דורך קופערניקוס » מאנטאג מערץ 04, 2013 4:54 pm\nגאלד האט געשריבן: סקראלל נאכאמאל ארויף צום בילד באטראכט גוט דעם פנים, די נאז, די פימפלס, די מויל, אלעס, זאג מיר נישט אז די זעהסט נישט א דורכגעפוילטער חוטא\nדורך שמעקעדיג » מאנטאג מערץ 04, 2013 5:00 pm\n@קופערניקעס, אפשר נעמסטו ארויס דיין לאנגע תגובה און שרייבסט עס א וואך שפעטער, נאך די שבעה?\nאון בכלל, האט מען דא קלאר געזאגט אז יעדער מעג האבן א מיינונג, אבער די אלע וואס קומען מיט הימלישע אויסרופן וואס גאט וויל יא און וויל נישט, און מאכט חוזק אז די קינות ברענגען ספיקות אין די אמונה ח"ו, דאס איז אביסל ווי א קלאוני אין בית האבל (כלשונך), נישט אזוי?\n@קאך לעפל אין לעדל, דו שרייבסט פיין, אבער כ'גלייב אז דו ביסט פשוט געווארן אויפגעצויגן זייער נעגאטיוו. האלטסט טאקע אז דער אויבערשטער וואס פאקט אונז אן מיט דאגות וטירדות ביז איבערן קאפ, מיט אזויפיל נסיונות קשים, און טראץ דעם מיר האלטן זיך געטריי צו די אמונה טהורה, איז אזוי ברוגז אז מיר פארגעסן נאך טויזענטער יארן באמת צו טרויערן אויפן צער השכינה, אזש ער ברויך אונז אזא קאפע טאן? און צווישן אונז גערעדט, וועט עס דען העלפן? ליידער וויינט מען אויף די נשמה'לעך, נישט אויף צער השכינה. איך גלייב נישט אז ער עקספעקט עס פון אונז אפילו, אין הקב"ה בא בטרוניא עם בריותיו, פארוואס ווילסטו פליען גילטי אויף א זאך, נאר ווייל אונזערע גדולים האבן דאס געטון לגודל צדקתם? מיר זענען דאך טיף אין די אדמה, מיר האלטן דאך אין א זמן וואס צדיקים האבן געזאגט אז דער אויבערשטער וועט זיין העכסט צופרידן אז א איד קומט לכה"פ אריין אין ביהמ"ד און זאגט שמע ישראל, האט ער נישט געטראפן וואס צו טון, נאר אונז אזוי צו שמייסן פארדעם? דו ביסט צו נעגאטיוו. פארגעס נישט ער איז אונזער באליבטער טאטע. ס'איז טיפער ווי דעם, נישט אלעס פארשטייען מיר. עכ"פ דאס איז מיין דעה בינה והשכל.\nדורך קופערניקוס » מאנטאג מערץ 04, 2013 5:07 pm\n@שמעקעדיג. וואס וועט די נאך פינף טאג טוישן? איך פלאן צו טרויערן נאך די משפחה אויף אייביג. צייט וועט זיי נישט העלפן. נארוואס? איך קען יעצט אויך טראכטן ניכטער, און בעטן אז קיינער זאל נישט זיין דזשאדזש-מענטאל און נישט די אויבערחכמים זאלן שרייבן "עזרת נשים" און נישט אז די אבלים זאלן זיי יעצט צוזאמענשעלטן טויטע קללות.\nדורך געפילטע פיש » מאנטאג מערץ 04, 2013 5:19 pm\nקופערניקוס האט געשריבן: רבותי, בארוהיגט אייך אידן!...\nקיינער איז נישט בייז אויף איינער וואס נעמט עס אן קיהל, נאר אויף איינער וואס איז בייז אויף איינער וואס נעמט עס נישט אן קיהל.\nדורך קאך_לעפל » מאנטאג מערץ 04, 2013 5:20 pm\nשמעקעדיג האט געשריבן: @קופערניקעס, אפשר נעמסטו ארויס דיין לאנגע תגובה און שרייבסט עס א וואך שפעטער, נאך די שבעה?\nהוא אשר דברתי!\nקיין ווארט נישט מער! רח''ל\nדער שמעקעדיק פראווט נאר מיין פאוינט, מער און מער! באשעפער! די נאכווייען זענען נאך ערגער וואו דער אימגליק אליינסט!\nדורך שמעקעדיג » מאנטאג מערץ 04, 2013 5:47 pm\nמה החרי האף הגדול הזה?\nדורך קופערניקוס » מאנטאג מערץ 04, 2013 5:49 pm\nפאר די סומאטאכע דא וואקסט, לאזט דא די זאך רוהיג, גייט און שפאצירט ארום אין אנדערע אשכולות, וכן אעשה גם אנכי, וממני ילמדו יקירי אנ"ש וכן יעשו.\nדורך אויס מענטש » מאנטאג מערץ 04, 2013 6:01 pm\nשיסט מיר נישט!\nאבער איך פארשטיי אביסל וואס איחוד האט געשריבן\nזעהסט א קאפעל שפאצירען אין די גאס, ווינטש זיי אהן, נישט הויך, נאר שטיל, אז דער אויבערשטער זאל זיי געבען ברכות נחת און לעבען, ווער נישט א צורידערטער פרומאק וואס ווען ער זעהט א קאפעל קיצלען אים די הויזען און שעלט פארוואס זיי גייען צוזאמען.\nנאך די ווערטער פון קאך לעפל\nקאך לעפל האסט גורם געווען איך זאל זיך אויסדרוקן מיאוס אויף דיר. וד"ל ודו"ק ותשכ"ח\nדורך יידל » מאנטאג מערץ 04, 2013 6:02 pm\nגאלד האט געשריבן: דער זוהר זאגט אז א חוטא פארלירט די פרצוף אנושי און טוישט זיך צו א בהמה\nנו, גוט, וועלכע גוי איז דען נישט א דורגעפוילטער חוטא?...\nחד גדיא האט געשריבן: דער מערדער איז אבער זיכער געפארן גאר גאר שנעל\nאויב איז ער א מערדער פארן פארן גאר גאר שנעל, דאן איז איעדער וואס פארט גאר גאר שנעל א פאטענציאלע מערדער.\nוויפיל אידן פארן גאר גאר שנעל? פאטענציאלע עוברי לא תרצח!\nדורך אויס מענטש » מאנטאג מערץ 04, 2013 6:08 pm\nעס ווירבלן אין מיר געדאנקען אבער איך בין נישט בכוח עס צו ארויס ברענגען מכוח אל הפועל\nאיך וועל נאר אביסל איבערגעבן פון די לוי' אין מאנסי ווי איך זעה האט איז עס נאכנישט באריכטעט\nדי לוי' אין מאנסי איז געווען מוראדיג\nדער טאטע יומטי האט מיטגענומען דעם עולם אויף א כוואליע פון בכיות נוראות,\nדער פרייוועט רבי ר' יואל ברוין האט גערעדט פשוט און געשניטן שטיקער\nדער עולם איז געווען איין שטיק אבילות און פיין\nר' משה מנחם טירנויער דומ"ץ סאטמאר מאנטריאל, האט גערעדט באראווער רבי ראש ישיבת נר התורה ווי נחמי האט געלערנט, אין די יונגע יארן, האט גאר שטארק גערעדט\nאב"ד סאטמאר מאנסי האט גערעדט, און דאן א שוואגער פון יום טוב גלויבער שאלאמאן האט אויך פיין גערעדט\nיומטי האט ממש עס נישט דורכגעטראגן די ידידם און גוטע פריינט האבן געהאלטן ביי די זייטן און פרובירט צו האלטן ווי נאר מעגליך\nזאל שוין מקויים ווערן דער ומחה ה' דמעה מעל כל פנים ובא לציון גואל.\nדורך למדן » מאנטאג מערץ 04, 2013 6:23 pm\n60 מייל א שעה איז בכלל נישט גאר גאר שנעל אויף קענט עוו (אין פארגלייך צו אנדערע דרייווערס,טרעלעירס פארן נישט שטייטער דארט)\nאון אפילו נאכן סטאפן ביי די סטאפ סיין דארף מען האבן סיעתאדשמיא צו זעהן אז א קאר קומט (פאר ווער עס קען די אינטערסעקשאן)\nובפרט אויב איז ער געקומען 60 מייל א שעה איז ער דאך געווען היבש ווייט\nדורך ראשעקאל » מאנטאג מערץ 04, 2013 8:41 pm\nיעצט זעה איך א רעפארט אז די פאליציי האט צוריקגעצויגען אז עס איז אויך געווען א פרוי מיט די דרייווער פון די בי עם דאבעליא. זיי זאגען אז ער איז געוועהן אליינס\nhttp://www.latimes.com/news/nation/nati ... 7011.story\nדורך יתרו » מאנטאג מערץ 04, 2013 8:47 pm\nכמעט יעדעס ווארט גאלד, האסט מיר אראפגעשריבן מיינע הרגשים דא איבער דאס משוגעת דא פון זיך ארומהארגענען ווי קינדער.\nרבותי אז איר זעט א תגובה וואס שמעקט אייך נישט, אדער איגנארירט, אדער דינגט אייך זאכליך, דאס מאכן דער זאך אויף פערסינאל פייט איז קינדעריש, לאזט עס איבער פארן עכטען קאווע שטיבל אדער מקוה. לאטץ רואיג דעם מצב.\nדורך שמעקעדיג » מאנטאג מערץ 04, 2013 8:48 pm\n@יתרו, אויסער קריטיק, וואס נאך האסטו צו זאגן?...\nדורך יתרו » מאנטאג מערץ 04, 2013 8:50 pm\nווילסט הערן אז נאכדעם זאלסטו מיר קענען באגיסן מיט דיין שמעקעדיגע וואסער ?\nדורך ראש המדברים » דינסטאג מערץ 05, 2013 1:08 am\nאיך פארשטיי זייער גוט וואס קאך לעפל זאגט, אדרבה טראכט א מינוט, ווען די האסט געהערט די בשורה פון דעם בחור וואס איז ליידער נפטר געווארן פון א הארץ אטאקע בשעת ער האט געטאנצען ביי זיין חבר'ס חתונה, אן איבער לאזן דורות, האסטו אויך געוויינט? האסטו אויך גענפערט 20 הודעות אין קאווע שטיבל?\nווען פאראיאר איז א משפחה אינגאנצן ארויף אין פלאמען אין דעם שטאט רחובות א טאטע מיט 5-6 קינדער האסטו אויך געוויינט?\nווען ר"ח סיון האט פאסירט די שודערליכע עקסידענט אין א"י אויפן וועג צום שטאט טבריה און א גאנצע משפחה איז אויסגעמעקט געווארן נאר א קליין 7 יעריגע מיידל נעבעך איז געבליבן, האסטו אויך געוויינט?\nאדער איז די תשובה, די בילד מאכט מיר וויינען? די קירבת המקום מאכט מיר וויינען? יעדער וויינט,\nאנשטאט צו ענפערן טראכט אריין ביי דיר צו איז דאס וויינען אויף א נפש מישראל? אויף צער השכינה? אדער .........\nדורך זר זהב » דינסטאג מערץ 05, 2013 1:10 am\nגערעכט. איך געדענק גראדע אז נאך די טבריה מעשה בין איך ארויס אין א רקידה.\nדורך זר זהב » דינסטאג מערץ 05, 2013 1:47 am\nאיך האב געהערט אז מארגן גייען ביידע פעמיליס זיצן צוזאמען, משפחת גלויבער קומט אויף וויליאמסבורג.\nדורך יואב » דינסטאג מערץ 05, 2013 2:52 am\nווי גייט דער ווארט---A single death is a tragedy; a million deaths is a statistic\nדורך ניו יארק » דינסטאג מערץ 05, 2013 8:58 am\nליידער איז אויף די מעשה נישט דא קיין ווארט, עס איז טאקע ווייניגער ווי א מיליאן, אבער ליידער מער ווי איין נפש.\nדורך קאווע טרינקער » דינסטאג מערץ 05, 2013 9:22 am\nזר זהב האט געשריבן: איך האב געהערט אז מארגן גייען ביידע פעמיליס זיצן צוזאמען, משפחת גלויבער קומט אויף וויליאמסבורג.\nמסתמא כדי להקל על כ"ק מרן אדמו"ר שליט"א, למנוע טילטולא דאורחא דגברא רבה.\nדורך בן תמליון » דינסטאג מערץ 05, 2013 10:30 am\nפרישע דעטאלן קומען אפיר איבער דעם מערדער באריכטעט דער דעילי ניוס באריכות. צווישן אנדערע האט פארציילט דער רוצח אקעוועדא פאר פריינט אז ער איז געווען אין א קאר טשעיס דורך איינעם פון זיינע אלטע דראג פיינט ווען ער האט געדריקט דעם געס פעדעל אויף קענט עוויניו. ער האט איינעם געהארגעט אין 1987 און צוויי וואכן צירוק האט איהם די פאליציי אפגעשטעלט דרייוון שיכור מיט רויטע אויגן. שוין פארוואס איז דער פארשוין אויף די גאס מיט א קאר? דער ברוקלין סיסטעם זעט אויס איז ביזי איינשפארן מענטשן ווי ר' אריה לייב גלאנץ צו שיקן מעסעזשעס פאר די ריכטיקע מאפיאנערן חסידים. ביני לביני פארן דא ארום די שעדליכסטע עלעמענטן צו רצח'נען אונזערע זיסע פארלעך און די פיצינקע במעי אמם.\nעַל נִפּוּץ אֱלֵי סֶלַע\tעֲוִללֶיהָ נְעָרֶיהָ\nוְעַל דָּמָם אֲשֶׁר שֻׁפַּךְ\tכְּמוֹ מֵימֵי יְאוֹרֶיהָ\nדורך יאסעלע וואסער טרעגער » דינסטאג מערץ 05, 2013 10:34 am\nניין נישט וועגן דעם עס האט מיט קיין רבי׳ס גארנישט עס איז אז ביידע עלטערן זאלן קענען באוויינען זייערע קינדער און זייער שרעקליכע פארלוסט ציזאמען...\nאיך וויל אייך אלע זאגן עפעס!!!\nאיך בין פון די משפחה!\nדי פלאץ דא פארשעמט די זכרון פון נחמי און רייזי.\nבשעת עס איז דא אן אנדער פלאץ ווי מען קען פון דארט שעפן חיזוק און שטארקייט.\nשעמטס ענק טרעפטס אן אנדער נושא ווי עטץ קענץ ווייזן ענקער חכמה און לאזט די נשמות אפ...\nעטץ קענץ יעצט אלע חוזק מאכן פון מיר, אבער דער אמת וועט דאס נישט מרחק זיין...\nדורך טעפל » דינסטאג מערץ 05, 2013 10:39 am\nר' יאסעלע דו זאגסט אליינס אז ס'איז דא ערגעץ אנדערש, בכל הכבוד קיינער איז אייך נישט מכריח צו שרייבען דא, איהר קענט אריבערגיין צום אנדערען פלאץ וואו מען שעפט חיזוק (וואס איז אמת).\nדורך ראשעקאל » דינסטאג מערץ 05, 2013 10:43 am\nאיך האב געלייקט יאסעלע ווייל ער איז גערעכט אז קאווע'ס סטעיטמענט איז נאריש און באלאנגט נישט דא. אבער איך כאפ נישט פארוואס די מנהלים לאזן נאך צו דעם יאסעלע דא קימען איינמאל און נאכאמאל נאר אויף צו העצן און העצן און העצן. ער האט שוין געסטראשעט אז ער גייט מער נישט דא שרייבען , און ער איז עס מקיים!! ער "שרייבט" נישט ווי א נארמאלע מענטש - ער איז נאר דא צו שימפען און העצן.\nאיך מיין אז נישט אויף אים אפציטוהן, נאר פאר די טובה פון אלע קאווע שטיבלער'ס דארף מען דעם יאסעלע ארויסשפארען פון דא


