых сайтаў.\nСЦЭНАРЫЙ 4: Калі ў вас ёсць некалькі прадпрыемстваў, і кожны з іх мае мноства вэб-сайты, у агульнай складанасці больш чым 50 сайтаў, вы можаце змясціць кожны бізнэс пад сваім уласным лікам, напрыклад 123Business рахункі, рахункі 124Business, і гэтак далей.\nТам няма правільных ці няправільных спосабаў наладкі вашага акаўнта Google Analytics, гэта проста пытанне аб тым, як вы хочаце арганізаваць свае сайты. Вы заўсёды можаце перайменаваць ўліковыя запісы або ўласцівасці ўніз па дарозе. Звярніце ўвагу, што вы не можаце перамясціць ўласцівасць (вэб-сайт) з аднаго рахункі Google Analytics да іншага, вы павінны стварыць новае ўласцівасць пад новай уліковым запісам і страціць гістарычныя дадзеныя, якія вы сабралі ад першапачатковага маёмасці.\nДля кіраўніцтва Абсалютнага пачаткоўца, мы будзем лічыць, што вы ясьце адзін сайт і трэба толькі адзін від (па змаўчанні, усе дадзеныя прагляду. Устаноўка будзе выглядаць прыкладна так.\nПад гэтым, вы будзеце мець магчымасць наладзіць, дзе вашыя дадзеныя Google Analytics могуць быць падзеленыя.\nУсталюйце код адсочвання\nПасля таго, як вы скончыце, вы будзеце націснуць кнопку Get Tracking ID. Вы атрымаеце ўсплывальнае меню з умовамі Google Analytics, якія вы павінны пагадзіцца. Пасля гэтага вы атрымаеце код Google Analytics.\nГэта павінна быць ўстаноўлена на кожнай старонцы вашага сайта. Ўстаноўка будзе залежаць ад таго, якога тыпу вэб-сайта ў вас ёсць. Напрыклад, у мяне ёсць сайт WordPress на маім ўласным дамене з дапамогай Genesis Framework. Гэтая структура мае пэўную вобласць для дадання калантытула скрыптоў на мой сайт.\nЗ іншага боку, калі ў вас ёсць WordPress на свой уласны дамен, вы можаце выкарыстоўваць Google Analytics па Йоаст убудова для таго каб усталяваць код лёгка незалежна ад таго, якія тэмы або рамкі вы выкарыстоўваеце.\nКалі ў вас ёсць вэб-сайт пабудаваны з HTML-файламі, вы будзеце дадаваць код адсочвання перад <HEAD /> пазнакі на кожнай з старонак. Вы можаце зрабіць гэта, выкарыстоўваючы тэкставы рэдактар (напрыклад, TextEdit для Mac або Notepad для Windows), а затым загрузіць файл на вэб-хостынгу з дапамогай праграмы FTP (напрыклад asFileZilla).\nКалі ў вас ёсць Shopify электроннай камерцыі крама, вы ідзяце ў ваш інтэрнэт-крама налад і ўставіць у код адсочвання, дзе паказана.\nКалі ў вас ёсць блог на Tumblr, вы адправіцеся ў свой блог, націсніце на кнопку Edit Theme ў правым верхнім куце вашага блога, а затым увесці толькі Google Analytics ID у наладах.\nЯк вы можаце бачыць, ўстаноўка Google Analytics вар'іруецца ў залежнасці ад выкарыстоўванай вамі платформы (сістэмы кіравання кантэнтам, вэб-сайт будаўнік, праграмнае забеспячэнне электроннай камерцыі і г.д.), тэма вы карыстаецеся, і ўбудоў, якія вы выкарыстоўваеце. Вы павінны быць у стане знайсці простыя інструкцыі па ўсталёўцы Google Analytics на любым вэб-сайце, выканаўшы пошук у Інтэрнэце для вашай платформы + як усталяваць Google Analytics.\nПасля ўстаноўкі кода адсочвання на вашым сайце, вы хочаце наладзіць невялікі (але вельмі карысна) налады ў профілі вашага сайта на Google Analytics. Гэта ваша ўстаноўка мэты. Вы можаце знайсці яго, націснуўшы на спасылку адміністратара ў верхняй частцы вашага Google Analytics, а затым націснуўшы на тысячагоддзях пад ваш сайт View калонкі.\nМэты пакажуць Google Analytics, калі нешта важнае адбылося на вашым сайце. Напрыклад, калі ў вас ёсць вэб-сайт, дзе вы генераваць вядзе праз кантактную форму, вы хочаце знайсці (ці стварыць) падзячны старонку, якую канчатковыя наведвальнікі на раз яны прадставілі сваю кантактную інфармацыю. Ці, калі ў вас ёсць вэб-сайт, дзе вы прадаеце прадукцыю, вы хочаце знайсці (ці стварыць) канчатковае дзякуй або старонкі пацверджання для наведвальнікаў зямлі на адзін раз яны завяршылі куплю.


