Prawo Wsplnotowe by Marta Nieszporek - issuu\nWsp贸lnotowa polityka w zakresie zr贸wnowa偶onego wykorzystania pestycyd贸w Uzasadnienie strategii\nPhotos credits : Cover page : From left to right EC DG COMM Photodisc; background: Digital Vision page 8 : EC DG COMM page 14 : EC DG COMM page 19 : Photodisc page 21 : Luciano Fella page 22 : Digital Vision page 23 : EC DG RTD page 24 : Photodisc page 25 : EC DG COMM\nEurope Direct to serwis, który pomoże Państwu znaleźć odpowiedzi na pytania dotyczące Unii Europejskiej. Oto numer bezpłatny:\nBardzo wiele informacji na temat Unii Europejskiej znajduje się w Internecie. Dostęp można uzyskać przez serwer Europa (http://europa.eu). Dane katalogowe znajdują się na końcu niniejszej publikacji. Luksemburg: Urząd Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, 2007 ISBN 92-79-03221-6\n© Wspólnoty Europejskie, 2007 Powielanie materiałów jest dozwolone, pod warunkiem że zostanie podane ich źródło.\nWPROWADZENIE .................................................................................................... 6\nDLACZEGO STRATEGIA TEMATYCZNA DOTYCZĄCA ZRÓWNOWAŻONEGO WYKORZYSTANIA PESTYCYDÓW? .......................... 8 2.1. Kontekst ogólny................................................................................................. 8 2.2. Zagrożenia dla zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego ........................... 9 2.2.1.\nZagrożenia dla zdrowia ludzkiego ...................................................... 9\nZagrożenia dla środowiska naturalnego ............................................ 10\n2.3. Kontekst polityczny......................................................................................... 10 3.\nROZWÓJ STRATEGII ............................................................................................. 14 3.1. Tło historyczne ................................................................................................ 14 3.2. Proces konsultacji............................................................................................ 14\nKonsultacje na temat komunikatu wstępnego ................................... 14\nKonsultacje w sprawie oceny wpływu .............................................. 15\nFILARY STRATEGII ............................................................................................... 16 4.1. Nowe środki, których nie można zintegrować, w pełni lub w dużej mierze, z istniejącymi instrumentami.............................................................. 16 4.1.1.\nUstanowienie krajowych planów działań w celu ograniczenia zagrożeń, ryzyka i zależności od pestycydów................................... 16\nZaangażowanie zainteresowanych stron ........................................... 17\nStworzenie systemu podniesienia świadomości i szkolenia wszystkich profesjonalnych użytkowników pestycydów, dystrybutorów i doradców................................................................. 17\nObowiązkowa kontrola sprzętu do użycia pestycydów .................... 19\nZakaz oprysków z powietrza ............................................................. 19\nZwiększona ochrona środowiska wodnego ....................................... 19\nZdefiniowanie obszarów ograniczonego lub zerowego użycia pestycydów ........................................................................................ 20\nPrzechowywanie i przetwarzanie pestycydów, ich opakowań oraz nieużywanych produktów.......................................................... 20\nWdrażanie zasad zintegrowanego zarządzania szkodnikami (IPM) przez profesjonalnych użytkowników pestycydów ................ 21\n4.1.10. Mierzenie postępów w ograniczaniu ryzyka poprzez odpowiednie wskaźniki ..................................................................... 21 4.1.11. Stworzenie systemu wymiany informacji na poziomie wspólnotowym .................................................................................. 21 4.1.12. Ulepszone systemy gromadzenia informacji na temat dystrybucji i użycia ........................................................................... 22\n4.2. Środki, które można zintegrować z istniejącymi instrumentami .................... 22 4.2.1.\nUlepszone systemy monitorowania zgodności z prawnymi wymogami dotyczącymi pestycydów................................................ 22\nOcena porównawcza oraz zasada substytucji.................................... 23\nStudia nad monitorowaniem pozostałości i narażeniem epidemiologicznym ........................................................................... 24\nMonitorowanie środowiska naturalnego ........................................... 24\nBadania pestycydów.......................................................................... 25\nZastosowanie podstawowej stawki VAT wobec pestycydów........... 25\nWymiar międzynarodowy ................................................................. 25\n4.3. Środki/działania, które obecnie nie są proponowane w ramach strategii tematycznej, a które można zbadać ponownie na późniejszym etapie............ 26 4.3.1.\nOkreślenie celów ilościowych zmniejszenia stosowania .................. 26\nUstanowienie systemu podatków/opłat ............................................. 27\nKOLEJNE KROKI.................................................................................................... 28\nZAŁĄCZNIK .................................................................................................................... 29\nWPROWADZENIE Polityka europejska w zakresie środowiska naturalnego uległa znacznej ewolucji w porównaniu z latami siedemdziesiątymi XX wieku. Zapewniła ona Unii Europejskiej czystsze powietrze i czystszą wodę oraz lepsze zrozumienie naszej zależności od zdrowego środowiska. Jest ona jednym z obszarów polityki najbardziej wspieranych przez obywateli UE, którzy zdają sobie sprawę z tego, iż problemy związane ze środowiskiem naturalnym wykraczają poza granice jednego kraju czy też regionu i można je rozwiązać jedynie w drodze wspólnego działania na poziomie UE i na szczeblu międzynarodowym. Początkowo uwagę skupiono na pojedynczych zanieczyszczeniach oraz ich wpływie na środowisko, ale później skoncentrowano się na integracji z naciskiem na zrozumienie i rozwiązanie problemów związanych z obciążeniem środowiska oraz zbadanie wpływu rożnych polityk i wzorów zachowań. W roku 2005 i 2006 Komisja przyjęła siedem strategii tematycznych. Dotyczą one obszarów związanych ze środowiskiem naturalnym i stanowią część nowego podejścia do tworzenia polityki w zakresie ochrony środowiska. Opierają się one na dogłębnym przeglądzie istniejącej polityki oraz niezbędnej kilkuletniej analizie naukowo-ekonomicznej przy uwzględnieniu zakrojonych na szeroką skalę konsultacji. Stanowią one przykład koncepcji Komisji w zakresie lepszego stanowienia przepisów i przyczynią się w istotny sposób do zrównoważonego rozwoju oraz strategii lizbońskiej mającej na celu uczynienie z UE najbardziej konkurencyjnej i dynamicznej gospodarki na świecie, która będzie oparta na wiedzy. Ponadto strategie stanowią kluczowe mechanizmy dla osiągnięcia celów ustanowionych w szóstym programie działań w zakresie środowiska naturalnego (6. EAP) 1 przyjętym przez Radę i Parlament na lata 2002-2012. Strategie są określone w 6. EAP i mieszczą się w ramach jego czterech głównych priorytetów: zmian klimatu, różnorodności biologicznej, zdrowia oraz wykorzystania zasobów. Siedem strategii obejmuje: • jakość powietrza • środowisko morskie • zrównoważone wykorzystywanie zasobów • zapobieganie powstawaniu odpadów oraz recykling • zrównoważone wykorzystywanie pestycydów • jakość gleby • środowisko miejskie\nDecyzja 1600/2002/WE ustanawiająca szósty wspólnotowy program działań w zakresie środowiska naturalnego; Dz.U. L 242, z 10.9.2002, str. 1\nStrategie tematyczne zapewniają rozległą analizę poszczególnych kwestii. Zajmują się one problematyką obciążenia i wpływu na środowisko, która często zahacza o te tematy. Badają one związki pomiędzy wpływem na środowisko naturalne a politykami sektorowymi. W ramach strategii rozpatruje się szeroki wachlarz możliwości oraz zróżnicowaną kombinację polityk, uwzględniającą użycie instrumentów rynkowych oraz wykorzystanie technologii i innowacji, co umożliwi strategiczne i efektywne podejście do określonych problemów. Strategie przyjmują dłuższą perspektywę czasową - ustalają one ramy dla działań Wspólnoty i państw członkowskich na dwie kolejne dekady, z czym wiąże się zaproponowanie celów strategicznych, a także w odpowiednich przypadkach analiza środków krótko- i średnioterminowych, które zostaną dogłębnie przebadane w ramach oceny oddziaływania, co pomoże UE w wypełnieniu globalnych zobowiązań. Każda strategia ma formę pakietu składającego się z: • ogólnego podejścia do danego zagadnienia tematycznego określonego w komunikacie, które kładzie nacisk na zagadnienia i proponuje rozwiązania, • wniosków legislacyjnych (dla niektórych strategii), • oceny wpływu. Każda strategia jest wynikiem dogłębnego procesu jej opracowywania. Najpierw pojawia się komunikat wstępny, rodzaj Zielonej Księgi, który określa problemy oraz możliwe podejścia do rozwiązania tych problemów. Dokumenty te poddaje się następnie rozległym konsultacjom w eksperckich grupach roboczych, w procesie oceny wpływu oraz w Internecie. Konsultacje odbywają się z szeroką rzeszą zainteresowanych stron: państwami członkowskimi, pracownikami naukowymi, zrzeszeniami branżowymi i handlowymi, pojedynczymi przedsiębiorstwami, organizacjami pozarządowymi oraz innymi przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego. Kulminacją tego procesu są praktyczne i oparte na wiedzy wnioski dotyczące polityki. Komisja Europejska przyjęła strategię tematyczną dotyczącą zrównoważonego wykorzystania pestycydów („strategię”) dnia 12 lipca 2006 r. 2 . Jej korzenie sięgają 6. EAP (patrz ramka). Towarzyszy jej szczegółowa ocena wpływu 3 oraz wniosek legislacyjny, którego celem jest stworzenie kompleksowych, spójnych i logicznych ram polityki dla stosowania pestycydów 4 . Celem niniejszego streszczenia jest opisanie procesu prowadzącego do przyjęcia tej strategii i podsumowanie jej treści.\nCOM(2006) 372 wersja ostateczna\nSEK(2006) 894 wersja ostateczna\nCOM(2006) 373 wersja ostateczna 7\nSzósty program działań w zakresie środowiska naturalnego i Strategia tematyczna dotycząca zrównoważonego wykorzystania pestycydów Szósty program działań w zakresie środowiska naturalnego (6. EAP) jest wspólnotowym programem działania w zakresie środowiska naturalnego uwzględniającym kluczowe cele obejmujące okres dziesięciu lat. Priorytetami 6. EAP są: zmiany klimatyczne, natura i różnorodność biologiczna, środowisko naturalne, zdrowie i jakość życia oraz zasoby naturalne i odpady. W ramach tych kluczowych priorytetów 6. EAP wymaga opracowania siedmiu strategii tematycznych obejmujących spójną i zintegrowaną strategię dotyczącą zrównoważonego wykorzystania pestycydów. Strategia tematyczna dotycząca zrównoważonego wykorzystania pestycydów jest spójną i zintegrowaną polityką dotyczącą etapu użycia pestycydów. Jej cele to: (i) zminimalizowanie zagrożeń i ryzyka dla zdrowia i pestycydów;\nśrodowiska naturalnego wynikających z użycia\n(ii) poprawienie kontroli użycia i dystrybucji pestycydów; (iii) ograniczenie poziomów stosowanych groźnych substancji aktywnych, w szczególności poprzez użycie bezpieczniejszych środków w miejsce tych najniebezpieczniejszych; (iv) sprzyjanie rolnictwu, w którym zastosowanie pestycydów jest niewielkie lub nie używa się ich wcale; (v) ustanowienie przejrzystego systemu sprawozdawczości z oraz monitorowania postępów czynionych w trakcie realizacji celów strategii.\nSTRATEGIA TEMATYCZNA WYKORZYSTANIA PESTYCYDÓW?