ניגוני קארלין - בלאט 7 - אידישע וועלט פארומס\nתגובהדורך חלב ישראל » דינסטאג אוגוסט 21, 2018 3:09 am\nוואס ווילסטו זען, ווי די רבי'ס קינדער צינדן אן די הדלקה?\nתגובהדורך פרישוואסער » דינסטאג אוגוסט 21, 2018 5:43 pm\nחלב ישראל האט געשריבן: וואס ווילסטו זען, ווי די רבי'ס קינדער צינדן אן די הדלקה?\nא ריקארדינג פין די געהויבענע מעמד הדלקה ל"ג בעמר אין מירון\nתגובהדורך חלב ישראל » דינסטאג אוגוסט 21, 2018 6:06 pm\nhttp://jewishmusic.fm/album/%D7%9E%D7%9 ... 5%D7%9F-2/\nתגובהדורך פרישוואסער » פרייטאג אוגוסט 24, 2018 1:17 pm\nחלב ישראל האט געשריבן: http://jewishmusic.fm/album/%D7%9E%D7%99%D7%A8%D7%95%D7%9F-2/\nאיז דא צו באקומען די היי יאריגע (תשע"ח) הדלקה?\nבדרך אגב... ווער איז די איד מיט די לענגערע ווייסע בארד וואס זינגט במשך די גאנצע מעמד? איך בין נתפעל (אין מן הסתם אנדערע אויך)פין זיין געשמאק אין ווארעמקייט אין לעבעדיקייט ביינאזאם\nתגובהדורך יגעתי ומצאתי » מאנטאג מארטש 11, 2019 11:05 pm\nחסדי אבות האט געשריבן: די קארלינע פורים ניגונים לאזט זיך נישט עפענען.\nווידעראמאל ארבעט עס נישט.\nחלב ישראל, כאשר זיכית את הרבים אשתקד, כן תזכה לזכות את הרבים גם השנה.\nתגובהדורך חלב ישראל » מאנטאג מארטש 11, 2019 11:58 pm\nיגעתי ומצאתי האט געשריבן: ווידעראמאל ארבעט עס נישט.\nתגובהדורך יגעתי ומצאתי » דינסטאג מארטש 12, 2019 6:03 pm\nתגובהדורך חלב ישראל » מיטוואך מארטש 13, 2019 9:02 am\nאויף jewishmusicfm זענען דא אפאר אלבומס וואס פינסק האט ארויסגעגעבן.\nhttp://jewishmusic.fm/artist/%D7%A7%D7% ... %A1%D7%A7/\nצוויי קרלינער ניגונים (רעקארדינג - נישט מורא'דיג קלאר).\nתגובהדורך הערסט? » זונטאג נובעמבער 24, 2019 5:48 am\nצוויי שיינע נישט באקאנטע ניגונים, טאקע נישט קלאר אבער גענוג קלאר צו הערן די תנועות און זיך עס אויסלערנען.\nס'איז א רעקארדינג פון שמחת בית השואבה פון קארלין אין ירושלים איינס פון דאס יאר (תש''ף) און איינס פון פאריגע יאר. הערט'ס און האט הנאה.\nפאראכטן דאס איז די ריכטיגע לינק : https://drive.google.com/open?id=1O4BkB ... fDGT9_X3WB\nhttps://drive.google.com/open?id=1Oqx-Z ... wlVSJt57K-\nלעצט פאראכטן דורך הערסט? אום זונטאג נובעמבער 24, 2019 2:06 pm, פאראכטן געווארן 2 מאל סך הכל.\nתגובהדורך שלא נבוש » זונטאג נובעמבער 24, 2019 11:56 am\nהערסט? האט געשריבן: צוויי שיינע נישט באקאנטע ניגונים, טאקע נישט קלאר אבער גענוג קלאר צו הערן די תנועות און זיך עס אויסלערנען.\nhttps://drive.google.com/open?id=167ojc ... bNqhpV-ung\nדי ערשטע ניגון זאגט ער איז פונעם אמרי אש, וואס איז ווארשיינדלעך א מודזיצער ניגון.\nדי צווייטע האט אסאך באקאנטע קארלינע תנועות, איך וואלט געזאגט אז ס'איז א נייערע ניגון.\nתגובהדורך farshlufen » זונטאג נובעמבער 24, 2019 12:27 pm\nדי ערשטע איז דאך א טרעק פון "מן האוצר" וואס זוכט עס ביי קארלין?\nתגובהדורך מצב כללי » זונטאג נובעמבער 24, 2019 1:17 pm\nתגובהדורך הערסט? » זונטאג נובעמבער 24, 2019 2:11 pm\nשלא נבוש האט געשריבן: די ערשטע ניגון זאגט ער איז פונעם אמרי אש, וואס איז ווארשיינדלעך א מודזיצער ניגון.\nfarshlufen האט געשריבן: די ערשטע איז דאך א טרעק פון "מן האוצר" וואס זוכט עס ביי קארלין?\nתגובהדורך חלב ישראל » זונטאג נובעמבער 24, 2019 3:08 pm\nדי פארראכטענע איז דאכצעכמער אויך א טאלנע ניגון.\nתגובהדורך יאפין » זונטאג נובעמבער 24, 2019 4:30 pm\nדער ניגון האט געמאכט ר׳ יוסל טאלנער.\nתגובהדורך הערסט? » מאנטאג נובעמבער 25, 2019 4:37 pm\nחלב ישראל האט געשריבן: די פארראכטענע איז דאכצעכמער אויך א טאלנע ניגון.\nאינטרעסאנט. ס'הערט זיך אזוי שטארק קארלין. אבער פארשטייט זיך אז ס'איז נישט קיין סתירה ווייל זיי האבן אוודאי געניסט פון זיינע סחורה אויכעט. און ס'איז געווען ענליכע 'סטיילס'.\nתגובהדורך ארץ ישראלי » דאנארשטאג דעצמבער 12, 2019 8:37 am\nאין אלבום חברייא 3 איז דא דער ניגון\nאון דארטן שרייבן זיי\nניגון שמחה - קרלין וטולנא\nמושר בעיתות שמחה בקרלין וטולנא, הניגון מיוחס לר' יוסל טולנער ז"ל, שהיה חזנו של הרה"ק ר' דוד מטולנא זי"ע, שחיבר ניגונים גם לחצר קרלין, יצויין עוד שהאדמו"ר מטולנא זצוק"ל ייחס ניגון זה לר' זיידל ראבנער ז"ל\nתגובהדורך חלב ישראל » דאנארשטאג דעצמבער 12, 2019 9:50 am\nגראדע אין די רעקארדירונגען פון די "Ansky ethnographic expedition of 1912-1914 in Volhynia", האבן זיי צווישן אנדערן אויך דעם קארלינע ניגון. בשעתו האט זיך מיר געוואונדערט וואו קומט א רוסישע ניגון קיין אוקראינע, אבער ווען א חבר האט מיר געזאגט אז מ'זינגט עס אין טאלנא אויך האט עס שוין געמאכט מער סענס. אויך איז אינטערעסאנט אז אויף די רעקארדירונג זינגט יענער די דריטע פאל אביסל אנדערש ווי מ'זינגט עס היינט אין קארלין, ס'איז אינטערעסאנט צו זעהן ווי א ניגן עוואלווט, אויך איז אינטערעסאנט אז זיי רופן דעם ניגון "ר' דוד קארלינער'ס ניגון". דא איז א פריוויו פון די ניגון פון א סידי פון די רעקארדירונגען פון די עקספעדיציע, ארויסגעגעבן דורך די Vernadsky National Library of Ukraine, ניגון #19.\nתגובהדורך ארץ ישראלי » מוצ"ש דעצמבער 14, 2019 2:10 pm\nחלב ישראל האט געשריבן: גראדע אין די רעקארדירונגען פון די "Ansky ethnographic expedition of 1912-1914 in Volhynia", האבן זיי צווישן אנדערן אויך דעם קארלינע ניגון. בשעתו האט זיך מיר געוואונדערט וואו קומט א רוסישע ניגון קיין אוקראינע, אבער ווען א חבר האט מיר געזאגט אז מ'זינגט עס אין טאלנא אויך האט עס שוין געמאכט מער סענס. אויך איז אינטערעסאנט אז אויף די רעקארדירונג זינגט יענער די דריטע פאל אביסל אנדערש ווי מ'זינגט עס היינט אין קארלין, ס'איז אינטערעסאנט צו זעהן ווי א ניגן עוואלווט, אויך איז אינטערעסאנט אז זיי רופן דעם ניגון "ר' דוד קארלינער'ס ניגון". דא איז א פריוויו פון די ניגון פון א סידי פון די רעקארדירונגען פון די עקספעדיציע, ארויסגעגעבן דורך די Vernadsky National Library of Ukraine, ניגון #19.\nדא איז דער גאנצער ניגון\nתגובהדורך מצב כללי » מיטוואך דעצמבער 25, 2019 1:43 pm\nזייער א געשמאקער אינטערוויו אויף קול מבשר דורך וועלוויל שמעלצער מיט ר׳ יהודה זבולון קליטניק ובנו חיים אהרן אלעס איבער ניגוני קארלין - סטאלין\nאינעם קבעו שיר ורננים פראיעקט לכבוד חנוכה\nתגובהדורך בית המשתה » מיטוואך דעצמבער 25, 2019 5:13 pm\nמצב כללי האט געשריבן: זייער א געשמאקער אינטערוויו אויף קול מבשר דורך וועלוויל שמעלצער מיט ר׳ יהודה זבולון קליטניק ובנו חיים אהרן אלעס איבער ניגוני קארלין - סטאלין\nיא, זייער א שיינע אינטערוויאו מיט אסאך חידושים, אינמיטן אויך א בירור וועגן די באקאנטע קה אכסוף ניגון, און נאך אסאך\nתגובהדורך נו גוט נו שוין » מיטוואך דעצמבער 25, 2019 10:22 pm\nמ'קען לאודן פון דארט אינטערוויו'ס?\nתגובהדורך לעגאו מענטשעלע » דאנארשטאג דעצמבער 26, 2019 11:08 am\nדאס וואס ער זאגט אז די באקאנטע ניגון פון קה אכסוף איז פארשפרייט געווארן דורך סקווירא איז היבש אינטערעסאנט... כ'בין נייגעריג צו ס'ליגט עפעס דערין. ואגב די מעשה וואס ער דערציילט דארט גייט דאכט זיך מיר אביסל אנדערש, איך געדענק נישט פונקטליך איך גיי מיר בל"נ נאכפרעגן און צוריקקומען.\nתגובהדורך שלא נבוש » דאנארשטאג דעצמבער 26, 2019 11:41 am\nעיין מה שכתבתי כאן.\nאיך מיין אז עס איז שוין געווען אויף איינער פון קבעו שיר ורננים אינטערוויאו'ס אין די פארגאגענע יארן.\nתגובהדורך לעגאו מענטשעלע » דאנארשטאג דעצמבער 26, 2019 11:44 am\nאיך געדענק יא צו הערן מזקיני ע"ה אז עס איז געווען שבת, און מען פלעגט נישט אלעמאל זינגען קה אכסוף ביז דאן, אבער דער רבי ז"ל האט שוין נישט געלאזט אויפהערן איינמאל מען האט עס געזונגען. איך דארף איבערפרעגן אבי שליט"א.\nאבער חוץ מזה בין איך נייגעריג צו ס'מאכט סענס אז פון סקווירא איז עס געווארן פארשפרייט..\nוויאזוי ס'זאל נאר זיין איז דער אינטערוויו מיר געווען מורא'דיג אינטערעסאנט!\nבאנוצערס וואס דרייען זיך דא: בא שבת בא מנוחה, מה ידידות, צווייער, קרית יואל און 20 געסט


