⛑ Części do maszynek do golenia Philips HQ6073 | KlinikaAGD.pl\nCzęści do golarek Philips HQ6073\nKupisz u nas oryginalne i zamienne: Części do golarek Philips HQ6073. Znajdziesz u nas zarówno części oryginalne Philips jak również fabryczne odpowiedniki. W celu szybszego i dokładniejszego dobrania produktów z kategorii: Części do golarek Philips HQ6073 skorzystaj z poniższego menu. W przypadku problemów ze znalezieniem modelu urządzenia wejdź na stronę gdzie szukać modelu.\nKategoria: Części do golarek Philips HQ6073 Znaleziono produktów: 9\nZasilacz HQ8500 maszynki do golenia Philips HQ6073\nZESTAW ▶ Odkamieniaczy w płynie Durgol UNIVERSAL 500ml + 2x SURFACE 125ml


est sporo. Tradycyjną metodą są rusztowania. Są one bardzo różne. Ich zaletą jest bezpieczna praca na sporej wysokości, bo nawet do 15 m. Potem trzeba szukać innych roz\nDodane: 27-10-2019 01:08\nW budownictwie wiele prac musi się odbywać na sporych nieraz wysokościach. Jak sobie poradzić, gdy trzeba pracować wyżej niż normalny zasięg rąk. Możliwości jest sporo. Tradycyjną metodą są rusztowania. Są one bardzo różne. Ich zaletą jest bezpieczna praca na sporej wysokości, bo nawet do 15 m. Potem trzeba szukać innych roz\nO weterynarzach i ich pacjentachKilka ciepłych słówWytrzymałe i piękne. Takie właśnie powinny być tarasyOpłaca się jeździć do pracy za granicą busemGdzie pozycjonować stronę?Na szybko o maszynach budowlanychWeterynaria w praktyceSauny zewnętrzne producentSzkolenia bhp warszawaJak szukać prawnikaBez tego nie byłoby prąduO stomatologii, dentystach i zębachStomatologia - po pierwsze profilaktykaOni Nie Chcą Abyś Dowiedział Się Jak szkolić z bhp we Wrocławiu!Airport shuttle problem abroadWhy You should go to Poland?Szokujące 7 Metod Aby szkolić z bhp Can you buy us auto parts in your apartment? Do czego służy hydraulika siłowa?Optima EPRKrótko o zaproszeniach na śluby i weselaImplanty ChorzówNie Czytaj Tego Jeśli NIE Chcesz Wydrukować ReklamęO ogrodach i ogrodnikachOgólnie o myjniachO badaniach medycznych10 Zaskakująco Skutecznych Sposobów Aby zatrudnić adwokataJak mieć ciepło w domu, w domku ogrodowym lub w magazynie?Co to są ceny transferowe?Ulubiony temat pań - kosmetyki


915481 - 915570 z 2439215 wyników\nI OSK 3040/12 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1574666 - wyrok z dnia 24 kwietnia 2014 r.\nI OSK 2637/12 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1574657 - wyrok z dnia 8 maja 2014 r.\nII GSK 967/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572689 - wyrok z dnia 26 sierpnia 2014 r.\nII GSK 964/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572686 - wyrok z dnia 27 sierpnia 2014 r.\nII GSK 953/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572684 - wyrok z dnia 26 sierpnia 2014 r.\nII GSK 952/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572683 - wyrok z dnia 18 września 2014 r.\nII GSK 891/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572676 - wyrok z dnia 26 sierpnia 2014 r.\nII GSK 802/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572671 - wyrok z dnia 2 września 2014 r.\nII GSK 780/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572670 - wyrok z dnia 18 września 2014 r.\nII GSK 1282/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572648 - wyrok z dnia 4 września 2014 r.\nII GSK 1231/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572637 - wyrok z dnia 30 września 2014 r.\nI OSK 422/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1569547 - wyrok z dnia 11 września 2014 r.\nII GSK 1173/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572619 - wyrok z dnia 4 września 2014 r.\nII GSK 1168/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572615 - wyrok z dnia 4 września 2014 r.\nII GSK 1001/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1572564 - wyrok z dnia 17 września 2014 r.\nI OSK 395/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1569542 - wyrok z dnia 25 września 2014 r.\nI OSK 389/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1569538 - wyrok z dnia 25 września 2014 r.\nI OSK 31/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1569521 - wyrok z dnia 10 września 2014 r.\nI OSK 294/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1569508 - wyrok z dnia 25 września 2014 r.\nI OSK 2538/12 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1569500 - wyrok z dnia 12 września 2014 r.\nI OSK 220/13 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1569490 - wyrok z dnia 12 września 2014 r.\nI OSK 358/14 - Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego\nLEX nr 1529054 - wyrok z dnia 1 października 2014 r.\n64569/09, Prawo do wolności wypowiedzi. Prawo do ochrony dobrego imienia. Odpowiedzialność portalu internetowego za zniesławiające komentarze czytelników., DELFI AS v. ESTONIA - Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka\nII KK 30/15, Zasada ryzyka jako podstawa odpowiedzialności Skarbu Państwa z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania. - Wyrok Sądu Najwyższego\nLEX nr 1712829 - wyrok z dnia 29 kwietnia 2015 r.\nIII KK 14/15, Elementy wypełniające istotę zgody pacjenta w rozumieniu art. 192 § 1 k.k. Blankietowy charakter znamienia „bez zgody” przestępstwa z art. 192 § 1 k.k. Konsekwencje prawne nieudokumentowania na piśmie zgody pacjenta na wykonanie zabiegu leczniczego. - Postanowienie Sądu Najwyższego\nOSNKW 2015/9/77 - postanowienie z dnia 10 kwietnia 2015 r.\nII PK 168/14, Przejście zakładu pracy w trakcie prowadzonego postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu (bez układu likwidacyjnego). Postępowanie po ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika. - Wyrok Sądu Najwyższego\nLEX nr 1712816 - wyrok z dnia 22 kwietnia 2015 r.\nII PK 166/14, Pojęcie mobbingu. - Wyrok Sądu Najwyższego\nLEX nr 1712815 - wyrok z dnia 22 kwietnia 2015 r.\nII PK 153/14, „Kierownictwo” w zakresie świadczenia pracy. - Wyrok Sądu Najwyższego\nLEX nr 1712814 - wyrok z dnia 22 kwietnia 2015 r.\nII PK 146/14, Rozpoczęcie biegu terminu do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia z jego winy. - Wyrok Sądu Najwyższego\nLEX nr 1712813 - wyrok z dnia 14 kwietnia 2015 r.\nI PK 191/14, Wpływ treści uzasadnienia pozwu na charakter żądania. Kwalifikacja prawna nieudzielenia przez pracodawcę przewidzianych prawem okresów odpoczynku. - Wyrok Sądu Najwyższego\nLEX nr 1712805 - wyrok z dnia 18 marca 2015 r.\n40167/06, SARGSYAN v. AZERBEJDŻAN - Wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka


Oferta / Cennik / Zabiegi na ciałoZabieg z bandażami AROSHA\nCzym są i dla kogo przeznaczone są zabiegi bandażowania Arosha i Biosphere?\nBandaże Arosha i Biosphere.\nBandaże Arosha i Biosphere odpowiadają na wiele problemów skóry, ich działanie może być ukierunkowane na np. drenaż, redukcję cellulitu, poprawę jędrności skóry lub przyśpieszenie spalania tkanki tłuszczowej. Nasz gabinet oferuje zabiegi, likwidujące wyżej wymienione problemy, z wykorzystaniem następujących bandaży: Bandaże Arosha i Biosphere.\nJest zabiegiem antycellulitowym, który stymuluje metabolizm i wymianę tlenową w komórkach tłuszczowych. W celu zintensyfikowania efektów zabiegu, bandaże zawierają dodatkowo substancję rozgrzewającą, która powodując rozszerzenie naczyń krwionośnych dodatkowo wzmaga przenikanie związków aktywnych. Zabieg pomaga usunąć zastoje płynów i toksyn z organizmu, stymulując drenaż. Zawarte w bandażach: kofeina oraz brązowa alga wspomagają naturalny drenaż, detoksykację oraz przyspieszają metabolizm tłuszczów. Wąkrota azjatycka wpływa korzystnie na sprężystość skóry, zapobiegając powstawaniu rozstępów a także stymuluje fibroblasty do produkcji kolagenu.\nTo zabieg wykorzystujący bandaż wyszczuplający i antycellulitowy. Nasączony karnityną, kwasemliponowym, kofeiną i rhodysterolem. Przywraca równowagę skórze dotkniętej zmianami cellulitowymi, w naturalny sposób wspiera pozbywanie się nagromadzonej tkanki tłuszczowej. Rezultatem działania Biocell jest efekt termiczny, który wzbudza mikrocyrkulację oraz aktywność składników o działaniu lipolitycznym (przyspieszającym spalanie nadmiaru tkanki tłuszczowej).\nJest zabiegiem, w którym bandaż silnie drenujący, nasączony jest wysokim stężeniem soli z Morza Martwego bogatej w magnez, jod,wapń, brom, a w szczególności sód. Dzięki wysokiej jakości chemicznej tych składników przeciwdziałamy zatrzymywaniu wody, co wspomaga terapię wyszczuplającą i antycellulitową.\npomaga w likwidowaniu problemów związanych z okresem menopauzy\nskutecznie pomaga przy bólach głowy, także migrenowych\npomaga likwidować ból\nprzynosi ulgę obolałym, opuchniętym stopom


Projektant stron WWW – opis zawodu, zarobki i informacje o zawodzie projektanta stron internetowych – zawodowe.com\nAgent celny Politolog Ksiądz Urolog Prezes Syndyk Rzecznik patentowy Adwokat Informatyk Cieśla\nProjektant stron WWW - opis i zarobki\nInformacje o wybranym zawodzie (Projektant stron WWW)\nW dzisiejszych czasach podstawowym kanałem komunikacji między kontrahentem a klientem jest strona WWW. I to właśnie ich projektowaniem i tworzeniem zajmuje się projektant stron internetowych. Co wchodzi w zakres jego obowiązków? Jak przebiega proces projektowania? Jakie jest miesięczne wynagrodzenie osób zatrudnionych na tym stanowisku?\nProjektant stron WWW, to jak i sama nazwa podpowiada, osoba odpowiedzialna za projektowanie witryny internetowej. Pod pojęciem projektowanie kryje się tworzenie szaty graficznej, haseł reklamujących, treści, animacji, języka kodowania, etc. W swojej pracy projektanci stron WWW wykorzystują niezliczoną ilość programów komputerowych, dzięki którym ich projekty są funkcjonalne i przejrzyste. Ich praca składa się z kilku etapów. Pierwszy etap polega na zapoznaniu się ze specyfikacją danej firmy, uzyskaniem niezbędnych materiałów. Drugi etap to tworzenie makiety strony, szaty graficznej, treści. Trzecie etap to pozycjonowanie stron i ich aktualizacja. Pozycjonowanie stron, to element, który co raz częściej odnaleźć można w ofercie projektantów stron WWW. Pod pojęciem pozycjonowanie kryje się zespół czynności, które mają na celu podniesienie popularności danej strony w rankingu najpopularniejszych i najczęściej odwiedzanych witryn internetowych. Projektanci mogą pracować indywidualnie, jak i też zespołowo.\nZarobki projektanta stron internetowych\nProjektant stron internetowych może pracować w firmach specjalizujących się w danym zakresie, bądź też założyć własną firmę i świadczyć określone usługi.\nMiesięczne wynagrodzenie projektanta witryn internetowych uzależnione jest od ilości zleceń w danym miesiącu. Według licznych danych, początkujący projektant może zarobić 2 tysiące złotych, a doświadczony nawet 6-8 tysięcy złotych.\nProjektant stron WWW - własna firma\nProjektant stron WWW - jak zostać\nGość / RE: Projektant stron WWW - opis i zarobki\ndodano dn. 2017-08-14\nNie polecam być webmasterem, koderem, front end developerem. Ta praca grozi szybkim wypaleniem. Ciężko się przekwalifikować bo umie się tylko siedzieć przed komputerem i robić p!$#$ły Lepiej być programistą PHP/MySQL ale nie każdy ma do tego predyspozycje, albo grafikiem. Trzeba w miarę lubić to co się robić a nie ciągle się zmuszać.\nprojektant / za dużo projektantów stron internetowych\ndodano dn. 2013-05-06\nTeraz tych projektantów stron jak psów. Kiedyś można było nieźle zarobić - teraz ludzie robią za jakieś śmieszne stawki strasznie kiepskie strony i psują rynek. Chyba lepiej teraz robić ciekawsze rzeczy - aplikacje mobilne, gry flashowe...