\nPestycydy są aktywnymi substancjami i produktami o naturalnej zdolności niszczenia lub kontroli szkodliwych lub niepożądanych organizmów, takich jak szkodniki czy chwasty. Można je stosować w rolnictwie lub do kontroli wzrostu roślin na obszarach pozarolniczych (środki ochrony roślin) lub do innych celów (produkty biobójcze). Europejski przemysł ochrony roślin odgrywa znaczącą rolę na rynku światowym. W 2002 r. zatrudniał około 26 000 osób w UE-15. Trzy z pięciu największych przedsiębiorstw o zasięgu globalnym ma siedziby w Europie. Szereg pozostałych przedsiębiorstw działa w branży środków ochrony roślin (producenci narzędzi opryskowych, firmy obsługujące opryski z powietrza itd.). Użycie pestycydów przynosi szereg korzyści – głównie ekonomicznych – w szczególności rolnikom. Pestycydy poprawiają lub też chronią wydajność rolną oraz jakość produktów rolnych. Ograniczają też do minimum wkład pracy. Mogą się one przyczynić do ograniczenia erozji gleby, ponieważ pozwalają na zmniejszenie obszarów upraw; pomagają także w zapewnieniu niezawodnych dostaw szerokiego asortymentu produktów rolnych po dostępnej cenie. Środki ochrony roślin są również ważnym sposobem spełnienia wymogów w zakresie zdrowia roślin i umożliwiają prowadzenie międzynarodowego handlu produktami rolnymi. To główne powody szerokiego stosowania pestycydów w rolnictwie. Pestycydy są również szeroko stosowane poza sektorem rolnym, od konserwacji drewna lub tkanin do ochrony zdrowia publicznego.\nNiemniej jednak, ze względu na swoje naturalne właściwości pestycydy mogą być szkodliwe dla organizmów, które nie są celem ich działania, oraz mogą mieć niepożądany negatywny wpływ na zdrowie ludzkie oraz środowisko naturalne. 2.2.\nZagrożenia dla zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego 2.2.1. Zagrożenia dla zdrowia ludzkiego\nDany pestycyd będzie miał negatywny wpływ na zdrowie ludzkie, gdy stopień narażenia na jego działanie przekroczy poziomy uznawane za bezpieczne. Możemy mieć do czynienia z bezpośrednim narażeniem na działanie pestycydów (robotników przemysłowych produkujących pestycydy oraz użytkowników, w szczególności rolników, którzy je stosują). Możemy mieć też do czynienia z pośrednim narażeniem (konsumentów, mieszkańców i przypadkowe osoby) w szczególności w trakcie lub po zastosowaniu pestycydów w rolnictwie, przy utrzymaniu terenów zielonych oraz na terenach sportowych, jak również przy utrzymywaniu budynków publicznych, ograniczaniu obecności chwastów na poboczach dróg i linii kolejowych, utrzymaniu trawników oraz innych czynnościach. Według badania przeprowadzonego przez Europejską Federację Związków Pracowników Rolnych (EAF), najbardziej powszechne negatywne skutki oddziaływania pestycydów na pracowników i użytkowników obejmują bóle głowy, wymioty, bóle brzucha oraz biegunki. Występują one w wyniku narażenia w trakcie stosowania, przygotowywania lub mieszania pestycydów oraz w trakcie kontaktu z pojemnikami 5 . Niskie lecz stałe poziomy narażenia mogą prowadzić do długotrwałej i przewlekłej utraty zdrowia (np. nowotworów, wad wrodzonych, problemów z płodnością, uczuleń). Najczęściej ludzie nie zdają sobie sprawy ze związku pomiędzy narażeniem na działanie pestycydów a chorobą. Dzieje się tak, gdyż nie ma wyraźnych objawów zatrucia występujących zaraz po narażeniu. Mieszkańcy i przypadkowe osoby mogą być pośrednio narażone na działanie pestycydów w wyniku przenoszenia aerozoli. Narażeni mogą być również konsumenci, poprzez śladowe ilości zawarte w produktach rolnych lub wodzie. Konsekwencje mogą być gorsze dla najbardziej wrażliwych grup ludności, takich jak dzieci (które są szczególnie wrażliwe na podejrzane „efekty koktajlu”), osoby starsze, lub też inne grupy ryzyka (osoby z osłabionym układem immunologicznym, przewlekle chorzy, itp.), oraz oczywiście pracownicy (z tego względu, iż mogą być narażeni na intensywne działanie pestycydów). Narażenie na działanie pestycydów przekraczające bezpieczne poziomy wynika głównie z braku świadomości zagrożeń, które niesie za sobą użycie pestycydów, oraz świadomości tego, jak je ograniczać.\nStreszczenie ankiety Niezależnego Przymierza Europejskiego na temat zdrowia i bezpieczeństwa w odniesieniu do pestycydów przedstawione podczas drugiego sympozjum Niezależnego Przymierza Europejskiego na temat pestycydów, 6-8/3/1997. 2160 pracowników we wszystkich państwach członkowskich udzieliło odpowiedzi. Około 20 % zgłosiło przypadki negatywnego wpływu 9\n2.2.2. Zagrożenia dla środowiska naturalnego W wyniku niewłaściwego użycia pestycydów, w tym także ich nadmiernego użycia, substancje chemiczne mogą spowodować zanieczyszczenie wody, powietrza i gleby, wpływając niekorzystnie na faunę i florę oraz przyczyniając się ogólnie do utraty różnorodności biologicznej (chociaż na różnorodność biologiczną wpływ ma szereg innych czynników). W szczególności, środki ochrony roślin uwalniane do środowiska naturalnego w niekontrolowany sposób w wyniku przenoszenia aerozoli, wypłukiwania oraz spływu mogą zanieczyszczać glebę, wody powierzchniowe oraz wody gruntowe 6 . Zanieczyszczenie środowiska naturalnego może również występować w trakcie i po użyciu, podczas czyszczenia sprzętu lub poprzez niekontrolowaną nielegalną utylizację pestycydów lub ich pojemników (źródła punktowe). Według europejskiej organizacji dostawców wody 7 , zanieczyszczenie pestycydami wody w rzekach na obszarach nizinnych jest bardzo poważne. W rzeczywistości w dużej części przekracza ono wartość progową 0,1 µg/L, co wiąże się z koniecznością odpowiedniego uzdatniania wody przed jej przesłaniem do wodociągów jako wody pitnej. Potencjalne skażenie wód powierzchniowych i gruntowych wymaga ciągłego monitorowania i dokładnej kontroli w procesie regulacyjnym, gdyż zanieczyszczenie i stosowanie środków zaradczych przebiega w długim okresie. 2.3.\nIstniejące polityki i prawodawstwo w zakresie pestycydów wprowadzono po raz pierwszy na poziomie UE w 1979 r., na przestrzeni lat przeszły one znaczący rozwój, osiągając punkt kulminacyjny przyjęciem dyrektywy 91/414/EWG dotyczącej wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin, po której przyjęto dyrektywę 98/8/WE dotyczącą wprowadzania do obrotu produktów biobójczych. Tak więc wszystkie pestycydy podlegają ocenie i wydaniu zezwolenia zanim zostaną wprowadzone do obrotu. Pomimo istniejących restrykcji regulacyjnych oraz pomimo tego, iż proces wydawania zezwoleń jest drogi i powoduje wzrost cen, rzeczywiste zużycie i stosowanie pestycydów w UE nie uległo zmniejszeniu w przeciągu ostatnich dziesięciu lat. Zmniejszeniu nie uległ również odsetek próbek żywności i paszy, w których pestycydy przekraczają maksymalne limity ustawowe - pozostaje on w granicach 5 % (patrz rysunek 1). Ponadto niektóre pestycydy spotyka się powszechnie w środowisku wodnym w stężeniach znacznie przekraczających limit ustawowy i nie widać oznak ich ograniczenia.\nPestycydy najczęściej spotykane w wodach gruntowych to atrazyna, symazyna, szerokie spektrum herbicydów stosowanych w dużych ilościach w przeszłości, a obecnie zabronionych Stanowisko EUREAU „Utrzymanie zasobów surowej wody pitnej wolnych od pestycydów” 2001 r. 10\nRysunek 1. Wyniki kontroli dla pozostałości owoców, warzyw i zbóż w UE-15\nSuma owoców, warzyw i zóż\n% wszystkich próbek\n1996 60 61 61\n61 59 56 56\n15 3,03,43,34,34,53,9 5,5 5,5\n0 Próbki bez wykrywanlnych pozostałości\nPróbki, w których Próbki, w których pozostałości nie pozostałości przekraczają przekraczają najwyższe najwyższych dopuszczalne poziomy dopuszczalnych (krajowe lub poziomów (krajowych lub wspólnotowe) wspólnotowych)\nPonadto istniejące prawodawstwo w zakresie środków ochrony roślin skupia się na wprowadzaniu do obrotu 8 oraz na końcu cyklu życia takich produktów 9 , ale rzadko kiedy dotyka rzeczywistej fazy ich użycia. Aby skorygować ten mankament i stworzyć kompleksowe, spójne i logiczne ramy polityki dotyczącej pestycydów, strategia skupia się na fazie użycia w cyklu życia pestycydów (parz rysunek 2).\nDyrektywa 91/414/EWG dotycząca wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin Rozporządzenie nr 396/2005 w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy 11\nRysunek 2. Faza użycia w cyklu życia pestycydów nie jest wystarczająco uregulowana w prawodawstwie\nś i Dyrektywa 91/414/EWG\n- Rozporządzenie 396/2005 w\nsprawie NDP - Ramowa dyrektywa wodna - Dyrektywa w sprawie odpadów\nStrategia tematyczna (najpierw PPP) Wpływ na użycie pestycydów ma również szereg innych wspólnotowych aktów prawnych i polityk . W szczególności: a. Problemy związane ze środowiskiem naturalnym zostały zintegrowane w różne regulacje prawne, które od połowy lat osiemdziesiątych tworzą wspólną politykę rolną (WPR), szczególnie przy uwzględnieniu reformy z 1992 r. Miało to ogromny wpływ na metody produkcji rolnej 10 . W opracowaniu wykonanym w 1998 r. sugerowano, iż 20 % zmian w użyciu środków ochrony roślin można przypisać skutkom WPR. Odsetek ten może być wyższy w sektorach, które w dużej mierze polegają na stosowaniu pestycydów oraz dużych płatnościach WPR, takich jak sektor bawełny czy tytoniu 11 . b. Ramowa dyrektywa wodna (RDW) 12 z roku 2000 r. stworzyła ramy dla oceniania, monitorowania i zarządzania stanem ekologicznym i chemicznym wszystkich wód powierzchniowych i wód gruntowych. Ustanowiła one listę 33 substancji priorytetowych, które są szczególnie niebezpieczne dla wody 13 , z których 13 jest stosowanych jako aktywne substancje w środkach ochrony roślin. Obecną wartość progową (0.1 µg/l) dla substancji aktywnych, która w procesie wydawania zezwoleń stanowi kryterium wyłączające, uznaje się za maksymalne\nPozostałe informacje na temat rolnictwa i środowiska naturalnego można znaleźć na stronie: http://ec.europa.eu/agriculture/envir/index_en.htm\nOppenheimer, Wolf i Donnelly, 1998. Możliwości przyszłej polityki UE w zakresie środowiska naturalnego dotyczącej środków ochrony roślin, Sprawozdanie zbiorcze sześciu pod-sprawozdań w PES-A/faza 2\nDyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej. Dz.U. L 327 z 22.12.2000, str. 1\nDecyzja nr 2455/2001/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Dz.U. L 331 z 15.12.2001, str. 1 12\ndopuszczalne stężenie dla określenia dobrego stanu chemicznego wód gruntowych. c. Rozporządzenie (WE) nr 396/2005 w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i w paszy 14 ustanawia najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości (NDPP) substancji aktywnych w żywności i paszy w celu ograniczenia narażenia konsumentów pod koniec łańcucha pokarmowego. Ponadto monitorowanie zgodności z NDPP umożliwia dokonanie oceny tego, czy profesjonalni użytkownicy realizują dobre praktyki rolne ustanowione w zezwoleniach dla środków ochrony roślin wydanych przez państwa członkowskie. d. Dyrektywa ramowa w sprawie odpadów 15 oraz dyrektywa w sprawie odpadów niebezpiecznych 16 ustanawiają przepisy dotyczące bezpiecznej zbiórki odpowiednio odpadów i odpadów niebezpiecznych. Zbiórka pustych opakowań po pestycydach i gospodarka nimi muszą być prowadzone zgodnie z dyrektywą ramową w sprawie odpadów, a zbiórka nieużywanych pestycydów, zabronionych lub po upływie daty ważności i gospodarka nimi muszą być prowadzone zgodnie z przepisami dyrektywy w sprawie odpadów niebezpiecznych. e. Problematyka pestycydów, a w szczególności badania nad ograniczeniem lub zrównoważeniem ich użycia, jest wspierana od wielu lat w kontekście wspólnotowych ramowych programów badań i rozwoju 17 . W 2003 r. Komisja przyjęła europejską strategię ochrony środowiska i zdrowia. Jej celem jest ograniczenie chorób spowodowanych przez czynniki środowiska naturalnego, w tym narażenie na działanie środków chemicznych i pestycydów. Strategia ta skupia się na najbardziej wrażliwych grupach i powinna się przyczynić do bardziej zrównoważonego użycia pestycydów 18 . f. Użycie pestycydów jest również częściowo ujęte przez dyrektywy, które chronią zdrowie i bezpieczeństwo pracowników 19 . Jednakże nie dotyczą one największej grupy użytkowników, mianowicie rolników indywidualnych.