DNA והמסתעף - נפלאות הבורא - בלאט 2 - אידישע וועלט פארומס\nתגובהדורך Waukesha » דאנארשטאג אוקטובער 03, 2019 5:52 pm\nאיצל פיצל האט געשריבן: קודם א ריזיגן יישר כח פאר דיין געוואלדיגע ארבייט.\nלאמיר זיך אביסל בעסער מסביר זיין. יעדער DNA באשטייט פון א מאליקיועל וואס קוקט אויס אזוי TTTTT (גרעסער אביסל אבער כדי צו פארשטיין) יעדער T קען האבן בלויז איין סארט זייטיגע קייט אבער נישט יעדער T פון די TTTTTT וועט זיין די זעלבע, קומט אויס אז די TTTTT קען יא זיין קאלירפול\nדי רוקן ביינער זענען באהאפטען מיט קאוועלנט באנדס. דאס מיינט אז אלע רוקן ביינער זענען איין מאליקיועל. משא"כ די האלבע טרעפ זענען באהאפטען בלויז מיט היידרידזשין באנדס. דאס מיינט אז זיי זענען נאך אלץ צוויי באזונדערע מאליקיועלס נאר זיי בלייבן איינער לעבן צווייטען דורך א כעין מאגנעטישער כח\nתגובהדורך נאו נעים » דאנארשטאג אוקטובער 03, 2019 6:33 pm\nWaukesha (קען איך נישט פראנאונסן אין יודיש).\nהערליך שיין און קלאר!\nתגובהדורך איצל פיצל » דאנארשטאג אוקטובער 03, 2019 7:17 pm\nקאפטשאו! איין טעות איז געווען באהאפטן אין מיין אנדערע טעות... סא ווען דו רעדסט אז די ריקן ביינער קאנעקטן זיך מיט א קאוועלנט באנד, מיינט עס אז איין T קאנעקט זיך מיט די נעקסטע T אין עס הייבט זיך אן פארמען איין זייטיגע שטעקן פונעם לייטער מיט פארשידענע מיני טרעפ דערויף.\nנאך עפעס, א DNA לייטער קען האבן 4 מיני טרעפ דערויף. דער אמינא עסידס קענען אויך האבן צוואנציג פארשידענע מיני טרעפ אין זיין לייטער?\nתגובהדורך Waukesha » זונטאג אוקטובער 06, 2019 12:10 am\nריכטיג דער אמינא אסידס קענען האבן 20 פארשידענע מינע טרעפ אין זיין לייטער. (די אמינא אסידס צוזאמען אבער שאפען נישט קיין לייטער, נאר יעדער פראטעין וועט זיך שאפן זיין אייגענער shape)\nתגובהדורך שרייזשע » זונטאג אוקטובער 06, 2019 12:12 am\nא גרויסען דאנקע Waukesha. עס איז גאר אינטערסאנט.\nתגובהדורך Waukesha » מאנטאג אוקטובער 07, 2019 8:24 pm\nDNA איז רת Deoxyribonucleaic acid\nDNA איז צוזאם געשטעלט פון א צוקער רוקנביין און 4 סארט זייטיגע קייטען\nדי צוקער פון DNA רוקנביין איז א פיניווער צוקער\nאטאמען האבן בדרך כלל די זעלבע צאל פראטאנס ווי עלעקטראנס.\nא חלק פון אירע עלעקטראנס וועט אן אטאם זיך טיילן מיט א צווייטן אטאם וואס איז זיך אויך גרייט צו טיילן\nווען אטאמען טיילן זיך עלעקטראנס הייסט עס א קאוועלענט באנד\nווען אטאמען טיילן זיך עלעקטראנס, וועט יעדער אטאם פרובירן צו כאפן ביידע עלעקטראנס\nאויב איין אטאם איז שטערקער וועט עס באקומען מער פון די עלעקטראנס\nדער אומבאלאנס איז גורם אז די מאליקיועלס וועלען זיך אויפפירן כעין מאגנעטן\nגרעסערע מאליקיועלס קענען האבן מערערע פאלער באנדס\nווען מאליקיועלס האלטן זיך צוזאמען דורך דער כעין מעגניטשע כח, הייסט עס א היידרידזשין באנד\nמאליקיועלס וואס האבן מער פון איין פאלער באנד וועלען אויפזוכן מאליקיועלס מיט וועם זיי קענען מאכן די מערסטע היידרידזשין באנדס\nדי 4 זייטיגע קייטן פון DNA האבן צוויי פארן וואס מאכן היידירדזשין באנדס איינעם מיטן צווייטן, A און T, מיט C און G.\nDNA קומט געווענליך אין פארן פון 2, ווי יעדער איינס פון די פאר האט די פערקערטע זייטיגע קייטן פונעם צווייטן.\nדי צוויי DNA מאליקיועלס שטעלן זיך צוזאם צו מאכן די באוויסטע געדרייטע לייטער אויסשטעל.\nתגובהדורך Waukesha » דינסטאג אוקטובער 08, 2019 12:37 am\nפדף ערשטע 4 תגובות, אביסל פארראכטען, און צוגעלייגט הערות.\n(125.81 KiB) דאונלאודעד 76 מאל\nתגובהדורך Waukesha » דאנארשטאג אוקטובער 17, 2019 2:39 am\nווי באקאנט טוהט יעדער מענטש ירשנ'ען געוויסע מדות (מדה מיין איך נישט דוקא מדות ווי רגזן, כעסן וכדומה, נאר אויך אנדערע וועגן ווי אזוי מען זעט א מענטש, ווי למשל אויגען קאליר, האר קאליר וכדומה) פון זיין טאטע, און געוויסע מדות פון זיין מאמע, אבער ווי אזוי פונקטליך ארבייט דאס? איז דא א סדר? אויב יא וואס איז די סדר? אט דאס איז די ציל פון דער תגובה. עס איז וויכטיג צו באטאנען, איז מען רעדט נאך נישט פון וויאזוי DNA שפילט א ראלע, נאר בלויז וואס איז די מציאות פון ירושה.\nפאר בערך 150 יא צוריק האט א גוי מיטן נאמען Gregor Mendel, זיך גענומען שטאדירען די זאך, און ער איז ארויס געקומען מיט גאר א קלארע model, עס איז וויכטיג צו באטאנען אז מענדעל'ס סטודיס זענען געווען גאנץ שוואכע סטודיס, עס זענען אפילו דא מענטשען וואס טענה'ן אז גרויסע חלקים פון די סטודיס זענען געווען געפעלטש, אבער אעפ"כ איז זיין מאדעל א גוטע פלאץ אן צו הויבען, ווייל ע"פ רוב איז זיין model יא גערעכט, און מען קען שפעטער צולייגען ווי ער איז געוועהן נישט גערעכט.\nלאמיר זען וואס ער האט געזאגט, ער האט שטודירט Peas, דהיינו אז ער האט גענומען 2 אנדערע סארט פיעס און עס מרכיב געוועהן איינעם צום צווייטען, און דערנאך זיי צוגעשטעלט צו זען מיט וואס ענדעלט די נייע פרי מיט די צוויי עלטערען, מיט וואס ער ענדעלט צו דעם, און מיט וואס ער ענדעלט צום אנדערען. ער האט שטודירט 7 מדות, אבער דא וועלען מיר בלויז רעדען פון 1, דהיינו די קאליר פון די פרי. ער האט גענומען א גרינע pea און עס מרכיב געוועהן מיט א געלע pea, און געקוקט אויף די פירות חדשים.\nלאמיר זיך אפשטעלען א רגע, און טראכטן וואס וואלטן מיר זיך פארגעשטעלט אז ער האט געטראפען, מען קען טראכטען אז די נייע זענען געוועהן ארגעץ אינצעווישען גרין און געל, אדער קען מען טראכטען אז בערך האלב זענען געוועהן גרין און האלב זענען געוועהן געל, בערך אזוי האט אויך מענדעל געמיינט אז ער וועט טרעפען, אבער צו זיין שטוינענג האט ער געטראפען אז אלע נייע peas זענען געווען געל! וועלענדיג בעסער פארשטיין וואס גייט פאר, האט מענדעל גענומען די דור שני peas, און עס מרכיב געוועהן איינער מיט'ן צווייטען.\nלאמיר נאכאמל טראכטען, וואס מיינט מען אז ער האט געפונען? והלא דברים ק"ו אויב די ערשטע דור האט ער מרכיב געוועהן גרין און געל, און דור שני זענען אלע געוועהן געל, דור שני מיט דור שני, וואס ביידע זענען געל, איז דאך זיכער אז די דור שלישי וועט זיין אלע געל. אזוי אויך איז געוועהן מענדעל'ס געדאנקען גאנג. אבער וואונדער איבער וואונדער דור שלישי זענען 75% געוועהן געל, און 25% גרין! דאס האט שאקירט מענדעל. ווי קען זען אז ווען ער האט מרכיב געוועהן גרין מיט געל זענען אלע געוועהן געל, אבער די דור שני מיט דור שני האבן געהאט 25% גרין? נאך מער אויב ביידע peas פון וואס דער דריטע דור איז מורכב פון זענען געל, פון ווי קומט די גרינקייט פון דעם דריטן דור?\nכדי צו פארענטפערען די קשיות איז מענדעל אויפגעקומען מיט א טעריע, די טעריע גייט אזוי, עס איז דא זאכען וואס יעדער צומח חי מדבר האט, וואס הייסען genes. יעדער gene איז ממונה אויף אן אנדערען מדה, אין אונזער משל איז דא א gene וואס איז ממונה אויף די קאליר פון די פרי. און פון יעדען gene קען זיין מערערע סארטן (שפעטער האט מען דאס א נאמען געגעבען allele). דהיינו אז עס איז דא 2 סארטן פון די gene וואס איז ממונה אויף קאליר פון די pea. איין סארט מאכט גרין און די אנדערע סארט מאכט געל.\nדי עיקר חידוש פון זיין תירוץ איז געוועהן, אז די pea פרי האט 2 סעטס פון genes, און ווען מען איז מרכיב 2 peas וועט די נעקסטען דור ירשנען איין סעט פון יעדען פון די 2 peas. און אונזער משל ווען מען איז מרכיב א גרינע און א געלע pea, וועט די נעקסטען דור האבן 1 גרינע gene, און 1 געלע gene. דאס פירט צו זיין צווייטען חידוש, אז ווען א פרי האט 2 genes וואס יעדער איינער פון די צוויי איז אן אנדערען סארט, וועט איין סארט (דער dominant) גובר זיין אויפן צווייטען סארט (די recessive). אין אונזער דוגמא איז געל די dominant וואס איז גובר אויף די גרין וואס איז recessive.\nיעצט לאמיר זען אויב די קשיות זענען פארענטפערט, דור שני peas האבן אין זיך איין גרינע gene און איין געלע gene. (דאס איז מוכרח, ווייל ער באקומט איינס פון יעדער עלטערען, און דא האט ער געהאט איין עלטערען מיט בלויז גרינע genes, און איין עלטערען מיט בלויז געלע genes) ממילא ווען מען איז מרכיב צוויי דור שני'ס קען זען 4 מעגליכקייטען 1) ער וועט ירשנען פון די ערשטע די גרינע gene און פון די צווייטע די גרינע - קומט אויס סוף דבר אז די פרי וועט זיין גרין. 2) גרין פון די ערשטע, געל פון די צווייטע - סוף דבר- א געמיש די געל איז dominant די פרי איז געל 3) געל פון די ערשטע, גרין פון די צווייטע - סוף דבר - א געמיש = געלע פרי 4) געל פון די ערשטע, געל פון די צווייטע -סוף דבר- געל. ווי מען קען זען איז בלויז און איינער פון די 4 פעלער וועט זיין א גרינע פרי, שטימט זייער פיין אז 25% פון דור שלישי איז געוועהן גרין.\nבנוגע זיין צווייטע קשיא, הגם עס ווערט גאר פשוט פארענטפערט, האט ער געזאגט אז די recessive gene איז א באהלטענע gene, דהיינו אז עס איז דא די גרינע gene, נאר עס איז באהאלטען, ווייל מען זעט נישט די תוצאות פון די gene. היינט צו טאגס איז מער באקאנט די נאמען carrier פאר איינער וואס האט א באהאלטענע gene, ווייל כאטש ער אליינס האט נישט די מדה, קען ער פארט דאס איבערגעבען פאר זיינער קינדער.\nדי טערמין carrier, ווערט מערסטענס באנוצט מיט מחלות, די סיבה דערפאר איז ווייל רוב פארשעריי וואס מען מאכט אין דעם פעלד פון ירושה, איז פאר מחלות, און ווי מען קען דאס פארמיידען, אבער די אמת איז אז פאר יעדען מדה איז שייך צו זאגן אז ער איז א carrier. פארשטייט זיך, אז כאטש וואס מענדעל האט שטודיריט בלויז peas, האט ער געהאלטען אז די זעלבע איז אמת, ביי א יעדע זאך מצומח ולמעלה, פון הייווען בוז די מענטש.