▷ Spawarki migomaty 200a RANKING 2022 > Opinie i Recenzje > Pabich.com.pl\nSpawarki Spawarki migomaty 200a RANKING\nZobacz najnowszy ranking spawarek migomatów 200a 2022 przygotowany przez naszych ekspertów. Znajdziesz tutaj najlepsze spawarki migomaty 200a dostępne w sklepach online i stacjonarnych. Sprawdziliśmy dla Ciebie opinie, testy, ceny i recenzje, dzięki czemu wiesz, jaka spawarka migomat 200a jest dobra i warta zakupu.\nNasze TOP 20 ranking spawarek migomatów 200a 2022 aktualizujemy w każdym miesiącu. Dzięki aktualizacji wiesz, jaka spawarka migomat 200a jest dobra, a która najlepsza i co ważne- dowiesz się, jakie spawarki migomaty 200a w 2022 najchętniej wybierają i polecają użytkownicy. W rankingu znajdziesz opinie, naszą ocenę i porównanie, które przekłada się na cały ranking spawarek migomatów 200a. Szukasz wskazówki, jaka spawarka migomat 200a najbardziej się opłaca? Sprawdź spawarki migomaty 200a ranking 2022.\nPolecane spawarki migomaty 200a\nGdzie znaleźć dobre spawarki migomaty 200a? Chcesz wiedzieć, jaka spawarka migomat 200a jest chętnie kupowana i polecana przez użytkowników? Sprawdź nasz ranking, opinie i recenzje z forum.\nDobra spawarka migomat 200a\nPolecane dobre spawarki migomaty 200a zamieściliśmy w najnowszym rankingu. Każdego miesiąca sprawdzamy, jaka spawarka migomat 200a zasługuje na 1-sze miejsce w rankingu. Sprawdź nasze całe TOP 20.\nJaka spawarka migomat 200a najlepsza?\nChcesz wiedzieć, jaka spawarka migomat 200a jest warta zakupu? Sprawdź zestawienie, w którym porównaliśmy najbardziej niezawodne, polecane i chętnie wybierane modele. Nie kupuj w ciemno. Sprawdź nasz ranking spawarek migomatów 200a.\nMałe wycinarki laserowe do papieru RANKING\nSzybkie łuparki do drewna RANKING\nGwoździarki elektryczne Lidl RANKING\nPilarki ukosowe 2000w RANKING


RELOKACJA MIĘDZYNARODOWA (HNWI) - Panasiuk & Partners\nRELOKACJA MIĘDZYNARODOWA BIZNESU\nRELOKACJA MIĘDZYNARODOWA (HNWI)\nORGANIZACJA WEHIKUŁÓW INWESTYCYJNYCH\nCzy planujesz wyprowadzkę z Polski? A może działasz lub żyjesz w kilku różnych krajach lub prowadzisz działalność poza Polską? Jest wiele aspektów, o których trzeba pamiętać, m.in. wynikających z konieczności płacenia podatków i uniknięcia ryzyk nadmiernych kosztów w tym m.in. podwójnego opodatkowania.\nWiele osób wraz z postępującymi zmianami spowodowanymi COVID zastanawia się nad reorganizacją swojego życia przez znalezienie nowego, przyjaznego miejsca „na ziemi”. My pomagamy odpowiedzieć na pytanie jak to zrobić i czy na pewno się to opłaca.\nWiele kwestii warto wyjaśnić i zaplanować wcześniej, tj. przed rozpoczęciem przeprowadzki. To pozwoli później sprawnie przeprowadzić cały proces. Jeśli pominiemy ten etap, odkręcanie spraw i „naprostowanie” pewnych ryzyk może się okazać bardzo czasochłonne i kosztowne.\nWybieramy docelową lokalizację pod względem zarówno podatkowym, jak i „przyjazności” nowego miejsca dla życia rodzinnego. Każdej przeprowadzce może towarzyszyć podatek od wyprowadzki (exit tax). Przygotowujemy pełny plan działania włącznie z kalkulacją pełnych obciążeń podatkowych, przed podjęciem decyzji o uruchomieniu procesu.\nWeryfikujemy wybraną destynację (np.: Malta, Włochy, Portugalia) również pod względem możliwości powrotu kiedyś do Polski, bo przecież plany mogą się zmienić. Niektórzy decydują się na utrzymanie podwójnej rezydencji podatkowej np.: Polska i Dubaj. Dobrze jest zrobić wcześniej odpowiedni biznes plan i policzyć wszystkie koszty, również podatkowe.\nJeśli część biznesu miałyby nadal być prowadzona w Polsce należy bardzo dokładnie zaplanować funkcje, które będzie realizował zespół w Polsce oraz za granicą (np.: centrum usług do obsługi biznesu w Polsce/ sprzedaż i usługi świadczone w US).\nDokonujemy analizy podatkowej dla osób niemieszkających w Polsce weryfikując czy rzeczywiście utraciły rezydencję podatkową? W razie czego pomagamy dopełnić zaległych formalności.\nDla osób przemieszczających się ze względu na konieczności biznesowe, lub planujące wyprowadzkę z Polski pomagamy optymalnie dobrać nową rezydencję oraz wspieramy, jeśli to konieczne, w relokacji spółek i biznesów.\nPomagamy w obsłudze podatkowej i księgowej w nowej lokalizacji.\nPomagamy w rozmowach z instytucjami finansowymi oraz optymalizujemy koszty obsługi takiej relokacji.\nPamiętamy o kwestiach spadkowych, które przy zmianie miejsca zamieszania są również bardzo istotne.\nJeśli jednocześnie z przeprowadzką planujesz przenieść za granicą swój biznes albo Twoja przeprowadzka jest spowodowana przesłankami biznesowymi, pomożemy Tobie w procesie relokacji spółki lub ekspansji międzynarodowej. Więcej na ten temat możesz przeczytać TU (KLIKNIJ)\nRelokacja aktywów to również kwestia właściwości prawa spadkowego odpowiedniego zaplanowania sukcesji. Nasz zespół zapewnia wsparcie w planowania sukcesji od kilkunastu lat.\nTRANSFER POMIĘDZY KONTYNENTAMI\nZaplanowaliśmy przeniesienie rodziny oraz biznesu (spółki szkoleniowe) do Nowego Yorku. Zmiana warunków rynkowych w dobie Covid wymagała od nas dynamicznej modyfikacji rozwiązań. Musieliśmy działać sprawnie i na bieżąco łączyć potrzeby klienta z ciągle zmieniającym się rynkiem, który w różnych miejscach był dotknięty epidemią w niejednolity sposób.\nPRZEPROWADZKA 15-tu RODZIN\nW okresie 2019-2020 roku przeprowadziliśmy kilkanaście rodzin wraz ze zmianą rezydencji podatkowej wszystkich członków rodziny. Docelowe lokalizacje wybrane przez klientów to.: UK, Cypr, Portugalia, Malta, US.\nZajmowaliśmy się porządkowaniem spraw spadkowych w przypadku relokacji aktywów i rodzin. Podatki i nowe miejsce zamieszkania to nie wszystko. Klienci często zapominają, że zmiana rezydencji może oznaczać zmianę właściwego prawa spadkowego. My o tym dla nich pamiętamy!


Girona (Barcelona) w maju z Rzeszowa za 210 zł! | Tanie loty z Rzeszowa\nautor: Odloty z Rzeszowa on 23 kw. 2013 • 1:30 pm Brak komentarzy\nPojawiły się dobre ceny w systemie rezerwacyjnym Ryanair na maj na przeloty z Rzeszowa do Barcelony (Girony) . Za przelot w obie strony zapłacimy 210 zł (RT). W tej cenie mamy dostępne terminy w maju. Wyloty i powroty do Rzeszowa w niedzielę i czwartki.\nWyloty z Rzeszowa w cenie promocyjnej za 105 zł: 12,16,19,23,26 maj\nPowroty do Rzeszowa w cenie promocyjnej za 105 zł: 16,19,23,26,30 maj\nWyloty z Rzeszowa w cenie promocyjnej za 105 zł: 23,27 czerwiec\nPoprzedni wpisPolskiBus.com: Nowa pula biletów za 1 zł, rezerwacje do 30 września. (AKTUALIZACJA) Następny wpisGirona + Majorka za 340 zł z Rzeszowa + hotel z opcją all inclusive!


Lokal na wynajem kamienica w miejscowości Kraków o powierzchni 68.00m2 « Nieruchomości w Częstochowie\nLokal na wynajem kamienica w miejscowości Kraków o powierzchni 68.00m2\nOgłoszenie nie stanowi oferty w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego obowiązującego na terenie rzeczpospolitej polskiej. Opłaty: 2300 pln brutto + media: prąd, woda, gaz według zużycia. Pomimo bliskości do centrum okolica cicha oraz spokojna. Świetna komunikacja z każdym rejonem miasta – w odległości 150 m przystanki komunikacji miejskiej (tramwaj, autobus). Wejście do kamienicy od strony ulicy, schludna a także odnowiona klatka schodowa. Gorąco polecam a także zapraszam za bezpłatną prezentację lokalu. w pomieszczeniu sanitarnym: toaleta, prysznic, umywalka. 15 min spacerem do rynku głównego. Lokal przeznaczony na cele biurowe, usługowo-handlowe. Minimalny okres wynajmu – 12 miesięcy. Na podłogach parkiet oraz płytki ceramiczne. W największym pomieszczeniu położony aneks kuchenny z piecem gazowym, zlewozmywakiem, czajnikiem a także lodówką. Lokal składa się z 3 pomieszczeń biurowych a także pomieszczenia sanitarnego. Stachowicza | do wynajęcia lokal komercyjny o metrażu 68 m2 umiejscowiony na pierwszym piętrze 4-piętrowej kamienicy przy ul. Bardzo dobra lokalizacja – tuż-tuż do al. Ogrzewanie własne – nowy dwu-funkcyjny piec gazowy. Wymagana jednomiesięczna kaucja zwrotna. Krasińskiego ("jubilatu") – niespełna 300 m jak i do ul. Możliwość podłączenia internetu, linii telefonicznej.


Ceny biletów lotniczych zmieniają się z godziny na godzinę. Bilety lotnicze do Permu warto zakupić jak najwcześniej. Pamiętaj, że oprócz połączeń do Permu zawsze warto sprawdzić czy nie ma innych (tańszych) lotów do Rosji.\nBluesky.pl to najlepsza wyszukiwarka lotów do Permu. Dane o połączeniach lotniczych zbierane z wielu różnych systemów rezerwacyjnych, umożliwiają wyszukiwanie połączenia lotniczego do Permu i zakup biletu z dowolnego miasta lub kraju, bez konieczności przechodzenia na stronę innego dostawcy. Podane ceny są orientacyjne.