Біць альбо не біць | baj.by\n25.04.2016 Крыніца: Сямён Печанко, "Абажур"\nВось вам сітуацыя: супрацоўнікі праваахоўных органаў хапаюць журналіста ў калідоры суда, цягнуць у кабінет, зачыняюць за сабой дзверы і пачынаюць збіваць яго нагамі. Потым суддзя прызнае пабітага журналіста вінаватым у супраціве праваахоўнікам і дае небараку штраф.\nА зараз уявіце, што ўсё гэта адбываецца ў Лондане. Лухта нейкая, праўда? Але тое, што падаецца неверагодным дзікунствам у цывілізаванай краіне, у Беларусі ўжо дваццаць гадоў з’яўляецца негалоснай нормай. Таму збіццё журналіста Паўла Дабравольскага проста ў судзе, па вялікім рахунку, не мусіць нас здзіўляць.\nЗбіццё ў судзе: дзве версіі здарэння\nДля пачатку прыгадаем некаторыя падрабязнасці скандала. 25 студзеня ў Мінску карэспандэнта партала TUT.BY Паўла Дабравольскага пры выкананні ім прафесійных абавязкаў збілі супрацоўнікі міліцыі.\nЖурналіст асвятляў ход судовага працэсу па «справе графіцістаў» у судзе Фрунзенскага раёна. На яго склалі два пратаколы — паводле арт. 17.1 «Дробнае хуліганства» і 23.4 «Непадпарадкаванне законным патрабаванням службовай асобы» КоАП.\nУ той жа дзень суд Фрунзенскага раёна аштрафаваў журналіста на 9 450 000 беларускіх рублёў.\nПа версіі Паўла, ён знаходзіўся ў будынку суда за дзвярыма залы пасяджэнняў. Калі з залы вывелі актывістаў Паўла Сяргея і Максіма Шыціка, якія разгарнулі ў судзе пратэстныя плакаты, Павел Дабравольскі пачаў здымаць затрыманне на мабільны тэлефон і пайшоў за групай у калідор. Там яго разам з затрыманымі ўпіхнулі ў пакой, зачынілі дзверы і збілі. Збівалі супрацоўнікі АМАП у цывільным, якія сведчылі пазней супраць затрыманых у судзе.\nМіліцыянты не звярнулі ўвагі на журналісцкае пасведчанне Паўла. Больш за тое, паводле слоў журналіста, яго пачалі збіваць пасля таго, як ён прадэманстраваў пасведчанне.\nПавел зняў пабоі, перадаў у Следчы камітэт парваную вопратку і мабільны тэлефон. Ён прайшоў працэдуры абскарджвання ў некалькіх судах, але безвынікова. Застаўся Вярхоўны суд.\nПаводле версіі міліцыянтаў, Павел перашкаджаў ім выводзіць затрыманых з залы суда парушальнікаў, аказваў супраціў і нецэнзурна лаяўся, што і вымусіла іх прымяніць сілу.\n8 сакавіка ў інтэрв’ю праграме «Контуры» тэлеканала АНТ міністр унутраных спраў Ігар Шуневіч заявіў, што праверка па факце здарэння практычна завершана.\n«Магу сказаць адно: для супрацоўніка органаў унутраных спраў усе грамадзяне роўныя… Журналіст не павінен быць бокам канфлікта, ніякага», — падкрэсліў міністр.\nІнцыдэнт у судзе выклікаў розгалас у журналісцкім асяродку. Каля двухсот калег Дабравольскага падпісаліся пад калектыўным пісьмом да міністра інфармацыі Ліліі Ананіч, у якім прасілі чыноўніцу выказаць сваю пазіцыю адносна недапушчальнасці перашкодаў прафесійнай дзейнасці журналістаў, рэалізацыі права грамадзян на атрыманне поўнай, дакладнай і своечасовай інфармацыі, і давесці яе да МУС і ўсіх яго структурных падраздзяленняў.\nУ звароце журналісты звярнулі ўвагу на відавочнае парушэнне заканадаўства з боку міліцыянтаў.\nМіністр у адказе на зварот падкрэсліла, што ў журналістаў акрамя гарантаваных Канстытуцыяй правоў ёсць яшчэ абавязкі трымацца законаў. Далей чыноўніца спаслалася на атрыманую ў МУС інфармацыю пра інцыдэнт ў судзе, паводле якой Павел Дабравольскі «перашкаджаў супрацоўнікам міліцыі выконваць свае службовыя абавязкі».\nПасля чаго Ананіч падкрэсліла, што дзейнасць журналіста павінна здзяйсняцца ў строгай адпаведнасці з заканадаўствам.\nШто найперш прыцягвае ўвагу ў адказе Лілі Ананіч: міністэрства інфармацыі не стала чакаць вынікаў праверкі з СК і пракуратуры і фактычна выступіла на баку аднаго з удзельнікаў канфлікту — МУС. Такая пазіцыя ведамства нагадвае палітычна матываваныя суды над грамадскімі актывістамі, у часе якіх суддзя не знаходзіць падстаў не верыць сведчанням міліцыянтаў і не бярэ да ўвагі словы падсуднага і яго сведак.\nЖурналісты не задаволіліся адказам з мінінфармацыі і сабралі яшчэ некалькі соцень подпісаў. Група прадстаўнікоў незалежных выданняў асабіста перадала подпісы міністру Ананіч і пагутарыла з ёй. Але пазіцыя ведамства засталася нязменнай.\nЗрэшты, не толькі Лілія Ананіч не стала чакаць вынікаў праверкі. Напрыканцы студзеня ўдзельнікі адной з перадач «Клуб рэдактараў» — кіраўнік БТ Генадзь Давыдзька, рэдактар «Советской Белоруссии» Павел Якубовіч, кіраўнік БелТА Дзмітрый Жук і госць студыі Аляксей Дзермант — фактычна сталі на бок міліцыянтаў. Выключэннем стала рэдактарка «Комсомольской правды» Галіна Малішэўская, якая настойвала, што журналіста збіваць нельга.\nДавыдзька прадэманстраваў фота збітага Дабравольскага і пракаментаваў яго: «Тут падрапанае сцягно. І дае інтэрв’ю, што 20 хвілін прафесійныя амапаўцы збівалі… За 20 хвілін гэтая драпіна? Недзе ўжо хлусня прысутнічае. За маленькай хлуснёй заўсёды хаваецца вялікая хлусня».