\nלאמיר געבן אפאר משלים כדי צו בעסער ארויס האבן די model. איך וועל נישט שרייבן בנוגע א סעפיציפשען מדה נאר איך וועל שרייבן ר פאר recessive און ד פאר dominant. און מען קען אליינס עס אויסטוישען פאר וועלעכן מדה מען וויל, ווייל יעדער מענטש האט צוויי genes, פעלט אויס 2 אותיות פער מענטש, די מענטש וועט נאר האבן די recessive מדה אויב איז ער "רר"\n1. טאטע = רר מאמע = רר קינדער = רר\n2. טאטע = רד מאמע = רר קינדער = 50% רד, 50% רר\n3. טאטע = רד מאמע = רד קינדער = 25% רר, 50% רד, 25% דד (דריטע דור פון מענדעל)\n4. טאטע = דד מאמע = רר קינדער = רד (צווייטע דור פון מענדעל)\n5. טאטע = דד מאמע = רד קינדער = 50% רד, 50% דד\n6. טאטע = דד מאמע = דד קינדער = דד\nמיט א שנעלן בליק קען מען זעהן אז אויב איינער פון די 2 עלטערען האבן 2 דאמיניט genes (שורות 4,5,6) וועט די קינד האבן עכפ איין דאמיניט, און וועט האבן די דאמיניט מדה, אז מען טראכט אביסל אריין פארשטייט מען עס אויך גלייך, היות מען באקומט איין סעט פון genes פון יעדער עלטערען, און איין עלטערען האט דאך נאר די דאמיניט gene, ע"כ וועט די קינד אויך האבן די דאמיניט gene.\nצום שלוס לאמיר מאכן א שטיקל דיקטשינערי, סיי פון ווערטער וואס איך האב שוין גענוצט און סיי נייע ווערטער\ngene = עפעס (ביז דערווייל נישט געשמועס פון וואס דאס איז געמאכט) וואס איז ממונה אויף א מדה (למשל פרי קאליר), און גייט אריבער מדור דור\nallele = א סארט gene וואס טוהט די תפקיד וואס די gene דארף טוהן אין איר אייגענארטיגע וועג (למשל גרין פרי קאליר)\ntrait = מדה\ngenotype = ביידע סארטן פון א gene וואס א זאך פארמאגט, למשל די פרי האט 1 גרין allele און 1 געלע אדער די פרי האט 2 גרינע alleles\nheterozygous = ווען א צומח ולמעלה פארמאגט 2 אנדערע alleles פאר איין gene למשל גרין און געל\nhomozygous = ווען א צומח ולמעלה פארמאגט די זעלבע allele אין ביידע סעטס פון genes. למשל 2 גרין alleles, אדער 2 געלע\nלעצט פאראכטן דורך Waukesha אום מיטוואך אוקטובער 23, 2019 2:31 pm, מאל פאראכטן געווארן 1 סך הכל.\nתגובהדורך ראש_חודש » דאנארשטאג אוקטובער 17, 2019 10:29 pm\nWow ישר כח זייער גיט מסביר געווען !!\nאויב מעגלך גיי אויך אין the technical חלקים ווי אזוי דאס ארבעט.\nתגובהדורך איפה פייביש » פרייטאג אוקטובער 18, 2019 12:56 pm\nWow זייער זייער אינטערסאנט!! ישר כח גדול! זייער קלאר געשריבן נאך קיינמאל נישט אזוי גוט פארשטאנען!\nנישט צום גלייבן די נפלאות הבורא!\nאפשר וואלט געווען כדי צו בעטן הרב "איינס" צו איבערשרייבן אלעס מיט בילדער אזוי ווי ער גוט מיט די ארץ ישראל אשכול.\nוואס איז א gene?\nתגובהדורך Waukesha » מוצ"ש אוקטובער 26, 2019 10:26 pm\nאין די פריערדיגע תגובה, האבן מיר אוועקגעשעלט אז עס איז דא א זאך וואס הייסט א gene, אבער מיר זענען נישט אריין פון וואס די gene באשטייט פון. וואס ווייסען מיר פון דעם\n1. יעדער gene איז ממונה פאר זיין תפקיד\n2. מענדעל זאגט אונז אז יעדער פארמאגט 2 פון יעדען gene\n3. די gene גייט אריבער מדור דור\nפאר מיר גייען ענטפערען די שאלה, וואלט כדאי געוועהן אביסל מער מרחיב זיין אין די נושא פון פראטיען. איך האב שוין געשריבען אז רוב פראטיענס זענען ענזיימס, דא האב איך געשריבען איבער ענזיימס.\nעס איז באקאנט אז יעדער זאך און די גוף באשטייט פון cells, לדוגמא אן אויג, איז צוזאמגעשטעלט פון אויג cells, די הויט, פון הויט סעלס, אזוי אויך בלוט, האר, נעגעל וכדו', אזוי אויך אלע איברים הפנימיים, אזוי ווי די הארץ, די לונגען, די לעבער וכדו' זענען צוזאמגעשטעלט פון ספיעצילע סעלס. יעדער פון די איברים האט זיך זיין תפקיד, און יעדער פון די סעלס פון וואס די איברים באשטייעט פון, טוהט זיין חלק כדי אז די אבר זאל טוהן וואס עס דארף טוהן.\nאיינער פון די וויכיטיגסטע אויפגאבעס וואס א סעל האט, איז צו מאכן פראטיענס, וואס די פראטיענס וועלן ענדגילטיג טוהן וואס די אבר דארף אויפצוטוהן, למשל איינער פון די ענזייעמס וואס ווערען פרודיצירט דורך די pancreas הייסט Amylase, די תפקיד פון דעם ענזיים איז צו צוברעכען קארבאהיידרייעטס און starch, און מאכן דערפון צוקער, דאס העלפט די pancreas אויף טוהן זיין חלק אין פארדייען עסן. אלע אברים מאכן אנדערע סארט פראטיענס, לויט וואס עס פעלט זיך אויס פאר זיין אבר, די הארץ מאכט די פראטיען וואס ער דארף, די לונגען וואס ער דארף וכו' וכו'. נאך א וויכטיגע יסוד, קיין שום סעל וועט נישט מאכן קיין פראטיען וואס ער דארף נישט, דהיינו, אז א לונגען סעל וועט נישט מאכן א פראטיען וואס פעלט זיך אויס בלויז פאר די הארץ, וכן להיפך.\nמיר האבן אין די פריערדיג'ע תגובה גערעדט איבער געוויסע מדות, ווי למשל קאליר פון האר, די אמת איז אז עס איז פארהאן א סארט סעל וואס הייסט Melanocyte, וואס איהר תפקיד איז צו מאכן melanin (די melanin איז די עיקר גורם פון די קאליר פון האר) , און זי טוהט דאס מאכן מיט די הילף פון אסאך פראטיענס, טוישען אין געוויסע פון די פראטיענס איז די גורם אז די melanin זאל זיין אנדערש, וואס דאס איז גורם אז די קאליר פון די האר זאל אויך זיין אנדערש. כמעט אלעס אין די גוף ווערט געפירט דורך די פראטיענס, און זיי זענען די גורמים פאר כמעט אלע מדות וואס א מענטש האט.\nצוליב די פילע זאכן אויף וואס פראטיען איז אחראי אויף, האבן סייענטיסען גלייך געשריגען אז אונז ווייס מיר וואס די gene איז! דאס איז די פראטיען! ווי ווייסען מיר דאס? ווייל מיר ווייסען אז כמעט יעדער תפקיד וואס פעלט אויס צו געשען אין די גוף ווערט געטוהן דורך פראטיענס, איז טייטש אז די פראטיענס זענען ממונה אויף די מדות. ממילא אז סימן 1 פון די gene ווייזט אויף די פראטיענס, בליייבט נאר איבער צו פארשען וויאזוי פראטיענס גייען . מען האט געפראשעט און גפארשעט און מען האט נישט געקענט אויסרעכענען וויאזוי פראטיענס קענען גיין מדור לדור.\nכדי צו פארשטייען וואס די פראבלעם מיט זאגן אז פראטיען גייט אריבער מדור לדור פעלט זיך אויס א שטיקעל הקדמה, לאמיר צוריקגיין צו אונזער משל מיט די Pea, און מיר וועלן פרובירען מסביר זיין וויאזוי עס וואקסט פון א pea נייע דורות, די pea מאכט pollen, ווי אויך מאכט די pea א בלום. ווען עס קומט זיך צוזאמען די pollen און געוויסע חלקים פון די בלום, וועט ווערען דערפון א קערעלע, מען פלאנצט איין די קערעלעך און פון דעם וואקסט נייע peas, וואס זיי מאכן אויך בלומען און פאללען וחוזר חלילה נאך און נאך דורות.\nפון די קערעלע וואקסט א גאנצע pea. סיי די בלום, סיי די שאכטעל און וואס די פרי קומט אין, סיי די ספיעציעלע חלקים פון די בלום וואס פעלט אויס צו מאכן נייע דורות, און סיי די פאללען, יעדעס איינציגיסטע זאך וואס איך האב דא אויסגערעכענט באשטייט פון סעלס, און ווי פריער אויסגעשמועסט באשטייט יעדער זאך פון אנדערע סארט סעלס, און יעדער סעל מאכט נאר די פראטיענס וואס פעלט זיך אויס, און אין אונזער משל וועט די שאכטעל נישט מאכן די פראטיענס וואס פעלט זיך אויס פאר די בלום\nיעצט מיר האבן געזאגט אז די סדר פון וואס איין pea ווערט א דור פון נאך peas איז אזוי 1. עס איז דא פאללען 2. דא פאללען שטעלט זיך צוזאם מיט געוויסע חלקים פון די בלום 3. עס ווערט פון דעם א קערעלע 4. עס וואקסט פון די קערעלע א גאנצע pea, האבן מיר דא 3 סארטען סעלס, פאללען, בלום חלק, קערעלע, יעדער פון די סעלס מאכט נאר די פראטיען וואס ער דארף, דהיינו די פאללען מאכט נישט קיין פראטיען וואס פעלט אויס פאר די קערעלע, און די בלום חלק מאכט אויך נישט קיין פראטיען וואס פעלט אויס פאר די קערעלע, אם כן, פון ווי נעמט די נייע קערעלע סעל, די אונסטריקציעס וויאזוי צו מאכן די פראטיען וואס פעלט אויס בלויז פאר די קערעלע?\nאין די אינעוועדיגסטע חלקים פון די סעל, געפינט זיך דארט א זאך וואס פאר יארן לאנג האבן סייענטיסיען געהאלטן אז דאס איז garbage. זיי האבן געהאלטען אז די סעל דארף דאס נישט און עס טוהט גאר נישט אויף, די אייניצגסטע אינטראסאנטע זאך וואס דאס האט, איז אז דאס איז קאלירט, די סייענטיסען האבן מחליט געווען צו רופן די זאכן "קאלירטע זאכן" אדער וויאזוי מען זאגט דאס אין לייטעניש chromosomes...\nאין 1928 האט א סייענטיסט געמאכט אן עקספערימענט, און געזאגט אז די עקספירעמענט ווייזט אז די chromosomes, וואס מען שרייט ביז היינט אז זיי זענען garbage, זיי זענען גאר די genes. בליץ שנעל זענען געקומען אלע סייענטיסען און אפגעלאכט פון עם, זיי האבן געשריגען אז ער האט זיכער געמאכט א טעות, אין 1944 האט זיך נאכאמאל איבערגשפילט די זעלבע מעשה, דאס מאל האבן די סייענטיסען וואס האבן געמאכט די עקספירימענט, אויך געווען זיכער אז עפעס א טעות האבן זיי געמאכט, אבער צוביסליך האבן מער און מער סייענטיסטען אנגעפאנגען חושד זיין אז אפשר איז די chromsome יא די gene, און 1952 האט מען געמאכט נאך אן עקספערימענט, כדי אויסצוגעפינען ענדגילטיג אויב genes זענען געמאכט פון chromosomes אדער נישט, די רעזולטאטען זענען געווען קלאר, די chromosomes, נישט די פראטיען, זענען די genes.\nאין די קומענדיגע תגובה וועל איך מסביר זיין וויאזוי די chromosomes וואס באשטייט גענצליך פון DNA, שטימט מיט די 3 סימנים וואס מיר האבן געגעבען אויבען אז די gene מוז האבן.\nDNA צו פראטיען\nתגובהדורך Waukesha » מוצ"ש נובעמבער 02, 2019 10:23 pm\nווי מען האלט יעצט, ווייסען מיר אז כמעט אלע תפקידים וואס פעלט זיך אויס פארן גוף, פון פארדייען עסן בוז מאכן די האר קאליר, ווערט געטון דורך פראטיענס. מיר ווייסן אויך אז דאס אריבערגיין פון דור צו דור ווערט געטון דארך DNA chromosomes.\nמען קען זיך אפשטעלן און פרעגן א פראגע, ווי אזוי? אויב למשל די עלטערן האבן אין זיך פראטיענס וואס מאכן שווארצע האר, גייט דאך נישט איבער די פראטעין צום קינד, בלויז DNA גייט אריבער, וואס אין די DNA איז גורם אז די פראטיען וואס די גוף פון די קינד מאכט זאל אויך מאכן שווארצע האר?\nדי תי' איז אז DNA איז א code פאר די גוף, די גוף לייענט די קאוד, און לויט די קאוד ווערט געמאכט נייע פראטיענס. מען קען זיך פארשטעלן ווי דאס איז קאמפיוטער קאוד, די גוף איז ווי א קאמפיוטער, און די פראטיענס איז די תוצאות פון די פראגרעם.