Treść orzeczenia XXV C 2517/17 - Portal Orzeczeń Sądów Powszechnych\nXXV C 2517/17 - zarządzenie, wyrok, uzasadnienie Sąd Okręgowy w Warszawie z 2019-11-25\nsygn. XXV C 2517/17\nsprawy z powództwa M. G., T. G.\no zapłatę kwoty 364 212,49 zł ewentualnie o zapłatę kwoty 72 720,07 zł\nII. zasądza od M. G. i T. G. na rzecz (...) Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwoty po 6 480 zł (sześć tysięcy czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem kosztów zastępstwa procesowego.\nNa podstawie pozwu z 21 grudnia 2017 roku (data prezentaty) oraz pisma procesowego z dnia 20 lipca 2018 r. powodowie M. G. i T. G. żądali zasądzenia solidarnie na swoją rzecz od pozwanego (...) Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 364 212,49 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 11 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty.\nEwentualnie powodowe żądali zasądzenia od pozwanego (...) Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na ich rzecz kwoty 72 720,07 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nadpłaconej przez powodów kwoty, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą, jak została uiszczona przez powodów na rzecz pozwanego w okresie od grudnia 2007 r. do sierpnia 2016 r. w ramach spłaty kredytu indeksowanego do CHF, a kwotą, jaką powodowie powinni byli w tym okresie uiścić przy rozliczeniu kredytu jako złotówkowego, z pominięciem zastosowania klauzul waloryzacyjnych w związku z ich abuzywnością, w tym tytułem zwrotu tzw. ,,spreadów” naliczonych do rat kapitałowo-odsetkowych w ramach realizacji umowy w okresie od grudnia 2007 r. do sierpnia 2016 r., względnie tytułem zwrotu nadpłaconej przez powodów kwoty w okresie od grudnia 2007 r. do sierpnia 2016 r., stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą, jaka została przez powodów uiszczona na rzecz pozwanego w ww. okresie w ramach spłaty kredytu indeksowanego do CHF, a kwotą, jaką powodowie powinni byli w tym okresie uiścić, przy rozliczeniu kredytu jako waloryzowanego do waluty CHF według kursu kupna NBP aktualnego na dzień dokonania wszelkich przeliczeń wzajemnych zobowiązań stron.\nPowodowie wnieśli również o zasądzenie od pozwanego na ich rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości dwukrotności stawki minimalnej przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opat za czynności radców prawnych. (pozew – k. 2-34, pismo z dnia 20.07.2018 r. – k. 227-241)\nW uzasadnieniu powództwa strona powodowa podniosła, że zawarta z (...) Bank S.A. z siedzibą w K. (...) Oddział z siedzibą w Ł. będącym poprzednikiem prawnym pozwanego (...) Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty frank szwajcarski z dnia 27 października 2007 r. oraz następujące po niej aneksy zawierają szereg klauzul niedozwolonych (abuzywnych), zaś wysokość zobowiązania powodów wobec pozwanego Banku została ustalona w sposób znacznie zawyżony. Powodowie wskazali, iż nie zawarliby kwestionowanej umowy kredytu, gdyby zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym oraz gdyby byli świadomi tego, że na skutek indeksacji kredytu do franka szwajcarskiego suma kwoty do spłaty może ulec tak drastycznemu zwiększeniu. W ocenie strony powodowej zasadniczą przesłanką żądania zwrotu wpłaconych przez powodów kwot z odsetkami jest zarzut, iż zawarta między stronami przedmiotowa umowa kredytu stanowi nieważną czynność prawną, a podstawę tej nieważności powodowie wywodzili z treści art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 69 ustawy Prawo bankowe w zw. z art. 353 1 k.c. Zdaniem strony powodowej w związku z nieważnością przedmiotowej umowy wpłacone przez powodów na rzecz pozwanego w okresie od grudnia 2007 r. do sierpnia 2016 r. kwoty stanowią świadczenie nienależne i podlegają zwrotowi zgodnie z art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. Powodowie zarzucili, iż pozwany Bank dokonywał ustaleń wysokości zobowiązania powodów na podstawie Tabeli Kursów i tylko według sobie znanych zasad z istotnymi różnicami co do ich wartości, gdyż w umowie ani w załączonych do niej dokumentach nie wskazano przejrzystych mechanizmów, według których pozwany Bank miał określać kurs CHF na potrzeby indeksacji. W przekonaniu strony powodowej określony w kwestionowanej umowie sposób naliczania oprocentowania kredytu, zasady ustalania kwoty kredytu i wysokości rat, wysokość zobowiązania kredytobiorców, a także zasady przewalutowania kształtują prawa oraz obowiązki konsumentów w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszają ich interes poprzez odniesienie się do zmiennych wartości zależnych od kursu walut według Tabeli kursów ustalanych jednostronnie przez Bank, których oszacowanie nie było możliwe w chwili zawierania umowy kredytowej, a tym samym stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powodów. W ocenie powodów za niedozwolone postanowienia umowne w rozumieniu art. 385 1 § 1 k.c. należy uznać takie zapisy przedmiotowej umowy jak jej § 1 ust. 1, § 4 ust. 3, § 6 ust. 3 oraz § 10 ust. 3 zd. 1. Strona powodowa podniosła, iż zakwestionowane wyżej postanowienia umowne nie określają głównych świadczeń stron, za które należy uznać świadczenie kredytodawcy do przekazania kwoty kredytu i świadczenie kredytobiorcy polegające na spłacie kwoty kredytu wraz z wynagrodzeniem (postanowienia określające zasady ustalania kursu wymiany walut, choć związane z ww. świadczeniami, odnoszą się jedynie do tego, jak ma być ustalana ich wysokość), a ponadto postanowienia te nie są jednoznaczne, gdyż konsument – nawet jeśli literalnie rozumie owe postanowienia – to w momencie zawierania umowy nie jest w stanie ocenić wynagrodzenia banku, które ten zastrzeże z tytułu uprawnienia do ustalania kursu wymiany walut. W żadnym bowiem wyżej wymienionym postanowieni umownym nie ma mowy o świadomym przyjęciu przez powodów ryzyka zwiększenia, w związku ze zmianą kursu waluty CHF, bieżącej wysokości zadłużenia, a nawet, że kurs waluty CHF ma wpływ na wysokość raty kredytu. Tym samym będący konsumentami powodowie nie mogli ocenić skutków ekonomicznych podejmowanych przez siebie decyzji. Możliwość zaś arbitralnego ustalania kursu CHF przez bank, czyli w istocie jednostronnego kształtowania treści stosunku prawnego w czasie jego trwania, w ocenie powodów, wskazuje też na sprzeczność ww. postanowień z dobrymi obyczajami oraz rażące naruszenie interesów konsumentów. Powyższe zdaniem strony powodowej wskazuje na to, że powodowie nie powinni być związani abuzywnymi postanowieniami zawartymi w kwestionowanej umowie, jednocześnie w ocenie powodów brak jest możliwości i podstaw zastąpienia tych niedozwolonych postanowień umownych przepisami dyspozytywnymi. Powyższe okoliczności uzasadniają zdaniem strony powodowej stwierdzenie nieważności całej przedmiotowej umowy, a tym samym zasądzenie od pozwanego Banku na rzecz powodów kwoty 364.212,49 zł stanowiącej kwotę wpłaconą przez powodów na rzecz pozwanego w okresie od grudnia 2007 r. do sierpnia 2016 r. tytułem zwrotu nienależnego świadczenia. Powodowie jako roszczenie ewentualne wnieśli zaś o zasądzenie na ich rzecz od pozwanego kwoty 72.720,07 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia11 sierpnia 2016 r. do dnia zapłaty, która to kwota stanowi różnicę między kwotą, jaka została przez powodów uiszczona na rzecz pozwanego w ww. okresie w ramach spłaty kredytu indeksowanego do CHF, a kwotą, jaką powodowie powinni byli w tym okresie uiścić, przy rozliczeniu kredytu jako waloryzowanego do waluty CHF według kursu kupna NBP aktualnego na dzień dokonania wszelkich przeliczeń wzajemnych zobowiązań stron.\nPozwany (...) Bank S.A. z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. (odpowiedź na pozew – k. 125-144, pismo z dnia 17.09.2018 r. – k. 345-350)\nStrona pozwana w treści złożonych pism przyznała, że między stronami została zawarta przedmiotowa umowa kredytu w brzmieniu załączonym do pozwu, jednakże zaprzeczyła wszystkim opisanym w pozwie okolicznościom zawarcia tej umowy oraz temu, jakoby pozwany Bank miał celowo wprowadzić w błąd stronę powodową co do ryzyka kursowego związanego z wykonaniem tej umowy i nie przedstawił jej zasad przeliczania kredytu. Strona pozwana wyraźnie zaprzeczyła, by pozwany był zobowiązany do zapłaty na rzecz strony powodowej kwoty dochodzonej pozwem według jakiejkolwiek podstawy prawnej oraz by strona powodowa udowodniła roszczenie dochodzone pozwem co do zasady i co do wysokości, w szczególności istnienie przesłanek wymaganych w przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu. Strona pozwana zaprzeczyła też temu, jakoby zachodziły przesłanki do uznania postanowień umowy kredytu za niewiążące względem strony powodowej oraz by te postanowienia były sprzeczne z dobrymi obyczajami czy też by rażąco naruszały interesy strony powodowej. Strona pozwana zakwestionowała twierdzenie powodów, jakoby pozwany miał dowolnie ustalać kwoty należne mu tytułem spłaty kredytu oraz kurs waluty CHF. Strona pozwana podniosła, że postanowienia przedmiotowej umowy kredytowej wskazujące na sposób przeliczania waluty były precyzyjne i nie pozwalały na jakąkolwiek dowolność, natomiast do powstania stosunku zobowiązaniowego nie zawsze jest konieczne ścisłe oznaczenie świadczenia przez strony, gdyż świadczenie może być oznaczone w sposób przybliżony, byleby dało się ustalić kryteria, za pomocą których będzie możliwe jego ścisłe określenie najpóźniej w chwili wykonywania zobowiązania, wskazanie zaś podstaw musi być sformułowane tak, aby nadawało się do dokładnego oznaczenia zapłaty w przyszłości. Strona pozwana przyznała, iż to ona ustalała wysokość zobowiązania, jednak czyniła to w oparciu o określone i sprecyzowane kryteria, które miały charakter obiektywny, zaś sama indeksacja została indywidualnie uzgodniona z powodami.\n1. W dniu 27 października 2006 roku powodowie M. G. i T. G. zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego (...) Bank S.A. z siedzibą w K. (...) Oddział z siedzibą w Ł. (obecnie (...) Bank S.A. z siedzibą w W.) Umowę kredytu hipotecznego nr (...) indeksowanego do waluty frank szwajcarski (CHF). (Umowa kredytu hipotecznego nr (...) z dnia 27.10.2006 r. - k. 35-45, wzór wniosku o wypłatę kredytu – k. 46-47, Załącznik nr 1 do Umowy – zestawienie rat i odsetek – k. 48-65, warunki ubezpieczenia od utraty wartości nieruchomości – k. 66-72, Załącznik nr 2 do warunków ubezpieczenia od utraty wartości nieruchomości – k. 73, deklaracja do niezupełnego weksla własnego z dnia 30.10.2006 r. – k. 74-75, oświadczenie powodów o poddaniu się egzekucji na podstawie (...) z dnia 27.10.2006 r. – k. 76, oświadczenie powodów udzielone zgodnie z art. 92a ustawy Prawo bankowe – k. 77, Regulamin kredytu hipotecznego – k. 81-84, Umowa przelewu praw z polisy ubezpieczeniowej – k. 86-99, Polisa ubezpieczeniowa – k. 100-101, odpis KRS pozwanego – k. 110-116)\n2. Podstawą zawarcia umowy był wniosek o kredyt hipoteczny nr (...) z dnia 18 września 2006 r. We wniosku wskazana została kwota 370 000 zł jako kwota kredytu, CHF jako waluta kredytu i 360 miesięcy jako okres kredytowania. Jako cel kredytu wskazano zakup mieszkania na rynku wtórnym oraz koszty związane z prowizją kredytową / składką ubezpieczeniową i z ubezpieczeniem od utraty wartości nieruchomości. (wniosek kredytowy - k. 151-154, wniosek o wypłatę kredytu – k. 156)\n3. Razem z wnioskiem kredytowym kredytobiorcy złożyli oświadczenia o wyborze waluty obcej (k. 155, 155v) przedstawiające wpływ zmian oprocentowania i kursu waluty kredytu na wysokość miesięcznych rat przy założeniu, że wysokość kredytu wynosi 150 000 zł, okres spłaty kredytu wynosi 15 lat, zmienne oprocentowanie kredytu złotowego na moment sporządzenia symulacji wynosi 6 % a indeksowanego do CHF na moment sporządzenia symulacji wynosi 3 %. W symulacji przedstawiono warianty wysokości raty kapitałowo-odsetkowej:\na. przy aktualnym poziomie kursu CHF i aktualnym poziomie stopy procentowej (rata kredytu w PLN – 1 259,13 zł; rata kredytu indeksowanego do CHF – 1 032,91 zł);\nb. przy założeniu, że stopa procentowa kredytu w CHF jest równa stopie procentowej kredytu w PLN, a kapitał jest większy o 20 % (wskazano, że sytuacja ta nie dotyczy kredytu w PLN; rata kredytu indeksowanego do CHF – 1 510,96 zł);\nc. przy założeniu, że kurs CHF wzrośnie o wartość stanowiącą różnicę między maksymalnym i minimalnym kursem CHF z okresu ostatnich 12 miesięcy, tj. o 0,3752 punktu procentowego, co daje wzrost o 15,6 % (wskazano, że sytuacja ta nie dotyczy kredytu w PLN; rata kredytu indeksowanego do CHF – 1 194,04 zł);\nd. przy założeniu, że stopa procentowa wzrośnie o 4 punkty procentowe (rata kredytu w PLN – 1 599,36 zł; rata kredytu indeksowanego do CHF – 1 340,21 zł);\ne. przy założeniu, że stopa procentowa wzrośnie o wartość stanowiącą różnicę między maksymalną i minimalną wartością stopy procentowej z okresu ostatnich 12 miesięcy, tj. o 1,83 punktu procentowego w przypadku kredytów w PLN i o 0,518 punktu procentowego w przypadku kredytów indeksowanych kursem CHF (rata kredytu w PLN – 1 409,57 zł; rata kredytu indeksowanego do CHF – 1 070,10 zł).\nKredytobiorcy oświadczyli, że zostali poinformowani, iż tabela ma charakter wyłącznie przykładowy i nie będą na jej podstawie wywodzić żadnych roszczeń wobec Banku oraz że po zapoznaniu się z występującym ryzykiem kursowym i ryzykiem wynikającym ze zmiennej stopy procentowej wnoszą o udzielenie kredytu indeksowanego do waluty obcej.\n4. Bank udzielił kredytobiorcom kredytu w łącznej kwocie 477 131,31 złotych polskich indeksowanego kursem CHF na warunkach określonych w przedmiotowej umowie kredytowej, przy założeniu, że uruchomiono całość kredytu w dacie sporządzenia Umowy, równowartość kredytu wynosiłaby 201 917,61 CHF (co oznacza przeliczenie wg kursu 2,3630 zł/CHF), natomiast rzeczywista równowartość miała zostać określona po wypłacie kredytu. Kredytobiorcy oświadczyli, że są świadomi ryzyka kursowego związanego ze zmianą kursu waluty indeksacyjnej w stosunku do złotego w całym okresie kredytowania i akceptują to ryzyko. (§ 2 ust. 1 i 2 Umowy)\n5. Spłata kredytu miała nastąpić w 360 miesięcznych ratach równych kapitałowo- odsetkowych. Rata kapitałowo-odsetkowa przy założeniu uruchomienia całości kredytu w dacie sporządzenia przedmiotowej Umowy miała wynosić równowartość 959,34 CHF. Rzeczywista wysokość rat odsetkowych miała zostać określona w harmonogramie spłat, który zostanie doręczony w dniu uruchomienia poszczególnych transz w przypadku kredytu transzowego, zaś rzeczywista wysokość rat kapitałowo-odsetkowych miała zostać określona w harmonogramie spłat po wypłacie całości kredytu, rezygnacji przez kredytobiorcę z pozostałej części kredytu lub wygaśnięciu roszczenia kredytobiorcy o uruchomienie pozostałej części kredytu. Harmonogramy te stanowić miały integralną część umowy kredytu. Każdorazowy harmonogram określa wysokość rat spłaty przez okres dwóch lat kredytowania. Przed upływem dwóch lat kredytobiorca otrzymuje harmonogram na kolejny dwuletni okres trwania umowy kredytu. Na wniosek kredytobiorcy Bank miał zobowiązać się do przesłania harmonogramu na cały okres kredytowania. (§ 2 ust. 3 Umowy)\n6. Na kwotę udzielonego kredytu złożyły się (§ 2 ust. 4 Umowy):\nkwota 469.000,00 zł przeznaczona na pokrycie części kosztów nabycia nieruchomości – lokalu mieszkalnego nr (...) o powierzchni 99,24 m 2 położonego w W. przy ul. (...), KW nr (...),\nkwota 4.771,31 zł przeznaczona na uiszczenie składki z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty wartości nieruchomości,\nkwota 3.145,00 zł przeznaczona na pokrycie składek ubezpieczeniowych w ramach uczestnictwa w programie (...),\nkwota 215,00 zł przeznaczona na uiszczenie opłaty od ustanowienia hipoteki zabezpieczającej spłatę kredytu.\n7. Całkowity koszt kredytu na dzień sporządzenia Umowy kredytu wynosił 249 237,30 złotych polskich (podana kwota nie uwzględniała ryzyka kursowego). Ostateczna wysokość całkowitego kosztu kredytu miała być uzależniona od zmian poziomu oprocentowania kredytu w całym okresie kredytowania. (§ 2 ust. 7 Umowy, akt notarialny rep. A (...) - przedwstępna umowa sprzedaży – k. 165-167)\n8. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania miała wynosić 3,08 %, przy czym ostateczna wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania miała być uzależniona od zmian poziomu oprocentowania kredytu w całym okresie kredytowania. (§ 2 ust. 8 Umowy)\n9. W dniu wypłaty kredytu lub każdej z transz kredytu kwota wypłaconych środków miała być przeliczana do CHF według kursu kupna walut określonego w Tabeli Kursów - obowiązującego w dniu uruchomienia środków. (§ 4 ust. 3 Umowy)\n10. Pierwotnie powodowie spłacali kredyt w złotych polskich (do 2011 r., kiedy to podpisano Aneks nr 1 do Umowy), a wysokość ich zobowiązania była ustalana jako równowartość wymaganej spłaty wyrażonej w CHF - po jej przeliczeniu według kursu sprzedaży walut określonego w ,,Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” do CHF obowiązującego w dniu spłaty. (§ 6 ust. 3 Umowy)\n11. Zgodnie z definicją zawartą w § 1 ust. 1 Umowy ,,Bankowa Tabela kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut”, zwana ,,Tabelą Kursów”, była sporządzana przez merytoryczną komórkę Banku na podstawie kursów obowiązujących na rynku międzybankowym w chwili sporządzania tabeli i po ogłoszeniu kursów średnich przez NBP, tabela sporządzana była o godz. 16 każdego dnia roboczego i obowiązywała przez cały następny dzień roboczy.\n12. W razie wcześniejszej spłaty kredytu, jeżeli w okresie krótszym niż 1/3 umownego okresu kredytowania kredytobiorca spłaci ponad 90 % wypłaconej kwoty kredytu, Bank przewidział dodatkową opłatę wyliczoną w sposób opisany w § 7 ust. 2 Umowy.\n13. Oprocentowanie kredytu określono jako zmienne, wynoszące na dzień sporządzenia umowy 2,96 % w skali roku, na które składała się suma obowiązującej stawki DBF i stałej marży Banku, która wynosiła 1,25 %. Kredytobiorcy oświadczyli, iż są świadomi ryzyka wynikającego ze zmiennego oprocentowania w całym okresie kredytowania i akceptują to ryzyko. (§ 8 ust. 1 i 2 Umowy)\n14. Oprocentowanie kredytu określono jako zmienne i ulegające zmianie w pierwszym dniu najbliższego miesiąca następującego po ostatniej zmianie indeksu DBF. (§ 9 ust. 1 Umowy)\n15. Zabezpieczeniem spłaty kredytu była m. in. hipoteka kaucyjna na rzecz Banku ustanowiona na nieruchomości w złotych polskich do kwoty stanowiącej 170 % kwoty kredytu. (§ 13 ust. 1 Umowy)\n16. Umowa przewidywała możliwość zmiany waluty kredytu - na wniosek kredytobiorcy Bank mógł wyrazić zgodę na przewalutowanie kredytu pod warunkiem, iż saldo kredytu po przewalutowaniu spełniałoby warunki określone dla maksymalnej kwoty kredytu w zakresie wartości rynkowej nieruchomości stanowiącej przedmiot zabezpieczeń i pozytywnej weryfikacji zdolności kredytowej kredytobiorcy. (§ 18 ust. 1 Umowy)\n17. W razie stwierdzenia, że warunki udzielenia kredytu nie zostały dotrzymane lub w razie zagrożenia terminowej spłaty kredytu z powodu złego stanu majątkowego kredytobiorcy, a w szczególności w przypadku niespłacenia dwóch rat odsetkowych lub odsetkowo-kapitałowych lub skierowania egzekucji do nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie spłaty kredytu, Bank mógł wypowiedzieć umowę kredytu w całości lub w części lub zażądać dodatkowego zabezpieczenia spłaty kredytu bądź przedstawienia w określonym terminie programu naprawczego i jego realizacji po zatwierdzeniu przez Bank. (§ 20 ust. 1 Umowy)\n18. W piśmie z dnia 13 września 2011 r. pozwany Bank poinformował kredytobiorców o uzupełnieniu treści umowy kredytu poprzez dodanie paragrafu zatytułowanego ,,Zasady określania sposobów i terminów ustalania kursu wymiany walut”. W zmodyfikowanym postanowieniu, ponad zakres dotychczas obowiązujący, został przewidziany sposób ustalenia kursu kupna waluty indeksacyjnej w Banku polegający na odjęciu od kursu rynkowego dostępnego w serwisie (...) spreadu walutowego w wysokości 7%. Stwierdzone zostało również, że ustalenie kursu sprzedaży waluty indeksacyjnej w Banku polega na dodaniu do kursu rynkowego dostępnego w serwisie (...) spreadu walutowego w wysokości 6 %. (pismo pozwanego z dnia 13.09.2011 r. – k. 85)\n19. W dniu 29 września 2011 r. strony zawarły Aneks nr 1 do Umowy kredytu, w którym ustalono zasady spłaty kredytu w walucie obcej oraz sposób i termin ustalania kursu wymiany waluty obcej, na podstawie którego będzie wyliczana kwota wypłaty lub spłaty kredytu. Na mocy ww. Aneksu powodowie jako kredytobiorcy uzyskali możliwość spłaty kredytu bezpośrednio w walucie indeksacyjnej CHF i od tej pory spłacali pozostałą część kredytu we frankach szwajcarskich w gotówce bezpośrednio w kasach pozwanego Banku. (Aneks nr 1 do Umowy – k. 78-80, zeznania powoda T. G. – k. 385-390, zeznania powódki M. G. – k. 395-397)\n20. W okresie od 29 grudnia 2007 roku do 31 października 2011 roku powodowie uiścili na rzecz pozwanego 94 341,22 zł. Następnie, w okresie od 30 listopada 2011 roku do 28 lipca 2016 roku powodowie uiścili na rzecz pozwanego 45 078,24 CHF. W sierpniu 2016 roku powodowie dokonali przedterminowej spłaty całości zadłużenia poprzez wpłatę w wysokości 150 618,56 CHF\n(wniosek o całkowitą przedterminową spłatę kredytu z dnia 02.08.2016 r. - k. 102, zaświadczenie o zadłużeniu aktualne na dzień 02.08.2016 r. – k. 103, zaświadczenie o spłacie kredytu – zezwolenie na wykreślenie hipoteki z dnia 19.08.2016 r. – k. 104, historia rachunku bankowego T. G. – k. 243-245, potwierdzenia przelewów – k. 246-285, potwierdzenia operacji bankowych i wpłat gotówkowych – k. 286-340, zeznania powoda T. G. – k. 385-390, zeznania powódki M. G. – k. 395-397).\n21. W dniu 3 sierpnia 2016 r. powodowie wystosowali do pozwanego Banku ,,Zawiadomienie o spełnieniu nienależnego świadczenia z zastrzeżeniem zwrotu”, które wpłynęło do pozwanego w tym samym dniu. Powodowie w piśmie wskazali, że wysokość zobowiązania wobec Banku zgodnie z zaświadczeniem z dnia 2 sierpnia 2016 r., na skutek zastosowania w umowie kredytowej i następujących po niej aneksach szeregu klauzul niedozwolonych, została ustalona w sposób znacznie zawyżony. (pismo powodów z dnia 03.08.2016 r. – k. 105-106)\n22. W dniu 15 grudnia 2017 r. w placówce pocztowej złożone zostało wezwanie skierowane do pozwanego Banku o zapłatę na rzecz powodów kwoty 841.343,80 zł tytułem zwrotu nienależnie uiszczonego przez kredytobiorców na rzecz Banku świadczenia w związku z nieważnością umowy kredytu zawartej w dniu 27 października 2006 r. (wezwanie do zapłaty – k. 117-119, potwierdzenie nadania – k. 120)\nPonadto na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów, jak również zeznań powodów M. G. i T. G. oraz przesłuchanego w charakterze świadka pracownika pozwanego Banku (...) należało poczynić następujące ustalenia faktyczne:\n23. Pracownik pozwanego Banku (...) działający z rekomendacji znajomej powodów odbył z powodami spotkanie w celu przedstawienia im oferty kredytu, który to powodowie zamierzali zaciągnąć na zakup mieszkania. Ww. pośrednik przedstawił powodom jedynie ofertę kredytu w CHF w pozwanym Banku i udzielił klientom wyłącznie podstawowych informacji związanych z tym produktem bankowym, zapewniając, że frank szwajcarski jest bardzo stabilną walutą, zaś kredyt w niej zaciągnięty ma niższą ratę. Kredytobiorcy nie mogli negocjować treści postanowień dotyczących marży i prowizji Banku oraz innych parametrów kredytu określanych indywidualnie w przypadku każdej umowy. Powodowie mieli możliwość zadawać pytania ww. pracownikowi pozwanego Banku przed podpisaniem umowy, jednak nie wiedzieli o co pytać, gdyż nie rozumieli w pełni ani samej umowy ani jej skutków. (zeznania świadka A. S. (1) - k. 382-385, zeznania powoda T. G. – k. 385-390, zeznania powódki M. G. – k. 395-397)\n24. Powodowie nie dowiadywali się o ofertę kredytów we frankach szwajcarskich w innych bankach niż (...) Bank. Przedmiotowa umowa kredytu była pierwszą taką umową zawartą przez powodów. Przed zawarciem przedmiotowej umowy kredytu powodowie nie otrzymali od ww. pracownika pozwanego Banku żadnych broszur informacyjnych dotyczących indeksacji i waluty indeksacji, zaś ww. pracownik nie wytłumaczył powodom mechanizmu indeksacji i jego skutków, zapewniając jedynie kredytobiorców o stabilności franka szwajcarskiego. Powodowie nie byli szczegółowo informowani przez A. S. (2) o ryzyku związanym z możliwą zmianą kursu CHF, zaś zapisy umowy kredytu dotyczące indeksacji i ryzyka kursowego zostały im przedstawione przez ww. pracownika Banku jako nieistotne kwestie formalne, które są zjawiskiem powszechnym w tego rodzaju umowach. Powodom w żadnym zakresie nie zostały wyjaśnione kwestie związane ze sposobem ustalania kursów CHF na potrzeby indeksacji kredytu. Ww. pracownik pozwanego nie przekazał klientom w chwili składania wniosku o kredyt kopii wniosku kredytowego i dokumentów dołączonych do wniosku oraz wzorów umów kredytowych i regulaminów, nie sporządził i nie przekazał też powodom symulacji kosztu kredytu w przyszłości. Powodowie nie wiedzieli, że mogą negocjować warunki umowy, jak również, że mogą zabrać umowę do domu przed jej podpisaniem. Chociaż powodowie w całości przedterminowo zrealizowali przedmiotową umowę kredytu, to nie zawarliby jej, gdyby zostali należycie poinformowani o ryzyku kursowym oraz gdyby byli świadomi, że na skutek indeksacji kredytu do franka szwajcarskiego suma kwoty do spłaty może ulec tak drastycznemu zwiększeniu. (zeznania powoda T. G. – k. 385-390, zeznania powódki M. G. – k. 395-397)\n25. Wzory umów oraz regulaminy były dostępne w oddziałach Banku i na jego stronie internetowej. (zeznania świadka A. S. (1) - k.382-385)\nStan faktyczny sprawy był co do zasady bezsporny pomiędzy stronami. Uzupełniająco Sąd ustalił fakty na podstawie dowodu z zeznań powodów oraz zeznań świadka będącego pracownikiem pozwanego Banku, przy czym zeznania przesłuchanego w sprawie świadka były bardzo ogólnikowe i nieprecyzyjne, ponieważ z powodu znacznego upływu czasu i częstej zmiany praktyki Banku nie pamiętał on szczegółów obsługi klientów w czasie zawierania Umowy kredytu przez powodów, w tym także okoliczności zawarcia tej Umowy. W związku z tym okoliczności zawarcia Umowy kredytu Sąd ustalił przede wszystkim na podstawie zeznań powodów, gdyż nie zaistniały podstawy, aby nie dać wiary tym zeznaniom w zakresie informacji udzielonych powodom przed zawarciem umowy, zwłaszcza, że zeznania te nie były sprzeczne z pozostałymi zgromadzonymi w sprawie dowodami. Natomiast zeznania świadka A. S. (1) dotyczące funkcjonujących w pozwanym Banku procedur zostały przez Sąd uwzględnione tylko w takim zakresie, w jakim nie pozostawały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, w tym zeznaniami powodów. Brak jest zwłaszcza dowodów, że opisane przez świadka procedury zostały rzeczywiście oraz w pełni wdrożone w przypadku udzielonego powodom kredytu.\nUstalając stan faktyczny Sąd postanowił natomiast oddalić wniosek strony pozwanej o przesłuchanie świadka P. S., a także wnioski o dopuszczenie dowodu z artykułów wydruków ze strony załączonych do odpowiedzi na pozew, białej księgi kredytów frankowych, opinii biegłych sporządzonych w innych sprawach, ocenę wpływu do pozycji przewalutowania kredytów mieszkaniowych, artykułu ,,Rynek międzybankowy a stabilność finansowa sektora banków komercyjnych”, uznając, że dowody te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy, natomiast ich dopuszczenie prowadziłoby jedynie do przewlekłości postępowania. (postanowienie dowodowe - k. 381).\nSąd oddalił również wniosek strony powodowej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu bankowości i ekonomii, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy nie wymagało informacji specjalnych (postanowienie dowodowe - k. 397).\nStrony zawarły umowę określoną jako umowa kredytu indeksowanego. Sąd nie podziela zarzutów nieważności umowy ze względu na sprzeczność z art. 69 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe i uznaje za dopuszczalne wprowadzenie do umowy kredytu mechanizmu tzw. indeksacji, tj. zastosowanie konstrukcji przeliczeń pomiędzy walutą krajową i walutami zagranicznymi w celu ustalenia wysokości świadczeń, do których obowiązany jest kredytobiorca w ramach realizacji obowiązku zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu i zapłaty odsetek.\nW stanie prawnym obowiązującym w dacie zawarcia spornej umowy kredytu nie budzi wątpliwości sądu dopuszczalność konstruowania zarówno umów kredytu indeksowanego (waloryzowanego) do waluty obcej, w których wysokość kwoty kredytu wyrażona w złotych jest określana (indeksowana) według kursu danej waluty obcej w dniu wydania, jak i umów kredytu denominowanego w walucie obcej, w których wartość kwoty kredytu jest wyrażona w walucie obcej, ale jest uruchamiana w złotych po przyjętym kursie przeliczeniowym.\nW rezultacie kwota podlegająca zwrotowi nie jest w umowie ściśle oznaczona, jak również nie są wskazane szczegółowe i obiektywne zasady jej określenia. Zgodnie zaś z §2 umowy ustalono, że w dniu wypłaty kredytu lub każdej transzy kredytu kwota wypłaconych środków będzie przeliczana do CHF według kursu kupna walut określonego w tabeli kursów - obowiązującego w dniu uruchomienia środków. Z kolei z postanowień §4 umowy wynika, że wysokość zobowiązania jest ustalana jako równowartość wymaganej spłaty wyrażonej w CHF - po jej przeliczeniu według kursu sprzedaży walut określonego w ,,Bankowej tabeli kursów walut dla kredytów dewizowych oraz indeksowanych kursem walut obcych” do CHF obowiązującego w dniu spłaty.\nW szczególności nie wiadomo w jaki sposób są ustalane kursy na „rynku międzybankowym” i jaki rynek brany jest pod uwagę – rynek międzybankowy funkcjonujący w Polsce, tj. obejmujący transakcje walutowe pomiędzy bankami prowadzącymi działalność w kraju? Rynek międzynarodowy? A jeśli tak, to o jakim zakresie... Zwrócić trzeba w tym miejscu uwagę na treść definicji zawartych w §1 Umowy, w których odróżnia się „rynek międzybankowy w L.” (definicja LIBOR), „rynek międzybankowy w W.” (definicja WIBOR) i „rynek międzybankowy” (definicja Bankowej Tabeli kursów walut), co przeczy tezie o istnieniu jednego, jednoznacznego i zrozumiałego desygnatu pojęcia „rynek międzybankowy”.\nW przypadku omawianych przepisów należy mieć też na uwadze, że dyrektywa określa minimalny poziom ochrony konsumentów, co oznacza, że o ile dopuszczalne jest istnienie regulacji zwiększających poziom ochrony, to wykładnia przepisów stanowiących wdrożenie norm dyrektywy w żadnym wypadku nie może doprowadzić do objęcia konsumenta ochroną węższą niż na gruncie samej dyrektywy.\nKonsumencki status powodów nie był w niniejszej sprawie przedmiotem sporu. Odmienny wniosek nie wynika również z treści zawartej umowy, w szczególności ze wskazanego w niej przeznaczenia kredytu, jak również treści zeznań powodów.\nOceniając czy sporne postanowienia umowne określają główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie należy mieć na uwadze, że rozumienie tego pojęcia nie jest jednolite w doktrynie. Zgodnie z jednym z prezentowanych poglądów, przez główne świadczenia stron należy rozumieć postanowienia o charakterze konstytutywnym dla danego typu czynności prawnych, a więc w przypadku umów nazwanych – dotyczące essentialium negotii umowy, postanowień przedmiotowo istotnych. Jako elementy konstrukcyjne umowy muszą być one przedmiotem uzgodnień stron, gdyż w przeciwnym razie nie doszłoby do zawarcia umowy. Zgodnie z drugim z poglądów – termin ten należy rozumieć niezależnie od pojęcia przedmiotowo istotnych postanowień umowy. Dotyczyć miałby klauzuli regulujących świadczenia typowe dla danego stosunku prawnego, a niekoniecznie tych, które z punktu widzenia nauki o czynnościach prawnych trzeba by określać jako przedmiotowo istotne.11\nNie ma zatem znaczenia, czy postanowienie dotyczące indeksacji zostanie sformułowane jako jedno zdanie, ustęp umowy (tak jak w niniejszej sprawie), czy zostanie rozbite na odrębne jednostki redakcyjne. Nie ma przecież przeszkód aby np. §3 ust. 2 umowy o brzmieniu „W dniu wypłaty kredytu lub każdej transzy kredytu kwota wypłaconych środków będzie przeliczona do CHF według kursu kupna walut określonego w Tabeli Kursów - obowiązującego w dniu uruchomienia środków” zapisać jako dwa odrębne zdania: 1) w dniu wypłaty kredytu lub każdej transzy kredytu kwota wypłacanych środków będzie przeliczana do CHF i 2) do przeliczenia stosuje się kurs kupna walut określony w tabeli kursów obowiązujący w dniu uruchomienia środków. Możliwość rozbicia postanowienia sformułowanego jako jedno zdanie na dwa odrębne zdania potwierdza, że można im nadawać odrębne znaczenie, uznawać za wyrażające dwa odrębne skutki zamierzone przez strony, a zatem za odrębne postanowienia (warunki) umowne. Samo przeliczenie nie jest przy tym nierozerwalnie związane z zastosowanym kursem.\nZauważyć trzeba, że produkty finansowe – w ich liczbie kredyty walutowe - są produktami szczególnego rodzaju. Zasadnicze ryzyko to możliwość nieuzyskania teoretycznie możliwego zysku lub poniesienia straty. Nabycie produktu finansowego wiąże się z koniecznością poniesienia rozmaitej postaci kosztów – w przypadku kredytu są to prowizja, odsetki i ewentualnie opłaty za dodatkowe świadczenia. W umowach o kredyt ze zmienną stopą procentową istnieje ryzyko zwiększenia kosztów kredytu w razie podniesienia stóp procentowych. W przypadku kredytu związanego z kursem waluty obcej pojawia się dodatkowy element mający istotny wpływ na ryzyko zwiększenia kosztów z punktu widzenia kredytobiorcy, tj. możliwość niekorzystnej zmiany kursu waluty skutkujące automatycznym wzrostem raty kredytu oraz wysokości zadłużenia (salda kredytu). Właśnie ten ostatni czynnik ma największe znaczenie przy określaniu poziomu ryzyka wynikającego z nabycia kredytu – tym bardziej, że ta właściwość kredytu walutowego nie jest intuicyjna i odbiega od standardowego kredytu w złotówkach, w którym kwota do pozostała zapłaty praktycznie zawsze zmniejsza się z upływem czasu i płaceniem kolejnych rat. Przy standardowej obsłudze kredytu ta okoliczność nie jest często dostrzegana, zwłaszcza że zwiększenie raty na skutek wzrostu kursu było niwelowane spadkiem stopy procentowej. Saldo zadłużenia staje się istotne przy sprzedaży nieruchomości lub przy wypowiedzeniu umowy – wiążącym się zazwyczaj z przewalutowaniem po bieżącym kursie. Przy wzroście kursu okazuje się, że pomimo uiszczania rat wysokość świadczenia, którego spełnienie wymagane jest od kredytobiorcy nie zmalała (nawet minimalnie), ale wzrosła. Nierzadko okazuje się, że pomimo kilkuletniej spłaty kredytu nadal do spłacenia pozostaje nawet wielokrotność udzielonej kwoty. Dlatego też szczególnie istotne staje się odpowiednie poinformowania kredytobiorców o tym ryzyku.\nOceniając proces zawierania umowy nie sposób ustalić, że kredytobiorcy zostali w sposób wyczerpujący i zrozumiały poinformowany o skutkach, jakie wiążą się z zastosowaniem mechanizmu indeksacji.\nNie istnieje jednak żaden pisemny dokument, który obrazowałby skutki wzrostu kursu waluty przy uwzględnieniu parametrów (wysokości kredytu, stopy oprocentowania) konkretnej umowy zawieranej przez strony bądź też obrazował historyczne wahania kursów walut w okresie adekwatnym do określonego w umowie terminu spłaty kredytu (kwota w oświadczeniu była ponad dwukrotnie mniejsza od kwoty kredytu, również okres spłaty był dwukrotnie krótszy). Również z zeznań powodów wynika, że bank takich informacji nie udzielał. Z kolei pozwanemu nie udało się wykazać aby udzielane informacje spełniały kryteria przytoczone wcześniej, wynikające z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości. Przypomnieć tu trzeba, że nie chodzi tylko o ogólną wiedzę, że kursy walut zmieniają się, ale o uwidocznienie, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływających z umowy konsekwencji ekonomicznych, w tym przyjęcia przez kredytobiorcę ryzyka kursowego, które z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się dla niego trudne do udźwignięcia w przypadku dewaluacji waluty.\nTymczasem bank w przedstawionym powodom oświadczeniu ograniczył się do wzmianki o istnieniu ryzyka kursowego, nie wskazując bliższych informacji w tym zakresie – równocześnie w niejasny sposób łącząc ryzyko kursowe i ryzyko zmiennej stopy procentowej, w niektórych częściach oświadczenia – niemalże je zrównując. Bank zaniechał podania niewątpliwie posiadanych przez siebie informacji o historycznych zmianach kursu, w szczególności o wcześniej zanotowanym maksimach kursowych i zmienności – przy czym oczywiste jest, że w przypadku umowy wieloletniej powinny być to informacje adekwatne do długości jej trwania, a nie pochodzące z ostatnich 12 miesięcy. Sięgnięcie do takich informacji oznaczałoby co najmniej wskazanie kredytobiorcy, że w ciągu kilku lat przed zawarciem umowy kurs franka szwajcarskiego przekraczał 3 zł/CHF (podczas gdy przy zawieraniu umowy przyjęto kurs na poziomie 2,3630 zł/CHF, a zatem już te dane przewyższają założenia wzrostu kursu przyjęte w oświadczeniu).\nPrzy tym nie mogą być udzielane konsumentowi informacje, które mogłyby zaburzyć jego postrzeganie ryzyka np. wskazywanie na popularność danego rodzaju kredytu czy też informacje, które mogłyby wskazywać na ograniczony zakres zmian kursu (jak informacja o możliwym wzroście wysokości zadłużenia o 20% czy wzroście kursu waluty obcej o 15,6%). Niedopuszczalne jest też udzielanie informacji opartych o stwierdzenie, że frank szwajcarski jest walutą stabilną, gdyż to nie od stabilności franka szwajcarskiego, a od stabilności waluty, w której kredytobiorcy osiągają dochody, zależy skala przyjmowanego przez niego ryzyko walutowe.\nWreszcie trzeba zauważyć, że w przypadku sporu co do stanu niejednoznaczności postanowień umowy, sąd dokonuje oceny ich treści według ustalonego stanu faktycznego, obejmującego również wszelkie okoliczności związane z zawieraniem umowy. Jeśli analiza treści umowy, wniosku, oświadczeń i innych dokumentów nie pozwala na stwierdzenie, że postanowienia są jednoznaczne, to ciężar wykazania, że udzielone zostały dalsze informacje, których treść może wpłynąć na dokonywaną oceną, spoczywa na tej stronie, która z faktu udzielenia takich informacji wywodzi skutki prawne (art.6 kc). W niniejszej sprawie będzie to pozwany. Tymczasem zaoferowany przez pozwanego dowód – zeznania świadka – nie pozwoliły na dokonanie dalszych ustaleń, gdyż świadek nie pamiętał szczegółów przekazywanych informacji (np. zakresu przekazanych danych historycznych). Równocześnie z zeznań wynika, że szersze informacje (np. dotyczące wzrostu kursu franka wymaganego aby raty kredytu indeksowanego i porównywalnego kredytu złotówkowego były równe) przekazywano na życzenie klienta, jeśli ten wyrażał dodatkowe wątpliwości, zaś zasadą było przekazanie informacji podstawowych, przy czym bank nie przygotowywał dodatkowych informacji. Nie sposób zatem było ustalić aby zakres przekazanych powodom informacji usuwał niejednoznaczność wynikającą z treści umowy.\nW sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszają interesy konsumenta postanowienia umowne godzące w równowagę kontraktową stron, a także te, które zmierzają do wprowadzenia konsumenta w błąd, wykorzystując jego zaufanie i brak specjalistycznej wiedzy. Klauzula dobrych obyczajów nawiązuje do wyobrażeń o uczciwych, rzetelnych działaniach stron, a także do zaufania, lojalności, jak również – w stosunkach z konsumentami – do fachowości. Zatem sprzeczne z dobrymi obyczajami są takie działania, które zmierzają do dezinformacji lub wywołania błędnego mniemania konsumenta (czy szerzej klienta), wykorzystania jego niewiedzy lub naiwności, ukształtowania stosunku zobowiązaniowego niezgodnie z zasadą równorzędności stron, nierównomiernego rozłożenia praw i obowiązków między partnerami kontraktowymi.22 Przez dobre obyczaje w rozumieniu art. 385 1§1 kc należy rozumieć pozaprawne reguły postępowania niesprzeczne z etyką, moralnością i aprobowanymi społecznie obyczajami.\n1. Postanowienia wprowadzające indeksację\nb) §4 ust. 3 umowy w zakresie, w jakim przewiduje przeliczenie kwoty wypłaconych środków na kwotę w walucie obcej,\nc) §6 ust. 3 umowy w zakresie, w jakim przewiduje, że wysokość kwoty podlegającej spłacie (w złotych) obliczana jest jako równowartość kwoty ustalonej uprzednio we frankach szwajcarskich.\nKonsument w istocie nie dysponuje też, zgodnie z postanowieniami umowy, żadnym instrumentem, który pozwoliłby mu na zmianę sposobu wykonywania umowy wraz z niekorzystnym ukształtowaniem się kursu walut. Przewidziane w regulaminie przewalutowanie kredytu (§18) nie stanowi swobodnego uprawnienia kredytobiorcy, a zostało pozostawione uznaniu i ocenie banku, w szczególności w zakresie zdolności kredytowej. Pomimo zaoferowania szeregu ubezpieczeń (§17 – program (...) Bank (...), wniosek o kredyt), żadne z nich nie odnosi się do ryzyka walutowego.\nOczywiście trzeba pamiętać, że wprowadzenie postanowień dotyczących indeksacji kredytu pozwoliło na zaoferowanie konsumentowi niższego oprocentowania kredytu. Jednak należy mieć też na uwadze, że dopuszczalność takiego rozwiązania uzależniona jest od równoczesnego wprowadzenia instrumentów, które pozwalałyby chronić konsumenta przed nadmiernym ryzykiem, jak również od spełnienia wszystkich wymogów związanych z udzieleniem pełnej i rzetelnej informacji o wszystkich skutkach wprowadzenia określonej konstrukcji, tj. sformułowania postanowień w sposób jednoznaczny w rozumieniu przedstawionym w punkcie VII.4 uzasadnienia. Tymczasem kredytobiorcy takich informacji nie otrzymali.\nJak już zostało wskazane (punkt VII.4 uzasadnienia), powyższych okoliczności nie podważa złożenie przez kredytobiorców oświadczeń o zapoznaniu się z kwestią ryzyka kursowego związanego z zaciąganym kredytem indeksowanym. Wątpliwe dla skuteczności pouczenia są też okoliczności odbierania oświadczeń – wraz z wnioskiem o udzielenie kredytu, bez otrzymania przez kredytobiorcę kopii sporządzonych dokumentów, a więc bez możliwości ich spokojnego, swobodnego przeanalizowania. Z kolei drugie zawarte jest wśród szeregu postanowień umowy kredytowej i zawiera jedynie blankietową informację dotyczącą ryzyka (§2 umowy). Nie można więc uznać by stanowiły one informację udzieloną w sposób, który może zostać realnie spożytkowany przez kredytobiorcę przed zawarciem umowy.\nNiedozwolony charakter mają również postanowienia przewidujące stosowanie do przeliczeń kursów wskazanych w Tabeli kursów banku, tj. postanowienia:\na) § 9 ust. 2 umowy w zakresie, w jakim przewiduje zastosowanie kursu kupna waluty ustalonego przez bank w aktualnej Tabeli Kursów do przeliczenie wypłaconych w złotych środków na kwotę we frankach szwajcarskich,\nb) § 10 ust. 3 umowy w zakresie, w jakim zastosowanie kursu sprzedaży dewiz obowiązującego w banku na podstawie Tabeli Kursów z dnia spłaty zobowiązania do ustalenia wysokości świadczenia należnego od kredytobiorcy.\nPodstawą przyjęcia, że postanowienie przewidujące stosowanie kursów wyznaczanych przez bank przy wykonywaniu mechanizmu indeksacji kredytu rażąco naruszają interes konsumenta jest przyznanie przedsiębiorcy prawa do jednostronnego kształtowania wysokości świadczeń kredytobiorcy, tj. najpierw poprzez ustalenie kwoty (w CHF) która wyznacza wysokość zobowiązania, a następnie wyrażonych w złotych wysokości rat, które zobowiązany jest spłacać.\nBez wątpienia stanowi to rażące naruszenie interesów konsumenta, narażając go na brak bezpieczeństwa i możliwości przewidzenia skutków umowy. Również sytuacja, w której konsument pragnący ustalić prawidłowość zachowania przedsiębiorcy zobowiązany byłby do korzystania z opinii biegłego, oznacza nadmierne trudności równoznaczne z istotnym naruszeniem interesów konsumenta (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25 czerwca 2014 roku, sygn. VI ACa 1930/13).\nJest to przy tym postępowanie nieuczciwe, sprzeczne z dobrymi obyczajami jako naruszające równowagę stron umowy na korzyść strony silniejszej, która nie tylko może żądać spełnienia świadczenia w określonej przez siebie wysokości, ale też korzystać z szeregu postanowień o charakterze sankcji (m.in. podwyższone karne oprocentowanie, możliwość wypowiedzenia umowy), gdyby konsument takiego świadczenia nie spełniał.\nRównocześnie – co wynika z przedstawionych w toku procesu twierdzeń banku dotyczących zasad finansowania kredytów – zastrzeżenie możliwości ustalania kursów przez bank związane było wyłącznie z interesami banku w zakresie transakcji zawieranych w związku z wykonywaniem umowy. Nie było zaś w żaden sposób powiązane z sytuacją i interesami konsumenta. Również wprowadzenie do umowy postanowień niekorzystnych dla konsumenta, a mających jedynie zabezpieczać, w ukryty i niewyjaśniony odpowiednio konsumentowi sposób, interes przedsiębiorcy uznać należy za sprzeczne z dobrymi obyczajami naruszenie dobrych obyczajów.\nMożliwości stosowania przez bank własnych kursów przy wykonywania umowy kredytowej nie można porównywać z możliwością stosowania takich kursów przy innych transakcjach. Czym innym jest zawarcie dowolnej transakcji w oparciu o kursy walut znane obu stronom w momencie jej zawierania (nawet jeśli kursy zostały ustalone przez jedną ze stron), a czym innym możliwość jednostronnego ustalania kursów walut w ramach wykonywania już zawartej, długoletniej, umowy kredytu, a więc kursów, których wysokość nie jest znana w momencie zawierania umowy. Konstrukcja przewidziana przez bank nie przewidywała nawet zastosowania kursu znanego kredytobiorcy w momencie składania dyspozycji wypłaty kredytu.\nPowtórzenia wymaga przy tym stwierdzenia, że nie ma najmniejszego znaczenia dla dokonywanej oceny to, w jaki sposób bank rzeczywiście ustalał kurs w trakcie wykonywania umowy i jaka była relacja kursu banku do kursu rynkowego czy kursów przyjmowanych przez inne banki. Są to okoliczności obojętne na gruncie art. 385 2 kc, jak również oceny możliwego naruszenia interesów konsumenta. Istotne jest jedynie, że postanowienia umowy dawały przedsiębiorcy nieograniczoną swobodę w wyznaczaniu kursu waluty, a w konsekwencji – wysokości zobowiązań konsumenta.\n- § 4 ust. 3 umowy w zakresie, w jakim przewiduje zastosowanie kursu kupna do przeliczania wypłaconych środków do CHF,\n- § 6 ust. 3 umowy i § 19 ust. 5 Regulaminu w zakresie, w jakim przewiduje, że wysokość zobowiązania oraz wysokość raty spłaty będzie ustalana jako równowartość wymaganej spłaty wyrażonej w CHF - po jej przeliczeniu według kursu sprzedaży walut.\nZ uwagi na okoliczność, że zakwestionowaniu podlegał cały mechanizm indeksacji w kształcie przyjętym w wiążącej strony umowie (punkt IX.1 uzasadnienia), zbędne jest poszukiwanie odpowiedzi na możliwość ustalenia i przyjęcia innego, „sprawiedliwego” kursu dla dokonania rozliczeń między stronami, przy zachowaniu mechanizmu indeksacji. Ewentualne ustalenie odpowiedniego lub jednolitego kursu waluty nie doprowadziłoby do usunięcia abuzywności postanowień dotyczących indeksacji znajdującej swoją podstawę nie tylko (a nawet nie przede wszystkim) w mechanizmie ustalania kursu waluty.\nJednak również skutkiem uznania za niedozwolone postanowień umownych dotyczących zasad ustalania kursów walut jest konieczność ich pominięcia przy ustalaniu treści stosunku prawnego wiążącego konsumenta. Postanowienia takie przestają wiązać już w chwili zawarcia umowy. Oznacza to, że nie stanowią elementu treści stosunku prawnego i nie mogą być uwzględniane przy rozpoznawaniu spraw związanych z jego realizacją. W rezultacie konieczne byłoby przyjęcie, że łączący strony stosunek umowny nie przewiduje sposobu zastosowania mechanizmu „indeksacji” (przy założeniu, że sama indeksacja byłaby dopuszczalna). W rezultacie zawarta pomiędzy stronami umowa jest niewykonalna, nie doprowadziła do ustalenia sposobu ustalania wysokości świadczenia, a zatem jest sprzeczna z ustawą. Za sprzeczne z ustawą, w szczególności art. 353 1 kc należałoby bowiem uznać takie wykreowane przez strony stosunki prawne, które nie określają wysokości świadczenia.\nZgodnie z opisanymi wyżej zasadami, biorąc pod uwagę, że powodowie wyraźnie wskazywali na nieważność umowy, m.in. na skutek zawarcia w niej niedozwolonych postanowień umownych dotyczących zasad ustalania kursów walut, w zasadzie za bezprzedmiotowe należy uznać rozważanie o potencjalnych możliwościach zastąpienia odesłania do Tabeli kursów innymi regulacjami, które pozwoliłyby na ustalenie kursów służących wykonaniu mechanizmu indeksacji. Nie ma bowiem możliwości uznania, wbrew woli powodów, że konieczne jest poszukiwanie rozwiązań służących zapobieżeniu upadkowi umowy na skutek wyeliminowania z niej niedozwolonych postanowień umownych.\nRównież kwestia istnienia zwyczaju bądź zasady współżycia społecznego, z których miałoby wynikać zastosowanie określonego kursu została już rozstrzygnięta – negatywnie – w punkcie III.3 uzasadnienia.\n1. Istnienie nienależnego świadczenia\nSkutkiem stwierdzenia nieważności umowy kredytu w całości (bez względu na to, czy ostateczną podstawą stwierdzenia nieważności będą okoliczności opisane w punkcie III.3 (przekroczenie granic swobody umów) czy w punkcie IX i X (niedozwolony charakter części postanowień umownych) jest uznanie, że spełnione przez obie strony świadczenia nie miały oparcia w łączącej strony umowie.\nUwzględnienie żądania zwrotu świadczeń spełnionych w złotych polskich nie mogłoby nastąpić nawet przy przyjęciu, w ślad za poglądami doktryny, tezy o całkowitej odrębności i samodzielności wzajemnych roszczeń stron nieważnej umowy o zwrot spełnionych przez każdą ze stron świadczeń. W pierwszej kolejności, w ile uzasadnienie dla takiej odrębności istnieje w przypadku konieczności zwrotu wzajemnych świadczeń różnego rodzaju (chociażby ze względu na potencjalną niemożliwość jednego ze świadczeń), to nie wydaje się istnieć w sytuacji, w której świadczenia obu stron miały charakter pieniężny, a co więcej – były ukształtowane w nieważnej umowie jako odpowiadające sobie świadczenie określonej kwoty i jej późniejszy zwrot. Ponadto w orzecznictwie nie sposób nie zauważyć również istnienia odmiennych poglądów. Między innymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 8 marca 2013 r., sygn. V ACa 1003/12 wskazuje się, że w sytuacji gdyby umowa kredytowa okazałaby się nieważna to kwestią sporną mogłaby być jedynie różnica pomiędzy kwotą oddaną kredytobiorcy do dyspozycji a kwotą zwróconą przez kredytobiorcę. Podobny pogląd wyrażony został również w wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 17 stycznia 2018 roku, sygn. I ACa 1439/17, który stwierdził, że „Zgodnie z powołanym już art. 69 prawa bankowego bank oddaje do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych, a kredytobiorca zobowiązuje się do ich zwrotu wraz z odsetkami oraz zapłaty prowizji. Nie oznacza to jednak, jak chce skarżący, że w razie wzajemnego zwrotu świadczeń bank zobowiązany jest zwrócić spłaconą już część kredytu. Udzielenie kwoty kredytu jest świadczeniem banku i w sytuacji zwrotu świadczeń to on powinien otrzymać całą świadczona kwotę a nie zwracać to, co zdążył kwestionujący umowę klient uiścić w ramach spłaty.” oraz pośrednio w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 8 marca 2018 r., sygn. I ACa 915/17. Z kolei w wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 9 września 2019 roku, sygn. I ACa 448/19, zostało wskazane, że o niezasadności roszczenia kredytobiorców o zwrot kwot, które nie przekraczają kwoty im wypłaconej, przesądza brak wzbogacenia po stronie banku.\nOceniając czy świadczenia spełniane przez powódkę stanowiły świadczenie nienależne, trzeba też wziąć pod uwagę potencjalne przedawnienie się roszczeń banku o zwrot nienależnego świadczenia, a w konsekwencji – spełnianie przez kredytobiorców świadczeń polegających na zaspokojeniu przedawnionego roszczenia. Konieczność rozważenia tej kwestii wynika w szczególności z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym, do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (9 lipca 2018 roku) i w tym dniu jeszcze nieprzedawnionych, stosuje się od dnia wejścia w życie ustawy przepisy kodeksu cywilnego w brzmieniu nadanym ustawą z 13 kwietnia 2018 roku. Natomiast zgodnie z ust. 4 roszczenia przedawnione przysługujące przeciwko konsumentowi, co do których do dania wejścia w życie tej ustawy nie podniesiono zarzutu przedawnienia, podlegają z tym dniem skutkom przedawnienia określonym w przepisach kodeksu cywilnego w brzmieniu nadanym ustawą.\nPrzed wejściem w życie ustawy zmieniającej ani bank nie wystąpił z wezwaniem do spełnienia świadczenia, ani nie został podniesiony zarzut przedawnienia. Sąd zobowiązany jest zatem do rozważenia, czy nie znajduje zastosowania art. 117§2 1 kc, zgodnie z którym po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi.\nRównocześnie, w przypadku w którym podstawą stwierdzenia nieważności miałoby być zawarcie w umowie postanowień niedozwolonych (nieważność jest skutkiem ich eliminacji z umowy), art. 385 1§1 kc przewiduje jedynie jednostronny, po stronie konsumenta, brak związania takim postanowieniem. Przedsiębiorca nie może zatem jednostronnie powołać się na niedozwolony charakter postanowień umownych, będącą ich skutkiem nieważność umowy a następnie na tej podstawie żądać zapłaty od konsumenta. Uprawnienia z tytułu istnienia w umowie postanowień niedozwolonych przysługują wyłącznie konsumentowi. Nie można więc przyjąć, że bank jest uprawniony i zobowiązany do wezwania kredytobiorcy do zwrotu spełnionego przez siebie świadczenia bezpośrednio po wykonaniu swojego świadczenia z umowy kredytu. Bank jest związany treścią umowy, w tym postanowieniami abuzywnymi i nie może jednostronnie czynić ich eliminacji z umowy podstawą swoich roszczeń.\nStąd też świadczenia pieniężne w walucie polskiej ze strony powodów na rzecz pozwanego mają swoją podstawę prawną i nie stanowią nienależnego świadczenia do momentu, w którym nie przekroczyłyby swoją wysokością kwot, które powodowie otrzymali od pozwanego w ramach zawartej umowy kredytu. W dacie zamknięcia rozprawy powodowie zapłacili pozwanemu, w złotych, mniejszą kwotę (94 341,22 zł) niż otrzymana od niego tytułem ceny nabycia nieruchomości oraz opłaty notarialnej, tj. kwoty faktycznie wykorzystane i stanowiące wzbogacenie powodów (469 215 zł).\n3. Zwrot świadczeń spełnianych we frankach szwajcarskich\nUwzględnienie powództwa nie mogła nastąpić pomimo niespornego faktu spłacania wszelkich należności, również ustalonych w oparciu o treść umowy kredytu oraz aneksów do niej, a to z tego względu, że w zakresie kwot zapłaconych pozwanemu od 30 listopada 2011 roku powodowi błędnie sformułowali roszczenie. Kredyt od 2011 r. był spłacany bezpośrednio w we frankach szwajcarskich, zatem w przypadku stwierdzenia, że ta spłacana przez powodów w walucie obcej część kredytu jest świadczeniem nienależnym i podlegającym zwrotowi, powodom nie przysługuje względem pozwanego Banku roszczenie o zwrot ww. świadczenia wyrażone w złotych polskich. Nienależnym oraz podlegającym zwrotowi świadczeniem powodów na rzecz pozwanego Banku jest kwota, która była świadczona we frankach szwajcarskich, nie zaś kwota wyrażona w złotych polskich, która powstała na skutek przeliczenia przez powodów świadczeń spełnionych przez nich we frankach szwajcarskich na złote polskie.\nPrzepisy kodeksu cywilnego traktujące o spełnieniu w walucie polskiej zobowiązania wyrażonego w walucie obcej oraz o ewentualnym wyborze waluty dają taką możliwość żądania spełnienia w złotych polskich zobowiązania wyrażonego w walucie obcej wyłącznie dłużnikowi. Uprawnienie takie nie przysługuje natomiast wierzycielowi, w tym przypadku powodom, dochodzącym od pozwanego Banku (dłużnika) zwrotu nienależnego w ich ocenie świadczenia spełnionego w wykonaniu nieważnej umowy kredytu.\nO spełnieniu w walucie polskiej zobowiązania wyrażonego w walucie obcej stanowi przepis art. 358§1 kc, zgodnie z którym jeżeli przedmiotem zobowiązania podlegającego wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w walucie obcej. Żaden przepis prawa lub nawet Umowy kredytu nie przyznaje więc wierzycielowi roszczenia o zapłatę w złotych. Chociaż roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia może być spełnione w złotych polskich na podstawie art. 358§1 kc, jednakże jest to uprawnienie przysługujące wyłącznie dłużnikowi, któremu nie odpowiada roszczenie wierzyciela, na co wskazuje wyrażenie: „dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej” (tzw. upoważnienie przemienne – por. Komentarz do art. 358, K. Osajda (red.), Tom III A. Kodeks cywilny. Komentarz. Zobowiązania. Część ogólna, Warszawa 2017). Wierzyciel mocą swego oświadczenia nie może żądać od dłużnika wykonania swego uprawnienia, ponieważ wówczas przestałoby ono być uprawnieniem, a stałoby się obowiązkiem. W związku z tym powodowie mogli żądać zapłaty jedynie we frankach szwajcarskich, zaś od decyzji pozwanego Banku zależałoby, czy zamiast tego będzie dokonywał zapłaty w walucie polskiej. Powodom nie przysługuje zatem roszczenie wyrażone w złotych polskich o zwrot przez pozwany Bank nienależnego świadczenia, lecz ewentualnie jedynie roszczenie określone we frankach szwajcarskich.\nW związku z powyższym, mimo stwierdzenia nieważności umowy kredytu, sąd był zmuszony oddalić powództwo w części, w jakiej jego podstawę faktyczną stanowiło uiszczenia na rzecz pozwanego kwot 45 078,24 i 150 618,56 franków szwajcarskich.\nWobec oddalenia powództwa w całości, sąd obciążył powodów kosztami zastępstwa procesowego pozwanego w częściach równych (art.98 i art.105 kpc). Ze względu na występowanie po stronie powodów dwóch podmiotów oraz konieczność odroczenia rozprawy wynikającą z nieobecności powódki, sąd uznał za zasadne przyznanie pozwanemu tych kosztów w wysokości 120% stawki minimalnej.\n3 Przepis ten przewiduje, że strony mogą zastrzec w umowie, że wysokość świadczenia pieniężnego zostanie ustalona według innego niż pieniądz miernika wartości. Wątpliwości co do możliwości uznania podobnych klauzul za klauzulę waloryzacyjną zostały wyrażone również w doktrynie – zob. A.Brzozowski w: K.Pietrzykowski (red.) Kodeks cywilny. T. I. Komentarz. Art. 1–449 10, Wyd. 9, 2018 – Komentarz do art.358, teza 9, Legalis.\n8 Choć należałoby zwrócić uwagę, że użyte w art.3851 kc pojęcie dobrych obyczajów, odczytywane w świetle postanowień dyrektywy 93/13, tj. kryterium działania przedsiębiorcy w dobrej wierze (zob. pkt VIII.1 uzasadnienia), wydaje się mieć inne, węższe, znaczenie niż pojęcie zasad współżycia społecznego użyte w art.3531 kc oraz art.58§2 kc.\nDodano: 2 marca 2020 , Opublikował(a): Wioleta Żochowska