\nПазней «Советская Белоруссия» надрукавала вялікі артыкул, у якім гаворка ішла пра змову супраць міліцыі. У матэрыяле пісалі пра існаванне «явно координируемой антимилицейской кампании», кардынатары якой «действуют по методичкам по проведению “цветных революций”».\nПасля збіцця Паўла Дабравольскага яго калега Алена Андрэева сабрала звесткі пра збітых у Беларусі журналістаў за апошнія 10 год. 2 сакавіка гэтую інфармацыю аднеслі міністру інфармацыі Ананіч.\nЛічбы не могуць не ўражваць: больш за трыццаць фактаў ужывання фізічнай сілы да журналістаў. Фота з разбітымі да крыві тварамі Алега Улевіча, Андрэя Лянкевіча і Сяргея Грыца трапілі ў СМІ па ўсім свеце.\nАртыкул Алены Андрэевай пра ўжыванне сілы да рэпарцёраў дазваляе зрабіць некалькі важных назіранняў. У часе масавых палітычных акцый апошняга дзесяцігоддзя супрацоўнікі міліцыі фактычна ўвялі ў практыку паляванне на прадстаўнікоў прэсы. Найперш — на людзей з фота- і відэакамерамі.\nДругі істотны момант: ніводны міліцыянт, што ўдарыў журналіста, не быў пакараны паводле закона. Ніводны. Нават у тых выпадках, калі сведкамі збіцця былі калегі пацярпелага, а сам момант прымянення сілы трапіў у аб’ектывы камер.\nГамлетаўская дылема беларускай міліцыі\n«Клянуся свята выконваць Канстытуцыю і законы Рэспублікі Беларусь, загады камандзіраў і начальнікаў, высока несці гонар і годнасць работніка органаў унутраных спраў, не шкадуючы свайго жыцця абараняць правы, свабоды і законныя інтарэсы грамадзян, грамадства і дзяржавы ад злачынных і іншых супрацьпраўных замахаў» — гэта ўрывак з урачыстай прысягі, што прымаюць беларускія міліцыянты. Прамаўлялі гэтыя словы і супрацоўнікі АМАПу, што збівалі журналіста проста ў памяшканні суда. І тыя міліцыянты, што збівалі іншых журналістаў, ілжыва сведчылі ў судах.\nНатуральна, сітуацыя, калі супрацоўнікі праваахоўных органаў пачынаюць таўчы рэпарцёраў у судовых кабінетах, не магла ўзнікнуць раптоўна. Тым больш што такія дзікунскія метады працы сілавікоў з журналістамі могуць адбывацца толькі пры ўмове гарантаванай поўнай беспакаранасці першых.\nПачатак гэтым працэсам, напэўна, паклаў скандал з «белымі плямамі» ў беларускіх газетах у снежні 1994 года, калі з Адміністрацыі прэзідэнта прыйшоў загад не друкаваць антыкарупцыйную справаздачу дэпутата Вярхоўнага Савета Сяргея Антончыка.\nНеўзабаве адбыўся падзел на дзяржаўную і незалежную прэсу. Фактычна, дзяржава ўвяла манаполію ў сферы тэлебачання. Адзіны незалежны тэлекнал «Белсат» ужо дзесяць год як працуе з-за мяжы, беспаспяхова спрабуючы адчыніць у Беларусі карпункт і атрымаць акрэдытацыю.\nУ сферы СМІ ў нашай краіне дзейнічае прынцып бізуна і перніка. Дзяржаўная прэса фінансуецца з нацыянальнага бюджэту, пад час падпісных кампаній на друкаваныя дзяржвыданні нярэдка выкарыстоўваецца адміністрацыйны рэсурс.\nУ той жа час многія незалежныя выданні за апошнія дваццаць год зазналі судовыя працэсы, закрыццё, затрыманне і збіццё супрацоўнікаў. Напрыканцы 2005 года каля двух дзясяткаў недзяржаўных выданняў апынуліся па-за дзяржаўнай сістэмай распаўсюду. Большасць так і не вярнулася ў шапікі «Белсаюздруку» і падпісныя каталогі «Белпошты».\nПадзел журналістаў на «чэсных» і «нячэсных» не мог не адбіцца на ўспрыманні сілавікамі недзяржаўных СМІ. За два дзясяткі год сярод міліцыянтаў выгадавалася не адно пакаленне супрацоўнікаў, якія, мякка кажучы, непрыязна ставяцца да ўсяго, што ўяўляе сабой альтэрнатыву дзяржсістэме — да апазіцыі, грамадскіх актывістаў і незалежных журналістаў.\nЗ верасня 2009 года мінская міліцыя стала прымяняе на масавых акцыях тактыку «персанальнай апекі» журалістаў: на рэпарцёраў у літаральным сэнсе пачынаюць паляваць спецназаўцы ў цывільным, якія перашкаджаюць весці здымкі, а часам і выбіваюць з рук камеры. Пры гэтым яны не звяртаюць увагі ні на дарагую прафесійную тэхніку, ні на рэдакцыйныя бэджы.\nПрыцягнуць да адказнасці ці хоць бы высветліць, хто стаіць за такімі дзеяннямі, дагэтуль не ўдалося. Такая беспакаранасць і развязвае амаль што гамлетаўскую дылему беларускай міліцыі: біць альбо не біць. Канечне, біць!\nПраверку наконт збіцця Паўла Дабравольскага зноў працягнулі на месяц


У джазе – Кацярына Клімовіч\nГлавнаяНовостиКультураУ джазе – Кацярына Клімовіч\n03 Июня 2020 835\n03 Июня 2020 1089\n03 Июня 2020 1998\n09 Июля 2016 1834\nМаладую лідскую спявачку джазу Кацярыну Клімовіч апошнім часам усё часцей можна бачыць у канцэртных залах Ліды. Але не толькі: яна выступае на гарадскіх святах, удзельнічае ў міжнародных і рэспубліканскіх музычных праектах і гастралюе. Нядаўна адбыўся яе першы сольны канцэрт сумесна з народным камерным аркестрам выкладчыкаў дзіцячай музычнай школы мастацтваў з праграмнай назвай “Джаз і не толькі”. Мы запрасілі Кацярыну ў рэдакцыйную гасцёўню. Ітак, знаёмцеся: вакалістка народнага ансамбля беларускай музыкі и песні “Прынямонцы”, салістка народнага камернага аркестра дзіцячай музычнай школы мастацтваў, салістка ансамбля яўрэйскай музыкі “Шалом”, выкладчыца па класе фартэпіяна, канцэртмайстар і крэатыўная асоба.