\nוויאזוי ארבעט די קאוד? עס האט אין זיך 2 שטאפלען, 1. Transcription, אין דער שטאפל ווערט חלקים פון די DNA געלייענט, און ווערט איבערגעשריבן צו RNA. שטאפל 2. Translation. און דער שטאפל ווערט די RNA געלייענט, און ווערט איבערגעטייטשט אויף פראטיען.\nוואס איז דאס RNA ? RNA איז גאר ענדלעך צו DNA. אין די תגובה ווי מען איז מסביר DNA, שטייט אז די רת פון DNA איז Deoxyribonucleaic acid, די רת פון RNA איז Ribonucleaic acid, דהיינו אז זיין רוקנביין באשטייט פון ribose וואס פעלט נישט קיין oxygen, און פארדעם הייסט ער Ribonucleaic און נישט ווי די DNA וואס זיין רוקנביין פעלט יא אן Oxygen, און פארדעם באקומט ער די שם לווי deoxy.\nנאך א חילוק צווישן RNA און DNA, איז אז DNA קען האבן איינס פון 4 זייטיגע קייטען, ACGT ווי געשמועסט אין די DNA תגובה, RNA קען טאקע האבן די A, C און G זייטיגע קייטען, אבער ער קען נישט האבן די זייטיגע קייט thymine. אנשטאטס קען ער האבן א זייטיגע קייט וואס איז ענדליך צו thymine, וואס הייסט uracil. דאס ווערט קערצער געמאכט צו U. פונקט ווי T, וועט U אויך מאכן hydrogen bonds מיט A.\nא דריטער חילוק צווישן DNA און RNA איז, אז DNA איז בדרך כלל double stranded, דהיינו אז עס קומט 2 מאליקיועלס צוזאמען איינס געדרייט ארום דעם צווייטן און קוקט אויס ווי א געדרייטע לייטער, אבער RNA איז בדרך כלל single stranded, דהיינו אז עס קומט בלויז איין מאליקיועל אויף א מאל.\nווען DNA ווערט איבערגעשריבן צו RNA ארבייט עס אזוי, עס וועט קומען אן ענזיים וואס הייסט RNA polymerase, און וועט זיך ארויף זעצן אויף די DNA, דארט ווי די צוויי זייטיגע קייטן קומען זיך צוזאם, דהיינו אויף דער טרעפ פון די לייטער, אויף די מיטעלע חלק פון די טרעפ, און ער וועט זיך נעמען ליינען איינער פון די זייטן, למשל אויב וועט ער ליינען די רעכטע זייט פון די לייטער, וועט ער קוקן וועלכע זייטיגע קייט ליגט אויף די רעכטער זייט פון די טרעפ אויף וואס ער טרעפט זיך יעצט, לאמיר זאגן אז עס איז א G, און ער וועט אויפזוכן אן RNA וואס זיין זייטיגע קייט מאכט hydrogen bonds מיט דער DNA זייטיגע קייט, אין אונזער פאל איז דאס די C, דערנאך וועט ער גיין צו די נעקסטע טרעפ, און וועט עס ליינען, לאמיר זאגן אז דאס איז אן A און ער וועט זיך אויפזוכן א RNA שותף פאר די A, וואס פאר RNA איז דאס U און ער וועט עס באהעפטן (דורך די רוקנביינער ) צו די C פון פריער, און ער וועט גיין צום נעקסטער און דער נעקסטער און אזוי ווייטער.\nrna-polymerase-1.png (41.02 KiB) געזעהן 1688 מאל\nלאמיר דא געבען א משל\nCGGTAAGGTATCACTCAAGA - זייט פון DNA וואס ווערט געליינט\nGCCATTCCATAGTGAGTTCT - זייט פון DNA וואס ווערט נישט געליינט\nGCCAUUCCAUAGUGAGUUCU - ניי RNA\nאויב קוקט מען זעט מען אז די RNA איז כמעט די זעלבע ווי די זייט פון DNA וואס ווערט נישט געליינט, און אז מען טראכט אביסל פארשטייט מען אויך פארוואס, די סיבה איז גאר פשוט, סיי די RNA, און סיי די אנדערע זייט פון די DNA, באשטייען פון די שותפים פון די DNA וואס ווערט געליינט, צוליב דעם אויב איינער קומט און זאגט דא האסטו ביידע זייטען פון א chromosome, זאג מיר וואס די RNA וועט זיין אויב מען ליינט די רעכטע זייט, איז גרינגער צו קוקן אויף די לינקע זייט און בלויז טוישען די T's צו U, און נישט טראכטן וואס איז די שותף פון A? און דערנאך G?\nיעצט האבן מיר שוין אן RNA און מען איז גרייט צו גיין צום נעקסטען שטאפל, Translation, און דער שטאפל וועלען קומען ribosomes, וואס וועלען נעמען די RNA און עס פארטייטשען צו פראטיען. דא ווערט אבער א פראבלעם, אנדערש ווי DNA און RNA, וואס ביידע האבן בלויז 4 זייטיגע קייטן, וואס דאס איז זייער גרינג צו טוישען איינער צום צווייטען ווייל יעדער איינס פון DNA האט א שותף אין RNA (דהיינו A ווערט U, די C ווערט G, די G ווערט C, און די T ווערט A) אבער די פראטיען ווי עס איז דא 20 אמינא אסידס, ווי אזוי קען מען פון 4 RNA וויסן וועלעכע אמינא אסיד צו לייגען? די תי' איז אז טאקע אנדערש ווי DNA צו RNA ווי יעדער DNA ווערט 1 RNA, ביי די פראטיען ווערט פון יעדער 3 RNA איין אמינא אסיד.\nפארוואס 3? ווי געשמועסט דארף מען האבן קאודס פאר 20 אמינא אסידס, אויך דארף מען א קאוד פאר ווען די פראטיען איז פארטיג, דהיינו א קאוד וואס הייסט די ribosome אויף הערען צו לייגען מען אמינא אסידס, בסה"כ דארף מען 21 קאודס, אויב וועט מען מאכן קאודס פון בלויז איין RNA, וועט מען נאר האבן קאודס פאר 4 אמינא אסידס, אויב 2, וועט מען האבן גענוג קאודס פאר 16 אמינא אסידס (4 מאל 4), אבער מיט 3 קען מען האבן 64 קאודס, און דאס איז איבער גענוג פאר די 20 אמינא אסידס מיט די סטאפ, יעצט אבער קומט אויס אז מען האט 43 איבריגע קאודס, וואס געשען מיט די 43 קאודס? די תי' איז, אז עס זענען דא געוויסע אמינא אסידס וואס האבן מער פון איין קאוד, למשל די סטאפ קאוד, איז דא 3 קאודס UAG, UAA און UGA, געוויסע אמינא אסידס האבן 6 קאודס, און געוויסע האבן בלויז איינס. דא האב איך צוגעלייגט 2 וועגן צו זען וועלעכע קאוד גייט צו וועלעכע אמינא אסיד.\ncodon-table.png (244.17 KiB) געזעהן 1688 מאל\ncodon-chart.jpg (54.27 KiB) געזעהן 1688 מאל\nלאמיר איבערגיין אין איין שורה וואס גייט דא פאר, DNA ווערט איבערגעשריבען צו RNA, דערנאך וועט פון יעדער 3 RNA ווערען איין אמינא אסיד לויט די codons פון די אמינא אסידס און אזוי ווערט א פראטיען.\nצוויי זאכן האב איך געוואלט אויסשמועסן בדרך אגב\n1. ווען איך זאג אז די DNA קאוד איז כעין א קאמפיוטער מיין איך עס גאר ערענסט, בשעת די צווייטע וועלט מלחמה האט א ענגלישע גוי מיט'ן נאמען Alan Turing געבויט די ערשטע קאמיפוטערס כדי צו ברעכען די דייטשע enigma קאודס, חוץ בויען די קאמפיוטער האט ער אויך געמאכט א ליסטע, וואס כדי אז א כלי זאל זיך קענען רופן אלץ א קאמפיוטער, מוז ער קענען טון די אלע זאכן אויף די ליסטע. כאטש וואס ער האט דאס געשריבן בשעת די מלחמה, און מען האט ערשט אויסגעפונען אז DNA איז די gene ערשט 7 יאר נאך די מלחמה, דאך ווי איך וועל אי"ה מסביר זיין אין די קומענדיגע תגובה, האט DNA אלעס וואס שטייט אויף די ליסטע.\n2. די ribosome קומט זיך באמת א תגובה פאר זיך, דאס איז נישט בלויז איין פראטיען נאר דאס איז א machine, דאס איז צוזאמגעשעלט פון אפאר פראטיענס וואס ארבייטען צוזאמען. די סעל האט מאשינען וואס וואלטן זיך געקענט פארמעסטען מיט די גרעסטע פארבריקען, די ribosome, וואס באמת איז בלויז אן הכנה צו מאכן א פראטיען, איז בלויז איין דוגמא. ועוד חזון למועד.\nתגובהדורך מחשב » זונטאג נובעמבער 03, 2019 2:36 pm\nWOWֱֱ! יישר כח! עמיר אפירזוכן אפאר איבעריגע מינוטן, און ליינען מיט ישוב הדעת.\nתגובהדורך Waukesha » זונטאג דעצמבער 22, 2019 12:26 pm\nווי שוין געשריבן אין די פריערדיגע תגובה, איז DNA דאס וואס גייט אריבער פון דור צו דור, מיר ווייסען שוין אויך אז DNA אינהאלט אין זיך די אינסטרוקשעינס צו מאכן פראטיען. מיר האבן שוין אויך געשריבן אין דער תגובה די סדר פון די ירושה וואס מענדעל האט אוועקגעשטלעט און אויסגעפארשט. יעצט לאמיר זען צו DNA שטימט טאקע מיט די סדר ירושה וואס מענדעל האט אוועקגעשטעלט. מיר וועלען זיך אוועקשטעלן אויף זיינע יסודות איינס ביי איינס און זען טאמער עס שטימט.\nאיינער פון די יסודות וואס מענדעל לייגט אראפ, איז אז פון יעדען gene באקומט מען צוויי, איינס פון יעדער עלטערען. שטימט דאס מיט DNA? די תירוץ איז נישט אזוי פשוט. עס איז פארהאן אין די מענטש 3 סארט DNA.\nסארט 1. autosomal choromsomes. דהיינו קראמאסאומס, וואס קומט 2 אין א פאר, איינס קומט פון די מאמע און איינס פון די טאטע. מענטשען האבן אין זיך 22 אזעלכע קראמאסאומס.\nסארט 2. די Y קראמאסאום, דאס איז א קראמאסאום וואס זיין שותף איז נישט די זעלבע ווי ער, נאר זיין שותף איז די X קראמאסאום. די Y קראמאסאום געפינט זיך בלויז ביי מענער, פרויען האבן 2 X קראמאסאומס.\nסארט 3. cytoplasm DNA. דאס איז קליינע שטיקלעך DNA וואס געפונען זיך נישט אין די זעלבע פלאץ ווי די קראמאסאומס (די קראמאסאומס געפונען זיך און די אינעווענדיג אדער nucleus פון די סעל, די קליינע שטיקליך ליגן אין די cytoplasm layer פון די סעל), און האבן נישט קיין שותף, זיי גייען איבער בלויז פון די מאמע צו די קינדער. די גרעסטע און וויכטיגסטע פון די cytoplasm DNA (אדער cpDNA אין קורץ) איז mitochondria DNA. אסאך מאל ווען מען רעדט פון cytoplasm DNA וועט מען נאר דערמאנען די mitochondria DNA (אדער mtDNA אין קורץ).\nווי מען קען זען אז בלויז די ערשטע סארט DNA שטימט מיט מענדעל'ס גאנג, אבער די אנדערע 2 סארטען שטימט נישט בכלל מיט מענדעל. און די אמת איז ווי געשריבען אויבען האט מענדעל בלויז געקוקט אויף 7 מדות פון די pea. די Pea האט אין זיך 7 autosomal chromosomes. אלע 7 מדות טרעפען זיך אויף די 7 קראמאסאומס (יעדער איינער פון די מדות איז אויף אן אנדערע פון די 7 קראמאסאומס). די אמת איז אז די 22 autosomal קראמאסאומס אנהאלטען כמעט 3 ביליאן פארען פון DNA, משא"כ די Y אנטהאלט בלויז 58 מיליאן, און mtDNA האט בלויז 16,500 פארען פון DNA. דאס מיינט אז פאר 95% פון DNA איז מענדעל גערעכט געווען אבער פאר 5% איז ער נישט געווען גערעכט.