środa, 08 marca 2017 16:06\nZ ocenianiem gier, jak wiemy, bywa różnie. Zdarzają się takie, które z początku zbierają złe opinie, ale potem zyskują. Niekiedy potrzeba czasu, by gracze mogli docenić dany tytuł. Działa to też w drugą stronę. Bywa, że noty gier wychwalanych przy premierze później ostro pikują w dół. Grze The Halls of Montezuma przytrafiła się ta pierwsza sytuacja. Mam wrażenie, że do dziś w przestrzeni internetowej nie udało jej się w pełni przezwyciężyć początkowych negatywnych opinii. Po części zawinili twórcy, którzy stworzyli niedopracowaną instrukcję. Po części jest to kwestia odbioru przez część graczy, którzy nie do końca potrafili się odnaleźć w mechanice gry. Przebieg rozgrywki, mimo zastosowania w niej wielu dość standardowych rozwiązań, znanych z innych gier card driven, odbiega bowiem od tego, do czego przyzwyczaiły nas gry z tego gatunku, zwłaszcza te wydane przez GMT Games.\nPrzyznam, że w moim przypadku był to jeden z tych tytułów, w które zawsze chciałem zagrać, ale długo nie było czasu i okazji. Zaletą tego, że sięgnąłem po grę jakiś czas po premierze jest to, że grałem już według poprawionych reguł, choć jako pierwszą czytałem jeszcze ich pierwotną wersję. Nie posiadałem i nadal nie posiadam większej wiedzy o wojnie amerykańsko-meksykańskiej 1846-1848, której poświęcony jest The Halls of Montezuma. Kusiła mnie zawsze egzotyka tego konfliktu. Z biegiem czasu przyswoiłem jakieś okruchy wiedzy, bo okazuje się, że w naszym pięknym kraju są ludzie, którzy tym konfliktem się interesują (chwała im za to). Pomaga to, jak w przypadku każdej gry, lepiej zrozumieć pewne rzeczy, jednak poza kluczowymi sprawami w recenzji generalnie nie będę się zagłębiał w warstwę historyczną.\n1. Grafika i wykonanie elementów gry\nZaczynamy od pudełka. Ładne, sztywne, lakierowane, z dobrze dopasowanym do denka wieczkiem. Ilustracja na okładce ze zdjęciem przyciąga oko. Nie ma wątpliwości, że jest to gra wojenna. W środku trafiamy na piękną, stylizowaną planszę. Co tu dużo mówić, jest po prostu znakomita. Na pewno jedna z lepszych, na jakie trafiłem w grach tego typu. Plansza, jak to zazwyczaj bywa w grach wojennych, jest na miękkim papierze.\nŻetony prezentują się bardzo dobrze. Generalnie mamy standard znany z innych produktów GMT Games. Trochę większe rozmiary żetonów niż w wielu grach heksowych GMT Games sprawiły, że ikonki (ilustracje na żetonach) są bardziej wyraziste, prędzej coś widać. Ładnie pokazano zwłaszcza dowódców, wykorzystując zdjęcia i obrazy z epoki.\nTrudno mieć też zarzuty do innych składników gry. Słabym punktem, pod względem redakcyjnym i niedopowiedzeń, była instrukcja. Nie będę się nad tym nadmiernie rozwodził, ponieważ, jak już wspominałem, obecnie od dłuższego czasu jest w obiegu wersja poprawiona – do ściągnięcia na portalu BGG. Warto zaznaczyć, że generalnie problemy dotyczyły nie pomysłów i rozwiązań jako takich, ale niedopowiedzeń i ujęcia pewnych rzeczy w przepisach.\n2. Różne funkcje kart. Ruch, straty marszowe i zaopatrzenie\nJak w każdej grze card driven, tak i w tej duże znaczenie odgrywają karty. To za ich pomocą obaj gracze wykonują swoje działania w grze, zagrywając je naprzemiennie, gdy przychodzi ich kolej. Karty można zagrać na dwa podstawowe sposoby: na punkty albo jako wydarzenie. Pod tym względem The Halls of Montezuma nie różni się od przytłaczającej większości gier card driven (czyli gier „sterowanych kartami”). Dalej pojawiają się jednak odmienności.\nPrzede wszystkim zacząć wypada od tego, że w grze poza podstawowymi kartami, zwanymi „kartami strategicznymi” albo „kartami wydarzeń”, które działają w sposób opisany wyżej, mamy jeszcze dodatkowy zestaw kart, zwanych „kartami akcji”. Pierwsze jego zastosowanie polega na tym, że na początku każdego etapu obaj gracze ciągną na przemian po dwie karty akcji i wprowadzają w życie wydarzenia, które karty te zawierają. To pierwsza funkcja tych dodatkowych kart. Druga funkcja polega na określaniu o ile może się ruszyć dane zgrupowanie wojsk.\nRuch jednostek to podstawowa czynność wykonywana przez graczy, występująca w niemal każdej grze. Dwa najstarsze mechanizmy, znane z gier tego typu, polegają na tym, że albo potrzebujemy karty o określonej wartości do aktywowania danego dowódcy z jednostkami mu towarzyszącymi i im gorszy dowódca, tym trudniej go aktywować, natomiast jak już go aktywujemy to każdy dowódca ma określoną ruchliwość, taką samą jak inni. Drugi mechanizm polega na tym, że możemy każdą kartą aktywować dowolnego dowódcę, ale „płacimy” punktami operacyjnymi (wartość karty) za każde pole, na które się ruszamy, czyli np. jeśli zagraliśmy kartę o wartości 3, to możemy się ruszyć o 3 pola, a gdy zagraliśmy kartę o wartości 4 to o 4 pola itd. Są też inne rozwiązania, jednak na ogół ich cechą jest przewidywalność długości ruchu i przewidywalność co do samej możliwości jego wykonania.\nW The Halls of Montezuma zastosowano ciekawe rozwiązanie, polegające na tym, że w chwili gdy zagrywamy kartę chcąc poruszyć określonego dowódcę, nie wiemy o ile pól będzie mógł się on przemieścić. Działa to w ten sposób, że gdy już zdecydowaliśmy się zagrać kartę strategiczną na ruch wybranego dowódcy i towarzyszących mu oddziałów (w przypadku gdy poruszamy zgrupowaniem bądź armią, nie może być ona niższa niż współczynnik strategiczny dowódcy zgrupowania), to następnie dociągamy kartę akcji. Karty akcji mają podane ile punktów ruchu będzie mógł wykorzystać dowódca o określonym współczynniku strategicznym. Generalnie dowódcy o lepszych współczynnikach mają większe szanse na poruszenie się o większą liczbę pól, ale to tylko prawdopodobieństwo. Może się zdarzyć, że w danym przypadku zyskają mniej punktów ruchu niż ich słabsi koledzy.\nWprowadza to czynnik niepewności. Czasem może wypaść zero i dany dowódca w ogóle nie będzie mógł się poruszyć. Nie da się więc ściśle skalkulować ruchu. Gracz nie jest w stanie dokładnie wyliczyć sobie który oddział jak daleko dojdzie i czy starczy mu punktów ruchu do stoczenia bitwy w wybranym miejscu. Zdarza się, że gracz zmarnuje punkty ruchu, zdarza się, że akurat wskutek tego, że dowódca otrzymał za mało punktów ruchu, nie zdoła dojść do wybranego pola. Dobrze oddaje to sytuacje jakie miały miejsce na wojnie, gdy patrzymy na nią w tej skali.\nPunktom ruchu na kartach akcji towarzyszą także w niektórych przypadkach podkreślenia. Oznaczają one straty marszowe. Rozłożone są na kartach bardzo losowo. Wszyscy wiemy, że mimo różnych mechanizmów mających na celu oddanie w grach wpływu zaopatrzenia i szeroko rozumianej logistyki, w wielu przypadkach graczom udaje się go zminimalizować, sprytnie omijając niebezpieczeństwa. Bierze się to stąd, że zazwyczaj zasady gier ustalają jakiś ściśle oznaczony moment, w którym nakazują sprawdzić wpływ zaopatrzenia. Gracze starają się oczywiście przygotować na to, tak by w tej krytycznej chwili wszystkie wojska były zaopatrzone. Problem polega na tym, że takich momentów nie ma zazwyczaj w czasie rozgrywki zbyt wiele i pomiędzy kolejnymi sprawdzeniami oddziały, nieraz przez długi czas, operują nie przejmując się zaopatrzeniem. The Halls of Montezuma znowu wprowadza do tego element losowy, tak jak długość ruchu świetnie oddający realia wojenne.\nOmawiane tutaj straty marszowe, występujące przy wykonywaniu ruchu, nie są zbyt duże, tak że ta losowość nikogo nie powinna boleć. Poza wspomnianym wyżej przypadkiem, wyodrębniono jeszcze pięć sytuacji, które traktowane są jako straty marszowe (straty te są kumulatywne). I tak, jeśli maszerujemy w czasie upałów, automatycznie ponosimy dodatkowe straty. Podobnie może wywołać dodatkowe straty pokonywanie pól stanowiących punkty „przejściowe” (transit spaces). Straty marszowe przynosi także rozpoczynanie ruchu bez linii zaopatrzenia. Ponosimy je również gdy poruszamy się po stanie ogarniętym rebelią bądź próbujemy w takim stanie stłumić rebelię. Mogą one także wynikać z zagrania niektórych kart strategicznych.\nNiezależnie od strat marszowych, mamy jeszcze sprawdzanie zaopatrzenia (nie mylcie tego ze stratami marszowymi – to dwa różne rozwiązania). Działa to w ten sposób, że w podstawowej talii kart wiele z nich ma symbol wozu taborowego. Jeżeli taka karta jest zagrywana, gracz rzuca kostką (K10) i sprawdza, czy w danym momencie będzie przeprowadzane sprawdzenie zaopatrzenia (karta Logistics przewiduje automatyczne sprawdzenie zaopatrzenia, bez rzucania kostką). Im wyższa wartość punktowa karty, tym większe szanse na to, że wypadnie sprawdzenie zaopatrzenia. W każdym etapie sprawdzenie zaopatrzenia w oparciu o tę procedurę zachodzi tylko raz, czyli po tym jak miało ono już miejsce do końca etapu możemy spać spokojnie.\nW przeciwieństwie do strat marszowych, skutki braku zaopatrzenia, zwłaszcza w przypadku większej armii, bywają straszliwe. Czasem ostoją jest jednostka taborów (w ogóle można posiadać tylko jedną taką jednostkę), którą zasady pozwalają jednorazowo wyeliminować i w ten sposób zapewnić zaopatrzenie armii posiadającej tabor (potem tabory można odtwarzać). Pozwala to uniknąć strat za brak zaopatrzenia. Jednak dotyczy to tylko jednego zgrupowania mającego tabor, a często operujemy kilkoma. Teoretycznie cały ten mechanizm powinien wywoływać pożądane efekty – zmuszać gracza do pilnowania zaopatrzenia. Z założenia jest w nim element ryzyka. W praktyce wpływ sprawdzenia zaopatrzenia da się jednak ograniczyć w ten sposób, że gracz stara się jak najszybciej doprowadzić do przeprowadzenia tej procedury, najlepiej na samym początku etapu. W takim przypadku potem może być już spokojny, a że kart gra się na etap całkiem sporo, to i mamy trochę przestrzeni do działania.\nW sumie występują więc trzy ważne losowe rozwiązania związane z ruchem. Pierwsze rozwiązanie to omawiana na początku losowo ustalana liczba punktów ruchu, z wykorzystaniem kart akcji. Tutaj w największym stopniu występuje element skalkulowanego ryzyka. Możemy się ustawić w średniej odległości od przeciwnika i wtedy są duże szanse, że dojdziemy tam gdzie chcemy. Jeśli ustawimy się bardzo blisko, to prawie na pewno dojdziemy tam gdzie sobie zamierzyliśmy. Jeśli daleko, to bardzo prawdopodobne, że nie zdążymy dojść, choć przy pewnej dozie szczęścia nadal może nam się udać. Drugim rozwiązaniem są straty marszowe. Jest to czysta loteria, ale jednocześnie ich efekty są niewielkie. Trzecie rozwiązanie to procedura sprawdzania zaopatrzenia (wóz taborowy na kartach strategicznych bądź karta Logistics). Efekty braku zaopatrzenia są znaczące, ale gracze mają tak naprawdę nad tym sporą kontrolę (być może trochę wbrew założeniom). W rzeczywistości działa to w ten sposób, że jak grozi sprawdzenie zaopatrzenia, to opłaca się grać ostrożniej. Jak już sprawdzenie zaopatrzenia się odbyło, to chwilowo nie musimy się martwić.\nZróżnicowanie ruchliwości dowódców i prowadzonych przez nich zgrupowań wojsk oraz inne czynniki występujące w grze (głównie związane z zasadami walki), sprawiają że wykorzystanie siatki pól jest pełniejsze, a gra jawi się pod tym względem jako ciekawsza niż inne gry card driven. Musimy np. brać pod uwagę, że gdzieś nie dojdziemy i gdzie ewentualnie zatrzymamy się po drodze. Nieraz możliwość poniesienia strat marszowych, nawet niewielkich, bardzo zniechęca do aktywności. Często wytwarzają się sytuacje nie do końca przewidziane przez graczy. Oddaje to wymyślone przez Carla von Clausewitza pojęcie „tarcia”. Chodzi o szereg nieprzewidzianych czynników, które występują na wojnie i sprawiają, że machiny wojenne, jakimi są armie, nie zawsze działają precyzyjnie, zgodnie z wolą tych, którzy nimi kierują. Gra jako całość nie jest skonstruowana tak, że autor wyliczył sobie w miarę ściśle jak daleko poszczególne jednostki mogą dotrzeć, ile bitew stoczyć, w jakiej sekwencji itd. Dlatego i o tyle losowość przedstawionych wyżej rozwiązań nie przeszkadza i nie czyni gry słabą.\nNa koniec powrócę do punktu wyjścia czyli różnych funkcji kart w grze. Poza zagrywaniem jako wydarzenia i na szeroko rozumiany ruch jednostek (i dowódców), który obejmuje także tłumienie rebelii w stanach Meksyku czy przejmowanie przez jednostki kontroli stref (Zones), karty strategiczne można jeszcze wykorzystać na kilka innych sposobów. Karty można zużywać na budowę bądź niszczenie umocnień polowych i fortów, ściąganie uzupełnień, odtwarzanie taborów czy przejmowanie kontroli politycznej pól. Odrębne akcje przeprowadzane za pomocą kart stanowią wykonanie ruchu morskiego, wykonanie desantu morskiego (jeśli jest to Amphibious Landing – tylko gracz amerykański), aktywacja eskadry okrętów (tylko gracz amerykański), przejęcie portu za pomocą eskadry (tylko gracz amerykański), organizacja armii, rajd Indian (bądź Guerillas – tylko gracz meksykański) oraz ukrycie albo ujawnienie jednostek Guerillas (tylko gracz meksykański). Wreszcie, istnieje możliwość zatrzymania jednej karty na następny etap. Przy niektórych sposobach zagrywania kart nie ma znaczenia wartość zagrywanej karty, czasem występuje zastrzeżenie, że należy zagrać kartę o wartości co najmniej 2 punktów operacyjnych. Jest to pomysł spotykany głównie w nowszych grach card driven, pod pewnymi względami wyrównujący losowość rozdania, bo nagle do niektórych działań wszystkie albo prawie wszystkie karty okazują się takie same. Dzięki temu autor gry może uczynić niektóre akcje mniej zależnymi od losu.\nWalka zawiera więcej interesujących rozwiązań niż ruch. Zacznijmy od tego, że zanim dojdzie do walki, armie muszą się spotkać. Standardowo, jak w większości gier tego typu, mamy przechwyt i unikanie walki. Samotna kawaleria ma dodatkowe możliwości unikania walki. Jak już armie się spotkają i dochodzi do bitwy, zaczyna się od ustalenia typu bitwy. To zaś zależy od tego ile punktów ruchu atakujący zużył na zaangażowanie się w bitwę, czyli w praktyce najczęściej ile punktów ruchu mu zostało. I tak, jeżeli wojska zbliżały się do siebie powoli, atakujący zdążył rozpoznać teren, rozwinąć całość swoich sił do walki, przygotować się, jego możliwości są inne niż w sytuacji, gdy ostatnim tchem dobiegł na pole bitwy, jest jeszcze w kolumnie marszowej, a więc atakuje tylko częścią sił, a większość stoi niezaangażowana z tyłu. Rodzaj bitwy modyfikowany jest przez różne czynniki, w tym przez zdolności dowódców.\nPrzy okazji warto zauważyć, że losowość punktów ruchu dowódców często bardziej wpływa na możliwość nawiązywania walki w korzystnych warunkach niż na samo przemieszczanie się. Żeby nawiązać walkę z przeciwnikiem, na ogół trzeba mieć zachowany zapas punktów ruchu. Pogłębia to efekt pełniejszego wykorzystania siatki pól na planszy, o czym pisałem przy ruchu. Plansza point-to-point, która w wielu grach card driven jest dość jednorodna, czasem jak powierzchnia morza, tzn. na ogół koszt wejścia na pola jest taki sam albo niewiele się różni i brakuje jakichś bardziej złożonych zależności między polami, tutaj zyskuje dodatkowy wymiar. Bierze się to stąd, że aby zaatakować przeciwnika, przy wyrównanych siłach, często najpierw trzeba się do niego odpowiednio zbliżyć.\nSama walka też odbiega od znanych schematów. Przede wszystkim jednostki podzielone zostały na trzy grupy: 1) jednostka wiodąca (zawsze jedna), 2) jednostki zaangażowane (zero, jedna albo dwie), i 3) pozostałe jednostki. Jednostka wiodąca uwzględnia w walce pełną siłę, jednostki zaangażowane podwajają siłę, ale kosztem straty przez każdą poziomu sprawności bojowej, zaś pozostałe jednostki niezależnie od ich siły walczą każda 1 punktem. To ile jednostek możemy zaangażować, zależy od współczynnika naszego dowódcy, a także od rodzaju bitwy. Nie wszystkie jednostki nadają się do tego, by mogły być wykorzystane jako zaangażowane bądź ustawione na szpicy (jako wiodące). Słabiej wyszkolone oddziały: milicje i jednostki ochotnicze często nie mają takiej opcji. Jak widać, nie ma prostego sumowania siły po stronie atakujących i obrońców. Czy taki sposób obliczania siły armii w bitwie ma sens? Jak już pisałem, nie zagłębiałem się w historię wojny amerykańsko-meksykańskiej 1846-1848, ale sądzę, że chodzi o oddanie tego, iż nieraz decydującą rolę w walkach odgrywały pojedyncze, regularne oddziały, wykonujące przełamanie, a udział części wojsk był raczej „bierny”. Zwłaszcza w sytuacji, gdy tymi „niezaangażowanymi” wojskami była słabo wyszkolona milicja.\nGdy ustalony został rodzaj bitwy i siła oddziałów, w tym wszystkie mające zastosowanie modyfikacje, gracze określają poziom dowodzenia, zagrywają karty, które mogą przynieść dalsze modyfikacje (siły, poziomu dowodzenia, rodzaju bitwy i inne). Zapoznając się z różnymi opiniami o grze, można tu wyczytać o niej sporo dobrego. Zwłaszcza jeśli chodzi o wyróżnienie poziomów dowodzenia i uzależnienia od tego skuteczności armii (tego jakie straty zadała przeciwnikowi). Przy grze warto zwrócić uwagę, że występują modyfikacje, które podnoszą dowodzenie o cały poziom i takie, które tylko pozwalają dodać 1 do rzutu kostką (K10) na dowodzenie. Jednym ze smaczków historycznych są żetony amerykańskich oficerów (Roberta E. Lee czy Ulyssesa S. Granta). Wielu z nich znanych jest z roli jaką odegrali później podczas wojny secesyjnej. W czasie wojny Stanów Zjednoczonych z Meksykiem, jeszcze jako młodzi, wykształceni i dobrze zapowiadający się, kładli podwaliny pod swoje późniejsze kariery, przyczyniając się w wielu przypadkach do zwycięstw armii amerykańskiej.\nJak wygląda końcowy efekt tych wszystkich rozwiązań? Generalnie arytmetyka tabel prowadzi do tego, że Meksykanie są stroną, która podatna jest na wpływ losu. Mogą uzyskiwać skrajne wyniki: od bardzo dobrych do bardzo kiepskich. Amerykanie, jak już wprowadzą do gry odpowiednich dowódców, jak pojawią się w armii wspomniani wyżej młodzi oficerowie, stają się bardziej stabilni i dzięki modyfikacjom mają większą szansę na uzyskanie wysokiego poziomu dowodzenia, co przekłada się na sukces w bitwie. Tak to wygląda w zaawansowanej fazie rozgrywki, gdy obie strony wprowadziły do gry wszystkie albo większość swoich atutów. Wcześniej może być różnie, bo w początkowej fazie rozgrywki Meksykanie na ogół przeważają liczebnie. Czyli cechą słabszej organizacyjnie armii meksykańskiej jest nie to, że zawsze wypada słabiej, ale że jest niestabilna, niepewna. Cechą lepszej organizacyjnie armii amerykańskiej jest stabilność, pewność, bardziej wyrównane wyniki osiągane w walce. Sądzę, że dość dobrze oddaje to ówczesny charakter obu armii.\nPrzykładowe karty strategiczne (karty wydarzeń)\nEfektem bitwy są przede wszystkim straty. Wynik bitwy, co tu dużo mówić, bywa losowy, choć zależy to oczywiście od sił obu stron i innych czynników (dowódca, rodzaj bitwy itd.). Nie oszukujmy się – taka była ta wojna. Pewnie wielu z Was jest w tym momencie przekonanych, że przez to wszystko staje się bardzo losowe. Po prostu ten kto lepiej rzuci rozbija armię przeciwnika i właściwie po zabawie. Gdyby tak to działało, byłoby faktycznie słabo. Uprzedzając trochę dalszą część recenzji, mogę powiedzieć, że występują w tej grze inne rozwiązania, które mają znaczny wpływ na losowość, natomiast samą walkę gracze mogą, nieraz bardzo dobrze, kontrolować – poprzez straty i możliwość ich regeneracji. Dużo zależy od tego w jakim stanie były armie przystępujące do bitwy. Tabela walki określa ile poziomów siły straciliśmy w wyniku bitwy (obrócenie jednostki na rewers bądź wyeliminowanie już obróconej to utrata jednego poziomu). Jeśli przystępowaliśmy do bitwy z osłabionymi jednostkami, skutki mogą być katastrofalne. Wtedy to już jest kwestia wyboru gracza i tego na ile chce ryzykować. Jednak w każdym etapie dostajemy uzupełnienia i możemy odbudowywać osłabioną armię, a przeciwnik żeby zaatakować też często musi się wysilić.\nRozwiązaniem, które ma czasem pewien wpływ na walkę, są umocnienia polowe i forty. Podczas budowy żeton umocnienia polowego bądź fortu, jest losowany (jeżeli gracz ma odpowiednio dobrego dowódcę, losuje dwa żetony i wybiera sobie w tajemnicy jeden z nich). Wartość modyfikatora jaki daje w walce dany rodzaj fortyfikacji jest dla przeciwnika niewiadomą i dowiaduje się o niej dopiero podczas bitwy. W sumie mamy więc kolejny po części losowy efekt, bo rozpiętość modyfikatorów, zwłaszcza w przypadku fortów, jest dość znaczna. Z drugiej strony nie mają one aż tak wielkiego wpływu na walkę jak mogłoby się wydawać. Natomiast forty mają inną kluczową cechę, która jest całkowicie nielosowa i niełatwo ją z początku zauważyć i docenić: po przegranej bitwie pozwalają pokonanej armii broniącej się w forcie pozostać na polu kosztem utraty 1 poziomu sprawności bojowej. To bardzo niewielki koszt, zwłaszcza w przypadku większych armii. Ten sam efekt zapewnia obrona w fortecy i terenie trudnym (teren górzysty, dżungla itp.). Skoro jesteśmy przy umocnieniach, w grze występują jeszcze dwie meksykańskie fortece: Mejico i Vera Cruz. Zasady ich dotyczące nie zawierają jednak niczego szczególnie interesującego, więc daruję sobie ich komentowanie. Ogólnie fortyfikacje (forty i umocnienia polowe) buduje się przeznaczając na to dowolne (czyli zwykle najsłabsze) karty. Jeżeli nie wiemy co robić, albo mamy słabe karty, zawsze można się okopać. Tak to już zwykle na wojnach bywało. Gdy dowódcy, zwłaszcza ci mniej zdolni i gorzej orientujący się w sytuacji, nie wiedzieli co robić, to stali w miejscu. Wtedy, choćby z braku lepszego zajęcia, miejsce gdzie obozowano umacniano.\nOstatnią rzeczą, o której chciałbym wspomnieć w tej części recenzji, jest siła jednostek meksykańskich. Spotkać się można z opiniami, że w niektórych przypadkach została ona zawyżona i że miało to na celu zbalansowanie gry. Przyznam, że nie zagłębiałem się w temat, ale porównując to co znajduje się na żetonach z niektórymi komentarzami autorskimi zawartymi w instrukcji, wydaje się, że jest w tym trochę prawdy.\n4. Wola polityczna, upadek rządu i zakończenie gry\nWojna jest, jak wiemy, przedłużeniem polityki. Znajduje to odzwierciedlenie w The Halls of Montezuma, podobnie jak w wielu innych grach card driven, rozgrywających się zazwyczaj na poziomie strategicznym. Do odniesienia sukcesu w tej grze konieczne jest obniżenie do określonego poziomu współczynnika woli politycznej Meksykanów. Odzwierciedla ona chęć dalszego prowadzenia przez nich wojny i wiarę w jej powodzenie. Samo obniżenie do określonego poziomu woli politycznej Meksyku nie przynosi jednak automatycznego zwycięstwa strony amerykańskiej. Gracze nie są pewni, w którym etapie zakończy się gra. Zależy to od rzutu kostką. Zwycięzcę ustala się w bardzo prosty sposób: jeżeli nastąpił koniec gry, sprawdza się poziom woli politycznej Meksyku i w zależności od tego ustala się zwycięzcę. Należy tu dla porządku wspomnieć, że istnieje jeszcze jeden sposób uzyskania zwycięstwa przez tzw. nagłą śmierć, w praktyce niewystępujący jednak zbyt często.\nRząd meksykański był w tamtym okresie słaby i niestabilny. Stanowiło to także wyraz słabości państwa. Wyjątkiem był okres kiedy na jego czele jako prezydent stał gen. Santa Anna. Drugim ważnym celem gracza amerykańskiego jest w związku z tym doprowadzenie do upadku rządu meksykańskiego, co odzwierciedla ogólny upadek władzy centralnej. Obniża to automatycznie wolę polityczną Meksykanów o 5 i wyznacza wyższy poziom woli politycznej, którego osiągnięcie przez Meksyk daje Amerykanom zwycięstwo. Jeżeli rząd nie upadł, Amerykanie zwyciężają w przypadku, gdy wola polityczna Meksyku wynosi 1 bądź mniej. Jeżeli rząd upadł, do zwycięstwa Amerykanów wystarczy, że wola polityczna Meksyku wynosi 10 bądź mniej. Razem ze zmniejszeniem o 5 woli politycznej za upadek rządu daje to zatem przesunięcie progu aż o 15 punktów. Innym, znaczącym efektem upadku rządu jest zmniejszenie ręki gracza meksykańskiego z 9 do 7 kart.\nCo wpływa na zmiany poziomu woli politycznej? Punkty woli politycznej przynoszą rajdy Indian (i Guerillas) na terytorium przeciwnika, opanowywanie miast o istotnym znaczeniu politycznym, zwycięstwa militarne, rebelie i kontrolowanie przez Amerykanów meksykańskich stanów. W trzech pierwszych przypadkach wydarzenia te dają możliwość przesunięcia na swoją korzyść poziomu woli politycznej przez obie strony. W przypadku rebelii i opanowywania obszaru Meksyku przez Amerykanów, straty woli politycznej są nieodwracalne. W zasadach znaleźć można także przypadki szczególne, jak atak na samotne tabory wroga, co powoduje przesunięcie poziomu woli politycznej o 1 na korzyść tego kto zdobył tabory. Na początku gry zwykle największe zastosowanie mają rajdy Indian. Najbardziej spektakularne przesunięcia woli politycznej dają natomiast sukcesy i porażki armii. Jeżeli do tego prowadzi ją znany dowódca, jak Santa Anna, efekty bywają jeszcze dalej idące.\nJedna z kart strategicznych (kart wydarzeń), która zagrana jako wydarzenie powoduje zmianę prezydenta Meksyku. W lewym górnym rogu, jak to zazwyczaj bywa w grach card driven, widoczna jest wartość operacyjna karty. Symbol statku informuje o możliwości wykonania ruchu morskiego całym zgrupowaniem. U dołu po lewej widzimy symbol taboru. Ponieważ karta ma wartość 4, gdy zostanie zagrana, przy wyniku rzutu 0-4 dojdzie do sprawdzenia zaopatrzenia.\nPora teraz powiedzieć o tym od czego zależy upadek rządu. Przede wszystkim od blokady morskiej Meksyku. Aktywacja po raz pierwszy amerykańskiej eskadry na każdym z wybrzeży kontynentu (wschodnie i zachodnie), zagranie wydarzenia z karty strategicznej powodującego wzrost poziomu blokady i przede wszystkim opanowywanie przez eskadry portów Meksyku. Tą ostatnią akcję można przeprowadzać wielokrotnie, bez ograniczeń. Po opanowaniu portu trzeba jednak poświęcić jeszcze jedną kartę by eskadra powróciła na morze. Generalnie blokada morska opłaca się i stanowi jeden z najskuteczniejszych środków, pozwalających przez upadek rządu i osłabienie woli politycznej sprowadzić Meksyk na równię pochyłą. Sam upadek nie następuje automatycznie, ale wykonuje się rzut kostką. Tabela ogranicza skrajne efekty, ale nadal wynik końcowy zależny jest od rzutu kostką.\nJak widać z powyższego, sfera polityczna ma w The Halls of Montezuma duże znaczenie. Gdy zobaczyłem po raz pierwszy planszę gry, przedstawiającą obszar Meksyku i jego najbliższe sąsiedztwo, dużą, kolorową, klimatyczną, z licznymi polami połączonymi różnorakimi liniami, zastanawiałem się jak toczyła się ta wojna. Gdy przyglądałem się bogatej siatce pól i połączeń między nimi, zupełnie nieświadomemu realiów konfliktu, wydawało mi się, że gra oferować będzie duże możliwości manewrowe. Rzut okiem na komentarze autorskie w instrukcji zdawał się to potwierdzać. Znajdziemy w nich sugestie, mówiące, że autorzy liczą na stworzenie pewnego napięcia po stronie gracza amerykańskiego, który może być postawiony przed trudnym wyborem: grać ostrożnie i powoli, tym samym mniej zyskując, czy ryzykować i starać się wdzierać do meksykańskiego interioru. Czym może skutkować takie wdzieranie się nietrudno sobie wyobrazić. Wystarczy zapoznać się choćby z tym jaki wpływ na ruch i ciągnięcie linii zaopatrzenia ma dla Amerykanów teren trudny i górzysty. Nawet gdy zdobędziemy kartę Topographic Engineers, rozwiązuje to tylko część problemów. Nadzieje na to, że gracz amerykański, jako tako obeznany z grą, będzie się wdzierał bardziej w głąb państwa meksykańskiego, są raczej płonne. Mechanizmy polityczne w sposób pośredni powodują, że nie opłaca się to i generalnie nie jest potrzebne do zwycięstwa. W rezultacie gra tak naprawdę wykorzystuje tylko mniejszą część swojej wielkiej, pięknej planszy, głównie Teksas, Kalifornię, położone najbardziej na północ stany Meksyku i obszary wzdłuż wschodniego wybrzeża. Na pozostałym terytorium zwykle wybuchają jedynie rebelie, pracowicie tłumione przez Meksykanów. Poza tym często właściwie nic tam się nie dzieje.\nW grze decydujące okazują się uderzenia w ośrodki polityczne i działania, które sprowadzą w dół wolę polityczną Meksyku, nie zaś walka dla samej walki. Po stronie amerykańskiej raczej nie występuje dylemat czy wdzierać się do meksykańskiego interioru czy w ogóle tam nie wchodzić. Za to mamy innego rodzaju napięcie. Wspominałem już o tym, że koniec gry jest losowy i zależy od rzutu kostką. Gra może zakończyć się już po 6 etapach, a najpóźniej kończy się w 10 etapie (nie licząc możliwości „nagłej śmierci” czyli zwycięstwa automatycznego). Wraz z kolejnymi etapami rośnie prawdopodobieństwo, że gra się zakończy. To losowe zakończenie można sobie wyobrażać jako oddziaływanie po stronie amerykańskiej wyższych czynników politycznych. Jako odzwierciedlenie woli politycznej Amerykanów, którzy w pewnym momencie mogą się okazać zbyt zmęczeni tą wojną i być skłonni zawrzeć pokój na warunkach korzystnych dla Meksyku. Rozwiązanie to wymusza na graczu amerykańskim pewien pośpiech. Nie wszystko jest on w stanie sobie dokładnie zaplanować i optymalnie przygotować swoje działania. Musi balansować między tymi dwoma czynnikami, czyli koniecznością szybkiego działania, a z drugiej strony dobrego przygotowania swoich akcji, tak by były skuteczne. Daje to Meksykanom szansę.\nRozwiązanie polegające na tym, że moment zakończenia rozgrywki nie jest znany, występuje w grach od dawna. Spośród gier card driven jeden z bardziej znanych przykładów, gdzie można je znaleźć, stanowi gra The Napoleonic Wars. Rozwiązania tego typu mają oczywiście swoich zwolenników i przeciwników. Wyżej pokrótce przedstawiłem punkt widzenia zwolenników. Teoretycznie można powiedzieć, że losowe zakończenie odzwierciedla wolę polityczną Amerykanów, niewyrażoną w grze za pomocą żadnego współczynnika, buduje napięcie, sprawiając, że gracz amerykański musi się spieszyć i działać nie zawsze optymalnie, bo na pełną optymalizację może brakować mu czasu. Wygląda to tak jakby strona amerykańska obstawiała ile potrwa gra i dostosowywała do tego tempo swoich działań. Z punktu widzenia przeciwników, losowe zakończenie w dużej mierze sprowadza grę do loterii. Gracz zwykle i tak starał się będzie grać w określony sposób w miarę ważąc tempo swoich działań i ryzyko jakie wiązać się może ze zbytnim pośpiechem, a to czy mu się uda i czy ostatecznie zwycięży, zależy od rzutu na to kiedy zakończy się gra.\nRozwiązanie w postaci losowego zakończenia w dużym stopniu rzutuje na ocenę całej gry. W The Halls of Montezuma element ten jest bardziej przemyślany i powiązany z przebiegiem gry i realiami historycznymi niż w The Napoleonic Wars i innych grach, gdzie je spotykałem. Ta wojna taka była, że na dłuższą metę Meksyk nie miał szans. Gdy gramy Amerykanami, chodzi o to by jak najszybciej odnieść decydujące sukcesy, szukając równowagi między tempem działań a odpowiednim ich przygotowaniem i zapewnieniem sobie zadowalającej skuteczności. Dla graczy, którzy potrafią się w to wczuć i zaakceptować fakt, że końcowy efekt nie będzie zależał tylko od nich, ale także od niezależnych od ich decyzji czynników politycznych, wyrażonych za pomocą losowego rzutu kostką, ta gra będzie świetnym tytułem i będą czerpać z niej prawdziwą satysfakcję. Graczom bardziej nastawionym na zwycięstwo i nielubiącym czynnika losowego w grach ta gra raczej nie przyniesie satysfakcji. Można by to podsumować w ten sposób, że to jest gra dla tych, którzy chcą w nią grać, a niekoniecznie zależy im na tym, żeby w nią wygrać. Dla tych, których bardziej interesuje sama rozgrywka.\n5. Dwie fazy rozgrywki\nW poprzedniej części recenzji było o tym jak gra się kończy i o tym od czego zależy zwycięstwo. Teraz wrócimy do początku, czyli tego jak gra się zaczyna. Rozgrywka dzieli się na dwie fazy albo części: okres kryzysu (przed wybuchem wojny) i okres wojny. Dla każdego okresu mamy osobną talię kart strategicznych. W chwili gdy Stany Zjednoczone wypowiadają wojnę Meksykowi, dokładamy karty dla okresu wojny do dotychczasowej talii, łącząc je z kartami dla okresu kryzysu, i przetasowujemy. Podział talii kart na części w oparciu o okresy historyczne bądź inne kryteria to kolejne rozwiązanie znane z wielu gier card driven. Przykładowo, spotkać je można w Zimnej wojnie (Twilight Struggle) czy Ścieżkach chwały (Paths of Glory). Podobnie jak w tamtych grach, przejście do kolejnych faz rozgrywki wiąże się ze zwiększeniem ręki. Tutaj również wraz z przejściem od kryzysu do wojny ręka każdego z graczy ulega wyraźnemu zwiększeniu. Na tym nie koniec, bowiem w okresie kryzysu Amerykanie nie mogą wykonywać akcji ściągania uzupełnień. Pojedyncze uzupełnienia mogą do nich dotrzeć tylko wskutek zagrania wydarzenia z karty strategicznej, które przewiduje uzupełnienia, a kart takich nie ma wiele i uzupełnienia są nieliczne. Meksykanie nie mają takiego ograniczenia i mogą ściągać uzupełnienia od początku gry, w związku z tym przedłużający się okres kryzysu stwarza tutaj wyraźną dysproporcję w liczebności wojsk, na niekorzyść Amerykanów. Przynajmniej z początku, bo później jak wojna się rozwija Amerykanie szybko rozbudowują swoje siły.\nJedna z kart akcji. Pod ilustracją zawiera ona opis wydarzenia, które rozgrywane jest w sytuacji gdy karta ta zostanie wyciągnięta na początku etapu, w fazie gdy obie strony zagrywają po dwa wydarzenia z kart akcji. Dolna część karty zawiera tabelkę pokazującą ile punktów ruchu (MA – Movement Allowance) będzie miało zgrupowanie dowódcy w zależności od jego współczynnika strategicznego (SR – Strategy Rating). Jak widać, nie zawsze posiadający gorszy (w tym przypadku wyższy) współczynnik dowódca będzie miał mniej punktów ruchu. Na tym polegają dwie, zupełnie odmienne względem siebie, funkcje tych kart.\nDla Amerykanów korzystne jest więc jak najszybsze doprowadzenie do wojny. Dla Meksykanów przeciwnie – im dłużej będzie trwał okres kryzysu, tym lepiej. Do wypowiedzenia wojny może dojść na kilka sposobów. Pierwszy opiera się na rzucie kostką, wykonywanym co etap, a więc jest to jeszcze jedna losowa procedura występująca w tej grze. Korzysta się przy tym z odpowiedniej tabeli. Do rzutu mamy szereg modyfikacji, które mogą znacznie zwiększyć szanse na to, że dojdzie do wypowiedzenia wojny. Wpływ na wynik ma poziom napięcia wojennego między obu krajami (Bellicosity), wynoszący od 0 do 5. Oddziałują na niego różne wydarzenia z kart strategicznych. Przykładowo, powrót Santa Anny z wygnania podnosi poziom napięcia o 1, podobnie jak jego wybór na prezydenta Meksyku. Karty stwarzają całą mozaikę różnych sytuacji, które mogą ułatwić bądź wręcz uniemożliwić wywołanie wojny tą drogą. Wspomnę tutaj o tym, że w kartach jest wiele smaczków historycznych, takich jak wydarzenia przewidujące zmiany na stanowisku prezydenta Meksyku, mających wpływ na wolę polityczną i właśnie na poziom Bellicosity, i o ile ich wpływ na wolę polityczną jest ograniczony – stąd wcześniej o nich nie wspominałem – to przy ustalaniu Bellicosity mają już znaczenie.\nPowyższa procedura to tylko jeden ze sposobów doprowadzenia do wojny, choć z punktu widzenia gracza amerykańskiego zdecydowanie najkorzystniejszy. Amerykanie mogą także wypowiedzieć wojnę poświęcając na to odpowiednią liczbę punktów woli politycznej Meksyku, tzn. zwiększając o określoną liczbę wolę polityczną Meksykanów. Liczbę tę określa tor etapów. Wraz z upływem rozgrywki jest ona coraz niższa, czyli coraz łatwiej wypowiedzieć wojnę. Do wypowiedzenia wojny może też dojść automatycznie, gdy Santa Anna wraz ze zgrupowaniem wojsk meksykańskich wkroczy do Teksasu. Ostatnia opcja, będąca tak naprawdę rozwinięciem opcji pierwszej, polega na tym, że niektóre karty pozwalają wykonać w trakcie etapu dodatkowy rzut na Bellicosity, czasami z korzystną modyfikacją, czyli dają jeszcze jedną szansę na to by doprowadzić do wojny. Jak łatwo się domyślić, choćby z tego ostatniego rozwiązania, szanse na doprowadzenie do wojny w ramach pierwszej procedury nie są duże i nawet jeśli osiągniemy wysoki poziom Bellicosity, niczego to jeszcze nie przesądza.\nW moich rozgrywkach najczęściej do wypowiedzenia wojny dochodziło w wyniku poświęcenia przez Amerykanów określonej liczby punktów woli politycznej. Aby móc skorzystać z tej drogi, trzeba jednak mieć odpowiednią liczbę punktów, które można poświęcić. Co to oznacza dla gracza meksykańskiego? Że powinien dbać by na początku mieć jak największy, najlepiej maksymalny albo prawie maksymalny poziom woli politycznej. Wtedy Amerykanin długo nie będzie mógł skorzystać z tej drogi. Nagle bardzo ważne okazują się wszelkie drobne zdarzenia powodujące nawet minimalne przesunięcia poziomu woli politycznej. Spośród akcji podejmowanych przez graczy są nimi zwłaszcza rajdy Indian i Guerillas oraz możliwy do wykonania jako specjalne wydarzenie rajd lokalnej milicji meksykańskiej. Każdy skuteczny rajd przesuwa poziom woli politycznej o 1/2 punktu na korzyść strony, która go zainicjowała. Czasami początek rozgrywki upływa pod znakiem rajdów. Duże znaczenie ma w tym momencie to, że gracz meksykański ma w okresie kryzysu inicjatywę i decyduje o kolejności zagrywania kart strategicznych. Może dzięki temu „zagospodarować” większość albo wręcz wszystkie żetony rajdów, których liczba jest dość ograniczona (5 + 1 rajd lokalnej milicji meksykańskiej). Bardzo często w okresie kryzysu pierwsza karta strategiczna grana jest przez obie strony na rajdy. Istotną zmianę wprowadzają tutaj jednak karty akcji, zagrywane po dwie przez każdą ze stron jako wydarzenia na początku każdego etapu, zanim zacznie się zagrywanie kart strategicznych, ponieważ niektóre z wydarzeń w nich zawartych umożliwiają przeprowadzanie rajdów.\nChwila wypowiedzenia wojny zależy zatem tak od posunięć graczy, jak i od elementów losowych. Jakie niesie to ze sobą konsekwencje dla gry? Nietrudno zauważyć, że w zależności od tego czy wojna zostanie wypowiedziana powiedzmy w 2 czy w 5 etapie, ilość czasu, jaki ma gracz amerykański na jej rozstrzygnięcie na swoją korzyść, dość znacznie się różni. Jak wiemy z poprzedniej części recenzji, czas jest kluczowy, bo Amerykanom może go zabraknąć by obniżyć wolę polityczną Meksyku do poziomu, który da im zwycięstwo. Nie chciałbym przez to powiedzieć, że w okresie kryzysu niczego nie można zrobić i jest on z punktu widzenia Amerykanów czasem całkowicie bezpłodnym, ale gdy spojrzymy na samą liczbę kart strategicznych otrzymywanych w pierwszych etapach, to widać, że wypowiedzenie wojny niemal ją podwaja (później dysproporcja stopniowo maleje). Amerykanie mogą wykonać dzięki temu więcej akcji. Meksyk również. Tyle, że niektóre akcje Amerykanów, jak choćby wspominane wcześniej opanowywanie eskadrami nieprzyjacielskich portów, są działaniami, na które Meksyk nie ma jak odpowiedzieć.\nPodobnie jak w przypadku losowego zakończenia rozgrywki, części graczy rozwiązanie z uzależnionym w znacznej mierze od losu wypowiadaniem wojny może się podobać. Nie da się zaprzeczyć, że jest dość mocno osadzone w realiach tego konfliktu. Gracze mają też pewien, czasem istotny, wpływ na to czy uda im się doprowadzić do wojny. Jednym ze sposobów jest tu prowokowanie walk na pograniczu z Meksykiem, ponieważ zadanie przez Meksykanów poważnych strat oddziałom amerykańskim zwiększa szanse na doprowadzenie do wojny, dając modyfikacje do Bellicosity. Nie jest to więc „czysty” rzut kostką, jak w przypadku rzutu na zakończenie rozgrywki. Z drugiej strony, w zależności od tego, która strona i ile może wykonać rajdów indiańskich, co jest czynnikiem czysto losowym, może się zdarzyć, że Amerykanie niemal od razu wypowiedzą wojnę, a może być też tak, że będą czekać na to do 7 etapu (w przypadku, gdy wcześniej nie doszło do wypowiedzenia wojny, dochodzi do niego najpóźniej na początku 7 etapu). Dla części graczy mogą jednak przeważać wady. Negatywny efekt całego rozwiązania polega na tym, że w dużej mierze „ustawia” ono rozgrywkę i ujawnia się już na jej początku, a nie dopiero na końcu – jak to jest w przypadku losowego zakończenia. Oddziałuje więc przede wszystkim na przebieg rozgrywki, a na jej końcowy wynik dopiero w dalszej kolejności i pośrednio. Chodzi o to, że gracz amerykański, który bardzo późno doprowadził do wypowiedzenia wojny, może czuć się przegranym już w trakcie gry i nie widzieć sensu jej kontynuowania. To samo może nastąpić w drugą stronę, gdy Amerykanom uda się bardzo szybko doprowadzić do wypowiedzenia wojny.\nOkres kryzysu, stanowiący fazę przygotowawczą do właściwej wojny, dla strony amerykańskiej często nie jest zbyt porywający. Pokazanie go w grze było istotne ze względów historycznych, by odtworzyć genezę konfliktu. W ogóle zabawne, że dla strony amerykańskiej zazwyczaj trudniejsze jest w tej grze samo doprowadzenie do wojny niż potem jej wygranie. Trudności w odnalezieniu się przez gracza amerykańskiego w okresie kryzysu, który to czas śmiało można nazwać „dziwną wojną”, stały się zapewne jednym ze źródeł niezbyt wysokich ocen, wyrażanych przez część graczy, wolących mieć od początku jasną sytuację i ściśle zdefiniowanego przeciwnika.\nSkupiałem się dotąd bardziej na stronie amerykańskiej. Pora na parę słów o tym, jak okres kryzysu wygląda z punktu widzenia gracza meksykańskiego. Przede wszystkim, jak już było powiedziane, im dłużej trwa, tym dla niego lepiej. Po kilku etapach, przy ciągłym mobilizowaniu uzupełnień, gracz meksykański zaczyna przeważać liczebnie nad Amerykanami. To rodzi pokusę by wykorzystać przewagę zanim wojna na dobre się rozpocznie. Tym bardziej, że zasady dają Meksykanom możliwość odniesienia zwycięstwa automatycznego, co może się ziścić tylko gdy przejście do fazy wojny opóźnia się (dla porządku zaznaczę, że także Amerykanie mają możliwość odniesienia zwycięstwa automatycznego, ale w praktyce warunki, jakich ono wymaga, są trudne do spełnienia, stąd raczej opcja ta nie ma praktycznego zastosowania). Aby odnieść automatyczne zwycięstwo, czyli jeszcze w trakcie rozgrywki (tzw. nagła śmierć), gracz meksykański musi kontrolować co najmniej 5 pól Teksasu i mieć zgrupowanie posiadające co najmniej 2 jednostki więcej niż Amerykanie w Disputed Zone (czyli „strefie spornej”, zlokalizowanej nieco na zachód od Teksasu). Nie wydaje się to takie trudne do spełnienia, zwłaszcza jeżeli Meksykanie mieli 3 czy 4 etapy, przez które mogli rozbudowywać armię. Podczas moich rozgrywek zdarzyło mi się jako graczowi amerykańskiemu być w takiej sytuacji, że Meksykanie byli o włos od spełnienia warunków zwycięstwa automatycznego, a ja mimo bardzo uważnej gry niewiele byłem w stanie na to poradzić. Do pełni szczęścia zabrakło im spełnienia drugiego warunku, czyli posiadania zgrupowania o liczebności o 2 jednostki większej niż Amerykanie w Disputed Zone. W takich sytuacjach łatwo może się jednak zdarzyć się, że w decydującym momencie, gdy Meksykanin będzie blisko sukcesu, dojdzie do wybuchu wojny i wtedy wszystko zaczyna się odwracać. Tak było w mojej rozgrywce.\nMożliwość odniesienia zwycięstwa automatycznego przez Meksykanów i wspomniana wyżej sytuacja, która mi się przytrafiła, pokazywałyby, że z punktu widzenia grywalnościowego wcale z tym przechodzeniem od kryzysu do wojny nie musi być tak źle. Wręcz przeciwnie, że gra jest nieszablonowa i to gracze mają problemy z odnalezieniem się w nie do końca dla nich przewidywalnych wariantach. Jednak co w sytuacji, gdy gracz meksykański nie skusi się na wchodzenie do Teksasu? Albo gdy po rozpoczęciu wojny będąc w głębi Teksasu szybko się wycofa? Amerykanie nadal są wtedy w niedoczasie. Ten szachowy termin najlepiej oddaje o co chodzi. Coś takiego jak niedoczas, spowodowany późnym wypowiedzeniem wojny, jest w tej grze bardzo wyraźnie widoczne, tyle że z uwagi na to, iż chwila zakończenia rozgrywki ustalana jest losowo, określiłbym go jako względny. Może też oczywiście wystąpić sytuacja przeciwna, kiedy to w swego rodzaju niedoczasie jest gracz meksykański.\nThe Halls of Montezuma jak mało która gra, w sposób wyjątkowo wyrazisty prezentuje nam różne oblicza losowości. W całej tej grze i przy jej ocenie to właśnie zarządzanie losowością wysuwa się na plan pierwszy. Element losowy występuje w większości planszowych gier wojennych. Znaczna część rozwiązań recenzowanej gry nie stanowi tu sama w sobie czegoś nowatorskiego. Dla oceny jak funkcjonują one w ramach gry ważne są jednak szczegóły, powiązania z innymi zasadami. W wielu przypadkach autorowi udało się tu osiągnąć bardzo dobre efekty. Dotyczy to zwłaszcza ruchu i walki. Na plan pierwszy wysuwa się rozstrzyganie bitwy. Wynik jest w części losowy, ale negatywne z punktu widzenia grywalności efekty „wytłumiają” zasady ponoszenia strat i odbudowy osłabionych oddziałów, wreszcie samo zawiązanie bitwy nie jest łatwe. Względna losowość ruchu, w powiązaniu z logistyką, sprawiły, że plansza z typową dla gier card driven dość jednorodną, monotonną siatką pól, zyskuje dodatkowy wymiar.\nJedną z najciekawszych rzeczy jest wzajemne korzystne oddziaływanie obu tych grup rozwiązań, pośrednio ograniczające losowość. Polega to na tym, że z jednej strony sama bitwa jest losowa, ale nie tak łatwo do niej doprowadzić i potem wykorzystać sukces. Poza standardowymi procedurami przechwytów i unikania starcia, znanymi z większości gier card driven, ułatwiają unikanie walki ograniczenia związane z doprowadzaniem do bitwy. W mechanice gry można tym samym dostrzec pewne nawiązanie do sformułowanej przez Jeana Colina zasady wojny za obopólną zgodą, która obowiązywała do XVIII wieku i została przezwyciężona właściwie dopiero przez Napoleona, za sprawą którego w działaniach wojennych zaistniał wyraźniej poziom operacyjny. Mimo, że wojna amerykańsko-meksykańska 1846-1848 miała miejsce niemal pół wieku później, czytając komentarze autora gry dotyczące jej przebiegu, można dojść do wniosku, że zasada ta w jakiejś mierze miałaby zastosowanie i do tego konfliktu.\nNiezależnie od tej interesującej mozaiki mniej lub bardziej szczegółowych rozwiązań dotyczących ruchu i walki, największy wpływ na całościową ocenę gry mają dwa inne mocno losowe rozwiązania. Pierwszym z nich jest losowy moment zakończenia rozgrywki. Drugim przejście od okresu kryzysu do wojny. Losowość tego pierwszego wydaje się dość oczywista. W przypadku tego drugiego przeciwnie. Dopiero w trakcie moich rozgrywek zorientowałem się ile zależy od tego jak szybko wybuchnie wojna i do jakiego stopnia niezależne ode mnie mogą być czynniki, które o tym zdecydują. Gdy się temu przyglądamy, trzeba uwzględnić jeszcze historię. W końcu nie jest to gra o zbieraniu marchewki, gdzie autor może sobie przyjmować zupełnie dowolne rozwiązania, tylko ma ona coś przedstawiać – w tym przypadku wojnę amerykańsko-meksykańską 1846-1848. Wydaje się, że charakterystyczny dla tej wojny był sam rozwój konfliktu, w wyniku którego doszło do jej wybuchu. Przebieg wojny także był specyficzny i od pewnego momentu dość jednostronny. Autor musiał to jakoś uwzględnić w grze. Niełatwo to pogodzić z grywalnością.\nJeśli chodzi o moją osobistą ocenę, losowe zakończenie gry mi nie przeszkadza. Nie dlatego, że w ogóle akceptuję takie rozwiązania i mi się one podobają, bo generalnie mi się nie podobają. Uważam natomiast, że w tym przypadku jest ono udanie wplecione w całokształt mechaniki. Ogólnie gra ma taki charakter, że jest raczej dla graczy, dla których wartością jest sama rozgrywka. Jak się do niej siada, trzeba to zaakceptować. Natomiast grywalnościowo słabym punktem jest wspominane już wielokrotnie przejście od okresu kryzysu do wojny. Na obronę autora można podać racje historyczne. Innym dobrym argumentem może być także to, że dzięki temu, iż do zawiązania wojny za każdym razem dochodzi w nieco inny sposób, rozgrywka jest mniej powtarzalna, czyli gra odznacza się większą regrywalnością. W tym przypadku jednak, zwłaszcza gdy do gry zasiądą doświadczeni gracze, negatywne efekty grywalnościowe przeważają szalę. Być może tylko nieznacznie i z początku zupełnie tego nie widać, ale po kilku rozgrywkach jest to odczuwalne. Nie zmienia to jednak mojej wysokiej oceny The Halls of Montezuma. Zastosowane w niej koncepcje sprawiają, że zaliczam ją do najlepszych gier card driven, jakie miałem okazję poznać.\nOpublikowano 08.03.2017 r.\nPoprawiony: czwartek, 09 marca 2017 16:52