\n– Кацярына, перш, канешне, хацелася б запытацца: як з’явілася ў тваім жыцці музыка?\n– Я нарадзілася ў музычнай сям’і. Добра спявала бабуля, ды і многія іншыя сваякі. Мой бацька, Аляксандр Аляксандравіч Сымановіч, у мінулым выкладчык музыкі, дырыжор, ваенны музыкант, а зараз кампазітар, аранжыроўшчык. Мама – Вольга Васільеўна – педагог (што таксама знайшло працяг у маёй прафесіі). Дома ў таты былі піяніна, акардэон, кларнет, гітара і дзядзькавы барабаны. Таму падчас святаў усе нярэдка спявалі. Памятаю, як мяне ставілі на крэсла і прасілі: “Каця, давай што-небудзь – верш альбо песню!” “Музычныя гены” зайгралі ў мяне даволі рана. У шэсць год я паступіла ў музычную школу (клас фартэпіяна).\n– Вучоба давалася?\n– Так. І вучыцца падабалася. Хаця праблема была ў тым, што матэрыял ведала бездакорна, але, як і многія дзеці, баялася выходзіць на сцэну. У класе ўсё атрымлівалася, а на сцэне бянтэжылася і ўсё раптам “забывала”. Мая школьная настаўніца і сёння здзіўляецца, як жа я, з маім хваляваннем, стала ўсё ж такі спяваць на сцэне. У агульнаадукацыйнай школе я была выдатніцай. Між іншым, пасля яе заканчэння ўстала перад выбарам, якой прафесіі аддаць перавагу. І канчаткова вырашыла: музыцы. У 2004 годзе я паступіла ў Лідскае музычнае вучылішча на фартэпіяннае аддзяленне. Там, на шчасце, трапіла да выдатнага педагога, аспіранткі па канцэртмайстарскім класе – Ліліі Жыгангізаўны Кудрашовай.\n– Гэта было фартэпіяна, а як жа з’явіўся вакал?\n– Мне ўвесь час хацелася спяваць. Але, акрамя сваякоў, маіх спеваў амаль ніхто не чуў. На чацвёртым курсе вучылішча я папрасіла, каб мне далі дадатковы прадмет – вакал. Займалася, праўда, нядоўга, менш за год, у дасведчанага выкладчыка і вядомага на Гродзеншчыне спевака Міхаіла Пятровіча Булыгі. У тую ж пару выканала некалькі рамансаў. Гэта быў мой першы маленькі крок і ў вакал, і на сцэну. Паралельна з гэтым я спявала ў акадэмічным хоры Людмілы Фёдараўны Пясецкай, а потым у хоры піяністаў, якім кіраваў вялікі знаўца харавога мастацтва, кампазітар і педагог Сяргей Іванавіч Бугасаў.\n– А як складалася прафесійная дзейнасць?\n– Пасля заканчэння музычнага вучылішча паступіла ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт культуры і мастацтваў, на завочнае эстраднае аддзяленне (інструментальная музыка). Тут асноўнае месца заняў джаз. Пасля размеркавання я паехала на два гады працаваць у г. Іўе. Калі ў 2010 годзе вярнулася ў Ліду, уладкавалася ў дзіцячую музычную школу мастацтваў канцэртмайстрам. У гэты ж час атрымала прапанову стаць выкладчыцай па класе фартэпіяна ў Бярозаўскай дзіцячай школе мастацтваў. Знаёмства з дырэктарам школы Вяславай Іванаўнай Сычэўскай стала маім чарговым крокам у вакальную дзейнасць.\n– Якім жа чынам? Раскажы.\n– У Бярозаўскай дзіцячай школе мастацтваў ёсць добра вядомы народны ансамбль беларускай музыкі і песні “Прынямонцы”. Ужо пасталеўшы, я падумала: ну колькі ж можна маўчаць? Прыйшла і сама папрасілася: “Вазьміце мяне ў ансамбль”. Неўзабаве прыйшла і ў народны камерны аркестр дзіцячай музычнай школы мастацтваў. Першай песняй з аркестрам была “Цягнік на Чатанугу”– у стылі свінгу. А гэта ўжо джаз.\n– Джаз прыйшоў, і страх сышоў?\n– Як ні дзіўна, але гэта так. Да таго ж я пасталела, у псіхалагічным плане загартавалася. Я б сказала: тады, у дзяцінстве, гэта быў нават не страх, а хваляванні. Спачатку яны дужа перашкаджалі, але паступова я пачала супакойвацца, разумець, як і што трэба рабіць, як сябе паводзіць на сцэне. З кожным канцэртам хваляванняў заставалася ўсё менш. Зараз засталося толькі тое канцэртнае, натуральнае хваляванне, якое патрэбна артысту. Яно спрыяе эмоцыям, экспрэсіі, бо кожную песню я не проста спяваю, а перажываю, уваходжу ў вобраз.\n– Джаз – прыгожая, але і вельмі складаная музыка...\n– Безумоўна. Але мне ў ёй утульна і камфортна. Мне гэта музыка па-сапраўднаму блізкая і зразумелая. А галоўнае – я ў ёй знайшла сябе.\n– Лідчане заўважылі цябе ў складзе ансамбля яўрэйскай музыкі “Шалом”. Якім чынам ты стала яго салісткай?\n– Выпадкова. Папярэдняя салістка часова не змагла далей выступаць з-за таго, што пайшла ў дэкрэтны водпуск, і на сваё месца прапанавала маю кандыдатуру. Не стала перашкодай і тая акалічнасць, што па нацыянальнасці я беларуска. У “Шаломе” вельмі цёплыя адносіны паміж музыкантамі. Мне ўсё ў гэтым калектыве падабаецца. Ён невялічкі, але досыць мабільны, аператыўны. На працягу двух гадоў дзе мы толькі не гастралявалі! Былі ў Варшаве, выступалі ў Літве, Латвіі, Эстоніі. Нядаўна пабывалі з канцэртамі ў Адэсе і Кішынёве.\n– Цябе можна бачыць у розных творчых праектах...