Wyrażenie zgody na przedłożenie Komisji Europejskiej projektu aktualizacji zestawu celów środowiskowych dla wód morskich. - M.P.2019.173\nw sprawie wyrażenia zgody na przedłożenie Komisji Europejskiej projektu aktualizacji zestawu celów środowiskowych dla wód morskich\nNa podstawie art. 157 ust. 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566, z późn. zm.) Rada Ministrów uchwala, co następuje:\nRada Ministrów wyraża zgodę na przedłożenie Komisji Europejskiej projektu aktualizacji zestawu celów środowiskowych dla wód morskich, który stanowi załącznik do uchwały.\nPROJEKT AKTUALIZACJI ZESTAWU CELÓW ŚRODOWISKOWYCH DLA WÓD MORSKICH\nZgodnie z art 10 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej) (Dz. Urz. UE L 164 z 25.06.2008, str. 19 oraz Dz. Urz. UE L 125 z 18.05.2017, str. 27), zwanej dalej "RDSM", na podstawie wstępnej oceny stanu środowiska wód morskich, przeprowadzonej zgodnie z art 8 ust 1 RDSM, państwa członkowskie Unii Europejskiej określają w odniesieniu do każdego regionu lub podregionu morskiego zestaw celów środowiskowych i związanych z nimi wskaźników, odnoszący się do ich wód morskich, w celu ukierunkowania działań na rzecz osiągnięcia dobrego stanu środowiska w środowisku morskim, biorąc pod uwagę przykładowe wykazy presji i oddziaływań, określonych w tabeli 2 w załączniku III do RDSM oraz właściwości określonych w załączniku IV do RDSM. Przy opracowywaniu tych celów i wskaźników państwa członkowskie Unii Europejskiej uwzględniają ciągłe stosowanie odpowiednich, istniejących celów środowiskowych, określonych dla tych samych wód na poziomie krajowym, wspólnotowym lub międzynarodowym, zapewniając wzajemną zgodność tych celów oraz uwzględnianie odnośnych skutków i cech o charakterze transgranicznym w możliwie najszerszym zakresie.\nZestaw celów środowiskowych dla polskich obszarów morskich został opracowany w pierwszym cyklu implementacji RDSM w 2014 r., a następnie przyjęty rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 17 lutego 2017 r. w sprawie przyjęcia zestawu celów środowiskowych dla wód morskich (Dz. U. poz. 593), natomiast obecnie przeprowadzono przegląd i aktualizację zestawu zgodnie z art. 17 RDSM oraz art. 157 ust 11 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566 i 2180 oraz z 2018 r. poz. 650, 710,1479,1669 i 1722), zwanej dalej "Prawem wodnym".\nCele przedstawiono zarówno na poziomie poszczególnych cech, jak również na poziomie poszczególnych kryteriów, z uwzględnieniem wszystkich elementów wchodzących w ich skład, zgodnie z decyzją Komisji (UE) 2017/848 z dnia 17 maja 2017 r. ustanawiającą kryteria i standardy metodologiczne dotyczące dobrego stanu środowiska wód morskich oraz specyfikacje i ujednolicone metody monitorowania i oceny, oraz uchylającą decyzję 2010/477/EU (Dz. Urz. UE L 125 z 18.05.2017, str. 43), zwaną dalej "decyzją Komisji 2017/848". Sformułowano także cele szczegółowe, biorąc pod uwagę poszczególne komponenty ekosystemu - w przypadku cech stanu lub wyodrębnione obszary - w przypadku cech presji.\nCele zostały przedstawione w sposób opisowy, a tam, gdzie jest to uzasadnione, odniesiono je do wartości granicznych wyznaczających właściwości typowe dla dobrego stanu, jednak bez wymieniania ich wartości. Podejście to jest wynikiem uwzględnienia opinii Komisji Europejskiej (KE), zawartej w ocenie polskiego raportowania z art 8, art 9 i art 10 RDSM (Article 12 Technical Assessment of the MSFD 2012 obligations Baltic Sea. Poland. August 2017), zwanej dalej "Decyzją Komisji", że podawanie wartości liczbowych w zestawie celów jest de facto podawaniem wartości GES (Good Environmental Status, Dobry stan środowiska), które w opinii KE nie są celami środowiskowymi, natomiast dotyczą właściwości dobrego stanu środowiska morskiego. Zgodnie z opinią cele środowiskowe powinny odnosić się przede wszystkim do wskazania niezbędnej redukcji czynników presji wpływających na brak osiągnięcia GES (najlepiej w formie ilościowej), nie zaś bezpośrednio do granicy GES.\nAktualizacją zestawu celów środowiskowych dla wód morskich objęto wody morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej oraz wód przybrzeżnych, zgodnie z art. 143 Prawa wodnego, oraz wód przybrzeżnych i przejściowych określonych zgodnie z dyrektywą 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. UE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE - Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275) - zwaną dalej "RDW".\nRys. 1. Polskie obszary morskie Bałtyku uwzględnione w aktualizacji zestawu celów środowiskowych dla wód morskich.\nRys. 2. Podział polskich obszarów morskich Bałtyku na akweny wg HELCOM uwzględnione w aktualizacji zestawu celów środowiskowych dla wód morskich.\nRDSM wymaga osiągnięcia lub utrzymania dobrego stanu środowiska morskiego, w tym celów środowiskowych, dla wszystkich cech do 2020 r. Z kolei Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku (HELCOM) przez opracowanie Bałtyckiego Planu Działań założyła osiągnięcie GES do 2021 r. Biorąc jednak pod uwagę 6-letni cykl aktualizacji oceny stanu środowiska morskiego, osiągnięcie zaktualizowanych celów środowiskowych dla wód morskich powinno nastąpić do 2022 r. Wynika to z faktu, że kolejna aktualizacja wstępnej oceny stanu środowiska wód morskich zostanie przeprowadzona za okres 2017-2022, co umożliwi w praktyce określenie skuteczności działań podjętych dla osiągnięcia wyznaczonych celów środowiskowych dla wód morskich.\nCele środowiskowe dla cechy Dl\nCele środowiskowe odnoszące się do cech stanu uporządkowano zgodnie z decyzją Komisji 2017/848 według kryteriów odnoszących się do oceny gatunków (D1C1, D1C2, D1C3, D1C4 i D1C5), a także siedlisk pelagicznych (D1C6) i bentosowych, które są oceniane na podstawie kryteriów odnoszących się do cechy D6 (kryterium D6C4 oraz D6C5).\nCele środowiskowe dla cechy Dl zostały określone na poziomie ogólnym dla każdego z kryteriów oraz jako cele szczegółowe dla komponentów ekosystemu i odnoszących się do nich wskaźników wykorzystanych do oceny w ramach aktualizacji wstępnej oceny stanu środowiska wód morskich. Cele odnoszą się do wszystkich obszarów przeprowadzenia oceny, chyba że stwierdzono inaczej w tabeli.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy Dl ustala się na rok 2022.\nCecha Dl - Utrzymana jest różnorodność biologiczna. Jakość i występowanie siedlisk oraz rozmieszczenie i różnorodność gatunków odpowiadają dominującym warunkom fizjograficznym, geograficznym i klimatycznym regionu Morza Bałtyckiego.\nCel dla cechy: Zredukowanie lub utrzymanie presji antropogenicznej na poziomie zapewniającym utrzymanie naturalnych siedlisk, w których zachowana jest naturalna różnorodność biologiczna występujących elementów biotycznych, również w łowiskach, i jest zapewniona ochrona siedlisk w ramach obszarów chronionych Natura 2000.\nKryterium D1C1 (podstawowe): Współczynnik śmiertelności na gatunek z przyłowów znajduje się poniżej poziomu, który zagraża gatunkom, więc jest zapewniona jego długoterminowa żywotność.\nCel środowiskowy: Poznanie skali przyłowu gatunków wymienionych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7, z późn. zm.), zwanej dalej "dyrektywą ptasią", i dyrektywie Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102), zwanej dalej "dyrektywą siedliskową", w celu wdrożenia środków minimalizujących jego skutki oraz przywrócenia i utrzymania naturalnych, stabilnych populacji gatunków.\nKryterium D1C2 (podstawowe): Liczebność populacji gatunków nie ucierpiała z powodu oddziaływań antropogenicznych, więc jest zapewniona jej długoterminowa żywotność.\nCel środowiskowy: Celem jest utrzymanie liczebności populacji gatunków wymienionych w dyrektywie ptasiej i dyrektywie siedliskowej, odpowiadających naturalnym warunkom fizycznym, geograficznym i klimatycznym, przez dążenie do zredukowania głównych czynników zmniejszających liczebność lub dobrostan populacji gatunków, takich jak: przyłów w sieci rybackie, bezpośrednia eliminacja ze środowiska czy wprowadzanie do środowiska substancji biogennych, syntetycznych, niesyntetycznych oraz źródeł energii, w tym hałasu podwodnego.\nKomponent ekosystemu/wskaźnik Cele szczegółowe dla komponentu\nLiczebność populacji i trend liczebności foki szarej\nOgraniczenie antropopresji, a w szczególności działalności związanej z niepokojeniem w miejscach odpoczynku i żerowania w celu zapewnienia możliwości naturalnego i niezakłóconego bytowania gatunku.\nWskaźnik zmian liczebności zimujących ptaków wodnych\nWskaźnik zmian liczebności lęgowych ptaków wodnych\nOgraniczenie antropopresji, a w szczególności działalności związanej z niepokojeniem gatunków w miejscach lęgu, odpoczynku i żerowania w celu zapewnienia możliwości naturalnego i niezakłóconego bytowania gatunków ptaków morskich.\nIndeks stanu ichtiofauny (SI) dla wód przejściowych\nCele dla wód przejściowych:\nOgraniczenie nadmiernej eksploatacji gatunków ryb w wodach przejściowych do poziomu naturalnego zróżnicowania gatunkowego oraz liczebności, struktury wielkościowej oraz wiekowej gatunków zidentyfikowanych jako kluczowe.\nKryterium D1C3 (drugorzędne): Właściwości demograficzne populacji (np. wielkość ciała lub struktura klas wiekowych, stosunek płci, wskaźnik płodności i wskaźnik przeżywalności) gatunków wskazują na zdrową populację, która nie ucierpiała z powodu oddziaływań antropogenicznych.\nCel środowiskowy: Celem jest utrzymanie stanu populacji gatunków wymienionych w dyrektywie ptasiej i dyrektywie siedliskowej, odpowiadającego naturalnym warunkom fizycznym, geograficznym i klimatycznym przez zredukowanie głównych czynników presji, takich jak: niepokojenie gatunków, bezpośrednia eliminacja ze środowiska, w tym przyłów w sieci rybackie oraz wprowadzanie do środowiska substancji biogennych, syntetycznych i niesyntetycznych.