\nעס פעלט זיך אויס אביסל מער אויסצושמועסן איבער די Y DNA, די Y DNA האבן בלויז מענער, פרויען האבן נישט קיין Y DNA, אנשטאט דעם האבן זיי 2 X DNA, דאס מיינט אז א מאן וועט ירשנען זיין Y פון זיין טאטע (די מאמע האט דאך נישט קיין Y אז די זין זאל קענען נעמען) אבער זיין X וועט קומען בלויז פון זיין מאמע. פונקט ווי ביי אלע אנדערע קארמאסאומס באקומט מען איינס פון די פאר פון די טאטע, און איינס פון די פאר פון די מאמע, אזוי אויך ביי די XY פאר, איינס פון די טאטע, און איינס פון די מאמע. און ווייל די Y קומט פון די טאטע, מוז די X קומען פון די מאמע, פרויען באקומען 2 X קראמאסומס, איינס פון די טאטע (וואס ער האט באקומען פון זיין מאמע), און איינס פון די מאמע.\nיעצט אז מיר ווייסען שוין די 3 סארטען DNA, פעלט זיך אויס מער מרחיב צו זיין אין די סדר פון די ירושה פון די 3 סארטען DNA, סארט 1, האבן מיר שוין קלאר ארויסגעברענגט מענדעל'ס מהלך אין דעם, און ביי דעם איז ער מער ווייניגער גערעכט (מיר וועלען נאך אביסל צונעמען דעם מענדעל אין א שפעטערע תגובה). סארט 3, איז גאנץ א פשוטער סדר, אויב די מאמע האט א מדה וואס טרעפט זיך אויף די mtDNA וועלען אירע קינדער 99.99% האבן דעם מדה. און איהרע טעכטער וועלען עס איבערגעבן פאר זייערע קינדער עד סוף כל הדורות (דאס איז גאר ניצלעך ווען מען וויל אוועקשטעלען א יחוס פון בת אחר בת ווי למשל יחוס ישראל). די ירושה פון די Y איז אויך גאנץ פשוט, עס גייט מאב לבן, און אויב א מאן האט א מדה וואס טרעפט זיך אויף די Y קראמאסאום וועט ער דאס 99.99% איבערגעבן פאר זיין זון, און ער פאר זיין זון עד סוף כל הדורות (דאס איז ניצלעך ווען מען וויל אוועקשטעלען א יחוס פון בן אחר בן ווי למשל כהן אדער לוי).\nווי זאכן ווערען אבער מער קאמפליציערט איז די X קראמאסום. פרויען האבן דערפון 2, און מענער בלויז 1, קומט אויס אז די סדר פון די ירושה פון א מדה וואס טרעפט זיך אויף די X קראמאסאום איז אנדערש ביי מענער און ביי פרויען, עס איז אויך אנדערש פון וועם מען ירשנ'ט עס. לאמיר זיך אוועקזעצן און שטאטלעך דורך טוהן די זאך. איבער צו פרישען די זכרון אביסל dominant מיינט א מדה וואס דארף בלויז איין פון די 2 קאפיס פון DNA זאל עם האבן כדי אז עס זאל זיך ארויסווייזען, איך וועל ניצען ד פאר dominant און ר פאר recessive\n1. טאטע ד מאמע רר = זין האבן ר, טעכטער האבן רד = טאטע האט די ד מדה, טעכטער האבן די ד מדה (ווייל זיי באקומען עכ"פ איינס פון די X פון די טאטע, און די מדה איז א dominant, וואס פעלט נאר אויס איינס) זין האבן די ר מדה (ווייל זיי באקומען זייער X פון די מאמע)\n2. טאטע ר מאמע רר = זין האבן ר, טעכטער האבן רר = טאטע מאמע טעכטער זין אלע האבן די ר מדה\n3. טאטע ר מאמע דד = זין האבן ד, טעכטער האבן רד = טאטע האט ר מדה, מאמע האט ד מדה קינדער האבן אלע ד מדה\n4. טאטע ד מאמע דד = זין האבן ד, טעכטער האבן דד = טאטע מאמע קינדער האבן אלע ד מדה\n5. טאטע ר מאמע רד = זין האבן 50% ר און 50% ד, טעכטער האבן 50% רר און 50% רד = טאטע האט ר מדה, מאמע האט ד מדה, טעכטער און זין האבן 50% ר און 50% ד, געוואנדען לויט וועלעכע X מען באקומען פון די מאמע\n6. טאטע ד מאמע רד = זין האבן 50% ר און 50% ד, טעכטער האבן 50% דד און 50% רד = טאטע האט ד מדה, מאמע האט ד מדה טעכטער האבן ד מדה, זון האבן 50% ד און 50% ר\nלאמיר אנכאפען א משל, לאמיר נעמען די מחלה hemophilia, דאס איז א מחלה וואס מאכט זיך ביי געוויסע מענטשען אז ווען זיי צושניידען זיך וועט די בלוט גאנץ שטייט פארגליווערט, און דאס איז גורם אז זיי זאלן שטארק בלוטן פון יעדען שניט. די מחלה קען זיך געפינען אויף די X קראמאסאום און עס איז recessive. יעצט לאמיר זיך פארשטעלען א ציור, ווי נומער 5, דהיינו אז די טאטע האט די געזונטע ר allele, און די מאמע האט איינס און איינס, אירע טעכטער וועלן אלע זיין געזונט ווייל זיי גייען באקומען עכ"פ איין געזונטע פון זייערע טאטע, און 50% פון די זין וועלען האבן די מחלה און 50% פון די זין וועלען זיין געזונט.\nפארשייט זיך אז איינער וואס ליידט אויף די מחלה קען מען נישט מאכן קיין ברית, ווייל ער קען אויסבלוטן די גאנצע בלוט ח"ו, מיר זעען אין די גמ' (יבמות סד:) אן איטרעסאנטע זאך, אז א פרוי וואס 2 פון אירע שוועסטערס האבן געהאט 2 קינדער וואס זענען מתו מחמת מילה, זאל זי נישט מאכן קיין ברית פאר איהר קינד. יעצט האט מען אביסל א פשט אין דעם גמ' וויבאלד די פרוי האט נישט די מחלה, און איהרע זין האבן יא די מחלה, מוז זיין אז זי האט איין געזונטע און איין נישט געזונטע, קומט אויס אז איהר שוועסטער, קען אויך גאנץ מעגליך האבן איין נישט געזונטע, און דעריבער זאל זי נישט מאכן קיין ברית פאר איהר קינד ווייל אפשר וועט זי איבערגעבן איהר נישט געזונטע צו איהר קינד, און ער וועט שטארבען מחמת מילה\nהבהרה די אלע זאכן וואס איך האב געשריבן בנוגע די תורה, הן די פשט און מתו אחיו מחמת מילה הן בנוגע ניצען DNA אוועקצושטעלן סיי וואס פאר א יחוס, איז געשריבן געווארען סתם נקודות למחשבה, עס איז נישט אפילו בגדר פון להלכה ולא למעשה, זיי זענען פשוט'ע נקודות למחשבה. די סארט זאכן דארף מען פרעגען א דעת תורה, און לגבי יחוס דאכט זיך אז עס שוין דא תשובות פון גדולי עולם אז מען קען זיך נישט פארלאזען אויף DNA ואדרבה אז איינער קען מיר צוצייכענען תשובות וועגען דעם וואלט איך מיך זייער געפרייעט.\nתגובהדורך מים חיים » זונטאג דעצמבער 22, 2019 1:05 pm\nWaukesha האט געשריבן: אז איינער קען מיר צוצייכענען תשובות וועגען דעם וואלט איך מיך זייער געפרייעט.\nתגובהדורך גלאזער » זונטאג דעצמבער 22, 2019 1:49 pm\nאז דו קענסט דיך יא אויס.\nאפשר ביסטו מסביר די אלע חילוקים צווישן פארשידענע ydna טעסטס.\nס'דא 12. 25. 37 און אזוי ווייטער.\nאון וואס מיינט mutations. וויאזוי ווערט צוביסלעך אפגערוקט genetic matches\nתגובהדורך נא_שכל » זונטאג דעצמבער 22, 2019 3:29 pm\nאיך האב א ספר "בירורי יהדות לאור מחקר גנטיים", פון צוויי רבנים, בשיתוף מיט אידישע חוקרים. די עיקר פונעם ספר איז אויב מ'קען באשטעטיגן אז מ'איז א איד דורך בודק זיין און צוגלייכן די מיטוכנדריה פון א קינד צו די מאמע, וואס דאס גייט אריבער דורך די מאמע. כ'מיין אז זיי בלייבן להלכה פון כמה רבנים מומחים בענינים אלו, אז מ'קען זיך סומך זיין אויף DNA אלס א "סימן בינוני", נישט א סימן מובהק.\nאיינע פון די מחברים פון די ספר שרייבט אביסל איבער דעם ענין דא\nתגובהדורך נא_שכל » זונטאג דעצמבער 22, 2019 3:36 pm\nא פסק פון די בית דין פון הגר"ש וואזנער ז"ל, און פון יבלחט"א הגרז"נ גולדבערג שליט"א\nזיהוי גנטי (בדיקת DNA) לאור ההלכה\nלאחרונה היו מספר אירועים קשים שבהם נהרגו מספר אנשים יחדיו. בחלק מאירועים אלה, הגופות היו במצב, שלפי ההלכה אין תוקף לזיהוי על סמך הכרות אישית של הפנים. ולכן הזיהוי נעשה על סמך המטען התורשתי = DNA = דנ"א.\nהמטען התורשתי הוא ייחודי לכל אדם, והוא מהווה כעין 'תעודת זהות' ביולוגית.\nהסיכוי שלשני בני אדם יהא אותו הרכב של דנ"א הוא אחד ל-30 מיליון.\nבעזרת מיפוי הדנ"א ניתן לזהות בני אדם, שכן הדנ"א מהווה 'טביעת אצבעות' ייחודית לכל אדם.\nהזיהוי הגנטי יכול להיעשות אפילו מקטע קטן של רקמה כלשהי, כגון שיער, טיפת דם, שכבת זרע, או קטע של עור. הזיהוי הוא בוודאות קרובה ל-100%,\nכדי להשתמש בדנ"א למטרות זיהוי של גופה, יש לקחת מהגופה טיפת דם, להפיק מחומר זה את הדנ"א של הגופה ולהשוות את הדנ"א מגופה הנבדקת לדוגמת דנ"א שידוע שמקורו באדם הנעדר.\nאם אין חומר שידוע שהוא מאדם הנעדר, יש אפשרות להעזר לצורך זיהוי בדוגמאות דם מהוריו של הנעדר או מצאצאיו.\nפסק של בית הוראה בראשות הגר"ש ואזנר שליט"א: (נמצא תחת ידי)\n"על דבר השאלה האם אפשר להתיר עגונה מכבלי העיגון על סמך בדיקה זו? באופן כללי יש להבדיל בנידון זה בין בדיקת דנ"א, שיש התאמה בגוף האדם מעצמו לעצמו, לבין התאמה בין גוף האדם הנעדר לבין הוריו וצאצאיו. בדיקה בגוף האדם מעצמו לעצמו הינה יותר מגדר סימן בינוני, וקרובה לסימן מובהק. אמנם אין לסמוך אך ורק על בדיקה זו, אלא אם כן יש רגלים לדבר וצדדים נוספים עפ"י הלכה. אבל בדיקת דנ"א,שבה נעשית התאמה בין גוף הנעדר היא סימן בינוני.\nכל הנ"ל נכתב ע"פ דעתו של מו"ר מרן הגר"ש ואזנר שליט"א\nכמו כן הדברים אושרו ע"י הגר"נ קרליץ שליט"א\nעל החתום : הרב משה קליין\nהרב זלמן נחמיה גולדברג שליט"א (תחומין / כרך כג):\n"בדיקת DNA נראה שנחשבת כסימן מובהק, שהרי כאמור לעיל הסיכוי למציאת אדם בעלי סימני זיהוי דומים הוא אחד מתוך עשרה בליון. אלא שיש מי שטוען, שהבדיקות לא נעשו בכל האנשים שחיו מאז ימות האדם הראשון. לענ"ד אעפ"כ סומכין על זה. תדע, שהרי סומכין על טביעת עין מכח ההנחה שאין פרצופיהן של אנשים דומים זה לזה. ומנין לנו זאת? וכי נסעו בכל העולם ובדקו את כל האנשים וראו שאין שני אנשים דומים?! אלא על כרחך שסמכו על כך שרואים הרבה אנשים, ומתוכם לא נמצאו שנים דומים. אין זה אלא שכך ברא הקב"ה את בריותיו, שיהיו פרצופיהם שונים זה מזה".\nכאמור באשר לבדיקת DNA נחלקו הדעות - לדעת בית דינו של הגר"ש וואזנר, כשההשוואה נעשית בין התאים שבגופה לתאים שמוכרים מהאדם בהיותו חי, זהו סימן בינוני הקרוב למובהק; כשההשוואה נעשית בין הגופה להורי הנעדר או לצאצאיו, אין זה יותר מסימן בינוני. אולם לדעת הרז"נ גולדברג, בדיקה זו היא כסימן מובהק.\nסימן בינוני אין בו די כדי להתיר עגונה להינשא. אולם ניתן לצרפו לסימנים בינוניים נוספים, ואז להתיר את האשה.\nבמסגרת פעילותינו במכון לרפואה משפטית אנו נוהגים, כי כאשר מדובר באדם נשוי יש להחמיר כדעת בית הדין של הגר"ש ואזנר שליט"א, אולם בשעה שמדובר ברווק או באשה יש להקל כדעת הרב גולדברג והחילוק פשוט.\nתגובהדורך מחשב » מאנטאג דעצמבער 30, 2019 11:21 pm\nאיך האלט אינמיטן ליינען, איך ברויך נאך ווערן קלארער, אבער ביז דערווייל קען זיך עמיצער מנדב זיין צו מאכן א פידי עף פון די לעצטע פאר שיעורים?\nואגב עוה"פ יישר כח גדול Waukesha, כ'בין זיך ממש מחי'.