\n– Неўтаймоўнае жаданне спрабаваць свае сілы прысутнічала заўсёды. Сярод праектаў найбольш запомніліся прэстыжны рэспубліканскі конкурс «Белазаўскі акорд», спецыяльны завочны міжнародны еўрапейскі інтэрнэт-конкурс у Сербіі, тэлепраект СТБ “Спяваючыя гарады” (у складзе групы разам з таленавітымі спевакамі Лідчыны Галінай Піваварчык, Ірынай Саломінай, Ксеніяй Малочка, Паўлам Капыловым). Той жа групай бралі ўдзел ў “Зорным рынгу” і, дарэчы, перамаглі. З народным камерным аркестрам я ўдзельнічала ў двух джазавых фестывалях. З гордасцю хацелася б адзначыць, што сумесна з маладым і таленавітым музыкантам Міхаілам Касцюкевічам пры падтрымцы дырэктара нашай музычнай школы Алены Іванаўны Жылінскай я з’яўляюся суарганізатарам дзіцячага джазавага фестывалю “Птушка”.\n– Кацярына, твой сольны канцэрт, які адбыўся ў маі, выклікаў рэзананс. Як ты сама ацэньваеш тое, што адбылося?\n– Падчас канцэрта не адбылося нічога такога, чаго б не хацелася. Было выстаўлена 23 канцэртныя нумары, 21 раз іграў аркестр, 17 разоў з песнямі пад аркестр выходзіла я сама. У сцэнарыі гучалі вершы Аляксея Сымановіча. На канцэрт былі запрошаны і спецыяльныя госці: Міхаіл Дзвілянскі, Чэслаў Янушкевіч, Анжаліка Гурская. З імі я з задавальненнем спявала ў дуэтах. Мой творчы сябар Аляксандр Гаран выканаў дзве кампазіцыі на саксафоне. У складзе групы бэк-вакалу спявалі Ларыса Шабаліна, Таццяна Ігнатоўская, Кацярына Сокал. Усё, што было задумана, амаль цалкам увасобілася. І гэта – дзякуючы ўсім, хто браў удзел у канцэрце. Я вельмі ўдзячная ідэйнай натхняльніцы і адказнай выканаўцы мерапрыемства – дырыжору аркестра Ірыне Іосіфаўне Васілік, – а таксама адміністрацыі школы. Гэта сапраўднае невялічкае музычнае свята атрымалася дзякуючы цэлай камандзе: дырыжору, музыкантам, аранжыроўшчыкам, гукарэжысёрам, відэамантажорам экрана, сцэнарыстам, фатографам, відэааператарам, вядучай вечара, а таксама ўсім тым, хто прыйшоў не толькі паслухаць, але і падтрымаць мяне. А яшчэ – на мяне нахлынула пачуццё гордасці за сям’ю, за бацькоў. Я ўдзячна тату: ён не толькі аранжыроўшчык многіх маіх песень, дарэчы, як і Уладзімір Рыжэнін, але і мой умоўны “прадзюсар” і творчы натхняльнік. Хацелася б сказаць і пра брата – Аляксея. Ён філолаг. Большасць вершаў, спецыяльна падабраных і выкарыстаных у сцэнарыі, была напісана менавіта ім.\n– А ці не было думкі пакласці на музыку вершы брата?\n– Пра напісанне песень у нашай сям’і, вядома, думалі. Тата – кампазітар, Аляксей – паэт. Але патрэбны час. Трэба, каб нешта ”ўзарвалася”, каб натхненне надышло незвычайнае. Спадзяюся, што і сама калі-небудзь сяду за фартэпіяна, нездарма ж яго “вучыла”.\n– Твой канцэрт – гэта творчая справаздача або зачын на новы этап творчай дзейнасці?\n– Гэты канцэрт умоўна быў пры-свечаны маёй пяцігадовай вакальна-творчай дзейнасці з народным камерным аркестрам. Таму яго можна, канешне, палічыць своеасаблівай прамежкавай справаздачай, але не больш за тое. Гэтым канцэртам я паставіла коску – першыя вынікі падведзены, але маецца на ўвазе, што будзе і працяг. Пакуль, на дадзеным этапе свайго ўзросту і сямейнага стану, у мяне, апроч творчых, ёсць і іншыя планы. Штосьці новае абавязкова грымне ў творчым напрамку, але не цяпер, крыху пазней. Для новага этапу трэба падрасці, выспець і падрыхтавацца. На ўсё патрэбны час. Усё яшчэ толькі пачынаецца!


2 рублі за кіламетр. У Расеі – забастоўка дальнабойнікаў\nСотні кіроўцаў па ўсёй Расеі бастуюць супраць «Платона». І супраць «Димона».\nУ Расеі распачалася бестэрміновая забастоўка дальнабойнікаў супраць сістэмы «Платон», якая прадугледжвае аплату за праезд грузавікоў па федэральных дарогах. Прычынаю стала рашэнне аб павышэнні спрэчнага тарыфу.\nСотні кіроўцаў цяжкавікоў па ўсёй Расеі – ад Махачкалы і Паўночнай Асеціі да Масквы – пратэстуюць супраць павышэння тарыфу транспартнай сістэмы «Платон» ажно на траціну і патрабуюць адмены транспартавага падатку.\nЗ 15 красавіка дальнабойнікі будуць плаціць амаль па 2 рублі за кіламетр па федэральных дарогах. Яшчэ тыдзень таму гэтая аплата мелася складаць нават больш за тры рублі, аднак нават зніжанае прэм’ер-міністрам падаражэнне выклікала агульнарасейскі страйк, на якім гучалі ня толькі эканамічныя патрабаванні\n«Адстаўка ўраду, які нас шмат разоў падмануў, а таксама мы выказваем недавер нашаму прэзідэнту, як гаранту Канстытуцыі. Які, значыць, па тэлевізары нам кажа, што ў нас прававая дзяржава і канстытуцыя – галоўны закон. Дык вось гэты «Платон» – парушае Канстытуцыю», – кажа адзін з удзельнікаў забастоўкі.\nУ гэтых патрабаваннях ды ўва абурэнні перавознікаў добра чуваць рэха нядзельных антыкарупцыйных пратэстаў.\n«Атачэнню Пуціна грошай, сілавікі, ваякі… Колькі можна бабкі красці, хлопцы? 12–13 тысячаў пенсію атрымліваем», – кажуць кіроўцы.\nПаводле прэсавай сакратаркі пратэстнага руху пад час папярэдняй спробы пратэсту – у 2015 году Таісіі Нікіценка, гэтым разам пратэст атрымаў новую якасць\n«Той год, што яны выпалі з інфармацыйнага полю яны патрацілі на тое, каб па ўсёй Расеі стваралі ячэйкі свайго аб’яднання «Перавознікі Расеі». Цяпер гэтае аб’яднанне функцыянуе ў 43 рэгіёнах і яны данеслі свае ідэі да процьмы новых людзей, – кажа Тасія Нікіценка. – Цяпер гэты пратэст будзе куды больш шматлюдным».