\nRozporządzenie (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego (Dz.U. L 70 z 16.3.2005, str. 1)\nDyrektywa 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów (Dz.U. L 114 z 27.4.2006, str. 9)\nDyrektywa Rady 91/689/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. w sprawie odpadów niebezpiecznych (Dz.U. L 377 z 31.12.1991, str. 20)\nSzczegółowe informacje dostępne na stronie: http://ec.europa.eu/research/index_en.cfm\nCOM (2003) 338 wersja ostateczna, dostępny na stronie:\nStosowne dyrektywy mogą obejmować: dyrektywę 89/391/EWG, dyrektywę 98/24/WE oraz dyrektywę 89/656/EWG 13\nJedną z wad obecnych ram prawnych jest to, że rzeczywista faza użycia pestycydów nie jest tam ujęta w wystarczający sposób, chociaż stanowi kluczowy element dla określenia wszystkich zagrożeń. Głównym celem niniejszej strategii tematycznej jest rozwiązanie problemu tego niedociągnięcia. 6. EAP odnosi się jedynie do ram prawnych związanych ze środkami ochrony roślin. Skutki względnie nowego prawodawstwa dotyczącego produktów biobójczych nie będą widoczne prędzej niż po roku 2006, kiedy to zostaną sfinalizowane pierwsze oceny substancji aktywnych do użycia w produktach biobójczych. Z tego też względu na razie strategia zajmuje się jedynie środkami ochrony roślin (zarówno dla potrzeb rolniczych jak i pozarolniczych), które są o wiele ważniejsze niż produkty biobójcze, pod względem zarówno stosowanych ilości jak i obrotów. Jeżeli okaże się, że podobne kroki będą konieczne w przypadku produktów biobójczych, zakres strategii zostanie rozszerzony. 3.\nROZWÓJ STRATEGII 3.1.\nOd 1992 r., we współpracy w władzami niderlandzkimi, Komisja Europejska prowadzi projekt dotyczący zrównoważonego użycia środków ochrony roślin. Pierwsza faza zakończyła się w czerwcu 1994 r. warsztatami pod tytułem „Ramy dla zrównoważonego użycia środków ochrony roślin w Unii Europejskiej”, gdzie sformułowano zalecenia dotyczące dalszych opracowań. Opracowania te zakończono i omówiono podczas warsztatów, które odbyły się w Brukseli w dniach od 12 do 14 maja 1998 r. 3.2.\nDo określenia strategii wybrano szerokie podejście, z uwzględnieniem wszystkich zainteresowanych stron w pełni przejrzystym dwuetapowym procesie. (patrz rys. 3) 3.2.1. Konsultacje na temat komunikatu wstępnego Pierwszym krokiem było przedstawienie komunikatu, który przedłożono do konsultacji publicznych. Na podstawie wstępnych opracowań, komunikat 20 przedstawiał wady obecnej sytuacji w odniesieniu do fazy użycia w cyklu życia środków ochrony roślin. Zapewniał on wiele ogólnych informacji na temat korzyści i zagrożeń wynikających z użycia pestycydów i przedstawiał listę najbardziej istotnych punktów, które należy rozwiązać. Przewidywał rodzaj środków, które można by zastosować celem bardziej szczegółowego podejścia do problemu fazy użycia oraz odwrócenia negatywnych trendów. Jednakże nie poszedł aż tak daleko, aby nadać priorytetowy charakter takim środkom. Komisja odbyła konsultacje z opinią publiczną oraz wszystkimi zainteresowanymi stronami i instytucjami na temat tego komunikatu, w tym z Parlamentem Europejskim, Radą oraz Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym. 20\n„Ku strategii tematycznej zrównoważonego stosowania pestycydów” COM(2002) 349 wersja ostateczna 14\nUzyskała ponad 150 opinii od różnych zainteresowanych stron 21 . Ponadto dnia 4 listopada 2002 r. Komisja zorganizowała konferencję z udziałem ponad 190 uczestników reprezentujących wszystkie grupy zainteresowanych stron 22 . W sumie wszystkie zainteresowane strony udzieliły znacznego wsparcia dla większości środków wyszczególnionych w komunikacie, chociaż instytucje oraz niektóre zainteresowane strony różniły się co do szczegółów, np. czy wdrożyć dany środek na poziomie Wspólnoty czy państwa członkowskiego oraz czy powinien on być wiążący prawnie czy też dobrowolny. Najbardziej kontrowersyjne kwestie dotyczyły oprysków z powietrza, celów redukcji użycia ilościowego oraz opodatkowania. 3.2.2. Konsultacje w sprawie oceny wpływu Zgodnie z wymogiem inicjatywy w sprawie lepszego stanowienia prawa Komisję następnie poproszono o dokonanie oceny wpływu ekonomicznego, społecznego oraz wpływu na środowisko przyszłego wniosku dotyczącego strategii. W tym celu powołano grupę międzywydziałową w celu uzyskania informacji zwrotnych od pozostałych Dyrekcji Generalnych Komisji na temat proponowanych środków. Opracowanie wykonał niezależny konsultant BiPRO GmbH. Zgodnie z wymogiem metodologii Komisji, BiPRO opracował „Dokument dotyczący opcji polityki”, przedstawiający w zarysie szereg opcji potencjalnych środków przed dokonaniem oceny ich oddziaływania na obecną sytuację prawną w państwach członkowskich. Dla każdego ze środków proponowanych w projekcie dyrektywy zbadano od trzech do pięciu opcji, począwszy od dobrowolnych do wysoce normatywnych, pod kątem wpływu ekonomicznego, społecznego oraz wpływu na środowisko na różne zainteresowane strony i organy. Wykorzystano „scenariusz zerowy (bezopcyjny)” jako punkt odniesienia dla dokonania oceny przewidywanych kosztów i korzyści proponowanych środków. BiPRO dostarczył sprawozdanie, które oparto na badaniu właściwych organów i zainteresowanych stron. Zawierało ono zalecenia, na podstawie których zainteresowane strony poproszono o zgłoszenie swoich uwag 23 . Różne zainteresowane strony zorganizowały szereg konferencji na temat szczegółowych kwestii (np. oceny porównawczej/zasady substytucji, sprzętu do stosowania pestycydów, koncepcji IPM/ICM i innych kwestii). Sama Komisja zorganizowała spotkania np. na temat oprysków z powietrza. Ponadto Komisja zainicjowała dodatkowe konsultacje za pośrednictwem Internetu od marca do maja 2005 r., uzyskując niemal 1 800 odpowiedzi 24 .\nPrzedstawione opinie dostępne na stronie: http://ec.europa.eu/environment/ppps/1st_step_consul.htm\nDokumenty i protokoły z obrad konferencji dostępne na stronie:\nReakcje na opracowane konsultanta dostępne na stronie: http://ec.europa.eu/environment/ppps/2nd_step_react.htm\nWyniki dostępne na stronie: http://ec.europa.eu/environment/ppps/pdf/stats_consult.pdf 15\nKomisja wykorzystała sprawozdanie zewnętrznego konsultanta oraz uwagi zainteresowanych stron do opracowania wniosku dotyczącego strategii tematycznej dotyczącej zrównoważonego użycia pestycydów. Rysunek 3. Kroki w procesie konsultacji dotyczącym strategii tematycznej\nKomunikat „Ku strategii tematycznej zrównoważonego stosowania pestycydów” lipiec 2002\nOcena wpływu konsultanta\n3 września – 4 listopada\nkonsultanta na temat Internet Konsultacje z instytucjami konsultacji → 12/05/2005 UE 2 grudnia – 3 kwietnia 4 grudnia – 5 stycznia\n1 krok konsultacji\n2 krok konsultacji\nFILARY STRATEGII Strategie tematyczne stanowią nowe holistyczne podejście do całych obszarów tematycznych. Zawierają środki, które są przeznaczone do zintegrowania z istniejącymi politykami i prawodawstwem. Jedynie wówczas, gdy będzie to niemożliwe, konieczne będzie zaproponowanie nowego prawodawstwa lub innych odpowiednich instrumentów. Zgodnie z tym strategia dotycząca zrównoważonego użycia pestycydów składa się z szeregu indywidualnych środków, które zgodnie z koncepcją integracji zostaną wdrożone bądź to z użyciem istniejących instrumentów lub też zaproponowane w formie nowego prawodawstwa. 4.1.\nNowe środki, których nie można zintegrować, w pełni lub w dużej mierze, z istniejącymi instrumentami 4.1.1. Ustanowienie krajowych planów działań w celu ograniczenia zagrożeń, ryzyka i zależności od pestycydów\nStrategia zawiera wniosek dotyczący dyrektywy ramowej, która zobowiąże państwa członkowskie do ustanowienia krajowych planów działań (KPD), które (i) zgrupują środki ustanowione w celu wykonania prawodawstwa wspólnotowego związanego z pestycydami, oraz (ii) ustanowią poszczególne cele wraz ze środkami i harmonogramami ich osiągnięcia (patrz ramka). Krajowe plany działań będą kamieniem węgielnym strategii tematycznej. W szeregu krajów takie plany krajowe osiągnęły ogromny sukces. Krajowe plany działań będą odzwierciedlać elementy prawodawstwa wspólnotowego dotyczącego pestycydów (w szczególności strategii) na poziomie krajowym. Jednocześnie 16\nprzyczynią się do dostosowania strategii do specyficznych warunków panujących w państwach członkowskich poprzez ustanowienie swoich własnych celów. Przygotowując krajowe plany działań, państwa członkowskie muszą wziąć pod uwagę plany gospodarowania wodami w dorzeczu w ramach ramowej dyrektywy wodnej wraz z krajowymi i regionalnymi planami rozwoju obszarów wiejskich. Państwa członkowskie mają dwa lata od wejścia w życie dyrektywy na ustanowienie swoich planów i rozpoczęcie realizacji niezbędnych środków. 4.1.2. Zaangażowanie zainteresowanych stron W trakcie przygotowywania, realizacji i rewizji KPD, państwa członkowskie powinny zaangażować wszystkie zainteresowane strony, w tym także np. grupy zainteresowanych stron ustanowione w ramach ramowej dyrektywy wodnej dla potrzeb planów gospodarowania wodami w dorzeczu oraz opracowania planów rozwoju obszarów wiejskich. Same państwa członkowskie określą szczegółowe ustalenia dotyczące udziału publicznego oraz poziomu, na którym udział taki będzie organizowany. Opinia publiczna powinna mieć możliwość udziału w procesie możliwie jak najwcześniej i jak najbardziej skutecznie. 4.1.3. Stworzenie systemu podniesienia świadomości i szkolenia wszystkich profesjonalnych użytkowników pestycydów, dystrybutorów i doradców Użytkownicy (w szczególności użytkownicy profesjonalni) muszą być w pełni świadomi zagrożeń związanych z użyciem pestycydów. Państwa członkowskie powinny zatem zapewnić, że użytkownicy profesjonalni mają dostęp do niezbędnego minimalnego kształcenia. Należy ustanowić wymogi dotyczące kształcenia i oficjalnego uznawania kształcenia (wydawanie certyfikatów lub pozwoleń). Opinia publiczna powinna być lepiej poinformowana poprzez kampanie na rzecz podniesienia świadomości, informacje przekazywane przez sprzedawców detalicznych i dystrybutorów, jak również inne odpowiednie środki. Aspekty organizacyjne (np. zaangażowane instytucje szkoleniowe i organy, certyfikacja organów prowadzących szkolenia, aspekty finansowania, organy wydające pozwolenia, częstotliwość szkolenia itp.) pozostają w gestii państw członkowskich. Państwa członkowskie będą składały sprawozdania dotyczące środków, które ustanowiły, a Komisja, we współpracy z grupą ekspertów ds. strategii tematycznej, opracuje wytyczne dotyczące szkolenia profesjonalnych użytkowników, dystrybutorów i doradców przy uwzględnieniu różnorodności sytuacji w różnych częściach UE.\nEwentualne elementy krajowych planów działań (1)\nProcedury umożliwienia opinii publicznej udziału w opracowywaniu, realizacji i monitorowaniu krajowego planu działań oraz wszelkich zmian.\nUstanowienie pojedynczych celów dla ograniczenia ryzyka i zagrożenia. Państwa członkowskie mogą zidentyfikować priorytetowe uprawy, działania oraz aktywne składniki w przypadkach, gdy tendencje będą niepokojące oraz mogą ustanowić cele redukcji zużycia.\nSzkolenie dystrybutorów, doradców oraz profesjonalnych użytkowników, w tym programy certyfikacji.\nKampanie na rzecz podniesienia świadomości w celu poinformowania opinii publicznej oraz nieprofesjonalnych użytkowników o ryzyku i zagrożeniach związanych z użyciem pestycydów.\nOrganizacja skutecznych struktur w celu zapewnienia niezależnego i obiektywnego doradztwa dla użytkowników profesjonalnych i nieprofesjonalnych w zakresie najbardziej właściwych rozwiązań problemu kontroli szkodników.\nRegularne kontrole sprzętu do użycia pestycydów.\nSzczegółowe środki dotyczące ogólnego zakazu oprysków z powietrza oraz możliwe odstępstwa.\nSzczegółowe środki dotyczące ochrony środowiska wodnego przed zanieczyszczeniem pestycydami.\nWyznaczenie obszarów ograniczonego oraz/lub zerowego użycia pestycydów, w konkretnych obszarach używanych przez społeczeństwo lub dzieci, lub w związku z programem Natura 2000.\nZbiórka zużytych opakowań oraz przeterminowanych pestycydów.