Die bank van die metaalraam is moderne elegansie ontwerp met sierlike arms, Franse naat-besonderhede, en los, luukse kussings. Dit laat dit sowel tydloos as kontemporêr lyk. Die sitplek- en rugkussings is uniek, omgewingsvriendelike sintetiese donsveer om in te vul. Die raam is saamgestel met 100% vlekvrye metaal en die ronde hoek bied 'n veiliger ervaring vir 'n kind se huishouding. Rond die wonderlike sjarme van u woonkamer af en beïndruk u gaste met 'n middelpunt wat u onberispelike meubelsmaak weerspieël.\nDie bank van die metaalraam is moderne elegansie ontwerp met sierlike arms, Franse naat-besonderhede, en los, luukse kussings. Dit laat dit sowel tydloos as kontemporêr lyk. Die sitplek- en rugkussings is uniek, omgewingsvriendelike sintetiese donsveer om in te vul. Die raam is saamgestel met 100% vlekvrye metaalstaal en die ronde hoek bied 'n veiliger ervaring vir 'n kind se huishouding. Rond die wonderlike sjarme van u woonkamer af en beïndruk u gaste met 'n middelpunt wat u onberispelike meubelsmaak weerspieël. Hierdie drie-sitplek-bankstel van metaalraam bied 'n sagte gemaklike kussing en pragtige swart bene om jou dekor uitmuntend te maak.. Met 'n roosrooi klankkleur en leunstoelarmleunings, hierdie bank staan as 'n vaartbelynde stellingstuk wat die hele vloei van u interieur kan verander, skep 'n oop, skoon en wye ruimte vir die gaste om te geniet.\nKenmerk van die metaalraambank\nMODERNE ONTWERP: Met skoon, presiese lyne, ons bank is die ideale moderne bykomstigheid vir u binnenshuise ruimte. Afgewerk met leunstoelarmleunings, swart bene, en tonale pype, dit bied nie net 'n sjiek nie, minimalistiese voorkoms, maar bied ook 'n ongelooflike struktuur.\nVERWYDERbare kussings: Hierdie bank van staalraam bied drie gooi kussings wat u ekstra gemak en styl gee as u sit. Die stoffering kan maklik verwyder word en gewas word indien nodig.\nKUSDSTYL RUGSTEUN: Ons staalraambank is mildelik bekleed met roosrooi, gee elke kamer 'n verfynde voorkoms en 'n positiewe indruk. Die rugleuning bied 'n sagte, kussingagtige ontwerp wat u 'n onvergeetlike ontspanningservaring gee.\nVLEURLOOS STAALRAAM: Ondersteun deur 'n vlekvrye staal raam, hierdie bank is gemaak om duursaam te wees en maklik om te onderhou. Hierdie metaalstaalraamwerk gee hierdie stuk 'n gladde aanraking, maak dit 'n wonderlike toevoeging tot u huis.\nAFMETINGS: Kies 'n bykomstigheid wat die regte grootte vir u en u meubels het. Hierdie metaalraambank is 100L * 89W * 73H; 163L * 89W * 73H; 226L * 89W * 73H. U sal hou van hoeveel u ruimte kan verander met die eenvoudige toevoeging van hierdie bekoorlike bank.\ntipe: Sitkamer meubels; Hotel Suite; Hotelkamer; Slaapkamer meubels\nmateriaal: stof; Onedel metaal; skuim; veer\nvoorkoms: moderne; Europese styl\nLand van oorsprong Gemaak in China\nProduk Naam: Ektal raam bank\nModel nommer: #1108\nBeenmateriaal Metaal, staal\nAfmeting aan(cm): 100L * 89W * 73H; 163L * 89W * 73H; 226L * 89W * 73H\nVerpakking grootte(cm): 105L * 89W * 73H; 168L * 89W * 73H; 231L * 89W * 73H\ngewig: 35KGS; 48KGS; 71KGS\nMOQ: 5 stelle\nSitplekvulmateriaal Sintetiese vesel; Af\nBetaling termyn: T / T, 35% deposito, balans voor aflewering\nverpakking: Ekstra sterk verpakking\nwaarborg: 2 jaar waarborg vir innerlike struktuur, 1 jaar vir anilien en topgraanleer\n1~ 3: EPE draai om die bank\n4~ 6: Skuim gegolfde karton wikkel met die hoek\n7~ 8: Kartonpapier om die bank, insluitend die onderkant\n9~ 12: Buitenlaag met nie-geweefde materiaal.\nQ: Is u 'n vervaardiger of handelsonderneming??\nA: Ons is sedertdien 'n vervaardigingsbasis vir stoffeerprodukte 1985.\nQ: Waar is u fabriek geleë??\nA: Ons is in Shunde geleë, Foshan City, Guangdong provinsie, Sjina\nQ: Wat is u na-verkope diens?\nA: Ons het een na een dop na die verkoop. As daar skade aan die vervoer of die kwaliteit is, ons sal die oplossing uitvind en u terugvoer gee.\nQ: Wat is u MOQ?\nA: Ons MOQ is 40HQ of 20GP(Ekstra koste kan van toepassing wees), jy kan verskillende produkte meng om 'n 40HQ of 20GP te kombineer.\nQ: Kan u produk die toets vir die hotelprojekte slaag??\nA: Ons het 'n wye ervaring vir die hotelprojekte en al die materiaal kan brandbestand wees, soos CA117, BS5852, BS7177, BS7176, en E0 / E1.\nQ: Wat is u hooffunksie van die produkte??\nA: Ons produseer hoofsaaklik banke, Slaapbank, matras, banke, en stoele.\nQ: Kan ek die kleur kies??\nA: Ja, ons het verskillende kleure om uit te kies in verskillende materiale soos Topkorrel leer, PVC, PU, of stof.\nQ: Wat is die afleweringstyd??\nA: Sodra ons die deposito ontvang het, dit kan ongeveer 30 ~ 35 dae duur.\nQ: Wat is die betalingsvoorwaardes??\nA: Die betalingsvoorwaardes is na die hawe van SHENZHEN. T / T, 35% deposito, balans voor aflewering.\nQ: Het u 'n voorraad produkte??\nA: Geen, ons is OEM en ODM vervaardiger, al die produkte is aangepas vir ons kliënte.\nQ: Kan die fabriek die monster lewer?\nA: Ons kan die materiaal- of leermonster direk aan u stuur. Die monsterfooi moet na die ODM-produk gehef word 10 stuks bestel sal die monsterfooi terugstuur.\nQ: Wat is die waarborgbeleid van u produkte??\nA: Die waarborg van die banke is 2 jare vir die innerlike struktuur, 1 jaar vir die buitenste leer; Matras is 10 jare vir die binnestelsel.\nswart leer middel-eeuse bank met verwyderbare sitplek en rug


Laai GameMaker 1.4.1657 – Vessoft\nGame Maker – ’n sagteware speletjies vir verskeie bedryfstelsels te skep. Die sagteware kan speletjies van verskillende genres in 2D of 3D ruimte te skep met die vermoë om ’n reeks van aksies te spesifiseer met die binding aan die tyd en roete van beweging. Game Maker kan jy die agtergrond van die spel te verander, pas prente en voeg musiek of verskeie klankeffekte. Die sagteware bevat ’n ingeboude in programmeertaal vir meer gevorderde en funksionele speletjies. Ook Game Maker stel die sagteware uit te brei deur die koppeling van die verskillende toevoegings.\n'N stel van grafiese en byklanke\nGameMaker Verwante sagteware:\nEnglish, Français, Deutsch, Português... BriskBard 1.2\nNederlands, English, Українська, Français... Media Player Classic Home Cinema 1.7.10


Calle 13 verdedig beskermde gebiede in die Dominikaanse Republiek - ONDERWERPE - 2022\nDie stedelike musiekduet was teen 'n mynmaatskappy wat omgewingsprobleme in die omgewing sou veroorsaak.\nDie Puerto Ricaanse duo Calle 13 het in Santo Domingo gepraat om die lande te verklaar waar die multinasionale Glencore sy mynplanne vir die volgende paar jaar in die Dominikaanse Republiek opgestel het.\n"Ons gaan rooster omdat Loma Miranda tot nasionale park verklaar word", het René Pérez, sanger van die groep, uitgeroep voor die euforie van duisende mense wat dae gelede in die Olimpiese stadion van Santo Domingo bymekaargekom het tydens die eerste konsertdag van die Fees. Presidente. Die sanger, bekend as 'Residente', het 'n T-hemp gedra met 'Miranda Parque Nacional' op sy bors, terwyl hy op sy rug die uitdrukking 'Falcondo Out' gedra het, met verwysing na die Dominikaanse filiaal van die Glencore-mynmaatskappy.\n"Die Loma Miranda-probleem is 'n ekologiese probleem vir ons planeet. Dit het nie kaarte nie, want dit behoort aan almal," het Residente op sy Twitter-rekening geskryf na afloop van die konsert.\nVerskeie omgewingsgroepe en akademici, Katolieke priesters en politieke partye het die afgelope jare getoon dat Falcondo minerale uit Loma Miranda, 110 kilometer noordoos van Santo Domingo, onttrek, aangesien dit die biodiversiteit sal beskadig en die opwekking van water in die gebied, waarvan die fonteine negatief is, sal beïnvloed. besproei die belangrikste rysstreek in die land.\n'N Studie van die Verenigde Nasies het sommige van hierdie gegewens in 2013 bevestig. David Soares, president van Falcondo, het daarop aangedring dat daar in Loma Miranda geen plante of diere in gevaar is om uit te sterf nie en dat dit min relevant is as wateropwekker.\nDie mynmaatskappy het in 2008 1 300 hektaar in Loma Miranda bekom en het daarop aangedring dat die ontginning van materiale in daardie gebied die enigste alternatief is, aangesien die myn wat sedert 1971 bedryf word, slegs vier jaar se lewensduur het.\nAlhoewel die tweekamer-kongres in Augustus 'n wet goedgekeur het wat die 42 vierkante kilometer van Loma Miranda, waaronder die Falcondo-land, as 'n beskermde gebied verklaar, het president Danilo Medina dit geveo op grond daarvan dat dit verskeie artikels van die grondwet oor eiendomsreg en beskerming skend van buitelandse beleggings. "Moenie die pers neem nie, nou kom die goeie ding," het René Pérez aan die organiseerders van die Festival Presidente gevra toe hulle die fotojoernaliste van die voorkant van die verhoog verwyder het, nadat hulle tydens die eerste twee liedjies van die Calle-konsert 13 foto's geneem het.\nDit was toe dat Residente voorgestel het om 'n heildronk te maak om Loma Miranda tot nasionale park te laat verklaar. Die Puerto Rikaanse duet word gekenmerk deur sy liedjies van sosiale inhoud en het al by ander geleenthede by gewilde veldtogte in die Dominikaanse Republiek aangesluit, soos toe hy in Januarie 2011 in 'n konsert geëis het dat die regering die eerste keer moet toewys en soos bepaal deur die wet % van BBP tot basiese onderwys.\nVideo: A Confrontation for Integration at the University of Alabama (Junie 2022).\nCopyright 2022 \_ Calle 13 verdedig beskermde gebiede in die Dominikaanse Republiek...


Ek leer e-woorde skryf. • Teacha!\nHome All Ek leer e-woorde skryf.\nWoordfamilies met e.\nHierdie boek is ontwikkel volgens die vereistes, beginsels en doelwitte van die Kurrikulum en Assesserings Beleidsverklaring. Die boek sal met vrug gebruik kan word wanneer leerders onder ons leiding begin om die saamvloei van klanke te gebruik om woorde te vorm. Hier word leerders voorgestel aan e-woorde. Op Bl 3 en 4 word e-woorde aanvanklik net eers geklank en gesê en dan gebou met die losgesnyde klanke wat agter in die boek voorsien is. Dit kan herhaaldelik gedoen word. Wanneer hul meer selfvertroue het, kan leerders die korrekte woorde in die oop hokkies onder die getikte woorde skryf, Ons identifiseer ook rymwoorde.\nMet interessante oefeninge in die boek, soos die blokraaisels, woordsoek en die speletjie, onder andere, word die leerders gemotiveer om die woorde talle male te herhaal (deur te lees en te skryf) en sodoende word dit vasgelê.\nLeerders kan ook in pare of in groepe werk.Die bladsye is juis nie genommer nie sodat elke onderwyseres dit kan gebruik soos sy verkies en ook volgens die leerders in haar klas se behoeftes. Die speletjie agter in die boek kan op karton geplek word. Dit moet uitgesny word soos aangedui en dan gepak word. Wanneer ‘n leerder hierdie boekie voltooi het, behoort hy/sy e-woorde met gemak te kan lees en skryf.\nEk leer e-woorde skryf. quantity\nWiskunde Aktiwiteit: Kies kaartjies (Getalle 1 – 10)


Hoe om jou draak te tem 6 - 'n Held se gids tot dodelike drake\nHarwarrus verdwaal in die Grilgil Bibliotekaris se doolhof van die dood met 'n horde Deurboor-drake en Mallemaai die Moordman op sy spoor. Harwarrus se verjaardag is beslis nié so stil en rustig soos hy gehoop het nie.\n'n Fantastiese fantasiewêreld van drake, Wikings en groot chaos.'\nIngesluit: 'n Drakonese woordeboek\nHoe om jou draak te tem 5 - Hoe om 'n storie stert om te draai\nHoe om jou draak te tem 4 - Hoe om 'n draak se vloek te fnuik\nKan Harwarrus die teengif vir dodelike Gadderitis kry én teen die Doodstand baklei? Kan hy Brandalf die Besetene se byl oorleef en wéér die held wees?\n'As jy Harwarrus nog nie ontdek het nie, loop jy een van die grootste skeppings van moderne kinderliteratuur mis.'\nJulia Eccleshare, GUARDIAN-kinderredakteur


Die Vleisbedryfsforum wag op terugvoer van die staat oor die nakoming van beloftes oor sy hantering van dieregesondheid voor die forum oor die verdere hantering van die kwessie sal besluit, sê mnr. Dave Ford, voorsitter.\nDie tekort aan staatsveeartse was een van die belangrikste punte op die sakelys by ’n werksessie tussen die bedryf en die Departement van Landbou se direktoraat vir dieregesondheid.\nDie kwessie is op die spits gedryf toe die Rooivleisprodusente-organisasie (RPO) daarop gewys het dat 37% van staatsvee-artsposte vakant is, asook 15% van die administratiewe poste in die veeartsenydiens en 26% van dié diens se grensbeheerposte.\nDie SA Veterinêre Vereniging (SAVV) het reeds etlike jare gelede sy kommer oor die tekort aan staatsveeartse uitgespreek. Daar is geraam dat 140 poste landwyd nie gevul is nie en dat inspekteurs van die Europese Unie al in 2003 gedreig het om uitvoer uit Suid-Afrika na die EU te beëindig oor die land se hantering van dieregesondheid.\nDie vereniging het verskeie kere hulp van sy lede in veral die platteland aangebied om die staat by te staan, maar daar het nog niks van gekom nie.\nDie Departement van Landbou se direktoraat dieregesondheid wou nie sê hoeveel poste vir staatsveeartse landwyd vakant is nie. Volgens die departement se afdeling vir menslike hulpbronne is sewe van die 48 staatsveeartsposte by die nasionale departement vakant. Dit sluit nie poste op direkteursvlak in nie.\nDie departement van landbou in Limpopo het in antwoord op navrae gesê uit 29 poste vir staatsveeartse in die provinsie is 22 gevul. Die departement het reeds 31 veearts-studente aan die enigste twee universiteite vir veeartsenykunde in Afrika laat oplei – 11 aan die Universiteit van Pretoria en 20 studeer aan die Universiteitvan Nairobi in Kenia.\nIn die Wes-Kaap word ook heelwat aandag gegee aan die bevordering van ’n loopbaan in veeartsenydienste. Ander provinsies het nie op navrae gereageer nie.