\nТым часам у Федэральным дарожным агенцтве Расейскай Федэрацыі заявілі, што не бачаць ніякіх пратэстаў. Маўляў, рух транспарту па ўсёй краіне адбываецца ў межах сярэднестатыстычных паказнікаў.\nПратэстоўцы ж запэўніваюць, што ўва ўладаў яшчэ будзе магчымасць «заўважыць» пратэст.\nДальнабойнікаў у адрозненні ад удзельнікаў нядзельных антыкарупцыйных пратэстаў паліцыя пакуль не кранае. Аднак сёння стала вядома пра затрыманне аднаго з арганізатараў гэтак званага маршу трактарыстаў. Кубанскія фермеры сёння планавалі праехаць у станіцу Казанскую на агульны сход. Акцыя адмененая, але хваля пратэсту ў Расеі расце, упэўнены лідар Фонду барацьбы з карупцыяй.\n«Людзі не атрымалі сваіх адказаў на пытанні пра карупцыю, таму яны будуць выходзіць на вуліцу і далей. І гэта будзе адбывацца, – лічыць Аляксей Навальны. – Тое, што ўчора дзясяткі тысяч выйшлі на вуліцы і выйшлі ў рэгіёнах, азначае, што за намі стаяць мільёны людзей».\nНягледзячы на гэтыя гучныя словы на сёння і ўдзельнікаў антыкарупцыйных мітынгаў і незадаволеных той жа карупцыяй фермераў, улады супакойваюць традыцыйна – арыштамі і міліцэйскімі дубінкамі.\nТэгі: Аляксей Навальны пратэсты ў Расеі


Не зніжаюць надояў — Житковичи. Новае Палессе. Районная газета\nІ зараз мясцовыя жывёлаводы не зніжаюць надояў. У сярэднім ад адной каровы ў суткі надойваюць па 14 кілаграмаў сырадою. Як адзначыла начальнік комплексу Яўгенія Мікалаеўна Туравец, зімова- стойлавы перыяд на комплексе праходзіць без зрываў. Гэтаму спрыяе належная працоўная дысцыпліна на кожным участку вытворчасці, ды грунтоўная падрыхтоўка да работы ва ўмовах зімы. Каровы, цёлкі, маленькія цяляткі растаўлены ў адрамантаваныя памяшканні. Дадаткова за лета зрабілі некалькі кашар для выгулу жывёлы і павецей. Маецца ўдосталь разнастайных кармоў, з якіх гатуюцца паўнацэнныя спажыўныя кормасумесі, якія па распарадку падаюцца без затрымкі ў кармушкі жывёле. Канечне ж, і стараннасць, і працавітасць аператараў у агульным поспеху таксама нельга ўпускаць. Некаторыя з іх ужо маюць на сваім рахунку значна вышэйшыя вытворчыя паказчыкі, чым зараз ёсць па комплексе. Напрыклад, Іван Андык і Валянціна Хугаева ўжо надаілі ад кожнай цялушкі сваёй групы за дзесяць месяцаў па 5317 кілаграмаў малака. Таксама высокія надоі і па групах Тамілы Беражной і Алы Пяшэвіч.\nНядрэнна працуе калектыў комплексу і па продажы малака. На цяперашні час яго таварнасць складае больш дзевяноста працэнтаў. Ды і што асноўная маса прадукцыі прадаецца гатункам “экстра” таксама сведчыць аб добрым плёне дзейнасці жывёлаводаў вытворчага ўчастка сельгаспрадпрыемства. Самае галоўнае, што заваяваных пазіцый работнікі і спецыялісты МТК здаваць не збіраюцца, а толькі нацэлены паляпшаць свае здабыткі. Умовы для гэтага, па словах Яўгеніі Туравец, маюцца нядрэнныя.\n← Хорошие предложения для деловых людей


Вялікі Бор, Хойніцкі раён\nТацяна Сапач, Вялікі Бор\n“Для мяне, якая нарадзiлася i вырасла ў Заходняй Беларусі, палеская вёска Вялікі Бор здаецца занадта вялікай... Тры паралельныя вуліцы, кожная – даўжынёю ў чатыры кілямэтры, жыхароў – больш за паўтары тысячы. Але такія вялікія вёскі на Палесьсі – правіла, а не выключэньне. Зрэшты, вёска Вялікі Бор – самая вялікая ў Хойніцкім раёне.\nУ Вялікага Бору – некалькі гісторыяў. Адная існуе ў выглядзе мясцовых легендаў”.\n(Голас: ) “Памятаю зь дзяцінства... жарт такі хадзіў, што вялікаборцы цягнулі на дуба вала... Сеялі на Клімавай гары соль... жартавалі так...”\n(Голас: ) “Сеялі, праўда – сеялі. Каб соль атрымаць. Старыя людзі так казалі”.\n(Карэспандэнтка: ) “Гэтыя легенды вялікаборцы трактуюць на сваю карысьць. Маўляў, соль на гары сеялі не таму, што чакалі ўраджаю солі – не такія яны, вялікаборцы, наіўныя дурні... Проста аддаўна ведалі тут пра існаваньне мінэральных угнаеньняў, і ўносілі іх у зямлю дзеля ўраджаю бульбы, ці жыта, ці аўсу. Для іншых жа – сапраўды наіўных дурняў – гэта выглядала як сяўба солі. Такім чынам, вялікаборскія – людзі ня лепшыя і ня горшыя, але іншыя. Гэтак лічаць яны самі, гэтак заўсёды лічылі тыя, хто не зь Вялікага Бору”.\n(Голас: ) “Некаторыя ў нас кажуць, што вялікаборцы азначае – вялікія барцы...”\n(Карэспандэнтка: ) “Тры паралельныя вуліцы Вялікага Бору – тры наступныя гісторыі вёскі: старая, новая і найноўшая. Вуліца Цэнтральная – гэта стары Вялікі Бор, і жыхары на Цэнтральнай вуліцы – людзі старыя. Яны перажылі вайну, вярнуліся – хто зь лесу, хто зь нямецкага выгнаньня – вярнуліся на папялішча і адбудавалі новую вёску на старым месцы. Цэнтральная вуліца – скрозь драўляныя дамы, многія зь якіх сёньня ўжо няжылыя.