\nWprowadzenie bezpiecznych procedur przechowywania, przetwarzania, mieszania i czyszczenia.\nUstanowienie niezbędnych warunków dla wprowadzenie przez rolników ogólnych norm zintegrowanego zarządzania szkodnikami, które staną się obowiązujące od 2014 r., oraz promocja metod gospodarki rolnej przy niskim poziomie użycia pestycydów, takich jak rolnictwo ekologiczne.\nSprawdzanie, czy profesjonalni użytkownicy spełniają prawne wymogi w zakresie pestycydów.\nMonitorowanie elementów środowiska naturalnego (w szczególności wody) na obecność pestycydów, ich pozostałości lub metabolitów.\nMonitorowanie i zgłaszanie przypadków zatrucia pestycydami z udziałem użytkowników, mieszkańców, konsumentów lub dzikiej fauny i flory.\nPromocja badań nad działaniami zmierzającymi do ograniczenia zagrożeń związanych z użyciem pestycydów, w tym także w szczególności opracowanie i użycie alternatywnych środków niechemicznych mających mniejszy wpływ na środowisko naturalne.\nRozważenie zastosowania standardowych stawek podatku VAT wobec pestycydów przypadku, gdy stosowane są nadal stawki zredukowane).\nZbieranie danych na temat dystrybucji i użycia środków ochrony roślin oraz obliczanie wskaźników ryzyka na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym.\nZgłaszanie i publikowanie efektów krajowych planów działań, w tym także działań i efektów opartych na wskaźnikach.\nFinansowanie krajowych planów działań. Państwa członkowskie mogą rozważyć nałożenie podatków i opłat na produkty lub działalność, ze zróżnicowanymi stawkami w celu zachęcenia użytkowników do wyboru produktów mniejszego ryzyka.\n4.1.4. Obowiązkowa kontrola sprzętu do użycia pestycydów Dobrze utrzymany sprzęt jest niezbędny do ograniczenia negatywnego wpływu pestycydów na zdrowie (w szczególności zdrowie użytkowników) oraz środowisko naturalne, oraz do zagwarantowania najbardziej wydajnego i ekonomicznego użycia pestycydów. Sprzęt stosowany w użyciu pestycydów musi być regularnie sprawdzany i konserwowany. Aspekty organizacyjne (np. publiczne lub prywatne systemy kontroli, kontrola jakości organów kontroli, finansowanie, opłaty do uiszczenia przez użytkowników, itp.) pozostają w gestii państw członkowskich, które będą musiały składać Komisji sprawozdania. Wymiana najlepszych praktyk powinna się rozwijać w ramach grupy ekspertów ds. strategii tematycznej składającej się z przedstawicieli państw członkowskich oraz zainteresowanych stron. 4.1.5. Zakaz oprysków z powietrza Opryski z powietrza mogą powodować znaczące szkody dla zdrowia i środowiska, w szczególności w wyniku przenoszenia aerozolu. Powinny one zatem podlegać surowym regulacjom i powinno się je stosować jedynie w przypadkach, gdy przynoszą one wyraźne korzyści dla środowiska naturalnego w porównaniu z innymi metodami opryskiwania lub w przypadkach, gdy nie ma realnych sposobów alternatywnych. Z tego też względu projekt dyrektywy wymaga, aby państwa członkowskie zakazały oprysków z powietrza. Dopuszcza on odstępstwa w przypadku upraw i obszarów, gdzie opryski z powietrza mogą przynosić zalety lub korzyści dla środowiska lub zdrowia (np. opryskanie większych obszarów w krótszym czasie, szybsza reakcja na prognozy dotyczące szkodników i warunki pogodowe, mniej ponownego napełniania zbiorników, ich mycia i pozostałości w zbiornikach, ograniczone narażenie użytkowników itp.), lub w przypadku, gdy nie ma innych alternatywnych sposobów (np. w przypadku specyficznych upraw takich jak uprawy ryżu, lasy itp.). Państwa członkowskie będą musiały zgłaszać te odstępstwa, które zostaną omówione w grupie ekspertów ds. strategii tematycznej w celu zdefiniowania wytycznych i kryteriów. 4.1.6. Zwiększona ochrona środowiska wodnego Niezbędne są szczegółowe środki mające na celu ochronę wód gruntowych w celu ograniczenia wpływu pestycydów na środowisko wodne. Szereg pestycydów określa się mianem „priorytetowych substancji niebezpiecznych” lub „substancji niebezpiecznych” w ramowej dyrektywie wodnej (2000/60/WE). W rezultacie, należy wzmocnić spójność z dyrektywą 91/414/EWG w celu lepszego egzekwowania środków ograniczających ryzyko. Decyzja o zastosowaniu takich środków zostanie podjęta w ramach zezwolenia wydawanego dla środków ochrony roślin. Projekt dyrektywy będzie wymagał od państw członkowskich ustanowienia programów redukcji zanieczyszczeń mających na celu rozwiązanie problemu pestycydów w ramach planów gospodarowania wodami w dorzeczu, które będą musiały uwzględniać środki takie, jak strefy buforowe lub zastosowanie specjalnego sprzętu technicznego w celu graniczenia przenoszenia aerozoli. Państwa członkowskie będą musiały znacznie ograniczyć lub zakazać użycia pestycydów w 19\nkonkretnych strefach buforowych zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 2000/60/WE (ramowa dyrektywa wodna). 4.1.7. Zdefiniowanie obszarów ograniczonego lub zerowego użycia pestycydów Państwa członkowskie muszą wyznaczyć obszary, w których użycie środków ochrony roślin jest zabronione lub ograniczone, w celu zapewnienia spójności ze środkami podejmowanymi na mocy innych aktów prawnych oraz zachowania różnorodności biologicznej. Przypadki takie mogą dotyczyć obszarów specjalnej ochrony wyznaczonych zgodnie z dyrektywą 92/46/EWG (dyrektywą siedliskową) oraz dyrektywą 79/409/EWG (dyrektywą ptasią), które stanowią sieć Natura 2000. Obszary takie powinny również być wyznaczone w ramach funkcji szczególnej ochrony niezbędnej dla grup wrażliwych takich jak dzieci (np. na placach zabaw, na terenach wokół szkół). Państwa członkowskie powinny ograniczyć do minimum lub zakazać użycia pestycydów na obszarach, na których narażenie ludzi może być wysokie (takich jak parki lub obiekty sportowe). Komisja oraz państwa członkowskie (poprzez grupę ekspertów ds. strategii tematycznej) zbadają, które strefy zostały wyznaczone przez państwa członkowskie oraz przedstawią wytyczne oraz kryteria wyboru tych obszarów, jak również najlepsze praktyki. 4.1.8. Przechowywanie i przetwarzanie pestycydów, ich opakowań oraz nieużywanych produktów Nieużywane przeterminowane lub zabronione pestycydy oraz puste opakowania muszą być zbierane w sposób kontrolowany tak, aby nie były przechowywane w niedbały sposób przed ich zagospodarowaniem. Przeterminowane pestycydy muszą być utylizowane zgodnie z przepisami dotyczącymi odpadów niebezpiecznych. Zebrane opakowania, które zostały opłukane trzykrotnie, nie są już uznawane w większości państw członkowskich za niebezpieczne i muszą być utylizowane zgodnie z przepisami dotyczącymi odpadów. Powinny być w miarę możliwości przetworzone w celu ich ponownego użycia i ostatecznie zniszczone w sposób kontrolowany. W trakcie czyszczenia sprzętu opryskowego pozostałości muszą być utylizowane w sposób ekologiczny. Z tego też względu, w projekcie dyrektywy państwa członkowskie są zobowiązane do zastosowania środków mających na celu zapewnienie bezpiecznego przechowywania i przetwarzania pestycydów, pustych opakowań i pozostałości w celu ograniczenia do minimum emisji ze źródła punktowego powstałych w wyniku rozcieńczania, mieszania, ładowania, mycia i przechowywania. W tym kontekście należy również zwrócić uwagę na użycie pestycydów przez użytkowników nieprofesjonalnych (np. w prywatnych ogrodach), gdzie należy przyjąć odpowiednie przepisy w celu ograniczenia zagrożeń do minimum (np. sprzedaży jedynie preparatów „gotowych do użytku”). Państwa członkowskie będą miały wolną rękę przy opracowywaniu aspektów, które uznają za niezbędne.\n4.1.9. Wdrażanie zasad zintegrowanego zarządzania szkodnikami (IPM) przez profesjonalnych użytkowników pestycydów Pestycydy powinny być używane jedynie wówczas, gdy nie ma żadnych innych sposobów kontrolowania i ograniczania szkód powstałych w wyniku działania szkodników. Należy zatem bardziej sprzyjać metodom kontroli szkodników, które czynią niewielki użytek z pestycydów lub w ogóle ich nie używają. W ramach środków agroekologicznych objętych rozporządzeniem 1698/2005 pomoc jest już udzielana rolnikom, którzy przechodzą na zintegrowaną kontrolę, rolnictwo ekologiczne lub inne programy mające na celu ograniczenie stosowania pestycydów. Projekt dyrektywy nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia wszelkich niezbędnych warunków do wdrożenia zintegrowanego zarządzania szkodnikami (IPM) przez profesjonalnych użytkowników pestycydów, oraz do promocji wdrożenia zasad IPM zanim nie staną się obowiązkowe od roku 2014. Poza ogólnymi kryteriami wspólnotowymi należy opracować bardziej szczegółowe wytyczne IPM dla konkretnych upraw, regionów lub stref klimatycznych. Wykraczałyby ona poza wymagania ogólnych kryteriów i pozostawałyby dobrowolne. 4.1.10. Mierzenie postępów w ograniczaniu ryzyka poprzez odpowiednie wskaźniki Wspólne i zharmonizowane wskaźniki są istotne dla mierzenia trendów ograniczania ryzyka w ramach oraz wśród państw członkowskich. Do tej pory nie ma zgody w kwestii wskaźników. Kilka państw członkowskich zdecydowało się zastosować pewne narodowe wskaźniki, takie jak wskaźnik „częstotliwości stosowania” w Danii, ale wskaźniki te są niekoniecznie oparte na rzeczywistym ryzyku, lecz zamiast tego wyrażają intensywność opryskiwania. OECD opracowuje zharmonizowane wskaźniki ryzyka dla wody i gleby. Praca ta jest również prowadzona w ramach projektu zwanego HAIR (Zharmonizowane wskaźniki ryzyka związanego z pestycydami) 25 , który jest finansowany w ramach 6 wspólnotowego programu ramowego w zakresie badań i rozwoju. Osiem państw członkowskich, plus Norwegia i Szwajcaria, bierze udział w tym projekcie, który kończy się wiosną 2007 r. 4.1.11. Stworzenie systemu wymiany informacji na poziomie wspólnotowym W celu utrzymania spójnego podejścia wspólnotowego zostanie powołana „grupa ekspertów ds. strategii tematycznej”. Będzie ona służyła jako forum konsultacyjne i będzie sporządzać wytyczne w zakresie najlepszych praktyk. Będzie one zajmowała się również monitorowaniem realizacji strategii tematycznej poprzez: • wymianę danych i informacji przez państwa członkowskie w zakresie uzyskanych postępów oraz w zakresie zdarzeń mających konsekwencje dla\nWszystkie informacje dostępne na stronie : http://www.rivm.nl/stoffen-risico/NL/hair.htm 21\nzdrowia profesjonalnych użytkowników, prywatnych użytkowników oraz dla środowiska naturalnego; • harmonizację wytycznych technicznych; • ustanowienie zbioru wskaźników w celu zmierzenia postępów i ustanowienia celów ograniczenia ryzyka ilościowego. Grupa ekspertów powinna składać się z przedstawicieli władz państw członkowskich, Komisji oraz innych zainteresowanych stron (takich jak rolnicy, przemysł, organizacje zajmujące się środowiskiem naturalnym oraz organizacje konsumenckie). Zebrania grupy będą organizowane i będzie im przewodniczyła Komisja. 4.1.12. Ulepszone systemy gromadzenia informacji na temat dystrybucji i użycia Nie ma wiarygodnych danych na temat dystrybucji i użycia pestycydów, jeżeli chodzi o substancje aktywne. Niemniej jednak, niezbędne jest obliczenie wskaźników ryzyka. Należy zatem uruchomić zdecydowanie wzmocnione programy gromadzenia danych na temat produkcji, przywozu/wywozu, dystrybucji i użycia pestycydów. Oddzielne rozporządzenie w sprawie danych statystycznych dotyczących pestycydów zaproponowane w 2006 r. zobowiązuje państwa członkowskie do gromadzenia danych na temat wprowadzania do obrotu i użycia środków ochrony roślin, zarówno poprzez łańcuch dystrybucyjny oraz od profesjonalnych użytkowników (w szczególności rolników). Wniosek określa przepisy dla władz państw członkowskich dotyczące: • regularnego zbierania takich danych (corocznie jeżeli chodzi o wprowadzanie do obrotu, z pięcioletnią przerwą na użycie); • sposobu zbierania takich danych, bądź to poprzez reprezentatywne badania bądź też poprzez systematyczne gromadzenie; • centralizacji takich danych na temat wprowadzania do obrotu i użycia środków ochrony roślin gromadzonych przez państwa członkowskie, którymi w najlepszy możliwy sposób zajmie się Urząd Statystyczny Komisji, podczas gdy Komisja będzie publikować regularne sprawozdania zbiorcze; • obliczania wskaźników ryzyka na poziomie wspólnotowym jako podstawy opisania trendów w zagrożeniach wynikających z użycia środków ochrony roślin. 