Die jets van n gas stoof - Forum Topic\nForums / 3. Technical Advice / Die jets van n gas stoof\nDie jets van n gas stoof\n25 Feb 2020 @ 08:07:05 am\nTegniese advies asb indien daar enige iemand is met ondervinding of min of meer iets weet van gas hobs, meer spesifiek die jets daarin.\nMy gasstoof by die huis se een jet is verstop, seker maar van skoonmaak ens.\nEk wil nou sommer al 5 vervang met nuwes terwyl ek nou op spoed is.\nNou my vraag, kan ek die bestaande jets vervang met een size groter om n groter flam te maak?\nEk weet nie eers of jy n groter size kry nie maar ek het al gasstowe gesien met n lekker groot flam.\n25 Feb 2020 @ 08:18:33 am\nENIGE GAS PLEK VERKOOP JETS MYNE VERVANG MAAR MET DIE SELFDE GROTE\n25 Feb 2020 @ 08:25:28 am\nBly by die oorspronklike.\nMens speel nie met vuur nie .\n25 Feb 2020 @ 09:28:47 am\nJet size is determined by gas type and pressure, so keep to original size.\nYou can also clean old jets with a gas reamer kit - first remove jet from appliance before cleaning to prevent dirt going into the gas pipe.\nHere is picture of a cleaning kit - available at most gas outlets.\n25 Feb 2020 @ 09:31:48 am\n25 Feb 2020 @ 10:00:17 am\nVir jare het ek geskukkel met gasbranders en aanstekers wat se jets verstop by die see. Jy gebruik die potjiekos brander vandag en more brand hy amper nie. Elke keer het ek maar die jets vervang wat 'n jaarlikse uitgawe was.\nNou gebruik ek 'n blik Carb Cleaner. Jy haal hom uit en geen die jet 'n goeie spuit of twee. Los 'n bietjie en herhaal. Dis so maklik soos dit.\nEk glo met harde vuiligheid kan die Safegas Cleaning kit saam met Carb Cleaner die antwoord wees.\n25 Feb 2020 @ 10:01:32 am\nEk sou ook aanbeveel dat die selfde grote "jet" gebruik word. Het gevind dat 'n groter jet die vlam weg blaas van die burner af. Dan kan jy nie die groter verstelling vlam in elkgeval gebruik nie.\nEk sou ook eers skoon maak voor jy ander koop. Dis eintlik maklik met die regte gereedskap.\n25 Feb 2020 @ 10:52:07 am\nEk gaan definitief daai cleaning kit met die carb cleaner aanskaf.\n25 Feb 2020 @ 12:30:04 pm\nGas toerusting waar die gas vloei met 'n reguleerder beheer word is ontwerp om die gas/atmosferiese mengsel en die druk of vloei vanaf die reguleerder in 'n bepaalde verhouding te handhaaf. Deur hiermee te peuter word die mendsel beinvloed wat gewoonlik tot gevolg het dat swart roet die kooktoerusting se onderkant bemors.\nDie ouens wat die goed ontwerp poog om maksimum hitte teen die mees ekonomiese prys te verkry en weet wat hulle doen. Dit is nie baie wys om op hulle ontwerp te probeer verbeter nie. Gaan verander gerus die sproeier grootte van 'n gas lamp en kyk wat gebeur.\n26 Feb 2020 @ 06:48:23 am\nOptimale benutting van die gas brander word tydens ontwerp gedoen. Ek het jare terug my eie Steakplaat en burner gemaak.\nHet drie stelle jets van 4 elk gekoop tot die burners op hul beste gebrand het. So leer mens maar met trail en error.\n26 Feb 2020 @ 09:45:01 am\nYou can also get a fitting which you screw onto your cylinder and the jet on the other side, open the gas and it reverse blasts the dirt out.\nWith a spray of carb or electrical cleaner, it will work well.\n26 Feb 2020 @ 09:59:57 am\nAs far as I know those fittings rferred to are only available for jets used in appliances that does not rely on regulators. Jets in hobs won't fit in there.\n26 Feb 2020 @ 12:08:19 pm\nDie burner is ontwerp saam met die jet. Dus Kan die burner net soveel hitte hanteer as wat die jet toelaat. Groter dan smelt alles.\nSo n scary ondervinding self gehad\n26 Feb 2020 @ 20:18:10 pm\nHou by die regte jet\n27 Feb 2020 @ 07:27:39 am\nEk het toe n jet skoonmaakstel soos hierbo annbeveel gekry.\nDie Kaap is noe weer Hollands en met die skoonmaak raad sal daai jets vir jare en jare hou.\n27 Feb 2020 @ 10:12:40 am\nBetter en goedkoper as n ontploffing.\nGeluk jy het die regte ding gedoen.\n01 Mar 2020 @ 11:19:00 am\nBaie bly om te hoor die skoonmaak het gewerk. So leer ons altyd iets nuut.


Tradisionele literatuur - Wikipedia\nHierdie artikel is 'n bespreking van verskillende soorte tradisionele literatuur. Daar word gefokus op tradisionele literatuur as kernletterkunde vir die multi-kulturele klaskamer sowel as mondelinge en orale letterkunde.\nVerder is die soorte verhale wat behandel word fantasie, volksverhale (soos sprokies), mites, legendes, fabels, sages, diereverhale, bedrieërverhale en verhale met ekologiese perspektief.\nUiteindelik word gekyk na die funksies van volksverhale.\n1.1 Kernletterkunde vir die multi-kulturele klaskamer\n1.2 Mondelinge / orale letterkunde\n3.1 Tradisionele volksprokies\n3.1.4 Kultuur- en kunssprokies\n3.1.5 Fantasie en sprokies\n3.1.6 Interpretasie van sprokies\n3.2.4 Mites en sprokies\n3.5.2 Kenmerke en voorbeelde\n3.6.1 Verhale met diere as fantasiekarakters\n3.6.2 Verhale met vermenslikte diere\n3.6.3 Verhale met troeteldiere as karakters\n3.6.4 Verhale oor diere in die natuur\n3.8 Verhale met ekologiese perspektief\n3.9 Funksies van volksverhale\n3.9.1 Vermaak / humor\n3.9.2 Bekragtiging van kultuur\n3.9.3 Sosiale opvoeding\n4 Aanvullende bronnelys\nKernletterkunde vir die multi-kulturele klaskamer[wysig | wysig bron]\nIn 'n veelvolkige land soos Suid-Afrika behoort harmonie tussen die verskillende bevolkingsgroepe nagestreef te word. Een metode om harmonie te bereik, is om die hedendaagse kind voor te berei dat hy in harmonie met sy landgenote sal wil saamleef en kulturele sensitiwiteit te ontwikkel. Hierin het die opvoeder 'n besondere taak, en die onderrig van 'n kernliteratuur kan nuttig in die Afrikaans Tweedetaalklaskamer aangewend word.\nMet kernliteratuur word bedoel daardie aktiwiteite en ervarings van menswees wat gedeel word deur al die mense in 'n gemeenskap, en wat dieselfde is vir alle volke, taalgroepe, godsdienstige oortuigings, geslagte en stande. Dit sluit in ervarings van die mens wat spreek van sy basiese behoeftes, die vermoë om te groei, te voel, te kommunikeer, die werklikheid deur sy verstand te beheers en om 'n geestelike dimensie te beleef. Kortom: 'n kernliteratuur kom uit 'n kernkultuur. Dit sluit uit spesifieke geloofsoortuigings, spesifieke voorkeure en vooroordele, voorregte en ongelykheid – met ander woorde: daardie dinge wat die omgewing toegevoeg het aan die mens se bestaan. Sommige skrywers noem dit dié dinge wat alle mense gemeen het en wat kom uit die kollektiewe menslike onderbewuste. 'n Kernliteratuur sal dus die verwoording wees van hierdie dinge wat inherent aan die mens as spesie is.\nDie tipe literatuur wat hierdie inherente deel van menswees verwoord, is volksverhale en veral volksprokies. Die luister daarna of die lees daarvan is een van die min plekke waar alle mense mekaar kan ontmoet en hulle humaniteit realiseer.\nMondelinge / orale letterkunde[wysig | wysig bron]\nBaie van die verhale in ons Afrika-volksverhaalskat en volkskuns het mondelinge oorsprong – dit is van geslag tot geslag oorvertel. Orale kulture het mooi en ryk mondelinge uivoerings van hoë estetiese waarde geproduseer. Ongelukkig het baie van die waarde daarvan verlore gegaan met die opteken daarvan, omdat die ontwikkeling van wetenskap, geskiedenis, filosofie, ander kunste, taalwetenskap en die begrip van geskrewe letterkunde daarmee ingemeng het.\nIn enige mondelinge kultuur is die gehoor baie belangrik – daar moet iemand wees om na die stories te luister. Daarom word die orale voordragkunstenaar beïnvloed deur die teenwoordigheid van die gehoor en hy/sy ekploiteer hierdie teenwoordigheid. By tye betrek hy/sy die luisteraars direk deur openings-formules wat die gehoor se belangstelling en aandag stimuleer. In baie gevalle word van die gehoor verwag om deel te neem in die liedere of refreine in die verhale.\nFantasieverhale[wysig | wysig bron]\nIn voor-Christelike tye was mense al bewus van die bestaan van fantasie. En hulle was nie net intuïtief daarvan bewus nie – hulle het 'n woord gehad om die verskynsel te beskryf. Die woord fantasie is afgelei van die Latynse phantasticus, en dit gaan selfs nog verder terug na 'n Griekse woord wat beteken: dit wat sigbaar gemaak word.\nFabels en mites het reeds in die vroeë Griekse tyd hul beslag gekry – verhale oor groothede wat nie sintuiglik of wetenskaplik fundeerbaar is nie en as fantasie omskryf kan word.\n'n Wanbegrip van die ware aard van die fantasieverhaal kom by baie mense voor. Daar bestaan die wanopvatting by mense dat enigiets in die fantasieverhaal moontlik is. Dit kan onlogies wees, inkonsekwent, en die aard van die fantasiekarakters kan so onbeperk wees as wat die verbeelding van die skrywer toelaat. As dit die geval was, dan sou die fantasieverhaal vir die leser geen betekenis gehad het nie.\nElemente uit die sigbare werklikheid word (dikwels humoristies) verander in die droom wat terselfdertyd fantasie is – grense word opgehef en nuwe vryhede word geskep. Daarna kan die mens sinvol terugkeer na die realiteit – nadat die lewenswaarhede deur middel van fantasie verhelder en probleme van die lewe opgelos is.\n1. Enige woordskepper neem die primêre werklikheid as afspringplek en omskep dit met behulp van verbeelding of fantasie. Die primêre wêreld bly die verwysingsraamwerk, en alles waarmee die woordskepper omgaan, het uiteindelik weer daarmee te doen. Maar binne hierdie raamwerk word geskep: wesens wat nog nooit bestaan het nie, gebeurtenisse wat nie kan gebeur nie, met kreature wat die woordskepper self vir die eerste keer laat leef.\nDie sigbare en sintuiglike en wetenskaplik meetbare werklikhede kan nie al wees waaruit die skepping saamgestel is nie. Dis te min. Dit sluit die menslike gees met alles wat dit behels en wat sigbaar gemaak kan word, in. Fantasie gaan dus om die mens self, al is dit net 'n sekondêre werklikheid wat geskep word om verligting te ervaar, om verheldering en insig te gee as gevolg van distansiëring wat plaasvind.\nDie fantasie moet met die werklikheid ooreenstem, dit wil sê dit moet aanvaarbaar, logies, konsekwent en moontlik wees. Die skeidslyn tussen werklikheid en fantasie is baie dun. Die mens is 'n wese met geestelike vermoëns en daarom is sy verbeeldingswêreld 'n werklikheid. Dit vorm 'n wesenlike deel van sy lewe waarsonder hy nie ten volle mens kan wees nie. Daar kan dus gepraat word van die reële werklikheid en 'n fantasiewerklikheid. Dit is belangrik om te onthou dat albei werklik-hede is. Vir die kind is daar dikwels 'n vaer onderskeid tussen die twee werklikhede as wat daar vir volwassenes is. Dit is verder belangrik om te besef dat die fantasie gedurig deur die mens getoets word aan die reële werklikheid. Vrae soos: Is dit waar? Het dit werklik gebeur? Is daar iets soos 'n … ? kom spontaan voor by veral kinders wat fantasieverhale lees. Dit is juis omdat sulke vrae gevra word, dat hierdie toetsing plaas-vind en dat dit nodig is dat die fantasieverhaal die nodige beperkinge moet hê!.\n2. Die tweede element van fantasie is drome en die skakeling daarvan met die onderbewuste. Die mens se drange en begeertes en ook pogings om probleemoplossings te vind, word uit die bewuste oorgeplaas na die onderbewuste en deur drome simbolies uitgesorteer. Daar is ook trekke van die absurde en surrealisme wat 'n nagmerriekwaliteit het en nie van fantasie losgemaak kan word nie. Hier is kreatiwiteit en oorspronklikheid van belang.\nOorspronklikheid is 'n belangrike vereiste. In die fantasieverhaal gaan dit om die verbeeldingswêreld en dus is dit nie aan die stereotiepe gebonde nie. Oorspronklikheid by die outeur stimuleer weer die verbeelding van die leser. Daar moet beklemtoon word dat met oorspronklikheid nie bedoel word dat die tradisionele fantasiefigure soos kabouters, hekse en towenaars nie meer in verhale mag voorkom nie. Wat wel belangrik is, is dat hulle deur die outeur op 'n oorspronklike, nuwe wyse gehanteer moet word. Die outeur van 'n geslaagde fantasieverhaal doen dit só dat die kind met nuwe oë na die fantasiekarakter kyk en sodoende geprikkel word deur die andersheid daarvan.\n3. 'n Element wat algemeen aanvaar word as onlosmaaklike bestanddeel van fantasie is towery, die toweragtige of magiese. As mag is dit onpersoonlik, maar dit word in werking gestel (uitgebeeld) deur 'n karakter – met goeie of slegte gevolge vir die held/heldin.\nTowery vorm dikwels die fokuspunt in 'n fantasieverhaal: daardeur word die positiewe in staat gestel om te oorwin, of die goeie karakter moet daarteen veg om die uiteindelike wenner te wees. As die rol daarvan uitgespeel is, kan die verhaal terugkeer na die primêre werklikheid en die storie kan eindig.