Wydaj płytę z "Będzie głośno!" - zgłoszenia jeszcze tylko do 15 sierpnia! - Czwórka - polskieradio.pl\nOstatnia aktualizacja: 27.06.2017 13:57\nRadiowa Czwórka oraz Agencja Muzyczna Polskiego Radia poszukują młodych muzyków, którym wydadzą debiutancki albumu w ramach audycji "Będzie głośno!". Jedyny warunek - należy mieć gotowy materiał na płytę i nie posiadać kontraktu z inną wytwórnią muzyczną. Chętni mogą się zgłaszać do 15 sierpnia na stronie czwórka.polskieradio.pl.\nDamian Sikorski o Czwórkowej akcji "Wydaj płytę z Będzie głośno!" (Stacja Kultura/Czwórka)\nWnętrze studia CzwórkiFoto: Polskie Radio\nZobacz więcej - audycja "Będzie głośno!"\n"Będzie głośno!" (piątek godz. 18.00 – 20.00) Damiana Sikorskiego to jedyny w Polsce program radiowy, który umożliwia debiutującym muzykom dotarcie ze swoimi kompozycjami do szerokiej publiczności. Zespoły, które zgłaszają się za pośrednictwem strony czworka.online zapraszane są do audycji na żywo, aby zaprezentować się zarówno w rozmowie, jak i w mini koncercie akustycznym. Ich utwory zamieszczane są na liście przebojów "Będzie głośno!". Słuchacze Czwórki codziennie oddają głosy na artystów, którzy najbardziej przypadli im do gustu. Antena jest otwarta na rozmaite gatunki muzyczne. Każdy może znaleźć coś dla siebie. Uczestnikami audycji Damiana Sikorskiego są zespoły rockowe, popowe, soulowe, funkowe i folkowe.\nOd 1 lipca trwa nowa akcja radiowej Czwórki, promująca młodych twórców. Wraz z Agencją Muzyczną Polskiego Radia stacja szuka młodych zespołów oraz solistów mających gotowy materiał na płytę, aby umożliwić im wydanie debiutanckiego krążka. Zainteresowani nie mogą jednak mieć podpisanego kontraktu z inną wytwórnią muzyczną. Zgłoszenia można wysyłać do 15 sierpnia za pośrednictwem formularza na portalu www.czwórka.polskieradio.pl. W trakcie wakacji słuchacze będą mieli okazję zapoznać się z utworami zgłoszonych muzyków w audycjach "Będzie głośno!".\nRozstrzygnięcie akcji nastąpi na początku września, kiedy ogłoszony zostanie zwycięzca konkursu. Wyda on debiutancką płytę z radiową Czwórką i Agencją Muzyczną Polskiego Radia. Premiera albumu oraz promujący go koncert planowane są na przełomie października i listopada w studiu radiowej Czwórki.\nZobacz więcej na temat: Czwórka płyta muzyka elektroniczna Rock hip hop Damian Sikorski MUZYKA


