מאָטקעלע גנבֿ: מאָטקעלע גנבֿ\nרעדט פֿון גנבֿים\nניט־ייִדן האָבן אים גערופֿן מאָשקע, ייִדן האָבן אים פֿאַרצױגן מאָשקעלע און צוגעזעצט אַ צונעמעניש גנבֿ, מחמת ער איז געװען אַ גנבֿ, דאָס הײסט זײן פּרנסה איז געװען גנבֿה.\nאון גנבֿענען האָט ער געגנבֿעט נאָר פֿערד. אַף גנבֿה־לשון איז ניטאָ מע זאָל גנבֿענען פֿערד; פֿערד־גנבֿים, אַז זײ רעדן פֿון זײער מלאָכה, זאָגן זי „געשאָסן אַ פֿױגל“, „אָפּגעקײטלט און אַרױסגערופֿן“ פֿון שטאַל, „אַװעקגעפּלינטלט" מיטן פֿױגל אַפֿן יאַריד, „אונטערגעפֿידלט“ באַ אַ ציגײַנער, „אױסגעבײַטשלט“ מיט אַ בעל־עגלה, צונױפֿגענומען די „באַבקעלעך“ און געקומען רײן װי אַ טעלער ― אָט דאָס איז די שפּראַך פֿון פֿערד־גנבֿים, אָט דאָס איז זײער זשאַרגאָן.\nצװישן גנבֿים בכלל איז ניטאָ דער נאָמען „גנבֿ" און דאָס װאָרט „גנבֿה". פֿאַראַן אַ ,מאַרװיכער" (אַ קעשענע־גנבֿ), אַן „אָדלער“ (אַן אַנטלאָפֿענער גנבֿ), אַ „װעשער“ (אַ נאַכט־גנבֿ), אַ ,כלאַמידניק“ (אַ קלײדער־גנבֿ), אַ „שפּאַן“ אָדער אַ „רױטער“ (גלאַט אַ גנבֿ) וכדומה. נאָר אַ פֿערד־גנבֿ―דאָס איז גאָרניט פֿאַראַן, ניטאָ דאָס מין; פֿאַראַן אַ „אַמאַטער“, דאָס הײסט אַ ליבהאָבער פֿון פֿערד,\nאון מאָשקעלע גנבֿ איז געװען אַ גרױסער ליבהאָבער פֿון פֿערד. אַ פֿערדל אין באַ אים געװען דאָס חיות. אַנידערזעצן זיך אַף אַ פֿערדל רײַטנדיק, פֿליִען פֿײַל אױסן בױגן, שפּרינגען משוגענערװײַז איבער בערג און איבער טאָלן, איבער װעלדער און איבער טײַכן ― דאָס איז געװען זײן אַרבעט נאָך פֿון ייִנגלװײַז אָן, װאָרעם פֿערד האָט ער געזען נאָך באַ זײן פֿאָטער, דעם נבֿיא יונה, װאָס ער איז אַלײן אױך געװען כּל־ימיו אַ פֿערד־גנבֿ... פּאַרדאָן! ניט קײן גנבֿ, נאָר אַ „נבֿיא“.\nאיר װײסט, װאָס הײסט אַ נבֿיא? אַ נבֿיא צװישן פֿערד־גנבֿים, פֿערד־הענדלער און בעל־עגלהס, הײסט אַ „טרעפֿער“, אַ מענטש, װאָס טרעפֿט, און דער נבֿיא יונה פֿלעג טרעפֿן, האָט זיך געמאַכט, מע האָט באַ אַ בעל־עגלה אַרױסגעפֿירט אַ פּאָר פֿערד פֿון שטאַל, איז מען געגאַנגען צום נבֿיא.\n― רב יונה, װאָס טוט מען? ס'איז שלעכט, מע האָט דאָך באַ מיר הײַנטיקע נאַכט אַרױסגעפֿירט אַ פּאָר פֿערדלעך. גיט עפּעס אַן עצה, רב יונה!\nדער נבֿיא יונה, אַן אַלטער, אַ גרױער, מיט קאַסאָקע אױגן, װאָס אײנס קוקט קײן דרום, דאָס אַנדערע קײן צפֿון, רעדט נישט קײן סך, טוט אַ פֿרעג:\n― אײנער אַ בולאַנער, אײנער אַ װײַסער מיט פֿלעקן. ערשט ניט לאַנג געבראַכט צו פֿירן פֿון „ספּאַס“, אױסגעביטן אַף מײנע צװײ שקאַפּעס, איר דאַרפֿט זי געדענקען, רב יונה, געװען װױלע שקאַפּעס, צו װאָס האָב איך זי באַדאַרפֿט אױסבײַטן, װעלכער רוח װײס איך אַלײן ניט! ער האָט זיך צוגעזעצט צו מיר, אַזריאל, מיטן קאָפּ זאָל ער אָנלײגן! בײַט, זאָגט ער צו מיר, װאָס װעט אײַך אַרן, אַז איר װעט בײַטן? בין איך געגאַנגען און האָב געביטן, און איצט האָט מיך געטראָפֿן אַזאַ אומגליק, גװאַלד, רב יונה, גיט עפּעס אַן עצה!\nדער נבֿיא יונה קוקט אָן אַ זײט און די קאַסאָקע אױגן באַ אים ברענען.\n― אַ „רױטינקס“ װעט זײַן פֿאַר דער אַרבעט?\n― אַ רױטינקס? װוּ זאָל איך נעמען? ס'הײסט, ביטערע יאָרן, רב יונה, שװערע יאָרן, אפֿשר װעט זײַן גענוג אַ „גרינס“, רב יונה?\nדער נבֿיא קוקט אָן אַ זײַט און די קאַסאָקע אױגן ברענען. ער שנײט אָפּ װי מיט אַ מעסער.\n― אַ ,רױטינקס“!\n― אפֿשר אַ ,בלאָװס“, רב יונה?\n― אַ „רױטינקס“!\nדער בעל־עגלה קראַצט זיך, זאָגט צו אַ „רױטינקס“ און גײט אַװעק און לײגט זיך שלאָפֿן, און אַף מאָרגן, אױפֿגעשטאַנען גאַנץ פֿרי, טרעפֿט ער די פֿערדלעך באַ זיך אין שטאַל,\nבקיצור, ― מאָשקעלע גנבֿ איז געװען אַ גנבֿ בן גנבֿ.\nער באַװײַזט זיך אַרױס קלײנערהײט\nקינדװײַז האָט ער דװקא געלערנט אין חדר. דער נבֿיא, כאָטש ער איז אַלײן געװען, ניט אױסגערעדט זאָל זײַן, אַ ייִד אַ גנבֿ, האָט ער פֿונדעסטװעגן געװאָלט, אַז זײַן זון זאָל אים זײַן אַ ,װױל געלערנטער; ער האָט זיך פֿאַר אַלעמען באַרימט מיט זײַן „קדיש“, אַז ער צאָלט פֿאַר אים שׂכר־לימוד.\nדער ,קדיש“ האָט אָבער מער ליב געהאַט די שטאַל װי דעם חדר, און אַ פֿערדל איז באַ אים געװען צען מאָל טײַערער פֿונעם רבין להבֿדיל. דער רבי אַלײן האָט געפֿונען פֿאַר נײטיק צו זאָגן דאָס דעם פֿאָטער, אַפֿילו אַביסל פֿאַרשטעלט.\n― רב יונה, איר מעגט שױן דעמאָלט שטאַרבן, װען אײַער זון װעט קאָנען זאָגן קדיש...\nדעם פֿאָטער האָבן די דאָזיקע װערטער אַזױ טיף דערלאַנגט צו דער לעבער, אַז ער האָט גענומען אַן אַראַפּניק און געהײסן דעם זון זיך לײגן, ער זאָל אים מקײם־פּסק זײַן. דער זון האָט אָבער קײן חשק ניט געהאַט פֿאַרזוכן דעם טעם פֿון אַ רימענעם אַראַפּניק אַפֿן הײלן לײב, און האָט זיך אָפּגעזאָגט, ניט געװאָלט בשום אױפֿן זיך לײגן.\n― לײג זיך! ― האָט אים דער פֿאָטער געזאָגט.\n― איך װעל זיך ניט לײגן ― האָט אים דער זון געענטפֿערט.\nדעמאָלט האָט אים דער פֿאָטער געהײסן מיטן האַרבן װאָרט.\n― לײג זיך זאָג איך דיר!\n― איך װעל זיך ניט לײגן האָב איך דיר געזאָגט,\nאיז דער פֿאָטער אַרױס פֿון די כּלים, אים געװאָלט מיט גװאַלד אַנידערלײגן. האָט זיך דער זון ניט געלאָזט רירן פֿונעם אָרט. אַ שעה כּסדר האָט זיך דער פֿאָטער געראַנגלט מיטן זון, ניט געקאָנט מאַכן מיט אים גאָרניט, ער האָט אַרױסגעזען, אַז גיכער װעט ער אױפֿהײבן די שטוב אַף די פּלײצעס, אײדער אײַנבאָרען דעם זון.\n― װעסט זיך ניט לײגן? ― האָט אים דער פֿאָטער אַ פֿרעג געטאָן דאָס לעצטע מאָל.\n― נײן, בשום אױפֿן! ― האָט אים דער זון געענטפֿערט, און בכדי דער פֿאָטער זאָל ניט מײנען, אַז ער זאָגט דאָס אין אַ גלײַכװערטל, האָט ער אַרױסגעשלעפּט אַן אײַזערנע פּידקאָװע פֿון דער קעשענע און האָט זי צעבראָכן אַף צװײען, װי מע ברעכט אױף אַ בײגל. דעמאָלט האָט דער נבֿיא אַרױסגעזען, אַז זײַן זון האָט אין זיך שמשון הגיבורס גבֿורה און ער האָט באַקומען פֿאַר אים גרױס דרך־ארץ.\nאַז מאָשקע איז אַרױס פֿונעם חדר, האָט ער ניט געקאָנט דאַװנען אַפֿילו, ער אין געװען, װי מע זאָגט אין מאַזעפּעװקע, „געכאַפּט אַף דער עבֿרי“; דערפֿאַר אָבער האָט ער געקאָנט אַנדערע זאַכן: אײַנשפּאַנען דעם גרעסטן װאָגן און פֿאָרן רײַטנדיק האָט ער געקאָנט װי אַ קאָזאַק; דאָס פֿערד האָט געמעגט זײַן װי װילד און היציק, איז דאָס באַ אים אונטערן רײַטן געװאָרן װײך, װי טײג און שטיל, װי אַ קעצעלע. הײַנט האָט ער געקאָנט שװימען אַפֿן װאַסער טאַקע נאַר װי אַ קאַטשקעלע; אַריבערשװימען דעם טײַך אין דער ברײט הין און צוריק אין אײן אָטעם איז באַ אים געװען אַ שמעק־טאַבעקע, און זײַן גבֿורה האָט געהאַט אַ שם ניט נאָר אין מאַזעפּעװקע, אין אַלע דערפֿער אַרום און אַרום האָט מען געװוּסט, אַז מאָשקע קאָן אײַנבאָרען דרײַ סאָלדאַטן און שלאָגן זעקס מענטשן מיט אײן װאַנט, און אַזױ שלאָגן, אַז בלוט זאָל גײן, אַז מע זאָל אים האָבן צו געדענקען.\nנאָך אַז ער אין געװען גאָר יונג, אַ בר־מיצװה־ייִנגל, האָט ער אױך ניט אײן מאָל אױסגעצײכנט מיט זײַן שלאָגן, באַװיזן װער מאָשקע איז. די מאַזעפּעװקער פּױערשע יונגען, װאָס פֿלעגן כּמעט אַלע שבת מלחמה האַלטן מיט די ייִדישע קינדער בשעת זי גײען אַרױס שבת באַטאָג אונטערן שטאָט אַפֿן שפּאַציר, אָנרײצן אַף די ייִדן די הינט, יאָגן, פֿײַפֿן און זינגען דאָס שײנע ליד:\nאַז זײ האָבן אײנמאָל פֿאַרזוכט מאָשקעס הענט, האָבן זי שױן פֿאַרזאָגט דעם צענטן, מע זאָל זיך מיט דעם דאָזיקן ייִדן ניט זאַטשעפּען, און שפּעטער, אַז ער איז אונטערגעװאַקסן, געװאָרן אַ בחור צו לײַטן, האָבן אױך גרױסע פּױערים פֿאַרזוכט מאָשקעס קולאַקעס און האָבן פֿאַר אים געציטערט אימת־מװת.\nשלאָגן זיך ― דאָס איז געװען באַ אים, קאָן מען זאָגן, אַ מין תּאװה, אַ יצר־הרע, און ליב געהאַט האָט ער זיך פֿאַרטשעפּען מיט אַ גרעסערן, אַ געזינטערן פֿון זיך.\nצו מײנסטן פֿלעג ער אַרױסבאַװײַזן זיך מיט זײַן גבֿורה דעמאָלט, װען מע האָט עמעצן באַלײדיקט. ער האָט געדאַנקט גאָט, אַן עס האָט זיך אים געטראָפֿן אַ גליק, עטלעכע בעל־עגלות, אָדער עטלעכע קצבֿים האָבן אַלע מיט אַ מאָל באַפֿאַלן אײנעם (און דאָס איז דאָך אַ כּלל, אַז ייִדישע בעל־עגלות און קצבֿים זײַנען גרױסע רוצחים־היצלעס) ― דעמאָלט פֿלעגט אונדזער מאָשקע פֿאַרקאַטשען די אַרבל, אַרײַנשפּרינגען אין רעכטן פֿײַער און אַרבעטן מיט בײדע הענט און מיט יעדע פֿיס, און אַז מע האָט באַדאַרפֿט מיטן קאָפּ ― איז געװען מיטן קאָפּ אױך. ניט אײנער פֿלעג אַװעקגײן פֿון דערדאָזיקער מלחמה מיט אַ בײַל אַפֿן שטערן, מיט אַ לאַמטערן אונטער די אױגן, מיט אַ קרעל אַף דער נאָז. פֿון אָפּגעריסענע אַרבל, צעפֿליקטע פּאָלעס און צעקאַרדאַשעטע פּלײצעס ― פֿון דעם שמועסט מען ניט. דאָס האָט ער אַלײן אַף זיך ניט אײנמאָל פֿאַרזוכט, און טאָמער האָט עמעצער אים אײַנגעטײלט פּעטש, איז אױך געװען פֿאַרפֿאַלן, אַדרבא, ער האָט ליב געהאַט אַזעלכן, װאָס קאָן געבן פּעטש; אַזעלכן, האָט ער געזאָגט, אין ערשט גוט צו פּאַטשן און געשמאַק כאַפּן פֿון יענעם פּעטש.\nהקיצור, אין דעם ענין פֿון פּעטש, פֿון קלעפּ מיט קולאַקעס איז מאָשקע געװען אַ מפֿורסם. אױב איר װעט קײן פֿאַראיבל ניט האָבן, װעל איך זאָגן, אַז ער איז געװען אַ גאָון.\nער איז געװען דער גלית הפּלישתּי פֿון זלאָדיעװקע\nאין דער סבֿיבֿה פֿון מאַזעפּעװקע איז פֿאַראַן אַ דאָרף זלאָדיעװקע; איז אין דעם זלאָדיעװקע געװען אַ פּױער מיטן נאָמען איװאַן קורקאַ, אַ הױכער, אַ געזונטער, אַ מין גלית הפּלישתּי, אַ שטילער אַפֿילו, אַן ערלעכער, נאָר ביז װאַנען ער איז געװען ניכטער. קױם האָט ער אָבער געמאַכט אַן איבעריקע כּוסע, אַזױ פֿלעג זיך אין אים צעברענען די רציחה און פֿלעג אָנהײבן ,בושעװען“, ברעכן טירן, פֿענצטער, שלאָגן מענטשן און צום מײנסטן ייִדן. אַף ייִדן פֿלעג ער דעמאָלט זײַן סכּנה־נפֿשות. די ייִדן ― פֿלעג ער טענהן און מאַכן בשעת־מעשׂה מיט בײדע קולאַקעס אין דער לופֿטן ― די ייִדן פֿאַראומערן אים דאָס לעבן, זײ עסן זײַן פֿלײש, זײ טרינקען זײַן בלוט, ער װעט זיך ניט באַרויִקן ביז ער װעט זײ ניט אױסהרגענען, אױסקױלען אײנציקװײַז!\nאַזױ פֿלעג טענהן איװאַן קורקאַ מיט זיך אַלײן און היצן זיך אַזױ לאַנג, ביז מע האָט אים באַדאַרפֿט בינדן הענט און פֿיס און אַ שיכּורן װי אַ באַראַן אָפּפֿירן אַהײם קײן זלאָדיעװקע.\nױהי היום, איז געװען אין מאַזעפּעװקע „ספּאַס יאַריד“, און איװאַן קורקאַ האָט אַרױסגעפֿירט אַ פּאָר ביקלעך צו פֿאַרקױפֿן. פֿאַרקױפֿט די ביקלעך, האָט ער בֹּאַ שׂרה װאָלציכען אין טראַקטיר געשטעלט מאָהאַריטש און נאָכאַמאָל מאָהאַריטש און װידעראַמאָל מאָהאַריטש און האָט זיך צעהוליעט און האָט אָנגעהױבן בושעװען װי זײַן שטײגער איז, ברעכן פֿלעשלעך, שלאָגן פֿענצטער, און האָט זיך אָנגעהױבן טשעפּען צו שׂרה װאָלציכען, פֿריִער מיט װערטער און מיט קללות, און דערנאָך מיט פּעטש און מיט קולאַקעס. איז געװאָרן אַ געװאַלד: מע שלאָגט שׂרה װאָלציכען!\nדער געװאַלד איז געװען אַזױ גרױס, אַז ער האָט געגרײכט אַפֿן יאַריד צװישן די ליװעראַנטן. דאָרט איז געשטאַנען מאָשקע אין אַ קורץ פּעלצל, מיט אַ בײַטשל אין די הענט. די הױזן אַרײַנגעלאָזט אין די שטיװל און באַטראַכט אַ פֿערדל, װאָס ער האָט שטאַרק חשק געהאַט דאָס צו קױפֿן, פּלוצעם דערהערט ער אַ געשרײ: מע שלאָגט שׂרה װאָלציכען.\n― װער שלאָגט?\n― איװאַן קורקאַ!\nגרינגער װי אַן אָדלער, גיכער װי אַ הירש און שטאַרקער פֿון אַ לעמפּערט איז מאָשקע אַרײַנגעפֿלױגן צו שׂרה װאָלציכען אין טראַקטיר אַרײַן און האָט דערלאַנגט איװאַן קורקאַן נאָר אין פּאַטש, האָט זיך באַ אים געלאָזט די דמים פֿונעם לינקן אױער.\nאין עטלעכע טעג אַרום איז איװאַן קורקאַ געקומען צו פֿאָרן קײן מאַזעפּעװקע מיט אַ געשװאָלענער באַק, האָט זיך אַרומגעטראָגן איבער דער שטאָט מיט אַ גרױסן טאָפּ אײער און האָט זיך נאָכגעפֿרעגט, װוּ זיצט דאָ ערגעץ דער ייִד, װאָס האָט אים געשלאָגן.\n― אַ דע טאָי זשיד שאָ מענע װדאַריװ?\nהאָבן דאָך מסתּמא די מאַזעפּעװקער ייִדן ניט געװאָלט אַרױסגעבן מאָשקען. נאָר מאָשקע, אַז ער איז געװױרע געװאָרן, אַז איװאַן קורקאַ זוכט אים, איז ער אים אַלײן אַרױסגעקומען אַקעגן און האָט אים געפֿרעגט, צי װיל ער ניט פֿאַרזוכן פֿון אים נאָך אַ פּאָר פּעטש? האָט אים איװאַן קורקאַ דערױף געענטפֿערט, אַז ס'איז גענוג, ער איז שױן צופֿרידן מיטן ערשטן פּאַטש, אַ סימן, אָט האָט ער אים געבראַכט אַ מתּנה ― אײער, און איװאַן קורקאַ אי געװאָרן מיט מאָשקען חבֿר, די גרעסטע גוטע ברידער.\nער טראָגט שׂינאה אַף די מאַזעפּעװקער ייִדן און איז גערעכט\nפֿון דעמאָלט אָן האָבן די מאַזעפּעװקער ייִדן געקאָנט שלאָפֿן רויִק.\nמאָשקע, אָדער װי זײ האָבן אים גערופֿן, מאָשקעלע גנבֿ, איז געװען זײער באַשיצער. ער איז טאַקע געװען ניט מער װי אַ גנבֿ, א „לא יבֿא בקהל“, װאָס קײנער װעט זיך מיט אים ניט משדך זײַן; נאָר אַז מע האָט באַדאַרפֿט צו אים אָנקומען פֿלעג מען אים חנפֿענען, קריכן אונטער די נעגל, מאַכן הונדערט קאָמפּלימענטן, דערױף איז דאָך פֿאַראַן אַ ייִדיש װערטל: „אַז מע דאַרף האָבן דעם גנבֿ, נעמט מען אים אַראָפּ פֿון דער תּליה“.\nמאָשקע האָט אַלצדינג געװוּסט און האָט זיך אױסגעלאַכט אַף זײער באָבע. אַלע מאַזעפּעװקער ייִדן מיטן נגיד אינאײנעם האָט באַ אים געהאַט אַ װערט, װי ער אַלײן האָט געזאָגט, פֿון אַן אױסגעצױגענעם צװיאָק און אַן אַלטער פּידקאָװע.\nפֿונדעסטװעגן האָט ער געטראָגן אַף זײ אַ סך פֿאַרדראָס.\nערשטנס, פֿאַרן נאָמען אַלײן; ער האָט געװוּסט, אַז מע רופֿט אים אונטער די אױגן „מאָשקעלע גנבֿ“. װאָס איז ער זײ פֿאַר אַ גנבֿ באַ װאָסער? מאַזעפּעװקער ייִדן האָט ער, חלילה, עפּעס אַװעקגעגנבֿעט? און װאָס איז עפּעס פֿאַרצױגן? פֿאַרװאָס קומט אים אַ נאָמען מאָשקעלע גנבֿ, און משה נפֿתּלי דעם מלװהס, װאָס ער איז געװיס אַ גנבֿ און אַ צינדער און װאָס אין דער קאָרט, הײסט בײַ זײ משהלע און טאַקע נאָר רב משהלע? באשר משה נפֿתּליס האָט געלט, און ער ניט!...\nהײַנט האָט אים פֿאַרדראָסן, למאַי, אַז ער קומט אַמאָל אין אַ יום־טובֿ אין בית־מדרש אַרײַן, האָט ער ניט קײן אָרט און באַדאַרף שטײן ערגעץ הינטערן באַלעמער.\nהײַנט האָט אים פֿאַרדראָסן, למאַי, אַז סע קומט שׂימחת־תּורה צו הקפֿות, איז אָדער מע איז אים מכבד צו דער לעצטער הקפֿה און מע רוקט אים אַרײַן אַ תּורהלע מיט אַ צעריסן העמדל, אָדער מע גיט אים גאָר קײן הקפֿה ניט.