\nToorkrag is onderworpe aan streng wetmatighede en kan alleen plaasvind binne die woordwerklikheid wat geskep word. Slegs een karakter het byvoorbeeld die mag om te toor en kan dit net onder bepaalde omstandighede doen. Of dit is 'n gawe wat eenmalig, of moontlik drie keer aan die karakter toegesê word. Die getal drie is in die letterkunde altyd betekenisvol/simbolies en in 'n fantasieverhaal speel dit dikwels 'n magiese rol.\n'n Belangrikele element wat na vore kom in towery, is die spel met die onmoontlike, waar andersheid uitgedruk word deur die breek van aanvaarde grense van die realiteit d.m.v. metafore en simbole.\n4. Taalgebruik is die instrument waarmee die woordkunswerk geskep word. Daarom skuil daar poëtiese krag in fantasie. Elke effektiewe en selfs evokatiewe woord help mee om 'n nuwe wêreld voort te bring waarin magiese vryheid en toweragtige grense harmonies gekombineer word.\nInkantasies kom dikwels voor en kan terselfdertyd as motief 'n fantasieverhaal tot eenheid bind. Dit kan ook saamhang met 'n toor-element: om towerkrag in werking te stel, moet sekere woorde of 'n rympie byvoorbeeld presies nagesê of gesing word.\nOok retoriese vrae of beskrywings wat kort-kort opnuut voorkom kan 'n sterk rol speel in 'n verhaal en indruk maak op die hoorder/leser. Die herhaling van woorde aksentueer die mag van die woord.\n5. Karakters in fantasieverhale word nie baie genuanseerd en vol geteken nie, omdat dit nie eerstens om húlle gaan nie. Sowel karakters as gebeure illustreer 'n dieper waarheid of lewensiening wat op onderbewuste vlak aan die leser/hoorder deurgegee word. Tog is hulle nie blote figurante wat vlak en vervelig is nie. Veral die hoofkarakter moet oortuig en duidelike skakels hê met die primêre wêreld – of dit nou 'n mens met of sonder een of meer fantasie-eienskappe is, of 'n volledige fantasie-personasie of dalk 'n dier. Wat noodsaaklik is, is dat die karaktertrekke funksioneel moet wees ten opsigte van die geheel – dit moet 'n doel hê, al is dit net om humor te bewerkstellig of te bewys dat logiese menswerklikheid opgehef kán word.\n'n Volledig fantasiematige karakter kan lyk soos hy wil en op enige wyse optree – en tog is hy ook gebonde aan inherente wetmatighede. Daar moet konsekwensie en oortuigingskrag wees in wat hy doen. Ook moet daar assosiasies wees met die mens, omdat die verhaal vir volwassenes of kinders bedoel is.\nKarakters in fantasieë ontwikkel min, hoewel daar uitsonderings is. Daar kom gewoonlik tog verheldering of verdieping van insig – al is dit nooit 'n vereiste nie. Dit moet egter altyd oortuigend wees en nie dwangmatig nie.\n6. Vertellerperspektiewe word in die geslaagde fantasieverhaal gegee om universele waardes in die regte lig te stel. In die reële werklikheid is daar nie net uiterstes nie. Daar is talle tussenstadia en die skeidslyne tussen die stadia is ook baie vaag. In die fantasie-werklikheid val die klem meer op absolute waardes sodat daar veel minder tussenstadia bestaan.\nDie fantasiekarakters verteenwoordig in die eerste plek hierdie absolute waardes. 'n Lelike feetjie en 'n mooi heks is ondenkbaar omdat elkeen juis 'n verteenwoordiger van die teenoorgestelde waarde is. Waar dit egter wel voorkom (soos by Liewe Heksie) dien die teenstellende eienskap juis om die normale eienskap te beklemtoon. Die andersheid van die een lê die klem op die eendersheid van die ander. ln die tweede plek gee ook die handeling perspektief. Die handeling of gebeure word in die fantasieverhaal gereduseer tot die essensiële. Dit wat goed of sleg en mooi of lelik is, vind ook uiting in die handeling en word daardeur beklemtoon.\nDie oogpunt / perspektief waaruit vertel word, is baie belangrik in 'n fantasieverhaal. 'n Duidelik volwasse verteller kan 'n blik op gebeure gee sodat die leser of luisteraar bewus is van 'n volwassene se simpatieke meelewing en instemming met wat daar gebeur – maar dit nooit neerbuigend of prekerig/moralisties gedoen word nie. Ook waar daar 'n vermenging is van die werklikheid en verbeelding, moet die een werklikheid nie as minderwaardig of meerderwaardig ten opsigte van ander uitgebeeld word nie. Die twee elemente moet saamwerk en mekaar aanvul en die oorskakeling moet fyn en subtiel wees sodat dit inmekaar verweef is.\n'n Oortuigende voorstelling van fantasieruimte is nodig, of dit nou deur 'n verteller of 'n karakter beleef of waargeneem word. As 'n klein figuurtjie optree (soo 'n dwergie), moet alle voorwerpe groter as lewensgroot voorgestel word om 'n uirtuigende indruk te maak.\nOok die tyd moet andersoortig deur die karakters belewe word as die skrywer/verteller wel die intensie het dat fantasie die realistiese tyd moet aantas. Dit word deur die oordra van karakters se belewing bewerkstellig. Tyd kan ook opgehef word, in dié sin dat karakters hoegenaamd nie bewus is van die verbygaan of stilstaan van ure nie. Dit pas by die kind – en dus by sy fantasiebelewing – as 'n tydlose hede betrek word.\nDie gebeure wat in 'n fantasieverhaal afspeel, kon totaal wegbeweeg na 'n vreemde wêreld, of dit kan in die realiteit begin en selfs eindig – met 'n duidelike inspeling van fantasie in die middelgedeelte. Dit is ook moontlik dat episodes mekaar opvolg in 'n steeds kenbare werklikheid. Tog word iets deurgegee in 'n sogenaamde toevalligheid van gebeure, deur 'n magiese sfeer of deur die toweragtige inset wat 'n lewer/luisteraar bewus hou van die mens se wens na “anders en meer” as die primêre werklikheid.\nFantasie kan ook gepaard gaan met angs; gebeure kan dus skrikwekkend wees. Dit is egter nooit 'n uitsiglose angservaring nie: die erns bly speels en selfs deurlig met humor.\nGebeure volg mekaar gewoonlik chronologies op. In die Afrika-fantasieverhale is daar egter dikwels 'n sikliese tydsopvolging moontlik. Geen aandag word gegee aan onnodige detail of newe-temas nie, sodat 'n hegte samehang kenmerkend is.\n7. 'n Hegte konstruksie is 'n kenmerk van die geslaagde fantasieverhaal. Indien die nodige beperkinge nie op die fantasieverhaal geplaas word nie, sou die verloop van die gebeure uitgerek en heelwat meer as die essensiële besonderhede toegevoeg kan word. Dit sou dan kon lei tot 'n losse konstruksie. Die fantasieverhaal, soos enige ander verhaal, vorm ’n hegte eenheid wat alles bevat wat dit moet bevat, maar ook niks meer nie.\nSoek-soek op soek en O, om te fluit (Elsabe Steenberg)\nDwergplaneet (Pieter Steen)\nBlou vier, groen vier (Ilse Steenberg)\nDie pikkewouters van Amper-Stamperland (Hester Heese)\nPegasus (Helene Hugo)\nLiewe Heksie-stories (Verna Vels)\nBelladonna Primadonna en Wolfgang Amadeus Muis (Philip de Vos)\nVolksverhale word gewoonlik vertel deur oumas in die aande om die vuur, of partykeer buite in die maanlig op warm somersaande. Dit word meer opgevoer as vertel. Die ouma of ander vertellers gebruik gebare, mimiek, dramatiese handelinge, liedere, stemtoon, spraakritme, ens. wat die gehoor meer betrek as blote vertellings.\nVolksverhale kan gedefinieer word as "prose narrative which are regarded as fiction. They are not considered as dogma or history, they may or may nog have happened and are not to be taken seriously."\nTradisionele volksprokies[wysig | wysig bron]\nDie tradisionele sprokie is wêreldwyd van die bekendste kinderlektuur. Dit is nie aan tyd of plek gebonde nie en daarom universeel aanvaarbaar. Dit neem 'n heel besondere plek in die lektuur van die kind in en kan ook bestempel word as lektuur met besliste moontlikhede om te beïnvloed. Die redes hiervoor moet gesoek word in die aard van die sprokie. Slegs wanneer 'n opvoeder bewus geword het van die kenmerke van die sprokie, kon hy dit na waarde skat.\nDie tradisionele sprokie is 'n vorm van die volksverhaal wat aanvanklik mondeling oorgelewer is. Die oorsprong van tradisionele sprokies kan nie meer vasgestel word nie. Sprokies het waarskynlik vroeg, kort na die ontstaan van die mens, vorm begin aanneem. Die meeste sprokies is oud en kom wêreldwyd voor. Dit is dus vanselfsprekend dat daar verskillende variante aangetref sal word. Dit gebeur ook dat dieselfde gebeure in verskillende sprokies voorkom. Die moontlikheid bestaan dus dat dit of 'n gemeenskaplike oorsprong het en dus uit dieselfde oervorm ontwikkel het, of dat daar sterk wedersydse beïnvloeding moes plaasgevind het. 'n Voorbeeld hiervan is Rooikappie en die wolf en Die wolf en die sewe bokkies. In albei gevalle lê die wolf teen die einde en slaap, sy maag word oopgesny en diè wat hy ingesluk het, word bevry, waarna sy maag vol klippe gepak en toegewerk word.\nSprokies kan soos volg gedefinieer word: "Sprokies is fantastiese volksverhale, heeltemal vry van beperkings van persoon, plek of tyd, wat slegs bedoel is om lewensvreugde of genot te verskaf. Constantine Georgiou definieer hierdie element as volg: "The story satisfyingly entertains with the drama, romance, fun and fantasy that are characteristic of the finest fairy tales. This is the heart of the fairy story, and it may be described as its essential distinction-aesthetic value."  Hattingh beskou die sprokie as die oerbron van ons moderne letterkunde. Die vorm van die sprokie is eenvoudig en primitief en word bepaal deur die smaak en beperkte ondervinding van 'n ongekunstelde gehoor. (Dink bv hoe populêr sprokies is by die pre-adolessente kind).\nBy die aanhoor van die sprokie word alle klemmende aardse bande en bekommernisse vergeet. 'n Ietwat romantiese definisie van sprokies sou lui dat die sprokie die towerfee van droomland is waarin 'n mens vir 'n kort, maar die gewig van die aarde bande vir 'n kort, geluksalige oomblik nie meer druk nie.\n'n Kenmerk van die tradisionele sprokie wat by kenners verskillende menings uitlok, is die simboliek daarin. Die mens se gelowe en bygelowe vind uiting in die sprokie. Die figure in die sprokie verpersoonlik goed en kwaad, sodat daar van simboliese betekenis sprake is. Sommige kenners sien in die sprokie soveel simboliese betekenis dat dit insig kan gee in lewensvraagstukke. Maar die ander kant van die saak is dat die kind wat die sprokie hoor of lees gewoonlik nie bewus is van enige dieper betekenis of simboliek nie. Dit sou wel moontlik wees dat hy in sy latere lewe tot so 'n besef kan kom, maar as kind het dit nie vir hom betekenis nie. 'n Voorbeeld hiervan is die kenners wat beweer dat Rooikappie en die wolf sterk seksuele ondertone het. By die ontleding van hierdie sprokie blyk dit 'n aanvaarbare interpretasie te wees, maar die kind ervaar dit nie so nie. Vir hom is en bly dit 'n interessante verhaal, 'n verhaal wat vir hom ander waardes kon bied.\nDie vorm waarin 'n tradisionele sprokie gegiet is, dra veel by tot die populariteit daarvan onder kinders. Dit word naamlik gekenmerk deur 'n baie kompakte vorm. In enige vorm van literatuur is dit noodsaaklik om die essensiële te sê maar ook nie meer as die essensiële nie. 'n Suggestie van dinge wat nie in direkte woorde weergegee word nie, dra soms meer gewig as uitvoerige beskrywings. Die kompaktheid van die sprokie is te danke aan die feit dat dit aanvanklik mondeling oorgedra is. Deur die geslagte heen is dit in die volksmond geslyp totdat net die essensiële oorgebly het. In mondelinge literatuur word op die geheue staatgemaak, en dit wat oorbodig is of nie-essensieël is, word nie noodwendig in 'n mondelinge weergawe oorgedra nie.\nAs gevolg van sy kompakte vorm het die sprokie 'n ander opvallende kenmerk. Dit laat baie aan die leser/luisteraar se verbeelding oor. Slegs die noodsaaklikste word gesê en die hoorder (of leser) moet dan sy eie verbeelding gebruik om besonderhede in te vul. Dit pas by die aard van die kind om te fantaseer en sy verbeelding te gebruik. Dit stimuleer hom om skeppend te dink en dit vorm 'n noodsaaklike komponent van sy ontwikkeling. Alle mense het 'n natuurlike drang om te skep, maar by sommige mense is dit sterker as by ander en dit is 'n drang wat kan ontwikkel.\nKenmerkend van die tradisionele sprokie, en dit hang ook saam met die kompakte vorm daarvan, is dat die begin van die verhaal dadelik die volgende bepaal: die plek, die karakters, die tyd en die situasie waaroor dit handel. Vir die kind is dit waardevol om dit van die begin of te weet. Dit verskaf duidelikheid, sodat hy nie daaroor hoef te wonder nie maar sonder enige versuim op die verhaal self kon begin konsentreer.