\nStan reprodukcji foki szarej\nOgraniczenie poziomu antropopresji związanej z niepokojeniem gatunku oraz wprowadzaniem do środowiska substancji niebezpiecznych w celu umożliwienia prawidłowej reprodukcji foki szarej w polskich obszarach morskich.\nWskaźnik produktywności bielika\nUtrzymanie lub zwiększenie produktywności bielika przez utrzymanie lub zmniejszenie obecnego poziomu antropopresji związanych z wprowadzaniem do środowiska związków syntetycznych i niesyntetycznych oraz niepokojeniem w miejscach lęgu.\nIndeks wielkich ryb (LFI 1)\nCele dla otwartego morza:\nOgraniczenie nadmiernej eksploatacji gatunków ryb strefy otwartego morza do poziomu osiągnięcia naturalnego udziału ryb o dużych rozmiarach i biomasie w strukturze zbiorowisk ryb.\nKryterium D1C4 (podstawowe): Zasięg gatunków i, w stosownych przypadkach, struktura jest zgodna z dominującymi warunkami fizjograficznymi, geograficznymi i klimatycznymi.\nCel środowiskowy: Rozmieszczenie geograficzne i zasięg występowania gatunków wymienionych w dyrektywie ptasiej i dyrektywie siedliskowej powinny uzyskać zbliżony do naturalnego zasięg i stan przez dążenie do zredukowania głównych czynników presji, takich\njak: niepokojenie gatunków, bezpośrednia eliminacja ze środowiska, w tym przyłów w sieci rybackie, czy wprowadzanie do środowiska substancji biogennych, syntetycznych oraz niesynte tycznych.\nWystępowanie foki szarej\nUtrzymanie lub zmniejszenie obecnego poziomu antropopresji zapewniającego utrzymanie zasięgu występowania foki szarej co najmniej na bieżącym poziomie.\njak dla kryterium dla cechy D1C2\nKryterium D1C5 (podstawowe): Siedlisko gatunku posiada niezbędny zakres i warunki umożliwiające wspieranie różnych etapów w historii życia danego gatunku.\nCel środowiskowy: Ograniczenie czynników presji związanych z trwałymi i czasowymi zmianami w obrębie siedlisk i wprowadzaniem do środowiska substancji biogennych, syntetycznych, niesyntetycznych oraz energii, w tym hałasu podwodnego. Podjęcie kroków w rewitalizacji zdegradowanych obszarów morskich oraz ochrony zagrożonych biotopów.\nKryterium D1C6 (podstawowe): Stan typu siedliska, w tym jego struktura biotyczna i abiotyczna oraz jej funkcje (np. jej typowy skład gatunków, a także ich względna liczebność, brak szczególnie delikatnych lub wrażliwych gatunków lub gatunków zapewniających kluczową funkcję, rozmiar struktury gatunków) nie odniósł szkody z powodu oddziaływań antropogenicznych.\nCel środowiskowy: Ograniczenie presji związanych z wprowadzaniem do środowiska substancji biogennych, syntetycznych, niesyntetycznych oraz materii organicznej, w celu przywrócenia naturalnej struktury oraz funkcji siedlisk pelagicznych.\nWskaźnik Cele szczegółowe dla wskaźnika\nMSTS - struktura wielkościowa i całkowite zasoby zooplanktonu Basen Gdański:\nUtrzymanie lub zmniejszenie presji związanych z wprowadzaniem do środowiska substancji biogennych, syntetycznych, niesyntetycznych oraz materii organicznej, w celu utrzymania struktury wielkościowej oraz całkowitej biomasy zooplanktonu na obecnym poziomie.\nChlorofil "a" jak dla kryterium D5C2\nCyaBI - zakwity sinic Utrzymanie malejącego trendu dopływu związków azotu i fosforu do morza w celu ograniczenia nadmiernego rozwoju toksycznych zakwitów sinic.\nDia/Dino - wskaźnik okrzemkowo - bruzdnicowy Niezwiększanie poziomu substancji biogennych oraz materii organicznej w środowisku w celu utrzymania lub zwiększania udziału okrzemek w stosunku do udziału bruzdnic w strukturze fitoplanktonu.\nKryterium D6C4 (podstawowe): Zakres utraty typu siedliska wynikający z oddziaływań antropogenicznych nie przekracza określonego odsetka naturalnego zasięgu siedliska w ocenianym obszarze.\nCel środowiskowy: tak jak cele dla cechy D6.\nKryterium D6C5 (podstawowe): Zakres negatywnych skutków oddziaływań antropogenicznych na stan typów siedlisk, w tym zmiany ich biotycznej i abiotycznej struktury i jej funkcji (np. jej typowego składu gatunków, a także ich względnej liczebności, braku szczególnie delikatnych lub wrażliwych gatunków lub gatunków zapewniających kluczową funkcję, struktury rozmiarów gatunku), nie przekracza określonego odsetka naturalnego zasięgu siedliska w ocenianym obszarze.\nCele środowiskowe dla cechy D4\nCele środowiskowe dotyczące cechy 4 zostały opracowane na poziomie ogólnym dla każdego z kryteriów oceny zawartego w decyzji Komisji oraz na poziomie szczegółowym dla wskaźników wykorzystanych do oceny w ramach aktualizacji wstępnej oceny stanu środowiska wód morskich. Większość z celów odnosi się do wskaźników wykorzystanych do oceny w ramach cech Dl oraz D6 i są zbieżne z celami zaproponowanymi w ramach tych cech.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy D4 ustala się na rok 2022.\nCecha D4 - Występowanie elementów morskiego łańcucha pokarmowego w ilościach i zróżnicowaniu na poziomie zapewniającym różnorodność gatunków i utrzymanie ich pełnej zdolności reprodukcyjnej.\nCel dla cechy: Ograniczenie wpływu działalności człowieka do poziomu umożliwiającego osiągnięcie przez ekosystem stanu, w którym wszystkie elementy morskiego łańcucha troficznego będą wykazywały naturalny i stabilny poziom liczebności i różnorodności, a produktywność komponentów biotycznych gwarantuje prawidłowe funkcjonowanie sieci troficznej.\nKryterium D4C1 (podstawowe): Różnorodność (skład gatunków, a także ich względna liczebność) w grupie troficznej nie została naruszona ze względu na oddziaływania antropogeniczne.\nCel środowiskowy: Ograniczenie wprowadzania substancji biogenicznych i materii organicznej oraz skali eksploatacji gatunków wymienionych w dyrektywie ptasiej i dyrektywie siedliskowej do poziomu zapewniającego zachowanie naturalnej różnorodności w grupach troficznych.\nB - multimetryczny wskaźnik makrozoobentosu Cel jak dla cechy D6C5\nIndeks stanu ichtiofauny (SI) dla wód przejściowych Cel jak dla cechy D1C2\nKryterium D4C2 (podstawowe): Równowaga całkowitej liczebności między grupami troficznymi nie została naruszona ze względu na oddziaływania antropogeniczne.\nCel środowiskowy: Ograniczenie wprowadzania substancji biogennych i materii organicznej oraz skali eksploatacji gatunków wymienionych w dyrektywie ptasiej i dyrektywie siedliskowej do poziomu gwarantującego zachowanie równowagi liczebności między grupami troficznymi.\nKryterium D4C3 (drugorzędne): Rozkład wielkości osobników w grupie troficznej nie został naruszony ze względu na oddziaływania antropogeniczne.\nCel środowiskowy: Niezwiększanie presji związanej z wprowadzaniem substancji biogennych i materii organicznej oraz skali eksploatacji gatunków wymienionych w dyrektywie ptasiej i dyrektywie siedliskowej do poziomu gwarantującego zachowanie naturalnego rozkładu wielkości osobników w grupie troficznej.\nMSTS - struktura wielkościowa i całkowite zasoby zooplanktonu Cel jak dla cechy D1C6\nIndeks wielkich ryb (LFI) Cel jak dla cechy D1C3\nKryterium D4C4 (drugorzędne): Wydajność grupy troficznej nie została naruszona ze względu na oddziaływania antropogeniczne.\nCel środowiskowy: Niezwiększanie presji związanej z wprowadzaniem substancji biogennych i materii organicznej oraz skali eksploatacji gatunków wymienionych w dyrektywie ptasiej i dyrektywie siedliskowej do poziomu gwarantującego zachowanie naturalnej wydajności grup troficznych.\nWskaźnik produktywności bielika Cele jak dla cechy D1C3\nPrzy opracowaniu propozycji aktualizacji zestawu celów środowiskowych dla cech presji uwzględniono przykładowe wykazy elementów ekosystemów, presji antropogenicznych i działalności człowieka odnoszących się do wód morskich wymienionych w załączniku III do dyrektywy Komisji (UE) 2017/845 z dnia 17 maja 2017 r. zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE w odniesieniu do przykładowych wykazów elementów branych pod uwagę przy opracowaniu strategii morskich (Dz. Urz. UE L 125 z 18.05.2017, str. 27), zwanej dalej "dyrektywą zmieniającą RDSM".\nUwzględniono presje antropogeniczne na środowisko morskie w postaci zaburzeń lub utraty dna morskiego, wprowadzania innych substancji (np. substancji syntetycznych, substancji niesyntetycznych, radionuklidów) ze źródeł rozproszonych, źródeł punktowych, depozycji atmosferycznej i poważnych zdarzeń oraz presje związane ze sposobami użytkowania i działalnością człowieka w środowisku morskim lub mającymi wpływ na środowisko morskie, w tym:\n1) eksploatację zasobów nieożywionych (eksploatację minerałów oraz wydobycie ropy naftowej i gazu ziemnego);\n2) transport morski;\n3) użytkowanie miejskie i przemysłowe.\nCele środowiskowe dla cechy D2\nCele środowiskowe dotyczące cechy D2 zostały opracowane na poziomie ogólnym dla każdego z kryteriów oceny zawartego w decyzji Komisji 2017/848. W ramach aktualizacji wstępnej oceny stanu środowiska wód morskich do oceny cechy 2 wykorzystano dwa wskaźniki odnoszące się odpowiednio do kryteriów D2C1 oraz D2C2, w związku z czym cel dla kryterium jest w tym przypadku równoznaczny z celem dla wskaźnika. Cele odnoszą się do wszystkich obszarów oceny.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy D2 ustala się na rok 2022.\nCecha D2 - Gatunki obce wprowadzone do ekosystemów morskich w wyniku działalności człowieka utrzymują się na poziomie, który nie powoduje negatywnych zmian w tych ekosystemach.\nCel dla cechy: Ograniczanie możliwości rozprzestrzeniania się gatunków obcych introdukowanych do środowiska w wyniku działalności człowieka w celu zapewnienia występowania gatunków obcych na poziomach, które nie zaburzają struktury i funkcjonowania ekosystemu, w szczególności w odniesieniu do poszczególnych grup gatunków, obszarów szczególnie narażonych na introdukcję oraz ogólnych typów siedlisk, przez podejmowanie odpowiednich działań.