Znamy datę premiery Redmi Note 9T\nWłaśnie poznaliśmy datę premiery Redmi Note 9T. Jest to tak naprawdę przemianowany Remi Note 9 5G i już niedługo trafi on do sprzedaży.\nData premiery Redmi Note 9T\nPremiera Redmi Note 9T odbędzie się 8. stycznia o godzinie 10:00 czasu GMT. Przynajmniej tak mówił tweet hiszpańskiego oddziału firmy. Ten został niestety szybko zdjęty z sieci. Jakiś czas później Xiaomi potwierdziło premierę smartfona, tyle że z nową godziną – 12:00 czasu GMT.\nCzytaj też: Aparaty Samsung Galaxy S21 bez tajemnic\nCzytaj też: Przecież Huawei P50 Pro wygląda jak Samsung…\nCzytaj też: Aparaty w smartfonach w 2020 roku zrobiły krok w tył\nRedmi Note 9T ma mieć 6,53 calowy ekran IPS LCS o rozdzielczości 2340 x 1080 px. Znajdzie się na nim otwór na 13 MP aparat do selfie. Z tyłu znajdą się trzy aparaty: główny 48 MP, ultraszerokokątny 8 MP i makro 2 MP.\nW środku smartfona obecny będzie procesor MediaTek Dimensity 800U, 4 GB pamięci RAM i 128 GB pamięci wewnętrznej. bateria ma mieć pojemność 5000 mAh i obsługiwać szybkie ładowanie 18 W.