\nהײַנט האָט אים פֿאַרדראָסן, למאַי האָט ער נאָך קײנמאָל ניס זוכה געװען, עמעצער זאָל אים שיקן רופֿן אַף אַ שׂימחה, אַף אַ ברית, אָדער אַף אַ חתונה, כאָטש קריגן האָט ער זיך מיט קײנעם ניט געקריגט, חלילה באַ קײנעם ניט צוגענומען, קײנעם ניט באַלײדיקט, ניט באַרעדט, געלעבט גוט מיט איטלעכן באַזונדער. טאָמער אַ טובֿה טאָן אַ ייִדן, גײן פֿון עמעצנס װעגן אין מיטן בײַנאַכט, איז מיטן גרעסטן כּבֿוד, און פֿון העלפֿן אַן אָרעמאַן מיט אַ קערבל ― דאָס שמועסט מען ניט, װאָרעם אַ קערבל האָט באַ מאָשקען בכלל קײן װערט ניט...\n― קערבלעך, ― פֿלעג ער זאָגן ― איז פֿאַראַן באַ גאָט אַ סך און געלט איז קײַלעכיק: הײַנט איז דאָס באַ יענעם ― מאָרגן באַ מיר...\nנאָר מער פֿון אַלץ האָט אים פֿאַרדראָסן, װאָס קײנער װיל זיך מיט אים ניט משדך זײַן, קײנער װיל אים ניט נעמען, קײן מײדל װיל פֿאַר אים ניט חתונה האָבן, דאָס לעצטע דינסטמײדל װיל ניט גײן פֿאַר אים; זי װעט, זאָגט זי, בעסער נעמען אַ שנײַדער אָדער אַ שוסטער, אַבי ניט האָבן מאָשקעלע גנבֿ פֿאַר אַ מאַן.\nאָט אַזעלכע רײנע דיבורים האָט ער אַלײן מיט זײַנע אױערן געהערט פֿון אַ מײדל, לאה האָט זי געהײסן, און דװקא אַן אָרעם מײדל, אַ נאַקעטע, אַ באָרװעסע, און מע קאָן ניט זאָגן, אַז ס'איז אים געװען שטאַרק אײַנגענעם אױסצוהערן אַזעלכע װערטער, און פֿונדעסטװעגן האָט מאָשקעלע גנבֿ פֿאָרט חתונה געהאַט, און דװקא גענומען אַ שײן מײדל, דאָס שענסטע פֿון אַלע מאַזעפּעװקער מײדלעך. און אַ באַלעבאַטיש קינד דערצו און נאָך װאָס פֿאַר אַ באַלעבאַטיש קינד!\nדעם ערגסטן הונט קומט אָן דאָס בעסטע שטיקל ― אַזױ האָט מען געזאָגט דערױף אין מאַזעפּעװקע, און מע איז געװען גערעכט.\nחײם חסידס טעכטערל טוט אָפּ אַ שײנע זאַך און מאַזעפּעװקע גײט אום כאָדאָראָם\nצו חײם חסיד אין װײַנקעלער קומען טרינקען װײַן די גרעסטע אַדונים פֿון שטאָט, טשינאָװניקעס, גלחים און גלאַט אַזױ באַלעבאַטים. מחמת ערשטנס, איז באַ חײם חסיד אין קעלער דאָס בעסטע גלעזל װײַן, והשנית, איז דאָרטן זײער אַנגענעם צו זיצן; חײם חסיד, פֿאַרשטײט איר מיך, איז אַלײן נישט אַזאַ צאַצקע אַ פֿאַרשױן, דערפֿאַר האָט ער אָבער אַ װײַב, איז זי שײן װײ די װעלט, און טעכטער ― אײנע שענער פֿון דער אַנדערער. די „חײמאָװאַ“ (אַזױ רופֿן זי די אַדונים) מיט אירע טעכטער האָבן אַ שם אין שטאָט, און איר װײסט װאָס איך װעל אײַך זאָגן? ― ס'איז טאַקע געשמאַק אַ פֿריש גלעזל װײַן נאָר־װאָס פֿונעם צאַפּן, אַז אַ שײן װײַבל טראָגט אײַך אונטער און שײנע מײדלעך דרײען זיך דערבײַ אַרום. דאַכט זיך גאָרנישט, דער װײַן װעט דערפֿון זיסער ניט װערן, נאָר פֿאָרט אָנגענעמענער.\nחײם חסיד האָט דאָס געװוּסט גאַנץ גוט. די אַדונים אַלײן האָבן אים װיפֿל מאָל געזאָגט, געגעבן אָנצוהערעניש, אַז ס'איז באַ אים אַ „לאָדנאַ קוביטאַ“ (אַ שײן װײַב) און „קאַכאַני צורקי“ (ליבע טעכטער); ער האָט זיך אָבער ניט געמאַכט דערפֿון, ער האָט געקאָנט גאַנץ גוט זײַן װײַב מיט זײַנע טעכטער און האָט געקאָנט שלאָפֿן רויִק, זײַן זיכער.\nמע דאַרף ניט מער װי מאַזעפּעװקע איז אַ שטאָט, װאָס האָט ליב רעדן; אין מאַזעפּעװקע אַרײַנפֿאַלן אין ייִדישע מײַלער, זאָל אײַך גאָט שומר־ומציל זײַן! פֿונדעסטװעגן האָט אַף חײם חסידס װײַב מיט זײַנע טעכטער קײנער קײן העזה ניט געהאַט איבערקערן די צונג אַפֿילו. דער, װאָס האָט שױן יאָ געװאָלט עפּעס רײדן, האָט ער נאָר געזאָגט, אַז „אַ שײן װײַב און שײנע טעכטער איז אַ סגולה צו פּרנסה“, ― און מער ניט אַ װאָרט.\nנאָך אַזאַ מין הקדמה קאָן מען זיך שױן פֿאָרשטעלן, װאָס ס'האָט זיך אָפּגעטאָן אין שטאָט, אַז חײם חסידס טאָכטער, צירעלע די שײנע, סאַמע די קלענערע און זי געראָטענערע און די שטילערע פֿון אַלע, איז אײנמאָל, פּסח נאָכן ערשטן סדר איז דאָס געװעזן, אַנטלאָפֿן, און מיט װעמען אַנטלאָפֿן? מיט אײנעם פֿון די אַדונים, מיט אַ טשינאָװניק פֿון אַקציז, מיט מאַקסים טשובינסקי! און װוּהין אַנטלאָפֿן? אין מאָנאַסטיר אַרײַן! איר הערט? אין מאָנאַסטיר אַרײַן!\nװוּ נעמט מען די פּען, װאָס זאָל באַשרײַבן אַלצדינג, װאָס האָט זיך אָפּגעטאָן יענעם פּסח אין מאַזעפּעװקע? װוּ נעמט מען די פֿאַרבן, מע זאָל אױסמאָלן דאָס בילד, װי חײם חסיד ליגט מיטן פּנים צו דער ערד און די גאַנצע שטאָט מיט אַלע קינדער מיט די דינסטן אַפֿילו ליגן מיט די פּנימער אין די קישנס און װײנען אַ סך מער װי די פֿרימסטע ייִדן װײַנען הײַנטיקע צײַטן תּשעה־באָבֿ אַף חורבן בית־המקדש. געקומען נאָכן עסן, האָט\nזיך די גאַנצע שטאַט געװײנט; קינד און קײט זײַנען געװען אינדרױסן, די מאָנאַסטירסקע גאַס איז געװען פֿאַרפֿלײצט מיט ייִדן, װײַבער, בחורים און מײדלעך. די מעשׂיות, װאָס זײַנען דערצײלט געװאָרן דאָרטן מיט די פּאָטשטן, װאָס זײַנען געפֿלױגן יענעם טאָג און אַפֿן אַנדערן טאָג, און אַפֿן דריטן טאָג און אַלע טעג פּסח, איז גאָרניט איבערדערצײלן.\nחײם חסידס אײדעם אליהו־נח פֿאַלט אַף אַן עצה\nאַף דער הײסער שעה האָט חײם חסיד גאָרניט געקאָנט טאָן, ניט געװוּסט, װאָס זאָל ער טאָן, האָט ער זיך פֿאַרשלאָסן באַ זיך אין חדר, זיך געװאַלגערט אַף דער ערד און נאָר געװײנט, און נאָר געװײנט, ערגער, טױזנט מאָל ערגער װי מע װײנט אַף אַ טױטן, װאָרעם דאָרטן איז נאָר אַ װײטיק, און דאָ איז אַ װײטיק מיט אַ בזיון אינאײנעם...\nניס אַזױ אָבער האָט געטאָן די „חײמאָװאַ“. זי איז אַװעקגעלאָפֿן צו אַלע גרעסטע אַדונים, און צום איספּראַװניק אַלײן געפֿאַלן צו די פֿיס, געװײנט און געבעטן רחמים, מע זאָל זי כאָטש צולאָזן אַף אײן האַלבע שעה צו צו דער טאָכטער, מער ניט. עס האָט ניט געהאָלפֿן קײן װײנען. דאָס אײנציקע, װאָס מע האָט איר געקאָנט העלפֿן, איז נאָר מיט אַ גוט װאָרט: זײ האָבן זי געטרײסט, אַז מע װעט איר טאָכטער חלילה גאָרניט טאָן, אַז זי װעט מיט גאָטס הילף זײַן גליקלעך, װאָרעם מאַקסים טשובינסקי איז זײער אַ פֿײַנער, זײער אַן אָרנטלעכער מענטש; זי װעט מיט אים געװיס האָבן אַ סך אַ בעסער לעבן װי מיט דעם „פּאוסיד“ (חסיד) מיט דעם „איצקאָ“ אָדער מיט דעם „בערקאָ“, װאָס אירע עלטערן װאָלטן איר געגעבן פֿאַר אַ מאַן.\nאַזױ האָבן דידאָזיקע גוטע מענטשן אױסגערעדט דער אָרעמער מאַמען דאָס פֿאַרביטערטע האַרץ, און די אָרעמע מאַמע האָט זיך ניט געװאָלט טרײסטן, געלאָפֿן פֿון דאָרטן צו די גלחים, צו די מאָנאַכעס פֿונעם מאָנאַסטיר, זיך געװאַלגערט אַף דער ערד, געקושט די פֿיס ― עס האָט ניט געהאָלפֿן קײן רבונו־של־עולם!\nאיז אײנער פֿון חײם חסידס אײדעמס געפֿאַלן אַף אַן עצה: מאָשקעלע גנבֿ! דאָס הײסט, מע זאָל אַ בעט טאָן מאָשקעלע גנבֿ, װאָלט ער געפֿונען אַ מיטל; ער װײסט שױן װי אַזױ; אים באַדאַרף מען ניט לערנען...\nאַז מע טרינקט זיך, כאַפּט מען זיך אָן אין אַ שאַרף פֿון אַ שװערד. חײם חסיד האָט געשיקט רופֿן מאָשקעלע גנבֿ, ער זאָל זיך מטריח זײַן קומען אַף אַ פּאָר װערטער „מכּוח זײער אַ נײטיקן ענין“.\nמאָשקע אין נאָר־װאָס געקומען צו פֿאָרן „פֿון דער אַרבעט“... רײַטנדיק אַף אַ ברענענדיק פֿערד, ער האָט נאָך\nאַפֿילו ניט אָפּגעטרײסלט זיך פֿונעם שטױב און איז אַ פֿאַרפּאָראָשעטער, אַ הונגעריקער און אַ דאָרשטיקער אַװעקגעגאַנגען צו רב חײם חסיד הערן, װאָס פֿאַר אַ „נײטיקער ענין“ קען דאָס זײַן, כאָטש באַ זיך האָט ער גאַנץ גוט פֿאַרשטאַנען, אַז דאָס באַדאַרף זײַן געװיס מכּוח דער אַנטלאָפֿענער צירעלע, און דאָס האַרץ האָט אים באַצײַטנס אָנגעהױבן קלאַפּן, אַלײן ניט צו װיסן פֿאַרװאָס.\nניט גרינג איז געװען חײם חסיד מיט זײַן הױזגעזינד אָנצוהײבן מיט מאָשקעלע גנבֿ דעמדאָזיקן שמועס. ניט גרינג איז אױך געװען פֿאַר מאָשקעלע גנבֿ אַ פֿרעג צו טאָן, נאָך װאָס האָט מען אים געשיקט רופֿן. בײדע צדדים זײַנען געזעסן אַ היפּשע װײַלע און געשװיגן.\nהאָט זיך געפֿונען אײנער אליהו־נח, דער עלטערער אײדעם, אַ יונגערמאַן אַ שײנער באַל־לשון און אַ בעל־תּנ″ך, טראָגט אַ זײַדענעם קאַשקעט אינדערװאָכן, שנײַצט די נאָן בריהש מיט אײן פֿינגער, און איז אַרױס פֿאַרן מליץ־יושר פֿאַר דער גאַנצער שטוב מיט אַ מענה־לשון, געקײַט די װערטער, װי מע קײַט מצה.\n― זי מעשׂה דערפֿון, הײסט עס, װאָס אונדזער צירעלע, מײן ייִנגערע שװיגערין, הײסט עס, האָט זי דאָס... אַװעק, הײסט ראָט, ניט אַלײן, דאָס הײסט אַלײן, נאָר דאָס... סטיגאָטערס, הײסט עס, אַ סך... איז באַדאַרף מען זי פֿון דאָרטן, הײסט עס... דאָס... איז באַ אונדז געבליבן, אױב דו װילסט, הײסט עס, מהיכא־תּיתי פֿאַרדינען אַ קערבל...\nדאָ האָט זיך אליהו־נח אָפּגעשטעלט, אַ מאַך געטאָן מיטן קאָפּ, װי בשעת מע שלינגט אַראָפּ אַ בײנדל, און האָט אַ שנײַץ געטאָן די נאָז מיט אײן פֿינגער און געװאָלט רעדן װײַטער, האָט אים מאָשקעלע גנבֿ איבערגעשלאָגן און האָט אים אָפּגעענטפֿערט מיטן אײגענעם לשון, װאָס אליהו־נח.\n― די מעשׂה דערפֿון, הײסט עס, װאָס דו ביסט אַ יאָלד און מײנסט ביסט אַ גרױסער חכם, אַ שופֿר, זאָגט מען, האָט אַ לאַנגן אָקס און קאָן קײן צונג ניט בלאָזן. דאָס קערבל, װאָס דאָס זאָגט צו דערפֿאַר, בין איך מנדר אַף דײן פֿעטערס יאָרצײַט, און לאָז מײַן נאָמען ניט הײסן מאָשקע, אױב איך װעל צירעלען פֿון מאָנאַסטיר ניט אַרױסנעמען, סײַדן דער טױט װעט מיר זײַן...\nדידאָזיקע װערטער זײַנען געזאָגט געװאָרן אַזױ פֿעסט, מיט אַזױ פֿיל האַרץ, אַז דאָס גאַנצע געזינדל איז געבליבן זיצן װי מע זאָגט „געגאַפֿט אַף די נעגל“, און אַפֿילו אליהו־נח, װאָס איז געװאָרן רױט און דערשװיצט פֿאַר בזיון, איז געװען צופֿרידן, געװאָרפֿן מיט אױגן אַף אַלע זײַטן, און געשמאָרעט מיט דער נאָז און באַלעקט זיך װי אַ קאַץ בשעת זי האָט געװאָלט פֿאַרזוכן דעם טעם פֿון פּסחדיקער שמאַלץ... די „חײמאָװאַ“, װאָס איז געזעסן ביז אַהער און געװײנט, האָט אױפֿגעהערט װײנען, געבראָכן די הענט און אַ זאָג געטאָן: ― אָמן, הלװאַי, רבונו־של־עולם, פֿון זײַן מױל אין גאָטס אױערן!.\nנאָר אײן חײם חסיד אין געזעסן דער קאָפּ אַראָפּגעלאָזט צו דער ערד, ניט געקאָנט קוקן קײנעם אין די אױגן אַרײַן, גלײַך װי ער האָט עפּעס פֿאַרזינדיקט, עפּעס אָפּגעטאָן אַזעלכס, װאָס איז גאָר אַ חרפּה אױסצוזאָגן. און אַז ס'איז געקומען צו געזעגענען זיך, בשעת מאָשקעלע גנבֿ איז אױפֿגעשטאַנען אַװעקצוגײן, האָבן זײַנע אױגן זיך אָפּגעשטעלט אַף מאָשקען מיט אַזױ פֿיל צער און מיט אַזױ פֿיל האָפֿענונג, אַז אַן אַנדערער אַף מאָשקעס אָרט װאָלט צעגאַנגען געװאָרן פֿאַר רחמנות, נאָר מאָשקעלע גנבֿ איז צוגעגאַנגען גאַנץ פֿרײלעך צו רב חײם חסיד, אַרױפֿגעלײגט אים בײדע הענט אַף די פּלײצעס און אַ זאָג געטאָן צו אים, װי מע רעדט צו אַ חבֿר, װאָס מע איז מיט אים גאָר „זאַפּאַני בראַטאַ“.\n― ניע ראָבײ, ס'װעט זײַן רעכט!\nאָט דאָס צוגײן פֿון מאָשקעלע גנבֿ, אָט דאָס אַרױפֿלײגן די הענט, אָט דער „ניע ראָבײ“, דאָס אַלײן איז שױן אױך געװען אַ גענוגע מפּלה פֿאַר חײם חסיד, װאָס האָט אַף זײַן לעבן נאָך ניט באַגעגנט זיך אַפֿילו מיט מאָשקעלע גנבֿ און ניט געהערט אים רעדן. נאָר אַז גאָט װיל שטראָפֿן אַ מענטשן, שטראָפֿט ער אים פֿון אַלע זײַטן...\nאון חײם חסיד דערמאַנט זיך אין איובֿן מיט זײַנע גרױסע צרות, טוט ער אַ טיפֿן קרעכץ און זאָגט „גם זו לטובֿה“...\nקערט זיך אום צוריק און שמועסט פֿון הױכע ענינים\nאױב אַ הױכע װוּקס, ברײטע פּלײצעס, געזונטע פֿיס און אַ גרױסע פּאַטלע שװאַרצע געקרײַזלטע האָר װערט אָנגערופֿן שײן, קאָן מען זאָגן אַף אונדזער העלד, אַז ער איז געװען אַ שײנער יונג. ער זאָל ניט זײַן מאָשקעלע גנבֿ, װאָלטן זיך אין מאַזעפּעװקע, קאָן זײַן, געפֿונען אַ סך מײדלעך, װאָס װאָלטן מיט פֿאַרגעניגן פֿאַר אים געגאַנגען און מע װאָלט אים נאָך געגעבן גאַרן אױך. אַ סבֿרה איז, אַז באַ אײניקע מײדלעך אין מאַזעפּעװקע האָט ער שטאַרק נושׂא־חן געװען אין די אױגן, און אײניקע זײַנען טאַקע ממש אױסגעגאַנגען נאָך אים, באַגראָבן טיף באַ זיך אין האַרצן דעמדאָזיקן סוד און אַװעקגעטראָגן מיט זיך דעם סוד אפֿשר אין קבֿר אַרײַן.\nאױך מיט חײם חסידס טעכטער פֿלעג זיך מאָשקעלע גנבֿ אָפֿטמאָל באַגעגענען שבת באַטאָג אַפֿן שפּאַציר, זײ דורכנעמען דורך און דורך מיט די אױגן, דורס זײַן, װי מע זאָגט, מיט דער ראיה. נאָר חײם חסידס טעכטער זײַנען געװען אַזױ װײַט פֿון אים און ער פֿון זײ, אַז ער האָט אַפֿילו מורא געהאַט צו טראַכטן װעגן זײ אַן איבעריקע מינוט, כאָטש זײ זײַנען אים שטאַרק־שטאַרק געפֿעלן, און מער פֿון אַלע די ייִנגסטע פֿון זײ ― צירעלע. מיט צירעלען האָט ער אײנמאָל געהאַט אַ באַגעגעניש אין אַ שמאָל געסל, שיִער־שיִער ניט אָפּגעשטעלט זי און געשענקט אַ קוש. אַ גליק, װאָס הענעך דער שוחט מיט די פֿלעשלדיקע פּאות איז אַקוראַט אָנגעקומען און האָט אַנידערגעשטעלט זײַנע קעלבערנע אױגן אַפֿן דאָזיקן פּאָר, געקוקט גלאַט אַזױ, ניט אין זינען צו האָבן זײ, אַפֿילו אין דער לינקער פּאה ניט.\nדאָס אַנדערע מאָל האָט זיך מאָשקע באַגעגנט מיט איר בשעת ער איז געפֿאָרן רײַטנדיק און זי איז געגאַנגען מיט אירע שװעסטער צום טײַך זיך באָדן. דערזען אים אַפֿן פֿערד, האָבן זיך חײמס טעכטער אָפּגעשטעלט קוקן, װי מאָשקעלע גנבֿ פֿאָרט רײַטנדיק. מאָשקע האָט דערזען, אַז מע קוקט אַף אים, האָט ער אונטערגעפֿידלט דאָס פֿערד און האָט זיך געלאָזט װי אַ װיכער גלײַך צום טײַך און באַלד צוריק, שטאַרק חשק געהאַט פֿאַרבינדן מיט זײ אַ שמועס, נאָר ער האָט ניט געהאַט דאָס עזות אָנצוהײבן רעדן פֿריִער אײדער זײ װעלן אים עפּעס פֿרעגן.\nאױך זײ װאָלטן װעלן מיט אים עפּעס אַ רעד טאָן, נאָר װאָס פֿאַר אַ פּנים האָט דאָס, אַן חײם חסידס טעכטער זאָלן רעדן בפֿרהסיה מיט אַ מאַנסביל, און נאָך מיט װאָסער אַ מאַנסביל ― מיט מאָשקעלע גנבֿ! און אַזױ האָט ער זיך אַרומגעדרײט פֿאַרבײַ זײ מיטן פֿערדל, אָפּגעפֿירט זיך גלײַך ביז צום טײַך, זיך אַרומגעדרײט דאָרט אַ ביסל און געזען, אַז זײ קאָנען זיך איבער אים ניט אױסטאָן, איז ער אַװעק מיטן פֿערד װײַט־װײַט אונטערן שטאָט און איז פֿאַרשװוּנדן געװאָרן.\nאַזעלכע באַגעגענישן איז באַ זײ געװען אָפֿטלעך, אַלע מאָל אָן װערטער, און קײנמאָל איז צירלען אַף דער מחשבֿה ניט געקומען ― װאָס איז די מעשׂה, װאָס ער פּלאָנטערט זיך אַזױ אָפֿט פֿאַר די אױגן? צירעלע, װי אַלע איבעריקע חײמס טעכטער, איז שױן געװױנט געװאָרן, אַז מאַנסבילן זאָלן אַף איר קוקן. באַ איר פֿאָטער אין װײַנקעלער איז זי געװױנט געװאָרן אױך צו קאָמפּלימענטן און צו ערגער נאָך, למשל: אַ גלעט איבער דער האַנט, אַ קניפּ אין בעקל, וכדומה אַזעלכע זאַכן, װאָס די „נאַכאַלן“ קאָנען זיך דערלױבן...