\nKryterium D2C1 (podstawowe): Liczba gatunków obcych nowo wprowadzonych w wyniku działalności człowieka do środowiska naturalnego w okresie oceny (6 lat) mierzonym od roku referencyjnego, zgodnie ze wstępną oceną zgodnie z art. 8 ust 1 RDSM, jest ograniczana do minimum i w miarę możliwości zmniejszona do zera.\nCel środowiskowy: Ograniczenie presji związanej z introdukcją gatunków obcych oraz ograniczenie możliwości rozprzestrzeniania się nowo wprowadzonych gatunków obcych z miejsc ich pierwotnej introdukcji.\nKryterium D2C2 (drugorzędne): Duża liczebność oraz rozmieszczenie przestrzenne zadomowionych gatunków obcych, a w szczególności gatunków inwazyjnych, znacznie przyczyniających się do niekorzystnych skutków dla poszczególnych grup gatunków lub ogólnych typów siedlisk.\nCel środowiskowy: Zminimalizowanie nowych introdukcji gatunków obcych oraz skali rozprzestrzeniania gatunków nierodzimych w celu ograniczenia ich negatywnego wpływu na strukturę i funkcjonowanie ekosystemu.\nKryterium D2C3 (drugorzędne): Odsetek grup gatunków lub przestrzenny zasięg ogólnych typów siedlisk, które są niekorzystnie zmienione ze względu na gatunki obce, a zwłaszcza inwazyjne gatunki obce.\nCel środowiskowy: Ograniczenie wpływu gatunków inwazyjnych do poziomu gwarantującego jedynie minimalny poziom lub brak zauważalnego negatywnego wpływu na środowisko.\nCele środowiskowe dla cechy D3\nCele środowiskowe dotyczące cechy D3 zostały opracowane na poziomie ogólnym dla każdego z kryteriów oceny zawartego w decyzji Komisji 2017/848. Dodatkowo, bazując na wynikach oceny cechy D3 wykonanej w ramach aktualizacji wstępnej oceny stanu środowiska wód morskich, określono cele szczegółowe dla każdego ze stad ryb wykorzystanych w ocenie. Cele ogólne odnoszą się do wszystkich jednostek oceny cechy D3, natomiast cele szczegółowe dla stad odnoszą się do konkretnych obszarów oceny, w których dane stado występuje.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy D3 ustala się na rok 2020.\nCecha D3 - Populacje wszystkich ryb i skorupiaków eksploatowanych w celach handlowych utrzymują się w bezpiecznych granicach biologicznych, wykazując strukturę wiekową i skład wielkościowy populacji świadczące o dobrym zdrowiu stad.\nCel dla cechy: Celem jest utrzymanie populacji komercyjnie eksploatowanych ryb i skorupiaków w bezpiecznych granicach biologicznych odpowiadających warunkom naturalnym przez zapewnienie eksploatacji wszystkich komercyjnie eksploatowanych stad ryb na poziomie lub poniżej poziomu maksymalnego zrównoważonego połowu zapewniającego, że wszystkie komercyjnie eksploatowane ryby znajdują się w bezpiecznych granicach biologicznych oraz przez ograniczenie lub utrzymanie eksploatacji stad ryb na poziomie zapewniającym zachowanie ich pełnej zdolności reprodukcyjnej i pełnego zakresu wieku i rozmiarów osobniczych.\nKryterium D3C1 (podstawowe): Wskaźnik śmiertelności połowowej populacji gatunków eksploatowanych w celach handlowych jest na poziomie lub poniżej poziomów pozwalających osiągnąć maksymalny podtrzymywalny połów (MSY). Należy skonsultować się z odpowiednimi organami naukowymi zgodnie z art 26 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE (Dz. Urz. UE L 354 z 28.12.2013, str. 22, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1380/2013", oraz zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1139 z dnia 6 lipca 2016 r. ustanawiającym wieloletni plan w odniesieniu do stad dorsza, śledzia i szprota w Morzu Bałtyckim oraz połowów eksploatujących te stada\nzmieniającym rozporządzenie Rady (WE) nr 2187/2005 i uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1098/2007 (Dz. Urz. UE L 191 z 15.07.2016, str. 1, z późn. zm.), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 2016/1139", które określa przedziały śmiertelności połowowej zgodne z maksymalnym zrównoważonym połowem (MSY) dla stad dorsza, śledzia oraz szprota.\nCel środowiskowy: Utrzymanie eksploatacji wszystkich komercyjnie eksploatowanych stad ryb na lub poniżej poziomu maksymalnego podtrzymywalnego połowu zapewniającego, że wszystkie komercyjnie eksploatowane gatunki ryb znajdują się w bezpiecznych granicach biologicznych.\nKryterium D3C2 (podstawowe): Biomasa stada tarłowego populacji gatunków eksploatowanych w celach handlowych jest powyżej poziomów pozwalających osiągnąć maksymalny podtrzymywalny połów. Należy skonsultować się z odpowiednimi organami naukowymi zgodnie z art. 26 rozporządzenia nr 1380/2013 oraz zgodnie z rozporządzeniem nr 2016/1139, które określa przedziały śmiertelności połowowej zgodne z maksymalnym zrównoważonym połowem (MSY) dla stad dorsza, śledzia oraz szprota.\nCel środowiskowy: Utrzymanie eksploatacji wszystkich komercyjnie eksploatowanych stad ryb na poziomie zapewniającym zachowanie ich pełnej zdolności reprodukcyjnej.\nKryterium D3C3 (podstawowe): Przekrój wiekowy i wielkościowy osobników w populacji gatunków eksploatowanych w celach handlowych wskazuje na dobry stan zdrowia populacji. Powinno się to wiązać z wysokim odsetkiem starych/dużych osobników i ograniczonymi niekorzystnymi skutkami eksploatacji dla różnorodności genetycznej.\nCel środowiskowy: Ograniczenie eksploatacji wszystkich komercyjnie eksploatowanych stad ryb do poziomu zapewniającego osiągnięcie pełnego, naturalnego zakresu wiekowego i rozmiarów osobniczych osobników w populacji.\nCele szczegółowe dla stad ryb\nStado Cele szczegółowe dla stada\nStado szprota 22 - 32* Niezwiększanie obecnego poziomu eksploatacji szprota w obszarze 22- 32 w celu utrzymania malejącego trendu śmiertelności połowowej oraz co najmniej obecnej biomasy stada tarłowego.\nStado śledzia 25- 29 i 32 Ex GoR* Utrzymanie poziomu eksploatacji śledzia w obszarze 25 - 29 i 32 ExGoR na poziomie zapewniającym utrzymanie bieżącego lub mniejszego poziomu śmiertelności połowowej oraz co najmniej obecnej biomasy stada tarłowego.\nStado dorsza 24 - 32* Utrzymanie malejącego trendu połowów dorsza w celu osiągnięcia przez stado wartości śmiertelności połowowej oraz biomasy stada tarłowego na poziomie zapewniającym utrzymanie maksymalnego podtrzymywalnego połowu.\nStado storni 24 -25* Utrzymanie poziomu połowów storni zapewniającego utrzymanie obecnego poziomu śmiertelności połowowej oraz trendu wzrostu biomasy stada tarłowego.\n* obszary oceny ICES (ang. The International Council for the Exploration of the Sea, Obszary łowisk Międzynarodowej Rady Badań Morza)\nCele środowiskowe dla cechy D5\nCele zostały opracowane na poziomie ogólnym dla każdego z kryteriów oceny zawartego w Decyzji Komisji. Należy zwrócić uwagę, iż głównymi elementami presji wpływającymi na poziom eutrofizacji w morzu są dopływ rzeczny i atmosferyczny azotu i fosforu, które wpływają w głównej mierze na kryterium D5C1. Niemniej jednak zaproponowano również cele dla pozostałych kryteriów zgodnie z tabelą poniżej. Zaproponowane cele odnoszą się do wszystkich akwenów zastosowanych do oceny stanu środowiska Morza Bałtyckiego.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy D5 ustala się na rok 2022.\nCecha D5 - Do minimum ogranicza się eutrofizację wywołaną przez działalność człowieka, w szczególności jej niekorzystne skutki, takie jak straty w różnorodności biologicznej, degradacja ekosystemu, szkodliwe zakwity glonów oraz niedobór tlenu w dolnych partiach wód.\nCel dla cechy: Utrzymanie dopływu rocznych ładunków azotu i fosforu wnoszonych do Morza Bałtyckiego rzekami oraz w postaci depozycji atmosferycznej poniżej maksymalnych wartości dopływu (MAI) ustalonych w ramach uzgodnień regionalnych (HELCOM), co umożliwi obniżenie stężenia substancji biogennych w morzu do poziomu nieprzekraczającego dopuszczalnych wartości progowych, które są zgodne z rekomendacjami obowiązujących obecnie aktów prawa krajowego i Unii Europejskiej oraz które gwarantują osiągnięcie lub utrzymanie dobrego stanu środowiska i nie powodują negatywnych skutków w postaci nadmiernego rozwoju glonów, podwyższonych stężeń chlorofilu "a" w kolumnie wody, obniżenia przejrzystości wody morskiej oraz poziomu natlenienia wód przydennych, co w konsekwencji sprzyja prawidłowemu rozwojowi siedlisk pelagicznych i bentosowych.\nKryterium D5C1 (podstawowe): Stężenia składników odżywczych nie są na poziomach, które wskazują na negatywne skutki eutrofizacji.\nCel środowiskowy: Utrzymanie obecnego malejącego trendu zmian w poziomie rocznych ładunków azotu i fosforu wnoszonych do Morza Bałtyckiego wodami Wisły, Odry, rzekami pomorskimi oraz z rejonu Przymorza oraz malejącej tendencji intensywności depozycji atmosferycznej azotu i fosforu w celu osiągnięcia obniżenia stężeń substancji biogennych do poziomów nieprzekraczających dopuszczalnych wartości progowych, które są zgodne z rekomendacjami obowiązujących obecnie aktów prawnych krajowych i międzynarodowych oraz które gwarantują osiągnięcie lub utrzymanie dobrego stanu środowiska.\nKryterium D5C2 (podstawowe): Stężenia chlorofilu "a" nie są na poziomach, które wskazują na negatywne skutki nadmiaru substancji biogennych.\nCel środowiskowy: Utrzymanie malejącego trendu dopływu związków azotu i fosforu do morza wpływającego na ograniczenie nadmiernego rozwoju glonów, a w konsekwencji obniżenie stężeń chlorofilu "a" w kolumnie wody poniżej dopuszczalnych wartości progowych, które są zgodne z rekomendacjami obowiązujących obecnie aktów prawnych krajowych i międzynarodowych.\nKryterium D5C3 (drugorzędne): Liczba, zasięg przestrzenny i czas trwania szkodliwych zakwitów planktonu nie są na poziomach, które wskazują na negatywne skutki nadmiaru substancji biogennych.\nCel środowiskowy: Utrzymanie malejącego trendu dopływu związków azotu i fosforu do morza w celu ograniczenia nadmiernego rozwoju planktonu, w tym toksycznych zakwitów sinic.\nKryterium D5C4 (drugorzędne): Granica strefy eufotycznej (przejrzystość) słupa wody nie została obniżona, w związku ze wzrostem ilości glonów zawieszonych w toni wodnej, do poziomu, który wskazuje na negatywne skutki nadmiaru substancji biogennych.