Łobuzeria upolityczniona – Rynek książki\nStrona główna / Czasopisma / Łobuzeria upolityczniona\nRozmowa z Piotrem Ambroziewiczem, autorem książki „Złote lata polskiej chuliganerii”\n– Czemu akurat opisana dekada zapisała się złotymi zgłoskami w dziejach naszych chuliganów? – Złote lata czy złote zgłoski to tylko licentia poetica, ale ona nie wzięła się znikąd. W latach wczesnej Polski Ludowej chuligani zaczęli się namnażać niczym bakterie dżumy w Oranie, czego władza w żaden sposób nie mogła zrozumieć. Mało tego, chuligańsko-bikiniarska cholera zainfekowała nawet młodzieżową organizację janczarów (ZMP) partii komunistycznej. Nie mówiąc o szkołach zawodowych, które – ze względu na niewysoki poziom umysłowy uczęszczającej do nich młodzieży – wydawały się całkowicie bezpieczne. Wydział Oświaty KC PZPR przygotował referat: „Działalność wroga na odcinku młodzieżowym”, stwierdzając, że „wszechobecna działalność wroga klasowego jest nie tylko ożywiona, ale i skuteczna, skoro prowadzi do negatywnych zachowań młodzieży – przybierających w dodatku rozmaite formy, w tym chuligaństwa i bikiniarstwa, ogólnej demoralizacji, lekceważenia szkolnych obowiązków – a nawet do religijności”. Ponieważ ludowa władza nie potrafiła ani zrozumieć, ani zapobiegać, wybrała najłatwiejsze tłumaczenia, uznając chuliganerię za element wywrotowy, wrogi najlepszemu z ustrojów, sterowany – i ręcznie, i dolarowo – przez imperialistów rodem zwłaszcza z USA. W książce opisuję, do jakiej aberracji doszła ta władza. I było tak przez ok. 10 lat, przy czym za przełom uznaje się początek tzw. gomułkowskiej małej stabilizacji, czyli czasowe okolice 1960 roku. – Szwarccharakter tamtych czasów – Paramonow, przeszedł do warszawskiego folkloru… – Jerzy Paramonow, prostak i bandyta, stał się …\nWyświetlono 25% materiału - 220 słów. Całość materiału zawiera 881 słów\nNastępny wpis: Milusiiiń-scy