\nDie slot van die sprokie toon ooreenstemming met die begin – dit laat geen twyfel nie. Die slot bring altyd 'n finaliteit en 'n afgerondheid wat by die kind 'n gevoel van tevredenheid laat omdat daar sekerheid is oor wat gebeur het. Die slot is ook altyd gelukkig, met ander woorde, die goeie en die mooie seëvier en dikwels is dit 'n geval van bordjies wat verhang word omdat dit vroeër gelyk het of die slegte die oorhand kry.\nDie stryd tussen die goeie en die slegte word gerepresenteer in uiterstes in die sprokie – goed is baie goed, terwyl sleg baie sleg is. Dit geld vir karakters en hulle optrede. In die daaglikse lewe is daar meestal nie net uiterstes nie, maar in die tradisionele sprokie vervaag alle tussenskakerings. Hierdie kenmerk van die sprokie help die kind om oordele te vorm. Dit is 'n vereenvoudiging van die stryd tussen goed en kwaad. Dit help hom om die goeie te kies. Hy kry hier te doen met absolute waardes.\nDie tradisionele sprokie is ryk aan dramatiese aksie weens die element van strydvoering in hierdie verhaalvorm. Ook die verhaalkonstruksie toon die tradisionele bou van die spanningsverhaal omdat die spanning oploop tot 'n klimaks met 'n vinnig opvolgende ontknoping daarna. Hierdie bou van die sprokie pas by die kompakte vorm daarvan.\n'n Kenmerk van die tradisionele sprokie wat opvoeders al dikwels baie vrae veroorsaak het, is die element van wreedheid. Weens die vorm van die sprokie word daar geen doekies omgedraai nie. Koppe word afgekap, mae word oopgesny, iemand word in 'n vuuroond gestop! Sommige mense is van mening dat hierdie wreedhede nadelig op die kind kan inwerk. Dit sou hom dan aanmoedig om wreed op te tree en wreedheid goed te keur. Hierdie gevare bestaan egter nie werklik nie. In al die gevalle is die wreedheid geregverdig. Die wrede uiteinde van 'n karakter is die gevolg van sy dade. Wolf verdien dat sy maag oopgesny word, en dat hy verdrink, want het hy dan nie die wandade gepleeg nie. Die heks kan ook maar in haar eie oond verbrand, want sy het beplan om dit met iemand anders te doen. Buitendien leer die kind 'n lewensles uit die verhaal, naamlik dat die slegte mense vir hulle slegte dade gestraf word.\nDie karaktertipes wat in die sprokie verskyn, toon ooreenkoms in uiterlike hoedighede sowel as wat die innerlike betref. As 'n besondere eienskap die karakter kenmerk, word dit onmiddellik genoem omdat dit die intrige sal beïnvloed. Die fisiese eienskappe van die karakters word in die meeste gevalle uiters bondig weergegee sodat die element van suggestie die kind se verbeelding in werking laat tree. Verder is die karakters eendimensioneel, met weinig karakterontwikkeling. In die meeste sprokies dui die titel van die verhaal op die hooffiguur of gee dit 'n blik op die grondgedagte van die verhaal. Dikwels lê daar in die naam iets van die wese van die karakter opgesluit.\nIn sprokies kom meestal argetipes voor, wat iets van die oerkenmerke, oerbegeertes en oer-worstelinge van menswees en ontwikkeling soos wat dit in die kollektiewe onderbewuste bestaan, verwoord (bv. hoogmoed, nederigheid, verlossing, armoede, rykdom, seksualiteit, ens.)\nOok stereotipes kom in volksprokies voor en stem ooreen met die een-dimensionaliteit van die karakters. Ons kry dikwels die pragtige meisie, of die swakkeling-vader, ook die bose stiefma, die slim broer/held en die tipiese dom/onnosele karakter.\nRealiteitsvoorwerpe is basiese bestanddele van die fantasieruimte van die sprokie. Deur op 'n bekende toon te begin is die bonatuurlike wat gaan volg makliker om te aanvaar. So word ook die primitiewe emosies van vrees en wonder – wat nooit ver van mekaar verwyder is nie – vanuit die bekende werklikheid in werking gestel. Andersins is die ruimte- en tydsaanduidings vaag. Hierdie onbepaalde milieuskildering prikkel die verbeelding en berei die weg vir 'n situasie waaruit die fantasie gestalte kry.\nAnder algemene komponente van die sprokie-opset is die volgende:\nhumor, die absurde: waar hekse, dwergies en reuse aanwesig is, word die lagspiere geprikkel, omdat hierdie wesens na aan die menslike spesie is en 'n soort robuustheid openbaar\nmisterie, met feetjies wat verskyn, wat self nie-stoflik en nie-materieel is\ntowerwoorde wat 'n towerspel moet verbreek of 'n geheim moet ontsluit\ngoeie deugde wat beloon word, soos hoflikheid, bedagsaamheid, goeie maniere, gehoorsaamheid.\nDie laaste kenmerk van die tradisionele sprokie wat genoem moet word, is die eenvoudige maar sprekende taal. Die sprokie is 'n volksverhaal en volkskuns. Dit spreek van eenvoud, maar elke woord het seggenskrag en daar is 'n spontane, natuurlike ritme wat getuig dat dit vroeër as mondelingse kuns oorgelewer is. Tipies van die mondelingse vertelkuns, word daar ook dikwels van rym, refreine, raaisels, inkantasies en ander repetisies gebruik gemaak.\nCharles Perrault se sprokies van Moeder Gans:\nDie skone slaapster in die bos,\nArabiese verhale uit 1001 nagte: Scheherezade, Sinbad, Alladin, Alibaba\nGrimm se sprokies: Sneeuwitjie, Repelsteeltjie, Die elwe en die skoenmaker, Hansie en Grietjie\nHans Christiaan Andersen se sprokies: Lelike Eendjie, Die klein Meermin, Die Prinses en die ertjie, Die keiser se nuwe klere, Die dapper Bliksoldaatjie\nAnder: Slapende Skone, Skoonlief en die Ondier, Gouelokkies\nKultuur- en kunssprokies[wysig | wysig bron]\nKunssprokies of moderne sprokies kan toegeskryf word aan 'n spesifieke outeur. Dit toon verskeie ooreenkomste met die tradisionele sprokies. Daar is ook die absolute sin van goed en kwaad, bonatuurlike wesens, sensitiewe en vokatiewe taalgebruik en kompakte en fyn-uitgewerkte konstruksie.\nVoorbeelde hiervan is die volgende:\nOscar Wilde se sprokies bv. Die gelukkige prins en Eleanor Farjeon se sprokies in haar versameling\nThe Little Bookroom is voorbeelde van moderne sprokies, fyn van tekstuur, geslaag in sensitiewe taalgebruik en bekoorlik vir beide ou en jonk,\nRuth Manning-Sanders se The Red King and the White Witch.\nIn Afrikaans is Corlia Fourie bekend vir haar kunssprokies, byvoorbeeld Nolito en die wonderwater, en Hlaulu en die Bosdier.\nFantasie en sprokies[wysig | wysig bron]\nDit is maklik om die gewone fantasieverhaal te verwar met die volksprokie. 'n Belangrike verskil is dat nuwe fantasieverhale steeds in verskillende tale geskryf word, terwyl bestaande volksprokies in alle lande bly voortleef en die afgelope eeue nie meer aangevul word nie.\nSowel die volksprokie as die fantasieverhaal het 'n vinnige, chronologiese gang met klem net op essensiële elemente, terwyl rympies geredelik aangetref word. Daar is 'n oorheersende indruk van dramatiese eenvoud en gewoonlik bring die slot oorwinning van die goeie oor die bose.\nAnder ooreenkomste is dat die getal drie (soms ook vyf of sewe) 'n belangrike strukturele rol speel en ook magiese implikasies kan hê. Towery kan die verhaal ingrypend beïnvloed en karakters neig na enkellynigheid. In albei gevalle is 'n verteller duidelik aan die woord.\n'n Verskil tussen die fantasieverhaal en die volksprokie is dat die verteller by die fantasieverhaal wissel van 'n alwetende verteller tot die belewing van die karakter self. Daarteenoor is die verteller in die volksprokie altyd 'n alwetende, simpatieke volwassene wat die wêreld vir die kind oopmaak.\nNog 'n verskil is dat die fantasieverhaal op 'n dieper vlak van betekenis werk met lewenswaarhede wat aan die kind oorgedra word sonder dat hy eksplisiet daarvan bewus is. Deur die verteller of 'n karakter word die leser/luisteraar na onderbewuste bestaansfere geneem. Daarteenoor sak die volksprokie verder deur die lae van die persoonlikheid en spreek die diepste vlakke van hierdie onderbewuste aan – net 'n volwassene kan hom in dié proses begelei.\nAs tydsaanduiding in baie fantasieverhale vaag is, dan is dit in alle volksprokies nóg vaer. Omdat tyd nie duidelik aangedui word nie, word historiese agtergrond ook nie in volksprokies aangetref nie. Kultuurverwysings kom nie voor in die mondeling oorgelewerde verhale nie.\nRuimte is in fantasieverhale 'n element wat op 'n groot verskeidenheid wyses geskep word. Maar in die volksprokie is daar 'n vae, maar duidelik aardse ruimte in die begin – daarna word oorgegaan na 'n toweragtige ruimte, of die bestaande omgewing kry 'n towerdimensie by. In die afloop word teruggekeer na 'n gewone ruimte en die toweragtigheid is verby.\n'n Volksprokie werk met vasgelegde besonderhede. Daar is gewoonlik 'n kasteel en/of 'n bos. Eersgenoemde dui op die geestelike woning van die kind as heerser oor sy eie lot; laasgenoemde wys op 'n toestand van onsekerheid en soeke. Eers as die karakter(s) weer uit die bos kom, is die oorwinning finaal.\nKarakters maak nie lukraak in 'n volksprokie hul verskyning nie: argetipes word aangetref wat vaste betekenisse het, sodat hulle tot die diepste vlakke van die onderbewuste kan spreek. Hulle verteenwoordig kwaad (wat die hoofkarakter bedreig) of goed (wat die held/in help – dikwels deur towery). Ook het net die belangrikste karakters in die volksprokie name,en hierdie name is baie algemeen sodat 'n kind hom maklik onbewustelik in die plek van so 'n karakter kan stel. Daarteenoor kan al die karakters in 'n fantasieverhaal name hê volgens die skrywer/verteller se besluit en keuse.\nIn alle opsigte gehoorsaam die volksprokie dus strenger wette en dit het 'n onbuigsamer patroon as die fantasieverhaal. Dit geld ook vir die struktuur as sodanig: in albei gevalle is daar 'n vinnige gang. Terwyl die fantasieverhaal binne perke variasies toelaat, het die volksprokie altyd 'n sikliese struktuur. Dit begin met ewewig in die gewone wêreld, gevolg deur probleme en kragmetings in 'n toweragtige milieu, waarna daar verlossing kom en die balans in die gewone werklikheid herstel word.\nInterpretasie van sprokies[wysig | wysig bron]\nJohan Degenaar bespreek verskillende interpretasies van 'n sprokie soos Rooikappie en noem o.a. die volgende:\nDie strukturalistiese interpretasie fokus op die sprokie in terme van verskeie strukture of stelle verhoudings wat 'n betekenisvolle lees van die tekens in die verhaal moontlik maak;\nVolgens die kosmologiese interpretasie verwys Rooikappie na die opkomende son, wat tydelik deur die duisternis verswelg word, maar wat die oordeel oorkom en die volgende dag terugkeer na die ontkoming van die donkerte van die nag;\nDaar is twee psigologiese interpretasies, nl. die van Fromm, wat die storie sien as 'n illustrasie van konflik tussen manlik en vroulik, waar die rooikappie gesien word as 'n simbool van menstruasie en aandui dat die dogtertjie op die pad is na vrouwees. Die man word as die wolf uitgebeeld en seksuele gemeenskap as 'n kannibalistiese aktiwiteit.\nDie tweede psigologiese interpretasie word geformuleer deur Bettelheim, wat Rooikappie sien as 'n meisie in puberteit, vasgevang in 'n konflik tussen wat sy behoort te doen, naamlik om gehoorsaam te wees aan haar ouers; en dit wat sy graag wil doen, naamlik om haar eie plesier en begeertes te volg. Die man word verteenwoordig deur die id (die wolf), terwyl die ego die houtkapper is.\n'n Filosofiese interpretasie sien die storie as 'n illustrasie van die vraende natuur van menslike denke. Die klemtoon is daarop dat mens leer deur vrae te vra, en daardeur word die skyn van onwaarhede ontmasker sodat waarheid na vore kan kom. Dit gaan dus oor die vrymakende rol van taal.\nVolgens die morele interpretasie word die meisie gesien as 'n simbool van 'n menslike wese op soek na die betekenis van die lewe. Sy moet die konflik tussen goed en kwaad persoonlik ervaar en uiteindelik is vryheid alleenlik moontlik nadat 'n persoon deur die duisternis van boosheid beweeg het en daar dan 'n nuwe lewe moontlik is in die vorm van 'n tweede – of hergeboorte.\nDie mite kan beskryf word as 'n denkbeeldige verhaal waarin die primitiewe mens sy gedagtes oor die wêreld en die mens in konkrete gedagtes uitbeeld. Tussen sprokies en mites bestaan 'n noue verband en baie sprokies is dan ook dikwels goeie voorbeelde van mitiese denkwyse.\nDie woord mite is afglei van die Grieks "muthos" wat storie of verhaal beteken. Vandag verwys ons na mites as dáárdie verhale wat die oermens vir homself saamgestel het om natuurverskynsels te verduidelik of om die heldedae van gode en mense te laat voortleef van geslag tot geslag.\nDie primitiewe mens wat in 'n atmosfeer van mistisisme en vrees geleef het, kon sy drang na kennis omtrent die wêreld waarin hy woon en ander mense op die volgende wyses bevredig:\nHulle het die natuurverskynsels fyn dopgehou;\nHulle het persoonlike eerstehandse ervaring opgedoen;\nHulle verbeelding het al die gapings gevul met verklarings vir die wonders rondom hulle.