\nCel środowiskowy: Utrzymanie malejącego trendu dopływu związków azotu, fosforu oraz materii organicznej do morza skutkujące brakiem obniżania przejrzystości wody morskiej\nponiżej dopuszczalnych wartości progowych, które są zgodne z rekomendacjami obowiązujących obecnie aktów prawnych krajowych i międzynarodowych, prowadzącego do zakłócenia rozwoju roślinności podwodnej.\nKryterium D5C5 (podstawowe): Stężenie rozpuszczonego tlenu nie zostało obniżone do poziomu, który wskazuje na negatywne skutki nadmiaru substancji biogennych dla siedlisk bentosowych (w tym powiązanych gatunków fauny i flory oraz gatunków mobilnych) lub inne skutki eutrofizacji.\nCel środowiskowy: Osiągnięcie wyższego poziomu natlenienia wód przydennych, szczególnie w strefie głębokomorskiej na skutek utrzymania malejącego trendu dopływu związków azotu i fosforu do morza, co przełoży się na ograniczenie występowania warunków wzmagających zużycie tlenu z wód przydennych, głównie na skutek nadmiernego wzrostu produkcji materii organicznej, co w konsekwencji spowoduje brak występowania negatywnych oddziaływań na organizmy bytujące na dnie morza i w wodach przyległych oraz ograniczy występowanie wewnętrznego nawrotowego wzbogacania ekosystemu w fosfor uwalniany z osadów.\nKryterium D5C6 (drugorzędne): Liczebność oportunistycznych glonów makroskopowych nie znajduje się na poziomach, które wskazują na negatywne skutki nadmiaru substancji biogennych.\nCel środowiskowy: Ograniczenie nadmiernego rozrastania się makroglonów oportunistycznych, prowadzącego do zakłócenia równowagi w zbiorowiskach bentosowych przez utrzymanie malejącego trendu dopływu związków azotu i fosforu do morza.\nKryterium D5C7 (drugorzędne): Skład gatunkowy i względne rozpowszechnienie lub głębokość dystrybucji skupisk makrofitów osiągają wartości, które wskazują na brak negatywnych skutków nadmiaru substancji biogennych, w tym przez zmniejszenie przejrzystości wody.\nCel środowiskowy: Utrzymanie malejącego trendu dopływu związków azotu i fosforu do morza w celu ograniczenia niekorzystnych oddziaływań wynikających z obniżenia przejrzystości wody morskiej i zmniejszenia natlenienia wód przydennych, co przełoży się na zwiększenie udziału wieloletnich gatunków w strukturze makrofitów w miejscach ich bytowania oraz zwiększenie głębokościowego zasięgu ich występowania.\nKryterium D5C8 (drugorzędne): Skład gatunkowy i względne rozpowszechnienie skupisk makrofauny osiągają wartości, które wskazują na brak negatywnych skutków nadmiaru substancji biogennych i organicznych.\nCel środowiskowy: Utrzymanie malejącego trendu dopływu związków azotu i fosforu do morza w celu osiągnięcia poprawy stanu zbiorowisk makrozoobentosu w morzu.\nCele środowiskowe dla cechy D6\nCele środowiskowe zostały określone na poziomie ogólnym dla każdego z kryteriów i odnoszących się do nich wskaźników wykorzystanych do oceny w ramach aktualizacji wstępnej oceny stanu środowiska wód morskich. Cele odnoszą się do wszystkich obszarów przeprowadzenia oceny, chyba że stwierdzono inaczej w tabeli.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy D6 ustala się na rok 2022.\nCecha 6: Integralność dna morskiego utrzymuje się na poziomie zapewniającym ochronę struktury i funkcji ekosystemów oraz brak negatywnego wpływu zwłaszcza na ekosystemy bentosowe.\nCel środowiskowy dla cechy: Ograniczenie skumulowanej presji na dno morskie do poziomu umożliwiającego funkcjonowanie siedlisk bentosowych w stopniu zbliżonym do naturalnego.\nKryterium D6C1 (podstawowe): Zasięg przestrzenny i rozkład strat fizycznych (stała zmiana) naturalnego dna morskiego.\nCel środowiskowy: Ograniczenie presji związanych z utratą dna morskiego.\nDla jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP) przejściowych i przybrzeżnych:\n- sumaryczna powierzchnia dna zajęta przez budowle hydrotechniczne,\n- sumaryczna długość liniowych budowli hydrotechnicznych w obrębie dna morskiego.\nMinimalizowanie powierzchni utraconego dna morskiego w obrębie JCWP w odniesieniu do wartości granicznych zawartych w opracowaniu aktualizacji zestawu właściwości typowych dla dobrego stanu środowiska wód morskich.\nDla wód otwartego morza nie opracowano wskaźnika. Minimalizowanie powierzchni utraconego dna morskiego.\nKryterium D6C2 (podstawowe): Zasięg przestrzenny i rozkład presji fizycznych zakłóceń dna morskiego.\nCel środowiskowy: Ograniczenie presji fizycznych związanych z zakłócaniem dna morskiego\nDla JCWP przejściowych i przybrzeżnych:\n- sumaryczna powierzchnia zakłóceń dna morskiego,\n- sumaryczna długość liniowych zakłóceń dna.\nMinimalizowanie powierzchni zakłóceń dna morskiego w obrębie JCWP w odniesieniu do wartości granicznych zawartych w opracowaniu aktualizacji zestawu właściwości typowych dla dobrego stanu środowiska wód morskich.\nDla wód otwartego morza nie opracowano wskaźnika. Minimalizowanie powierzchni i częstości zakłóceń dna morskiego.\nKryterium D6C3 (podstawowe): Zasięg przestrzenny każdego typu siedliska, na które wywierany jest negatywny wpływ przez zmianę jego struktury biotycznej i abiotycznej i jej funkcji (np. w formie zmian w składzie gatunków, a także ich względnej liczebności, braku szczególnie delikatnych lub wrażliwych gatunków lub gatunków zapewniających kluczową funkcję, rozmiaru struktury gatunków) przez fizyczne zakłócenia.\nCel środowiskowy: Ograniczenie presji skumulowanych na siedliska.\npowierzchnia zajęta przez budowle hydrotechniczne w stosunku do całej powierzchni JCWP przedstawiona w postaci zagregowanej jako wskaźnik zmian odporności ekosystemu (WskZM).\nMinimalizowanie skumulowanej powierzchni zakłóceń dna morskiego w stosunku do powierzchni siedliska w obrębie JCWP w odniesieniu do wartości granicznych zawartych w opracowaniu aktualizacji zestawu właściwości typowych dla dobrego stanu środowiska wód morskich\nDla wód otwartego morza nie opracowano wskaźnika. Minimalizowanie powierzchni i częstości zakłóceń dna morskiego w stosunku do powierzchni siedliska.\nCel środowiskowy: Ograniczenie utraty zasięgu siedlisk w celu utrzymania zasięgu zbliżonego do naturalnego.\nCel środowiskowy: Ograniczenie negatywnego wpływu presji antropogenicznych związanych m.in. z wprowadzaniem do środowiska substancji biogenicznych, syntetycznych, niesyntetycznych i materii organicznej w celu utrzymania prawidłowego stanu siedlisk, zwłaszcza bentosowych, w stopniu zbliżonym do naturalnego.\nB - multimetryczny wskaźnik makrozoobentosu Ograniczenie negatywnego wpływu presji antropogenicznych związanych m.in. z wprowadzaniem do środowiska substancji biogenicznych, syntetycznych, niesyntetycznych i materii organicznej w celu przywrócenia zbliżonej do naturalnej struktury zespołów makrozoobentosu.\nW zakresie wprowadzania substancji cele są zbieżne z celami dla cechy D5, D8 i D9.\nW zakresie oddziaływania na dno morskie cele są zbieżne z celami dla kryteriów D6C1, D6C2, D6C3 oraz D7C1 i D7C2.\nSMi - wskaźnik stanu makrofitów POM poza obszarami Zalewów Szczecińskiego, Kamieńskiego i Wiślanego:\nOgraniczenie negatywnego wpływu presji antropogenicznych związanych m.in. z wprowadzaniem do środowiska substancji biogenicznych, syntetycznych, niesyntetycznych i materii organicznej w celu przywrócenia zbliżonej do naturalnej struktury zbiorowisk makrofitów i roślin okrytozalążkowych.\nW zakresie wprowadzania substancji cele są zbieżne z celami dla cechy D5.\nESMIz - makrofitowy indeks stanu ekologicznego w zalewach Zalew Szczeciński, Kamieński i Wiślany:\nOgraniczenie negatywnego wpływu presji antropogenicznych związanych m.in. z wprowadzaniem do środowiska substancji biogenicznych, syntetycznych, niesyntetycznych i materii organicznej w celu przywrócenia zbliżonej do naturalnej struktury zbiorowisk makrofitów.\nCele środowiskowe dla cechy D7\nMimo że obydwa kryteria są kryteriami drugorzędnymi, zostały uwzględnione w aktualizacji zestawu celów, ponieważ dotyczą presji w postaci stałych zmian właściwości hydrograficznych oraz utraty dna morskiego, które wpływają nie tylko na siedliska bentosowe (cecha 6), ale także na warunki hydrograficzne w toni wodnej, co ma bezpośredni wpływ na organizmy pelagiczne oraz na transport i dystrybucję substancji w morzu.\nCele środowiskowe zostały określone na poziomie ogólnym dla każdego z kryteriów i szczegółowym dla wskaźników wykorzystanych do oceny w ramach aktualizacji wstępnej oceny stanu środowiska wód morskich.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy D7 ustala się na rok 2022.\nCecha 7: Stała zmiana właściwości hydrograficznych nie powoduje negatywnego wpływu na ekosystemy morskie.\nKryterium D7C1 (drugorzędne): Zasięg przestrzenny i rozkład stałych zmian warunków hydrograficznych (np. zmian aktywności fal, prądów, zasolenia, temperatury) dna morskiego i słupa wody związanych w szczególności z fizyczną utratą naturalnego dna morskiego.\nCel środowiskowy: Ograniczenie presji związanych ze stałymi zmianami warunków hydrograficznych.\n- sumaryczna długość liniowych budowli hydrotechnicznych w obrębie dna i brzegu morskiego.\nMinimalizowanie zasięgu przestrzennego i rozkładu stałych zmian hydrograficznych dna morskiego i słupa wody w obrębie JCWP w odniesieniu do wartości granicznych zawartych w opracowaniu aktualizacji zestawu właściwości typowych dla dobrego stanu środowiska wód morskich.\nKryterium D7C2 (drugorzędne): Zasięg przestrzenny każdego negatywnie dotkniętego siedliska bentosowego (właściwości fizyczne i hydrograficzne oraz związane z nimi zbiorowiska biologiczne) ze względu na stałe zmiany warunków hydrograficznych.\nCel środowiskowy: Ograniczenie skumulowanych presji na siedliska.