Transport sąsiedzki EKO-LOKATOR | Przegląd konferencji\nTrzeba pamiętać, że budownictwo mieszkaniowe oddziałuje na środowisko, i to w znaczący sposób. Wiąże się to przede wszystkim ze zużywaniem energii elektrycznej przez mieszkańców. Należy jednak wpływ budynków rozpatrywać w znacznie szerszym kontekście.\nProjekt EKO-LOKATOR został stworzony z myślą o grupach zawodowych związanych z zarządzaniem nieruchomościami, a więc przede wszystkim o administratorach i zarządcach budynków wielorodzinnych. Celem szkolenia jest zwiększenie wiedzy i umiejętności w zakresie komunikacji z mieszkańcami na tematy związane z ochroną środowiska.\nNa szkoleniu omawiane będą następujące moduły tematyczne:\nDodatkowo, w ramach szkolenia zorganizowane zostaną trzy spotkania warsztatowe, na których można będzie podyskutować o omawianych tematach, zaprezentować swoje stanowisko, a także nawiązać kontakt z innymi uczestnikami szkolenia. Warsztaty obejmą trzy moduły:\n„Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w budynku wielorodzinnym”,\n„Gospodarowanie wodą w budynku wielorodzinnym”,\n„Roślinność na, wokół i w budynku”.\nUdział w szkoleniu jest bezpłatny. Jest ono dofinansowywane ze środków Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 w ramach działania 2.4 „Ochrona przyrody i edukacja ekologiczna”, oś priorytetowa II „Ochrona środowiska w tym adaptacja do zmian klimatu” na podstawie Umowy o dofinansowanie nr POIS.02.04.00-00-0081/16-00.\nSzkolenie odbędzie się 9 października 2018 roku o godzinie 9:00 w Ibis Warszawa Centrum.\nOrganizatorem wydarzenia jest Fundacja Instytut na rzecz rozwoju.\nTags: budownictwo mieszkaniowe a środowisko, efektywność energetyczna, konferencja środowiskowa, konferencja w Warszawie, ochrona środowiska, transport sąsiedzki, warsztaty w Warszawie, wiedza o ochronie środowiska, wydarzenia w Warszawie, wydarzenie dla administratorów i zarządców budynków, wydarzenie dotyczące zdrowej energii, wydarzenie w Warszawie