\nDie gesette tyd van die son en die maan, die wisseling van die seisoene, die seegetye, die opvolging van dag en nag – al hierdie natuurwonders het die primitiewe mens met verwondering, nuuskierigheid en angs vervul. Hy wou graag die oorsake en betekenisse van dié onbekende dinge begryp. Omdat hy oor geen wetenskaplike kennis beskik het nie, het hy op intuïtiewe en subjektiewe wyse sy eie verduidelikings opgebou.\nMites is in werklikheid ware verhale, maar dit in simboliese en indirekte vorm aangebied, in plaas van 'n letterlike vorm. Dit is bv. werklik waar dat die lente volg op die koue winter, maar Persephone verskyn nie letterlik elke jaar uit die doderyk om die natuurwonder te bewerkstellig nie.\nMites het 'n lang tydperk van evolusie ondergaan vanaf primitiewe war-stories tot hoog ingewikkelde simboliese verhale.\nHierdie ontwikkeling weerspieël ook die intellektuele evolusie van die volk aan wie die mites verbind word: Die Grieke het eers net 'n onsigbare mag gevrees en aanbied, later is aan hom geoffer by riviere, by landerye, by huise en nog later is aan elke onsigbare god 'n naam gegee, het hy 'n persoonlikheid ontwikkel en nog later is spesifieke tempels vir hulle gebou met voorgeskrewe rituele by die offerande en aanbidding.\nDie gode en godinne in mites het mettertyd persoonlikhede ontwikkel en persoonlike verhoudings met mekaar en tot die mense wat hulle aanbid het. Die eerste Griekse gode was bv. almal eers broers en susters, maar heelgou het elke god of godin sy of haar spesifieke gebied gehad: Hera, die vrou van Zeus was bv. die beskermgodin van die huwelik en sy was ook die jaloerse godin.\nSekere mites is "pourquoi" of "waarom" mites. Bv. Waarom draai die sonneblom sy gesig na die son? Dan word die verhaal van Clytie vertel as antwoord daarop. Hierdie mites word maklik deur kinders aanvaar. Waarom word dit winter? Demeter (die aard-moeder) se mooi dogter, Persephone (die saad van die graan) is ontvoer deur die god Hades na die doderyk. Demeter soek na haar dogter, maar Persephone moet vir 6 maande in Hades vertoef en vir 6 maande van somer en lente mag sy terugkeer na die aarde.\nBenewens "waarom" mites is daar ook allegoriese mites. Hierdie mites is 'n bietjie moeiliker vir kinders om te begryp en vereis verduideliking van die kant van die verteller: Die jong vrou, Noibe, is hoogmoedig en trots op haar hoë afkoms en veral op haar 7 seuns en dogters. Sy verklaar dat sy die gelyke is van godin Leto. Die twee kinders van Leto, Apollo en Artemis, wreek hul moeder deur al 14 van Niobe se kinders dood te maak. Verslae en wenend word Noibe in 'n klip verander, om vir ewig vir haar kinders te treur. Menslike hoogmoed en trots, soos in die geval van Noibe is veragtelik by die gode en word swaar gestraf. Arachne word in 'n spinnekop verander omdat sy gespog het oor haar pragtige weefwerk, Pandore se nuuskierigheid word swaar gestraf. Pegasus word met blindheid geslaan omdat hy te naby aan die woning van Zeus met sy gevleuelde perd, Bellerophon, gevlieg het.\nMites behandel die lewenswyse en verhoudings van gode met gode. (Frazer se boek The Golden Bough bevat pragtige voorbeelde van hierdie kenmerke van mites. Hulle oorloë onder mekaar, hul heldedade, liefdesverhoudings en hul afguns en wraak word in hierdie mites beskryf, bv in Cupid en Psyche en die verhaal van Prometheus.\nLaastens behandel mites ook die verhoudings van gode tot mense.Twee mooi voorbeelde beskik vir kinders is bv. die verhaal van Philemon en Baucis en die verhaal van Icarus en Daedalus. In hierdie verhale help of straf die gode die mense en besoek hulle in veranderde gedaante en vorm.\nDie bekendste mites wat vir kinders geskik is kry ons oorgelewer van die Grieke, die Romeine en van die Noorderlande.\nGriekse mites (mythos-verhaal). Dit is in die 8ste eeu voor Christus opgeteken deur die digter Hesiod of Hesiodus. Sy eerste gedigte was getitel Works and Days en is 'n soort van boere-kalender wat verduidelik wanneer gesaai moet word, wat gesaai moet word en watter rituele daarmee gepaard moet gaan. Works and Days bevat ook een van die eerste bekende fabels Die Kraai en die Nagtegaal en die mite van Pandora (Die Groot Fabelboek), Hesiodus se volgende bundel bevat meer mites, onder andere Zeus se geveg met die Titane en Zeus en Cronus. "Hesiod is credited with bringing together in organised form the major portion of Greek mythology. Naas Hesiodus is Homeros natuurlik die bekendste optekenaar van mites en legendes en sagas.\nRomeinse mites Die optekening van Romeinse mites het ons te danke aan die Romeinse digter Ovid, Ovidius wat omtrent in 43 vC gebore is. Die Romeinse mites was oorgelewerde weergawes van die Griekse mites en om verwarring tussen die gode en godinne te voorkom volgs 'n verduidelikende naamlys later. Ovidius se boek Metamosphoses bevat eintlik 15 aparte boeke wat die verhale behandel van wonderlike veranderinge, transformasies of metamorfoses by gode, helde en godinne. Dit begin met die metamorfose van choas tot orde en eindig met Julius Ceasar se gepaste transformasie na 'n ster!\nNoorse mites. Of die noorse Mites in Groenland, Ysland, Noorweë of in Engeland ontstaan het, dit het in Ysland vir ons behoue gebly, is daar mondelings oorlewer en vir die eerste keer neergeskryf – miskien omdat Ysland so afgeleë is. Die versamelings Noorse mites word Eddas genoem. Die Elder Edda bevat 'n versameling van 34 verhalende mites in poëtiese vorm en vertel hoe die aarde geskape is, hoe die gode geleef het en vernietig is. Dit bevat ook volksgesegdes en die heldeverhaal van Sigurd die Volsung wat ons onder sagas behandel as Die Siegfried Sage. Hierdie versameling, die Elder Edda, word toegeskryf aan 'n geleerde van die elfde of twaalfde eeu, Saemundr the Learned. Edda the Younger is eers in die dertiende eeu opgeteken in prosavorm en bevat die grootste gedeelte van Noorse Mites.\nHoewel die Noorse gode nie die skoonheid en grasie van die Griekse en Romeinse gode besit nie – hulle is meer wreed, aards en viriel – is daar tog besonder aantreklike mites in die Noorse mitologie wat by uitstek geskik is vir kinders:\nHoe Odin sy Oog verloor het\nHoe Thor sy Hamer gekry het\nDie Appels van Iduna\nThor se Besoek aan die Reuse\nDie Dood van Balder.\nDit is ook vir kinders interessant om te weet dat die name van die dae afgelei is van die name van Noorse gode:\nMonday\tMoon's day\nTuesday\tTiw's day\nWednesday\tWoden's day\nThursday\tThor's day\nFriday\tFrigga's day\nSaturday\tSaturn's day\nSunday\tSun's day\nMites en legendes van die Indiane Dit is besonder moeilik om te onderskei tussen die mites en legendes van die Indiane: gode tree op soos mense en mense ontvang goddelike eienskappe. Waarheid en verdigsel is ten nouste verweef in hul volksvertellings. Kinders behoort egter kennis te maak met veral die legendes Sketco the Raven soos versamel deur Robert Ayre, Glooscap and his Magic, deur Key Hill en Tales of Nanabozho, die held van die Ojibway Indiane soos opgeteken deur Dorothy Raid. (Hierdie boek was die wenner van die Canadian Book of the Year Award in 1965). Vir verdere interessante selfstudie word studente verwys na die boek van Sheila Egoff The Republic of Childhood.\nMites en sprokies[wysig | wysig bron]\nDie mens se eindelose soeke na kennis en sy drang om te verklaar, het ook neerslag gevind in die verhale wat hy geskep het.\nMites (mitologie) het ontstaan uit die mens se verklarings wat hy probeer gee het vir onder andere natuurverskynsels en sy verhouding tot die natuurmagte en die gode wat, soos hy geglo het, oor hom 'n mag uitoefen. Die mite handel dus oor natuurverskynsels, die mens se verhouding tot die gode, die onderlinge verhouding tussen die gode, die ontstaan van die mensdom, die dood, eienskappe van voëls en diere, geografiese elemente en natuurverskynsels, die wyse waarop die mens sy roeping vervul, die stryd tussen verskynsels soos goed en kwaad, en die bonatuurlike.\nDie mites soos ons dit vandag ken, was dus oorspronklik glad nie bedoel as kinderlektuur nie, en sekere mites sal selfs vandag in verwerkte vorm nie as kinderlektuur kan werk nie. Daar is egter 'n hele aantal mites uit veral die Griekse en Noorse mitologie wat as geskikte kinderlektuur beskou kan word, omdat die moderne verwerkers daarvan dit toeganklik gemaak het vir die kind. Dit word as geskik beskou omdat dit baie aksie bevat, daar 'n duidelike stryd of konflik aanwesig is wat aanleiding gee tot spanning, dit gewoonlik taamlik kort is, en die verwerking sodanig is dat dit begryp kan word sonder 'n diepgaande kennis van die mitologie.\nBlykbaar is mites redelik skaars in Afrika, hoofsaaklik omdat dit eintlik stories van helde is wat aandag trek, en nie soveel verhale oor die bonatuurlike nie. Tog kan Minnie Postma se verhale van die Basoeto’s, en Eugène Marais se verhale van die Boesmans, in hierdie kategorie val.\nVerskille tussen die sprokie en die mite:\ndie leser maak in die mite kennis met bo-aardse wesens – dikwels gode – wat gebruik word om die ontstaan van die wêreld en verskillende natuurgebeure soos reën en donderweer te verklaar, asook die kenmerke van diere en plante. In sprokies egter, is die karakters aardse wesens, al is dit soms magies (soos feetjies, kabouters, ens.).\nMites het in die vroegste tye by alle volkere ontstaan en gebeure daarin is gewoonlik groots of uniek. In die sprokie daarenteen dui die gebeure op algemeen-menslike probleme.\nIdeale wat in die mite nagestreef word is gewoonlik onmoontlik; in die sprokie verg take en omstandighede dikwels ook bo-menslike vermoëns van die held/in, maar daar is altyd uitkoms en hulp beskikbaar.\nDie mite se einde is gewoonlik tragies en eenduidig, terwyl daar in die meerduidige sprokie 'n onverwoesbare optimisme ingebou word.\nLegendes kan beskou word as geskiedenis van 'n primitiewe soort, altyd gebaseer op een of ander historiese werklikheid.\nMites en legendes so nóu verbonde dat die meeste geleerdes dit as een groep behandel. Daar is egter verskille:\nMites is absolute fantasie geskep uit die primitiewe verbeelding om natuur- wonders te verklaar, terwyl legendes altyd op 'n mindere of meerdere mate van waarheid of feite gebaseer is, daar is 'n greintjie van historiese werklikheid. "Legends have been called the idealization if history."\nVerskeie legendes is etiologies van opset en verklaar sekere volksgebruike of godsdienstige of sosiale rituele.\nSoms word na legendes verwys as heldeverhale omdat die hooffiguur dikwels 'n sterk manlike karakter is met wie die groep waartoe hy behoort kan identifiseer. Ons dink bv. hier aan koning Arthur en sy Ridders van die Ronde Tafel of aan Robin Hood. Hierdie sentrale manlike karakters word gewoonlik byna as 'n supermens voorgestel en simboliseer mag, goeie en dapper dade en streef gewoonlik die ideaal van die groep waartoe hy behoort, ná, en bereik die ideaal vir hulle.\nOmdat die legende dikwels bestaan uit 'n reeks avonture wat om 'n held sentreer, is daar volop ruimte vir karakterontwikkeling en vir volgehoue toewyding aan streng morele kodes. Die held mag nie afwyk van die kodes nie – indien hy oortree, word hy gestraf. In gevalle waar lewens op die spel is, word slinksheid toegelaat bv. tussen Robin Hood en die Sherriff of Nottingham, andersins is jou woord jou eer, al moet jy dit met jou eie lewe verdedig.\nLegendes toon groot ooreenkomste met mites. Die oorsprong daarvan strek egter nie so ver terug nie. Die legendes handel oorspronklik oor die lewe van heiliges en is aanvanklik by sekere geleenthede in die Christelike kerk en in kloosters voorgelees. Mettertyd sluit hierdie voorlesings ook verhale oor die lewe van martelare in. Na die Middeleeue verbreed die term sodanig dat dit ook lewensverhale van mense insluit wat nie as heiliges of martelare beskou is nie. Die belangrikste eienskap van die legende bly steeds dat dit oor die lewe van 'n heldefiguur handel. Hierdie heldefiguur kan van universele belang wees (soos in die Christus-legendes), of van nasionale belang (Koning Arthur). In ons moderne tyd kan die heldefiguur selfs van streeks- of plaaslike belang wees (soos in Legendes uit die misrook van Minnie Postma). Die waarheidselement het mettertyd ook verflou, sodat dit nie moontlik is om vas te stel of die feite waarheid of verdigsel is nie.