\nУ 1943 немцы дашчэнту спалiлi вёску, у агнi загiнулi 80 вялiкаборцаў – у асноўным старыя i малыя дзецi. Дужэйшых вывезьлi ў Нямеччыну, а тыя, хто пасьпеў уцячы, хавалiся ў лесе ажно да канца вайны. Апошнiм часам самая папулярная гутарка на Цэнтральнай вулiцы – пра несправядлiвасьць. Маўляў, у вайну гаравалi ўсе, а кампэнсацыi ды льготы маюць толькi “вузьнiкi”.\n(Голас: ) “Тым, хто ў Нямеччыну паехаў, дык даюць i даюць маркi, а мы ў лесе прасядзелi галодныя, босыя, голыя, пазьбiралi ўсе хваробы – нам нiхто нiякай нi помачы, нi немачы, нiчога не дае. Не карыстаемся нiякiмi льготамi. Проста крыўдна... Мы ж ня самi ў лес пайшлi. Павыганялi, папалiлi, пазабiралi ўсё...”\n(Карэспандэнтка: ) “Вулiца, якая носiць назву Новая, – iлюстрацыя да пазьнейшай гicторыi Вялiкага Бору. Новая гiсторыя вёскi – 1980-ыя гады. Тады багаты саўгас узводзiў цагляныя дамкi адзiн за адным. Тады ж вялiкаборцамi лiчылi за гонар стаць нават гарадзкiя, хойнiцкiя людзi, якiя ў Вялiкiм Бары прасьцей i хутчэй вырашалi асноўнае пытаньне 1980-х – кватэрнае. Настаўнiкi, лекары, работнiкi дзiцячага садка ехалi працаваць i жыць у Вялiкi Бор. Настаўнiца Ганна Рашанок у Вялiкiм Бары ўжо 25 гадоў”.\n(Рашанок: ) “Калiсьцi мой бацька-нябожчык казаў: "Ой, дачка, як у горадзе людзей! А дзяцей – поўна!" А зараз мала зусiм. У нашай школе сёлета будзе два нулявыя класы, а ў наступным годзе – адзiн, i далей – усё меней i меней... Працы хутка настаўнiкам ня будзе зусiм...”\n(Голас дзiцяцi: ) “Як вырасту, буду работаць у брыгадзе, буду кароў даiць”.\n(Карэспандэнтка: ) “Ты з мамай хадзiла ў брыгаду, дзе кароўкi?”\n(Дзіця: ) “З мамай”.\n(Карэспандэнтка: ) “А ўдома кароўка ёсьць?”\n(Дзіця: ) “Е...”\n(Карэспандэнтка: ) “Е? А многа малачка дае?”\n(Дзіця: ) “Багата. Поўнае вядро”.\n(Карэспандэнтка: ) “Найноўшая вулiца Вялiкага Бору – вулiца Мiру, вулiца перасяленцаў”.\n(Голас: ) “Узарвалася атамная станцыя, дык людзей павысялялi сюды. У хату к нам прывезьлi сям`ю, паразьмяркоўвалі па хатах. А тады дамкi мамэнтальна паставiлi – хутка-хутка, i кожнай сям`i далi асобны дамок.\n(Карэспандэнтка: ) “Людзi зблiзку цi здалёку?”\n(Голас: ) “З нашага ж, з Хойнiцкага, i з Брагiнскага раёну. Харошыя людзi, нармальныя. Але ж i багата iх ужо памёрла, мала-мала засталося. Багатую дозу радыяцыi атрымалi, i – у асноўным – паўмiралi. О-ёй, мужыкоў у нас зусiм мала засталося. 55 гадоў, 56 – i ўсё, i адразу ўмiрае. А хто ўжо перажыў 60 гадоў, дык гэтыя трымаюцца...”\n(Карэспандэнтка: ) “У мясцовай краме сярод тавараў штодзённага попыту побач з пакункамi cолi, мукi ды крупаў, – пахавальны вянок са штучных кветак, на iм цэтлiк – "венок ретуальный".\n(Голас: ) “Багата паехало – о-о-о! – у Гродзенскую вобласьць, багата выехала ў нас... хаты пакiдалi, паздавалi ў дзяржаву – паехалi, хто – у Гродзенскую вобласьць, i ў Брэсцкую, i ў Мiнск – багата... зь Вялiкага Бору”.\n(Карэспандэнтка: ) “Хто паехаў, а хто – застаўся, з надзеяй найперш на сябе самога, i хiба зусiм трохi – на далёкую, i таму, можа быць, разумную ўладу, якая недзе ў Менску, пэўна ж, ня можа пра ўсё ведаць”.\n(Голас: ) “Хачу папрасiць Лукашэнку... У нас тут няма нi гiнэколяга, нi зубнога лекара, у такой вялiкай вёсцы. Была бальнiца, i тую закрылi. А столькi ж дзяцей малых, ды хварэюць, радыяцыя кругом... хаця б бальнiца была. Аўтобус – i той раз на тыдзень толькi ходзiць. А што рабiць нам, што рабiць? Ня ведаю... Можа, там у Менску каго папросiце – глаўнага каго...”\n(Карэспандэнтка: ) “Яшчэ – у цэнтры Вялiкага Бору – бiблiятэка. Год таму пры бiблiятэцы быў адкрыты лiтаратурны музэй Барыса Сачанкi. Вялiкаборцы ганарацца сваiм земляком, што ўславiў iхную вёску на ўсю Беларусь. Ганарацца i iншымi слаўнымi вялiкаборцамi. Гаворыць бiблiятэкарка Эма Кузьменка”.\n(Кузьменка: ) “Першае месца ў нас займае Барыс Iванавiч Сачанка, на другiм месцы – Iван Iванавiч Сачанка, беларускi публiцыст i гiсторык... Алесь Сачанка, пicьменьнiк Зьмiтро Бяспалы, Алесь Шлег – яму старонка прысьвячаецца, пасьля... Барыс Пятровiч-Сачанка...”\n(Карэспандэнтка: ) “Сачанка, выглядае, – самае знакамiтае тут прозьвiшча?”\n(Кузьменка: ) “Так. А гэта – кандыдат эканамiчных навук Кананок, Вiктар Харошка – зараз вядзе рубрыку спартыўную ў ''Народнай газеце'', таксама вялiкаборац”.\n(Карэспандэнтка: ) “У бiблiятэцы запiсана 350 чытачоў. У асноўным гэта дзецi i людзi старэйшага веку. Трыццацігадовым, саракагадовым чытаць няма калi. Каму – за працай, а каму – за iншым папулярным у вёсцы заняткам”.\n(Голас: ) “Ведаеце, вельмi народ расьпiўся, страшна... Цi гэта ўсюды такая бяда, цi толькi ў нас. Кабеты? Ой, каб жа не кабеты... Якраз яны й п`юць. Калi мужыкi, дык нiбыта так i трэба, але жанчыны – страшная справа гэта...”\n(Карэспандэнтка: ) “На п`янства наракаюць усе – ад вясковых бабуляў да дырэктара саўгасу, цi, як гэта цяпер завецца, – камунальнага сельскага ўнiтарнага прадпрыемства, або скарочана – КСУП. Аляксандру Калыхану 40 гадоў, ён скончыў Горацкую сельгасакадэмiю, дырэктарам у Вялiкiм Бары працуе 2 гады”.