\nניט אַזױ איז דאָס אָבער פֿאָרגעקומען באַ אונדזער העלד, באַ מאָשקען. מאָשקע האָט זי ניט אַרױסגעלאָזט פֿונעם זינען אַף קײן מינוט, צירעלע מיט איר געשטאַלט, מיט איר שײן ליכטיק פּנים, מיטן קורצן נעזל און מיטן װײַסן גױדערל און מיטן װײַסן האַלדז, און אירע גרױע, אַ ביסל בײזלעכע אױגן זײַנען געשטאַנען שטענדיק פֿאַר זײַנע אױגן, סײַ באַטאָג אַף דער װאָר, סײַ באַנאַכט אין חלום... געפֿלױגן פֿײַל אױסן בױגן העט װײַט אונטערן שטאָט אַף אַ ברענענדיק פֿערד, פֿלעג ער ניט אײנמאָל אױסשרײַען הױך אַף אַ קול איר נאָמען; ער האָט אױסגעזאָגט זײַן הײליקן סוד פֿאַרן שטילן ברײטן פֿעלד, דערצײלט פֿאַר די בײמער פֿונעם גרינעם װאַלד זײַן פֿאַרבאָרגענע ליבע צו חײם חסידס טאָכטער און זיך אַן עצה געהאַלטן מיטן קרישטאָלענעם טײַכל,\nװאָס פֿליסט אַף יענער זײַט װעלדל: „װאָס טוט מען?“, „װאָס טוט מען?“...\nנאָר ניט דאָס שטילע ברײטע פֿעלד, ניט דער גרינער װאַלד, ניט דאָס קרישטאָלענע טײַכל האָבן אים געקאָנט ענטפֿערן, אַן עצה געבן װאָס מע טוט, און ער האָט אַ קיצל געטאָן דאָס פֿערד און איז געפֿלױגן װײַטער, בכדי צו פֿאַרפֿירן װײַט־װײַט זײַנע פֿאַרבאָרגענע געדאַנקען, זײַנע באַהאַלטענע געפֿילן...\nאױב ס'איז געװען אַמאָל אין מאַזעפּעװקע צװישן ייִדן אײנער אַזעלכער, װאָס האָט ליב געהאַט באמת מיט דער הײליקער דײַנער אמתער ליבע, און אָן אַ שום חשבון און אַ שום האָפֿענונג ― איז דאָס געװען מאָשקעלע גנבֿ.\nגײט אַװעק אַביסל אָן אַ זײט, נאָר האָט אַ שײַכות מיטן ראָמאַן\nהאָבן מיר זיך צערעדט פֿון הױכע ענינים, פֿון ליבע, באַדאַרף מען שױן דערצײלן דאָס אױך, אַן אונדזער העלד, מאָשקעלע גנבֿ, האָט שױן אַף זײַן לעבן „געשפּילט אַ ראָמאַן“ און אַ טרױעריקן דערצו.\nדאָס איז געװען אין יענער צײַט, װען ער איז געװען נאָך אַ יונגער בחור און פֿלעג ערשט אָנהײבן אַרױספֿאָרן מיטן פֿאָטער, דער נבֿיא יונה, אַף די ירידים. געקומען דאָס ערשטע מאָל קײן יאַרמעלינעץ אַפֿן יריד, איז ער פֿאַרפֿאָרן מיטן פֿאָטער אין יענעם אײַנפֿאָרהױז, װוּ ס'שטעלן זיך אָפּ אַלע ליװעראַנטן, די פֿערדהענדלער, פֿערד־גנבֿים און גלאַט גנבֿים, צום מײנסטן ייִדן מיט מאָדנע רױטע פּנימער, מיט ברענענדיקע אוגן, רירעװדיקע פּאַרשױנען, קלוגע, דורכגעטריבענע, װאָס פֿאַרשטײען זיך אײנס דאָס אַנדערע אַפֿן װוּנק.\nאױסגעװאַקסן צװישן גנבֿים, איז באַ אונדזער מאָשקען ניט געװען קײן נאָװינע דידאָזיקע מינע פּאַרשױנען װאָס רעדן אַף זײער אײגענעם שפּראַך און װאָס קוקן זיך אַרום אַלע מינוט אַף אַלע פֿיר זײַטן, לעבן אין שטענדיקע פּחדים, זײַנען תּמיד גרײט, אַז אָט־אָט קומען אָן די ,שפּאָרן“ (פּאָליצײ), װעט מען זײ „טעכערן“ (כאַפּן) און פֿאַרשטעקן אין קאָטשומענט אַרײַן...\nנאָר אַזעלכע גנבֿים װי ער האָט דאָס ערשטע מאָל באַגעגנט אין יאַרמעלינעץ אַפֿן יריד, האָט ער נאָך ניט געזען קײן מאָל. דאָס איז עפּעס גאָר פֿלאַם־פֿײַער, מלכי־קבלה און גענוג. די מאַזעפּעװקער גנבֿים ― די זײַנען ייִנגלעך, יאָלדן (איטלעכער, װאָס איז ניט קײן גנבֿ, הײסט באַ גנבֿים מיטן נאָמען „יאָלד“), אַקעגן זײ! ער האָט אַף זײַן לעבן ניט געזען דאָס, װאָס ער האָט זיך אָנגעזען דאָ אין יאַרמעלינעץ; ער האָט אַף זײַן לעבן ניט געהערט דאָס, װאָס ער האָט זיך אָנגעהערט דאָ אַפֿן יריד, און מאָשקע האָט זיך רעכט צוגעקוקט צו דידאָזיקע פּאַרשױנען, גוט צוגעהערט זיך צו זײערע לשונות און ער האָט משונה הנאה געהאַט פֿון זײַן נײַע באַקאַנטשאַפֿט, געקליבן פֿאַרגעניגן.\nמער פֿון אַלעמען איז אים געפֿעלן דער ,מײדאַנטשיק“ (דער עלטערער) פֿון די „מאַרװיכערס“ (קעשענע־גנבֿים), דאָס איז געװען אַן אַלט ייִדל אַ געפּאַקטס, מיט ברײטע פּלײצעס, מיט אַ ברײטע צעלאָזטע גרױע באָרד, מיט קלײנע שטאַרק רױטע אײגעלעך, װאָס האָבן אים תּמיד געשפּילט און געפֿינקלט. דער קאָפּ איז באַ אים געװען װי צוגעװאַקסן גלײַך צו די ברײטע אַקסלען אָן אַ שום האַלדז, און אַז ער האָט זיך באַדאַרפֿט אַרומקוקן, האָט ער זיך געמוזט אױסדרײען מיטן גאַנצן גוף. אױך די הענט זײַנען באַ אים געװען מאָדנע הענט, ניט װי באַ אַלע מענטשן. לאַנגע, ברײטע, מיט מאָדנע אױסגעבױגענע פֿינגער אַרױף. דידאָזיקע הענט מיט די מאָדנע פֿינגער, װאָס מאָשקע האָט אַף זײ אַזױ שטאַרק געקוקט, זײַנען געװען געבענטשטע הענט, זעלטענע אױסגעצײכנטע פֿינגער, װאָס אַ דאַנק זײ האָט ער באַקומען אַזאַ שײנעם נאָמען צװישן די גנבֿים. די דאָזיקע הענט מיט די פֿינגער אַז פֿלעגן זיך אַראָפּלאָזן צו יענעם נאָך אַ ,משׂא־ומתּן“ (אַ בײַטעלע מיט געלט) אָדער נאָך אַ „בימבער“ (אַ זײגערל), פֿלעג ער דאָס „שיסן“ (אַװעקגנבֿענען) אַזױ גרינג, אַז דער ,שטימפּ“ (דער באַגנבֿעטער) האָט ניט געקאָנט הערן, מע זאָל האָבן אַכצן פּאָר אױערן. דערדאָזיקער אַלטער איז אין די יונגע יאָרן ניט אײן מאָל „געצינטעװעט“ (געזעסן) אין דער „קאַלאַמאַזשניע“ (טורמע) מיט אַלע ,שפּרינגערס“ (װאָס שלאָגן אָפּ שלעסער) און מיט אַלע „דערקאַטשעס“ (גזלנים) ביז ס'איז אים נימאס געװאָרן און ער האָט זיך געשטעלט באַ די „מאַרװיכערס“ פֿאַר אַ „מײדאַנטשיק“ און האָט זײ אײַנגעגעבן אין נדן אַרײַן זײַנס אַ טעכטערל „סאָנקע“, װאָס האָט געהאַט בירושה פֿון איר פֿאָטער זײַנע געבענטשטע הענט מיט זײַנע אױסגעצײכנטע פֿינגער.\nער כאַפּט פּעטש גאָר אומגעריכט\n„סאָנקע“ איז אין יענער צײַט נאָך ניט אַלט געװען קײן רעכטע פֿופֿצן יאָר, נאָר אױסגעזען האָט זי װי אַ מײדל פֿון אַכצן, געבליט װי אַ יונגע רױז, װאָס האָט נאָר־װאָס צעלאָזט די שײנע שמעקנדיקע סאַמעטענע בלעטעלעך; אַרױסגעקוקט אַף גאָטס װעלט לעבעדיק, פֿרײלעך, מיט אמונה און מיט בטחון, מיט אמונה, אַז די װעלט איז אַ גוטע, אַ זיסע װעלט, און מיט בטחון אַז די מענטשן זײַנען גוטע, ערלעכע מענטשן...\nסאָנקע איז געװען אַ טונקעלע, אַ שװאַרצע, נאָר אַ חנעװדיקע, מיט שװאַרצע געקרײַזלטע האָר, מיט שװאַרצע ברענענדיקע אײגעלעך, מיט חן־גריבעלעך אין די פּעכקע בעקעלעך און מיט קלײנע װײַסע צײנדעלעך, װאָס מע האָט זײ שטענדיק געקאָנט אַרױסזען, װאָרעם זי פֿלעג זײער אָפֿט לאַכן און מיט איר געלעכטער מאַכן אױך אַלעמען לאַכנדיק, דאָרט, װוּ סאָנקע איז געװען, האָט ניט געקאָנט זײַן אומעטיק: זי האָט מיט זיך געטראָגן אַ מין לעבעדיקײט, אַ מין פֿרײלעכקײט, װאָס האָט געקאָנט צעטרײַבן די גרעסטע מרה־שחורה, װי די זון מיט איר ליכטיקער שײן גאַנץ פֿרי תּחילת זומער, בשעת די פֿײגעלעך קלײַבן זיך צונױף זאָגן שירה.\nנאָר אײן מאָשקע האָט זיך געפֿילט מיט איר עפּעס ניט װי עס געהער צו זײַן. עפּעס איז זי אים געװען װי אַ בײן אין האַלדז. ניט מחמת ער האָט זי ניט געקאָנט לײדן, חלילה! אַדרבא, דעם גאַנצן טאָג, װאָס זי איז געװען „אַף דער אַרבעט“, האָט ער נאָך איר געבענקט װי נאָך אַן אײגענער, װי נאָך אַ שװעסטער, נאָר אַז זי איז געקומען, זיך איבערגעטאָן און זיך געזעצט צום טיש מיט אַלע „מאַרװיכערס“, געגעסן, געטרונקען מיט זײ אינאײנעם און געלאַכט װי איר שטײגער איז, האָט דאָס אים געשטאָכן אין דער זיבעטער ריפּ. און מער פֿון אַלע האָט אים געברענט אַף איר, װאָס זי איז געװען צוגעלאָזט צו אײנעם אַ יונגנמאַן מיט אַ געשטופּלט פּנים און מיט אײן אױג, װאָס פֿונדעסטװעגן איז ער געװען אַ גוטער „שניפּער“ (אַ נאַכט־גנבֿ; און אַ בריה אַ „װעשער“ (װאָס באַגנבֿעט שלאָפֿנדיקע), מיט אים פֿלעגט סאָנקע זיך אָפֿט סודען און אַרױסגײן אָפֿטמאָל באַנאַכט „אַף דער אַרבעט“ ― און דאָס האָט מאָשקע ניט געקאָנט פֿאַרדײען. ער האָט זיך עטלעכע מאָל געקליבן איר זאָגן, איר פֿירהאַלטן דאָס, נאָר עס האָט זיך אַלץ ניט אױסגעמאַכט, ביז ער האָט זי אײנמאָל געפּאַקט, בשעת זי איז אַרױסגעגאַנגען אײנע אַלײן אַפֿן יריד אָנגעטאָן אין מאַנסבילשע קלײדער.\nמאָשקע װאָס זי אָפּגעשטעלט און ס'איז צװישן זײ פֿאָרגעקומען אַזאַ מין געשפּרעך:\nער: „שטײ, איך דאַרף דיר עפּעס זאָגן“.\nזי: „װער ביסטו?“\nער: „האָסט מיך ניט דערקענט? מאָשקע פֿון מאַזעפּעװקע, דעם נבֿיא יונהס זון“..\nזי „װאָס װעסטו זאָגן, דעם נבֿיא יונהס זון פֿון מאַזעפּעװקע?“\nער: „װאָס פֿאַר אַ מחותּן איז מיט דיר אָט אַ יענער שניפּער דער געשטופּלטער?“\nזי: „װאָס גײט עס דיך אָן, דו יאָלד אײנער?“\nער: „אָט טו איך אײן פֿײַף, װעסטו װיסן װאָס פֿאַר אַ יאָלד איך בין“.\nאון אײדער אונדזער מאָשקע האָט זיך אַרומגעקוקט, איז אים געפֿלױגן אַזאַ שאַרפֿער, הילכיקער קלינגענדיקער פּאַטש פֿון סאָנקעס הענטל מיט אירע אױסגעצײכנטע פֿינגער, אַז ער איז גאָר פּריטשמעליעט געװאָרן, ניט אַזױ פֿונעם פּאַטש, װי פֿאַר בזיון, אַז ער, מאָשקע, זאָל כאַפּן אַ פּאַטש פֿון אַ מײדל! נאָר דאָס אַלײן װאָלט נאָך געװען נישקשה, װען קײנער זאָל כאָטש ניט װיסן. ערגער פֿון אַלץ איז געװען דאָס, װאָס סאָנקע אַלײן, אַז זי אין געקומען פֿון דער אַרבעט אַהײם, אַף דער אַכסניא, האָט זי דאָס אױסגעפּױקט, דערצײלט דעם גאַנצן עולם, בשעת־מעשׂה שטאַרק געלאַכט, באַװיזן איטלעכן אירע װײַסע צײן.\nמאָשקע איז גערן געװען, אַז עס האָט זיך געענדיקט דער יריד און איז אַװעקגעפֿאָרן מיטן פֿאָטער אַהײם, אַװעקגעפֿירט מיט זיך אין האַרצן דעם פּאָרטרעט פֿון סאָנקעס הענטל מיט אירע אױסגעצײכנטע פֿינגער, דעם פּאָרטרעט, װאָס ער האָט אים לאַנג־לאַנג נאָכדעם ניט געקאָנט פֿאַרגעסן, דער פּאָרטרעט, װאָס פֿלעג אים קומען אָפֿט צו חלום, דערמאַנען אים יענעם שאַרפֿן, הילכיקן, קלינגענדיקן פּאַטש און יענעם שאַרפֿן, הילכיקן, קלינגענדיקן געלעכטער.\nנאָר דאָס איז געװען אַזױ לאַנג, אַז דער פּאַטש האָט זיך פֿאַרהײלט און דער ראָמאַן האָט זיך פֿאַרגעסן. די צײַט איז אַ װױלער דאָקטער, װאָס פֿאַרהײלט אַלע װוּנדן.\nװאָס װאָלטן מיר געטאָן אָן דעם דאָקטער?!\nער פֿאַלט אַף אַן עצה\nנאָך אַז ער איז געגאַנגען אַהין צו חײם חסיד אין שטוב אַרײַן איז שױן באַ אים אין קאָפּ געװען פֿאַרטיק אַ גאַנצער פּלאַן, און ניט נאָר אײן פּלאַן, עטלעכע מיט אַמאָל. אײן פּלאַן אין באַ אים געװען אַזעלכער: ער װעט זיך איבערטאָן אין מלבושים פֿון אַ מאָנאַך. דער אַנדער פּלאַן אין באַ אים געװען, אַז ער װעט זיך פֿאַרשטעלן פֿאַר אַ בעטלער. נאָך אַ פּלאַן איז באַ אים געװען, ער זאָל זיך אָנטאָן װי אַ טשינאָװניק פֿון אַקציז, צופֿאָרן צום מאָנאַסטיר און הײסן זיך אַרױספֿירן פֿון דאָרטן דאָס ייִדישע מײדל, כאַפּן צו זיך אַפֿן פֿערד און אַנטלױפֿן מיט איר װוּ דער שװאַרצער פֿעפֿער װאַקסט.\nדי אַלע פּראָיעקטן, אַז ער האָט זײ רעכט צעקײט, האָט ער אַרױסגעזען, װי נאַריש זײ זײַנען און ער האָט זײ נאָכדעם אַלײן מבֿטל געװען און האָט צוגעטראַכט גאָר אַ נײַעם פּלאַן, אַ גרױסן און אַ געפֿערלעכן פּלאַן.\nער איז געקומען אין מאָנאַסטיר אַרײַן, גלײַך צום עלטסטן, און האָט אים אױסדערצײלט זײַן גאַנץ ביטער האַרץ, אַזױ װי באַ די ייִדן איז ער אַ „לא יבֿא בקהל“, קײנער װיל מיט אים ניט האָבן קײן מגע־ומשׂה, קײנער װיל זיך מיט אים ניט משדך זײַן, און מע רופֿט אים מיט זײער אַ שענדלעכן נאָמען „גנבֿ“, װיל ער װערן אַ בעל־תּשובֿה, איבערבײַטן די מלאָכה, דעם נאָמען און דעם גלױבן; נאָר מחמת ער האָט מורא די ייִדן זאָלן אים ניט דעקוטשען, בעט ער, מע זאָל אים באַשיצן פֿון ייִדישע הענט.\nדער עלטסטער האָט אים אױסגעהערט, איבערגעפֿרעגט נאָכאַמאָל און נאָכאַמאָל און האָט אים צוגענומען, אים געגעבן אַן אָרט אין מאָנאַסטיר און מבֿטיח געװען אַז עס װעט אים, חלילה, גאָר ניט שאַטן ― און מער האָט מאָשקעלע ניט געװאָלט. ער האָט נאָר באַדאַרפֿט האָבן, אַז צירעלע זאָל זיך פֿאַראינטערעסירן מיט דעם נײַעם פּאַרשױן, װאָס איז אַרײַנגעטראָטן אין מאָנאַסטיר אַרײַן, און זאָל זיך װעלן מיט אים באַקענען, און זײַן חשבון איז געװען אַן אמתער חשבון.\nצירעלע, װאָס איז געזעסן אײנע אַלײן װי אין געפֿענקעניש, מע האָט ניט צוגעלאָזט צו איר קײנעם, אַז זי האָט דערהערט, אַז אַ מאַזעפּעװקער יונגערמאַן איז געקומען אין מאָנאַסטיר אַרײַן אָננעמען דעם נײַעם גלױבן, האָט זי ראשית זײער געװאָלט װיסן װער איז דער ייִד? און אַגבֿ האָט זיך איר געװאָלט אָפּנעמען אַ גרוס פֿון דער הײם, פֿון אירע אײגענע, װאָס דאָס האַרץ האָט איר ניט אױפֿגעהערט צו זי ציִען; און װי װײַט איבערראַשט איז זי געװען, אַז זי האָט דערזען פֿאַר זיך מאָשקעלע גנבֿ!\nצירעלע האָט אים גוט געקענט, װאָרעם װער קען ניט מאָשקעלע גנבֿ אין מאַזעפּעװקע? און זי האָט ניט פֿאַרשטאַנען, װעלכעס האָט אים געקאָנט ברענגען אַהער צו טראָגן, אַזאַ פֿרײַ פֿײגעלע װי ער איז, װאָס ער קאָן טאָן װאָס ער װיל און װאָס זײַן האַרץ גלוסט? זי האָט זיך ניט געשעמט, אַלײן צוגעגאַנגען צו אים און געפֿרעגט, װאָס זאָל דאָס באַטײַטן?\nהאָט זיך מאָשקע פֿאַר איר מודה־ומתװדה געװען. איר אױסדערצײלט זײַן גאַנץ ביטער האַרץ, אַזױ װי באַ ייִדן איז ער אַ לא יבֿא בקהל, קײנער װיל מיט אים ניט האָבן קײן מגע־ומשׂא און אַזױ װײַטער, פּונקט דאָס אײגענע, װאָס ער האָט געזאָגט פֿאַרן עלטסטן, און האָט אױסגעלאָזט מיט אַ זיפֿץ, כאָטש ס'איז אים געװען זײער שװער צו גײן אַהער, נאָר דאָס לעבן איז אים געװען אַזױ ביטער, אַזױ ביטער...\nהאָט אַף אים צירעלע שטאַרק רחמנות געהאַט, אים געטרײסט, און אױסדערצײלט פֿאַר אים אױך אירע צרות, װי אַזױ זי האָט זיך אױך לאַנג געראַנגלט מיט זיך אַלײן, ביז זי האָט געפּועלט באַ זיך אַװעקװאַרפֿן טאַטע און מאַמע, שװעסטער און ברידער, װאָס סע טוט איר װי דאָס האַרץ אַף זײ און קאָן זײ גאָר ניט העלפֿן! „ס'איז אַ פֿאַרפֿאַלענע זאַך, האָט זי אױסגעלאָזט, אַ פֿאַרפֿאַלענע זאַך, װאָרעם תּיכּף נאָך זײער יום־טובֿ...\nבאַ די װערטער „זײער“ יום־טובֿ האָט זיך צירעלע פֿאַרכאַפּט און געװאָרן רױט װי פֿײַער, זיך אָפּגעזעגנט מיט מאָשקען ביז מאָרגן, מאָרגן װעלן זײ זיך מסתּמא זען נאָכאַמאָל אין מאָנאַסטירסקע הױף.\n― אָדער אפֿשר אין גאָרטן? ― האָט ער איר געענטפֿערט.\n― אָדער אפֿשר אין גאָרטן ― האָט אים צירעלע נאָכגעזאָגט.\nאַ שפּאַציר אין מאָנאַסטירסקע גאָרטן\nזינט מאָשקע געדענקט זיך פֿאַר אַ מענטשן האָט זיך אים נאָך ניט געטראָפֿן, ער זאָל אַ גאַנצע נאַכט ניט שלאָפֿן און זײַן אין אַזעלכע פּחדים. מאָשקע װאָס שױן געפּרוּװט שפּרינגען רײַטנדיק צען מײַל אין אײן נאַכט אָן אַן אָפּשטעל; ער האָט שױן געפּרוּװט „פּלײטעװען“ מיט „אָפּגעשפּיליעטע“ פֿערד, הערן אונטער די פּלײצעס װי מע שיסט אַף אים; ער האָט געפּרוּװט שפּרינגען איבער פּלױטן, שװימען איבער װאַסערן, שטײן באַ דער גרעסטער סכּנה; נאָר אַזאַ נאַכט װי אין מאָנאַסטיר האָט ער נאָך ניט געהאַט קײנמאָל אַף זײַן לעבן. װי אַ לײב אין שטײַג האָט ער אַרומגעשפּאַנט הין און צוריק איבערן חדרל, געקוקט אַלע מאָל אין פֿענצטער, געװאָלט ס'זאָל שױן װערן טאָג. און אַז גאָט האָט געהאָלפֿן ס'איז געװאָרן טאָג, האָט מאָשקע געגעבן צו װיסן, אַז ער גײט אין שטאָט אַרײַן אַף אַ שעה צײַט אַכטונג געבן, װאָס טוען די פֿערדלעך זײַנע, און עס האָט טאַקע מער ניט געדױערט װי אײן שעה, איז ער צוריק געקומען אַ פֿאַרסאַפּעטער, װי אַ מענטש, װאָס האָט נאָר־װאָס אָפּגעטאָן זײער אַ שװערע אַרבעט.