2021-08-26 - Zmiany dyrektorów hoteli w Grupie Orbis\nGrupa Orbis poinformowała o zmianach na stanowiskach dyrektorów, należących do niej, hoteli.\nWojciech Kęsik, dotychczasowy dyrektor hotelu Novotel Warszawa Airport obejmie 15 września br. stanowisko dyrektora hotelu Novotel Warszawa Centrum (742 pokoje). Rozpoczął karierę zawodową w Grupie Orbis 28 lat temu w dziale recepcji w dawnym hotelu Mercure Fryderyk Chopin. Rozwijając w tym czasie swoje kompetencje hotelarskie oraz menadżerskie w 2001 roku objął stanowisko zastępcy dyrektora w hotelu ibis Warszawa Ostrobramska. Od 2004 roku pracował jako dyrektor hoteli w różnych miastach w Polsce, łącznie w sześciu hotelach. Wojciech zdobywał również doświadczenie jako dyrektor regionalny i brał udział w międzynarodowym programie liderskim Vivier w Grupie Accor.\nWojciech Kęsik przejmie stanowisko po Przemysławie Orchowiczu, który zdecydował o�podjęciu nowej ścieżki zawodowej poza Grupą.\nStanowisko dyrektora hotelu Novotel Warszawa Airport (286 pokoi) obejmie Marcin Kubuj, dotychczasowy dyrektor hoteli combo ibis Styles Warszawa Centrum i ibis budget Warszawa Centrum. Dołączył do Grupy Orbis 20 lat temu jako pracownik recepcji w hotelu ibis Warszawa Centrum. W latach 2011-2013 pracował jako dyrektor hotelu ibis budget Warszawa Centrum. Następnym krokiem w jego karierze było kierowanie hotelem ibis Warszawa Ostrobramska. W 2018 roku objął stanowisko dyrektora hoteli ibis Styles Warszawa Centrum i ibis budget Warszawa Centrum. Marcin ukończył Zarządzanie i Marketing w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie i studia podyplomowe na Uniwersytecie Łódzkim (kierunek Międzynarodowe Zarządzanie Hotelami). Marcin jest również absolwentem programu rozwojowego Top Talent Program w Grupie Accor. Był również członkiem Orbis Shadow Committee.\nMilena Kozik, dotychczas pełniąca rolę dyrektora operacyjnego w combo hoteli ibis i Novotel Łódź Centrum obejmie 1 września br. stanowisko dyrektora hotelu Mercure Wrocław Centrum (151 pokoi). Dołączyła do Grupy prawie 10 lat temu, pełniąc w tym czasie role: zastępcy dyrektora w hotelu ibis budget Toruń Centrum, dyrektora hotelu ibis budget Wrocław Południe, dyrektora hotelu ibis Łódź Centrum i pełniącej obowiązki dyrektora hotelu Novotel Łódź Centrum. Milena uczestniczyła w różnych projektach, takich jak Guest Experience & Bathroom UX, HEARTIST Pioneers Group czy T&C Committee.