4.2.\nŚrodki, które można zintegrować z istniejącymi instrumentami 4.2.1. Ulepszone systemy monitorowania zgodności z prawnymi wymogami dotyczącymi pestycydów\nObecne systemy już ustanowione przez państwa członkowskie w celu monitorowania zgodności z wymogami dotyczącymi bezpiecznego użycia pestycydów (z wyjątkiem monitorowania pozostałości w żywności i paszy) są 22\nwyraźnie niewystarczające. Muszą zostać w znaczący sposób wzmocnione. Dotyczy to w szczególności dystrybucji i użycia środków ochrony roślin zgodnie z dyrektywą 91/414/EWG. Proponowane rozporządzenie zmieniające tę dyrektywę 26 dokonuje istotnych zmian. Określa bardziej szczegółowo obowiązki w zakresie monitorowania nałożone na państwa członkowskie. Zmienione przepisy określają najwłaściwszy poziom realizacji, jak również intensywność, częstotliwość oraz szczegóły techniczne programów kontroli i monitorowania. Komisja i państwa członkowskie będą ściśle współpracowały w zdefiniowaniu zakresu i szczegółów nowych szczegółowych rocznych programów zgodności. Państwa członkowskie powinny również zbadać, w jaki sposób sprzedawcy detaliczni żywności mogą przyczynić się do ustanowienia swoich własnych programów monitorowania, najlepiej we współpracy z władzami krajowymi, w celu zapewnienia gromadzenia jednolitych i wiarygodnych danych. 4.2.2. Ocena porównawcza oraz zasada substytucji Jednym ze sposobów na ograniczenie zagrożeń ze strony pestycydów jest substytucja, tzn. zamiana jednego pestycydu na inny produkt niższego ryzyka lub alternatywny środek niechemiczny. Zasadę substytucji można realizować na różnych poziomach: włączenie substancji aktywnej do załącznika I dyrektywy 91/414/EWG (poziom wspólnotowy), wydawanie zezwoleń na produkty (poziom państw członkowskich), oraz wybory dokonywane przez użytkowników z różnych produktów im dostępnych dla tego samego zastosowania (poziom użytkownika). Na podstawie wyników różnych konsultacji Komisja zaproponowała ujęcie oceny porównawczej w procesie wydawania zezwoleń na środki ochrony roślin. Będzie ona musiała być stosowana – w uzasadnionych przypadkach, wykonalnych praktycznie i realnych z ekonomicznego punktu widzenia – na poziomie UE poprzez wskazywanie niektórych substancji aktywnych jako kandydatów do substytucji, a następnie na poziomie państw członkowskich do wydawania zezwoleń na środki ochrony roślin. Zarządzanie odpornością oraz wszystkie potencjalne środki alternatywne (organiczne, biologiczne/drobnoustroje, technologia GM, itd.) muszą być brane pod uwagę indywidualnie w zależności od przypadku (uprawy). Będą musiały zostać opracowane wytyczne dotyczące sposobu porównywania zagrożeń oraz zrównoważenia aspektów ekonomicznych, społecznych i agronomicznych. Skierowane będą do państw członkowskich, które będą spełniały rolę sprawozdawców dla potrzeb oceny dokonywanej przez Wspólnotę oraz przy udzielaniu krajowych zezwoleń.\nCOM(2006) 388 wersja ostateczna 23\n4.2.3. Studia nad monitorowaniem epidemiologicznym\nRoczne programy monitorowania pozostałości pestycydów w żywności i paszy zostały już wdrożone i są realizowane 27 . Na mocy ostatnio przyjętego rozporządzenia w sprawie maksymalnych dopuszczalnych poziomów pozostałości (NDPP), monitorowanie należy wzmocnić poprzez zwiększenie intensywności programów próbkowania oraz odpowiednie skupienie uwagi na „zagrożonych kombinacjach uprawa / substancja”. Należy również poprawić proces zbierania informacji dotyczących przypadków narażenia na działanie pestycydów, w których przekroczone są bezpieczne poziomy. Każdego roku, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, Komisja będzie określać zakres oraz cele szerszego programu UE w zakresie monitorowania pozostałości. Biuro ds. Żywności i Weterynarii (FVO) przeprowadzi więcej kontroli w państwach członkowskich, a państwa członkowskie będą musiały uwzględnić jego uwagi. Pod nadzorem Biura ds. Żywności i Weterynarii zostaną opracowane najlepsze praktyki i zalecenia dotyczące ustanowienia krajowych usług w zakresie monitorowania i działalności. W przypadku, gdy monitorowanie ujawni systematyczne tendencje (np. uporczywe wypadki obecności pozostałości konkretnych substancji), informacje te będą musiały wrócić do procesu wydawania zezwoleń wynikającego z dyrektywy 91/414/EWG. W rozporządzeniu zmieniającym dyrektywę 91/414/EWG Komisja zaproponowała również, aby państwa członkowskie zgłaszały w regularnych odstępach czasu przypadki zatrucia obejmującego środki ochrony roślin. Regulacja taka byłaby podobna do przepisów dyrektywy 98/8/WE dotyczących produktów biobójczych, które obejmują użytkowników ale także osoby przypadkowe oraz mieszkańców obszarów przylegających do opryskiwanych pól, oraz konsumentów. 4.2.4. Monitorowanie środowiska naturalnego Pozostałości pestycydów oraz ich metabolitów są wykrywane nie tylko w żywności i paszy. Można je znaleźć również w glebie i wodzie. Los oraz zachowanie substancji aktywnych, jak również innych składników pestycydów, jest dokładnie badany w trakcie procesu wydawania zezwoleń. Niemniej jednak, modele i obliczenia stosowane podczas oceny ryzyka mogą nie zawsze dokładnie przewidywać rzeczywiste zachowanie substancji i ich pozostałości. Z tego też względu, użyteczne byłoby mierzenie stężeń pestycydów i ich pozostałości w wodach powierzchniowych i wodach gruntowych w celu sprawdzenia, czy modele i techniki prognostyczne są poprawne oraz czy wszystkie środki ograniczenia ryzyka oraz używanie pestycydów zgodnie z dobrą praktyką ochrony roślin naprawdę prowadzi do występowania akceptowalnych stężeń w środowisku naturalnym. Takie pomiary są trudne z technicznego punktu widzenia i drogie oraz muszą się koncentrować na ograniczonej ilości substancji. Zastosowane metodologie mogą\nSprawozdania dostępne na stronie: http://ec.europa.eu/food/fs/inspections/fnaoi/reports/annual_eu/index_en.html 24\nbyć również stosowane do innych środków chemicznych. Monitorowanie środowiska naturalnego na obecność pestycydów powinno zatem być zintegrowane z monitorowaniem w ramach ramowej dyrektywy wodnej 28 . W grupie ekspertów ds. strategii tematycznej Komisja, państwa członkowskie oraz pozostałe zainteresowane strony, np. przedsiębiorstwa dostarczające wodę pitną, powinny zdefiniować substancje priorytetowe, na których należałoby skupić uwagę. 4.2.5. Badania pestycydów Poprawa stanu zdrowia i samopoczucia mieszkańców Europy poprzez lepszą jakość żywność i ulepszoną kontrolę produkcji żywności oraz związane z tym czynniki środowiskowe jest już celem priorytetu tematycznego w ramach 6 wspólnotowego programu ramowego w zakresie badań 29 . Projekty badawcze na ten temat są bliskie realizacji. Dalsza działalność badawcza w zakresie potencjalnego wpływu pestycydów na zdrowie ludzkie, w szczególności skutków narażenia na działanie substancji złożonych – „efekt koktajlu” – oraz badania epidemiologiczne z udziałem pracowników oraz/lub ludności, powinny być również finansowane w ramach pozostałych obszarów priorytetu tematycznego, takich jak zagrożenia środowiskowe. Ponadto istnieją możliwości w ramach naukowego wsparcia na rzecz inicjatywy w zakresie polityk zbadania skutków działania pestycydów na różnorodność biologiczną oraz ustalenia, jak można redukować te skutki. 6 program ramowy skończył się w 2006 r., ale podobne możliwości zostały zachowane w 7 programie ramowym. 4.2.6. Zastosowanie podstawowej stawki VAT wobec pestycydów Różnice w stawkach podatku VAT mogą spowodować, że ceny produktów zawierających te same substancje aktywne będą się różniły znacząco w zależności od państwa członkowskiego. Może to sprzyjać nielegalnemu handlowi transgranicznemu produktami oznaczonymi w języku, którego użytkownicy mogą nie rozumieć, które mogą nie być dopuszczone do użycia w państwie członkowskim, w którym są używane. Komisja zatem zachęca te państwa członkowskie, które w dalszym ciągu stosują obniżone stawki podatku VAT do zrewidowania swojego stanowiska w celu wsparcia realizacji celów strategii. Powinny one zastosować zwykłą stawkę wspólnotową podatku VAT w wysokości minimum 15% w celu ograniczenia różnic w cenach. 4.2.7. Wymiar międzynarodowy Na arenie międzynarodowej, Wspólnota oraz państwa członkowskie powinny sprzyjać bezpiecznemu użyciu pestycydów w krajach trzecich poza obszarem UE\nWszelkie stosowne informacje dostępne na stronie: http://ec.europa.eu/environment/water/index.html\nWięcej informacji dostępnych na stronie: http://ec.europa.eu/research/fp6/policy-support/index_en.html 25\n(w szczególności w krajach rozwijających się). Mogą to uczynić poprzez lepsze monitorowanie i ocenę swego wywozu i wydawania środków chemicznych, poprzez szkolenia w zakresie bezpiecznego użycia, przetwarzania i przechowywania pestycydów oraz zarządzanie masami przeterminowanych pestycydów, jak również wspieranie budowania potencjału i wymiany informacji. UE oraz państwa członkowskie ratyfikowały i realizują Konwencję rotterdamską w sprawie procedury zgody po uprzednim poinformowaniu (PIC) 30 i Konwencję sztokholmską w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (POP) 31 , która uwzględnia kompleksowy mechanizm wsparcia technicznego i finansowego służący rozwiązaniu problemów związanych z niektórymi pestycydami. Ponadto UE oraz państwa członkowskie przewidują również pomoc finansową i techniczną (tworzenie możliwości rozwojowych) w ramach licznych programów dwustronnych i wielostronnych, które przyczyniają się do bezpiecznego przetwarzania pestycydów i do ich utylizacji (łącznie z zapasami przeterminowanych pestycydów), takich jak umowa z Kotonu z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku 32 . UE oraz państwa członkowskie powinny zintensyfikować swe zobowiązania w ramach konkretnych programów, takich jak badania nad alternatywnymi środkami wobec DDT w zwalczaniu malarii w ramach inicjatywy wspólnotowej dotyczącej chorób zakaźnych. Komisja oraz państwa członkowskie będą nadal uczestniczyć w pracach w ramach Kodeksu żywnościowego w celu zapewnienia, aby najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości ustanowione przez Kodeks gwarantowały wystarczającą ochronę zdrowia ludzkiego. 4.3.\nŚrodki/działania, które obecnie nie są proponowane w ramach strategii tematycznej, a które można zbadać ponownie na późniejszym etapie\nNastępujące środki/działania zostały dogłębnie omówione na etapie konsultacji i nie zostaną zaproponowane w ramach strategii tematycznej. 4.3.1. Określenie celów ilościowych zmniejszenia stosowania Strategia nie zaproponuje ustanowienia obowiązkowych celów ilościowych zmniejszenia stosowania, ani w zakresie ilości ani też częstotliwości stosowania. Debata na ten temat była niezmiernie gorąca w całym okresie trwania konsultacji z zainteresowanymi stronami. Komisja uważa, iż nie ma bezpośredniego związku pomiędzy ilościami używanej substancji a zagrożeniami dla zdrowia ludzkiego lub środowiska naturalnego. Czysto masowe podejście może przyczynić się do użycia środków o niższych poziomach dawkowania, które mogą jednak posiadać inne bardziej problematyczne właściwości. Ponadto, większość państw członkowskich nie ma wystarczającej wiedzy na temat obecnego użycia, aby ustalić odpowiedni punkt odniesienia. Jednakże wdrażanie innych środków w strategii, które mają na celu zredukowanie zagrożeń doprowadzi prawdopodobnie do zmniejszenia od 11% do 16% użycia środków ochrony roślin. 30\nInformacje dostępne na stronie: http://www.pic.int\nInformacje dostępne na stronie: http://www.pops.int\nInformacje dostępne na stronie: http://ec.europa.eu/development/body/cotonou/index_en.htm 26\nByć może możliwe będzie ustanowienie celów zmniejszenia stosowania w późniejszym etapie, gdy będziemy wiedzieli o wiele więcej na temat stosowania pestycydów. 