\nדי מאָנאַכעס פֿון מאָנאַסטיר האָבן זיך געװוּנדערט, װאָס די הענט זײַנען באַ אים אַזױ צעדראַפּעט, גלײַך װי ער װאָלט געשפּרונגען איבער אַ פּלױט... האָט ער זײ באַרויִקט, געזאָגט, אַז ער האָט זיך געפּאָרעט מיט די פֿערד, און איז אַװעקגעגאַנגען צום עלטסטן תּשובֿה טאָן...\nבאַטאָג, װען די מאָנאַכעס עסן אָפּ און לײגן זיך שלאָפֿן, אָדער זײ נעמען זיך צו אַן אַרבעט, און דער גאַנצער מאָנאַסטיר רוט, מע זעט ניט קײן פֿרעמדן מענטשן, קײן דאַװנערס, קײן בעטלערס, פֿלעג צירעלע אַרױסגײן אַפֿן הױף אַביסל, שפּאַנען פֿון אײן עק צום אַנדערן, אָן אַ שום ציל, נאָר גלאַט אַזױ „אַפֿן שפּאַציר“, איצטיקס מאָל האָט זיך צירעלע אַרומגעקוקט אַף אַלע זײַטן, געזוכט עמעצן מיט די אױגן, און זי האָט דערזען פֿון דער װײַטן מאָשקע שפּאַנט מיט זײַנע גרױסע פֿיס, האָט זי זיך אָפּגעשטעלט מיט אַ פֿרײַנטלעך שמײכעלע, װאָס באַ מאָשקען האָט זיך דערפֿון אָנגעצונדן אַ פֿײַער אין האַרצן, אַ העליש פֿײַער, נאָר ער האָט זיך אײַנגעהאַלטן װי װײַט מעגלעך, צוגעגאַנגען און אַנידערגעזעצט זיך אַף אַן אױסגעהאַקטן בױם, װאָס איז געלעגן אין הױף...\n― קום, װאָס װעלן מיר זיצן? האָט זיך אָנגערופֿן צו אים צירעלע.\n― איבערן הױף.\n― אפֿשר אין גאָרטן?\nצירעלע האָט זיך אָפּגעשטעלט אַף אַ װײַלע, אַ טראַכט געטאָן און געזאָגט צו אים: ― אין גאָרטן? ― אין גאָרטן.\nדער מאָנאַסטירסקע גאָרטן אין מאַזעפּעװקע ― דאָס איז אַ מין פֿעסטונג, װאָס פֿון דרױסן איז שװער אַהינצו אַרײַנקומען. פֿון אײן זײַט, װאָס גײט צו דער שטאָט, איז ער געצאַמט מיט אַ הױכן שטײנערנעם פּאַרקאַן, באַװאַקסן מיט בלעטער, און פֿון דער אַנדערער זײַט, װאָס אונטער דער שטאָט, איז ער אַחוץ אַרומגעגראָבן מיט אַ קאַנאַװע און באַװאַקסן מיט שטעכלקעס. דער גאָרטן אַלײן איז אײנע פֿון די גרױסע חידושים, אַ מין „גן־עדן התּחתּון“, װי מע זאָגט אין מאַזעפּעװקע, כאָטש קײנער פֿון די מאַזעפּעװקער ייִדן האָט דאָרטן אינװײניק נאָך ניט געהאַט די זכיה צו זײַן, דאָס אײנציקע, װאָס די מאַזעפּעװקער ייִדן האָבן פֿון אים, איז נאָר דאָס, װאָס זומער שמעקן זײ זיך אָן דעם ריח פֿון די בײמער, װאָס דאָס װינטעלע פֿאַרטראָגט צו זײ, און הערן זיך אָן דאָס זינגען פֿונעם סאָלאָװײ, װאָס לאָזט זיך הערן פֿון דאָרטן אין די װאַרעמע זומערנעכט.\nפּסח־צײַט. עס האָט זיך נאָר־װאָס אױפֿגעכאַפּט די װעסנע; עס האָט נאָר־װאָס אױפֿגעלעבט די נאַטור; עס איז נאָך ניט געװען רעכט גרין די ערד, און די בײמער פֿונעם מאָנאַסטערסקן גאָרטן האָבן נאָר־װאָס אָנגעהױבן אַרױסלאָזן געלע פּיטומלעך, װאָס אָט־אָט, לאָז נאָר גוט אַ װאַרעם טאָן די זון, צענעמען זײ זיך און באַװײַזן זיך אַרױס מיט קלײנע גרינע בלעטעלעך. פֿריש, מחיהדיק פֿריש האָט געשמעקט די ערד. נאָך ניט רעכט אױסגעטריקנט, ערטערװײַז צוגעדעקט שױן מיט גרינעם סאַמעט, און עטלעכע פֿײגעלעך האָבן זיך אַרומגעדרײט צװישן די צװײַגן, געשפּרונגען פֿון אײן בױם אַפֿן אַנדערן, זיך אָפּגעשטעלט, אָנגעשפּאַרט די פֿיסקעלעך, געבלינצלט מיט די אײגעלעך, געפּישטשעט שטילערהײט, זיך אָנגעזאָגט אײנס דאָס אַנדערע אַ בשׂורה, אַז סע גײט צו זומער.\nאין אַזאַ צײַט גלוסט זיך נאָך מער אינדרױסן װי אין רעכטן זומער. אין אַזאַ צײַט איז די שײַן פֿון דער זון שטאַרק אָנגעלײגט, איטלעכער שטראַל אירער איז אַ מתּנה פֿון גאָט, און דער מענטש פֿילט, אַז ער האָט עפּעס אַ שײַכות מיט דער ערד און מיט אַלץ, װאָס סע טוט זיך אַף דער ערד, און מיט דער גאַנצער גרױסער װעלט, מיט דעם, װאָס האָט באַשאַפֿן דידאָזיקע גרױסע װעלט.\nבײדע, אי צירעלע אי מאָשקע, זײַנען געגאַנגען שטיל, פֿאַרטיפֿט איטלעכער אין זײַנע מחשבֿות, איבערגעגעבן איטלעכער צו זײַנע געפֿילן, בײדע, אי צירעלע אי מאָשקע, זײַנען געװען אין די עולמות העליונים, אינעם גן־עדן, װאָס זײַן נאָמען איז „ליבע“. דאָס איז געװען יענע ליבע, װאָס פֿרעגט ניט קײן קשיות, װאָס װײס ניט קײן איבערשלאָג, װאָס דאַרף ניט קײן פּירוש. דאָס איז געװען יענע ליבע, װאָס רײַסט אײַזערנע קײטן, װאָס ברעכט שטאַרקע מױערן, װאָס צעשײַדט די נאָענטסטע און בינדט צונױף די װײַטסטע. דאָס איז געװען יענע ליבע, װאָס טוט מעשׂים אַשר לא יעשׂו...\nהינער לײגן אײער, ייִדישע טעכטער קינדלען\nאױסגעװאַקסן אין אַזאַ שטוב װי באַ חײם חסיד, אונטער דער השגחה פֿון אַ פֿרומען טאַטן און פֿון אַן ערלעכע מאַמע, און געזען פֿאַר זיך װאָס פֿאַר אַ לעבן אירע עלטערע שװעסטער האָבן געמאַכט, װאָס פֿאַר אַ מאַנען מע װאָס זײ געגעבן, אײנער נאַרישער פֿונעם אַנדערן, האָט צירעלע תּמיד געחלומט פֿון אַן אַנדער מין לעבן. איר השׂגה איז געװען ניט די, װאָס באַ אירע עלטערע שװעסטער, װאָס זײער גאַנץ לעבן איז געװען נאָר טראָגן און האָבן און זױגן, און נאָכאַמאָל טראָגן, און װידעראַמאָל האָבן, און אָבער אַ מאָל זױגן. קײן פֿרײַע מינוט, קײן לעבעדיקע שעה, נאָר געדענקען די װערטער „לעשׂות רצון בעלה“― טאָן דעם מאַנס װילן...\nניט אײן מאָל פֿלעג זיך צירעלע פֿאַרטראַכטן אַף דער דאָליע פֿון אַ ייִדישער טאָכטער, װאָס האָט אױסגעזען באַ איר אין די אױגן װי די ראָליע פֿון אַ הון אַ קװאָקע, װאָס זיצט אַף די אײער, װאַרעמט זי אױס ביז סע פּיקען זיך אױס הינדעלעך; נאָכדעם הײבט זי אָן װידער קװאַקען, טראָגן פֿרישע אײער און אַזױ װײַטער, און אַזױ װײַטער...\nאױב עס װעט אײַך ניט זשענירן דאָס פֿאַרגלײַכן, באַדאַרף איך אײַך זאָגן, אַ באַ חײם חסיד איז געװען אַ שטוב פֿון גאָלע קװאָקעס, אַ פֿאַבריקע פֿון קינדער. אַלע טעכטער האָבן חתונה געהאַט יונגערהײט, אײנע נאָך דער אַנדערער, פֿאַר זײַדענע יונגעלײַט, שײנע אײדעמלעך, געזעסן אַף קעסט און געקינדלט. און חײמס װײַב אַלײן, װאָס איז געװען ניט קײן אַלטע ייִדענע, האָט אױך געהאַלט אין רעכטן קינדלען, אַזױ אַז צום טיש זײַנען געגאַנגען תּמיד עטלעכע מאַמעס זײגערינס. פֿון די װיגעלעך האָט זיך תּמיד געלאָזט הערן אַ פּישטשען פֿון עטלעכע פּיסקליאַטעס, מע קאָן זאָגן, אַז ס'איז כּמעט ניט געװען דער חודש, אַז באַ חײם חסיד זאָל ניט זײַן עפּעס אַ שׂימחה: אַ מזל־טובֿ, אַ בן־זכר, אַ ברית, אַ פּדיון־הבן. אָדער אַן אומגליק: דאָס קינד מאָזלט, יענץ גליט אַף פּאָקן, דאָס האָט דיפֿטעריט, יענץ שקאַרלאַטינע, און די מוטערס האָבן געהאַט צו טאָן טאָג װי נאַכט, די מיט שװער טראָגן, די מיט אַ ברוסט, די מיט אַן אַם, װאָס האָט אַװעקגעװאָרפֿן אין מיטן זױגן, די מיט אַ ניאַנקע, װאָס האָט שיִער ניט געמאַכט דאָס קינד פֿאַר אַ קאַליקע ― אַ שטענדיקער טאַראַראַם, אַ טומל, אַ הו־האַ.\nאין דעמדאָזיקן טומל איז געקומען רב שלום שדכן רעדן אַ שידוך דער ייִנגסטער פֿון די טעכטער, צירעלע, און צירעלע האָט אױסגעהערט דעם גאַנצן שמועס פֿון רב שלום שדכן, אַז ער רעדט איר אַ שידוך אַף דעם שניט פֿון יענע פֿריִערדיקע שידוכים. אַ „טאַטנס אַ קינד“, פֿון אַ שײן אָרט, אַ לײַטישן שידוך, און עס האָט זיך איר פֿאָרגעשטעלט, אַז מע האָט איר שױן געגעבן אַזאַ מאַן װי אירע עטלעכע שװעסטער, כּמו װי אַ מין אליהו־נח, אַ שײנער בעל־לשון און אַ בעל־תּנ″ך מיט אַ זײַדענעם קאַשקעט אינדערװאָכן, און שנײַצט די נאָז בריהש מיט אײן פֿינגער, און זי האָט שױן חתונה געהאַט פֿאַר אים, און זי האָט שױן אָנגעהױבן קינדלען, און זי האָט שױן צו טאָן מיט דער ברוסט, מיט דער אַם און מיט דער ניאַנקע ― און ס'איז איר נימאס געװאָרן די װעלט, דאָס לעבן און די מענטשן, און זי האָט זיך געגעבן דאָס װאָרט, אַז זי װעט אַזױ ניט חתונה האָבן װי אירע שװעסטער האָבן חתונה געהאַט; זי װעט אַנדערש אױפֿבױען איר לעבן. װי אַזױ? ― דאָס האָט זי נאָך אַלץ נישט געװוּסט אַקוראַט.\nסאַמע אין יענער צײַט האָט זי זיך באַקאַנט מיטן נײַעם אַקציזנע טשינאָװניק, מאַקסים טשובינסקי.\nרעדט פֿון פֿילאָסאָפֿיע, פֿון ליבע און פֿון נאָך זאַכן\nדער נײַער אַקציזניק, מאַקסים טשובינסקי, אַז ער איז אָנגעקומען קײן מאַזעפּעװקע, האָט ער געװײנטלעך געמאַכט אַ װיזיט דער „חײמאָװאַ“ אין קעלער, פֿאַרזוכט חײמס „װימאָראָזיק“, װאָס איז געמאַכט פֿון ראָזשינקעס, װאָס אַלע אַדונים װײסן דאָס גאַנץ גוט און פֿונדעסטװעגן טרינקען זי אים גערן און זאָגן, אַז ער איז גאָר ניט שלעכט, בפֿרט, אַז דעם „װימאָראָזיק“ דערלאַנגט אײנע פֿון חײמאָװאַס טעכטער, ובפֿרט נאָך די ייִנגסטע פֿון זײ, צירעלע, אָדער װי די אַדונים האָבן איר אַ נאָמען געגעבן „פּאַנאַ צעציליאַ“.\n„פּאַנאַ צעציליאַ“ איז געװען דאָ איטלעכן פֿון זײ אַ גדלות, אַז זי האָט דערלאַנגט צום טיש, און ס'איז געװען לאַװ כּל אָדם זוכה, אַז „פּאַנאַ צעציליאַ“ זאָל דערלאַנגען דאָס ביסל װײַן. און מחמת טשובינסקי איז געװען אַ נײַער גאַסט און אַן אַקציזניק, האָט די חײמאָװאַ געזען, צירעלע זאָל ניט אָפּטרעטן, באַדינען די געסט װי געהער צו זײַן. און צירעלע האָט ניט אָפּגעטראָטן און באַדינט די געסט װי סע געהער צו זײַן, און די געסט האָבן זיך באַרימט פֿאַרן נײַעם אַקציזניק מיט זײער „זשידאָװעטשקע“, זיך איבערגעװאָרפֿן מיט װערטער, אַ פּנים, זײער קלוגע און זײער שאַרפֿע, מחמת זײ האָבן בשעת־מעשׂה עפּעס משונה געלאַכט און איבערגעװוּנקען זיך אײַנס מיט דאָס אַנדערע עפּעס זײער מאָדנע...\nאײן טשובינסקי האָט ניט געלאַכט. פֿון דער ערשטער מינוט אָן, װאָס ער האָט דערזען אָט דאָס שײנע ייִדישע מײדל, איז ער געװען פֿאַרטראַכט, זיך געבראָכן דעם מוח, װוּ האָט ער זי געזען?\nעס האָט זיך אײַך געטראָפֿן מן־הסתּם זיך באַגעגענען אונטערװעגנס מיט אַ פּאַרשױן, װאָס עס דאַכט זיך אײַך אױס, אַן איר האָט אים שױן ערגעץ געזען, אָדער הערן אַ געדאַנק, װאָס עס דאַכט זיך אײַך אױס, אַז איר האָט אים שױן ערגעץ געהערט, נאָר װען און װוּ ― דאָס קאָנט איר בשום אױפֿן ניט דערמאָנען זיך. געלערנטע מענטשן זאָגן דערױף פֿאַרשײדענע סבֿרות און מײנונגען, גיבן דאָס צו פֿאַרשטײן על־פּי חקירה, אַז צװישן מענטשן איז פֿאַראַן אַ מין מאַגנעט, װאָס ציט אײנס צום אַנדערן, אַ מין כּוח, װאָס טרײַבט אײנס צום אַנדערן פֿון מרחקים, נאָך אײדער מע האָט זיך געזען, נאָך אײדער מע האָט געהערט אײנס פֿונעם אַנדערן. די פֿילאָסאָפֿן האָבן ניט װאָס צו טאָן; זײ רעדן אַזױ פֿיל ביז זײ דעררעדן זיך צו אַזעלכע זאַכן װי, אַ שטײגער, דאָס, װאָס װערט אָנגערופֿן באַ אונדז אַ „זיװג“. אַ שײנע מעשׂה ― מאַקסים טשובינסקי און חײם חסידס טאָכטער ― אַ זיװג!.. נאָר לאָמיר אַװעקװאַרפֿן די פֿילאָסאָפֿיע און אומקערן זיך צו אונדזער ראָמאַן.\nפֿאַראַן אַ שפּראַך אַף דער װעלט, װאָס האָט ניט קײן אלף־בית, קײן גראַמאַטיק, קײן לעקסיקאָן, קײן װערטערבוך. סימפּאַטיע הײסט די שפּראַך; ניט מיטן מױל ― מיט די אױגן רעדט מען אַף איר: אײן קוק אַ רעכטער ― און פֿאַרשטאַנען! אַ קװעטש באַ דער װאַנט ― און פֿאַרטיק.\nאַף דערדאָזיקער שפּראַך האָבן זיך דורכגעשמועסט אונדזערע העלדן, און, אַ פּנים, מע האָט זיך גיך פֿאַרשטאַנען אײנס דאָס אַנדערע, װאָרעם ס'איז ניט אַװעקגעגאַנגען קײן חודש צײַט פֿון זינט טשובינסקי איז אָנגעקומען קײן מאַזעפּעװקע, האָט שײן די פּאָסט אַװעקגעפֿירט אַ בריװ צו זײַן אײנציקן גוטן פֿרײַנט, צו זײַן מוטער ערגעץ װײַט אין סאַראַטאָװער גובערניע, װוּ ער איז זיך פֿאַר איר מודה־ומתװדה, דערצײלט איר די גאַנצע מעשׂה, װי אַזױ ער האָט זיך באַגעגנט מיט אַ ייִדיש מײדל, װאָס ער האָט שױן לאַנג געטראָגן איר געשטאַלט באַ זיך אין האַרצן, װי אַזױ ער האָט זיך אײַנגעליבט אין איר ביז צום שטאַרבן... װי אַזױ ער האָט זיך לאַנג געשלאָגן מיטן יצר־הרע און מיטן שׂטן און האָט סוף־כּל־סוף געפּועלט באַ זיך ער זאַל זיך איר אַנטדעקן, אױסזאָגן דעם סוד, אַז ער קאָן אָן איר ניט לעבן... װי אַזױ דאָס מײדל, אַז זי האָט דערהערט פֿון אים דידאָזיקע װערטער, האָט זי אָנגעהױבן װײנען און זאָגן, אַז צום אומגליק קען פֿון דעם גאָרניט זײַן, געגעבן אים אָנצוהערעניש, אַז זי איז אַ ייִדישע טאָכטער... װי אַזױ ער האָט זי גענומען טרײסטן און אױסװײַזן, אַז ס'איז דאָ זאַכן אַזעלכע, װאָס שטײען העכער פֿון אַלצדינג אַף דער װעלט, װאָס צוליב זײ פֿאַרלאָזט מען די הײם, מע געזעגנט זיך אָפּ מיט עלטערן, מע בײַט אױס אַלצדינג, אי די הײם, אי דעם נאָמען, אי דעם גלױבן... װי אַזױ זי האָט ערשט אָנגעהױבן צו װײנען, אַז זי האָט דערהערט פֿון אים אַזעלכע װערטער און איז פֿונדעסטװעגן געפֿאַלן אים אַפֿן האַרצן, אָנגעהױבן בעטן באַ אים, ער זאָל איר געבן כאָטש עטלעכע טעג צײַט אַף צו באַקלערן זיך... און נאָך זאַכן האָט מאַקסים טשובינסקי געשריבן דער מוטער, נישט פֿאַרלײקנט פֿון איר קײן װאָרט, אַזױ װי ער איז געװױנט געװאָרן פֿון תּמיד אָן גײן מיט איר נאָר מיטן אמת...\nדערױף האָט מאַקסים באַקומען פֿון זײַן מוטער אַ תּשובֿה אין קורצן, אַז אױב דאָס מײדל, װאָס ער האָט אױסגעקליבן, איז װערט צו טראָגן דעם נאָמען טשובינסקי (און זי איז אין דעם ניט מסופּק, װאַרעם זי איז באַגלױבט אין איר זון), און אױב זײַנע געפֿילן צום מײדל זײַנען אַף אַזױ פֿיל ערנסט, אַז אַנדערש קען דאָס ניט זײַן, שיקט זי איר ליבן זון אַ ברכה, און װינטשט אים ס'זאָל זײַן אין אַ גוטער שעה, און האָפֿט, אַז גאָט װעט אים געװיס מוחל זײַן, װאָרעם ער איז מקײם אַ נפֿש, און אַזױ װײַטער, װי געװײנטלעך אַ מוטער שרײַבט צו אַ קינד.\nייִדן קױפֿן װײַן אַף אַרבע כּוסות\nאַ גאַנץ יאָר איז חײם חסידס קעלער אָפֿן פֿון די אַדונימס װעגן, דערפֿאַר אָבער, אַז סע קומט ערבֿ־פּסח, איז חײם חסיד מיט זײַן הױזגעזינד און מיטן קעלער און מיטן גאַנצן װײַן משועבד צו די בני־ישׂראל פֿון מאַזעפּעװקע.\nאױב איר װילט האָבן אַ באַגריף װי אַזױ איז פֿאָרגעקומען יציאת־מצרים אין משה־רבינוס צײַטן, זאָלט איר זיך מטריח זײַן אַראָפּלאָזן זיך ערבֿ־פּסח צו חײם חסיד אין קעלער אַרײַן, בשעת ייִדן קלײַבן װײַן אַף אַרבע כּוסות. אַ גאַנץ קײַלעכיק יאָר באַגײען זיך ייִדן ברוך־השם אָן װײַן, מאַכן קידוש איבער חלה און טרינקען װאַסער פֿון דעם טײַך שטינקײלאָ, און קומט ערבֿ־פּסח װערט מען גרױסע מפֿונקים, געפּעסטעטע, געבאַלעװעטע בני־מלכים און גרױסע איבערקלײַבער, שאַרפֿע מבֿינים אַף װײַן. ― װײַן אַלײן איז בלאָטע! אַ װימאָראָזיק װיל מען! און אַ גוטן װימאָראָזיק, אַ קאָװעשאַנער! נאָר כאַפּט ניט, װימאָראָזיק אַלײן אין בלאָטע! מע באַדאַרף צו אים צוזעצן אַ מין „זמירער“. און זמירער אַלײן אין אױך בלאָטע! מע באַדאַרף צוזעצן צום ,װימאָראָזיק“ מיטן „זמירער“ נאָך אַ מין װײַן, אַזאַ מין, װאָס זאָל געבן אַ צופּ באַם שפּיץ צונג און זאָל פֿונדעסטװעגן ניט בראָטן באַם האַרצן, און זאָל זײַן שטאַרק און זאָל זיך פֿונדעסטװעגן לאָזן טרינקען...