\nDla JCWP przejściowych i przybrzeżnych: powierzchnia zajęta przez budowle hydrotechniczne w stosunku do całej powierzchni JCWP przedstawiona w postaci zagregowanej jako wskaźnik zmian odporności ekosystemu (WskZM). Minimalizowanie przestrzennego zasięgu zmian warunków hydrograficznych w stosunku do każdego negatywnie dotkniętego siedliska bentosowego w obrębie JCWP w odniesieniu do wartości granicznych zawartych w opracowaniu aktualizacji zestawu właściwości typowych dla dobrego stanu środowiska wód morskich.\nCele środowiskowe dla cech D8 i D9\nCele środowiskowe dotyczące substancji zanieczyszczających (niebezpiecznych) obecnych w środowisku morskim i stanowiących potencjalne zagrożenie dla jego funkcjonowania określono w odniesieniu do cech głównych odnoszących się do grupy substancji zanieczyszczających (niebezpiecznych) obecnych w środowisku morskim: cechy D8 i D9. Podczas opracowywania celów środowiskowych dla cech D8 i D9 uwzględniono główny cel wymieniany w segmencie Bałtyckiego Planu Działań (BSAP) w odniesieniu do substancji niebezpiecznych: zasoby Morza Bałtyckiego niezagrożone przez substancje niebezpieczne oraz operacyjne cele ekologiczne uwzględnione w tym segmencie:\n1) stężenia substancji niebezpiecznych w niewielkim stopniu odbiegające od naturalnych;\n2) wszystkie ryby przydatne do konsumpcji;\n3) brak problemów zdrowotnych u zwierząt;\n4) skażenie radioaktywne na poziomie sprzed awarii w Czarnobylu.\nW opracowaniu uwzględniono również cele operacyjne wymienione w segmencie dotyczącym działalności gospodarczej na morzu, które odnoszą się do redukcji poziomów substancji zanieczyszczających w środowisku morskim:\n1) minimalizacja zanieczyszczeń ściekami ze statków;\n2) minimalizacja zanieczyszczenia atmosfery przez statki.\nDla każdego kryterium cechy D8 określono cel środowiskowy uwzględniający wszystkie elementy wchodzące w skład tego kryterium, dodatkowo cel środowiskowy dla kryterium D8C1 został doprecyzowany przez cele środowiskowe szczegółowe, odnoszące się do wskazanych obszarów.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy D8 ustala się na rok 2022.\nCecha D8 - Stężenie substancji zanieczyszczających utrzymuje się na poziomie, który nie powoduje skutków zanieczyszczenia wód morskich.\nKryterium D8C1 (podstawowe): W obrębie wód przybrzeżnych i terytorialnych oraz poza wodami terytorialnymi stężenia substancji zanieczyszczających nie przekraczają określonych wartości progowych.\nCel środowiskowy: Zredukowanie lub utrzymanie na obecnym poziomie dopływu substancji zanieczyszczających, pochodzących ze źródeł morskich, w tym aplikacja działań zmierzających do zminimalizowania uwolnień substancji zanieczyszczających w wyniku zdarzeń o charakterze nagłym, i lądowych, wprowadzanych do środowiska morskiego, w celu osiągnięcia lub utrzymania stężeń substancji zanieczyszczających w elementach biotycznych i abiotycznych ekosystemu morskiego na poziomach nieprzekraczających dopuszczalnych wartości progowych, poniżej których prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych skutków oddziaływania substancji niebezpiecznych na organizmy morskie jest minimalne i które są zgodne z rekomendacjami obowiązujących obecnie aktów prawnych krajowych i międzynarodowych oraz które gwarantują osiągnięcie lub utrzymanie dobrego stanu środowiska.\nObszar Cele środowiskowe szczegółowe\nobszary wód przybrzeżnych i terytorialnych Stężenia substancji priorytetowych i innych substancji zanieczyszczających, ze szczególnym uwzględnieniem substancji organicznych zachowujących się jak wszechobecne, trwałych, ulegających bioakumulacji i toksycznych, wybranych zgodnie z RDW,\nwymienionych w części A załącznika I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/39/UE z dnia 12 sierpnia 2013 r. zmieniającej dyrektywy 2000/60/WE i 2008/105/WE w zakresie substancji priorytetowych w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. UE L 226 z 24.08.2013, str. 1), zwanej dalej "dyrektywą priorytetową", mierzone w określonych matrycach nie przekraczają środowiskowych norm jakości (EQS) wskazanych w dyrektywie priorytetowej lub wartości progowych określonych regionalnie lub na poziomie krajowym, jeżeli nie zostały określone w dyrektywie priorytetowej. Stężenia wybranych zanieczyszczeń wód specyficznych dla dorzecza, wymienionych w załączniku VIII do RDW nie przekraczają wartości progowych ustanowionych zgodnie z RDW.\nStężenia substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego specyficznych zanieczyszczeń syntetycznych i niesyntetycznych (odnoszących się do JCWP wszystkich kategorii) wymienionych w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2016 r. w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych oraz środowiskowych norm jakości dla substancji priorytetowych (Dz. U. poz. 1187) nie przekraczają wartości progowych wskazanych w tym samym dokumencie.\nobszary morza otwartego z uwzględnieniem granic krajowych Stężenia substancji priorytetowych i innych substancji zanieczyszczających, ze szczególnym uwzględnieniem substancji organicznych zachowujących się jak wszechobecne, trwałych, ulegających bioakumulacji i toksycznych, wybranych zgodnie z RDW, wymienionych w części A załącznika I do dyrektywy priorytetowej, mierzone w określonych matrycach nie przekraczają środowiskowych norm jakości (EQS) wskazanych w dyrektywie priorytetowej lub wartości progowych określonych regionalnie lub na poziomie krajowym, jeżeli nie zostały określone w dyrektywie priorytetowej. Stężenia innych substancji zanieczyszczających lub grup substancji, które mogą wywoływać efekty zanieczyszczenia w regionie i które uznano na poziomie regionalnym za istotne w zakresie oceny stanu środowiska, nie przekraczają wartości progowych określonych regionalnie lub na poziomie krajowym.\nKryterium D8C2 (drugorzędne): Zdrowie gatunków i stan siedlisk, takie jak ich skład gatunkowy i względna liczebność w lokalizacjach długotrwale zanieczyszczonych, nie zostały negatywnie dotknięte z powodu substancji zanieczyszczających, w tym przez skutki kumulacyjne i synergiczne.\nObszar Cel środowiskowy\nobszary wytypowane jako narażone na długotrwałe oddziaływanie substancji zanieczyszczaj ących Oddziaływanie substancji zanieczyszczających na organizmy fauny i flory morskiej na różnych poziomach: molekularnym, komórkowym, tkanki, narządu, osobnika, populacji z uwzględnieniem efektów kumulacyjnych i synergicznych jest na poziomie gwarantującym prawidłowe funkcjonowanie organizmów z uwzględnieniem zachowania prawidłowych funkcji fizjologicznych i tym samym gwarantujących zachowanie prawidłowej struktury gatunków i zasięgu siedlisk.\nKryterium D8C3 (podstawowe): Zasięg przestrzenny i czas trwania znaczących zanieczyszczeń o charakterze nagłym jest minimalizowany.\nPolskie obszary morskie zdefiniowane przez granice krajowe Występowanie zanieczyszczeń o charakterze nagłym z udziałem substancji zanieczyszczających, zdefiniowanych w art 2 pkt 2 dyrektywy 2005/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie zanieczyszczenia pochodzącego ze\nstatków oraz wprowadzenia sankcji w przypadku naruszenia prawa (Dz. Urz. UE L 255 z 30.09.2005, str. 11, z późn. zm.), w tym ropy naftowej i podobnych składników, zredukowane są do minimum przez wdrożenie stosownych działań na poziomie operacyjnym i systemów zabezpieczeń.\nKryterium D8C4 (drugorzędne): Negatywne skutki znaczących zanieczyszczeń o charakterze nagłym na zdrowie gatunków i stan siedlisk (takie jak ich skład gatunkowy i względna liczebność) są minimalizowane i w miarę możliwości eliminowane.\nobszary wystąpienia zanieczyszczeń o charakterze nagłym Oddziaływanie substancji zanieczyszczających, pochodzących z uwolnień wynikających ze zdarzeń o charakterze nagłym na strukturę gatunków (wymienionych w tabeli 1 części II decyzji Komisji 2017/848) i zasięg siedlisk (wymienionych w tabeli 2 części II decyzji Komisji), zredukowane jest do minimum przez wdrożenie działań i systemów zabezpieczeń mających na celu wyeliminowanie występowania zanieczyszczeń o charakterze nagłym.\nDla każdego kryterium cechy D9 określono nadrzędny cel środowiskowy uwzględniający wszystkie elementy wchodzące w skład tego kryterium i został on doprecyzowany przez cele środowiskowe szczegółowe odnoszące się do wskazanego obszaru.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy D9 ustala się na rok 2022.\nCecha D9 - Poziom substancji zanieczyszczających w rybach oraz skorupiakach i mięczakach przeznaczonych do spożycia przez ludzi nie przekracza poziomów określonych w normach lub przepisach dotyczących poziomów tych substancji.\nCel środowiskowy: Zredukowanie lub utrzymanie na obecnym poziomie dopływu substancji zanieczyszczających, pochodzących z różnych źródeł morskich i lądowych wprowadzanych do środowiska morskiego w celu osiągnięcia lub utrzymania stężeń substancji zanieczyszczających w rybach i owocach morza przeznaczonych do spożycia przez ludzi na poziomach nieprzekraczających dopuszczalnych wartości, które są zgodne z normami i rekomendacjami obowiązujących obecnie aktów prawa krajowego i Unii Europejskiej i które gwarantują bezpieczeństwo spożycia oraz osiągnięcie lub utrzymanie dobrego stanu środowiska.\nKryterium D9C1 (podstawowe): Poziom substancji zanieczyszczających w tkankach jadalnych (mięśniach, wątrobie, ikrze, mięsie lub innych częściach miękkich) ryb i owoców morza, w tym ryb, skorupiaków, mięczaków, szkarłupni, wodorostów morskich i innych morskich roślin, złowionych lub zebranych w naturze, z wyłączeniem ryb z marikultury, nie przekracza określonych wartości progowych.\nobszar połowu lub produkcji zgodnie z art 38 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1184/2006 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 104/2000 (Dz. Urz. UE L 354 z 28.12.2013, str. 1, z późn. zm.)