Mechaniczny ekspres do kawy Kamira Kolor Czarny\nNowość na naszym rynku. Unikalny sycylijski mechaniczny i przede wszystkim ekologiczny ekspres do kawy Kamira. Już żadne kapsułki! Ten oryginalny ekspres do kawy przygotuje ci pyszne espresso o świetnym smaku i bogatej piance na kuchence gazowej, piecu elektrycznym, a także na płycie indukcyjnej. Przygotuj wspaniałe kremowe espresso w domu.\nEkspres do kawy można używać na kuchenkach gazowych, elektrycznych, indukcyjnych.\nJeśli chcesz podarować to urządzenie jako prezent, możesz na nim za dodatkową opłatą wygrawerować życzenie (maksymalnie 100 znaków).\nEkspres do kawy Kamira to wspaniały prezent dla miłośników pysznej kawy, których liczba wzrasta każdego dnia w czasach boomu kultury kawowej. Ekspres do kawy Kamira będzie również oryginalnym prezentem ślubnym.\nMasz już dość drogich, nieekologicznych automatów kapsułkowych? Ugotuj super jakościowe espresso w dowolnym miejscu nawet bez prądu. Jedna jakościowa kawa jest tańsza niż z automatów kapsułkowych.\nWymiary: Wysokość: 21 cm, szerokość: 14 cm\nSingle dźwignia: 7 gr jedna filiżanka\nDouble dźwignia: 12 gr dwie filiżanki\nPojemność 1/2 zbiornika: 30 ml Pełny zbiornik: 60 ml\nMateriał: stal nierdzewna, uchwyt termiczny\nZestaw zawiera: Ekspres do kawy Kamira, filtr na jedną filiżankę espresso, filtr na dwie filiżanki espresso, instrukcję