4.3.2. Ustanowienie systemu podatków/opłat Prawdą jest, że szereg środków przewidywanych w strategii wymaga wykorzystania zasobów i finansowania, tak więc opodatkowanie pestycydów jest potencjalnym źródłem przychodów. Jednakże obecnie nie jest możliwe opracowanie skutecznego i możliwego do prowadzenia systemu podatków/opłat, który odzwierciedlałby negatywne skutki poszczególnych pestycydów. Są one trudne do oceny, gdyż są związane z warunkami stosowania środków. Aby uzyskać rzeczywistą efektywność, opodatkowanie musiałoby być oparte na klasyfikacji środków pod kątem ryzyka i toksyczności, co będzie możliwe jedynie wówczas, gdy istniejące substancje w ramach dyrektywy 91/414/EWG (dla środków ochrony roślin) i dyrektywy 98/8/WE (dla środków biobójczych) zostaną zrewidowane. Jest również mało prawdopodobne, aby wniosek o opodatkowanie uzyskał wymaganą jednomyślność w Radzie. Mimo to opodatkowanie powinno być dalej analizowane w celu ustanowienia „przedziałowego” systemu podatkowego jako odzwierciedlenie rzeczywistych kosztów zewnętrznych w przyszłości. 5.\nSTRATEGIA Komisja Europejska przyjęła strategię w lipcu 2006 r. Została ona przedstawiona w komunikacie, któremu towarzyszy projekt dyrektywy ustanawiającej ramy dla działania Wspólnoty w celu osiągnięcia zrównoważonego użycia pestycydów oraz ocena oddziaływania. W ramach „pakietu pestycydów” przyjęto kolejny wniosek legislacyjny równolegle do strategii: rozporządzenie w sprawie wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin i adiuwantów. Zmienia ono dyrektywę 91/414/EWG. W grudniu 2006 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zbierania danych statystycznych na temat środków ochrony roślin. Kolejny wniosek, który ma zostać przyjety w 2008 r. uzupełni strategię, ustanawiając istotne wymogi w zakresie ochrony środowiska naturalnego dla wprowadzania do obrotu nowego sprzętu do użycia pestycydów i akcesoriów, być może w ramach dyrektywy 2006/42/WE. Najważniejszym oczekiwanym rezultatem strategii jest ograniczenie całkowitych zagrożeń oraz negatywnego wpływu na zdrowie ludzkie oraz środowisko naturalne wynikających z użycia pestycydów. Można to osiągnąć poprzez ograniczenie: • niepożądanego narażenia bezpośredniego i pośredniego,\n• poziomów zagrożenia użytych substancji poprzez zamianę bardziej niebezpiecznych substancji na te mniej niebezpieczne lub poprzez alternatywne metody kontroli szkodników. Wiedza na temat rzeczywistego użycia pestycydów będzie istotna dla obliczenia zagrożeń z zastosowaniem odpowiednich wskaźników. Systemy zbierania informacji muszą być ustanowione szybko w celu umożliwienia obliczenia wskaźników i tendencji w ich rozwoju, nawet w perspektywy czasu. Ogólnie rzecz biorąc, oczekuje się, iż strategia znacząco podniesie poziom wiedzy na temat użycia pestycydów. Obecnie, nie są dostępne żadne powszechnie przyjęte wskaźniki do zmierzenia tych zagrożeń, a opracowanie wskaźników jest jednym z celów strategii. Cele te ujawnią spadające trendy w miarę upływu czasu. Całkowite użycie pestycydów powinno się stopniowo zmniejszać w trakcie, gdy lepiej przeszkoleni użytkownicy wykorzystujący optymalny sprzęt będą stosować pestycydy bardziej wydajnie i obniżać straty trafiające do środowiska naturalnego (w szczególności środowiska wodnego). Ponadto promowanie metod kontroli szkodników wykorzystujących mniej pestycydów (zintegrowane zarządzanie szkodnikami, rolnictwo ekologiczne) oraz wyznaczenie stref o ograniczonym lub zerowym użyciu pestycydów powinny również obniżyć całkowite użycie pestycydów. Oczekuje się, że spadnie również odsetek próbek żywności i paszy, w których zostały przekroczone maksymalne dopuszczalne poziomy pozostałości. Liczba zdarzeń z udziałem ludzi i dzikiej fauny i flory powinna również spaść. Jednakże dla żadnych z tych trendów niemożliwe jest ustalenie celów ilościowych, gdyż często brakuje niezbędnych informacji stanowiących punkt odniesienia lub też w grę wchodzi zbyt duża liczba czynników. 6.\nKOLEJNE KROKI Strategia, a w szczególności projekt dyrektywy ramowej, przechodzi obecnie unijny proces decyzyjny. Jest przedkładany Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz Komitetowi Regionów w celu uzyskania ich opinii przed przyjęciem dyrektywy przez Parlament Europejski oraz Radę Ministrów UE w ramach procedury współdecyzji. Strategia ustanawia środki, które umożliwią osiągnięcie celu ustanowionego w 6. EAP, tzn. ograniczenia do minimum zagrożeń dla zdrowia ludzkiego oraz środowiska w związku z użyciem pestycydów. Zapewnia również nieprzerwany udział zainteresowanych stron oraz przejrzysty proces sprawozdawczy, w szczególności poprzez zaangażowanie grupy ekspertów ds. strategii tematycznej do wymiany informacji oraz ustanowienia wytycznych i zaleceń. Na razie, strategia zajmuje się jedynie środkami ochrony roślin, ale jest miejsce dla poszerzenia strategii tak, aby obejmowała produkty biobójcze.\nZAŁĄCZNIK Glosariusz i przypisy\nWPR EAP FVO HAIR ICM IPM NDPP KPD PIC POP PPP\nwspólna polityka rolna program działań w zakresie środowiska naturalnego Biuro ds. Żywności i Weterynarii zharmonizowany wskaźnik ryzyka związanego z pestycydami zintegrowane zarządzanie uprawami zintegrowane zarządzanie szkodnikami najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości pestycydów krajowy plan działań zgoda po uprzednim poinformowaniu trwałe zanieczyszczenia organiczne środek ochrony roślin\nAll about trade policy


Produkty finansowe Kaczynski pisze do Adamka. Pana patriotyzm...\nZwycięzcą I tury jest Jarosław Kaczyński, przekonywał w "Faktach po Faktach" w TVN24 Zbigniew Ziobro. Dlaczego? Bo - mówił eurodeputowany PiS - mimo sondaży, dających przewagę Komorowskiemu, uzyskał bardzo dobry wynik, który teraz doprowadzi go do zwycięstwa. Czy będzie powtórka sprzed 5 lat, gdy kandydat PiS wygrał mimo niesprzyjających sondaży? Adam Szejnfeld z PO ma nadzieję, że historia nie zatoczy koła. Wielki hokej z gwiazdami NHL zagości za naszą południową granicą. Do Czech przyleci zespół New York Rangers i przed kolejnym sezonem zagra ze Spartą Praga. W ambasadzie Francji przy Bramie Brandenburskiej w Berlinie Joachim Loew ogłosił szeroki skład niemieckiej reprezentacji w piłce nożnej na Euro 2016. Dowodzona przez niego drużyna będzie w tym turnieju grupowym rywalem Polaków.\nPogoda na dziś - czwartek, 9 lipca 2020 r. W drugiej części dnia na zachodzie i północy, a wieczorem również w centrum sporadycznie popada i może zagrzmieć. Chmury będą dominować na niebie. Słońce najczęściej zaświeci na wschodzie i południowym wschodzie. Prawie 1400 zakażonych osób, 41 ofiar śmiertelnych - to najnowszy raport dotyczący koronawirusa w Chinach. W piątek wieczorem potwierdzono trzeci przypadek choroby we Francji. - O. Rydzyk zgrzeszył przeciw ósmemu przekazaniu: dał fałszywe świadectwo przeciw Polsce – ocenił Radosław Sikorski. Jego zdaniem nota do Watykanu, na którą odpowiedzi Warszawa jeszcze nie ma, poskutkowała, bo o. Rydzyk przeprosił.\nW Bieszczadach występuje nieznaczna inwersja powietrza - wysoko w górach jest cieplej niż w dolinach - poinformował w niedzielę rano ratownik dyżurny bieszczadzkiej grupy GOPR, Marek Paterek. Wojciech Lubawski z wynikiem 53,7 proc. głosów zapewnił sobie trzecią kadencję w Kielcach - wynika z sondażu regionalnego dziennika "Echo Dnia" i Radia Kielce. W Lublinie najwięcej głosów uzyskał Krzysztof Żuk (PO), a w drugiej turze zmierzy się z Lechem Sprawką (PiS)\nNa Węgrzech panuje skoordynowany system cenzury i kontroli treści niespotykany od upadku komunizmu - alarmują węgierscy dziennikarze. A międzynarodowi obserwatorzy wytykają Unii Europejskiej, że przez lata bezczynnie patrzyła, jak Viktor Orban niszczy niezależne media. - To jest to, co nam chcą (PiS - red.) zafundować na następne cztery lata po wyborach. To był kolejny papierek lakmusowy dla Polaków, czy warto na nich głosować - tak Elżbieta Jakubiak z PJN skomentowała środową "burzę" w Parlamencie Europejskim. - Oni powodują tak ambarasujące sytuacje dla Polaków, że trzeba tutaj powiedzieć jasno â to jest kolejna taka czerwona kartka.\nObecnie zmian w rządzie nie przewiduję, możliwe są latem, jeśli ministrowie nie dadzą sobie rady z realizacją planu - powiedział premier Donald Tusk, pytany, czemu nie zdecydował się na rekonstrukcję rządu. Tusk zapewnił, że chce rządzić do końca kadencji. Prezydent Rosji Władimir Putin podpisał dekret o "specjalnych krokach ekonomicznych" wobec Turcji, przewidujący m.in. wstrzymanie ruchu bezwizowego z tym krajem, czasowy zakaz importu towarów z Turcji i ograniczenie działalności firm tureckich w Rosji. Jeśli Irma dotrze na Florydę jako potężny huragan - a takie są obecnie prognozy - będzie to pierwszy taki przypadek od 12 lat. Z terenów, przez które już przeszedł kataklizm, płyną doniesienia o olbrzymich zniszczeniach i kolejnych ofiarach śmiertelnych.


Nagroda Alfa 2018 dla Funduszu SGB Bankowy : aleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów\naleBank.pl – Portal ekonomiczny – Najbliżej Finansów Bankowość spółdzielcza Nagroda Alfa 2018 dla Funduszu SGB Bankowy\nNagroda Alfa 2018 dla Funduszu SGB Bankowy\n10.04.2019 13:34, SGB-Bank SA\nDrugi rok z rzędu Fundusz SGB Bankowy zdobył statuetkę ALFA w kategorii Najlepszy fundusz gotówkowy i pieniężny. To kolejny dowód uznania ekspertów dla ponadprzeciętnych wyników oraz stabilności zarządzania Funduszem.\nDrugi rok z rzędu Fundusz SGB Bankowy zdobył statuetkę ALFA w kategorii Najlepszy fundusz gotówkowy i pieniężny #SGBBank\nNagroda dla SGB Bankowego to wspólny sukces SGB-Banku SA, Union Investment TFI oraz Banków Spółdzielczych. Przyznaje ją firma Analizy Online SA, stawiając sobie jako cel uhonorowanie tych produktów, które na tle grupy porównawczej dostarczają klientom ponadprzeciętne stopy zwrotu skorygowane o poziom ponoszonego ryzyka. Nagrody ALFA przyznawane są tylko tym funduszom, które spełniają jednocześnie kilka warunków:\nsą dostępne dla szerokiego grona klientów (fundusze detaliczne),\nmają charakter otwarty (FIO lub SFIO),\ndziałają co najmniej 5 pełnych lat kalendarzowych w przypadku funduszy z segmentu akcyjnego i mieszanego lub co najmniej 3 lata w przypadku funduszy z segmentu dłużnego oraz gotówkowego,\nśredni poziom ich aktywów netto w danym roku jest odpowiednio wysoki i wynosi co najmniej ok. 100 mln zł (dopuszczalne są lekkie wahania w dół).\nFundusz SGB Bankowy niemal od 6 lat przynosi ponadprzeciętne zyski, co sprawia, że jest doskonałym miejscem do lokowania nadwyżek finansowych dla 196 Banków Spółdzielczych zrzeszonych w Spółdzielczej Grupie Bankowej.\nSGB-Bank nie zgadza się ze zmianą perspektywy ratingu\nW Bankach Spółdzielczych SGB można złożyć wniosek o nowe 500+\nOd 70% do 100% aktywów Funduszu stanowią instrumenty rynku pieniężnego oraz w inne dłużne papiery wartościowe, w przypadku których czas pozostający do wykupu nie przekracza 397 dni lub wysokość oprocentowania jest ustalana dla okresów nie dłuższych niż 397 dni. Pozostałą część środków Fundusz inwestuje w kwity depozytowe, listy zastawne oraz depozyty bankowe.\nPrzeczytaj więcej na ten temat: Nagrody / WyróżnieniaSGB-Bank SA\nKolejni bankowcy tuż przed ważnym egzaminem\nESBANK Bank Spółdzielczy zaprasza szkoły do wspólnych działań edukacyjnych\nCrédit Agricole najsilniejszym bankiem spółdzielczym w Europie\nBanki chcą uczestniczyć w programach Czyste Powietrze i Mój Prąd\nBank Spółdzielczy w Starej Białej i Bank Spółdzielczy w Żychlinie łączą się\nBędzie program gwarancji kredytowych dla rolników\nArtur Adamczyk o przyszłości BPS\nBank Spółdzielczy w Limanowej zainaugurował akcję oszczędzania: spotkanie z Opiekunami SKO\nGarmin Pay już dostępny dla wszystkich klientów Banków Spółdzielczych SGB i SGB-Banku\nKIR i Krakowski Bank Spółdzielczy zawarli umowę na wdrożenie płatności natychmiastowych w systemie Express Elixir\nKIR i Krakowski Bank Spółdzielczy zawarli umowę na wdrożenie płatności natychmiastowych w systemie E...