\nW przypadku polskich obszarów morskich: FAO 27.3d.24 (ICES 24)\nFA0 27.3d.25 (ICES 25)\nFAO 27.3d.26 (ICES 26)\nStężenia substancji lub grup substancji zanieczyszczających wymienionych w rozporządzeniu w sprawie zanieczyszczeń w środkach spożywczych mierzone w określonych matrycach nie przekraczają dopuszczalnych poziomów definiujących wartości progowe określone w niniejszym rozporządzeniu.\nStężenia innych niż wymienione w rozporządzeniu w sprawie zanieczyszczeń w środkach spożywczych substancji lub grup substancji, które mogą wywoływać efekty zanieczyszczenia w regionie i które uznano na poziomie regionalnym za istotne w zakresie oceny stanu środowiska, nie przekraczają wartości progowych określonych regionalnie lub na poziomie krajowym.\nCele środowiskowe dla cechy D10\nCele środowiskowe dotyczące odpadów obecnych w środowisku morskim i stanowiących potencjalne zagrożenie dla jego funkcjonowania określono w odniesieniu do cechy D10, dla której określono ogólny cel środowiskowy pełniący rolę nadrzędną w stosunku do celów środowiskowych określonych dla poszczególnych kryteriów odnoszących się do określonych obszarów.\nPrzy opracowaniu celów środowiskowych dla cechy D10 uwzględniono przykładowe wykazy elementów ekosystemów, presji antropogenicznych i działalności człowieka odnoszących się do wód morskich wymienionych w załączniku III dyrektywy zmieniającej RDSM. Uwzględniono presje antropogeniczne na środowisko morskie w postaci wprowadzania odpadów stałych (w tym mikroodpadów) oraz presje związane ze sposobami użytkowania i działalnością człowieka w środowisku morskim lub mającymi wpływ na środowisko morskie, w tym:\n1) użytkowanie miejskie i przemysłowe;\n2) turystykę i rekreację;\n3) działalność rybacką;\n4) transport morski.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy D10 ustala się na rok 2022.\nCecha 10: Ani właściwości, ani ilość odpadów znajdujących się w wodzie morskiej odpadów nie powodują szkód w środowisku wód morskich, wodach przejściowych i wodach przybrzeżnych.\nRedukcja ilości nowo pojawiających się i zdeponowanych w środowisku morskim odpadów stałych, pochodzących z różnych źródeł lądowych i morskich, do poziomów gwarantujących właściwe funkcjonowanie ekosystemu, biorąc pod uwagę naturalną jego odporność, lub do całkowitego wyeliminowania nowo pojawiających się odpadów.\nKryterium D10C1 (podstawowe): Skład, ilość i rozmieszczenie przestrzenne odpadów na brzegu, w warstwie powierzchniowej słupa wody i na dnie morza utrzymują się na poziomach, które nie powodują szkód w środowisku przybrzeżnym i morskim.\nPolskie wody przybrzeżne Basenu Gdańskiego wraz z obszarem brzegowym,\nPolskie wody przybrzeżne wschodniego Basenu Gotlandzkiego wraz z obszarem brzegowym,\nPolskie wody przybrzeżne Basenu Bornholmskiego wraz z obszarem brzegowym,\nWschodni Basen Gotlandzki, Basen Gdański\nOsiągnięcie trendów malejących liczby odpadów stałych, z wyjątkiem mikroodpadów zaliczonych do jednej z kategorii: sztuczne materiały polimerowe, guma, tkanina/materiały włókiennicze, papier/karton, przetworzone/obrobione drewno, metal, szkło/ceramika, chemikalia, odpady niezidentyfikowane i odpady spożywcze występujących na linii brzegowej, pływających na powierzchni wody oraz zdeponowanych na dnie morskim ze szczególnym uwzględnieniem odpadów charakteryzujących się wyjątkową szkodliwością lub bardzo długim okresem degradacji przez podjęcie właściwych działań obejmujących odpowiednie prawodawstwo, usuwanie odpadów, ale również przez właściwą edukację i zwiększenie świadomości społeczeństwa.\nKryterium D10C2 (podstawowe): Skład, ilość i rozmieszczenie przestrzenne mikroodpadów na brzegu, w warstwie powierzchniowej słupa wody i w osadzie na dnie morza utrzymują się na poziomach, które nie powodują szkód w środowisku przybrzeżnym i morskim.\nOsiągnięcie trendów malejących liczby mikroodpadów, czyli cząstek o rozmiarach poniżej 5 mm sklasyfikowanych w dwóch kategoriach: sztuczne materiały polimerowe i inne występujące na linii brzegowej, w wodzie powierzchniowej oraz w osadach morskich przez podjęcie właściwych działań obejmujących odpowiednie prawodawstwo w zakresie stosowania mikrocząstek w przemyśle oraz usuwania ich na etapie oczyszczania ścieków, usuwania odpadów ze środowiska morskiego będących źródłem wtórnych mikrocząstek, ale również przez działania obejmujące właściwą edukację i zwiększenie świadomości społeczeństwa.\nKryterium D10C3 (drugorzędne): Ilość odpadów i mikroodpadów połykanych przez zwierzęta morskie utrzymuje się na poziomie, który nie wpływa negatywnie na zdrowie odnośnych gatunków.\nOsiągnięcie trendów malejących liczby odpadów i mikroodpadów sklasyfikowanych w dwóch kategoriach: sztuczne materiały polimerowe i inne, połykanych przez zwierzęta morskie reprezentujące gatunki występujące w danym rejonie należące do grup: ptaków, ssaków, gadów, ryb lub bezkręgowców, przez realizację celów wskazanych dla kryteriów D10C1 i D10C2.\nKryterium D10C4 (drugorzędne): Liczba poszczególnych osobników każdego gatunku, które doznały negatywnych skutków z powodu odpadów, np. w wyniku zaplątania się, innych rodzajów uszkodzeń ciała, wpływu na zdrowie lub śmierci.\nOgraniczenie do minimum liczby osobników należących do wybranych gatunków ptaków, ssaków, gadów, ryb lub bezkręgowców, które doznały negatywnych skutków, w postaci zmian zdrowotnych lub śmierci, wynikających z obecności odpadów, z uwzględnieniem mikroodpadów w środowisku morskim (np. w wyniku połknięcia odpadów czy zaplątania), przez realizację celów wskazanych dla kryteriów D10C1 i D10C2.\nCele środowiskowe dla cechy D11\nProponuje się ustalenie ogólnych celów środowiskowych dotyczących antropogenicznego hałasu podwodnego w środowisku morskim, gdyż stanowi on potencjalne, istotne zagrożenie dla organizmów zwierzęcych bytujących w morzu, mimo braku ustalonych wartości progowych na poziomie europejskim.\nCele środowiskowe zostały określone na poziomie ogólnym dla każdego z kryteriów i odnoszących się do nich wskaźników wykorzystanych do oceny w ramach aktualizacji wstępnej oceny stanu środowiska wód morskich. Cele odnoszą się do wszystkich obszarów przeprowadzenia oceny.\nTermin osiągnięcia celów środowiskowych dla cechy Dli ustala się na rok 2022.\nCecha 11: Wprowadzenie do wód morskich energii, w tym podmorskiego hałasu, utrzymuje się na takim poziomie, że nie powoduje ono negatywnego wpływu na środowisko wód morskich.\nKryterium D11C1 (podstawowe): Rozmieszczenie przestrzenne, zakres czasowy i poziomy dźwięku impulsowego w wodzie związanego z działalnością człowieka nie osiągają poziomów mających negatywny wpływ na populacje zwierząt morskich.\nCel środowiskowy: Ograniczenie presji związanych z czasowym i przestrzennym występowaniem w morzu dźwięków impulsowych związanych z działalnością człowieka, powyżej poziomów mających negatywny wpływ na populacje zwierząt morskich.\n- czas trwania w roku kalendarzowym emisji dźwięku impulsowego, jego występowanie w ciągu roku,\n- rozkład przestrzenny na ocenianym obszarze.\nNie zostały ustalone wartości progowe dla tych poziomów na szczeblu unijnym, z uwzględnieniem specyfiki regionalnej lub podregionalnej.\nOgraniczenie częstości i zasięgu występowania dźwięków impulsowych, szczególnie w rejonach bytowania ssaków morskich oraz w okresach tarła dorsza i śledzia, w szczególności przekraczających ustalone wartości progowe, gdy zostaną one ustalone na szczeblu Unii Europejskiej, z uwzględnieniem specyfiki regionalnej lub podregionalnej.\nKryterium D11C2 (podstawowe): Rozmieszczenie przestrzenne, zakres czasowy i poziomy ciągłych dźwięków o niskiej częstotliwości w wodzie związanych z działalnością człowieka nie osiągają poziomów mających negatywny wpływ na populacje zwierząt morskich.\nCel środowiskowy: Ograniczenie presji związanych z czasowym i przestrzennym występowaniem w morzu ciągłych dźwięków o niskiej częstotliwości związanych z działalnością człowieka, powyżej poziomów mających negatywny wpływ na populacje zwierząt morskich.\nCiągły dźwięk o niskiej częstotliwości:\n- średni roczny poziom dźwięku lub innych odpowiednich wskaźników czasowych na jednostkę powierzchni,\n- rozkład przestrzenny i zasięg (%, km2) dźwięków na ocenianym obszarze.\nRedukcja zasięgu i występowania hałasu spowodowanego żeglugą morską, szczególnie w rejonach bytowania ssaków morskich oraz w okresach tarła dorsza i śledzia, w szczególności przekraczającego ustalone wartości progowe, gdy zostaną one ustalone na szczeblu unijnym, z uwzględnieniem specyfiki regionalnej lub podregionalnej.


Platforma wspomagania kierowcy Tesli, miała rozpocząć transformację rynku w kierunku autonomicznego prowadzenia pojazdów w infrastrukturze publicznej. Od ponad roku każda Tesla wyposażona jest w osiem zintegrowanych kamer, radar i 12 czujników ultradźwiękowych. Na konferencji zorganizowanej w 2016 roku szef Tesli Elon Musk oznajmił, że po zakończeniu wszystkich testów i wprowadzeniu regulowań prawnych, produkowane przez firmę pojazdy będą w stanie poruszać się bez aktywnego udziału kierowcy.\nTesla była tak pewna siebie, że zaczęła sprzedawać swoją funkcję Full Self Driving za dodatkowe 8 000 USD w każdym nowym modelu X lub modelu S. Historia Tesli pokazuje, że działania firmy często wyprzedają współczesny rynek. Analityk Barclays Plc, Brian Johnson, nazwał to „nadmierną hipotetyczną aktualizacją produktu”.\nRok po słowach Elona Muska Full Self Driving nadal nie funkcjonuje, a nawet mniej ambitny projekt „Ulepszonego Autopilota” nie został nadal zaktualizowany. Kierownik działu autopilota Tesli opuścił swoje stanowisko w styczniu, a sześć miesięcy później jego następca również również pożegnał się ze stanowiskiem. Tymczasem właściciele Tesli, którzy płacili tysiące dolarów za opcje złożyli skargę, twierdząc, że zostali oszukani kupując produkt, która nie istnieje.\nFirma Volvo Buses zapewniła swoim pracownikom największe w historii zamówienie w pełni elektrycznych autobusów. Tide Buss złożył zamówienie na 25 autobusów Volvo 7900 ...