\n― איר װײסט שױן, רב חײם, איר װײסט שױן װאָס איך װיל, איר דאַרפֿט דאָס געדענקען נאָך פֿון פֿאַראַיאָרן!\nאַזעלכע טענות הערט חײם חסיד דעם טאָג װאָס פֿאַר פּסח און ניט פֿון אײנעם: פֿון צען, פֿון צװאַנציק, פֿון פֿופֿציק ייִדן מיט אַמאָל, מחמת אַלע ייִדן לײגן אָפּ די אַרבע כּוסות אַפֿן לעצטן טאָג, אַף דער לעצטער שעה, אַף דער לעצטער מינוט; און װיפֿל חײם חסיד האָט מיט זײ דערפֿאַר צו טאָן אַלע יאָר, העלפֿט דאָס זײ װי אַן אַרבעס צו דער װאַנט.\n― איר זײַנט טאַקע גערעכט, זאָגן זײ און טוען זיך זײערס.\nדעמדאָזיקן טאָג אַרבעטן אין קעלער שױן ניט די חײמאָװאַ און ניט די טעכטער, נאָר חײם חסיד אַלײן מיט די אײדעמס. אײנער גיסט װײַן, אײנער װאַשט פֿלעשלעך, אײנער בײַט פּראָבקעס, אײנער צײלט געלט, און ס'איז אַ מהומה, אַ טומל, אַ געשרײ, אַ געפּילדער: דעם האָט מען פֿאַרביטן די כּלים, דער האָט ניט באַצאָלט קײן געלט, באַ דעם האָט זיך צעבראָכן אַ גאַנצע סלױ, געבליבן שטײן מיטן פֿאַרפּראָבקעװעטן העלדזל אין האַנט און פֿרעגט, װאָס זאָל ער טאָן אַצינד? און דער שרײַט: „גיט מיר צװײ אָקעס װײַן פֿונעם פֿאַראַיאָריקן װײַן און אײן אָקע פֿונעם פֿאַרצװײיאָריקן װײַן, נאָר אַ ביסעלע שטאַרקער!\nחײם חסיד און זײַנע אײדעמס זײַנען שטאַרקער פֿון אײַזן, אַז זײ טראָגן עס איבער. ס'איז גענוג, אַז אליהו־נח, מאָלט אײַך, מיטן זײַדענעם קאַשקעט אינדערװאָכן באַדאַרף זײַן אײן טאָג אין יאָר אַ משרת באַ די מאַזעפּעװקער ייִדן, ניט האָבן קײן צײַט אַפֿילו אױסשנײַצן די נאָז מיט אין פֿינגער, װי זײַן שטײגער איז, נאָר װאָס זאָל מען טאָן? דערױף איז דאָס אַזאַ טאָג, װאָס מע דאַרף לאָזן פֿרײַ די װײַבער, זײ לאָזן אַרײַנשלעפּן דעם הײליקן פּסח אין שטוב אַרײַן, זיך איבערטאָן און אױספּוצן װי געהעריק איז. און זײַן „מלכות“ צום סדר, װי גאָט האָט געבאָטן... און די „חײמאָװאַ? מיט די טעכטער, אַרײַנגעפֿירט דעם הײליקן פּסח, האָבן זיך איבערגעטאָן, אױסגעפּוצט אַפֿן שענסטן אוגן, געװען מלכּות, װי גאָט האָט געבאָטן, געשײַנט און געבלישטשעט מיט זײַד און מיט סאַמעט, מיט פּערל און מיט דימענטן, כאָטש נעם און מאָל זי אָפּ!\nנאָר אײן צירעלע איז עפּעס געװען ניט װי אַלע ערבֿ־פּסח, ניט געװאָלט זיך אָנטאָן, אױספּוצן װי אַמאָל; געװען װי פֿאַרזאָרגט, פֿאַרטראַכט, דאָס פּנים בלאַס און אונטער די אױגן בלױע אױסגעברענטע רענדלעך, װי באַ אַ מענטשן, װאָס האָט אַ גאַנצע נאַכט ניט געשלאָפֿן און געװײנט.\nעפּעס האָט זיך מיט אונדזער צירעלען געטראָפֿן...\nאין דערדאָזיקער נאַכט פֿון פּסח\nזיס און טײַער איז אונדז דער ליבער פֿעטער פּסח איבער אַ סך זאַכן, זיס און טײַער איז ער אונדז דערפֿאַר, װאָס ער דערמאַנט אונדז, אַז מיר זײַנען אַמאָל שױן לאַנג־לאַנג באַפֿרײַט געװאָרן פֿון גלות־מצרים, זיס און טײַער איז ער אונדז דערפֿאַר, װאָס ער פֿאַלט אַקוראַט אין אַזאַ צײַט, װען די גאַנצע װעלט װערט באַפֿרײַט און באַנײַט און כאַפּט זיך אױף און לעבט אָפּ, און די ערד הײבט אָן כאַפּן דעם אָטעם, און לופֿט הײבט זיך אָן רירן, און דער הימל הײבט אַן רעדן װערטער, דונערן און בליצן ― אַלץ לעבט אױף, ס'איז חי געלעבט!,. זיס און טײַער איז ער אונדז אױך דערפֿאַר, װאָס ייִדן, אָרעמע נעבעך און דערשלאָגענע, האָרעװען זיך אָן, טױטשען זיך אָן, קאַם־קאַם מיט גרױסע צרות, אַנגסטן און יסורים אַרײַנגעשלעפּט דעם הײליקן יום־טובֿ, און שאַ! מע װעט רוען, מע װעט רוען אַכט טעג כּסדר. און דערמאַן איך דעם נאָמען פֿונעם ליבן, זיסן פֿעטער פּסח, שטײט אױף פֿון קבֿר מײן גליקלעך קינדהײט, מײן זיסע ייִנגלשע װעלט, און גיט מיר אָפּ אַ גרוס פֿון יענע טײַערע יאָרן, װאָס װעלן שױן קײנמאָל, קײנמאָל ניט אומקערן זיך צוריק! זײַ געגריסט, ליבער זיסער פֿעטער פּסח! זײַ געגריסט פֿון ייִדישע קינדער, פֿון ייִדן אָרעמע, נעבעך, און דערשלאָגענע, װאָס װײסן ניט קײן רו, װאָס זעען ניט קײן װעלט, רוען זיך אױס זײערע אױסגעמוטשעטע בײנער אַכט טאָג כּסדר אינעם דאָזיקן הײליקן יום־טובֿ!\nנאָר אױב פּסח איז אַ יום־טובֿ, איז די ערשטע נאַכט פֿון פּסח אַ יום־טובֿ שביום־טובֿ, צװישן יום־טובֿים אַ יום־טובֿ! שטיל איז דעמאָלט אין מאַזעפּעװקע, אין דערדאָזיקער נאַכט פֿון פּסח, שטיל און יום־טובֿדיק. אָפּגערעדט דעם סדר, אָפּגעגעסן די שײנע פֿאַלירטשיקעס, פֿאַרטרונקען מיטן גוטן װײַן, אָנגעזאָגט זיך װי אַ פּױק מיט די חד־גדיאס, האָט חײם חסיד געפֿילט באַם טיש נאָך, אַז ער הײבט שױן אָן צו דרעמלען און קאַם אָפּגעכאַפּט דעם שיר־השירים, גאָט װײסט צי אינגאַנצן, מחמת גאַנצע שטיקער זײַנען אים עפּעס װי אַװעקגעשװוּמען פֿאַר די אױגן, װי סע שװימט אַװעק אַ שטיק װעג בשעת מע האַלט אין פֿאָרן און מע פֿאַרטראַכט זיך, האָט ער זיך שטילערהײט אַװעקגערוקט, אױסגעטאָן, און ― װוּ קריאת־שמע? װער קריאת־שמע? ― אַרײַנגעפֿאַלן אין בעט אַרײַן און שױן געשלאָפֿן.\nאױך די אײדעמס אַלע, װאָס האָבן תּחילת שטאַרק געבריהט זיך, געװאָלט װײַזן אײנס פֿאַרן אַנדערן, אַז מע קאָן טרינקען װײַן, האָט מען זיך פּאַװאָלינקע אַזױ אָנגעשיכּורט, אַז מע איז אױפֿגעשטאַנען פֿונעם טיש האָט מען זיך קאַם געהאַלטן אַף די פֿיס. אליהו־נח: דער אין גאָר געװען שיכּור װי לוט, כאָטש נעם בינד אים און װאַרף אים אַרױס, אמת, אַז ער איז אױפֿגעשטאַנען, האָט ער זיך געמאַכט קלױמערשט װי ער זינגט עפּעס פֿון דער הגדה, אױסגעצױגן עפּעס אַ מין „ויהי בחצי הלילה“, נאָר ס'איז אױסגעקומען אַזױ לעפּיש און דאָס פּנים באַ אים אַזױ נאַריש, אַז דאָס װײַבל זײַנס האָט אים געמוזט אָננעמען פֿאַר אַ פֿינגער פֿון דער האַנט און פֿירן אים װי מע פֿירט אַ קעלבל מחילה צו אַ בהמה.\n― קום שױן, קום שלאַפֿן... אָנגעזשליאָקעט זיך און זינגט נאָך...\nאון אָט אַזױ האָט מען זיך באַ חײם חסיד אין שטוב אין דערדאָזיקער נאַכט פֿון פּסח נאָכן סדר אײנציקװײַז צעקראָכן אין די אַלקערס און עס האָט זיך געלאָזט הערן פֿון דאָרט אַ כראָפּען מיט אַ פֿײַפֿן פֿון אַ סך העלדזער און פֿון אַ סך נעזער אַף פֿאַרשײדענע קולות, און נאָר אײן צירעלע איז ניט געשלאָפֿן.\nאין דערדאָזיקער נאַכט פֿון פּסח האָט צירעלע זיך אָפּגעזעגנט מיט איר פֿאָטערס הױז, זיך אױפֿגעהױבן פֿון איר געלעגער, אין אײן קלײדל מיט אַ שאַלעכל אַפֿן קאָפּ און מיט אַ פּאָר שיכלעך אַף די פֿיס, און האָט זיך אַרױסגעכאַפּט אינדרױסן אַרױס; דאָרט האָט שױן געװאַרט אַף איר אײנער, אַ הױכער, אַ שײנער יונג.\nדאָס איז געװען מאַקסים טשובינסקי.\nדי נאַכט אין געװען אַ װאַרעמע, נאָר אַ פֿינצטערע נאַכט, די שטערן האָבן זיך באַהאַלטן אין טונקעלע װאָלקנס, ניט געװאָלט קוקן װי אַ ייִדישע טאָכטער פֿאַרלאָזט דעם טאַטנס הױז אין אַזאַ הײליקער נאַכט. עס האָט געמראַקעט אַ קלײן רעגנדל. װאַרעמע טרערן האָבן געקאַפּעט פֿונעם הימל, געװײנט אַפֿן בראָך פֿון חײם חסיד מיט זײַן הױז־געזינד, װאָס האָבן ניט געװוּסט פֿון גאָר ניט, װאָס זײַנען געשלאָפֿן מיטן זיסן שלאָף פֿון גליקלעכע ערלעכע פֿרומע ייִדן אינעם דאָזיקן הײליקן יום־טובֿ, דעם יום־טובֿ פֿון אַלע יום־טובֿים.\nאין דערדאָזיקער נאַכט, װען עמעצער כאַפּט זיך אױף אַף אײן מינוט און טוט אַ קוק אַף צירלען, קערט זי זיך אום צוריק, נאָר קײנער האָט זיך ניט אױפֿגעכאַפּט, אַלע זײַנען געשלאָפֿן מיטן זיסן יום־טובֿדיקן שלאָף ― און צירעלע האָט געציטערט װי אַ לעמעלע, און מאַקסים טשובינסקי האָט זי אַרײַנגענומען, איר געזאָגט זיסע גילדענע װערטער, איר דערצײלט װי אַזױ ער האָט זי ליב, װי גליקלעך ער איז, װאָס זי האָט אים געפֿאָלגט, װי גליקלעך זײ װעלן זײַן בײדע אינגיכן... צירעלע האָט זיך צעװײנט פֿאַר גרױס גליק און פֿאַר שרעק און פֿאַר דעם װאָס זי טוט, האָט זיך פֿאַרטרױט אינגאַנצן אַף אים, און האָט זיך אָפּגעגעבן אינגאַנצן צו אים אין די הענט אַרײַן ― און ער האָט זי געבראַכט צו פֿירן אין מאָנאַסטיר אַרײַן.\nמאָנאַסטירסקע גלעקער קלינגען\nאון אַז זי איז געקומען אין מאָנאַסטיר אַרײַן, האָט זי געװאָלט, אַז דאָס, װאָס סע דאַרף געשען, זאָל דאָס געשען װאָס גיכער, זי האָט מורא געהאַט פֿאַר זיך אַלײן, זי זאָל חלילה קײן חרטה ניט האָבן. זי האָט זיך אָנגענומען מיט האַרץ און געגעבן זיך דאָס װאָרט, אַן זי זאָל זײַן שטאַרק אַזױ װי שטאָל, זיך ניט לאָזן איבעררעדן פֿון קײנעם, ניט צולאָזן צו זיך קײנעם פֿון אירע אײגענע, פֿאַרשטעלן די אױגן און ניט זען, פֿאַרשטעלן די אױערן און ניט הערן. און ס'איז טאַקע אַזױ געװען. אַף מאָרגן הערט זי אינדרױסן קאָכט, עס טוט זיך עפּעס, עמעצער רײַסט זיך, װיל גרײכן צו איר, האָט זי זיך פֿאַרשלאָסן אין חדרל, ניט גערירט פֿונעם אָרט, און זי הערט אַ קענטלעך קול, זי װאָלט געמעגט שװערן, אַז דאָס װײנט און יאָמערט די מאַמע אירע, האָט זי פֿאַרשטעלט די אױערן, זי זאָל ניט האָרכן, כאָטש עס האָט זי געצױגן װי מיט צװאַנגען, געטריבן װי מיט שטעקנס, און זי האָט געהאַלטן װאָרט, אױסגעפֿירט אירס, ― אָפּגעטאָן איז פֿאַרפֿאַלן.\nצירעלע זיצט אײנע אַלײן באַם פֿענצטער פֿון איר חדרל און קוקט זיך צו און הערט זיך צו, װאָס אינדרױסן טוט זיך. די זון האַלט באַ זעצן זיך, לאָזט זיך אַראָפּ אַף יענער זײַט מאָנאַסטיר, באַגעלט די שפּיץ קלױסטערס מיט גינגאָלד, און דער אָװנט קומט צו גײן מיט גרינגע שטילע טריט; פֿאַרגנבֿעט זיך, צעשפּרײט די טונקעלע פֿליגל זײַנע אַרום און אַרום, לײגט זיך מיט אַ מאָדנע סומנעקײט אַף דער נשמה און רופֿט אַרױס אַ מין קלעמעניש, אַ מין בענקעניש אין האַרצן.\nמאָנאַסטירסקע גלעקער קלינגען ― מאָנאַכן לױפֿן דאַװנען, „באָם! ― באָם! ― באָם!“ אַזױ קלינגט די גרױסע גלאָק און הודזשעט, און יעדער קלונג טוט איר אַ זעץ אין האַרצן. „גלין ― גלין ― גלאָן! גלין ― גלין ― גלאָן! גלין ― גלין ― גלאָן, גלין ― גלין ― גלאָן“ אַזױ ענטפֿערן די אַלע איבעריקע גלעקער אַף פֿאַרשײדענע קולות, און עס דאַכט זיך איר אױס, אַז די גלעקער ניט זײ קלינגען, נאָר זײ רעדן, דערצײלן איר װאָס אין דער הײם טוט זיך: גלין ― גלין ― גלאָן! ― דער טאַטע װײנט! גלין ― גלין ― גלאָן! ― די מאַמע װײנט! גלין גלין ― גלין ― גלין ― גלין ― גלין ― גלאָן! ― אַלע קלײנע קינדער װײַנען...\nאון צירעלע דערמאַנט זיך אין דער הײם, שטעלט זיך פֿאָר פֿאַר די אוגן די גאַנצע שטוב, איטלעכן מיט זײַן פּנים און מיט זײַן מינע, און עס פֿאַרקלעמט באַם האַרצן, און זי בעט גאָט ― אַלץ אײנס װאָסער גאָט ― אַז דאָס, װאָס באַדאַרף געשען, זאָל געשען װערן װאָס גיכער.\nאון עס קומען צו איר אַלע מאָל אַנדערע מענטשן און גרײטן זי צו, זי זאָל זײַן פֿאַרטיק. און זי בעט גאָט, אַז דאָס, װאָס באַדאַרף געשען, זאַל געשען װאָס גיכער. און מאַקסים טשובינסקי קומט צו גײן מיט זײַנע זיסע גילדענע װערטער, דערצײלט איר איבער נאָכאַמאָל און נאָכאַמאָל װי גליקלעך ער איז, װאָס זי האָט אים געפֿאָלגט, װי גליקלעך זײ װעלן בײדע זײַן אינגיכן, און זי פֿאַלט אים אַפֿן האַרצן, װײנט, װײנט פֿאַר גרױס גליק און פֿאַר שרעק פֿאַר דעם, װאָס זי טוט, און בעט גאָט, אַז דאָס, װאָס דאַרף געשען ― זאָל געשען װאָס גיכער...\nאַ געפֿערלעכער שפּרונג\nצירעלע האָט זיך מחיה געװען, װאָס גאָט האָט איר צוגעשיקט אַ פֿרישן מענטשן, כאָטש אַזעלכן װי מאָשקעלע גנבֿ, װאָס זי קאָן זיך מיט אים אַביסל דורכרײדן, און זי דערצײלט אים אױס אַלצדינג פֿון א' ביז ת', און ער הערט אױס מיט קאָפּ, לאָזט זי רעדן, זי זאָל דערצײלן נאָך און נאָך, און זײ בײדע באַמערקן גאָרניט װי װײַט זײ זײַנען פֿאַרגאַנגען אין גאָרטן, האָט זי זיך אַ כאַפּ געטאָן און געװאָלט גײן צוריק, האָט ער זי פּלוצלינג אָנגענומען באַ דער האַנט װי מיט אַן אײַזערנע אָפּצװענגע און האָט איר אַ זאָג געטאָן:\n― שטײ, װעסט צוריק ניט גײן! איך האָב אױסגעהערט אַלצדינג, װאָס דו האַסט מיר דערצײלט; אַצינד באַדאַרפֿסטו אױסהערן, װאָס איך װעל דיר דערצײלן.\nטױט װי די װאַנט איז זי געבליבן שטײן, געקוקט מיט שרעק מאָשקען אין די אױגן אַרײַן, ניט געקאָנט אַרױסנעמען איר האַנט פֿון זײַנע אײַזערנע קלעשטשעס, און מאָשקע האָט איר דערצײלט אַ מעשׂה, נאָר אַ קורצע מיט פּראָסטע װערטער, איר דערצײלט װי אַזױ ער האָט זי ליב אַ סך פֿריִער פֿון מאַקסים טשובינסקי, װי אַזױ ער האָט קײנמאָל ניט געהאַט דעם עזות ברענגען איר הײליקן נאָמען אַף זײַן מױל, צו טראַכטן װעגן איר אַפֿילו אין חלום, װאָרעם װער איז ער און װער אין זי? ער איז „מאָשקעלע גנבֿ“, און זי איז חײם חסידס טאָכטער ― אַ װערטעלע! און װי אַזױ באַ אים איז איצטער פּלוצלינג און מיטאַמאָל פֿאַרטיק געװאָרן אַ פּלאַן, אַזאַ פּלאַן, װאָס ער מוז אים דורכפֿירן, ער זאָל װיסן דער טױט זאָל אים זײַן אַפֿן אָרט! דער פּלאַן איז אַ פּשוטער פּלאַן; ער נעמט זי אַף די הענט און שפּרינגט מיט איר אַריבער אָט דעמדאָזיקן פּליט און זעצט זיך מיט איר אַנידער רײַטנדיק אַפֿן פֿערד, װאָס שטײט באַ אים צוגעגרײט פֿון גאַנץ פֿרי אָן, און שפּרינגט מיט איר אַװעק אינעם ערשטן שטעטל און שטעלט מיט איר אַ חופּה, און ער שװערט איר באַ גאָט, באַ דעם גאָט, װאָס אין הימל, אַז ער װעט אײביק זײַן איר קנעכט, ער װעט פֿאַר איר גײן אין פֿײַער און אין װאַסער, און זי װעט פֿאַר אים זײַן אַ סך גליקלעכער װי פֿאַר מאַקסים טשובינסקי, װאָרעם ער, מאָשקעלע גנבֿ, האָט זי ליב, װי פֿערציק טױזנט מאַקסים טשובינסקיס קאָנען אַזױ ניט ליב האָבן... און ניט לאָזן זי לאַנג טראַכטן, האָט ער זי גענומען צו זיך אַף די הענט, װי מע נעמט אַ קלײן קינד, און האָט זיך אַרױפֿגעדראַפּעט מיט איר אַפֿן פּלױט פֿונעם מאָנאַסטיר און האָט צו איר בשעת־מעשׂה אַזױ געזאָגט:\n― הער! טאָמער לאָזסטו אַרױס אײן פּיפּס, דערװאַרג איך זיך מיט מײנע הענט און אַלײן װאַרף איך מיך אַראָפּ פֿונעם דאָזיקן פּלױט און צעברעך מיר דעם קאָפּ אַף שטיקלעך!\nדאָס אַלצדינג איז געװען אַזױ פּלוצלינג אומגעריכט, אַז ניט נאָר שרײַען, צירעלע האָט ניט געקאָנט אַפֿילו דעם אָטעם כאַפּן; זי איז געװען טױט װי אַלע טױטע; סע האָט מיט איר געװאָרפֿן װי מיט אַ קדחת, און בשעת ער האָט זי אַרומגענומען מיט בײדע הענט און האָט זיך געגרײט אַראָפּשפּרינגען פֿונעם הײכן פּלױט אין די שטעכלקעס אַרײַן, האָט זי אים אַרומגעכאַפּט מיט אירע קלײנע הענטעלעך באַ זײַן געזונטן האַלדז, װי אַ קלײן קינד כאַפּט אַרום אַ גרױסן בשעת יענער באָדט זיך אין טײַך און װיל זיך מיט דעם אונטערטוקן אין װאַסער, עס האָבן זיך באַ איר צוגעמאַכט די אױגן און זי איז כּמעט געבליבן אין חלשות...