\nתגובהדורך Waukesha » דינסטאג דעצמבער 31, 2019 5:42 pm\nמחשב האט געשריבן: איך האלט אינמיטן ליינען, איך ברויך נאך ווערן קלארער, אבער ביז דערווייל קען זיך עמיצער מנדב זיין צו מאכן א פידי עף פון די לעצטע פאר שיעורים?\nאיך האף, איך זאג נישט צו, צו מאכן פאר ניטל.\nתגובהדורך קו הישר » דינסטאג דעצמבער 31, 2019 7:40 pm\nמיר קענען קאום ווארטן.\n(וועלכע ניטל? שוין געווען. ניין?)\nתגובהדורך Waukesha » מוצ"ש ינואר 04, 2020 7:10 pm\nאין דעם תגובה האבן אונז מסביר געווען מענדעלס שיטה אין ירושה און דא האבן מיר מסביר געווען וויאזוי פון DNA ווערט פראטיען אבער עס פעלט אונז נאך איין וויכטיגער יסוד, אויב DNA גייט אריבער פון די עלטערען צו די קינדער, און מיר זענען אלע אייניקליך פון אדם וחוה, פארוואס האבן מיר נישט אלע די זעלבע DNA? ווי אזוי קען זיין אז עס איז בכלל דא צוויי אדער מער סארטן פון א מדה? וואס איז געוועהן די DNA פון אדם?\nאיך וועל פרובירין צו ענטעפרען מיט א משל. שטעל דיר פאר אז ס'איז דא א סופר וואס שרייבט א ספר תורה, ער קוקט אריין אין א געשריבענע ס"ת און ער שרייבט איבער אין די נייע ס"ת, אבער א מענטש איז דאך בלויז א מענטש, און פון צייט צו צייט פאלט אריין א טעות. אויב זאל מען נישט מגיה זיין די נייע ס"ת, און עס וואלט געקומען א אנדערע סופר, און ער וואלט געשריבען א דריטע ס"ת, און ער וועט נאכשרייבן פון דער נייע ספר, וועט ער האבן די טעותים פון די ערשטער סופר, און ער וועט האבן די נייע טעותים וואס ער מאכט, און אויב זאל קומען נאך א סופר און איבערשרייבן פון די דריטע ספר וכו' און נאך א סופר, און נאך א סופר, ביז אפאר דורות וועט די ס"ת זיין אזוי מלא טעותים אז עס וועט בכלל נישט אויסקוקן ענדליך צו די ס"ת פון משה רבינו.\nכן הוא בנדון דידן ביי DNA, יעדעס מאל א מענטש וועט געבוירען געשען אזעלעכע "טעותים", און במשך הדורות האבן זיך אנגעזאמעלט אסאך אזעלעכע "טעותים". די "טעותים" זענען וואס הייסט אין ענגליש א mutation, אבער באמת זענען דאס בכלל נישט קיין טעותים, עס איז נאר א לשון המושאל, די אמת איז אז ווען נישט די mutations, וואלטן אלע מענטשען געהאט די זעלבע DNA, און אויב וואלטען אלע געהאט די זעלבע DNA, וואלטען אלע פרצופים געווען שוה, און נישט בלויז די פרצופים נאר אויך דעותיהם וואלטען געווען שוה, און אזא וועלט איז נישט קיין עולם התיקון, נאר וואס דען, די אייבישטער איז מחדש בטובו כל יום מעשה בראשית, און פונקט ווי ביי אדם הראשון איז באשאפען געווארען נייע DNA, ווערט נאך עד היום באשאפען נייע DNA יעדעס מאל וואס א קינד ווערט געבוירען.\nנאך א יסוד דארף מען וויסען, אז אפילו עס איז שוין דורך געגאנגען פון אדם הראשון אסאך דורות (אויפן חשבון פון ארבעים שנה אקוט בדור, רעדט מען פון 144.5 דורות, אבער אין יעדער דור דארף מען איבערשרייבען מיליאנען סעלס), דאך איז 99.97% פון מענטשליכע DNA די זעלבע ביי אלע מענטשען. די אלע שיניוים אין די מדות און אין די אויסקוק פון א מענטש קומט פון די אנדערע 0.03%.\nדא האבן מיר מסביר געווען די סטרוקטור פון DNA אבער איך וועל מאכן א שטיקל חזרה יעצט, דאס וואס פעלט אויס לההבנה כאן. DNA באשטייט פון א קייט פון nucleotide מאליקיועלס, עס איז דא 4 סארט nucleotide מאליקיועלס A, C,G,T און די DNA מאליקיועלס באשטיין פון א קייט פון מערעררע פון די nucleotides, ע"כ חזרה, מען קען עס אבער אויך אנקוקן ווי א ביך, למשל די Y chromosome אנטהאלט אין זיך 58 מיליאן nucleotides, קען מען עס אנקוקען ווי די Y קראמאסאום איז א בוך געשריבן אין א שפראך, וואס דער שריפט פון די שפראך פארמאגט בלויז 4 בוכשטאבן, (נישט ווי לשה"ק וואס האט 22 + 5 אותיות, און נישט להבדיל ווי ענגליש וואס האט 26 בוכשטאבען) און די בוך ענטהאלט אין זיך 58 מיליאן אותיות (אז מען שטעלט זיך פאר אז DNA איז ווי א ספר, איז די משל מיט די סופר גאנץ ענליך צו DNA).\nנישט אלע mutations זענען גלייך, קודם כל לאמיר זיך מתבונן זיין וואס פאר א שינויים קענען אלץ זיין, עס איז דא דריי עיקר סארט שינויים וואס קען זען, די ערשטע שינוי איז, אז עס פאלט ארויס DNA, דהיינו אז עס פעלט אן אות (אדער מער) פון די אלטע DNA וואס איז נישט דא אין די נייע, דער סארט שינוי הייסט אין ענגליש א deletion. די צווייטע סארט שינוי איז, אז עס קומט אריין נייע DNA, דהיינו אז עס קומט צו איין אדער מער אותיות וואס איז נישט געווען ביז היינט, דער סארט שינוי הייסט אין ענגליש א insertion. און די דריטע סארט איז אז אותיות ווערען פארטוישט למשל און די אלטע איז עס געווען אן A און אין די נייע איז עס א T, דער סארט שינוי הייסט אין ענגליש א substitution.\nדא האבן מיר אויסגעשמועסט ווי אזוי DNA ווערט פראטיען בקצירת האומר, DNA ווערט איבערגעשריבן צו RNA, און פון יעדער 3 פון די RNA ווערט איין אמינא אסיד, און פון אסאך אמינא אסידס ווערט א פראטיען. לאמיר נאכאמאל לייגען די ליסטע פאר חזרה. (אין RNA ווערט א T א U, אז מען קוקט די ליסטע פאר DNA, דארף מען יעדען U טוישען מיט א T)\ncodon-table.png (244.17 KiB) געזעהן 708 מאל\nיעצט לאמיר זיך מתבונן זיין אין יעדער פון די 3 סארט שינויים, וויאזוי וועט ער אויסקלאפן אויף די פראטיען? קודם כל לאמיר זאגן אז מען האט אנגעפאנגען מיט א DNA קייט וואס קוקט אויס אזוי CGG-TCT-CCA-TTG-AGT-TCC-TGA די אמינא אסידס פון דער DNA זענען אזוי Arg-Ser-Pro-Leu-Ser-Ser-STOP אבער אויב זאל ארויס פאלן די ערשטע nucleotide פון די DNA, וועט די נייע אויסקוקען אזוי GGT-CTC-CAT-TGA-GTT-CCT-GA און די אמינא אסידס פון דער DNA וועט זיין Gly-Leu-His-STOP וואס גייט ווייטער איז בעצם נישט נוגע, די פראטיען האט שוין באקומען די סטאפ און וועט אויפהערען קוקן די ווייטערדיגע RNA, אבער לשלימות הענין וועל איך שרייבן וואס עס וואלט ווען געווען Gly-Leu-His-STOP-Val-Pro. ווי מען קען זען, דורך ארויסנעמען איין nucleotide, האט זיך די פראטיען אינגאנצען געטוישט, און די סיבה דערפאר איז גאר פשוט, היות RNA טוישט זיך די אמינא אסידס אין גרופעס פון 3, אז מען נעמט ארויס 1 nucleotide, קומט אויס אז אלע גרופעס וואס קומען שפעטער, וועלען זיין צומישט. אזא סארט שינוי, וואס מאכט אז די גרופעס זאלען ווערען צומישט הייסט א Frame-shift mutation.\nוואס וועט זיין אבער אז די deletion וועט זיין 3 nucleotides גרויס, דהיינו אז עס וועט ארויספאלן 3 nucleotides? אין אונזער משל, אז עס וועט פעלען די צווייטע גרופע פון 3, און די אלטע איז געווען CGG-TCT-CCA-TTG-AGT-TCC-TGA און די נייע איז CGG-CCA-TTG-AGT-TCC-TGA וועט די אלטע אמינא אסידס זיין Arg-Ser-Pro-Leu-Ser-Ser-STOP און די נייע וועט זיין Arg-Pro-Leu-Ser-Ser-STOP, ווי מען קען זען איז די שינוי אין די פראטיען סה"כ אז עס פעלט אן אמינא אסיד. נאך א משל אז עס וועט פעלן די 2'טע 3'טע און 4'טע, די אלטע DNA און אמינא אסידס בלייבען די זעלבע, די נייע DNA איז CCT-CCA-TTG-AGT-TCC-TGA און די נייע אמינא אסידס זענען Pro-Pro-Leu-Ser-Ser-STOP, די נפק"מ פון די אלטע ביז די נייע איז, חוץ פון דעם וואס עס פעלט איין אמינא האט זיך אויך איין אמינא אסיד געטוישט. נאך איין משל איידער מיר גייען אוועק, וואס וועט זיין אויב עס פעלט די לעצטע 3 פון די DNA, אזוי אז די נייע DNA איז CGG-TCT-CCA-TTG-AGT-TCC און די נייע אמינא אסידס זענען Arg-Ser-Pro-Leu-Ser-Ser, ווי מען זעט איז אוועקגעפאלען די STOP, די תוצאה איז אז די פראטיען וועט נישט וויסן זיך אפצושטעלן, נאר ער וועט גיין צו די נעקסטע שטיקל, און צולייגן אמינא אסידס וואס קומען נישט צו עם.\nלסיכום, אויב עס פעלט איין אות, וועט דאס גורם זיין א Frame shift, וואס דאס וועט טוישען אלע אמינא אסידס וואס קומען נאך די mutation, אויב פעלט 3 אותיות, וועט די פראטיען פעלן איין אמינא אסיד, געוואנדען אין צו די דריי זענען געווען איין גרופע צו נישט, קען חוץ פון דעם וואס פעלט אן אמינא אסיד, אויך ווערען געטוישט אן אמינא אסיד. אויב די אמינא אסיד וואס פעלט איז א STOP, וועט דאס גורם זיין אז די פראטיען וועט צולייגן נאך אמינא אסידס פון נאך די STOP, וואס באלאנגען נישט צו די פראטיען.\nלגבי Insertion, איז דאס זייער ענדליך צו deletion, מילא וועל איך נישט שרייבן נאכאמאל די משלים, נאר בלויז די סיכום, אויב קומט צו איינס אדער צוויי, וועט דאס גורם זיין א frame shift, וואס דאס וועט גורם זיין אז אלע אמינא אסידס נאך די mutation זאלן זיין אנדערש. אויב קומט צו 3, וועט די פראטיען האבן א נייע אמינא אסיד וואס די אלטע האט נישט געהאט, געוואנדען אין אויב די 3 נייע זענען און איין גרופע צו נישט, וועט זיך אויך איין אמינא אסיד טוישען. אויב די 3 נייע זענען די קאוד פאר STOP, וועט עס גורם זיין אז די פראטיען זאל זיך אפשטעלן און איגנארירן אלע DNA פון נאך די צוגלייגטע.\nוואס טוט זיך מיט substitutions? לאמיר זיך מתבונן זיין אין דעם. די אלטע איז געווען CGG-TCT-CCA-TTG-AGT-TCC-TGA די אלטע אמינא אסידס זענען געוועהן Arg-Ser-Pro-Leu-Ser-Ser-STOP, לאמיר מאכן אפאר אנדערע טוישן צו דער DNA, און זעהן וואס די תוצואת זענען. קודם כל, לאמיר זאגן אז די דריטע אות האט זיך געטוישט פון א G צו אן A, די נייע DNA איז CGA-TCT-CCA-TTG-AGT-TCC-TGA און די נייע אמינא אסידס זענען Arg-Ser-Pro-Leu-Ser-Ser-STOP. כאטש די DNA איז אנדערש זענען אבער די אמינא אסידס די זעלבע. פארוואס איז דאס? פשוט, די אמינא אסיד arg האט מער פון איין פאר פון 3 RNA וואס ווייזען אויף דעם, ס"ה האט די mutation געמאכט אז ס'איז זאל גיין פון איין קאוד וואס ווייזט אויף arg צו א צווייטער וואס ווייזט אויף arg. דאס מיינט נישט אז די mutation איז נישט וויכטיג, די סארט mutations ווערען גענוצט ווען מען מאכט DNA טעסטס פאר יחוס.