Webinar Interim Manager – Kongres Firm Rodzinnych\nWebinar jest bezpłatny. Udział w spotkaniu wymaga wcześniejszej rejestracji.\nCzym jest ten obco brzmiący termin?\nW największym skrócie to zarządzanie czasowe określoną częścią organizacji prowadzone przez konkretną osobę – Interim Managera. Zarządzanie to ma formę pracy projektowej z jasno określonym celem, czasem trwania i gwarancją osiągnięcia umówionego efektu biznesowego. Co istotne, władza w firmie – niezmiennie i cały czas zostaje po stronie Właściciela lub Zarządu.\nDoświadczonym praktykiem w zarządzaniu na różnych poziomach organizacyjnych i operacyjnych. Specjalizuje się w przeprowadzaniu zmian, optymalizacji i transformacji, ale również we wdrażaniu nowych przedsięwzięć biznesowych. Nierzadko jest codziennym wsparciem dla zarządzających, mając za sobą wieloletnie, poparte sukcesami, doświadczenie biznesowe.\nInterim Manager jest przygotowany merytorycznie i mentalnie do pracy w formule tymczasowej. Realizuje umówiony projekt zgodnie z metodyką oraz zasadami etycznymi interim management. Wykonując zadanie — poza realizacją twardych celów biznesowych, kładzie nacisk na przygotowanie pracowników do funkcjonowania w nowych realiach.\nPo rejestracji otrzymasz maila z linkiem do spotkania.\nW dzień przed webinarem wyślemy przypomnienie o webinarze na podany podczas rejestracji adres mailowy.\nW razie problemów prosimy o kontakt mailowy na adres: cbr@wsb.wroclaw.pl


Bez kategorii - olszewski-maszyny.pl\nProwadzisz swoje własne gospodarstwo rolne? Chcesz osiedlić się na wsi i zostać rolnikiem? Musisz więc wiedzieć, że do prowadzenia gospodarstwa konieczne jest zaopatrzenie się w odpowiednie maszyny rolnicze, bez których wiele prac jest niemożliwych do wykonania. Prowadząc gospodarstwo rolne na pewno przyda Ci się urządzenie zwane ładowaczem czołowym. Jest to maszyna rolnicza, którą montuje się […]\nWszelkiego rodzaju fabryki, które produkują napoje i innego rodzaju płyny w butelkowych opakowaniach nie mogą funkcjonować bez odpowiedniego sprzętu, jakim są zakręcarki lub ewentualnie kapslownice. Żeby zapewnić swojemu przedsiębiorstwu efektywną pracę, należy zaopatrzyć się w wysokiej jakości urządzenia, które będą cechowały się niezawodnością i szybkością pracy. Warto wiedzieć, że zakręcarki w odróżnieniu od kapslownic można […]\nPosiadasz firmę budowlaną lub chcesz ją dopiero założyć? Musisz wiedzieć, że skorelowane jest to z wielkimi kosztami związanymi z zakupem nie tylko wszelkich potrzebnych materiałów, ale także narzędzi i urządzeń, takich jak na przykład koparki, ciągniki, a także – wozidła Terex. Terex jest amerykańską firmą, która działa na całym świecie i zajmuje się różnymi dziedzinami. […]\nZałożyłeś swoją własną firmę budowlaną? A może przymierzasz się do otworzenia działalności gospodarczej działającej w tej materii? Musisz więc wiedzieć, że jednym z najpotrzebniejszych narzędzi dla Twojej firmy będzie koparka kołowa! Dosłownie każda szanująca się firma budowlana musi w swoim posiadaniu mieć koparkę. Bez niej niemożliwe będzie wykonanie wielu potrzebnych czynności, takich jak chociażby wykopanie […]