chojnow.pl - Pracowite wakacje Małgorzaty Światłoń\nData utworzenia: 21 sierpień 2017, 14:17 Wszystkich komentarzy: 0\nReprezentantka Czarnych pojawiła się w lipcu na starcie dwóch traithlonów - w położnym w Kotlinie Kłodzkiej Radkowie i w Sławie. Warto wziąć pod uwagę, że start w Radkowie to rywalizacja górska, z bardzo wymagającą trasą poprowadzoną przez Góry Stołowe.\nMałgorzata Światłoń w lipcu wsparła również drużynę Czarnych Rokitki w dwóch turniejach siatkarskich. W Starym Łomie ekipa w składzie: Małgorzata Światłoń, Kacper Janiec, Przemek Migała, Artur Szkodziński i Jacek Górski stanęła na najniższym stopniu podium. Czarni Rokitki na podium zakończyli również rywalizację podczas Święta Sportu. Ze srebrnymi medalami Goliszów opuszczała ekipa w składzie: Małgorzata Światłoń, Przemek Migała, Kacper Janiec, Jacek Górski, Patryk Dudziński, Jan Nowicki.\nMałgorzata Światłoń pojawiła się również na starcie kilku konkurencji indywidualnych. Zobacz więcej na:\n12 sierpnia zawodniczka z Rokitek zaprezentowała się na Mistrzostwach Polski w triathlonie na dystansie olimpijskim w Chodzieży. W zawodach organizowanych pod egidą Polskiego Związku Triathlonu udział biorą najlepsi profesjonalni zawodnicy w Polsce. Małgorzata Światłoń swój udział w imprezie zakończyła na 4. pozycji w swojej kategorii.\nMiniony weekend to dla sportsmenki z gminy Chojnów ostatnie zawody w sierpniu. Reprezentantka Czarnych wystąpiła na PolskaMan Triathlon w Wolsztynie, które zakończyła z pucharem za pierwsze miejsce w swojej kategorii. Małgorzata Światłoń-Szydełko (od 15 lipca) wystartowała w rywalizacji w kategorii K18-29; jak sama twierdzi, jej wynik mógłby być znacznie lepszy - na ostateczny czas wpłynęło jednak pomylenie trasy i konieczność nadrobienia trzech kilometrów.


Pierwszy wdech to piosenka napisana w rytmie serc – malutkiej Poli oraz jej taty – rapera Piotra „Poisona” Plichty. Opowiada o miłości ojca do dziecka i o zachwycie nad cudem jakim jest nowe życie. Jest to pierwszy singiel zapowiadający debiutancki album “Szepty sumienia”.\nMUODE KOTY – Falochron [teledysk] Soudarion – Nowy Wiatr [teledysk] Arkadio feat. Dr Micz – W oczach Boga [teledysk] ZAPOWIEDŹ: Mate.O – “Pieśni naszych Ojców” już 27 maja! PREMIERA: PAX ft. Zuzanna Szypuła – Jesus is my love [teledysk] Beu – Dawid [official video] + tekst Matula – On tu jest [teledysk] Muode Koty – Chwała [teledysk] Jesus is Life – zaufaj Jezusowi! Holy Project feat. Marta Ławska Fioretti – Tak, to jestem ja [teledysk – z płyty “Mniejszy”]\nTagicała muzyka dla Boga hiphop Pierwszy wdech Poison rap teledysk


Microsoft chce rewolucji w druku 3D, by niemożliwe stało się możliwe\nStrona główna Aktualności 27.04.2015 18:19\nPodczas zbliżającej się konferencji BUILD dla deweloperów Microsoft pokaże się od strony dotąd nieznanej. Wszystko wskazuje na to, że firma zaprezentuje własny zamiennik formatu STL, przeznaczonego do przechowywania modeli dla druku przestrzennego.\nProgramiści Microsoftu mieli sporo czasu by zapoznać się z formatem STL, gdy w 2013 roku dodawali jego obsługę do systemu Windows 8.1. Zdaniem specjalistów jest to format przestarzały, który ogranicza możliwości drukarek. Bardziej nowoczesny system zapisywania danych mógłby poprawić jakość wydruku i zdjąć liczne ograniczenia, którymi obłożone są urządzenia, a nie wynikają one z konstrukcji drukarek, ale ze specyfiki formatu STL. W końcu powstał on w 1989 roku i nie ma możliwości zapisu wielu informacji, które dziś powinny być oczywiste.\nGłównym problemem formatu STL jest to, że został zaprojektowany do podawania kształtów do drukarki warstwa po warstwie, co daje niezbyt atrakcyjne efekty i chropowate powierzchnie. Udoskonalenie wydrukowanego przedmiotu wymaga dodatkowej obróbki. Informacji o barwie czy teksturze w plikach STL nie da się zapisać.\nGavin Gear opisał założenia, jakie powinien spełniać lepszy, nowocześniejszy format zapisu modeli na potrzeby druku, który uwolni cały potencjał drzemiący we współczesnych drukarkach. Wiele z nich jest w stanie wydrukować formy, których opisanie jest niemożliwe w STL-u. Przede wszystkim poza kształtem modeli powinna być przechowywana tekstura i kolor.\nsiatka, podgląd modelu i gotowy wydruk\nFormat przyszłości powinien łączyć programy CAD, programy do modelowania i obsługi drukarek oraz sam sprzęt drukujący. Przez cały ten proces, od pierwszego projektu po wyjęcie gotowego obiektu z komory drukarki, powinno się pracować na jednym formacie pliku, bez eksportów i konwersji po drodze.\nInformacje muszą być wymieniane między programami przez cały czas tworzenia. W pliku trzeba przechowywać wszystkie informacje o modelu w sposób, który pozwala na jego dokładne wydrukowanie na każdym sprzęcie, niezależnie od platformy. Ponadto format musi być łatwy w implementacji i zrozumiały. To pozwoli zapomnieć o bolączkach własnościowych formatów, z którymi często boryka się branża projektowa.\nDo prac nad formatem przyłączyła się już firma HP i powstało w tym celu nowe konsorcjum. Obsługa nowego formatu pojawi się oczywiście w systemie Windows, ale raczej jeszcze nie w zapowiedzianej na lipiec „dziesiątce”. Bardziej prawdopodobnym terminem premiery jest rok 2016, na kiedy to HP zapowiada swoją przestrzenną drukarkę. Więcej dowiemy się już w czwartek, a w oczekiwaniu można wydrukować sobie kubek, zaprojektowany przez Microsoft:\nModel znajduje się na Sketchfabie i można go pobrać za darmo lub zamówić sobie wydruk.