Dziś to znaczy 27.08.2007 roku odbyła się Rada Pedagogiczna, na której między innymi nastąpił przydział godzin i wychowawstw. Wychowawcy klas drugich i trzecich pozostają bez zmian a wychowawcami klas pierwszy zostają: klasa Ia - p. M. Głowacka, klasa Ib - p. Z. Etynkowski, klasa Ic - p. J. Graczyk. juz wkrótce składy osobowe tych klas.\nDowiedzieliśmy się również, że panią Katarzynę Więtczak (j.angielski) zastąpi pani Wioleta Niemczyk. Podczas wakacji rezygnację złożył również pan Tomasz Thede (sztuka), którego zastąpią pani Małgorzata Hejman (plastyka) i pan Tomasz Centkowski (muzyka).\nUroczyste rozpoczęcie roku szkolnego 2007/08\nUwaga rozpoczęcie roku w Publicznym Gimnazjum\nim. Wł. St. Reymonta w Bądkowie nastąpi w dniu 03 września 2007 r.\ntj. w poniedziałek o godzinie 10.30 a dokładnie:\n9.30 - Msza św. w kościele parafialnym w Bądkowie\n(przejście do szkoły)\n10.30 - Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego (sala gimnastyczna)\n8.45 - Bachórka - Wysocin - Jaranowo - Toporzyszczewo\n9.45 - Ujma - Łówkowice - Łowiczek\nDożynki Gminno-Parafialne 2007, występ gimnazjalistów\nW ostatnich dniach sierpnia dyrektor gimnazjum przekazał interesującą wiadomość. Nasza szkoła ma przygotować część artystyczną na gminno-parafialne dożynki. Szkoła tak funkcjonuje, że jeśli jest zadanie do wykonania, to się je… wykonuje. Kilka telefonów do nauczycieli, stworzenie koncepcji artystycznej, napisanie scenariusza i … zanim rozpoczął się rok szkolny, byliśmy już przygotowani do rozpoczęcia drugiego etapu – czyli doboru uczniów i rozpoczęcia prób. Zadanie było poważne, bowiem jak na gimnazjum przystało, zarówno program jak i jego wykonanie musiały być na przyzwoitym poziomie, a czasu zaledwie dwa tygodnie. Scenariusz został oparty na prostym pomyśle – chcieliśmy wykazać związek pracy rolnika z cyklicznością pór roku i sił przyrody, aby podkreślić, że dożynki to nie tylko święto plonów, ale przede wszystkim efekt całorocznych zmagań rolnika z naturą.\nI chyba się to nam udało, gdyż występ 19 gimnazjalistów został nagrodzony brawami. Warto podkreślić, że pięknie prezentował się okazały bochen chleba wręczony przez Dominikę i Natalię wójtowi gminy i przewodniczącemu Rady Gminy. Chleb upiekła nam bądkowska piekarnia pana Szczupakowskiego – za co serdecznie dziękujemy. Program przygotowali: H.Dondalska, J. Nowakowski i J. Graczyk. Muzycznie wsparł nas: Tomasz Centkowski, a barwne kwiaty do scenografii przygotowała M. Hejman (to nasi nowi nauczyciele od muzyki i plastyki). (JN)\nRaz do roku jest taki dzień, kiedy o naszej pracy mówi się nieco życzliwiej, nieco patetycznie podkreślając, że „Takie Rzeczypospolite będą, jakie ich młodzieży chowanie”. Ten radośniejszy dzień – to DZIEŃ NAUCZYCIELA.\nTak się złożyło, że w tym roku belferskie święto wypadło w niedzielę, dlatego w naszym gimnazjum obchodziliśmy je nieco wcześniej – bo 12 października. Od chwili powstania gimnazjum utrwaliła się w naszej szkole tradycja, że podziękowania dla nauczycieli za ich edukacyjny trud poprzedza uroczystość ślubowania uczniów klas pierwszych. W tym roku do gimnazjalnej braci przyjęliśmy 62 uczniów. Klasa Ia – to 24 uczniów, ich wychowawcą jest Maria Głowacka. Klasą Ib, licząca 19 - uczniów opiekuje się Zdzisław Etynkowski. Natomiast klasą Ic – również z 19 uczniami –Janusz Graczyk. Pierwszoklasiści w uroczystej przysiędze przyrzekali: „My, uczniowie klas pierwszych Gimnazjum im. Władysława Stanisława Reymonta w Bądkowie, uroczyście ślubujemy dbać o honor i tradycje naszego gimnazjum, godnie zachowywać się w każdej sytuacji. Rzetelnie wypełniać swe obowiązki, nieustannie pracować nad wzbogaceniem swej wiedzy. Wyrabiać w sonie siłę woli, prawość charakteru, koleżeństwo i chęć niesienia pomocy innym. Dbać o piękno mowy ojczystej i wyrażać się w sposób kulturalny. Szanować poglądy i przekonania innych ludzi, przeciwstawiać się przejawom agresji. Nauczycieli szanować za wiedzę, którą nam przekazują. Kochać naszą ojczyznę, służyć jej codziennym postępowaniem. Na honor oświadczamy, że tego ślubowania dochowamy”.\nWykorzystując podniosły nastrój towarzyszący aktowi ślubowania, dyrektor gimnazjum Ryszard Stępkowski złożył życzenia nauczycielom i pracownikom obsługi. Dziękując za nauczycielski trud kilkorgu z nauczycielskiego grona uhonorował nagrodą pieniężną. W tym roku Nagrodą Dyrektora zostali wyróżnieni: Halina Dondalska, Beata Wesołowska, Beata Wesołowska, Zdzisław Etynkowski. Nagrodą Wójta zostali uhonorowani: Ryszard Stępkowski i Janusz Graczyk. Natomiast Nagrodą Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty – Józef Nowakowski.\nUroczystość zakończyła część artystyczna przygotowana przez uczniów klas pierwszych – pierwszaki pokazały, że ich uzdolnienia i zapał pozwolą nowymi sukcesami zapisać kilka kolejnych kart historii naszej szkoły. (JN)\nBerlin został zdobyty…\nW naszej szkole będzie bezpieczniej…\nŚwięto Niepodległości (11.11.2007)\nNasza szkoła uczestniczyła w Konferencji naukowo - metodycznej „Polak - patriota - obywatel” w WSHE we Włocławku (13.11.2007)\nDobre samo się chwali… (15.11.2007)\nMistrzowie pędzla są w naszej szkole… (17.11.2007)\nPróbne egzaminy gimnazjalne – czyli cała prawda o wiedzy uczniów (21-22.11.2007)\nDołożyliśmy się do "Góry Grosza"\nJasełka, opłatek wigilijny i.... ferie świąteczne\nGimnazjaliści godni patrona szkoły…\nSzkolna biblioteka dużo bogatsza …\nMonitoring już działa…\nGimnazjum grało dla orkiestry Jurka Owsiaka\nTworzymy mapę aktywności powiatu\nNasi sportowcy w czołówce województwa\nKolejne projekty edukacyjne nie pozwolą się gimnazjalistom nudzić\nBłażej wśród olimpijczyków\nWypadek Michałka poruszył nasze serca…


Wózki dla bliźniaków 2021 − rega24.pl\nKażdy rodzic stawia sobie na cel to, by swoim latoroślom dać jedynie perfekcyjne z najlepszych rozwiązań. Wnikliwie tak samo my w 4Toys nieustannie troszczymy się o dostarczanie bardzo dobrych towarów z myślą o pragnieniach młodych ludzi i ich rodziców.\nNasze wysiłki zostały już potwierdzone licznymi nagrodami oraz wyróżnieniami. Ale to, co nas cieszy w najwyższym stopniu to przyjemne komentarze od konsumentów oraz przedstawiana nam radość ich dzieci. Nie pozostaje nam nic innego, jak zachęcić do zaznajomienia się z propozycją - będzie co oglądać!\nCelem 4Toys było od początku stworzenie takiego punktu w sieci, w jakim rodzice mogą znaleźć kompleksową odpowiedź na swoje potrzeby. W następstwie tego chociaż nazwa 4Toys wskazuje, że specjalizujemy się w zabawkach, to pragniemy zwrócić szczególną uwagę, że mamy dużo więcej do zaproponowania, niż tylko produkty z tej kategorii.\nPodkreślamy niemniej jednak, iż to bez ustanku ledwo namiastka z przygotowanych przez nas propozycji. Dzięki tak bogatemu wyborowi, nie wypada marnować czasu na poszukiwanie towarów w innych sklepach - wszystko jest u nas i to w bardzo atrakcyjnych cenach. Porządnie jest posiadać w zakładkach 4Toys - miejsce, jakie zezwoli nadążyć za zmieniającymi się wraz z rozwojem dziecka, jego znacznymi potrzebami.\nspacerówka dla bliźniaków www.4toys.pl\nNim wytłuścimy to, jakie całkowicie zabawki można odnaleźć w 4Toys, nade wszystko pragniemy podkreślić to, jak znaczną wagę przywiązujemy do ich jakości. Zanim jakakolwiek zabawka trafi do stworzonego przez nas asortymentu, zawsze upewniamy się co do tego, z jakich materiałów jest wykonana i czy jest skonstruowana tak, by wykluczyć jakiekolwiek zagrożenie dla dziecka. Wobec tego mogą posiadać Państwo pewność, że finalnie dostrzegalna oferta pozwala na spokojne zakupy. Obiecaliśmy, że uchylimy trochę informacji na temat samego asortymentu - odnajdą Państwo między innymi: twórcze zabawki, akcesoria do zabawy w ogrodzie, układanki, maskotki, lale, czy nawet samochodziki dla dzieci. Serdecznie zapraszamy!