OLEJ LNIANY W DIECIE ODCHUDZAJĄCEJ - Jemy i nie tyjemy. Kuchnia według Sylwii\nA czy Wy wiecie, że olej lniany w diecie odchudzającej ma bardzo wiele dobrych właściwości? Sięgacie choć czasem po tego rodzaju tłuszcz? Jeśli nie to tym wpisem chcę Was zachęcić, by i w Waszej kuchni znalazło się miejsce dla nierafinowanego, tłoczonego na zimno oleju lnianego.\nOlej lniany i jego pozyskiwanie:\nOlej lniany pozyskiwany jest Lnu, a dokładnie z nasion tej niebiesko kwitnącej roślinki. Tłoczony jest on na zimno co oznacza, że temperatura podczas jego pozyskiwania nie przekracza 50 stopni Celsjusza. Jeszcze do niedawna len był głównie hodowany jako surowiec na przędzę lnianą, z której powstaje mocny, a jednocześnie przewiewny materiał. Jego walory zdrowotne zauważono dość nie dawno.\nOlej lniany to skarbnica nienasyconych kwasów tłuszczowych takich jak omega-3 i omega-6. Kwasy te są potrzebne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu, który niestety nie jest wstanie wyprodukować ich sam. Jedynym sposobem by je dostarczyć jest spożywanie produktów, które je zawierają. Olej lniany zawiera również sporą dawkę witaminy E, dzięki której odbywa się prawidłowe dostarczanie substancji odżywczych do wszystkich komórek naszego ciała. Witamina E ma również właściwości „antystarzeniowe”. Spowalnia ona produkcję szkodliwych dla organizmu wolnych rodników, przez co ma spory wpływ na młody wygląd naszej skóry.\nOlej lniany w diecie odchudzającej:\nMoże się wydawać, że żadne tłuszcze nie sprzyjają odchudzaniu jednak to błędne myślenie. Jednym z nie licznych tłuszczów, które sprzyjają nam w utracie wagi jest właśnie olej lniany. Oczywiście ten tłoczony na zimno, nieoczyszczony i nierafinowany, zwany inaczej olejem budwigowym. Nazwa ta pochodzi od nazwiska dr. Johanny Budwig, autorki diety, której głównym składnikiem jest właśnie olej lniany.\nChyba nie jest tajemnicą, że nasiona lnu zawierają ogromną dawkę błonnika, to samo jest z olejem lnianym. Błonnik pozytywnie wpływa na perystaltykę jelit, dzięki czemu przyśpiesza metabolizm naszego organizmu co podczas odchudzania jest bardzo pożądane. Olej lniany posiada również właściwości oczyszczające naszą wątrobę, dzięki czemu pobudza produkcję kwasów żółciowych, które odpowiadają za detoksykację czyli usuwanie zbędnych złogów, bakterii oraz toksyn z naszego organizmu . Spożywanie oleju lnianego w diecie odchudzającej przekłada się również na wzmożoną pracę karnityny, co powoduje szybsze i większe spalanie tłuszczu.\nOlej lniany tłoczony na zimno możne spożywać również tylko na zimno. Niestety podgrzany traci swoje wszystkie właściwości zdrowotne a nawet staje się nie zdrowy, gdyż ma niską temperaturę spalania. Za to idealnie sprawdzi się jako dodatek do różnego rodzaju sałatek czy surówek. Można go również używać podczas przygotowywania wszelakich past w zamian za nie do końca zdrowy majonez.\nOlej lniany tłoczony na zimno należy przechowywany w ciemnych, szklanych butelkach, bez dostępu do światła. Najlepiej przechowywać go w temperaturze ok 10 stopni Celsjusza.\nOlej lniany w diecie odchudzającej.\nOlej lniany, który obecnie używam w swojej kuchni pochodzi ze sklepu „Olejarnia Niwki” link do sklepu: https://niwki.pl/ . Oprócz oleju lnianego znajdziecie tam również inne oleje tłoczone na zimno, więc warto zapoznać się z ofertą tego sklepu.\nWpis „Olej lniany w diecie odchudzającej” powstał we współpracy ze sklepem „Olejarnia Niwki”\n14/04/2019 sylwia.szymko1@onet.plCiekawostkiolej lniany\n1 thought on “OLEJ LNIANY W DIECIE ODCHUDZAJĄCEJ”\n29/08/2019 at 11:38\t Odpowiedz\nPolecam olej lniany – to bogactwo omega-3. Sprawdza się świetnie m.in. w diecie przeciwzapalnej 🙂\nPrevious Post PLACUSZKI Z SERKA WIEJSKIEGO\nNext Post JAJKA FASZEROWANE PASTĄ CHRZANOWĄ


słodkie niespodzianki / Poczta Kwiatowa - Blog\nNieoczywiste prezenty dla skrytej sympatii\nOkazywanie skrytych uczuć jest bardzo trudne. Czasami nawet nie można znaleźć odpowiednich słów, nie mówiąc o pokładach odwagi do wyjawienia swoich nikomu nie znanych myśli. Dlatego łatwiej jest wysłać przesyłkę, która przekaże wszystko to, czego nie sposób przekazać twarzą w twarz. Poniżej znajdują się propozycje nieoczywistych niespodzianek dla skrytej sympatii. Czytaj dalej →\nWpis opublikowany w Kwiatowe ciekawostki i otagowany sympatia, słodkie niespodzianki, pomysł na prezent, miłość 29 Maj 2020.


Oferta • Requiem - Piątek - Zakład pogrzebowy Tarnów\ni profesjonalne podejście\nChcemy Państwa wesprzeć i pomóc w trudnej chwili\nProponujemy kompleksową obsługę uroczystości pogrzebowych (katolickich i innych wyznań), spopielenie ciała, transportu zwłok na terenie Polski. O każdej porze jesteśmy do dyspozycji aby udzielić pomocy w tak trudnych chwilach. Po otrzymaniu stosownego upoważnienia załatwiamy wszystkie formalności w USC, Zarządach Cmentarzy, ZUS-ie i KRUS-ie.\nW kompleksowej usłudze dla Państwa jesteśmy w stanie wykonać:\nprzewóz zwłok o każdej porze z każdego miejsca zgonu / szpital. hospicjum, dom opieki, miejsce zamieszkania oraz inne miejsca,\nubieramy ciało, przechowujemy ciało w chłodni,\nwykonujemy przewozy w każde miejsce w Polsce natomiast we współpracą z firmą BONGO w każde i z każdego zakątka świata,\nprzygotowujemy miejsce pochówku na cmentarzu / otwieramy grobowce, demontujemy nagrobki, wykopujemy mogiły ziemne,\nwykonujemy ekshumacje i komasacje szczątków,\nprowadzimy modlitwę różańcową przed uroczystością pogrzebową,\nprowadzimy uroczystości pogrzebowe świeckie,\nprzenosimy lub przewozimy ciała podczas pogrzebu,\nw imieniu rodziny dziękujemy uczestnikom uroczystości za udział\nW swojej ofercie posiadamy 30 wzorów trumien dębowych tradycyjnych w dwóch rodzajach – zwykły oraz wysoki połysk.\nTrumny z poliestrów\nposiadamy również trumny z poliestrów z metalowymi okuciami, dostosowanymi do wymogów rynku.\nPomożemy Ci wybrać i dostarczyć wieńce i wiązanki.\nto również istotny element dla trumny lub urny.\nTablice oraz zdjęcia\nnekrologi czarno-białe / kolorowe\nOferujemy Państwu obecność żałobników podczas uroczystości pogrzebowej – przy prowadzeniu modlitwy różańcowej oraz konduktu pogrzebowego.\nW swojej ofercie posiadamy 3 karawany które możemy zaproponować. Wszystkie z pojazdów są specjalistycznie przygotowane do zadania jakie mają pełnić. Są wyposażone w chłodnie co pozwala na długo trwający transport.\nProfesjonalna oprawa muzyczna uroczystości pogrzebowej w kaplicy / kościele, a także podczas pożegnania przy grobie.\nSzanowni Państwo, informujemy, że jako jedyna firma w Tarnowie wprowadziliśmy dla naszych Klientów system eKlepsydra. Jest to nowy sposób przekazywania powiadomień dotyczących zbliżającej się uroczystości pogrzebowej.\nNa system eKlepsydra składa się wiadomość SMS z interaktywnym linkiem oraz specjalna, spersonalizowana strona internetowa zawierająca wszystkie niezbędne szczegóły dotyczące osoby zmarłej i ceremonii pogrzebowej – m.in. zdjęcie, imię i nazwisko osoby zmarłej, miejsce pożegnania, miejsce pochówku, konsolacji wraz z interaktywnymi mapami dojazdu do poszczególnych lokalizacji. Możliwe jest również zamieszczenie specjalnej notki od Rodziny – np. prośby o nieskładanie kondolencji. Atutem elektronicznej klepsydry jest jej niezwykle osobisty charakter i możliwość łatwego udostępnienia powiadomienia konkretnym osobom.\nTransmisje online ceremonii\nObecna sytuacja stawia przed nami nowe wyzwania. Wiele osób, które w tym czasie musi zmierzyć się z ostatnim pożegnaniem bliskiej osoby, nie wie jak wybrać osoby, które będą mogły uczestniczyć w uroczystości pogrzebowej. Wiele osób jest objętych kwarantanną, część nie może wrócić do domu z zagranicy. Wspólnie z eKlepsydra, udało nam się stworzyć możliwość udziału w uroczystości ostatniego pożegnania on-line. Link do relacji jest udostępniany w powiadomieniu pogrzebowym w aplikacji eKlepsydra, z uniknięciem możliwości uczestnictwa w relacji osób niepożądanych.\ntablice nagrobne, zdjęcia nagrobne, tabliczki nagrobne, tabliczki na urny\nWybrane ozdoby, dodatki i pamiątki\nnekrologi czarno-białe / kolorowe, wstążki, różańce, modlitewniki, przypinki\nPodczas uroczystości pogrzebowej rozdawane są obrazki z modlitwą za osobę zmarłą. Aktualne wzory obrazków dostępne są w Zakładzie. Po pogrzebie zamieszczamy podziękowanie dla uczestników Ceremonii:\nŻałobnicy do obsługi ceremonii


Ogłoszenia Duszpasterskie na V niedzielę Wielkanocy (10 kwietnia 2016) – Warszewice\n2. W poniedziałek o godz. 17.30 spotkanie dla dzieci przygotowujących się do I Komunii św. Będą do odebrania szatki.\n3. We wtorek o godz. 19.00 próba chóru – Proszę o zbiórkę przy Grocie MB o godz. 18.50 – podwiozę chętnych. Serdecznie zapraszam!\n4. W środę o godz. 17.00 w Biskupicach spotkanie dla młodzieży przygotowującej się do Bierzmowania.\n6. W piątek o godz. 19.00 spotkanie KSM-u.


Pompa czy pompowtrysk? : Ford forum\n27 Sty 2011, 01:13\nRe: Pompa czy pompowtrysk?\n27 Sty 2011, 14:01\nNigdy nie było żadnego Forda na pompowtryskach. TDDI są na pompie a TDCI na CR.\nmuszą być. znajomy miał forda mondeo w komisie który podawał paliwo na pompowtryskach. dodatkowo kiedyś oglądałem na allegro mondeo i wpis właściciela który pisał że wtryski są po regeneracji. a mam pytanie co to jest to CR?\n27 Sty 2011, 18:09\nCR - Common Rail. Powtarzam pompowtrysków nigdy Fordy nie widziały. Ten patent występuje TYLKO w Volkswagenie.\nKubuch napisał(a): Powtarzam pompowtrysków nigdy Fordy nie widziały\nA jak wyjaśnisz [link wygasł] , to , to i [link wygasł] . Ewentualnie jeszcze to , to i może to\nChyba jednak Fordy widziały pompowtryski\nMożna jeszcze zajrzeć tu i tu oraz ewentualnie tu\nTak więc chyba nie tylko VW miał na to licencję\n27 Sty 2011, 23:35\nbyły kolego były\nnie tylko VW stosował pompowtryskiwacze\nkabzioczek napisał(a): silniki diesla są na pompach czy na pompowtryskach.?\nTDDI sa na tradycyjnej pompie a TDCI sa właśnie na pompowtryskiwaczach\nPrawo jazdy: 19 12 2011\n28 Sty 2011, 00:19\nMotoAlbercik linki 1 i 2 - zapomniałem o Galaxy, w którym był silnik TDI od Volkswagena (chociaż byłem pewny, że ten na pompie).\nPozostałe linki to śmieci. Błędy ludzi niezorientowanych w temacie, dla których każdy diesel to TDI a każdy wtryskiwacz to pompowtrysk.\nPowtórzę po raz trzeci w tym temacie - POMPOWTRYSKI TO WYMYSŁ VOLKSWAGENA i nie stosował ich ani Ford ani Renault ani Opel ani Mercedes ani nikt inny\nPo raz drugi powtórzę też, że TDCI to nie pompowtryski a Common Rail.\n28 Sty 2011, 16:11\nKubuch - ja tam może się nie znam, ale troszkę na oczy widziałem... No i czytać też umiem..Troszkę ... A z tego co czytam to widzę, że pompowtryskiwacze ma WV, Seat, Ford i można je kupić np. tu . Tu są z kolei do Audi. Seata, Skody.\nNo chyba, że ta hurtownia to oszuści i sprzedają cześci samochodowe których fizycznie nie ma w tych samochodach...\nNo a tutaj z kolei są pompowtryskwacze do Volvo.\nA [link wygasł] z kolei są aukcje z pompowtryskiwaczami do VW, Audi, Skody, Seata. Czyżby ten allegrowicz to też był oszust i sprzedawał do samochodów części których w tych samochodach nie ma? No i [link wygasł] do Land Rovera... Nie wspomnę już o pompowtryskiwaczach do Mercrdesa. Czyżby to wszystko były śmieci? No chyba, że to nie są pompowtryski. Ale z tego co ja wiem, to pompowtryski tak właśnie wyglądają. No i jakoś wierzyć mi się nie chce, że te linki są autorstwem ludzi niezorientowanych w temacie. Ja bym raczej powiedział, że to ty jesteś w tym temacie niezorientowany.\nOprócz tego pompowtryski są w wielu samochodach ciężarowych takich jak Scania, Volvo, Daf, Mercedes itd. A tutaj jest firma która zajmuje się sprzedażą i naprawą takich pompowtrysków. Chyba nie powiesz, że to ludzie, którzy nie znają się na rzeczy albo ta firma powstała w wyniku błędu ludzi niezorientowanych w temacie....\nNo i w sieci można odszukać wiele podobnych firm ( w tym moją ), która się zajmuje naprawą pompowtrysków...\n28 Sty 2011, 17:11\nDobra za ogólnie napisałem - mówiąc Volkswagen miałem na myśli VAG czyli VW, Audi, Seata i Skodę. Przyznam, że o ciężarówkach nie pomyślałem - nie siedzę w tym temacie więc nie neguję, że Volvo, DAFy, Mercedesy mają również pompowtryski.\nWięc żeby nie było więcej wątpliwości w samochodach osobowych pompowtryski motowane były tylko w autach grupy Volkswagena oraz w Fordzie Galaxy, który jest bliźniakiem VW Sharana i Seata Alhambry i posiada silnik 1,9 TDI od VW. Nidgy żadne Mondeo, Focus, Escort, C-Max, S-Max, Fiesta, Fusion czy Ka nie miały pompowtrysków.\nFord Maverick zamiennik alternatora??Wasze opinie o Ford Focus MK1 1.8TDDI hatchback 1999-2001r.\nTagi: pompa, VW, mondeo, pompowtryskiwacze, sharan, diesel, tdci, Audi, tdi, Ford, linka, Mercedes, Volvo, samochód, silnik, kupię, vag, ludzie, wtryskiwacze, Opel\nVW Bora 1.9TDI 101KM pompowtrysk - Volkswagen forum\nPompa czy pompowtryski?? - Seat forum\nVW t4 padła pompa,czy coś innego? - Problemy techniczne\nAudi A3 z pompowtryskiwaczami czy z pompą wtryskową? - Jaki model Audi kupić?