\nאַ בריװ פֿון דער פּאָסט און אַביסל התנצלות פֿונעם מחבר\nאין עטלעכע טעג אַרום איז צו חײם חסיד אָנגעקומען אַ בריװל פֿון דער פּאָסט און דאָרט אין געשטאַנען „ליבער פֿאָטער און טײַערע מוטער! איך שרײַב אײַך, אַז איך בין דאַנקען גאָט געזונט און שטאַרק און בין געבליבן אַ ייִדישע טאָכטער, איך האָב חתונה געהאַט פֿאַר מאָשקען, װאָס מע רופֿט אים באַ אונדז מאָשקעלע גנבֿ, און איך בין גליקלעך, אפֿשר נאָך גליקלעכער פֿאַר אַלע מײנע שװעסטער, און איר זאָלט ניט פֿרעגן װי אַזױ דאָס איז געװען, מסתּמא איז דאָס אַ באַשערטע זאַך פֿון גאָט, װי רב שלום שדכן זאָגט, אַ „זיװג מין השמים“, און איר זאָלט װיסן, ליבע פֿאָטער און מוטער, אַז מיר װעלן אַהײם, קײן מאַזעפּעװקע, קײנמאָל ניט קומען, מיר װילן ניט אײַער בזיון מיט אײַערע יסורים, לעבט הונדערט און צװאַנציק יאָר. איך פֿאַרבלײַב פֿון דער װײַטן אײער געטרײַע, װאָס קושט אײַך טױזנט מאָל אין װינטשט אײַך פֿיל גוטס און געזונט און הצלחה, און איך בעט לאָזן גריסן איטלעכן באַזונדער גאָר פֿרײַנטלעך, און בעלי מאָשקע לאָזט אײַך גריסן איטלעכן גאָר פֿרײַנטלעך. אײער טאָכטער צירל“. ס'איז אַ מינהג כּמעט באַ אַלע מחברים אַף דער גאַנצער װעלט, אַז זײ באַשרײַבן אַ געשיכטע, איז קודם־כּל, נאָך אין הקדמה פֿונעם ספֿר, גיבן זײ צו װיסן דעם עולם און שװערן מיט כּל־השבֿועות, אַז מע מעג גלױבן אַ הולטײַ, אַז אַלצדינג, װאָס זײ דערצײלן, איז לױטער אמת, חלילה ניט אױסגעטראַכט פֿונעם קאָפּ קײן אײנציק װאָרט אַפֿילו. נאַראָנים! זײ װײסן ניט, אַז װאָס מער זײ װעלן זיך שװערן, װעט מען זײ אַלץ מער ניט גלױבן... איך האָב געהאַט אַ חבֿר, „טאַנכל“ האָט ער געהײסן, איז ער געװען אַ מוראדיקער שקרן; אַלע ייִנגלעך אין חדר האָבן דאָס געװוּסט און ער אַלײן האָט אױך געװוּסט, אַז מע װײסט, אַז ער איז אַ ליגנער, װאָס־זשע פֿלעג ער טאָן? אַז ער האָט עפּעס באַדאַרפֿט דערצײלן אַ נײַעס, פֿלעג ער קודם־כּל אָנהײבן לײגן שבֿועות:\n― הערט איר, קינדער? װי איך בין אַ ייִד! איך זאָל ניט דערלעבן אַװעקגײן פֿון דעם אָרט! איך זאָל מיך דערװאַרגן מיטן ערשטן ביסן! איך זאָל אײַננעמען אַ מיתה־משונה! לאָז פֿון מיר װערן אַ שטײן, אַ בײן אױב איך זאָג אײַך אַ ליגן אַף אָט אַזױ פֿיל אָ!...\nאון ערשט נאָכדעם פֿלעג ער שױן דערצײלן די מעשׂה, און ערשט נאָכדעם פֿלעג זיך אױסלאָזן, אַז ס'איז שװא־ושקר...\nגעגרינדעט דערױף, װיל איך מיך ניט פֿאַרענטפֿערן פֿאַר דיר, מײַן ליבהאַרציקער לעזער, און אױסװײַזן דיר אױג אַף אױג, אַז דידאָזיקע געשיכטע, װאָס איך דערצײל דיר, איז טאַקע אַזױ געװען פּונקט װי סע שטײט געשריבן באַ מיר אין ראָמאַן. איך זאָג דיר, אַז ס'איז אַזױ, און די ברירה איז באַ דיר, װילסטו גלױבסטו, װילסטו גלױבסטו ניט... איך קאָן דיר געבן נאָך אַן עצה: פֿאָר זיך דורך קײן מאַזעפּעװקע און כאַפּ אָן אַ ייִדן אין מיטן גאַס און טו אים אַ פֿרעג.\n― פֿעטער! איז ניט געװען דאָ באַ איך אײנער אַ מאָשקע גנבֿ?\nװעט ער זיך אָפּשטעלן און װעט דיר ענטפֿערן\n― אַ? מאָשקעלע גנבֿ? אָט דער, װאָס איז אַנטלאָפֿן מיט חײם חסידס טאָכטער? װאָס איז דען? אַקעגן װאָס פֿרעגט איר דאָס?\nװעסטו דאָך אים ענטפֿערן:\n― גאָרנישט, גלאַט אַזױ...\nאון װעסט דאָך מסתּמא װעלן אַװעקגײן, װעט ער דיך ניט אָפּלאָזן און װעט זיך נעמען צו דיר:\n― װאָס הײסט גאָרנישט, גלאַט אַזױ, גלאַט אַזױ? גלאַט איז אַ טעלער! װאָס הײסט דאָס אַ ייִד נעמט און פֿרעגט זיך נאָך גלאַט אַזױ? אַז איר פֿרעגט, מסתּמא װײסט איר דאָך עפּעס!\nאון מײנט ניט, אַז איר װערט גיך פּטור. דער ייִד, װאָס איר האָט אים אָפּגעשטעלט, שטעלט אָפּ נאָך צװײ ייִדן און טײַט אַף אײַך מיט די פֿינגער:\n― װאָס זאָגט איר דערױף? איך גײ מיר אַזױ, שטעלט מיך אָפּ אָט דער ייִד און פֿרעגט זיך נאָך אַף מאָשקעלע גנבֿ! פֿרעג איך אים, װאָס דאַרפֿט איר מאָשקעלע גנבֿ? זאָגט ער גלאַט אַזױ!...\nצו די דרײ ייִדן גײען צו נאָך אַ דרײ ― פֿיר ייִדן און אַרום דיר װערט אַ גאַנץ רעדל און מע נעמט דיך צו דער אַרבעט גאָר אַף אַן אַנדער אופֿן. אײנער גיט איבער דעם אַנדערן, װער דו ביסט; דער זאָגט, אַז דו האָסט זיך געזען ערגעץ מיט מאָשקעלע גנבֿ, דער זאָגט, אַז דו ביסט געקומען צו פֿאָרן מיט מאָשקעלע גנבֿ, און אײנער זאָגט שטילערהײט דעם אַנדערן אַפֿן אױער, אַז דאָס ביסטו אַלײן מאָשקעלע גנבֿ, און דו דאַנקסט גאָט, אַז דו רײַסט זיך אַרױס פֿון זײערע הענט, און איך האָב מורא, אַז דו װעסט פֿאַרזאָגן קינדס־קינדער ניט פֿאָרן קײן מאַזעפּעװקע, ניט אָפּשטעלן קײן ייִדן אין גאַס און ניט נאָכפֿרעגן זיך אַף מאָשקעלע גנבֿ... גלײַכער זאָלסטו מיר גלױבן אַף נאמנות, אַז ס'איז געװען אין מאַזעפּעװקע אַ מאָשקעלע גנבֿ, אַ צירעלע, אַ חײם חסיד, װאָס האָט געהאַט אַ שײן װײַב, מיט שײנע טעכטער, מיט עטלעכע אײדעמס, מיט די אַלע איבעריקע פּאַרשױנען, װאָס װערן געבראַכט אין מײַן ראָמאַן. אײַ, װוּ זײַנען זײ אַהינגעקומען? למאַי װוּ זײַנען אַהינגעקומען אַלע אײַערע באַקאַנטע פֿון אַמאָל? אײניקע זײַנען געשטאָרבן, אײניקע זײַנען זיך צעקראָכן, צעלאָפֿן װי די מײַז אין אַ הונגעריאָר, חײם חסידס קעלער איז שױן לאַנג צוגעמאַכט און די מאַזעפּעװקער אַדונים קלײַבן זיך צונױף אין קלוב אַרײַן, ניט אין קײן װײַנשענק, און מע שפּילט אין װיסט, אין פּרעפֿעראַנס, און טרינקען טרינקט מען אָדער גערײניקטן בראָנפֿן 40 גראַד, אָדער קװאַס, ניט קײן װימאָראָזיק, אַן עק, אױס װימאָראָזיק! חײם חסיד אַלײן איז שױן לאַנג אַף דער אמתער װעלט. זי „חײמאָװאַ“ איז אַן אַלטע ייִדענע מיט אַ פּאַרוק, און כאָטש דאָס פּנים איז שטאַרק געקנײטשט און גײט אײַנגעבױגן, פֿונדעסטװעגן זעט מען נאָך הײַנט אױך, אַז אַמאָל האָט זי באַדאַרפֿט זײַן אַ שײנע ייִדענע. די טעכטער מיט די אײדעמס זײַנען אײנציקװײַז אַריבערגעפֿאָרן קײן אַמעריקע און מאַכן דאָרט אַ „לעבן“, און ס'איז אַ סבֿרה, אַז אליהו־נח האָט שױן לאַנג אַראָפּגעװאָרפֿן דאָס זײַדענע קאַשקעטל און טראָגט שױן גאָר אַ „העט“ (קאַפּעליוש) און הײסט שױן גאָר „מיסטער“ (הער) און לײענט אַ „פּײפּער“ (אַ גאַזעט) און עסט אַ ,סטײק“ (אַ מין געבראָטנס) און טרינק אַ „ביִער“ און פֿאַרבײַסט מיט אַ „קעק“ (אַ מין לעקעך) און גיט זיך אָפּ מיט „פּאָליטישן“ (פּאָליטיק), ער שנײַצט שױן ניט די נאָז מיט אײן פֿינגער, אַן עק, ― מיט אײנעם װאָרט, אליהו־נח אין שױן אַ גאַנצער ענגלישמאַן און איז שױן „אָל־רײַט“... איך האָב אַלײן געזען אַ „פּיקטשע“ (אַ פּאָרטרעט), װאָס אליהו־נח װאָס צוגעשיקט צו זײַנעם אַ חבֿר, בין איך ניבֿהל־ונישתּומם געװאָרן! מע זאָל מיר ניט זאָגן, אַז ס'איז אליהו־נח, חײם חסידס אײדעם, װאָלט איך זיכער מײנען, אַז ס'איז אָדער אַ רײַטער פֿון צירק, אָדער אַ שװײצאַר פֿון אַ גאַסטהױז, אָדער לכל־הפּחות אַ ייִדישער לאַקײ אַף אַ געהױבענער חתונה. אַ גאַנץ יאָר שלאָגט ער אָן מאַטראַצן, און אַז סע קומט אַ רײַכע חתונה, גאָלט ער אָפּ די מאָרדע, קראָכמאַליעט אָן די װאָנצעס, ציט אָן אַף זיך צװײ זשילעטן, אַ פּאַפּירענע מאַנישקע מיט אַ װײַסן שניפּט און פֿון די ברײטע מאַנזשעטן שטעקן אַרױס צװײ גרױסע רױטע הענט מיט שװאַרצע נעגל... אָט װאָס הײסט אַ פֿרײַ לאַנד!\nאַצינד בלײַבט נאָך איבער אײַנס: װאָס הערט זיך מיט מאָשקעלע גנבֿ און מיט זײַן װײַב צירעלע? ― דערױף באַדאַרף מען בעטן דעם עולם, ער זאָל זיך מטריח זין לײענען װײַטער.\nהענעך דער חזן זוכט אַ שטאָט\nפֿון יענער צײַט, װאָס װערט באַשריבן דידאָזיקע היסטאָריע, איז אַװעקגעגאַנגען עטלעכע יאָר. עס האָבן זיך געשטעלט די אומעטיקע װײנענדיקע טעג, סאַמע אלול־צײַט, װען ייִדישע קינדער לאָזט מען פֿרײַ, גרױסע ייִדן לערנען זיך בלאָזן שופֿר, חזנים פֿאָרן זוכן שטעט, מלמדים ― קנעלונגען, און דער הימל, באַדעקט מיט שװערע בלײַענע װאָלקנס, קלאָגט און װײנט אַף דעם אַװעקגעגאַנגענעם זומער מיט קאַלטע טרערן.\nאין אײנעם פֿון דידאָזיקע טעג איז הענעך דער שוחט, אָדער הענעך דער חזן (ער איז בײדע זאַכן), געפֿאָרן פֿון סעקוראַן קײן בריטשאַן זוכן זיך אַ שטאָט אַף צו דאַװנען ימים־נוראָים.\nהענעך איז געװען, הײסט עס, אַ „װעלט־חזן“, נאָר ניט פֿון די װעלט־חזנים, װאָס זײַנען באַרימט אין דער װעלט, נאָר פֿון יענעם מין „װעלט־חזנים“, װאָס פֿאָרן אַף דער װעלט זיך זוכן אַן עמוד; אַמאָל געפֿינען זײ און אַמאָל ניט, און אַז זײ געפֿינען, דאַװנען זײ אָדער שחריתים, אָדער מוספֿים, אָדער שחריתים מיט מוספֿים אינאײנעם. װי אַזױ עס לאָזט זיך. קײן יקרן איז אונדזער הענעך נישט געװען קײנמאָל; מער פֿון זיבעציק קאַרבן שױן מיט דער „שיסל“ האָט ער קײנמאָל ניט פֿאַרלאַנגט אַפֿילו, אַדרבא, מע דערצײלט אין מאַזעפּעװקע אַ מעשׂה (אַף איטלעכן באַזונדער האָט מאַזעפּעװקע אַ מעשׂה) אַז הענעך איז אַמאָל געקומען אין אַ שטעטל, אָפּגעדאַװנט אַ שבת און איז שטאַרק געפֿעלן דעם עולם, מחמת ער האָט טאַקע געהאַט אַ רײנע „קײלע“ און אַ שײנעם „חיתּוך־הדיבור“. אַז ס'איז געקומען צו באַדינגען זיך, און אַז ער האָט דערהערט, אַז מע װיל אים באַצאָלן אַ גאַנצן הונדערטער אַחוץ דער שיסל, האָט ער געכאַפּט דעם שטעקן און איז אַנטלאָפֿן, געזאָגט: „אױב אַזױ זוכט אײַך אַן אַנדער חזן“... נאָר דאָס געהער זיך שױן אָן מיט הנכן, ניט מיט אונדזער ראָמאַן, בכן קערן מיר זיך אום צוריק צום ראָמאַן.\nביז דער סטאַנציע אָקניצע איז הענעך געפֿאָרן מיט דעם באַן, און פֿון אָקניצע מיט אַ בעל־עגלה גלײַך קײן סעקוראַן אַף ימים־נוראָים, איז דאָך די קאַשע: װאָס עפּעס קײן סעקוראַן? למאַי ניט פֿילעשט, אָדער קײן יעדינעץ? פֿילעשט און יעדינעץ איז דאָך אַ סך נעענטער װי סעקוראַן? איז דער תּירוץ: פֿון װאַנען װײסט איר, אַז הענעך איז ניט געװען אין פֿילעשט און אין יעדינעץ? אפֿשר זײַנען די פֿעלישטער און יעדינעצער ייִדן אַזעלכע שאַרפֿע מבֿינים אַף „נגינה“, אַז הענעך איז פֿאַר זײ קלײן? אָדער אפֿשר פֿאַרקערט, פֿילעשט און יעדינעץ איז פֿאַר הענעכן צו קלײן? װאָס קען מען װיסן? אַ פֿיש זוכט װוּ טיפֿער, אַ מענטש װוּ בעסער...\nבקיצור, הענעך איז געפֿאָרן קײן סעקוראַן, האָט ער אָבער אין סעקוראַן פֿאַרשפּעטיקט; דאָרט האָט נאָר־װאָס פֿאַרכאַפּט דעם עמוד אַן אַנדער חזן, עפּעס אײנער אַ מאָניש בערשעדער, אַ גוטער „דראָנג“ און קען קײן שײַטל עבֿרי ניט; הענעך קען אים, נאָר ס'איז ניט זײַן עסק; ער װעט ניט גײן קאַליע מאַכן אַ ייִדן פּרנסה, הענעך איז ניט אַזאַ מענטש... און ער האָט געמוזט פֿאָרן פֿון סעקוראַן קײן בריטשאַן.\nגעפֿאָרן פֿון סעקוראַן קײן בריטשאַן איז הענעך מיט אַ בעל־עגלה, געװײנטלעך ניט אַלײן, מיט נאָך ייִדן און מיט נאָך װײַבער, און מחמת אינדרױסן איז געװען שױן רעכט קילבלעך און הענעכס בגדים זײַנען געװען ערטערװײַז אױסגעטריפּעט און ערטערװײַז מחילה צעטרענט, האָט ער זיך אײַנגעהילט אין אַ גרױסן װאַרעמען שאַל, געהיט די קײלע, ער זאָל זי חלילה ניט צוקילן.\nתּחילת האָבן די פּאַרשױנען צװישן זיך פֿאַרפֿירט אַ ברײטן שמועס מכּוח מה־שמכם, פֿון װאַנעט איז אַ ייִד און װוּהין פֿאָרט מען? װי געװײנטלעך, און אַז מע האָט זיך שױן גוט אָנגערעדט און אָנגעזיפֿצט אַף די הײַנטיקע פּרנסות מיט די הײַנטיקע בשׂורות טובֿות ישועות ונחמות אַף ייִדן, איז מען מיטאַמאָל געװאָרן שטיל, זיך פֿאַרטראַכט איטלעכער אין זײַנע עסקים מיט זײַנע דאגות. אױך הענעך איז געװען פֿאַרטיפֿט אין זײַנע מחשבֿות, הענעך האָט, נישקשה, געהאַט װאָס צו טראַכטן, װאָרעם טאָמער חלילה לא־יעלה־ולא־יבֿא, פֿאַרשפּעטיקט ער בריטשאַן אױך, בלײַבט ער דאָך אַף הײַנטיקן ימים־נוראָים לחלוטין אָן אַן עמוד...\nפּלוצלינג װי ער טראַכט אַזױ, דערזעט הענעך, פּונקט אַפֿן מיטן װעג צװישן סעקוראַן און צװישן בריטשאַן, אַ פּאַרטיע אַרעסטאַנטן גײען מיטן עטאַפּ פּאָרװײַז, געשלאָסן אַ האַנט צו אַ האַנט און זװיאַקען מיט די קײטן. פֿון הינטן איז נאָכגעפֿאָרן אַ גרױסער װאָגן מיט װײַבער און קינדער. הענעך, װאָס איז געװען פֿאַרטיפֿט אין זײַנע מחשבֿות, װאָלט געװיס דורכגעלאָזט דעם עטאַפּ פֿאַרבײַ דער נאָז, אים אין זינען געהאַט װי פֿאַראַיאָריקן שנײ: װײס איך, גנבֿים, באָסיאַקעס, כאַפּט זײ דער װאַטן־מאַכער! נאָר ער װײסט אַלײן ניט װאָס מיט אים אי ז געשען: צװישן די אַרעסטאַנטן האָט ער דערזען עפּעס אײנעם אַ פּאַרשױן אַ שװאַרצן מיט אַ שװאַרצער פּאַטלע און מיט אַ שװאַרצער באָרד, און ער װאָלט געמעגט שװערן אַז ס'איז אַ ייִד, און נאָך אַ קענטלעכער דערצו, זײער אַ קענטלעכער! װער דאָס איז ― האָט ער בשום אױפֿן ניט געקאָנט זיך דערמאַנען, װיפֿל ער האָט זיך ניט געבראָכן דעם מוח און געריבן דעם שטערן.\nאון מחמת ער האָט זיך שױן אַזױ פֿאַראינטערעסירט מיטן קענטלעכן פּאַרשױן, האָט ער שױן במילא גענומען באַטראַכטן דעם װאָגן מיט די װײַבער און קינדער אױך, און ער האָט דערזען צװישן זײ אײנע אַ יפֿיפֿיה, מיט אַ רױט שאַלעכל אַפֿן קאָפּ און מיט אַ קינד אַף די הענט. ער װאָלט שװערן, אַז ס'איז אַ ייִדישע טאָכטער און אַ קענטלעכע, אָבער טאַקע גאָר אַ קענטלעכע!\n― װײס איך װאָס עס קען זיך אַמאָל אױסװײַזן ― אַזױ האָט הענעך אַ זאָג געטאָן צו זיך אַלײן און האָט זיך אַ גלעט געטאָן באַ די פֿלעשלדיקע פּאות און אײַנגעהילט זיך אין דער װאַרעמער שאַל. פּלוצלינג דערהערט ער, עמעצער רופֿט אים אָן באַם נאָמען:\n― רב הענעך! רב הענעך!\nאַ מעשׂה! אַ מעשׂה!\nהענעך דרײט אױס דעם קאָפּ ― דאָס רעדט צו אים די יפֿיפֿיה, װאָס מיטן רױטן שאַלעכל און מיטן קינד אַף די הענט... פֿון הענעכן איז געװאָרן אַ שטיק זאַלץ: „ער קען דאָס זײַן?“...`\n― רב הענעך, איר האָט מיך ניט דערקענט? איך בין דאָך צירעלע, חײמס טאָכטער, חײם חסיד ייִנגערע טאָכטער! אַז איר װעט קומען אַהײם קײן מאַזעפּעװקע, זאָלט איר למען־השם לאָזן גריסן דעם טאַטן און דער מאַמען און אַלע אונדזעריקע גאָר פֿרײַנטלעך, און זאָלט מוחל זײַן זאָגן, אַז מיר גײען קײן אירקוטסק... למען־השם, רב הענעך, לאָזן גריסן דעם טאַטן..\nצירעלע האָט נאָך עפּעס געזאָגט, געמאַכט צו אים בשעת־מעשׂה מיט די הענט, נאָר מחמת די פֿורן זײַנען שױן געװען אײנס פֿון דאָס אַנדערע װײַטלעך, האָט מען שױן מער ניט געקאָנט הערן פֿון איר גאָרניט, ער האָט נאָר געהערט אַ געלעכטער צװישן די אַרעסטאַנטן, פֿון עטלעכע מיטאַמאָל, און אַ משונה מאָדנע לידל, און דװקא צום גראַם, מיט אַזעלכע װערטער, װאָס ס'איז שװער צו פֿאַרשטײן פֿון זײ דעם פּשט:\n„אַי יאַנקעל, סאָרע, מײש! גי' מיר בראַנכן, גײ מיר כלײש!“\nעס װײַזט אױס, אַז דאָס לידל איז דעם עולם געװען שטאַרק געפֿעלן, װאָרעם דער גאַנצער עטאַפּ, אַחוץ דעם קאָנװױ, האָט שטאַרק אָנגעקװאָלן, און ניט אַזױ פֿונעם לידל, װי פֿון דעם, װאָס אײנער פֿון די חבֿרה אַרעסטאַנטן, אַ הױכער פּאַרשױן מיט אַ רױט געשטופּלט פּנים, האָט אַרײַנגענומען אײן עק פּאָלע פֿון דעם גרױען שינעל אין מױל אַרײַן, געקוקט אַף הענעכן, און האָט לאַנג געטרײסלט מיטן קאָפּ הין און צוריק, בכדי, צו דעררגזנען דערמיט די ייִדן!...