\nLegendes het die volgende eienskappe:\n'n Element van die waarheid;\nDit vertel van iets wat eenmaal gebeur het en verband hou met die historiese werklikheid;\nDit vertel van iets wat relatief onlangs gebeur het, meer onlangs as mites;\nDit handel oor heldhaftige dade, migrasies of oorloë;\nDit bevat hoofsaaklik menslike wesens as karakters;\nDit is nie suiwer geskiedenis nie, omdat sommige feite vergete of vol misterie is.\nn Voorbeeld van 'n legende in Zoeloe is die verhaal van hoe Nongalaza ( 'n Zoeloe-kaptein) deur 'n kraai gewaarsku is om te vlug uit Zoeloeland, omdat die koning Mpande hom wou doodmaak. In hierdie geval is koning Mpande en Nongalaza albei historiese figure. Dit mag waar wees dat Mpande Nongalaza wou vermoor. Wat nie moontlik is nie, is die deel van die kraai. Die kraai mag hier simbolies wees van 'n definitiewe persoon wie se naam onbekend of vergete is, nie belangrik is nie of selfs nie genoem mag word nie\nKoning Arthur en sy ridders\nDie Ramayana (Indiese legende)\nPerseus en die Gorgone-kop\nDie take van Hercules\nFabels[wysig | wysig bron]\nFabels bestaan gewoonlik uit 'n kort diereverhaal en dit eindig met 'n eksplisiete sedeles. In fabels word abstrakte idees soos onkunde, wysheid, vraatsug, trots of ydelheid deur middel van dierekarakters of lewelose voorwerpe in konkrete en visuele vorm voorgestel sodat dit verstaan en onthou kan word.\nGK Chesterton beweer dat geen ware fabel menslike karakters mag bevat nie – en dit is waar dat die meeste fabels diere, voëls of lewelose voorwerpe as die hoofkarakters besit. Tóg is daar verskeie uitsonderings waar persone die hoofrol speel en dit doen geen afbreuk aan die kwaliteit van die fabel nie.\nDie fabel het ook in die volksmond ontstaan en is ook as mondelingse vertellings oorgelewer. Dit is selfs nog meer kompak as die tradisionele sprokie, en in die hedendaagse geskrewe vorm bestaan 'n fabel dikwels nie meer as 'n enkele paragraaf nie. Waar die sprokie uit 'n opeenvolgende aantal insidente opgebou is, bestaan die fabel gewoonlik uit een enkele insident. Hierdie insident word didakties aangewend, met ander woorde, dit word gebruik om lering te laat plaasvind. Die les wat geleer word, handel dan oor 'n algemeen geldende lewenswaarheid.\nDit is verder tipies van die fabel dat die karakters uit diere bestaan, maar die diere is nooit daar om hulle eie onthalwe nie. Hulle verteenwoordig altyd mense en is sinnebeelde van bepaalde aspekte van die menslike natuur. Die vermensliking van die diere is soms volkome, sodat die dier sy eie karakter verloor. Dit lewer egter geen probleem op nie, omdat hy in elk geval 'n mens of menslike eienskap verteenwoordig.\nIn die Afrikaanse letterkunde is daar nie outentieke fabels opgeteken nie. Meeste van die fabels wat gelees kan word in Afrikaans, is vertaal uit Europese fabels.\nDie titel gee die leser die reg om dié dinge alles te lees binne 'n irrasionele verband. Ook die poësie het die vryheid van die irrasionaliteit deur al die implikasie-moontlikede wat binne die taal bestaan. “Fabel” kan gelees word as 'n moraliserende verhaaltjie, óf dit kan gelees word as 'n “les” in implikasie.\nVir die bestudering van Afrikaanse volksprokies is dit nodig om te sien dat daar 'n verskil is tussen die fabel en die sprokie. In fabels word dierekarakters gebruik om deugde of ondeugde van die mens voor te stel, en elke storie hou 'n onverbloemde les in. Kinders is nie baie lief vir fabels nie, omdat hulle intuïtief aanvoel dat daar vir hulle “gepreek” word.\nDie Seun wat "Wolf Wolf" geroep het\nDie Melkmeisie en haar emmer\nIndiese fabels (Panchatantra)\nBoeddhistiese fabels (Jatakas)\nRussies fabels van Leo Tolstoi\nDuitse fabels van Ludwig Bechstein en Arthur Schopenhauer\nSages[wysig | wysig bron]\nSages is volksverhale wat uit die volksgeloof ontstaan het. Die woord sage verwys na die werkwoord "sê" en dit hou dus verband met "meedeling, berig, vertelling". Dit verwys meestal na 'n buitengewone voorval wat deur die luisteraar geglo sal word.\nKenmerke en voorbeelde[wysig | wysig bron]\nDaar is verskeie soorte sages\nDie mitiese sage het sy oorsprong in die animisme – dit verwys na 'n mag wat binne die liggaam woon, maar wat die liggaam onder buitengewone omstandighede kan verlaat, soos byvoorbeeld tydens diep slaap of dood. In 'n ruimer sin behels animisme die geloof dat alles in die natuur, insluitend die mens, 'n siel het.\n'n Ander voorbeeld van die mitiese sage is 'n maresage, waar "mare" verwys na 'n vrees wat in die nag geopenbaar word, soos in die geval van 'n nagmerrie.\nSpookverhale (dwaalstories) is deel van hierdie tipe sage en word spooksages genoem. Hierdie tipe sages sluit ook goëlstories in, aangesien daar in die volksgeloof geglo word dat goëlary ook sy oorsprong by die geloof in animisme het. Voorbeelde hiervan is die spookstories van C.J. Langenhoven.\nTowersages verwys ook na betowerde plekke en towenaars.Heksesages verwys na verhale oor hekse, reuse, dwerge en meerminne.\nVerder is daar ook Christelike sages wat verhale is wat gebou is rondom die Christendom, waar figure soos Christus, die duiwel, die heilige Petrus en engele 'n rol speel.\nDiere en voëls kan ook hoofkarakters in sages wees, byvoorbeeld die baselisk, slange en die oerang-oetang.\nSages word gewoonlik verbind aan 'n spesifieke tyd of plek binne 'n bepaalde land, maar daar is sages wat wêreldwyd voorkom, soos dié van Wilhelm Tell, die Vlieënde Hollander en die Wandelende Jood.\nDiereverhale[wysig | wysig bron]\nVerhale met diere as fantasiekarakters[wysig | wysig bron]\nIn hierdie tipe diereverhaal is die karakters diere wat nie in die werklikheid bestaan nie, maar net in die verbeelding van die skrywer en dus ook in die verbeelding van die leser. Die karakters toon egter ooreenkomste met bestaande diere en kan hare, skubbe, horings, kloue, sterte en selfs kamme en vere hê, na gelang van hoe sterk die verbeelding is. Afgesien van die voorkoms van hierdie diere, kan hulle ook dinge doen wat gewone diere nie kan doen nie, soos om vuur deur hulle neusgate te blaas of om geweldige krag te hê en alles plat te vee wat voorkom.\nVerhale met vermenslikte diere[wysig | wysig bron]\nIn hierdie verhale tree bekende diersoorte op. Hulle word egter vermenslik deur aan hulie menslike eienskappe soos spraak, kleredrag en menslike handeling toe te ken. In die geslaagde diereverhaal met vermenslikte karakters moet daar 'n fyn balans tussen die dierlike en die menslike wees. Die karakter is 'n dier en moet 'n dier bly, al vertoon hy menslike eienskappe. Sy mensheid mag nooit sover gevoer word dat hy sy unieke eienskappe as dier verloor nie. Daar moet dus 'n sinvolle kombinasie van eienskappe wees.\nDie vraag wat ontstaan is of daar 'n risiko verbonde is aan die vermensliking van die dier; waarom is dit dan nodig om die diere in hierdie verhale te vermenslik? Die antwoord hierop moet gesoek word in die onvermoë van die kind in die nie-leesstadium om tussen die aard en eienskappe van die dier en dié van die mens te onderskei. Dit is vir hom natuurlik dat die dier soos 'n mens kan doen en dink en mens voorkom. Dit kom ook ooreen met die kind se verbeeldingspel waarin die dier in staat is om in mensetaal te praat en soos 'n mens op te tree.\nNog 'n interessante feit is dat skrywers die vermenslikte dier gebruik om aan die leser meer van sowel die mens as die dier te vertel. 'n Goeie diereverhaal met vermenslikte diere laat by die kind 'n begrip vorm van die dier en van die mens. As die vermensliking egter te ver gevoer word, dan verloor die karakter sy diere-aard, met die gevolg dat die kind weinig of niks van die dier leer of begryp nie.\nUit bogenoemde behoort dit duidelik te wees dat vermensliking van diere in die kinder-verhaal nie net toelaatbaar is nie, maar dat dit vir die kind in die nie-leesstadium wenslik is. Dit is belangrik dat die vermensliking van die dierekarakters met die nodige insig en aanvoeling gehanteer moet word, anders het dit nie die waarde vir die kind wat dit behoort te hê nie.\nVerhale met troeteldiere as karakters[wysig | wysig bron]\nDie woord troetel beteken: om met liefde te behandel. 'n Troeteldier is 'n dier wat aangehou word vir die plesier daarvan, om liefde te gee en te ontvang. Daar bestaan by kinders van alle ouderdomme 'n groot behoefte in hierdie verband en gevolglik word verhale met troeteldiere as karakters vir baie verskillende ouderdomsgroepe aangetref. Die verhaal draai gewoonlik om die samesyn van 'n kind en sy troeteldier, om die kameraadskap tussen die twee en die gevoel wat hulle vir mekaar het. Die gesamentlike optrede van kind en dier in hierdie tipe verhaal bring soms mee dat dit moeilik word om te bepaal om wie die gebeure nou eintlik draai, of wie die hoofkarakter is. Die liefde vir mekaar is die band wat die twee so saamsnoer dat hulle 'n eenheid vorm. Daar is ook min sprake van 'n meerdere en 'n mindere, want die twee vul mekaar aan en waar die een in een opsig die ander se meerdere is, is die ander een dit weer in 'n ander opsig.\nKinders is in die moderne samelewing nie altyd in die posisie om 'n troeteldier aan te hou nie, daarom kan verhale oor troeteldiere in 'n sekere sin plaasvervangend wees. Die kind se begeerte om 'n troeteldier te besit, spoor hom aan om hierdie soort verhaal te lees.\nVerhale oor diere in die natuur[wysig | wysig bron]\nIn baie dele van die wêreld het die natuur as gevolg van die mens dierloos geword. Die Suid-Afrikaanse kind verkeer in die gelukkige posisie dat sy omgewing nog gekenmerk word deur die aanwesigheid van diere. Met sy groot inheemse fauna, bied Suid-Afrika aan sy skrywers inspirasie vir die skep van verhale oor diere in hulle natuurlike staat. Die uitbeelding van die dier kan òf objektief wees, dit wil sê hy kan bloot as objek beskryf word, òf dit kan subjektief wees, in welke geval die skrywer hom indink en invoel in die innerlike van die dier. In laasgenoemde geval beskryf hy nie net nie, hy beeld werklik uit.\nOorlewing van diere in die natuur hang van die natuurwette af, en om hierdie rede bied diereverhale dikwels konflik en drama. Dit is dus verstaanbaar dat veral seuns in die leesstadium (groterkindfase), daarvan sal hou.\nTen slotte moet beklemtoon word dat die kind-dier-verhouding uniek is. Die dier is die kind se metgesel, sy vertroueling, sy held, sy dienskneg, sy beste maat, sy trotste besitting. Die dier praat nooit teë nie, hy verwyt nie as hy sleg behandel word nie en hy tree nooit selfsugtig op nie. Dis geen wonder dat die kind op alle ouderdomme so graag oor diere lees nie.\nBedrieërverhale[wysig | wysig bron]\nBedrieërverhale word aangetref in die meeste Afrikaanse mondelinge letterkunde verhaalskatte. 'n Algemene kenmerk daarvan is hulle groot klem op klein, skelm en geslepe diere (soos die hasie of die jakkals) wat groot en sterk diere (soos die wolf) bedrieg en uitoorlê. Die bedrieërs lei die ander om die bos in wedrenne, bedrieg die ander om hulleself of hulle familie dood te maak. Ook plaas hulle straf vir hul eie wandade op onskuldige persone, eet hul opponente se kos op en maak asof hulle onskuldig is, en so meer.\nDiere-bedrieërs het dikwels dubbelsinne karakters: semi-menslik en semi-dierlik. Hulle doen wat beide menslike wesens en diere sou doen. Verder is hulle in staat om vrylik tussen die menslike en dierlike werklikhede te verwissel. Dit is hierdie tweesydige aard wat inherent aan hulle is, wat maak dat hulle kan slaag as bedrieërs. Dit gebeur soms ook dat bedrieërs self trap in slaggate wat hulle vir ander stel.\nVerhale met ekologiese perspektief[wysig | wysig bron]\nSoos in die geval van diere, gebruik vertellers dikwels ook natuurverskynsels (soos die wind, water, vuur, son en maan) as karakters. Dit gebeur eintlik in verhale waar geloof in die bo-natuurlike op hierdie manier uitgebeeld word. Die verhale wat opgeteken is en afkomstig van die Boesmankultuur, is goeie voorbeelde hiervan.\nHierdie volksverhale is antropomorfies – dit beteken dat hulle 'n verwoording is van die San- of ander Afrika-lewensbeskouings dat alles in die skepping met mekaar in verhouding staan en dat daar nie duidelike onderskeid is tussen plante, grond, natuurverskynsels, diere, mense en geestelike wesens nie. Hierdie verhale het dus 'n ekologiese perspektief en toon ook baie ooreenkoms met mitologie.