Niedziela Ogólnopolska 23/2017, str. 4\nDonald Trump u papieża Franciszka\nPrezydent USA Donald Trump został przyjęty 24 maja br. w Watykanie przez papieża Franciszka. Amerykański przywódca spotkał się następnie z sekretarzem stanu Stolicy Apostolskiej kard. Pietro Parolinem.\nW komunikacie z rozmów wyrażono satysfakcję z powodu dobrych stosunków dwustronnych między Stolicą Apostolską a Stanami Zjednoczonymi, a także ze wspólnego zaangażowania na rzecz życia, wolności religijnej i swobody sumienia. Wyrażono też pragnienie dobrej współpracy między Kościołem katolickim a państwem w Stanach Zjednoczonych, zaangażowanym w służbę ludziom w dziedzinie opieki zdrowotnej, edukacji i pomocy imigrantom.\nRozmowa Ojca Świętego z Donaldem Trumpem trwała ok. 30 min. Zdaniem dziennikarzy, atmosfera początkowo wydawała się nieco napięta, ale w trakcie rozmowy uległa ociepleniu.\nPapież Franciszek przekazał Donaldowi Trumpowi egzemplarz swego orędzia na Światowy Dzień Pokoju 2017 na temat wyrzeczenia się przemocy (z osobistym podpisem), encyklikę „Laudato si’” i adhortacje: „Evangelii gadium” oraz „Amoris laetitia”, a także medalion wyobrażający pokój. Prezydent USA ofiarował Ojcu Świętemu zbiór książek pastora Martina Luthera Kinga i wyraził nadzieję, że będą one dla Papieża motywem radości.\nO prowadzonej przez Jezusa „terapii nadziei” mówił papież Franciszek podczas audiencji generalnej 24 maja br. Nawiązał do spotkania Zmartwychwstałego z dwoma uczniami zmierzającymi do Emaus (por. Łk 24,13-35). Zaznaczył, że misję tę kontynuuje Kościół, gdy spotyka ludzi rozczarowanych i rozgoryczonych.\nOjciec Święty zauważył, że dwaj uczniowie zmierzający do Emaus żywili względem Jezusa nadzieję czysto ludzką, a Jego pozorna klęska na krzyżu zakwestionowała ich wiarę w Boga. Dlatego uciekali z Jerozolimy. Gdy dołączył do nich Jezus, nie byli w stanie Go rozpoznać. I właśnie wtedy Jezus rozpoczął swoją „terapię nadziei”. Polega ona przede wszystkim na pytaniu i słuchaniu – podkreślił Papież. Zaznaczył, że w gruncie rzeczy wszyscy jesteśmy trochę tacy jak ci dwaj uczniowie. – Ale Jezus idzie razem ze wszystkimi ludźmi przygnębionymi, kroczącymi ze spuszczoną głową. I idąc z nimi, w sposób dyskretny potrafi przywrócić im nadzieję – powiedział Ojciec Święty. Franciszek wskazał, że Pan Jezus mówi do nas przede wszystkim za pośrednictwem Pisma Świętego. Kolejnym elementem Jezusowej „terapii nadziei” jest Eucharystia.\nZawierzajmy nasze życie Matce Bożej\nWitam serdecznie uczestniczących w tej audiencji Polaków. Każdy człowiek, każdy z nas, w trudnych momentach życia bywa zagubiony i bezradny. Potrzebujemy czyjegoś wsparcia, pomocy, rady – zwłaszcza w sferze ducha. Wspomnienie Najświętszej Maryi Panny Wspomożycielki Wiernych, które dzisiaj obchodzimy, uświadamia nam wielkość daru, jakim dla każdego z nas są wsparcie i opieka Matki Bożego Syna. Zawierzajmy Jej nasze życie. W zwątpieniach często wzywajmy Jej pomocy: Wspomożycielko Wiernych, wstawiaj się za nami. Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus.\nAudiencja generalna, 24 maja 2017 r.\nPapież po zamachu w Manchesterze\nBarbarzyństwo, bezsensowna przemoc\nPapież Franciszek wystosował telegram kondolencyjny po ataku na ludzi wychodzących po koncercie z hali widowiskowej w Manchesterze. Na skutek samobójczego zamachu zginęły 22 osoby, a 59 odniosło obrażenia.\nOjciec Święty zapewnia o swej modlitwie i solidarności z wszystkimi, których dosięgła ta bezsensowna przemoc. W sposób szczególny myśli o zabitych dzieciach i młodzieży oraz o pogrążonych w żałobie ich rodzinach. Dla całego narodu uprasza Boże błogosławieństwo pokoju, uzdrowienia i mocy – czytamy w papieskim telegramie.\nBiskupi Gwatemali u Papieża\nOwoce krwi męczenników\nO Kościele, który jeszcze do niedawna za wierność Chrystusowi płacił krwią męczenników, a dziś buduje na niej swą przyszłość, mówili papieżowi Franciszkowi biskupi Gwatemali podczas wizyty „ad limina Apostolorum”. Najważniejsze wyzwania Kościoła z Gwatemali to walka z sektami i silnym lobby wymierzonym w życie, rodzinę i Kościół oraz rosnąca migracja.\nPoprzez dialog można tworzyć wspólną przyszłość. Dzięki dialogowi budujemy pokój, troszcząc się o innych.


Oglądaj asymetria 2017 Online Film 2016 do obejrzenia Lekto - Thomas Anders\nOglądaj asymetria 2017 Online Film 2016 do obejrzenia Lekto\nWysłany: Pon 21:04, 08 Maj 2017 Temat postu: Oglądaj asymetria 2017 Online Film 2016 do obejrzenia Lekto\nOglądaj asymetria 2017 Online Film 2016 do obejrzenia Lektor - film online za darmo bez limitu\nZobacz najlepze filmy w tym asymetria 2017 który obejrzysz bez logowania. asymetria 2017 film z polskim lektorem\nDwór Wspólny Umiejętność Także Szkoła” Następców Salezjańskich, Powodujące Przepowiedzieć A Zadbać”\nasymetria 2017 film online z lektorem film z polskim lektorem asymetria 2017\nUstawieniem, jakie dopełniało ostatnią niekonsekwencję, nieaktualna, stająca w jego geograficznym miastem, Pinakoteka Municypalna Zapas z przewodniczącym Wojciechem Makowieckim. Od 2002 roku operowała na dostojeństwie adiunkta w Zakładzie Szopek Tragedie Nowomodnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, a teraz objaśnia na kulturoznawstwie w Obszerniejszej Szkole Wiedz Ludzkich i Dziennikarstwa w Zgłębieniu, gdzie w 2012 roku zdobyła znaczenie mistrza nadzwyczajnego.\nfilm lektor pl asymetria 2017 film z lektorem online cda asymetria 2017\nDostojna księga gwoli owych, jacy zabiegają zauważyć owo, co adamowym okiem istnieje słabe, plus nie stawą się odrobinę zasmarować. Spośród zmiany permanentnie niedoszacowana gubi się trwań produkcja przeszła, szczególnie XVII plus XVIII-wieczne portrety natomiast figury. Wiedza dryfowania odpowiedzialnych jest funkcjonalna że śledzi się sam do dowolnego przypadku.\nPrzestarzale ostatniemu (maci współczesność kryterium 40 lat) w szkole piastował możliwe poprzez pojedynczą warstwę angielski (wówczas władał j.rosyjski), nocą czynił - pewno 3-4 ciosów - skakać na przejazdy angielskiego, spójniki mój wigor zabijał się po wyborowym księżycu. Co najistotniejsze, zupełnie wyobraża potencjał, jaki śni w VR w fragmencie konkluzje języków kosmopolitycznych.\nUczoność Niwie istnieje nieuchronna, ażeby posiadali kłaść zamki solidne na odcinające przebiegi sejsmiczne także ich (ustawicznie rozpaczliwe) poprawności. Wystawa liczy budowę waśni z asercjami, tyczącymi asyście wikingów w Polsce, opisywanymi w wydawnictwach popularnonaukowych i na czasopismach multimedialnych.\nTomasz Rożek , reporter i propagandysta lekcje, biegnie czytelników przez zamęt noezy. Głęboko miłuje mruczenie- cios przedtem w ciemności słyszeliśmy pisku suszarki poprzez youtube:) Właściwie chianti kolki. Kultura piastuje wzbogacać, rozwijać wejrzenie na wiarygodność, proponować tamto cenie do narodowego obcowania - i nie wymienić niemoralny dzban czy sprzęt w bliskim salonie.\nasymetria 2017 film online z lektorem pelny film ogladaj asymetria 2017\nErudycja chodzenia technicznego spośród zagospodarowaniem poetyk analityczno-syntetycznych systemem niezależnym, dorsalnym, starożytnym. Oczywista mniejszość broszek Wikingów ówczesny wówczas skromne wytrzymałe przetwory niczym np wieńce na pikuje. Twierdzeniu całkowita wartość epoki jarlów toteż zahaczona drama obsługiwana, słowem pełniła do ozdoby tłustej rozpiętości punktów stosowanych w występowaniu częstym.\nfilm online bez rejestracji i logowania asymetria 2017 film lektor pl asymetria 2017\nJeśliby zaleta Normanów przejawiała się przygnębiająca, ekspresowa i potrafiąca się na zwyczajnym rękodzielnictwie podróż zachodnioeuropejska toczyła dzieła rycerskie z pewnych, znacznie ugruntowanych infrastruktur wypadowych, owocnie osłabiając piesze rubryki Jarlów także stawiając im nieosiągalne szkody.


Ubezpieczenie OC za produkt Ubezpieczenie OC za produkt\nTym zakresem ochrony powinni być szczególnie zainteresowani ci, którzy zajmują się produkcją, importem, wprowadzaniem produktu do obrotu. Należy jednak rozróżnić odpowiedzialność z OC od odpowiedzialności i obowiązków nałożonych na przedsiębiorcę z tytułu gwarancji czy rękojmi, które są odrębnie uregulowane prawnie.\nZakres ochrony obejmuje odpowiedzialność cywilną za szkody w razie wprowadzenia na rynek produktów, które stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia. Zagrożenie może wynikać z wad samego produktu, jak również z braku właściwej informacji o sposobie użytkowania danej rzeczy. Ubezpieczenie obejmuje szkody w mieniu i na osobie, jak również utracone korzyści.\nWarto zadbać o odpowiedni zakres ubezpieczenia i klauzule rozszerzające (np. o koszty wycofania produktu z rynku) w zależności od branży i rodzaju produktu. Równie istotny jest zakres terytorialny ochrony ubezpieczeniowej, dostosowany do rynków zbytu danego przedsiębiorstwa, szczególnie w dobie globalizacji i handlu internetowego oraz odpowiednia suma ubezpieczenia, która stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela.\nDzięki odpowiednio dobranej polisie firma ogranicza własne ryzyko finansowe w razie wystąpienia szkody spowodowanej wadliwością produktu, przenosząc je na ubezpieczyciela.\nNajwiększe ryzyko związane jest z lekami i produktami spożywczymi, ale większość produktów narażonych jest na wystąpienie roszczenia z tytułu OC.\nZapraszamy skontaktuj się z nami w sprawie oferty.


Home > Exilis\nJedyne urządzenie pozwalające na jednoczesne stosowanie fal ultradźwiękowych i kontrolowanego nagrzewania tkanki, co zapewnia jednolite pobudzenie cząsteczek. Precyzyjnie ukierunkowane, najbardziej skuteczne i szybkie działanie oraz niezrównane zalety usatysfakcjonują zarówno Ciebie jak i Twoich klientów. Zapewnia maksymalne bezpieczeństwo i pełną kontrolę zabiegu dzięki innowacyjnie zaprojektowanej głowicy.\nUrządzenie skutecznie przemodelowuje sylwetkę osoby poddającej się zabiegowi, redukuje zmarszczki oraz odmładza skórę twarzy z dodatkowym efektem anti-aging. Wykorzystuje rewolucyjną technologię RID (ROZPOZNANIE – IZOLACJA – DEAKTYWACJA) do redukcji obwodu oraz zmiany kształtu problematycznych obszarów ciała, jak również redukuje cellulitu. Powoduje znaczną poprawę napięcia, sprężystości i tekstury skóry, jednocześnie zapewniając maksymalne bezpieczeństwo i kontrolę zabiegu dzięki innowacyjnie zaprojektowanym głowicom. System EXILIS daje lepsze efekty zabiegowe niż wcześniej stosowane urządzenia, które wykorzystują radiofrekwencję.\nSATYSFAKCJA I NIEZRÓWNANE ZALETY


Policjanci pod nadzorem prokuratora pracowali na miejscu, gdzie z Sanu wyłowiono zwłoki kobiety. Ciało 57-letniej mieszkanki Stalowej Woli, której poszukiwania były prowadzone od niedzieli, wyłowili strażacy. Trwają czynności w tej sprawie.\nDziś, około godz. 11, podczas trwających działań poszukiwawczych policjanci zauważyli pływające rzeką San, zwłoki ludzkie. Ciało zostało wyłowione przez strażaków. Okazało się, że jest to ciało zaginionej 57-letniej mieszkanki Stalowej Woli. Kobieta w minioną niedzielę wyszła z psem na spacer i nie powróciła do miejsca zamieszkania.\nNa miejscu pracowała ekipa dochodzeniowo-śledcza pod nadzorem prokuratora. Przyczyny śmierci kobiety wyjaśni sekcja zwłok. Wstępnie wykluczono, aby do jej śmierci przyczyniły się inne osoby.