\n(Калыхан: ) “Калі ёсьць вынікі, зьяўляецца большая цікавасьць, разумееш, што ты тут не дарэмна прабыў, нешта зрабіў… Проста, вядома… Цяпер ва ўрадзе гавораць пра рэфармаваньне сельскай гаспадаркі, але толькі гавораць. Усё ўсё адно пад кантролем дзяржавы. Калі б было прасьцей, дазволілі самастойнасьць кіраўнікам, лепей было б. Кіраўнік ужо б плянаваў па-свойму, што вырабіць, якую прадукцыю, каб яна была прыбытковая, рэнтабэльная, каб болей грошай атрымаць. А ў нас усё – пляны, пляны… Робіш не па сваёй волі. Калісьці – дарма што камандавалі, але ж давалі ўсяго ўволю, ты мусіў толькі правільна распарадзіцца гэтым. Цяпер толькі патрабуюць, а дапамогі мала. Кажуць – раздаць людзям зямлю. Можна і раздаць. Дык з такім самым посьпехам дазвольце таму ж кіраўніку працаваць, як прыватніку. Якая розьніца? Болей бы самастойнасьці далі…”\n(Карэспандэнтка: ) “Апрача Аляксандра Калыхана, у Вялiкiм Бары не па-беларуску са мной загаварылi яшчэ толькi аднойчы.\n(Дзяўчынка кажа некалькi словаў па-iталiйску, i перакладае – маўляў, вiтаю вас, як вашыя справы, у мяне ўсё добра.)\nДзяўчынка Надзя вось ужо дзявяты раз паедзе сёлета зь Вялiкага Бору ў Iталiю – на аздараўленьне. Пасьля Чарнобылю кожны год мясцовыя дзецi адпачываюць за мяжою – хто ў Бэльгii, хто ў Нямеччыне, а хто ў Iталii. А ў Вялiкi Бор менчукi, гомельцы, гарадзенцы прывозяць на вакацыi cваiх дзяцей”.\n(Голас: ) “Езьдзяць, а як бы яны без бацькоў пражылi? I дзяцей ужэ возяць, не баяцца радыяцыi. А то ж дзяцей не вазiлi. А вот ужо гадоў пяць, як возяць”.\n(Карэспандэнтка: ) “Хлопчык Алесь прыехаў да дзеда з бабай зь Менску”.\n(Алесь: ) “Дапамагаць буду, ваду насiць, грады палоць”.\n(Карэспандэнтка: ) “Любiш тут, у Вялiкiм Бары, бываць?”\n(Алесь: ) “Так, люблю. Кожнае лета прыяжджаю. Файны адпачынак, найлепшы адпачынак тут – паветра чыстае, ня тое, што ў горадзе”.\n(Карэспандэнтка: ) “А што трэба чалавеку для шчасьця, апрача добрага паветра?”\n(Алесь: ) “Раней, акрамя вёскi, чалавеку нiчога ня трэба было, а зараз цывiлiзацыя – i тэлефон трэба, i ўсё iншае”.\n(Карэспандэнтка: ) “Калi праўда, што ў дубовым лесе належыць волю каваць, у яловым – душу д`яблу прадаваць, у бярозавым – любiцца, а ў сасновым малiцца, дык Вялiкi – cасновы – Бор надаецца для малiтвы. Дарма, што тут няма храма. Распавядаюць, што ў 1935-м годзе царкву зьнiшчылi cталiнскiя актывiсты; адзiн зь iх – найбольш шчыры – выкалаў вочы Багародзiцы на абразе, а ў першыя днi вайны яму самому асколкам выбiла вочы. Пасьля ён до-оўга жыў, але – сьляпы, невiдушчы. Так што – царквы няма, вялiкае начальства далёка, а жыць трэба, i верыць трэба.\nПраз тыдзень пасьля Сёмухi ў Вялiкiм Бары водзяцца з русалкаю, i гэты звычай iснуе толькi тут, болей нiдзе”.\n(Галасы: ) “Зьбiраюцца, iдуць у лес, плятуць вянкi вялiкiя, потым iдуць па вёсцы, музыка грае, песьнi пяюць.\n– Вясна, вясьняначка,\nдзе твая дочка Мар`яначка?\nДочка ў садочку\nшые сарочку, ха-ха...\n– А пасьля меншыя вяночкi плятуць, ускладаюць iх на капусту...\n– Каб вялiкая расла...”\n(Карэспандэнтка: ) “У русалкi просяць, каб спрыяла ўраджаю капусты; а ў мясцовага начальства – каб паставiлi прыдарожныя крыжы на ўезьдзе i выезьдзе зь Вялiкага Бору. Прынамсi, гэта вялiкаборскi дырэктар Аляксандар Калыхан абяцае, што зробiць пэўна”.


Виртуальный музей Трабской СШ - Фонды музея\nФонды музея з'яўляюцца адным з асноўных вынікаў навукова-даследніцкай работы музеяі і асновай для ўсіх відаў яго дзейнасці. Музейныя фонды складаюцца з двух частак – асноўнага фонду і дапаможнага фонду. З пачатку заснавання музея, яго фонды папоўніліся да 851 экспаната. Асноўны фонд налічвае 415 экспанатаў, дапаможны 436 экспанатаў. Музейны фонд упарадкаваны шляхам пераўліку музейных фондаў, згодна з Інструкцыяй аб парадку фарміравання музейных фондаў (Пастанова Міністэрства культуры Рэспублікі Беларусь ад 01.11.2007г., №44). Усе дублетныя экзэмпляры былі пераведзены з асноўнага фонду ў дапаможны.\nСамыя каштоўныя экспанаты асноўнага фонду – гэта крамянёвае рубіла, баявая каменная сякера (бронзавы век), маналіты (неаліт), керамічная прасліца, нарог сахі (XIX ст), , жорны (I палова XX ст), кош (I палова XX ст), хадуны дзіцячыя (I палова XX ст),ручнікі тканыя(ІІ палова XIX ст), патэфон (I палова XX ст). Экспанаты дапаможнага фонда захоўваюцца ў асобным пакоі. Некторыя ўпрыгожваюць экспазіцыйныя залы.\nЗ фондамі музея працавала спецыяльна падрыхтаваная группа школьнікаў. Вучні спачатку вывучылі агульныя патрабаванні да арганізацыі захавання матэрыялаў у музеі, асаблівасці уліку і навуковага апісання музейнага фонду. Дзякуючы карпатлівай працы вучняў, усе фонды школьнага музея прайшлі строгую дакументацыю. Кожны экспанат атрымаў свой інвентарны нумар, згодна з каторым, экспанат запісаны ў інвентарную кнігу музея. Такі ж нумар прымацаваны і да самаго экспаната.