\nEnkele voorbeelde van die metafore en argetipiese temas wat verken word en hierin voorkom (en dikwels simboliese betekenis kry) is die volgende:\nskadu en lig (simbole van dood en lewe)\ndie ystervark (dromer)\nwoestyn en droogte\nhiëna (simbool van vernietiging en diefstal)\nreën en donderstorms\nbome en wind (boodskappers)\nbidsprinkaan / hotnotsgod (simbool van goddelikheid)\ngrotte (sekuriteit en beskerming)\nTemas wat ontgin word in bogenoemde metafore om gestalte te gee an die noodsaaklikheid van ekologiese balans en daarmee gepaardgaande balans in die menslike psige:\nvryheid en beperking\nboosheid en ambivalensie in die mens\nnaamgewing en identiteit\ndie verskil tussen kyk en sien (waarneming)\nidentifikasie van die mens met die natuur\nmenslike soektog na volwassenheid en wysheid\nofferandes aan gode en worstelings met die bose\nindividuele en sosiale vernuwing (verlossing) en vrede in die self\nfisiese reise wat metafiese dimensies en betekenisse het\nVerhale met 'n ekologiese perspektief strek hierdie verhale wyer en verder as kultuur en ras. Nog 'n kenmerk van hierdie verhale is dat dit kulturele en inter-kulturele diversiteit respekteer. Dit bied verder 'n uitdaging aan die leser om verantwoordelik met hulleself en hul fisiese omgewing om te gaan. Ook waarsku dit teen die neiging om die aarde en lewende wesens te eksploiteer en uit te roei.\nAfrikaanse skrywers wat respek betoon het aan die Afrika-mitologie en hierdie verhale opgeteken het, is Eugene Marais, I.D. du Plessis en G.R. von Wielligh. Selfs die verhale van Minnie Postma kan in hierdie kategorie val.\nFunksies van volksverhale[wysig | wysig bron]\nVermaak / humor[wysig | wysig bron]\nNabootsing, mimiek en verpersoonliking is alles dinge wat tot die verhaal se vermaaklikheidswaarde bydra. Verhaaltegnieke soos kleurvolle taalgebruik, noukeurige woordkeuse, woordspelings, idiome, noukeurige intrige en karakter-uitbeelding dra ook by tot die vermaaklikheidselement van volksverhale.\nDistansiëringstegnieke (soos die gebruik van diere om in te staan vir mense in die gemeenskap) maak die verhaal interessant, terwyl dit in werklikheid 'n sosiale satire is teenoor swakhede in menslike natuur en gedrag. Die glorie en wrede besonderhede, veral in monster of diereverhale, gee groot plesier aan die jong gehoor. Net so ook besorg bedrieërverhale 'n groot mate van ontvlugting van die werklikheid en van opgeboude frustrasies, veral as gevolg van sosiale norme, en daarom gee dit veel vermaak en plesier vir die jeug.\nBekragtiging van kultuur[wysig | wysig bron]\nVolksverhale het sosiale instellings as hul verwysingsraamwerk. Hulle weerspieël die lewe soos bekend aan die verteller, maar nie so goed bekend aan die kinders nie. So verduidelik en bekragtig hulle 'n sisteem wat tradisioneel gewaardeer en waardevol geag word in die samelewing.Die legendes, byvoorbeeld, wat gebeure verbind met die stam of groep, voorsien die groep met 'n sin vir solidariteit en karakter. Sommige volksverhale handel oor hoe 'n toestand van konflik 'n groot verandering in die samelewing kan meebring. Ander handel oor konflik en konfrontasie waarvoor oplossings gevind word.\nIn volksverhale leer ons meer van kulturele en seremonies wat verband hou met die koning. Die gesin is ook ingesluit, aangesien die gesin en koningskap twee pilare in die tradisionele samelewing is. Bedrieërs maak dikwels misbruik hiervan, bv. hulle mag maak asof hulle die ma van die kinders is om hulle te kan vang.\nOuer kulture het vroeër geglo in towery en dit is klaarblyklik in volksverhale. Sommige bo menslike funksies word uitgevoer, bv. in baie stories word 'n bul lewendig gemaak deur 'n towerformule, en in party stories word die held of heldin in 'n klip of 'n dier verander, soms as straf en soms as beskerming.\nSosiale opvoeding[wysig | wysig bron]\nIn die ou dae was daar geen formele skole nie, en kinders is tuis opgevoed, veral deur die ouma, wat die tradisionele opvoeder was. Kinders is geleer deur volksverhale. Die verhale is op genotvolle eerder as moraliserende wyse oorgedra. Harmonie, saamwees, hulp aan ander mense, respek en ander ideale en waardes van die samelewing is geleer deur die ouma deur middel van volksverhale. Aanvaarbare en onaanvaarbare sosiale gedrag en toestande is beskryf d.m.v. dié verhale.\nDiere in fabels verteenwoordig menslike wesens in vermomming. Die bose verteenwoordig slegte mense, terwyl die edele goeie mense in die samelewing verteenwoordig. Gewetenlose en hebsugtiges het hul teenhangers in die samelewing. Mense word gewaarsku teen al hierdie mense. Kinders word gewaarsku teen bedrieërs in die werklike lewe deur die bedrieër-volksverhale.\nWanneer volksverhale gesien word as opvoeding, ontstaan die vraag of volks-verhale nog geldig is weens die bestaan van skole. Die antwoord is dat die algemene doelwitte van opvoeding nog steeds deur volksverhale benadruk word, net soos in die ou dae.\nOorsprongsopvoeding[wysig | wysig bron]\nOorsprongsleer verduidelik die oorsprong van goed en kwaad. Volksverhale word vertel om die kinders se verwondering en belangstelling oor hoe dinge ontstaan het, te bevredig. Die meeste van hierdie verhale is ook didakties-lerend en/of moraliserend.\nDie verhaal van die dassie wys dat mense dinge self moet doen. Dit veroordeel luiheid en terselftertyd beantwoord dit die vraag hoekom die dassie nie 'n stert het nie. Hy het naamlik ander gestuur om vir hom 'n stert te gaan kry toe sterte uitgedeel is.\nHenne krap aanhoudend die grond om, want hulle soek vir die valk se byl, wat hulle geleen en laat wegraak het. Indien hulle die byl kan kry sal die valk ophou om hul kuikens te vang. Die verlies van 'n byl wys op die agterlosigheid van die henne. Hierdie oorsprongsverhale bevorder die kind se interaksie met sy omgewing, veral die dierewêreld.\nDie artikel is grootliks gebaseer op die navorsing van Combrink en aangevul deur klasaantekeninge van Kruger.\nAanvullende bronnelys[wysig | wysig bron]\nBrann, J.L. 1992. The nature and function of fantasy in children’s literature and the implications for books selection in libraries. M.A.-verhandeling, Universiteit van Natal, Pietermaritzburg.\nGriesel, G.J. 1997. Zoeloe Mondelinge Letterkunde. Studiegids, Natalse Onderwyskollge, Pietermaritzburg.\nLeigh, M. (Red.) 1970. Standard Dictionary of Folklore, Mythology and Legend. Toronto: Funk & Wagnalls Publishing Company, Inc.\nLe Roux, M. s.d. Sprokies, fabels, mites, sages en legendes. Lesing gelewer by ISKEMUS, Universiteit van Stellenbosch.\nMeek, M. et al. 1994. The Cool Web. The Pattern of Children’s Reading. London: The Bodley Head.\nRetief, L.C. 2002. 'n Kultuurhistoriese evaluering van die Afrikaanse spookvertelling (sage) en die verband met die volksgeloof. M.A.-verhandeling, Universiteit van Stellenbosch.\nSteenberg, E. 1987. Fantasie en die kinderboek. Pretoria: HAUM.\n↑ Bascom, W. 1965. Forms of Folklore Prose Narratives. Journal of American Folklore, 78:307.\n↑ Hatting, S.C. 1950. Sprokiesvorsing – met spesiale toepassing op die Afrikaanse Volksverhale. Johannesburg: Witwatersrandse Universiteitspers.\n↑ Degenaar, J. (1988). Understanding Little Red Riding Hood. in Cilliers, I. Op weg na begrip. Kaapstad: Maskew Miller Longman.\n↑ Combrink, L.E. 1989. Die onderrig van prosa in Afrikaans as Eerste Taal in standerds 3, 4 en 5. Ph.D-proefskrif, Stellenbosch Universiteit.\n↑ Kruger, E. 2003. Die onderrig van tradisionele literatuur. Ongepubliseerde klasaantekeninge vir onderwysstudente. Departement Kurrikulumstudie. Fakulteit Opvoedkunde. Stellenbosch Universiteit.\nOntsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Tradisionele_literatuur&oldid=1915401"\nDie bladsy is laas op 11 Februarie 2019 om 23:39 bygewerk.


Andrea McLean | Watkykjy\nIn Warm Bokkies deur griffin April 22, 2015 3 Eiertjies\nKyk, daar is weird etters wat Watkykjy lees. So nou en dan moet ons cater vir ouens wat bietjie van ‘n mamma-kompleks het. Vandag kyk ons dus na Andrea McLean want sy lyk soos jou fokken tjommie se ma! Jy weet waarvan ons praat. Jy het altyd in die kombuis rondgehang en gewag om die tannie se vinger af te …\ngriffinAndrea McLean – Woensdag se warm bokkie 04.22.2015


Selfdoen: ’n Laai wat netjies pas | Weg\nElke ou het ’n ander plan vir ’n laaistelsel en hierdie ene van Doug Nel is nogal slim. Hy het ’n vriend gehelp om een te bou nadat hy sy eie een aanmekaar gesit het.\nDoug het al ’n laaistelsel vir sy 1982 Mercedes-Benz Geländewagen gebou wat goed werk. Nadat ’n vriend ’n ruk gelede genoem het hy wil vir sy 2004 Toyota Prado ’n ander laaistelsel bou, het hy besluit om hom te help.\nDie vorige stelsel in die Prado met aluminiumrame en lospassende laaie het plek vermors.\nDie laaistelsel bestaan uit verskillende bokse wat aan mekaar vasbout. Die bokse kan losgemaak en maklik uitgehaal word.\nDaar is ’n groot laai, twee kleiner laaie langsaan en nog ’n kleiner laai bo-op die drie laaie. Dan is daar ’n glyrak vir die yskas. ’n Kamptafel en eetgereilaai skuif onder die stelsel in.\nOmdat die Prado daagliks as gesinsmotor gebruik word, is die stelsel ontwerp sodat dit maklik uitgehaal kan word.\nHoe verskil die nuwe stelsel van die ou een?\nDie vorige stelsel is van aluminium gemaak en die nuwe een is hoofsaaklik van hout. Omdat die hout nouer teen mekaar pas, kan meer plek doeltreffend benut word. Ons het lank beplan sodat ons alles in die laaie kon inpas.\nWat is uniek aan die stelsel?\nDaar is twee goed wat uniek is. Die tafel pas onder die laaistelsel in saam met ’n laai vir al die eetgerei. Die tafel trek uit om as werkblad te dien.\nJy kan die stelsel maklik uitmekaar haal. Al die dele is egter nodig om dit effektief te laat werk. Jy kan nie net ’n deel van die stelsel in die voertuig sit nie.\nDie grootste deel van die bokse is van 18 mm-laaghout gebou met ’n swart plastieklaag van 2 mm op die rante. Dit is alles volgens die regte mates laat sny waarna die plastieklaag opgesit is.\nDie laaie is van 9 mm-Supawood-hout gemaak om so sterk as moontlik te wees, maar om ook terselfdertyd so min plek as moontlik te gebruik.\nDie Teflon-stroke is 50 mm breed en 4 mm dik. Daar is 15 mm x 15 mm-aluminiumhoekyster op al die rante gesit om die hout teen stampe en stote te beskerm. Ek het die stelsel met swart Stone Chip-verf geverf voor ek die aluminiumhoekyster opgesit en alles aanmekaar gesit het.\nDie tafelblad, yskasrak en eetgereilaai is van geriffelde aluminiumplaat gemaak.\nWatter reaksie kry jy?\nEk het al ’n hele klomp stelsels gebou ná die eerste een wat ek vir my Geländewagen gebou het, bloot omdat almal so baie van die stelsel hou.\nDie eienaar van die Prado was al op ’n hele klomp lang uitstappies na rowwe plekke en het nog geen probleme met die stelsel ervaar nie. Oral waar hy kom, is almal beïndruk daarmee.\nElke sentimeter word slim benut\n1 Dele van ’n geheel. Die stelsel bestaan uit vier afsonderlike bokse. Die yskas en sy glyraam pas in die grootste boks. Die kamptafel en eetgereilaai pas in ’n boks heel onder, wat die basis van die stelsel vorm. Die groot laai en twee kleiner laaie pas in ’n groot boks langs die yskaslaai.\nDie kleiner laai wat bo-op die ander laaie kom, pas in sy eie kas. Die yskas het ’n los deksel. Dit kan van binne die Prado af opgelig en van albei kante bereik word.\n2 Glibberig. Die Teflon-stroke word lankal algemeen gebruik in staal- en aluminiumlaaistelsels.\nDit werk soos ’n bom saam met hout en ná ses lang vakansies wat baie grondpad-ry ingesluit het, is daar nog nie ’n teken dat dit kan begin moeilikheid gee nie.\n3 Maklik los. Die bokse word met T-moere aan mekaar vasgehou. Dit maak maklik los as jy dit wil uithaal.\nDie moer vir die bout word permanent in die hout gesit. Dit is dus net nodig om die boute los te draai voor jy alles kan uithaal.\n4 Weggesteek. Die eetgerei word in ’n plat laai en hoëdigtheidspons gepak, wat help dat dit nie rondskuif nie. Die laai kan heeltemal uithaal, maar kan ook net gedeeltelik uitgetrek word.\n5 Grimering. Die bokse is met swart Stone Chip-verf geverf nadat dit aanmekaar gesit en voor die aluminium-hoekyster vasgeskroef is. Al is die laaghout reeds met ’n waterdigte middel behandel, bied die verf ekstra beskerming en ’n netjiese afwerking.\n6 Tafelblad. Die tafel van geriffelde aluminium is onder die laaistelsel in ’n laairaam ingebou en kan uittrek so ver as wat nodig is vir gebruik. Dit was nodig om die tafel hier te sit, want dit moes maklik bereikbaar wees.\n7 Beplanning. Die laaie en pakplek is so beplan om plek te maak vir alle kamp- en kosbenodighede.\nDie groot laai is diep genoeg sodat wyn- en koeldrankbottels regop kan staan.\nHierdie artikel het oorspronklik in WegRy #60 (Mei 2014) verskyn. Ons probeer nuwe inligting bywerk, maar feite en geite kon intussen verander het – laat weet gerus as jy so iets raaksien.