\nהענעך האָט אים אָבער געהערט װי המן דעם גראַגער, ער איז געװען פֿאַרנומען מיט זײַנעם, ער איז געװאָרן אױסער זיך פֿון דעמדאָזיקן באַגעגעניש, ער האָט זיך אָנגעשטױסן על־פּי סבֿרה, אַז יענער שװאַרצער יונגאַטש מיט דער באָרד באַדאַרף זײַן טאַקע איר מאַן, מאָשקעלע גנבֿ, און ער האָט ניט אױפֿגעהערט װוּנדערן זיך און רעדן צו זיך אַלײן:\n― אַ מעשׂה! אַ מעשׂה! װאָס סע קען זיך טרעפֿן אַף דער װעלט!\nדי איבעריקע פּאַרשױנען, װאָס זײַנען געפֿאָרן מיט הענעכן אַף אײן פֿור, האָבן זיך געװײנטלעך שטאַרק פֿאַראינטערעסירט מיט דערדאָזיקער „מעשׂה“; נאָר װיפֿל זײ האָבן אים ניט דערקוטשעט, ער זאָל זײ דערצײלן װער איז אָט די בחורטע, װאָס האָט דורך אים איבערגעגעבן אַזאַ פֿרײַנטלעכן גרוס אַהײם, און װאָס איז דאָס פֿאַר אַ „מעשׂה“? ― האָבן זײ אָבער פֿון אים ניט געקאָנט אַרױסציִען גאָרניט. הענעך דער חזן האָט ניט אױפֿגעהערט צו מאַכן מיט די הענט, היצן זיך און איבערחזרן נאָכאַמאָל און נאָכאַמאָל:\n― אַ מעשׂה! אַ מעשׂה! װאָס סע קען זיך פֿאַרלױפֿן אַף דער װעלט!\n― פֿאָרט װאָס? דערצײלט אונדז אױך די מעשׂה, לאָמיר הערן!\n― ס'איז אַ מעשׂה, װאָס טרעפֿט זיך, הערט איר, אײנמאָל אין טױזנט יאָר! אַ מעשׂה! אַ מעשׂה! װאָס סע קען זיך פֿאַרלױפֿן אַף דער װעלט! אַ מעשׂה! אַ מעשׂה!\nאון מער האָט הענעך ניט געקענט זאָגן גאָרניט; ער האָט ניט געװוּסט פֿון װאַנען ער זאָל אָנהײבן! צי פֿון איר, צי פֿון אים, צי פֿון דעם, װאָס איז געװען נאָכדעם, צי פֿון דעם, װאָס איז געװען פֿריִער, ― און אַף הענעכס פּנים איז געבליבן פֿאַרגליװערט אַ ביטער שמײכעלע, און זײַנע זכרונות האָבן אים אױפֿגעכאַפּט װי אַ רוח דעם מלמד און האָבן אים אַװעקגעטראָגן העט־װײַט, ער װײסט אַלײן ניט װוּהין, ערגעץ אונטער די הרי־חושך... און דער װינט האָט געבלאָזן, און אַ רעגנדל האָט געמראַקעט, און דער בעל־עגלה האָט געפֿײַפֿט און געװיאָקעט, און די פֿערדלעך זײַנען מיט קלײנע דריבנע טריטעלעך קלױמערשט געלאָפֿן, און די רעדער האָבן זיך געקאַטשעט איבער דער נאַסער ערד, און דער װאָגן האָט געטרײסלט, און אַלע פּאַרשױנען האָבן זיך געװיגט, געשאָקלט, באַגעגנט זיך גאַנץ אָפֿט אַמאָל מיט די פּלײצעס, אַמאָל מיט די שטערנס, און הענעך, אײַנגעהילט אין אַ װאַרעמער שאַל, האָט זיך געװיגט און געשאָקלט אַהער און אַהין, און זײַנע פֿלעשלדיקע פּאות, גערירט פֿונעם װינט, האָבן זיך געבאָמבלט װי אַף פּרוזשינקעס און צוגעגעבן אים פֿיל חן.


4151 בעלאָרוסיש רובל צו XEM\n4151 BYR צו XEM\nאיר האָט אויסגעקליבן די מקור קראַנטקייַט BYR און די ציל קראַנטקייַט נישט מיט אַ סומע פון 4151 BYR. איר קענט וועקסל רייץ אין די צוויי רשימות פֿאַר מער ווי 160 אינטערנאַציאָנאַלע קעראַנסיז. די וועקסל רייץ זענען דערהייַנטיקט מיט רעגולער ינטערוואַלז און דערלאנגט אין טאַבולאַר פאָרעם פֿאַר געוויינטלעך אַמאַונץ. איר קענט אויך זען די היסטארישע וועקסל רייץ פון אנדערע וויזאַטערז.\nBYR צו CADBYR צו CNYBYR צו EURBYR צו GBPBYR צו HKDBYR צו IDRBYR צו INRBYR צו KRWBYR צו MXNBYR צו USD


פּראָדוקט ינזשעניר-אַוו - נאַב ווייַזן נייַעס דורך בראָאַדקאַסט קלאַפּן. אַפישאַל בראָאַדקאַסטער פון נאַב ווייַזן, פּראָדוצירער פון נאַב ווייַזן לעבן\nהיים » דזשאָבס » פּראָדוקט ענגינעער-אַוו\nדזשאָב עפן: פּראָדוקט ענגינעער-אַוו\nשטעלע: פּראָדוקט ענגינעער-אַוו\nגעזעלשאַפט: שוואַרץ באָקס Network Services\nאָרט: פּיטצבורגה PA US\nווייַטער: מאָד שיפץ אין "סיקקאָו מאָדע\nHey Buddy !, איך געפונען דעם אינפֿאָרמאַציע פֿאַר איר: "Product Engineer-AV". דאָ איז דער וועבזייַטל לינק: https://www.broadcastbeat.com/product-engineer-av-2/. אדאנק.


אפענע שמועס איבער די צענזור פון אייוועלט - בלאט 204 - אידישע וועלט פארומס\nבלאט 204 פון 211\nתגובהדורך סטיטשינער » דאנארשטאג אוקטובער 22, 2020 7:15 pm\nדשאסט טו סעט דע רעקארד סטרעיט, יש בו האט יא געבעטן צו פארפארן זיין אשכול. זיי בעסער מברר פארן פארשפרייטן אפענע ליגענט, נאך דערצו בדבר שאפשר לברר בניקל.\nתגובהדורך למעלה משבעים » דאנארשטאג אוקטובער 22, 2020 8:25 pm\nתגובהדורך sky » דאנארשטאג אוקטובער 22, 2020 8:30 pm\nלמעלה משבעים האט געשריבן: חחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחחח\nאיך קען קוים ווארטן עס זאל זיך אנרוקן צום קאווע טרינקן אפאר צוהיצטע חברה, און מען וועט דארפן מעקן...\n(איך זאג נישט, עס קען צומאל שטארק וויי טון ווען עס ווערט פארמעקט גוטע , אבער וואס קען מען דען פארלאנגן פון 'מענטשן' וואס ארבעטן ארום די זייגער, פאר נישט באצאלט...)\nתגובהדורך לכאורה » דאנארשטאג אוקטובער 22, 2020 8:36 pm\nשיעלע, כ'קען שוין קוים ווארטן זאלסט טוישן ניק, כ'האב דיר שוין אפאר מאל געזאגט אז אזעלכע אינהאלטסרייכע תגובות ווערן ממש איבערגעהיפט ווען מ'זעט דעם שם הכותב\nתגובהדורך יש בו » דאנארשטאג אוקטובער 22, 2020 10:20 pm\nסטיטשינער האט געשריבן: דשאסט טו סעט דע רעקארד סטרעיט, יש בו האט יא געבעטן צו פארפארן זיין אשכול. זיי בעסער מברר פארן פארשפרייטן אפענע ליגענט, נאך דערצו בדבר שאפשר לברר בניקל.\nשיעלע האט נישט געזאגט אז איך האב נישט געבעטן,\nתגובהדורך איינס » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 12:25 am\nער האט געשירבן אז לכאורה האט דאס פארשפארט מיט א צינישע דיסקלעימער אז דער פותח האשכול האט געבעטן.\nנו דו ביסט דא, זאג איהם אז דו האסט דאס געבעטן.\nתגובהדורך לכאורה » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 12:27 am\nדו האסט אויך טענות אויף די 'צינישע' דיסקלעימער?\nדו ווייסט וויפיל היץ איך האב באקומען פון אלע זייטן אויף די טורנהיים אשכול וואס איז יענעם טאג פארשלאסן געווארן? כ'האב געוואלט דער עולם זאל וויסן אז דער דיקטאטורשאפט אשכול איז נישט סתם געשלאסן געווארן צוליב בייעס וכדומה, נאר כך גזר הפותח.\nתגובהדורך יש בו » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 12:36 am\nאיך האב נאר געוואלט אויסקלארן, עס האט נישט אויסגעזעהן פון סטיטשי'ס ווערטער ווי ער האט א אנונג וואס שיעלע שרייט,\nשיעלע'ס טענה האט אסאך לעגיטימיטי,\nכ'האב געוואלט דער עולם זאל וויסן אז דער דיקטאטורשאפט אשכול איז נישט סתם געשלאסן געווארן צוליב בייעס וכדומה, נאר כך גזר הפותח.\nגוט האט איר געטוהן, איך דאנק אייך דא בפני כל עם ועדה,\nאון אז איך האב שוין דעם שופר וויל איך אויסשרייען הויעך דא\n"א ריזיגן דאנק פאר כבוד הרב לכאורה פארן צושטעלן דעם ריינעם ארט דא להנות בהם בני אדם"\nתגובהדורך sky » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 12:43 am\nלכאורה האט געשריבן: דו ווייסט וויפיל היץ איך האב באקומען פון אלע זייטן אויף די טורנהיים אשכול וואס איז יענעם טאג פארשלאסן געווארן?\nSo why you reopened it?\nתגובהדורך לכאורה » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 12:49 am\nדי טענות זענען געווען הלמאי עס איז פארשלאסן געווארן, האב איך עס געעפנט (נישט איך האב עס געהאט פארשלאסן)\nתגובהדורך sky » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 12:50 am\nתגובהדורך פאלעסיידס » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 1:04 am\nוואס גייט פאר, פארוואס האט מען איינגעשפארט טורנהיים אין א אשכול?\nוואס קען געשען אויב ער קומט ארויס פון דארט?\nתגובהדורך בשבילי נברא » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 1:09 am\nפאלעסיידס האט געשריבן: וואס גייט פאר, פארוואס האט מען איינגעשפארט טורנהיים אין א אשכול?\nדי ביידן שטיצער קענען אים נאך חלילה שיסן אויף פיפט עוועניו...\nתגובהדורך סטיטשינער » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 3:10 am\nווי אויך קען ער ח"ו אנהייבן פארזאגן עתידות ווער עס גייט געווינען די רה"ק וויילן, און פארהארגענען די גאנצע זאך.\nתגובהדורך איינס » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 9:32 am\nסטיטשינער האט געשריבן: ווי אויך קען ער ח"ו אנהייבן פארזאגן עתידות ווער עס גייט געווינען די רה"ק וויילן, און פארהארגענען די גאנצע זאך.\nדאס איז נישט אזא פראבלעם ווייל דער נעפיו וועט פארזאגן פארקערט און סוועט זיך באלאנסן...\nתגובהדורך בבקשה » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 9:44 am\nס׳איז דאך דא מער פון צוויי קאנדידאטען, מילא וועט מען וויסן אז חוץ די צוויי וועט קיינער נישט געווינען. (די זעלבע איז אויך אמת לגבי די פרעזידענטליכע וואלן, די פעטער זאגט טראמפ, און די נעפיו זאגט ביידען, מילא ווייס איך אז אזא איינער ווי אדם קאקעש האט נישט קיין שום טשענס, ווען נישט די טורנהיימס וואלט איך געמיינט אז ער האט נאך א טשענס)\nתגובהדורך איינס » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 9:46 am\nנישט אזא פראבלעם ער האט נאך נעפיוס...\nתגובהדורך בוחר בשירי זמרה » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 11:48 am\nא ריזיגן יישר כח פאר די מנהלים/אחראים\nלעצטנס מיטגעהאלטן עטליכע מאל אייער פלינקע/געניטע ארבעט\nתגובהדורך א גאנץ יאר פרייליך » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 1:06 pm\nwhy did ivelt remove a clip that i posted in the williamsburgh eshkol of deblasio by rispler nichim aveilim\nתגובהדורך shimon7323 » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 1:51 pm\nא גאנץ יאר פרייליך האט געשריבן: why did ivelt remove a clip that i posted in the williamsburgh eshkol of deblasio by rispler nichim aveilim\nפשוט מע'האט מורא אז ס'וועט ארום פארן און די מידיע און מען זעהט דארט מער ווי צען אידן און איין צימער......,..............\nתגובהדורך יש בו » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 2:37 pm\nעס ברענגט ארויף בייז בלוט ביי געוויסע\nתגובהדורך לכאורה » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 3:06 pm\nתגובהדורך לכאורה » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 3:07 pm\nבקרוב וועט מען מוזן שאפן א פרישע גרופע מיט'ן נאמען "קאנספיראטארן", דארט וועט מען אריינשטעלן אלע ניקס וואס קענען קיין גראד נארמאל ווארט נישט ארויסלאזן פון קיעבאורד, און זייערע רעכטן וועלן זיין באגרעניצט צו שרייבן אין די דעזיגנירטע קאנספיראציע אשכולות\nתגובהדורך למעלה משבעים » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 3:23 pm\nתגובהדורך shimon7323 » פרייטאג אוקטובער 23, 2020 5:02 pm\nמען דארף באגרעניצען נייע ניקס פון קענען שרייבן און געוויסע אשכולות , איך מיין עס וואלט געווען אגרויסע תועלת\nבאנוצערס וואס דרייען זיך דא: PetalBot, אזלא גרש, צוקער זיס און 3 געסט


שפיל קיניגל כאַפּן אָנליין. שפּיל פֿאַר פֿרייַ\nשפיל קיניגל כאַפּן\nשפּיל די שפּיל קיניגל כאַפּן אָנליין:\nשפיל באַשרייַבונג קיניגל כאַפּן\nנעבעך ראָזעווע קראָליק פאַרפאַלן אין די וואַלד, ער וואַנדערד, טריינג צו געפינען זייַן וועג היים. ער איז געווען זייער מיד און הונגעריק, אָבער באַשלאָסן צו באַקומען עטלעכע מנוחה אין די הייל אונטער די הויך טענענבוים און דעמאָלט ער האט אַ חלום ווו דער הימל פליענדיק זיס זאַפטיק מער און די קיניגל איז געווען באַזאָרגט צו באַקומען זיי און עסן זיי נאָר קאָנפליקט גואַרדינג די בייז קראָוז, אָבער עס איז נישט אַ קיניגל דערשראָקן ער גענומען די מאַשין און געדריקט אויף די גאַז און דזשאַמפּט נאָך אַ מער!. שפּיל די שפּיל קיניגל כאַפּן אָנליין.\nטעכניש טשאַראַקטעריסטיקס פון די שפּיל קיניגל כאַפּן\nשפיל קיניגל כאַפּן צוגעגעבן: 17.10.2013\nגאַמעס ווי די שפּיל קיניגל כאַפּן\nדאַונלאָוד שפּיל קיניגל כאַפּן\nימבעד די שפּיל קיניגל כאַפּן אויף דיין וועבזייַטל:\nצו אַרייַנלייגן די שפּיל קיניגל כאַפּן אויף דיין וועבזייַטל, קאָפּיע די קאָד און פּאַפּ אין די HTML קאָד פון דיין פּלאַץ. אויך, אויב איר ווי די שפּיל קיניגל כאַפּן, קאָפּיע און שיקן די לינק צו אַ פרייַנד אָדער אַלע אייער פריינט, טיילן דעם שפּיל מיט די וועלט!\nמיט די שפּיל קיניגל כאַפּן, אויך געשפילט אין די שפּיל:


דערלויבעניש פון ביאָמאַרין סאַבמישאַנז דערלויבעניש פֿאַר יו. עס. פוד און דראַג אַדמיניסטראַטיאָן פֿאַר וואַלאָקטאָקאָגענע ראָקסאַפּאַרוואָעק צו מייַכל העמאָפיליאַ א.\n1 סטן אַפּפּליקאַטיאָן פֿאַר מאַרקעטינג אַפּלאַקיישאַן אין יו. עס. פֿאַר גענעטהעראַפּי דירעקטעד אין קיין טיפּ פון העמאָפיליאַ


NextMapping | קינאָוטס: די צוקונפֿט פון אַטראַקטינג און בעכעסקעם שפּיץ טאַלאַנט\nדי צוקונפֿט פון אַטראַקטינג און בעכעסקעם שפּיץ טאַלאַנט\n95% פון די סערווייד קאָמפּאַניעס ציטירן אַ גרויס פאָקוס פֿאַר דער צוקונפֿט איז דערגייונג און בעכעסקעם שפּיץ טאַלאַנט אין דער עלטער פון ראָובאַטיקס, ווייַט וואָרקערס און ינקריסינג פאַרמעסט.\nטרענדס, פאַל שטודיום און שעפעריש געדאנקען פֿאַר ריקרוטינג און ריטיינינג טאַלאַנט\nדי סערווייד פאָרשונג 500 סעאָ דערקלערט אַז אפילו מיט דער ראָבאָטיקס עלטער זיי פּלאַנירונג צו פאָרזעצן צו זוכן און אָנשטעלן טאַלאַנטירט מענטשן געזונט אין 2020 און ווייַטער. די פאַרמעסט פֿאַר אַטראַקטינג שפּיץ טאַלאַנט איז ינקריסינג, און ווי געשווינד מענטשן זענען כייערד און טריינד אנדערע ינדאַסטריז זענען אַפּראָוטשינג און פּאָאַטשינג טאַלאַנט. אין אַדישאַן, די פאַרגרעסערן אין אַפּערטונאַטיז פֿאַר פרילאַנס און אַנטראַפּראַנערז פֿאַר מילעניניאַלס מאכט די זוכן פון טאַלאַנט אפילו מער טשאַלאַנדזשינג.\nוואָס קענען קאָמפּאַניעס טאָן? וואָס טאָן לעאַדערס דאַרפֿן צו טאָן צו געווינען די מלחמה פֿאַר טאַלאַנט?\nאין דעם קינאָטע, איר וועט לערנען ווי צו מאַפּע אַ סטראַטעגיע און פּלאַן ווי צו צוציען שפּיץ טאַלאַנט און ווי צו ריטיין זיי פֿאַר אַ לאַנג ווי דורכשניטלעך ראָמען.\nדי לעצטע פאָרשונג פֿאַר דיין אינדוסטריע וועגן צוקונפֿט טרענדס וועגן אַטראַקטינג און ריטיינינג שפּיץ טאַלאַנט\nינסייט אין די קראַנט פאַקט פון דערגייונג און בעכעסקעם גוטע מענטשן די סטאַץ און די בעסטער פּראַקטיסיז\nינאַווייטיוו געדאנקען פֿאַר דערגייונג די רעכט מענטשן וואָס זענען פּאַסיק פֿאַר דיין אינדוסטריע\nשעפעריש געדאנקען און ביישפילן פון גלאבאלע קאָמפּאַניעס ווינינג די מלחמה פֿאַר טאַלאַנט\nדי שפּיץ צען 'אַטראַקערז' פון וואָס שפּיץ טאַלאַנט ווילן ווען איר זוכט צו אַרבעטן פֿאַר אַ פירמע\nווי צו זיין אַ פירמע וואָס 'אַטראַקץ' טאַלאַנט, אַרייַנגערעכנט טראַנספאָרמאַציע פירער און קריייטינג אַ קולטור וואָס פאָוקיסיז אויף שערד פירערשאַפט\nדי נומער איין סיבה אַז מענטשן פאַרלאָזן אַן באַלעבאָס און ווי צו פאַרריכטן עס\nא גרעסערע פארשטאנד פון וואָס ינוועסטינג אין ראַקרוט אַליין איז אַ ניט-געווינען צוגאַנג\nשעפעריש סאַלושאַנז אַז איר קענען שטעלן אין פּלאַץ גלייך צו פאַרגרעסערן דיין ווינס אין אַטראַקטינג און בעכעסקעם שפּיץ טאַלאַנט\nCheryl Cran איז געווען זייער רעקאַמענדיד דורך אן אנדער קייסער גרופּע מיט וואָס זי האָט געארבעט, און מיר לעצטנס כייערד איר ווי אונדזער קלאָוזינג קינאָוט ספּיקער פֿאַר אונדזער יערלעך באַגעגעניש - וואָס אַ גאנץ פּאַסיק! Cheryl ס אָנזאָג איז געווען גאָר קאַסטאַמייזד באזירט אויף אונדזער געזעלשאַפֿט, אונדזער דייווערס וילעם און זי קלאָוזד אונדזער זיצונג ביוטאַפלי.\nזי איז געווען ביכולת צו וויוו אין אינהאַלט פון אנדערע עלעמענטן פון דער פּראָגראַם, ווי אויך צו ניגן די יינציק טשאַלאַנדזשיז וואָס מענטשן אין אונדזער טימז זענען צו האַנדלען מיט און צושטעלן ינספּיירינג געדאנקען. איר ביזנעס הינטערגרונט און דערפאַרונג צוזאַמען מיט איר ינטואַטיוו ינסייץ און דינאַמיש עקספּרעס געפֿינט אונדזער גרופּע ינספּיראַציע און איז געווען אַ פאַנטאַסטיש וועג צו פאַרלייגן אונדזער זיצונג! ”\nבענעפיץ פון VP VP עמפּלויעעס