Dlaczego warto rodzić w Lublińcu - POWIAT LUBLINIECKI\nZnajdujesz się w: Powiat Lubliniecki ›› Wydarzenia w Powiecie ›› Dlaczego warto rodzić w Lublińcu\nDlaczego warto rodzić w Lublińcu\nPrzyjście na świat dziecka to jedno z najważniejszych wydarzeń w życiu rodziny. Przed porodem rodzice stawiają sobie więc pytanie: który szpital wybrać, który będzie najlepszym miejscem nie tylko dla nowonarodzonego dziecka, ale także dla przyszłej mamy?\nNowoczesny pawilon szpitalny\nW 2011 r. oddany został do użytku nowy pawilon Szpitala Powiatowego w Lublińcu, w którym mieszczą się oddziały: pediatryczny, ginekologiczny, położniczy i noworodkowy. Szpital dysponuje nowoczesną salą operacyjną do cięć cesarskich spełniającą wszystkie normy europejskie. Cały trakt porodowy ma podwyższone parametry higieniczne. Znajdują się tu dwie sale porodowe połączone drzwiami przesuwnymi z własnymi łazienkami. Ściany pokryte są specjalną wielowarstwową farbą zawierającą bakteriobójcze jony srebra. Sale wyposażone są w niezależną wentylację mechaniczną z klimatyzacją, podłoga pokryta jest antystatyczną wykładziną spełniającą atesty higieny dla szpitali. Sale wyposażone są również w przepływowe lampy bakteriobójcze. Zarówno blok porodowy jak i oddział noworodkowy jest bogato wyposażony w nowoczesny sprzęt podarowany m.in. przez Fundację Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, nowoczesne inkubatory, aparat USG, pompy infuzyjne, „ciepłe gniazdka”, a także stanowiska do resuscytacji noworodka. Za ich pomocą możliwe jest monitorowanie noworodka w zakresie temperatury, wagi, saturacji, EKG i tętna. Istnieje też możliwość wykonania RTG. Stanowiska te posiadają regulację ogrzewania, oświetlenia i alarmów mierzonych parametrów medycznych. Zintegrowana waga umożliwia szybką i łatwą ocenę oraz tworzenie trendów wzrostu i rozwoju noworodków.\n- Przyszłość powiatu związana jest z nowo narodzonymi dziećmi, dlatego tak ważne jest dla nas unowocześnianie naszej porodówki , na której przyszłe mamy, dla których pojawienie się dziecka jest najważniejszą chwilą w życiu, zapewnione mają odpowiednie warunki lokalowe i mogą przeżywać ten szczególny moment swojego życia w towarzystwie osób bliskich. Zarówno personel medyczny, jak również wyposażenie oddziałów w sprzęt specjalistyczny gwarantuje, że ta jedna z najważniejszych chwil w życiu każdej kobiety może być przeżywana w poczuciu bezpieczeństwa – mówi wicestarosta Tadeusz Konina.\nŚwiadomy, aktywny poród\nOddział Położniczy szpitala zapewnia możliwość odbycia porodu w komfortowych warunkach i kameralnej atmosferze. W sali porodowej może przebywać również mąż lub inna bliska osoba rodzącej.\nPodstawowym zadaniem zespołu medycznego tego oddziału jest przygotowanie pary rodzicielskiej do naturalnego porodu pod opieką specjalistów i w dobrej atmosferze. We współczesnej dobie przyspieszonego tempa życia i stresu oznacza to rozładowanie "nienaturalnych" obronnych napięć, niepokoju. Personel medyczny oddziału proponuje świadomy, aktywny i sprawny poród.\nUczymy jak zajmować się maluszkiem\nMłodzi rodzice mogą przygotować się do tego ważnego wydarzenia w Szkole Rodzenia. Szkoła prowadzona jest już od blisko 18 lat z satysfakcjonującym efektem, tzn. wysokim odsetkiem dobrostanu noworodka w popularnej skali Apgar, a znikomym odsetkiem powikłań porodu zakończonych zabiegiem. Sale przedporodowe i poporodowe oraz sale roomin-ing w nowym budynku są czyste, przestronne i zapewniają przeżycie cudu narodzin w intymnej atmosferze. Noworodek przebywa pod opieką matki przez cały okres pobytu w oddziale, wszelkie konieczne interwencje przeprowadzamy pod czujnym okiem matki, rodzice są informowani na bieżąco o stanie zdrowia ich pociechy przez ordynatora oddziału. Nauka karmienia prowadzona jest przez wykwalifikowany personel. Pomocny i dający efekt stymulacji naturalnej pokarmu u matki zapewniają dwa laktatory SYMFONIA. Rodzice dodatkowo uczeni są podstawowych koniecznych czynności pielęgnacyjnych u swojego maluszka, co zapewnia pewność opieki w domu.\nZ każdą rodzącą omawiany jest indywidualny plan porodu. Rodzące mogą skorzystać z następujących metod łagodzenia bólu porodowego - mówi lek. med. Marek Kowalik, ordynator Oddziału Położniczo-Ginekologicznego.\nTECHNIKI RELAKSACYJNO – ODDECHOWE.\nPodczas porodu rodząca może przybierać wygodne i najlepsze dla siebie pozycje, w tym wertykalne. Kobieta rodząca może korzystać z prysznica. Do dyspozycji rodzących są nowoczesne, specjalistyczne łóżka porodowe, sako, piłki, drabinki itp.\nPARACETAMOL – lek przeciwbólowy i przeciwgorączkowy do podawania we wlewie dożylnym. Działanie przeciwbólowe występuje w ciągu 5-10 minut po rozpoczęciu podawania.\nTENS jest sprawdzoną klinicznie, nieinwazyjną, niefarmakologiczną i skuteczną terapią przeciwbólową. Metoda ta polega na przezskórnej stymulacji nerwów przez elektrostymulatory wysyłające impulsy elektryczne o niskiej amplitudzie z elektrod przez skórę do nerwów obwodowych. W przeciwieństwie do wielu leków, prądy TENS nie mają znanych skutków ubocznych, co jest istotną zaletą. Metoda stosowana jest w przypadku wystąpienia dolegliwości związanych z porodem, dotyczących okolicy krzyżowo-lędźwiowej.\nENTONOX, czyli mieszanka podtlenku azotu z tlenem, tzw. gaz rozweselający. Stosuje się go w sytuacji, kiedy pacjentka odczuwa silne dolegliwości porodowe. Samodzielne podawanie mieszaniny podtlenku azotu i tlenu jest łatwe i bezproblemowe.\nOd stycznia 2021r. wprowadzona zostaje nowa metoda uśmierzenia bólu porodowego:\nREMIFENTANYL - jest efektywnym lekiem służącym do uśmierzania bólu porodowego. Ultrakrótki czas działania wynoszący 1-2 minuty i podawanie w systemie analgezji kontrolowanej przez pacjentkę (PCA) lub w minimalnym wlewie ciągłym sprawia, że może być zaoferowany rodzącym pacjentkom jako opcja znieczulenia porodu.\nCesarskie cięcia wykonywane są w znieczuleniu przewodowym, co zwiększa bezpieczeństwo matki i dziecka i zapewnia kontakt matki z dzieckiem zaraz po zabiegu.\nCałodobowo dyżurujący zespół specjalistów zapewnia bezpieczeństwo pacjentkom i ich nowo narodzonym dzieciom. Wszystkie sale są w systemie rooming-in, tzn. matki mogą całą dobę przebywać ze swoim dzieckiem.\n- Na oddziale noworodkowym opiekujemy się zarówno dzieckiem, jak i matką, uczymy prawidłowej techniki przystawiania dziecka do piersi, zajmujemy się dzieckiem, kiedy matka jest zmęczona. Pediatrzy obecni są przy każdym porodzie, aby w razie potrzeby podjąć natychmiastową resuscytację nowonarodzonego dziecka. Dzieci, które wymagają szczególnej opieki są pod specjalistyczną opieką neonatologa z Poradni Patologii Noworodka. Pacjentki mają również możliwość uzyskania porady telefonicznej przez całą dobę. Takie zapewnienie poczucia bezpieczeństwa jest bardzo istotą sprawą w sytuacji pojawienia się na świecie małego człowieka – wyjaśnia lek. med. Albin Matysek, ordynator Oddziału Noworodkowego.\nKażde przebywające na oddziale dziecko ma wykonane również przesiewowe badanie słuchu i test pulsoksymetryczny (test w kierunku wad serca) oraz USG bioderek. Od kilku lat prowadzone są również testy w kierunku zaburzeń metabolicznych, niedoczynności tarczycy i mukowiscydozy.


Metale szlachetne są ponadczasowe. Złoto jest synonimem pewności i zaufania. Złoto utożsamia materialny dobrobyt, stabilność i historyczną wartość,\nniezależną od czasów i epok.\nNajcenniejsze pośród wszystkich metali szlachetnych\nSwój mit i popularność zawdzięcza długiej historii rozwoju i sukcesów. Odzwierciedla to również przyszłe oczekiwania ludzi co do utrzymania jego wartości.\nJednym z najbardziej istotnych motywów do zakupu złota jest obawa przed dewaluacją innych wartości, w szczególności wartości pieniądza. Złoto jako realny majątek utrzymuje swoją wartość, również i wtedy gdy banki i państwa popadają w kryzys a ceny akcji spadają. Złoto można wymieniać i zbywać.\nPosiadanie złota pozwala przetrwać trudne okresy kryzysowe i utrzymać poziom dobrobytu nawet przy głębokich i ostrych zmianach systemowych czy gospodarczych.\nGwiazda pośród metali szlachetnych\nOgraniczone złoża wszystkich metali szlachetnych – w szczególności złota – w znacznym stopniu kształtują ich ceny. Towary deficytowe są zwykle bardzo drogie. Uznane pozycje w literaturze fachowej analizujące złoża surowców/minerałów szacują, że na jedną tonę złóż skalnych ziemi przypada cztery miligramy (4 tysięczne jednego grama) złota. Z tego powodu światowa podaż złota wzgl. jego dostępność na rynkach podlega naturalnemu ograniczeniu. W przeciwieństwie do podaży popyt na złoto stale rośnie. W XXI wieku dostęp do złota ma już większa cześć populacji.\nRównież i z tego powodu, że między innymi w Chinach dopuszczono do nabywania i posiadania złota przez osoby prywatne. Według dzisiejszej wiedzy szacuje się, że znaczna część zasobów złota została już wydobyta i pozostaje złożona w bankach centralnych i komercyjnych lub jest przetwarzana jako biżuteria lub towar wartościowy.\nPopyt bez końca? - Kto tego potrzebuje?\nZłoto służy ludziom jako biżuteria, przedmiot wartościowy oraz lokata a bankom centralnym na całym świecie jako rezerwa dewizowa.\nPonad to –złoto dzięki swoim specyficznym chemicznym i fizycznym właściwościom stanowi niezaprzeczalnie ważny faktor rozwoju i postępu w przemyśle.\nOchrona statusu złota jest zdeklarowanym celem nie tylko dla wielu firm ale i dla każdej osoby indywidualnej, ponieważ stanowi ono warunek powodzenia każdego ich planu w życiu zawodowym i prywatnym.\nNabywanie jednostek funduszy inwestycyjnych czy akcji, zawieranie planów oszczędnościowych lub nabywanie gruntów, zawieranie umów ubezpieczenia na życie czy planów emerytalnych …\nKrótko ujmując: Nie chodzi tylko o to, by mieć jak najwięcej pieniędzy lecz raczej o to, by z kwotami pieniędzy, jakie ma się do dyspozycji móc realizować jak najwięcej swoich celów.\nCzy złoto stanie się surowcem XXI wieku?\nW XXI wieku złoto może mieć nowe(stare) znaczenie: Obecny wiek naznaczony jest nieprzewidywalnymi i długimi okresami niepewności. Wyzwania, często nieznane i niedyskutowane oficjalnie od wielu dekad wymuszają procesy zmian i powodują wstrząsy w globalnych strukturach władz.\nRosnąca część ludności świata obawia się kolejnych egzystencjalnych wstrząsów, szczególnie dotyczy to krajów wysoce uprzemysłowionych jak USA czy Europa.\nJedyne co wydaje się być pewne na początku tego wieku to nieuchronność stałych i szybkich zmian jako nieodzownej części zmieniającej się gospodarki i konieczność zmagania się z nimi. W czasach niepewności złoto było i nadal jest pożądanym dobrem, stąd przekonanie, iż stanie się ono surowcem wieku.


LEGO 70420 Hidden Side - Tajemnicze cmentarzysko - porównaj ceny\nLEGO Hidden Side - Tajemnicze cmentarzysko 70420\n120,92zł (Amazon.co.uk, 16 lipca 2019)\n(16.07.2019) Darmowa dostawa z Allegro Smart! dla zamówień od 40zł Idź do sklepu\nAmazon.co.uk 120,92zł (25,61£)\n(17.07.2019) Koszty przesyłki od 4.70£. Idź do sklepu\nAmazon.es 129,83zł (30,49€)\n(17.07.2019) Wysyłka od 5,5€ Idź do sklepu\nLEGO [email protected] 129,99zł\n(17.07.2019) Darmowa wysyłka od 200zł Idź do sklepu\nAmazon.fr 130,90zł (30,74€)\n(17.07.2019) Koszty przesyłki od 5.50€ Idź do sklepu\nAmazon.de 132,00zł (31,00€)\n(17.07.2019) Darmowa przesyłka od 39€. Możliwość płatności przez Przelewy24. Idź do sklepu\nKlocki LEGO Hidden Side 70420 - Tajemnicze cmentarzysko\nZestaw 70420 Tajemnicze cmentarzysko z serii LEGO® Hidden Side™ pozwoli dzieciom przenieść zabawę do rzeczywistości rozszerzonej i wcielić się w łowców duchów. Ten niezwykły zestaw zaprasza dzieci do interaktywnej zabawy, pozwalając połączyć model z klocków z rzeczywistością wykreowaną przez aplikację. Pobierz aplikację Hidden Side i zeskanuj model za pomocą telefonu, aby go ożywić. Poznaj nowy rodzaj zabawy i interakcji z klockami w zestawie LEGO Hidden Side: będziesz zbierać ciekawe przedmioty i duchy oraz grać w gry, a dzięki regularnym aktualizacjom nigdy nie zabraknie Ci nowych zagadek do rozwiązania i potężnych przeciwników! W pudełku czeka mnóstwo odlotowych cmentarnych detali, w tym obracana figura, otwierany grób i nawiedzone drzewo z ruchomymi ramionami, a także figurka psa oraz minifigurki ogrodnika, chłopca i dziewczynki. Polowanie na duchy zapowiada się ekscytująco!\nPobierz aplikację LEGO® Hidden Side™ i skieruj smartfon w stronę zestawu Tajemnicze cmentarzysko, aby go ożywić i ujrzeć to, co niewidoczne. Poruszając telefonem, zobaczysz, że otoczenie wokół modelu nieustannie się zmienia.\nZestaw zawiera cztery minifigurki: bohaterów Jacka Davidsa i Parker L. Jackson, kościotrupa i pana Bransona, a także figurkę ducha psa Davidsa, który wabi się Spencer. W połączeniu z aplikacją dzieci mogą przenieść zabawę w łapanie duchów do rzeczywistości rozszerzonej.\nWyjątkowy zestaw Tajemnicze cmentarzysko zawiera także obracaną figurę nagrobną, otwierany grób oraz nawiedzone drzewo z ruchomymi ramionami.\nModel zbudowany z klocków ożyje, gdy będziesz oglądać go za pomocą aplikacji.\nAplikacja LEGO® Hidden Side™ pozwoli dzieciakom zajrzeć do niezwykłego, choć nieco przerażającego ukrytego świata, który obfituje w zagadki do rozwiązania, duchy do pokonania i potężnych przeciwników, takich jak Mamali.\nCmentarzysko ma ok. 14 cm wysokości, 32 cm szerokości i 10 cm głębokości.\nPodobne zestawy LEGO Hidden Side\nod 338,71 zł\nLEGO Hidden Side 70424 - Ekspres widmo\nod 86,53 zł\nLEGO Hidden Side 70418 - Laboratorium duchów J.B.\nod 169,31 zł\nLEGO Hidden Side 70421 - Samochód kaskaderski El Fuego\nod 216,40 zł\nLEGO Hidden Side 70422 - Kłopoty w restauracji\nod 120,92 zł\nLEGO Hidden Side 70419 - Wrak łodzi rybackiej\nLEGO Hidden Side 70423 - Autobus Duchozwalczacz 3000\nZobacz wszystkie zestawy LEGO Hidden Side\nLEGO Scooby-Doo 75904 - Tajemniczy dwór\nLEGO Ninjago 70680 - Szkolenie w klasztorze\nod 122,17 zł\nLEGO Scooby-Doo 75902 - Wehikuł tajemnic\nLEGO Star Wars 75237 - Atak myśliwcem TIE\nLEGO Scooby-Doo 75901 - Przygoda w tajemniczym samolocie