ODIA LITTERATEUR, JOERNALIS MANORAMA MOHAPATRA STERF OP 87 | VERMAAK - KUNS EN KULTUUR\nHoof Kuns En Kultuur Odia litterateur, joernalis Manorama Mohapatra sterf op 87\nOdia litterateur, joernalis Manorama Mohapatra sterf op 87\nDie prominente Odia -letterkundige en joernalis Manorama Mohapatra is Saterdag hier oorlede. Sy was 87. Die voormalige redakteur van die grootste Odia -dagblad Samaja is na die SCB Mediese Kollege en Hospitaal gehaas nadat sy gekla het oor borspyn. Patnaik het gesê dat die staat 'n geleerde en 'n gewaardeerde persoonlikheid verloor het.\nUitstaande haat litterateur en joernalis ManoramaMohapatra is Saterdag hier oorlede.\nSy was 87.\nDie voormalige redakteur van die grootsteOdia daagliks word 'Samaja' na die SCBMedical College en die hospitaal gehaas nadat sy gekla het oor borspyn. Sy is dood terwyl sy behandeling ondergaan het, het bronne by die mediese instansie gesê.\nDie dogter van PadmaBhushan bekroonde Radhanath Rath , Mohapatra was die gesig van die bemagtiging van vroue in Odisha.\nSy het die Sahitya Academy Award gewen in 1984, Sowjet Nehru -toekenning in 1988, Critic Circle ofIndia -toekenning in 1990, Iswar Chandra Vidyasagar Samman in 1991 en die Rupambara -toekenning in 1994.\nHoofminister NaveenPatnaik en baie ander hooggeplaastes, waaronder minister van die Unie, Dharmendra Pradhan haar dood getroos.Patnaik het gesê die staat het 'n geleerde en 'n gewaardeerde persoonlikheid verloor.\nAs opvoedkundige en rommelaar, Mohapatra het 'n nis in theOdia geskep literêre wêreld. Sy het 'n deurslaggewende rol gespeel in die bewusmaking van sosiale kwessies, veral oor vroue, Patnaik gesê.\nAs redakteur van 'Samaja' het sy joernalistieke etiek na 'n nuwe vlak geneem, Patnaik gesê, terwyl sy vir vrede vir haar siel gebid het.\nAnder Finansies Vervoer Privaatheidsbeleid Tegnologie Sosiaal/geslag Energie En Onttrekkings Agro-Bosbou Stedelike Ontwikkeling Was\nwêreldoorlog z 2 film


Jong lesers: Swemlesse vir ’n meermin deur Marita van der Vyver - LitNet\nWanneer Hanna Minnaar se sussie, Ariel, gebore word op ’n verlate berg terwyl hulle vakansie hou, wens sy dat die babatjie nooit moet seerkry nie. Hanna besluit om vir Ariel ’n lewensgids te skryf wat haar deur haar lewe kan help. Sy skryf oor enigiets van eerste liefdes tot stieffamilies en natuurlik ook hoe om die tienerjare waarmee elke kind sukkel, te hanteer. Die uiteinde is ’n boeiende storie, Swemlesse vir ’n Meermin, deur Marita van der Vyfer. Dit het selfs vir my ’n paar dinge geleer oor hoe sommige tieners dink en voel.\nSuid-Afrika het reeds die sestienjarige Hanna Minnaar en die “ups and downs” van haar lewe (soos sy dit stel) in die eerste Hanna-boek, Die ongelooflike avonture van Hanna Hoekom leer ken. Aan die einde daarvan word Hanna se sussie gebore. Vir my is die Meermin-storie die perfekte opvolg, want ek was net so geïnteresseerd daarin as in die vorige ene. Dit was ’n absoluut wonderlike boek en ek kon as gevolg van al die opwinding en spanning dit amper nie neersit nie. Daar was selfs vir my – en dalk ook vir Hanna – ’n klein verrassinkie in wat ek nie voorspel het nie.\nEk kan natuurlik nie vergeet om die hoofkarakters in die boek voor te stel nie! Daar’s dan so baie van hulle. Kom ons begin by die begin, en die karakters wat ons reeds ken. Eerste het ons vir Hanna. Haar bynaam is Hanna Hoekom en sy begeer ’n meer eksotiese naam soos Fabienne. Sy is 16 jaar oud en in graad 10. Dan is daar haar babasussie Ariel met die meerminagtige naam, ’n rooierige kuikendos en ’n liefde vir water. Ons kan nie vergeet van die twee tienjarige boeties, Tibo en Amos nie! Tibo glo hy kan toor en Amos hou van die Harry Potter-boeke. Hulle baklei gereeld en hulle ma en pa is dikwels bang hulle gaan mekaar vermoor.\nGepraat van hulle ma (of stiefma, afhangende oor watter boetie ons praat): Mana dring daarop aan dat hulle haar op haar naam noem. Sy is ’n kunstenaar wat bont aantrek en verfkwaste in haar hare ronddra. Dan’s daar Yann, die tienerbroer in die huis wat ook met Hanna se beste vriendin Sharon uitgaan. Hy het altyd sy iPod in sy ore en luister heeldag musiek. En hy’s gereeld in een of ander bui. Daar’s ook Beyers, die pa van die huis. Hy is ’n afgetrede akteur en was voorheen getroud met Yann en Amos se ma, Margot. Laaste maar nie die minste nie, het ons ’n nuwe karakter, Benjamin. Hy is Yann se vriend, nuut in sy skool en was deur ’n moeilike tyd. Hy’s ’n hartebreker en maak selfs Hanna se knieë lam.\nDis ’n heerlike boek wat ek in ’n oggend klaar gelees het. Volgens my sal die boek vir lesers van elf jaar en ouer reg wees. Ek weet ook dit sal geniet kan word deur ’n pa met dogters, want ek het my eie pa gevang dat hy rustig die boek op ons stoep sit en lees, met ’n heel tevrede uitdrukking op sy gesig!\n2018-06-21 at 05:55\nKlink te lekker.


Staatsbeheerde instansies is laat betalers | SAUK.co.za - Nuus.info\nMinister Lynne Brown van openbare ondernemings het op navraag bevestig dat Denel, die staatsbeheerde wapen vervaardiger, se skuld in begin November R687 miljoen beloop het.\nDaarvan was R266 miljoen se uitstaande skuld ouer as 30 dae, R86 miljoen ouer as 60 dae, R185 miljoen ouer as 90 dae en R151 miljoen ouers as 120 dae.\nMeer as 1 500 verskaffers was nie binne 30 of meer dae betaal nie.\nDenel het vroeër bevestig dat hul ernstige kontantvloei probleme ervaar en Tesourie moes weer inspring om te verseker dat salarisse Desember betaal kon word. Dit het ook weer buitensporige bonusse ingesluit aan die wat op die sagte stoele sit.\nEskom het R102 miljoen geskuld in November, Transnet R728 miljoen en SA Express R382 miljoen. Dit is dus net duskant R1 500 miljoen wat verskuldig is deur vier staatsbeheerde instansies.\nEkonome sê indien dit privaat maatskappye was, sou hul bankrot verklaar gewees het en beslag sou gelê gewees het op hul bates. Intussen word die land gemelk van die belastingbetaler van hard verdiende geld.\n« Top polisie offisiere en Kaapse bendeleiers bedmaats?\nWat hou die toekoms in vir De Lille, dit word die week besluit »


Analemma om 12:00 by Greenwich, Engeland\nFotomontage van analemma van die son in Duitsland\nIn sterrekunde is ’n analemma ’n grafiese voorstelling van die veranderende posisie van ’n hemelliggaam (byvoorbeeld die son) in die hemelruim, soos gesien van ’n ander hemelliggaam (soos byvoorbeeld die aarde) in vergelyking met die hemelliggaam se gemiddelde (of mediane) posisie.\nAnalemma van die son[wysig | wysig bron]\nSoos gesien van die aarde[wysig | wysig bron]\nVir die aardbewoner beweeg die son skynbaar op twee verskillende maniere:\nAlmal is bekend met die verandering van seisoene op aarde. In Suid-Afrika se winter (op omtrent 21 Junie) is die son regoor die Kreefskeerkring (23½ grade noord). Dan beweeg dit skynbaar suid tot omtrent 21 Desember wanneer dit reg bokant die Steenbokskeerkring (23½ grade suid) is. Daarna beweeg die son weer noordwaarts.\nDie tweede beweging is dié van die aarde om sy eie as. Mense is daaraan gewoond dat elke dag 24 uur lank is. Eintlik is dit nie so nie. Een leidraad dat dit nie so is nie, is die ou naam van horlosietyd by die Engelse dorp Greenwich. Dit was Greenwich MEAN Time (GMT) genoem. Die lengte van ’n sonnedag varieer deur die jaar en 24 uur is maar net die gemiddelde (of miskien mediane) duur daarvan.\nTwee faktore dra by tot die veranderende duur van die sonnedag op aarde:\nDie aarde se wentelbaan om die son is ’n ellips. Die gevolg is dat die spoed van die aarde om die son daagliks ietwat verander. Die gevolg van die verandering van spoed is dat die lengte van ’n dag aanhoudend deur die jaar verander.\nDie aarde se as lê op ’n hoek van omtrent 23½ grade op die vlak van sy wentelbaan om die son. Die gevolg hiervan is ook dat die lengte van dae aanhoudend deur die jaar verander.\nAs mens bovermelde twee faktore (paragrawe 3.1 en 3.2 hierbo) saam voeg, is die son soms ’n bietjie agter sy gemiddelde posisie en soms ’n bietjie voor. Die verskil kan óf deur tyd óf deur die grootte van die hoek gemeet word. Slegs vier keer per jaar is daar geen verskil nie. Dit gebeur op omtrent 15 April, 12 Junie, 1 September en 25 Desember. Tussen 15 April en 12 Junie en tussen 1 September en 25 Desember is die son voor sy gemiddelde posisie. Tussen 12 Junie en 1 September en tussen 25 Desember en 15 April (die volgende jaar) is die son agter sy gemiddelde posisie.\nDie tydsverloop tussen 15 April en 1 September is slegs 139 dae. Die tydsverloop tussen 1 September en 15 April is 227 dae. Dit is een van die redes hoekom die grootte van die lusse van die figuur 8-analemma verskil. Die tweede rede waarom hulle van mekaar verskil, is omdat die maksimum verskil tussen die twee tye binne elke lus ook van mekaar verskil. Die gevolg is dat die bekende figuur 8-analemma nooit en nêrens op aarde simmetries kan wees nie. Een van die helftes is nie ’n spieëlbeeld van die ander nie.\nDie klein lus sluit die noordelike sonstilstand op 21 Junie in. Die groot lus sluit die suidelike sonstilstand op 21 Desember in.\nAs iemand die tydsverskil tussen sontyd en horlosietyd wil sien, kan hulle gerus die webwerf http://www.solar-noon.com/ besoek. Mens vul die lengtegraad en tydsone in en sien dan die tydsverskil op elke dag van die jaar. Die tydsverskil bly dieselfde, ongeag die breedtegraad.\n↑ Sien byvoorbeeld en:Analemma: ‘In astronomy, an analemma is a curve representing the changing angular offset of a celestial body (usually the Sun) from its mean position on the celestial sphere as viewed from another celestial body (usually the Earth)’. Sien ook http://www.merriam-webster.com/dictionary/analemma.\n↑ Die woord skynbaar word gebruik omdat dit net so lyk. Die son staan eintlik amper stil en die aarde beweeg om die son en om sy eie as.\nOntsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Analemma&oldid=1858102"\nDie bladsy is laas op 18 November 2018 om 14:45 bygewerk.


Gepubliseer op 23 November 2016\nOns is ‘n groep van vrywillers onderleiding van groepleier Junita Kruger wat graag behoeftige mense in Helderbergomgewing probeer identifiseer en help met noodsaaklike mediese prosedures. Ons help deur middel van dokters, hospitale en ander mediese personeel wat hulle dienste en tyd vir ons gratis aanbied.\nOns projek is afhanklik van hierdie persone en instansies se goedhartigheid en welwillendheid. Ons het al 20 behoeftige pasiente gehelp en ons doel is om nog meer mense te identifiseer en deur hierdie projek mediese hulp aan hulle te verleen. Vir meer inligting aangaande ons projek gaan loer gerus op ons webbladsy http://agapemedies.wixsite.com/agapemedies\nOp die foto is van die spanlede by van die pasiente van Zandvliet Outehuis wat oogoperasies ondergaan het.\nSedert Junie 2013758751