wroclaw.gosc.pl → Wiadomości z archidiecezji wrocławskiej → Do Betlejem z królami i… dźwiękowiązałką\nDo Betlejem z królami i… dźwiękowiązałką\tprzejdź do galerii\nNiecodzienny pojazd muzyczny towarzyszył mędrcom ze Wschodu\tAndrzej Rewak\nOkoło pół tysiąca wiernych uczestniczyło w uroczystej Mszy św., podczas której Słowo Boże wygłosił ks. prof. Jerzy Machnacz, a piękną oprawę muzyczną przygotowała miejscowa schola. Po Eucharystii wierni – wyposażeni w śpiewniki, korony, baloniki, chorągiewki i naklejki orszakowe – rozpoczęli Orszak.\nPrzy dźwiękach trąbit i werbli z zainteresowaniem czekali na odczytanie dekretu. Następnie z kolędą na ustach udali się do szopki, aby oddać pokłon Dzieciątku Jezus. Za gwiazdą – niesioną przez starostę wołowskiego Macieja Nejmana – udała się Święta Rodzina. W tę rolę wcielili się państwo Bronowiccy, którzy ze swoim malutkim synkiem na rękach przeszli całą trasę orszaku. Za Świętą Rodziną szli Trzej Królowie i wszyscy mieszkańcy Lubiąża ze swoim duszpasterzem.\nKolędowanie zostało prowadzone przez pojazd o nazwie dźwiękowiązałka, który obsługiwał Kajetan Dudziński. Dzięki państwu Dudzińskim można było obejrzeć pierwszą scenkę przygotowaną na podstawie utworu H. Sienkiewicza „U bram raju”. Zmierzając do Sali Teatralnej Wojewódzkiego Szpitala, przy pięknej pogodzie, wszyscy uczestnicy orszaku cieszyli się swoją obecnością i uroczystą atmosferą. Nad ich bezpieczeństwem czuwali strażacy z OSP. Na miejscu czekała na wszystkich ciepła herbatka i ciasteczko.\nW Sali Teatralnej odbyły się dwa przedstawienia w wykonaniu uczniów Zespołu Szkół Publicznych i Specjalnych. Pięknie przygotowana młodzież przy wielkim wsparciu swoich wychowawców zaprezentowała Jasełka. Wielką radość sprawili najmłodsi parafianie z Przedszkola „Niezapominajka”, którzy zaprezentowali kolędy i piosenki świąteczne. Wielu rodziców i gości hojnie nagrodziło ich brawami.\nNa zakończenie uczniowie wszystkich szkół wraz z zespołem GOSPEL ROCK zagrali niezapomniany koncert. Wielu parafian nie kryło łez wzruszenia. Wykonano takie utwory jak „Raduj się świecie”, „Mario czy już wiesz”, „Noel” czy „Hallelujah” Leonarda Cohena. Uwieńczeniem koncertu była kolęda „Bóg się rodzi” w wykonaniu wszystkich nauczycieli, scholi i zespołu.\nHonorowy Patronat nad wydarzeniem objęli: Starosta Wołowski – Maciej Nejman i Burmistrz Gminy Wołów – Dariusz Chmura. Dzięki inicjatywie i zaangażowaniu proboszcza, Leszka Woźnego, wielu ludzi mogło nie tylko przypomnieć sobie prawdy ewangeliczne, ale również spędzić ze sobą czas, wspólnie pokolędować w gronie rodziny, przyjaciół i znajomych. II Orszak Trzech Króli w Lubiążu nie tylko zjednoczył wszystkie instytucje czy stowarzyszenia, ale również wzbudził chęć podzielenia się dobrem wśród całej społeczności lokalnej.\nMarzena Sienkiewicz /ac\ndodane 10.01.2018 13:55


Ziemia do iglaków - materiały budowlane i wykończeniowe\nKRONEN Ziemia do iglaków z włóknami\nZIEMIA DO IGLAKÓW TARGET 50L\nPodłoże Aqua Save do iglaków 20 L\nDrzewa i krzewy iglaste stanowią niezwykłą ozdobę naszych ogrodów. Są niezwykle popularne i chętnie wybierane, gdyż dzięki nim nawet zimą nasz ogród wygląda atrakcyjnie. Iglaki mają dość specyficzne wymagania, a gleba musi być odpowiednio przygotowana, ponieważ tylko wtedy nasze choinki i tuje będą pięknie rosły. Dlatego konieczne jest zastosowanie odpowiedniego podłoża, które jest dedykowane do drzewek i krzewów iglastych. Wszelkie drzewka takie jak jodły, świerki, modrzewie, żywotniki czy jałowce muszą mieć podłoże dostosowane do ich wymagań. W tej chwili mamy dostęp do wielu gatunków, które jeszcze kilkanaście lat temu nie były sadzone w naszych rejonach. Dlatego konieczne jest zapewnienie ziemi do iglaków o lekko kwaśnym odczynie. Większość iglaków właśnie takiej gleby wymaga do prawidłowego rozwoju.\nZiemia do iglaków - piękne drzewka przez cały rok\nJeżeli chcesz, aby Twoje iglaki były piękne przez cały rok to musisz zapewnić im dobrej jakości ziemię. Odpowiednie podłoże do iglaków zapewni dobry wzrost i uchroni iglaki przed wieloma chorobami. Specjalne podłoże do iglaków ma odpowiednio dobrane składniki mineralne, dzięki czemu gleba ma pH, które jest dostosowane do wymagań drzew czy krzewów iglastych. Ziemia do iglaków nadaje się również do uprawy iglaków w donicach na tarasie czy na balkonie. Zdrowe i bujne iglaki przez cały rok będziesz mieć tylko wtedy, gdy zapewnisz im dobrej jakości podłoże i odpowiednie nawożenie. Sadząc iglaki warto zapewnić odpowiednią ilość żyznej gleby, dlatego dobrze jest wsypać do dołka czy doniczki sporo gotowego podłoża do iglaków.\nPorady w Ziemia do iglaków


CED Produkty | Power1401 Analogowy sygnał wejściowy i Wyjściowe\nAnalogowe sygnały wejściowe są buforowane poprzez wzmacniacze. Jeśli jest zamontowana opcja programowanego wzmocnienia, to pozom wzmocnienia jest regulowany programowo, według jednostek x2, x5 lub x10. Kanały są następnie kierowane do przetwornika AD (analogowo-cyfrowego) poprzez multipleksery. Wejściowa próbka sample-and-hold jest częścią układu scalonego przetwornika AD. Przetwornik ADC w ciągu około 0.5 µs konwertuje napięcie wejściowe w 16-bitową wartość cyfrową, a zmiana kanału trwa kolejne 0,5 µs, dlatego też maksymalna prędkość pojedynczego kanału wynosi 2MHz i ulega ona zmniejszeniu do 1MHz w przypadku wielokanałowego przechwytywania danych. Próbkowanie ma charakter sekwencyjny - nie można jednocześnie próbkować dwóch kanałów.\nWskaźniki przetwornika AD\nJest 16 analogowych kanałów sygnału wejściowego w standardowym urządzeniu Power1401. Osiem kanałów jest dostępnych z przedniego panelu poprzez gniazda typu BNC oznakowane „ADC Inputs" a osiem można podłączyć do tylnego panelu, poprzez analogowe gniazdo rozszerzające typu D. Normalny roboczy zakres wejściowy tych kanałów to ±5 V lub ±10 V, wybierany programowo. Dostępne są break-out boxy konwertujące te wejścia do BNC. Normalny roboczy zakres wejściowy wszystkich tych kanałów to, ustawiane programowo, ±5 Voltów lub ±10 Voltów.\nKażdy kanał sygnału wejściowo na przednim panelu ma własny żółty wskaźnik. Wskaźniki są sterowane wyłącznie programowo i włączają się, kiedy kanał jest używany.\nWskaźnik sygnału uruchamiającego\nNa przednim panelu znajduje się gniazdo oznaczone „Trigger". Możliwe jest programowe ustawienie tego gniazda w taki sposób, by z niego wysyłano zewnętrzny sygnał rozpoczynający przetwarzanie analogowo-cyfrowe . Zewnętrzny wyprowadzenie sygnału do konwersji analogowo-cyfrowej jest także połączone trwale poprzez sześciopinowe gniazdo typu D, na tylnym panelu. Przetwarzanie jest zwykle inicjowane przez przejście z poziomu wysokiego do niskiego. Zewnętrzne sygnały konwertujące są wykorzystywane jeśli czas konwersji jest określany przez zewnętrzne wydarzenie, np. podczas synchronizacji konwersji do faz maszyny obrotowej. Podczas pracy w trybie wysyłania wewnętrznego sygnału uruchamiającego przetwornik zwykle AD zwykle próbuje w ustalonym tempie, określanym przez jeden z zegarów.\nWskaźnik sygnału wyjściowe mruga po wykryciu aktywnego przejścia na gnieździe uruchamiającego sygnału wejściowego. Wskaźnik może być ustawiany programowo i można go włączać lub wyłączać w stanie spoczynku.\nInformacje techniczne: analogowy sygnał wejściowy\nImpedancja na wejściu kanałów analogowych wynosi na ogół 1 Momów. Sygnał do kanałów analogowych powinien być podawany ze źródła o niskiej impedancji (100 omów lub mniej). W tym celu nadaje się sygnał wyjściowy z większości wzmacniaczy. Maksymalny zakres wahań napięcia sygnału wejściowego, które nie powoduje zakres zniszczeń ±15V. Przekroczenie tych wartości może spowodować uszkodzenie wzmacniaczy wewnętrznych buforów.\nPrecyzja systemu i szum: 0.05% całej skali ±1.5 bit\nNapięcie wejściowe ma rozdzielczość 65536 poziomów (dokładność 16-bitowa). Każdy krok wynosi około 150µV. Wartości napięcia poza tym zakresem mogą powodować nieprawidłowe wartości sygnału wyjściowego i z tego względu należy ich unikać.\nGniazdo sygnału wejściowego na przednim panelu ma wbudowane zabezpieczenie przeciwnapięciowe i można do niego doprowadzać sygnały w zakresie *40V (absolutne maksimum). Napięcie w tym gnieździe jest utrzymywane wewnętrznie na poziomie +5V przez bezpiecznik 100 komów i charakteryzuje się histerezą sygnału wejściowego . Próg dolnego napięcia jest ustawiony na 0,95V a próg wysokiego napięcia na 1,2V. W celu obniżenia sygnału wyjściowego, urządzenie sterujące musi być w stanie obniżyć sygnał do 50µA. Impulsy uruchamiające sygnał wejściowy powinny trwać 1*s lub dłużej.\nWejście sygnałowe zewnętrznego przetwornika AD odpowiada TTL i przełącza sygnały zamykające. Napięcie w tym gnieździe jest utrzymywane wewnętrznie na poziomie +5V przez opornik 10 komów. To wejście jest chronione przez bezpiecznik 100 omów oraz zaciski diodowe (do +5V i uziemienie) Bezpieczny zakres wynosi 0 - 5V. Konwersja jest zwykle rozpoczynane przez przejście z wartości wysokich do niskich. Zastosowanie przeciwnej opcji można wybrać poprzez przełączniki.\nWyjściowe kanały analogowe\nUrzadzenie Power1401 ma 4 kanaly wyjsciowego sygnalu analogowego. Mozna sie z nimi podlaczyc poprzez dwa gniazda BNC na przednim panelu (sa oznaczone „DAC Outputs" [przetworniki cyfrowo-analogowe]) oraz dwa wyjscia poprzez gniazdo rozszerzajace typu D. Dostępne są break-out boxy konwertujące te wyjścia do BNC.\nWyjścia falowe DAC wytwarzają napięcia w zakresie ±5 V, w krokach około 150 µV, lub 300 µV w zakresie ±10 V.\nPrzetworniki DA moga byc ustawiane programowo w celu aktualizacji parametrów jako reakcji na sygnal zewnetrzny, albo z tylnego doprowadzenia sygnalu wejsciowego zegara zdarzen F na panelu tylnym lub na panelu przednim (doprowadzenia sygnalu wyzwalajacego) by umozliwic synchronizacje tempa do urzadzen zewnetrznych. Jesli sygnalem wyjsciowym jest wiele kanalów analogowych, urzadzenie Power1401 moze byc zaprogramowane w ten sposób, ze uaktualnia jednoczesnie kilka przetworników. maksymalne tempo uaktualniania wynosi 400kHz.\nWskazniki przetwornika DA\nKazdy z kanalów wyjsciowego sygnalu wyjsciowego ma zólta diode.. Dioda zapala sie kiedy kanal jest uzywany.\nWyjscia sygnalów analogowych zostaly opracowane z mysla o obciazeniu 600O lub wiecej i sa malo odporne na przepiecia. W celu zapewnienia pelnej dokladnosci obciazenie powinno nie wynosic mniej niz 5 kO.\nBreak-out box 2805SA-8


Czas realizacji zamówienia i formy płatności dostępne w serwisie internetowym https://halgumtychy.pl/\nNa całkowity czas realizacji zamówienia składa się: czas kompletowania zamówienia przez Serwis Ogumienia Robert Kania HALGUM i czas dostarczenia towaru do punktu odbioru. W przypadku Serwisów dostarczających towar bezpośrednio do Klienta czas realizacji zamówienia obejmuje dodatkowo czas potrzebny na wysyłkę towaru pod wskazany adres.\nPunktem odbioru towaru jest Serwis Ogumienia HALGUM , SIENKIEWICZA 37,43-100 TYCHY . Dokładne godziny odbioru towaru to godziny pracy serwisu ogumienia dostępne na stronie głównej serwisu https://halgumtychy.pl/. W przypadku wyboru usługi dostarczenia towaru do Klienta, towar zostanie dostarczony na wskazany podczas składania zamówienia adres.\nSerwis Ogumienia Robert Kania HALGUM może akceptować następujące formy płatności za zamówienia złożone za pośrednictwem serwisu internetowego https://halgumtychy.pl/ :\nFormy płatności akceptowane w danym momencie przez Serwis Robert Kania HALGUM widoczne są w procesie składania zamówienia po potwierdzeniu stanu koszyka przez Zamawiającego.