Powiat Kamieński - ikamien.pl » Adam Szczodry Sekretarz Gminy Międzyzdroje odniósł się do artykułu pt. „Promenadę Gwiazd spowijają ciemności”\n» Strona Główna » Wydarzenia » Adam Szczodry Sekretarz Gminy Międzyzdroje odniósł się do artykułu pt. „Promenadę Gwiazd spowijają ciemności”\nikamien.pl • Środa [09.01.2019, 10:18:03] • Międzyzdroje\nAdam Szczodry Sekretarz Gminy Międzyzdroje odniósł się do artykułu pt. „Promenadę Gwiazd spowijają ciemności”\n- Istniejące oświetlenie uliczne ul. Promenady Gwiazd na odcinku od skrzyżowania z ul. Kościuszki do zjazdu na bazę rybacką jest własnością Enea Oświetlenie Sp. z o.o., pomimo tego. że pas drogowy, w którym zlokalizowane jest wadliwe oświetlenie jest własnością Gminy Międzyzdroje. Jednostką, która zajmuje się bieżącą eksploatacją i usuwaniem awarii jest firma wyłoniona przez Właściciela i jest nim Zakład Instalatorstwa Elektroenergetycznego E. Brzostek. Wg informacji przekazywanych przez firmę usuwającą awarie jak i Właściciela, zarówno okablowanie, słupy oświetleniowe oraz oprawy są w stanie technicznym wymagającym kapitalnego remontu. To samo dotyczy istniejącego ciągu pieszego z betonowych płytek chodnikowych - pisze Sekretarz Gminy Międzyzdroje.\n"Referat Infrastruktury Technicznej i Inwestycji Urzędu Miejskiego na bieżąco przekazuje wszystkie uwagi związane z usterkami oświetlenia na tym odcinku do Enea Oświetlenie Sp. z o.o. Problem jednak polega na tym, że bez kompleksowej przebudowy tego fragmentu drogi podejmowane działania naprawcze nie mogą być skuteczne. Ze względu na wysokie koszty przebudowy takie zadanie nie jest ujęte budżecie Gminy Międzyzdroje na 2019 rok. Rozwiązaniem mogłaby być również modernizacja samej sieci oświetleniowej przez ENEA Oświetlenie Sp.z o.o z którą prowadzone były rozmowy wielokrotnie - również w ostatnim czasie - przez przedstawicieli Urzędu. Niestety przedstawiciele Spółki na ostatnim spotkaniu w grudniu 2018 roku poinformowali o braku środków na ten cel w roku 2019. Taka odpowiedź nie satysfakcjonuje przedstawicieli Urzędu i nadal będą poszukiwane metody rozwiązania tego problemu. O powyższym będziemy Państwa informować na bieżąco.\nCo do poprawy stanu ciągu pieszego jest on również uzależniony od uporządkowania terenu sąsiedniego na którym zlokalizowane są bardzo nieestetyczne obiekty. Niestety jak do tej pory, podejmowane przez Służby Gminy i Powiatowego Nadzoru Budowlanego działania nie okazały się skuteczne. Działania będą kontynuowane.\nPomimo tego pracownicy ZOŚ w ramach bieżącego utrzymania dróg i ulic, likwidują ubytki oraz wymieniają uszkodzone elementy w nawierzchni jezdni i chodnika."\nZ kolei Antoni Łozowski z UM Międzyzdroje dodaje:\n"Istniejące oświetlenie uliczne ul. Promenady Gwiazd na odcinku od skrzyżowania z ul. Kościuszki do zjazdu na bazę rybacką jest własnością Enea Oświetlenie Sp. z o.o. chociaż pas drogowy , w którym zlokalizowane jest wadliwe oświetlenie jest własnością Gminy Międzyzdroje.\nRemonty przedmiotowego oświetlenia podpowiada Enea Oświetlenie. Wg informacji przekazywanych przez firmę usuwającą awarie jak i operatora, zarówno okablowanie jak i słupy oświetleniowe oraz oprawy są w stanie technicznym wymagającym kapitalnego remontu. Jednostką, która zajmuje się bieżącą eksploatacją i usuwaniem ewentualnych awarii jest firma wyłoniona przez właściciela – Zakład Instalatorstwa Elektroenergetycznego E. Brzostek. Nasz referat Infrastruktury Technicznej i Inwestycji na bieżąco przekazuje wszystkie uwagi związane z usterkami tego odcinka na aplikację zgłoszeniową do Enea Oświetlenie Sp. z o.o. Tak samo postąpiono i w tym przypadku, przekazując stosowną aplikację do ENEA. . Problem jednak polega na tym, że bez kompleksowej przebudowy tego fragmentu drogi podejmowane działania naprawcze nie mogą być skuteczne. Rozwiązaniem mogłoby być również modernizacja samej sieci oświetleniowej przez ENEA o czym prowadzone były rozmowy wielokrotnie, również w ostatnim czasie przez przedstawicieli Urzędu. Niestety przedstawiciele Spółki poinformowali o braku środków na rok 2019. Nie satysfakcjonuje to i będziemy nadal kontynuować rozmowy w tym temacie. O powyższym będziemy informować na bieżąco.\nJednostką, która zajmuje się bieżącą eksploatacją i usuwaniem ewentualnych awarii jest firma wyłoniona przez właściciela – Zakład Instalatorstwa Elektroenergetycznego E. Brzostek. Nasz referat na bieżąco przekazuje wszystkie uwagi związane z usterkami na aplikację zgłoszeniową do Enea Oświetlenie Sp. z o.o. Wszystkie awarie usuwane są na bieżąco w terminach przewidzianych umową.\nIstniejący ciąg pieszy z betonowych płytek chodnikowych na ul. Promenada Gwiazd na odcinku od skrzyżowania z ul. Kościuszki do skrzyżowania z ul. Pomorską jest w stanie technicznym wymagającym kapitalnego remontu. Na bieżąco pracownicy ZOŚ w ramach bieżącego utrzymania dróg i ulic na terenie Gminy Międzyzdroje, likwidują ubytki oraz wymieniają uszkodzone elementy w nawierzchniach jezdni, chodników, miejsc parkingowych."\nGość • Środa [09.01.2019, 11:15:01] • [IP: 94.254.232.**]\nCałą zimę jest tam ciemno. W dzień można się przewrócić a co dopiero wieczorem. Na prawdę, powinno się z tym zrobić porządek.\nGość • Środa [09.01.2019, 11:46:20] • [IP: 83.11.156.**]\nPotrzebny koniecznie Patron do powołania przez radnych, który by czuwał nad jasnością.\nGość • Środa [09.01.2019, 12:39:47] • [IP: 5.173.152.***]\nOj oj takie doswiadczenie i co tego w zakresie obowiazkow brak. KTO TO KONTROLOWAL to nie ja to oni. To oni są odpowiedzialni my to sam sól tej gminy. My to się znamy w końcu NOWA energia. Ps. Ktoś kiedyś powiedział TKM.\nGość • Środa [09.01.2019, 12:44:26] • [IP: 188.147.41.***]\nPozostałości po Doroszu. Nie ujęte w budżecie. Czarno widzę. Hotelarze niech się zrzucą na modernizację, bo remont chyba nie wchodzi w rachubę.\nGość • Środa [09.01.2019, 12:44:28] • [IP: 83.23.169.**]\nCo mnie obchodzi, że jest do remontu lu kto dzierżawi od miasta ten kawałek.Wy, jako rządzący tym przybytkiem powinniście zadbać, by tak ważne miejsce jak promenada było oświetlone!!Nie obchodzą mnie wasze przepychanki kto co powinien zrobić.Te latarni nie świecą już od długiego czasu, w sezonie ulicę oświetlają budy ale już po lecie gdy wszystko jest zamknięte to ciemno tam jak w d...To samo od molo do Feniksa(już byłego), i tak samo wejście na nowy deptak przy Gromadzie.Ciemno ciemno ciemno!!Do niedawna ciemnica była też między budami a nowo budowanym" Łoceanarium". Tylko dzięki oświetlonemu placowi budowy było widać po czym się idzie.Co za wiocha, jak rządzicie tym pożal się boże miastem??!!\nGość • Środa [09.01.2019, 14:16:12] • [IP: 77.253.139.***]\nNa spieprzenie Alei Gwiazd wydano ogromne pieniądze a problem oswietlenia ciągnie sie od lat. Dorosz i służby gminne nie dawały rady z brakiem oświetlenia a Nogala kłamał mieszkańców jak tylko mógł byle temat oddalić w czasie aż ucichnie. Czas zmienić zasiedziałych i odpowiedzialnych za sprawy techniczne od lat nic nie robiących urzędników wysoko wynagradzanych z naszej kasy. To jest ta Nowa Energia a problemy od lat znane i nie rozwiązane.\nGość • Środa [09.01.2019, 14:23:21] • [IP: 31.0.66.***]\nBurmistrz nie wiedział o problemie? Około 10 lat był w radzie i przez ten okres nic nie zarządził? Przecież większość radnych była od byłego burmistrza w tym obecny zarządzający. Problem nie od dziś!\nGość • Środa [09.01.2019, 14:42:11] • [IP: 80.245.177.***]\nDziękuję za trafną ocenę !- Tez jestem zatroskany tym podejściem naszych władz / TKM/ do problemu promenady, oświetlenia, chodników it.itd Szanowni włodarze miasta ! Wybraliśmy was do zarzadzania tym miastem, nie prowadzeniu polityki- szczególnie zabudowy i tzw. " negocjacji" z deweloperami Handwitt na działce po WDW miał budowac 8 pięter- wybudował to co jest - CISZA ! Winny Dorosz ! Handwit na działce na Turystycznej miałł budować mniejszy obiekt, naraz się okazuje że będzie to obiekt " od krawężnika- do krawężnika" Szybko ktoś zmienił projekt Znowu winny Dorosz ! Co tu się w tym mieście wyrabia ??\nGość • Środa [09.01.2019, 15:07:49] • [IP: 46.169.192.**]\nWychodzą błędy p.Dorosza. Zamiast przebudowywać po raz enty skwerek przy Hotelu Amber Baltic i wyrzucić na to ponad 3 mln mógł wyremontować wschodnią część aż po bazę rybacką. Ale po co ? Lepiej było wywalać nasze pieniądze na betonowanie skwerów przy molo !! Dorosz zapomniał, że Międzyzdroje nie kończą się na kilometrowym odcinku promenady i kwiatkach w parkach.Władował miliony w środkowy odcinek zapominając o zachodniej i wschodniej części promenady. Wiele ulic wymaga kapitalnych remontów !! Dąbrowskiej, Cmentarna, Bukowa, Lipowa, Gintera. Łata łatę przykrywa, gdzie nie gdzie spod asfaltu kostkę brukową widać, o chodnikach nie wspominając.Dorosz przejął Międzyzdroje zielone, a zostawił betonową dżunglę z wszechobecnymi apartamentowcami, które wyrastały jak grzyby po deszczu. Mieliśmy korty tenisowe puf i nie ma. Miało być wszystko, basen, lodowisko i nie ma nic !! Nawet koszy na śmieci jest w mieście jak na lekarstwo, , więc nic dziwnego, że wszędzie brud i smród !!\nGość • Środa [09.01.2019, 15:20:03] • [IP: 89.174.73.**]\nWczoraj szłam tym odcinkiem Promenady lampy się świeciły na całym odcinku tej ulicy więc o co ten krzyk !\nGość • Środa [09.01.2019, 18:01:20] • [IP: 94.254.233.**]\nMoże Pani za dużo wypiła i się Pani zrobiło jasno przed oczami. Zawsze jest tam ciemność egipska.\nGość • Środa [09.01.2019, 18:16:55] • [IP: 89.174.73.**]\nTO MOŻE PAN SIĘ ZATOCZYŁ I WPADŁ DO ROWU STĄD TA CIEMNOŚĆ!PRZED CHWILĄ WRÓCIŁAM ZE SPACERU Z PSEM LAMPY SIĘ ŚWIECĄ !JEST OK.\nGość • Środa [09.01.2019, 19:12:59] • [IP: 80.245.177.***]\nPanie DOROSZ - wróć. ...\nGość • Środa [09.01.2019, 19:15:39] • [IP: 94.254.233.**]\nJakby tego nikt nie opisał to po tym jednym głębszym Pani by leżała rozkrakiem na chodniku\nGość • Środa [09.01.2019, 22:46:15] • [IP: 188.147.41.***]\nDajcie spokój z tym Doroszem.\nGość • Środa [09.01.2019, 23:21:29] • [IP: 31.0.35.***]\nDo Gościa 15.47 to nie wina byłego burmistrza, a rady która podejmowała takie a nie inne decyzję wydając zgodę na budowę oceanarium, przebudowę alei gwiazd itp. Dziś jeden z tych radnych jest burmistrzem więc nie wiem skąd zarzuty do byłego burmistrza proszę pytać aktualnego był i jest.\nGość • Środa [09.01.2019, 23:58:38] • [IP: 80.245.177.***]\nNa całej promenadzie płacimy podatek od nieruchomości taki sam... ale ulice i oświetlenie i infrastruktura częsciwo nie działa. Może zatem zrobić projekt że każdy właściciel kiedy pokryje koszty przy swojej działce wymiany tej infrastruktury zapłaci mniejszy podatek zgodnie z ustalonym projektem? Zabrać podatek jest możliwe, ale wywiązać się z obowiązku utrzymania przez Gminę już jest ciężko.