אויסטויש ראטע ייראָ (EUR) צו טייוואַן נייַ דאָלאַר (TWD) לעבן אויף Forex וועקסל מאַרק\nייראָ - טייוואַן נייַ דאָלאַר פּרייַז רעכט איצט אויף Forex וועקסל מאַרק אין 03 ויגוסט 2021\n12:21:59 (Forex קורס דערהייַנטיקן אין 59 סעקונדעס)\n1 EUR = 33.13 TWD\nייראָ צו טייוואַן נייַ דאָלאַר איז געוויזן אויף די פאָרעקס וועקסל. 30 סעקונדעס - טשאַנגינג צייט וועקסל. ייראָ איז געוויזן אָנליין. די רעגע ייראָ צו טייוואַן נייַ דאָלאַר.\nForex Trading טשאַרט טייוואַן נייַ דאָלאַר צו יוראַ לעבן אין 03 ויגוסט 2021\nForex Trading טשאַרט ייראָ צו טייוואַן נייַ דאָלאַר לעבן, 03 ויגוסט 2021\nאויף אונדזער וועבזייטל איר קענען געפֿינען אַ טשאַרט פון ייראָ צו טייוואַן נייַ דאָלאַר וועקסל קורס אויף 03 ויגוסט 2021. די טשאַרט אויבן איז אַ וויזשאַוואַל צובינד פון ייראָ צו טייוואַן נייַ דאָלאַר. סעלעקטירן אַ פונט אויף די טשאַרט צו געפֿינען די פּינטלעך וועקסל קורס פֿאַר די רעכט צייט. דער וועקסל קורס גראַפיק ענדערונגען אויטאָמאַטיש יעדער 30 סעקונדעס.\nגער ייראָ צו טייוואַן נייַ דאָלאַר ייראָ צו טייוואַן נייַ דאָלאַר אויסטויש ראטע ייראָ צו טייוואַן נייַ דאָלאַר וועקסל קורס געשיכטע\nאָנליין טריידינג ייראָ (EUR) צו טייוואַן נייַ דאָלאַר יעצט\nדי געשיכטע פון דער ייראָ צו טייוואַן נייַ דאָלאַר יעדער מינוט. די ענדערונג אין די ייראָ (EUR) צו טייוואַן נייַ דאָלאַר דעם מאָמענט איז - -0.0020 TWD. דער פּלאַץ ווייזט אַ טיש פֿאַר פּאָסטינג 10 מינוט פון די ייראָ צו די טייוואַן נייַ דאָלאַר פֿאַר יעדער מינוט. די וועקסל קורס דאַטן פֿאַר 10 מינוט איז געוויזן אין די טיש אויף דעם בלאַט.\n33.13 33.13 33.13 33.13 33.14 33.13 33.13 33.13 33.13 33.13\nאָנליין טריידינג ייראָ (EUR) צו טייוואַן נייַ דאָלאַר לעצטע שעה טריידינג\nענדערונגען אין די ייראָ צו די טייוואַן נייַ דאָלאַר קענען זיין וואָטשט יעדער שעה. שעה ענדערונג אין די ייראָ צו די טייוואַן נייַ דאָלאַר - 0.02 TWD. דער טיש ווייזט די ייראָ צו טייוואַן נייַ דאָלאַר רייץ יעדער שעה. די וואַלועס פון די ייראָ פּער שעה זענען געשטעלט אין די טיש אַזוי אַז עס איז באַקוועם צו זען די חילוק.\n33.13 33.13 33.12 33.11 33.11 33.12 33.11 33.13 33.10 33.10\nאָנליין טריידינג ייראָ (EUR) צו טייוואַן נייַ דאָלאַר הייַנט ס גאַנג 03 ויגוסט 2021\n12:21 11:21 10:21 09:21 08:21 07:21 06:20 05:20 04:20 03:20\n33.13 33.10 33.14 33.15 33.18 33.19 33.18 33.16 33.14 33.14


כידעש און פריי ווייכווארג: א גוטע צוקונפֿט פֿאַר טעכנאָלאָגיע | פֿון לינוקס\nעפֿן יננאָוואַטיאָן און פריי ווייכווארג: א גוטע צוקונפֿט פֿאַר טעכנאָלאָגיע\nפֿאַר קיין איינער, עס איז אַ סוד אַז ווייַטער פון די 4 פרייהייט פון פריי ווייכווארג, דאָס איז, אויסער די אַנטוויקלונג מאָדעל און די אַרבעט פילאָסאָפיע פּראָמאָטעד דורך זייַן באַוועגונג, וואָס איז באזירט אויף קריייטינג טעקנאַלאַדזשיז, דער הויפּט ווייכווארג פּראָדוקטן, וואָס קענען זיין געוויינט, מאַדאַפייד און פרילי פונאנדערגעטיילט, עס איז אַ אָנצוהערעניש פון מרידה אויף די טייל פון רובֿ פון אים מיטגלידער קעגן דער "סיסטעם" וואָס אַפּערייץ ניט בלויז אין די טעקנאַלאַדזשיקאַל, אָבער אויך אין די פּאָליטיש, עקאָנאָמיש און אפילו געזעלשאַפטלעך.\nפונט וואָס איז יקספּלאָרד אין עטלעכע וועג אין פריערדיקע אַרטיקלען אַזאַ ווי קריפּטאָ-אַנאַרכיזאַם: פריי ווייכווארג און טעקנאַלאַדזשיקאַל פינאַנצן, די צוקונפֿט? y פֿאַרבונדענע מווומאַנץ: אויב מיר נוצן פריי ווייכווארג, זענען מיר אויך כאַקערז?. וואָס מיר פאָרשלאָגן איר צו לייענען אָדער לייענען שפּעטער פֿאַר מער אינפֿאָרמאַציע. סייַ ווי סייַ, פריי ווייכווארג איז ניט בלויז קריייטינג פֿאַר קריייטינג, אָבער אויך ינאָוווייטינג צו פאָרשלאָגן מער פרייהייט פֿאַר יעדער יחיד, פרייהייט אַז ניט בלויז האָבן צו טאָן מיט די טעקנאַלאַדזשיקאַל פעלד.\nאין אונדזער איצטיקן וועלט, אַ טאָוטאַלי טעקנאַלאַדזשיקאַל וועלט וואָס האט יוואַלווד און יוואַלווז אין אַ ינקריסינגלי גיך און קאָמפּליצירט וועג, עס איז כּמעט אוממעגלעך פֿאַר איין אָרגאַניזאַציע, עפנטלעך אָדער פּריוואַט, ינדיווידזשואַלי, קענען מאַנאַפּאַלייז טאַלאַנט, כידעש און די רעזולטאַטן.\nדעריבער, דער אַלט געדאַנק אָדער מעקאַניזאַם אין וואָס אַן אָרגאַניזאַציע עקסאַקיוטאַד זייַן ווייכווארג אָדער טעכנאָלאָגיע אַנטוויקלונג מאָדעל דורך סענטראַליזינג אַלע אַספּעקץ פון זייַן טעקנאַלאַדזשיקאַל פּראָדוקטן; עס איז ניט מער פאַנגקשאַנאַל, דאָס איז, אָפּטימאַל און ווייאַבאַל; עס איז פאַרעלטערט. די פאָרשטעלן און די צוקונפֿט פון טעכנאָלאָגיע זענען געפֿונען אין מיטאַרבעט, פּונקט וואָס Free ווייכווארג איז באזירט אויף.\n1 פריי ווייכווארג: וואָס איז דאָס און וואָס נישט?\n1.1 יא עס איז\n1.2 עס איז נישט\n1.3 פריי ווייכווארג און פּאַטענץ\n2 יננאָוואַטיאָן און פריי ווייכווארג\n2.1 עפענען יננאָוואַטיאָן\nפריי ווייכווארג: וואָס איז דאָס און וואָס נישט?\nעס קען זיין באשטעטיקט אָן מורא פון פאַלש, אַז פריי ווייכווארג איז איינער פון די טעקנאַלאַדזשיז וואָס זינט זיין יסוד ביז הייַנט געפֿירט גרויס קאָנטראָווערסיעסזינט זינט עס איז געגרינדעט מיט עטלעכע יאָרצענדלינג, עס אָפפערס און מאכט פֿון זיין פילאָסאָפיע פון אַרבעט אַ נייַע וועג וואָס אַלץ באשאפן און געפֿינט איז געטאן אין אַ זייער אַנדערש וועג ווי די פּריוויילינג "סטאַטוס קוואָ" איז צוגעוווינט צו אָדער דיקטייץ געשעפט און געשעפט, טאָוטאַלי קעגן די טראדיציאנעלן וועג פון פּראַפּרייאַטערי ווייכווארג, לייסאַנסינג, פּאַטענץ, און די מאַקסימום עקאָנאָמיש פּראַפיטאַביליטי פון אַ מאַניאַפאַקטשערד פּראָדוקט.\nדעריבער, עפּעס וויכטיק פֿאַר דער פריי ווייכווארג באַוועגונג איז די דיסעמאַניישאַן און פארשטאנד פון דער פילאָסאָפיע וואָס פירט צו קריייטינג און ייַנטיילונג, ווייַטער פון די בלויז פאַקט פון טאן און געבן. עס איז וויכטיק אַז עס איז אינפֿאָרמאַציע אַקיעראַסי פֿאַר די אַלגעמיינע ציבור וועגן וואָס פריי ווייכווארג טאַקע אָפפערס, אַזוי אַז ער קען צונעמען באַשליסן צי ער ניצט עס אָדער נישט, און צי ער אָדער ניט ייַנטיילן און פאַרשפּרייטן די נייַע פילאָסאָפיע פון טאן טינגז, פֿאַר די גרעסערע פּראָסט גוט.\nא פּשוט אָבער גענוי דעפֿיניציע פון פריי ווייכווארג עס קען זיין די פאלגענדע:\n"פריי ווייכווארג איז דאָס וואָס, נאָך די אַקוואַזישאַן, קענען ווערן גענוצט, קאַפּיד, אַנאַלייזד, מאַדאַפייד און רידיסטריביוטיד דורך וסערס מיט גאַנץ פרייהייט."\nעס איז נישט\nדעריבער, עס איז נייטיק אַז די זעלבע שטענדיק קאַנסערוו אָדער ופהיטן די באדינגונגען אַזוי אַז עס איז קאַנסידערד אין אַזאַ אַ וועג. אין דערצו, עס זאָל זיין אונטערגעשטראכן אַז ווען גערעדט וועגן פריי ווייכווארג, עס איז קיין צעמישונג צווישן די טערמינען "פריי" און "פריי", ווי לאַנג ווי די פּראָדוקט באשאפן ריטיינז די קעראַקטעריסטיקס, עס קען נישט פאָרשטעלן קיין פּראָבלעם מיט די זייַענדיק פונאנדערגעטיילט קאמערשעל.\nאין אַזאַ אַ וועג, די ווייכווארג איז באַוווסט ווי "פרעעוואַרע" איז ניט צו זיין צעמישט ווי פריי ווייכווארג, ווייַל דאָס איז פונאנדערגעטיילט און געוויינט פריי אין אַלגעמיין, אָבער דעפּענדס אויף אַ זיכער געשעפט דערלויבעניש, וואָס קען נישט זיין געענדערט (מאַדאַפייד).\nאון טאָן ניט זיין צעמישט מיט "Public Domain Software"., וואָס דאַרף קיין דערלויבעניש פון קיין מין צו זיין געוויינט, ווייַל עס געהערט צו אַלעמען גלייַך, בשעת Free ווייכווארג, ווי לאַנג ווי עס רעספּעקט די פונדאַמענטאַל פּרינסאַפּאַלז, אַרבעט דורך די נוצן פון פאַרשידענע לייסאַנסיז, צווישן וועלכע די מערסט באַוווסט זענען: GNU, GPL, AGPL, BDS, MPL, צווישן אנדערע.\nפריי ווייכווארג און פּאַטענץ\nלעסאָף, עס איז וויכטיק צו מאַכן קלאָר אַז פריי ווייכווארג איז נישט אַ פּראָדוקט וואָס ינפרינדזשז אָדער ווייאַלייץ יגזיסטינג רעגיאַליישאַנז אָדער לעגאַל רעגיאַליישאַנזוואָס איז אַז ינפרינדזשאַז אָדער ווייאַלייץ פּאַטענץ אָדער קאַפּירייץ. די אַרגומענט האט אין זיך אַ ביסל יסוד, ווייַל Free ווייכווארג דעוועלאָפּערס טאָן ניט נוצן פּראַפּרייאַטערי ווייכווארג צו אַנטוויקלען זייער פּראָדוקטן, אַזוי זיי טאָן ניט אפילו קומען נאָענט צו פּאַטענץ.\nפריי סאָפטווער דעוועלאָפּערס טאָן ניט פאַרלירן זייער רעכט ווי מחברים פון פריי ווייכווארג מגילה, אָבער זיי באַפרייַען די נוצן פון וואָס זיי האָבן באשאפן לויט די פּרינציפּן פון דער טעכנאָלאָגיע. גוט פריי ווייכווארג איז קיינמאָל באזירט אויף מאַדאַפאַקיישאַנז פון פּריוואַט מקור קאָודזאַזוי עס איז שטענדיק ווייַט פֿון קיין פּראָצעס אין שייַכעס אָדער לעגאַל אַמברעלאַז וואָס לאָזן דאָס צו פּאַסירן.\nאין דערצו, עס איז וויכטיק צו דערקלערן יענע וואָס קענען זיין צעמישט אַז אַ פּראָגראַם פון פריי ווייכווארג קענען זיין פּייראַטיד אָדער עס קען האָבן אויסגעגאנגען לייסאַנסיז, דאָס איז ניט מעגלעך, ווייַל עס באזירט אַלע די אַנטוויקלונג אויף פריי, פרייַ און ניט-געשעפט קאָד, דאָס הייסט, עס ניצט די וואָס שוין יגזיסץ אויף זיך צו אַרבעטן אויף נייַע ימפּרוווד ווערסיעס.\nא גוטע פריי סאָפטווער דעוועלאָפּער קיינמאָל סטילז אָדער באַראָוינג אנדערע מענטשן ס קאָד אָן די ריספּעקטיוו דערלויבעניש. פון זיין אָריגינעל באשעפער (מחבר) אָדער רימיונעריישאַן פון די ריספּעקטיוו קרעדיץ צו אים, און עס וואַרטן פֿאַר קיין דערלויבעניש צו ויסגיין צו נוצן דאָס, ווייַל זיי האָבן שוין גענוג אָפֿן קאָודז צו ביישטייערן מיט זייער קאַנטראַביושאַנז.\nיננאָוואַטיאָן און פריי ווייכווארג\nדי קראַנט און צוקונפֿט שטאַט פון טעכנאָלאָגיע האט אַ גרויס זייַל אין מיטאַרבעט אָדער קאַלאַבערייטיוו אַרבעט, און פּונקט דעם פּרינציפּ איז די יקער פון פריי ווייכווארג. און ווען מיר רעדן פון מיטאַרבעט, מיר רעדן וועגן כידעש ווייַל אַלע מיטאַרבעט אָפּענס די טיר צו נייַ ינאָווויישאַנז ריזאַלטיד פון נייַע יידיאַז צונויפגיסן אין וועגן וואָס מיר האָבן קיינמאָל געזען פריער. פֿון דעם פּראָצעס פון מיטאַרבעט און כידעש אין פריי ווייכווארג, פּראַפּאָוזאַלז פון גרויס וויכטיקייט פֿאַר אַלע האָבן שוין געגעבן אָדער ימערדזשד. איינער פון זיי איז באַוווסט ווי "עפֿן כידעש".\nLa "עפֿן כידעש" איז אַ באַגריף באשאפן דורך די אמעריקאנער פּראָפעסאָר הענרי טשעסבראָוגה, אָרגאַנאַזיישאַנאַל טעאָריסט, און ערשטער געניצט אין זיין בוך גערופֿן "עפֿן יננאָוואַטיאָן: די נייַע ימפּעראַטיוו פֿאַר קריייטינג און נוץ פון טעכנאָלאָגיע", וואָס איך ארויס אין 2003, און וווּ איך יקספּרעסאַז יידיאַז וועגן ווי טעכנאָלאָגיע זאָל זיין געראטן און עקספּלויטאַד. זייער ינפלוענטשאַל יידיאַז און האָבן אַ positive עפנטלעך פּראַל אויף פריי ווייכווארג און עפֿן מקור.\nLa "עפֿן כידעש" עס זענען ווייניק ווערטער, es איינער וואָס מאכט קאָמפּאַניעס זוכן, אַדאַפּט און העכערן נייַ טעקנאַלאַדזשיז וואָס גיין ווייַטער פון די פאַרנעם פון זייער אייגענע אָרגאַניזאַציע אין קאַנדזשאַנגקשאַן מיט פונדרויסנדיק פּאַרטנערס. דער "נייַע וועג פון טאן טינגז" מאכט מעגלעך די קאַנדזשאַנגקשאַן פון ינערלעך און פונדרויסנדיק וויסן וואָס מאכט לעבן אין אַן אָרגאַניזאַציע, צו דערגרייכן די קאַמפּלישאַן פון סטראַטידזשיק פאָרשונג און אַנטוויקלונג (ר & די) פּראַדזשעקס און אַזוי פֿאַרבעסערן די עפעקטיווקייַט און יפעקטיוונאַס אין זיין מאָדעל. פון געשעפט.\nאויף די אנדערע האַנט, דאָס אַלאַוז אַ בעסער פאַרשפּרייטונג פון ריסקס און בענעפיץ מיט פונדרויסנדיק פּאַרטנערס, און פאַוואָרס אַ גרעסערע אָנטייל פון אַלע די עמפּלוייז פון דער זעלביקער. וואָס מאכט עס קלאָר צו אונדז אַז "עפֿן כידעש" עס איז אַ שטייַגן אין אָרגאַנאַזיישאַנאַל און אַרבעט ענינים וואָס באַסעס זייַן פּראַסעפּשאַנז אין דער וועלט פון Free ווייכווארג אַנטוויקלונג.\nאין טערמינען פון כידעש, די סאַלושאַנז אָדער מאָדעלס פּראָפּאָסעד פֿון Free ווייכווארג זענען נישט קליין. זינט Free ווייכווארג אַלאַוז די (שייַעך) נוצן פון קאַנטראַביושאַנז באשאפן אָדער קריייטינג ערייזינג פֿון באַניצער קהילות (עמפּלוייז / קלייאַנץ / סאַפּלייערז), און ינקריסאַז ניט בלויז די פאָרשלאָג פון סאַלושאַנז אָדער פּראָדוקטן בנימצא אין אַ וועלט אַזוי טשאַנגינג און אָבער אויך די מעגלעכקייט צו שאַפֿן נייַע געשעפט מאָדעלס אָדער יפעקטיוולי אַדאַפּט יגזיסטינג אָנעס.\nאין קורץ, פריי ווייכווארג ינקעראַדזשאַז כידעשווייַל עס אַלאַוז אונדז צו טראַכטן וועגן אים אין טערמינען פון קריייטינג נייַע זאכן אין אַ אָפֿן און שערד וועג, דעוועלאָפּינג נייַע וועגן פון ארבעטן און רילייטינג צו אנדערע, און אָרגאַנייזינג און אָנפירונג די אינפֿאָרמאַציע בנימצא טעגלעך אָדער בויען אַ נייַ פלעקסאַבאַל מאָדעל פון E- לערנען.\nגאַנץ וועג צו אַרטיקל: פֿון לינוקס » נייַעס » יננאָוואַטיאָן און פריי ווייכווארג: א גוטע צוקונפֿט פֿאַר טעכנאָלאָגיע\nדי נייע ווערסיע פון שאָטקוט 19.06 קומט און דאָס זענען די ענדערונגען\nגרויס דאַטע, פריי ווייכווארג און עפֿן מקור: פאַראַנען אַפּלאַקיישאַנז