Zlecę wykonanie strony internetowej dot. opieki nad osobami starszymi - Oferteo.pl\nZlecę stronę internetową Wadowice\nZapytanie ofertowe nr 738494\nZlecę wykonanie strony WWW.\n- pomoc przy wykupieniu domeny,\n- zaprojektowanie logo,\n- zaproponowanie grafiki,\n- teksty są w języku niemieckim,\n- na stronie ma być zintegrowany formularz interaktywny (już stworzony) plus formularz kontaktowy.\nProsta forma bez przepychu, jasne kolory, chętnie z dodatkiem pomarańczy i srebrnego.\nTematyka opiekuńcza osób starszych.\nTermin skorzystania z oferty jak najszybszy, od 20.10.2015r.\nNr zapytania ofertowego: 738494\nNajlepsi specjaliści: Strony internetowe w Wadowicach\n20 paź 14:25\nNie wolno zapominać o roli pasji, intuicji i marzeń, bo są one niezbędne firmie jak nigdy przedtem. Pasja jest źródłem innowacji i zmian - każe sięgać w przyszłość, wyznaczać ambitne cele, przekraczać oczywiste granice, łamać kanony myślenia. Buduje motywację i zaangażowanie, które nadają istnieniu firmy sens, przynosi także menedżerom i pracownikom szansę na prawdziwe zaangażowanie i odrobinę ...\n20 paź 15:16\n20 paź 16:07\n27 paź 14:48\nStrony internetowe, Logo Wadowice, Wykonanie strony internetowej Wadowice, Wykonanie strony Wadowice, Pozycjonowanie stron Wadowice, Projektowanie stron www Wadowice, Logo, Wykonanie strony internetowej, Wykonanie strony, Pozycjonowanie stron, Projektowanie stron www Logo Małopolskie, Wykonanie strony internetowej Małopolskie, Wykonanie strony Małopolskie, Pozycjonowanie stron Małopolskie, Projektowanie stron www Małopolskie,\nRodzaj usługi: kompleksowe wykonanie nowej strony WWW Rodzaj strony www: strona firmowa Dodatkowe funkcje strony: CMS Drupal Informacje dodatkowe: Stworzenie strony głównej i 5 zakładek, projekt graficzny zostanie dostarczony. CMS Drupal, zapewnienie bezpieczeństwa strony przed różnymi atakami Termin skorzystania z oferty: możliwy od zaraz ...\nRodzaj usługi: kompleksowe wykonanie nowej strony WWW Rodzaj strony www: strona firmowa Dodatkowe funkcje strony: system płatności online Informacje dodatkowe: Strona firmowa ze sklepem internetowym centrum nawadniania Termin skorzystania z oferty: możliwy od zaraz ...\nZlecę wykonanie strony www, branża hydrauliczna, Grodzisk Mazowiecki\nZlecę wykonanie strony www od podstaw. Strona ma być przejrzysta i wyraźna. Firma usługowo-serwisowa, branża hydrauliczna. Termin skorzystania z oferty...\nRodzaj zlecenia: strona WWW (wizerunkowa) na szablonie Witryny Google (Google Apps) połączona z profilem Google+ Zakres: - koncept graficzny, - style, - uspójnienie z Google+ Strona prosta, intuicyjna: - parę słów o Kliencie i działalności , - prezentacja dorobku, - formularz kontaktowy (może być oparty na Google doc), - profil w...\nZlecę wykonanie prostej strony internetowej, Łódź\nZlecę wykonanie prostej i schludnej strony internetowej. Strona ma zawierać galerię produktów, formularz kontaktowy z załącznikiem i kilka kategorii...\nRodzaj usługi: kompleksowe wykonanie nowej strony WWW Rodzaj strony WWW: strona firmowa Dodatkowe funkcje strony: - formularz kontaktowy, -...\nRodzaj usługi: kompleksowe wykonanie nowej strony WWW Rodzaj strony www: portal internetowy Dodatkowe funkcje strony: - system płatności online, - możliwość rejestrowania się użytkowników, - wersja na urządzenia mobilne, - formularz kontaktowy, - dodawanie komentarzy, - możliwość edytowania strony przez...\nZlecę wykonanie prostej strony WWW dla firmy zajmującej się wymianą okien. Zakładki to - Strona główna, - O nas, - Kontakt (z formularzem kontaktowym). Strona przejrzysta i prosta - głównym kryterium wyboru jest...\nRodzaj usługi: przebudowa istniejącej strony Rodzaj strony www: strona firmowa Dodatkowe funkcje strony: - forum internetowe, - możliwość rejestrowania się użytkowników, - formularz kontaktowy, - dodawanie komentarzy, - możliwość edytowania strony przez właściciela. Rodzaj zlecenia: na razie...\nRodzaj usługi: kompleksowe wykonanie nowej strony www Rodzaj strony www: strona firmowa Dodatkowe funkcje strony: wersja na urządzenia mobilne, formularz kontaktowy, możliwość...\nRodzaj usługi: kompleksowe wykonanie nowej strony www Rodzaj strony www: strona firmowa Dodatkowe funkcje strony: forum internetowe, formularz kontaktowy, dodawanie komentarzy, możliwość edytowania strony przez właściciela Informacje...\nZlecę wykonanie strony firmowej, branża reklamowa\nRodzaj usługi: kompleksowe wykonanie nowej strony www Rodzaj strony www: strona firmowa Dodatkowe funkcje strony: wersja na urządzenia mobilne, formularz kontaktowy Informacje dodatkowe: - branża reklamowa, - Klientowi zależy na kreatywności, nieszablonowych rozwiązaniach i świeżości graficznej, - to nie sklep internetowy, a kilka podstawowych...\nRodzaj usługi: kompleksowe wykonanie nowej strony WWW Rodzaj strony WWW: sklep internetowy Dodatkowe funkcje strony: - system płatności online, - forum internetowe, - możliwość rejestrowania się użytkowników, - wersja na...\nRodzaj usługi: kompleksowe wykonanie nowej strony www Rodzaj strony www: strona firmowa Dodatkowe funkcje strony: - wersja na urządzenia mobilne, - formularz kontaktowy, - możliwość edytowania strony przez właściciela. Informacje dodatkowe: - na stronie...\nRodzaj usługi: poprawki w szablonie Wordpressa, poprawienie wyświetlania stron w Woocommerce Rodzaj strony www: portal internetowy Dodatkowe funkcje strony: system płatności online, możliwość rejestrowania się użytkowników, wersja na urządzenia mobilne Termin...\nPod nazwą wizual.it kryje się głowa pełna pomysłów, która potrafi stworzyć nieszablonowe strony www, logo, ulotki, katalogi, kalendarze i wiele wiele innych graficznych projektów. Firma Wizual.it istnieje od niedawna, jednakże w kwestiach grafiki oraz projektowania www nie jestem nowicjuszem. Moje dotychczasowe...\nSpecjalizacja: Developer C# .NET, MSSQL, Zarządzanie IT, Systemy klasy ERP oraz produkcyjne, zarządzanie oraz projektowanie obiektowych baz danych. Systemy CMS oparte o Joomla, Wordpress Doskonała znajomość i...\nSprzedaż, Montaż wykładzin dywanowych, PCV, paneli winylowych....\nLightweb to agencja interaktywna z siedzibą w Krakowie. Tworzymy strony www z wykorzystaniem najnowszych technologii. W zakres wchodzą serwisy internetowe, aplikacje www, wdrożenia CMS opartych na Ruby on Rails....\nHistoria naszej firmy rozpoczęła się 24 grudnia 2012 roku. W tym dniu udało się zrealizować nasze pomysły, które już od dawna siedziały w naszych głowach. TechnikIT.pl – bo tak nazywa się nasza firma, jako jedyna na lokalnym rynku świadczy usługi z dojazdem do klienta. Zajmujemy się: - serwisowaniem komputerów stacjonarnych i...\nOdStrony.pl - jesteśmy dynamicznie rozwijającą się agencją kreatywną. Działamy w branży wizerunku internetowego i programowania. Tworzymy i dostarczamy kompleksowe usługi, dzięki którym firmy naszych Klientów mogą zaistnieć w...\nBiznesoweAplikacje.pl Tomasz Szlasa\nSpecjalizujemy się w pisaniu aplikacji szytych na miarę dla małych, średnich i dużych przedsiębiorstw. Od początku do końca pracujemy razem z klientem. Najlepsze rozwiązania opracowujemy wspólnie. Szczegółowo badamy potrzeby, przeprowadzamy analizy, opracowujemy...\nOd 4 lat nasza firma specjalizuje się w tworzeniu aplikacji internetowych w oparciu o autorskie rozwiązania w PHP (Laravel, Kohana, Symfony), ASP.NET. Prace realizowane są w oparciu o aplikację Trello, codziennie...\nOferujemy Państwu projektowanie stron www, banery internetowe i pozycjonowanie. Profesjonalnie i w konkurencyjnej cenie. Głównym obszarem naszych działań jest projektowanie stron internetowych, banery internetowe flash, marketing w Internecie oraz przygotowanie do druku reklam i publikacji: każdy projekt jest dopasowany do indywidualnych potrzeb...\nWitam państwa, oferuję wykonanie strony WWW zgodnie ze standardami Web 2.0, wykorzystując XHTML, CSS, PHP, oraz JS (jQuery). Cena za prostą stronę firmową bądź prywatną (np. blog, portfolio) wynosi 100zł. W cenie tej...\nZajmujemy się kompleksową obsługą internetową małych i średnich przedsiębiorstw. Tworzymy tylko dobre strony internetowe, sklepy internetowe, blogi, portale oraz wizytówki internetowe. Pomagamy w zakupie domen internetowych...\nFirma Rudna-Net Jest lokalnym operatorem telekomunikacyjnym działającym na terenie miasta Sosnowca, głównie dzielnicy Pogoń. Oferujemy Państwu szerokopasmowy dostęp do sieci Internet, telefonię stacjonarną VoIP, doradztwo informatyczne i inne. Dokładamy wszelkich starań, aby nasze usługi świadczone były na jak najwyższym poziomie....\nAgencja reklamowa REKOS zajmuje się kompleksową obsługą firm i osób prywatnych w dziedzinie reklamy, kreacji wizerunku marki firmy, ogłoszeń, tworzeniu stron www, hostingu, różnego rodzaju druku. Indywidualne podejście do każdego projektu gwarantuje zadowolenie...\nFirma Jeavan działa na polu usług informatycznych. Prowadzimy serwis z możliwością dojazdu do klienta. Głównie zajmujemy się: - naprawą sprzętu komputerowego, - serwisowaniem i modernizacją sprzętu, - projektowaniem i zakładaniem sieci komputerowych w domach, - sprzedażą komputerów - dostosowanyc...\nNie wolno zapominać o roli pasji, intuicji i marzeń, bo są one niezbędne firmie jak nigdy przedtem. Pasja jest źródłem innowacji i zmian - każe sięgać w przyszłość, wyznaczać ambitne cele, przekraczać oczywiste granice, łamać kanony myślenia. Buduje motywację i zaangażowanie,...\nDostarczamy profesjonalne rozwiązania z zakresu marketingu internetowego. Tworzymy strony WWW, zajmujemy się ich pozycjonowaniem, prowadzimy kampanie w mediach społecznościowych - budujemy wizerunek firm w sieci. Wychodzimy z działalnością również poza internet oferując...\nIstniejemy od 2008 roku, wykonaliśmy ponad 300 wdrożeń stron www i ponad 4000 różnych projektów graficznych. Zaprojektujemy dla Ciebie profesjonalną stronę internetową, sklep internetowy oraz wszystkie materiały...\nPakiet MAXI to rozwiązanie dla średnich firm, które pozwala na pełną prezentację informacji na temat firmy. Możliwość wykorzystania 8-15 podstron w dwóch wersjach językowych (razem do dyspozycji 16-30 podstron). Świetnie nadaję się na stworzenie dość rozbudowanej witryny jak również pozwala...\nWizytówka internetowa, to prosta strona www, na której znajdują się podstawowe informacje o danym przedsięwzięciu. W cenie jest opracowanie szaty graficznej. Strona internetowa oparta...\nStrony WWW ... Wykonamy stronę internetową od zera, dostosujemy ją do Twoich potrzeb i spełnimy wszelkie wymagania. Wdrożymy odpowiednie dla Twojego biznesu moduły i funkcje. Zapewnimy także zakodowanie strony, tak aby...\nZajmujemy się kompleksową obsługą firm w internecie. Wykonujemy projekty stron internetowych, sklepów, logotypów oraz elementów reklamowych(ulotki, banery, foldery reklamowe itp.). Wstępne projekty...\nTworzymy dynamiczne strony, serwisy, sklepy internetowe oraz multimedialne wizytówki firmowe. Projektujemy oraz wdrażamy sklepy internetowe, aplikacje e-commerce. Pomagamy przy rejestracji domeny (adresu internetowego) oraz przy wyborze serwera, na którym zostanie umieszczona aplikacja internetowa. Przygotowanie i...\nFirma Ellan z Częstochowy zajmuje się projektowaniem i tworzeniem stron i sklepów internetowych, pozycjonowaniem stron, marketingiem internetowym. Strony tworzymy w oparciu o systemy zarządzania treścią CMS. Możliwość...\nZajmujemy się profesjonalnym projektowaniem i tworzeniem stron www, szablonów allegro, sklepów internetowych, a także grafiką reklamową (identyfikacja wizualna firmy, loga, banery itp.). Potrzebujesz stronę lub grafikę stworzoną wg najnowszych trendów,...\nZwracamy szczególną uwagę na funkcjonalność i intuicyjną obsługę. Wszystkie informacje na stronach www zawsze przedstawione są użytkownikowi w przystępny sposób. Tworzymy ciekawą, dopasowaną do charakteru firmy i...\nWykonamy każdą stronę WWW (html, xhtml, php, flash..) z systemem zarządzania cms lub bez; w wykorzystaniem css itd.,itp. Zapewniamy fachowe wsparcie: doradztwo przed,...\nZ mojej strony zapewniam: - projekt graficzny, - stworzenie strony internetowej dostosowanej do indywidualnych potrzeb klienta, - pomoc w...\nZlecenia na sklepy internetowe Wadowice\nZlecenia na portale i serwisy Wadowice\nZlecę pozycjonowanie Wadowice\nZlecenia na logo Wadowice\nZlecenia dla grafików komputerowych Wadowice\nZlecenia graficzne Wadowice