Drewniana ja: lipca 2016\nAnioł Stróż wziął sobie wolne\nJa to mam jakieś zezowate szczęście do dziwnych wypadków, przypadków, zdarzeń...\nJak nie ja kogoś puknę, to mnie pukną, jak ja czegoś nie zgubię to mi ukradną. I za każdym razem mam nadzieję, że limit pechowych sytuacji mam już wyczerpany. No ale nie... wciąż dostaję jakieś bonusy, gratisy i dodatkowe pechy do wykorzystania.\nA mój Anioł Stróż ? ten to chyba wziął sobie urlop i zapomniał o tym, że taki urlop się kiedyś kończy... albo wziął nogi za pas... lub też schlał się na służbie i zasnął z nosem w sałatce ;). Ewentualnie przygruchał sobie jakąś anielicę coby mu nudno nie było. I teraz gruchają razem w najlepsze, a mnie ma w nosie, żeby nie powiedzieć w d... tiruriru.\nTak czy siak, ja wiem że samodzielna ze mnie kobitka, ale taki stróż za plecami to by mi się przydał, chociażby po to aby walnąć mnie przez łeb gdy robię jakąś głupotę, lub pacnąć mnie w plecy gdy pech się zbliża, albo tak jak ostatnio nadepnąć mi w porę na język gdy moje słowa są szybsze niż myśli...\nAutor: Drewniana Ja o 16:00 7 komentarzy :\nSię było w Polsce, się przetańczyło dwa wesela, 6 dni minęło i się wróciło tutaj. Znowu...\nWróciło? chyba tak. Chyba zaczynam wracać, a nie bywać...tymczasowo.\nI tak sobie myślę, że dom jest tutaj w Norwegii i dom jest tam w Polsce. Każdy inny, a przecież każdy mój. I te podróże w jedną i w drugą stronę i za każdym razem powroty, już nie odjazdy... i emocje i oczekiwanie.\nKiedyś - przeświadczenie, że dom jest tam gdzie wszystko bliskie, że tutaj to tylko lokum, miejsce na chwilę, na tymczasem, na pewno nie na wciąż.\nKiedyś - myślałam sobie, że nigdy nie będę mogła nazwać domem tego co tutaj, a jednak....\nPrzecież stworzyłam go i umeblowałam nie tylko sprzętami. On sam umeblował się naszymi emocjami, sercem, radością, sukcesami i niepowodzeniami, po prostu naszą codziennością... i\ntu jest rzeczywistość, praca, szkoła, codzienne życie, stabilizacja.\nA tam? tam jest dom dzieciństwa, rodzice, wakacje, marzenia o powrocie kiedyś tam... może dom w Polsce jest utkany bardziej z marzeń. Z marzeń i planów, że kiedyś tam wrócimy... kiedyś.\nAutor: Drewniana Ja o 12:54 6 komentarzy :


Indyjskie pasty curry - jcook.pl\n» Indyjskie pasty curry\nPodstawą typowego indyjskiego curry jest mieszanka cebuli, imbiru, czosnku i pomidora z kilkoma różnymi przyprawami. Każde indyjskie gospodarstwo domowe ma swój własny przepis na pastę curry.\nRodzaje indyjskich past curry\nJeśli chodzi o tradycyjne indyjskie pasty curry, istnieje wiele odmian. Niektóre popularne indyjskie curry to: Tikka Masala, łagodniejsza odmiana indyjskich past curry; Madras, umiarkowanie ostre curry; i Vindaloo, uważane za bardzo ostrą i pikantną indyjską pastę curry. To, co odróżnia jedno indyjskie curry od drugiego, to region pochodzenia - dlatego przeczytaj etykietę, ponieważ często zawierają opis smaku i wskazują poziom ostrości.


ktory ciagnik jest najbardziej ekonomiczny? - Strona 5 - Tematy ogolne - Agrofoto.pl Forum Rolnicze i Galeria Rolnicza\nktory ciagnik jest najbardziej ekonomiczny?\nPrzez jacek86, Kwiecień 5, 2006 w Tematy ogolne\nja mam 2-3-4klase ziemi i jakoś orze na zimę ursusem 3512 już 10 lat trzy skibowym pługiem i dobrze sobie radzi\nja swoją 385 gdy w tym roku orałem pole w pługu 4 skibowym spalił mi 17 litrów na ha. Jak myślicie to dużo???\nJeśli przeliczając na godziny spalił oko 8-9 litrów.\nNo napewno nie mój RS09 - pali więcej oleju jak ropy (a jest czterosuwowy)\nu mnie c 360 spalil na 2 ha ziemi ok 18-20 litrow\n2 ha orałeś około 6 godz i Ci dwa litry spalił?\nto kocioł na dwa dni orki tarcza\nmoże was pogodze. najlepszy jest 360-3p. ma silnik perkinsa a reszta sześćdziesiatka i to jest idealne połączenie. pług 1,05m na glebie 3b górki gliniaste na polach około 5ha pali 10-12l\nNa 5 hektarów spalił Ci 10 - 12 litrów...??? :rolleyes:\nsory na 1ha 10-12\nTeż tak myślałem... :rolleyes:\nJa również mam 360 3P\ntylko, że z pompą wtryskową rzędową, taki wynalazek.(bez obaw chodzi na opale)\nEfekt jest taki, że nawet przy dobrym obciążeniu silnik nie słabnie , za to z tłumika wydobywa się chmura czarnego dymu .\nOczywiście spalanie w tym momencie jest ogromne.\nZnajomy w takim ciągniku ma typową pompę rotacyjną i mówi o spalaniu na poziomie 330, ja określam spalanie swojego\nna poziomie 360.\nPodam pod dyskusję taki przypadek.\nZalałem zbiornik BIO paliwem i pojechałem orać.\nPo dwu nawrotach , przy zanurzonych pługach 3 , silnik przestał wchodzić w obroty powyżej 1200.\nBez obciążenia wszystko było ok.\nDoszedłem do wniosku, że padła pompa wtryskowa, a ponieważ słoneczko było wysoko postanowiłem jeszcze trochę popracować\ni tak z wielkimi oporami , gazem wciśniętym w podłogę i niskimi obrotami zaorałem około hektara.\nW domu zadzwoniłem do znajomego mechanika aby dowiedzieć się gdzie mogę zregenerować moją pompę.\nKolega zaproponował , żeby najpierw spuścić to g...BIO i wymienić filtr paliwa.\nW CPN -ie kupiłem filtr i 30l czerwonej oranżadki , przy okazji dowiedziałem się, że dzisiaj był facet który przez BIO uszkodził wszystkie wtryski.\nNastępnego dnia wymieniłem paliwo i filtr----i tu ciekawostka po spuszczeniu BIO okazało się, że brakowało zaledwie 7 litrów do stanu po zatankowaniu. Zaorane pole to około 1 h +/- kilka arów.\nWymiana paliwa i filtru pomogła na 100% , ciągnik znowu wchodził w obroty przy obciążeniu i spalanie wróciło do normy.\nPozostały areał około 1,2h pochłonęło 15l.\nCiekawostką jest to, że przy zapchanym filtrze spalanie było tak małe a jednocześnie układ paliwowy się nie zapowietrzał.\nja w swoim też mam taką pompę ale nie widzę różnicy w spalaniu w stosunku do orginalnej pompy. to świadczy tylko o tym cpn. bo jeśli jakość tego bio by była dobra to ciągnik śmigałby jeszcze lepiej jak na on.\nJa tam nie narzekam,moj 1614 jest oszczedny w orce spala 18do20 na 1ha.Mam C-328 ten to jest oszczedny ale pracuje moze 2 tygodnie w roku.\nja szczerze mówiąc i moim zdaniem to mam wszystkie w miare oszczedne ciągniki. no ale c-330 najoszczedniejsza bo najmniejsza i najmniej zrobi.\ntemat byl nie w tym dziale przenioslem.\nUrsus C-330 jest to najlepsza oszczędna maszynka\nnajoszczędniejsza w jeździe na pusto polną drogą i najlżejszych pracach, mf 255 pali więcej o te 0,5 l na godz w lekkich pracach ale zrobi wszystko dużo szybciej\nmf 255 w lekkich robotach i najlżejszych spala u mnie 2,2-2,5 l/godzinę zegarową do 3,5 -4,5l /godz zegarową w orce itp więcej jak 5,5l nigdy nie spali, a ciapek trudno powiedziec ale podejrzewam że około 2 l nawet mniej\nsame roller 70 i pług 4 x35 orząc na 25 cm wychodzi mnie do 10 l na ha, ok 7 na h, i uważam to za dobry wynik w lekkich pracach jak np pryskanie pali mi 3 na h, a też uważam że c330 jest najbardziej ekonomicznym traktorem\nuwaga!!!! skoro C-330 jest najekonomiczniejszy, to sprzedajemy nasze duże MF JD itp, i kupujemy po 5 c-330 zaczepiamy 2 skibowe pługi i orzemy ludzie wrzućcie na luz, ciapkiem to można siano przewracać i grabić, ewentualnie przyczepy podciągać. ciapek do orki to się nadaje dla doniczkowicza , a nie rolnika na poważnie\na tak dla przykladu: "CASE STX500, o mocy maksymalnej 550 KM, współpracujący z zaczepianym 20-skibowym pługiem Gregoire-Besson, o szerokości roboczej 10,5 m w ciągu doby zaorał dokładnie 321,17 ha. Co ciekawe, orzący w tempie prawie 13,4 hektara na godzinę ciągnik zużywał zaledwie 8,5 l paliwa na hektar!"\nPanowi nie chodzilo po ile jest u was ON ale jaki ciagnik jset najbardziej ekonomiczny. chyba MF ale moge sie mylic\nTak mf i landini takie same silniki\nMoim zdaniem najoszczędniejszym ciągnikiem do lekkich prac jest C 330\nCiapek jest najoszczędniejszy jak ma ciągnąć konną furę po utwardzonej drodze, jak już wjedzie z tą furą w łąkę lub orane pole już nie będzie oszczędny :blink:\nNajoszczędniejszym ciągnikiem jest mf 255 i nikt mi nie udowodni że jest jakiś inny ciągnik 45km który w lekkich pracach będzie oszczędniejszy, podkreśliłem lekkich tzn zgrabiarka, beczkowóz itp do 3t, rozsiewacz nawozów, ładowacz itd, ogólenie 2,2-2,5l/godz średnie spalanie w takich pracach\nmasz racje MF255 jest oszczedny oglnie kazde MF sa oszedzne w porownaniu do innych ciagnikow tej samej klasy..\na co co do opałówki to przez opal w MF255 pompa paliwa od razu poszla i potem silnik byl do remontu .. ale tanio macie ta rope teraz na stacjach jest po 3.50 albo cos kolo tego a tu nie ktorzy po 2.20 maja .. niezle niezle a na opale teraz chyba nie bardzo sie oplaca bo jak zobacza albo ci "mily" sasiad sprzeda do agencji ze jezdzisz na opale to ci dopałaty zabiora\nNiby co ma opał do dopłat?\ndo niedawna też uważalem że c 330 jest najoszczędniejszym ciągnikiem jeżeli chodzi o spalanie. teraz posiadam case jxu 85 z turem i w pracach podwórkowych typu przywieść coś podrzucić wypchac pali na 23-24 mth 100 litrów paliwa.