\nלאמיר מאכן נאך א דוגמא, לאמיר זאגן אז די ערשטע אות טוישט זיך פון C צו G, די נייע DNA איז GGG-TCT-CCA-TTG-AGT-TCC-TGA די נייע אמינא אסידס זענען Gly-Ser-Pro-Leu-Ser-Ser-STOP. די רעזולטאט איז אז איין אמינא אסיד האט זיך געטוישט. נאך א משל די מילטעסדיגע DNA טוישט זיך פון א T צו א A די נייע DNA איז CGG-TCT-CCA-TAG-AGT-TCC-TGA, די נייע אמינא אסידס זענען Arg-Ser-Pro-STOP-Ser-Ser-STOP ווי מען זעט איז צוגעקומען א STOP אינדערמיט פון די DNA, דאס איז גורם אז די פראטיען זאל אויפהערען ליינען די DNA פריצייטיג. איין לעצטע משל, די לעצטע אות טוישט זיך פון אן A צו א T, די נייע DNA איז CGG-TCT-CCA-TTG-AGT-TCC-TGT און די נייע אמינא אסידס זענען Arg-Ser-Pro-Leu-Ser-Ser-Cys ווי מען זעט האט זיך די STOP געטוישט צו א געהעריגע אמינא אסיד, דאס וועט גורם זיין אז די פראטיען וועט זיך ציען ווייטער און זיך נישט אפשטעלען ווי עס דארף צו.\nוואס טוהט זיך אויב די substitution איז 2 אדער מער אותיות גרויס? דאן קען מען עס אנקוקען ווי צוויי באזונדער mutations, וואס זענען איינס גלייך נאכן צווייטען, און מען קען שוקל זיין וואס יעדער טוהט פאר זיך. מען וועט אפט הערען אנשטאט מען זאל דאס אנרופען א substitution, וועט מען עס רופן א SNP אדער Single nucleotide polymorphism אין אידש איין נוקלעטייד, וואס קען זיין אנדערש ביי אנדערע מענטשען.\nוואס וועט געשען מיט די פראטיען אויב די אמינא אסידס טוישען זיך? דאס איז שווער דורך צו גיין, ווייל עס זענען דא געוויסע אמינא אסידס וואס זענען ענדליך, און געוויסע וואס זענען\nאנדערש, און וואס א frame shift אדער אן אומריכטיגע פלאצירטע STOP קען טוהן איז זייער שווער אויסצורעכענען. אבער איינס פון 3 זאכן קענען געשען, די פארטיען קען ווערען בעסער, די פראטיען קען ווערן ערגער (און אפילו לגמרי אויפהערען ארבייטען, ווי די שטייגער ביי אסאך גענטיק מחלות) אדער קען ער זיך טוישן נישט ארויף און נישט אראפ.\nתגובהדורך Waukesha » דאנארשטאג ינואר 30, 2020 10:41 pm\nערשטע PDF, פון די ערשטע 4 תגובות, שוין געלייגט געווארען אבער איך האב צוגעלייגט page numbers\n(112.43 KiB) דאונלאודעד 26 מאל\nצווייטע PDF נייע תגובות\n(194.59 KiB) דאונלאודעד 34 מאל\nדי PDFs זענען נישט בלויז די תגובות, איך האב אביסל איבערגעשריבן, פארראכטען טעותים, און צוגעלייגט הערות.\nתגובהדורך Borough Park » פרייטאג ינואר 31, 2020 10:55 am\nWOW איך האב יעצט די עורשטע מאל דא אריין געפאלן זייער שיין און קלאר (נ.ב איך האלט און מיטן לערנען די פיעלד סוי עס איז געווען א גיטע קורצע שיינע חזרה)\nאיך וויל אז די זאלסט מסביר זיין די האסט געשריבן אז א יעדע סעל האט 2 קאפיס פון א יעדע Chromosome איינס פון ביידע עלטערן סוי קודם כל עס איז נאר איין Chromosome וואס איז צוזאם געשטעלט פון 2 Sister chromatids וואס א יעדע איינס איז א Chromosome פאר זיך אליין ווען עס איז צוטיילט אויב אזוי פארוואס האט נישט די קינד 2 Chromosomes וואס דאס איז 4 sister chromatids איך מיין דא צו זאגן זיי מיך אביסל מסביר Meiosis\nתגובהדורך Waukesha » מוצ"ש פאברואר 01, 2020 8:45 pm\nBorough Park האט געשריבן: WOW איך האב יעצט די עורשטע מאל דא אריין געפאלן זייער שיין און קלאר (נ.ב איך האלט און מיטן לערנען די פיעלד סוי עס איז געווען א גיטע קורצע שיינע חזרה)\nסעלס וואס האבן געווענליך 2 קארמאזאומס, קענען האבן צעווישען 1 און 4 קאפיס פון די DNA, פאר די סעל צוטיילט זיך וועט ער האבן 4 קאפיס פון DNA, אין mitosis, דהיינו ווען א סעל צוטיילט זיך כדי צו מאכן א קאפי פון זיך, למשל ווען די גוף דארף מער בלוט, וועט זיך א בלוט סעל צוטיילען און ווערען 2 בלוט סעלס, וועט יעדער איינער פון די קראמאזאומס ווערען copied, אבער די 2 קאפיס וועלען זיין צוזאמען אין איין קראמזאומס און ווערען צוזאמגעהאלטען דורך די centomores און הייסען sister chromatoids. יעצט איז דא 4 קאפיס פון די DNA, עס איז דא 2 קראמאזאומס, איינס פון די טאטע, און איינס פון די מאמע, און יעדער פון זיי האט 2 שוועסטער קראמאטוידס, די שוועסטער זענען גענוי קאפיס פון די ארגינעלע, אזוי אז די קרמאזאום וואס מען באקומט פון די מאמע, וועט האבן צוויי שוועסטער קראמטאידס, וואס זענען קאפיס פון די מאמע'ס קראמאזאום. שפעטער ווען די סעל צוטיילט זיך, וועלען די שוועסטערס זיך אויך צוטיילען און יעדער פאר זיך וועט ווערען א קראמאזאום\nאין meiosis, דהיינו ווען למשל די pea סעל צוטיילט זיך צו מאכן pollen און די ספיעצליע חלק פון די בלום, וועט די סעל אויך מאכן קאפיס פון די DNA, און די קראמאזאומס וועלן ווייטער האבן 2 שוועסטער קרמאטאידס וואס זענען נאך יעצט גענוי די זעלבע, דערנאך וועלען זיך צוזאמשטעלען אלע גלייכע קראמאזאומס, לאמיר אנכאפען א משל פאר קלארקייט, קראמאזאום 1, איז דא קראמאזאום 1 פון די טאטע, מיר וועלען עס רופן 1ט און פון די מאמע, 1מ, יעצט 1ט האט אין זיך 2 שוועסטער קראמאטאוידס וואס ביידע קומען פון די טאטע, און 1מ האט צוויי וואס קומען פון די מאמע, יעצט וועט 1מ און 1ט זיך צוזאמשטעלען, און אויסטוישן געוויסע חלקים פון זייער DNA, למשל אז 1מ וועט אויסטוישן א האלבע קראמאטויד מיט 1ט, וועט אויסקומען אז 1מ האט איין קראמאטויד וואס קומט פון די מאמע, און נאך א קראמאטויד וואס קומט האלב פון די מאמע, און האלב פון די טאטע. און 1ט וועט זיין פארקערט, דערנאך ווען די סעל צוטיילט זיך וועט איין קראמאזאום גיין צו איין סעל, ,און איינס צום צווייטען. קומט אויס אז די סעל וואס האט באקומען 1מ וועט האבן אין זיך האט 1 קראמאזאום וואס האט 2 קראמאטוידס, 1 פון די מאמע און 1 א געמיש, שפעטער וועט זיך די סעל ווייטער צוטיילען, און די קראמאטוידס וועלן ווערן צוטיילט און יעדער פאר זיך וועט ווערען א קראמאזאום, יעצט איז די סעל וואס האט געהאט 1מ געווארען 2 סעלס, איין סעל האט א קראמאזאום וואס קומט גענצליך פון זיין מאמע, און איין סעל וואס האט א קראמאזאום וואס איז געמישט נאך די 2'טע טיילינג האט די סעל בלויז איין קאפי פון DNA, און פארעם פון קראמאזאומס וואס האבן נישט קיין שוועסטער, ביי peas איז דאס בדרך כלל נאר שייך ביי פאללען אדער די בלום חלק וואס ווערט שפעטער די קערעלע.\nבאנוצערס וואס דרייען זיך דא: לאטצי, ענוותן און 27 געסט


טריביוט צו Cheikh Anta Diop - AFRIKHEPRI\nטשיקקען אַנטאַ דייאָו\nSאַפּריל פעברואר 2014. עס זענען 28 יאָר זינט אונדזער ברוך אָוועס און בענאַפאַקטאָר טשיקקען אַנטאַ דייאָו איז צוריק צו זיין קאַ. און ווי אַלע יאָר, מיר וועלן דערמאָנען זיין זכּרון, לויט די ריטואַל וואָס איז געווען געגרינדעט פֿאַר יאָרן דורך די וואס דערקענען אים ווי "ברוך אָוועס", מיט אַלע וואָס ימפּלייז. אבער דעם ספּעציעל טאָג פֿאַר אונדז זאָל אויך זיין אַ געלעגנהייט פֿאַר פאַקטיש ינטראַספּעקשאַן.\nזינט וואָוסיר è אַד האָט איבערגעגעבן זיין וויסן צו אונדז דורך זייַן אַרבעט, זייַן פאַרשידן אַרבעט, וואָס האָבן מיר געטאן מיט אים? וווּ זענען מיר אין דער קאַנטיניויישאַן פון דעם קאַמף ער ינישיייטיד און וואָס מיר אויך אָפט שטאָלצירן זיך - רעכט אָדער ראָנגלי - זייַענדיק זייַן קאַנטיניוערז (šmsw Diop)?\nמיר וועלן פּרובירן אויף די מערסט סינטעטיש וועג צו דורכגיין די אַרבעט פון דיאָפּ, צו עקסטראַקט די ספּעציפישקייט, צו זען וואָס עס איז וויכטיק צו פֿאַרבעסערן עס, און אין וואָס דאָס איז וווילטויק ניט בלויז פֿאַר אפריקע, אָבער אויך פֿאַר די גאנצע מענטשהייט צו זיין זייַן קאַנטיניוייטערז. ווייַל טאַקע, די אַרבעט פון Cheick Anta Diop מוזן זיין גערעכנט ווי אַ קולטור און וויסנשאפטלעכע יזאָוון גלאבאלע, און נישט בלויז "אפריקאנער".\nדעם קאָמוניקאַציע וועט זיין ווי קורץ ווי מעגלעך; וואָס איז אַ שווער געניטונג, ווי צו רעדן פון דעם יקסעפּשאַנאַל מענטש און זיין קאָלאָסאַל אַרבעט אין אַ ביסל שורות? מיר דעריבער פרעגן אונדזער לייענער צו זיין פארשטאנד אויב דער אינהאַלט פון די קאָמוניקאַציע מיינט דאַרפן צו זיי. אָבער בייַ מינדסטער מיר האָפן אַז דאָס וועט אָנטרייַבן אַלעמען צו דיפּענדינג דורך זייער אייגן פאָרשונג וויסן פון די אַרבעט פון די האר, צו בעסער אָנכאַפּן די טיף נוציקייט.\nווער איז טשיקק אַנטאַ דיאָפּ? מיר וועלן נישט איבערצייגן דורך זאגן אַז ער איז איינער פון די גרעסטע סייאַנטיס וואס האט געלעבט אין דעם יאָרהונדערט. ער איז געווען אַ מאַלטי-דיססיפּלינאַרי געלערנט, און אַז לויט די אַקאַדעמיק קרייטיריאַ. Cheick אַנטאַ דיאָפּ איז צווישן די ביסל היסטאָרישע אין דער וועלט וואָס האָבן באשאפן אַ וויסנשאפטלעכע טעאָריע פון וניווערסאַל געשיכטע. פֿאַר דעם ער האט מאַסטערד מולטידיסיספּינאַראַטי; דאָס איז צו זאָגן, ער האָט אַ בעל-גרופע אין "שווער" וויסנשאפטן און געזעלשאַפטלעך וויסנשאפטן און כיומאַניטיז.\nטשיק איז די איינציקע וואָס האָט געלויבט ניט בלויז אפריקע אָבער די איבעריקע פון דער וועלט צו ומקערן זייַן היסטארישע באוווסטזיין, אַזוי אַז די לעצטע לעסאָף הייבט מיט דעם פּראָצעס פון ויסזאָגונג.\nטשיקק אַנטאַ דיאָפּ איז דער איינער וואָס האט ילומאַנייטאַד די געשיכטע פון אפריקע, אָבער אויך פון דער מערב, אַז פון אזיע. עס איז ער, וואָס, למשל, ילומאַנייץ די אָנהייב פון סעמיטעס, אַראַבס, אאז"ו ו, ניצן אָריגינעל מקורים וואָס זענען פאַרבאָרגן דורך היסטאָריקער פון אנדערע פעלקער.\nעס איז געווען אין די קסנומקס יאר אַז קאַד באַשלאָסן צו רעקאָרדירן די געשיכטע פון מענטשהייַט, ווייַל די יענער באַדערד אים. פֿאַר ער האט קומען צו פאַרשטיין פרי גענוג אַז עס איז געווען ינפעסטעד מיט ראַסיסט יידיאַלאַדזשיז, וואָס געמאכט די אַזוי ניט געקענט צו מעלדונג אַבדזשעקטיוולי די פּראָצעס פון עוואָלוציע פון אַלע פֿעלקער פֿון דער ערד. עס איז געווען טאַקע ומגעוויינטלעך פֿאַר אים צו זען אַז עטלעכע מענטשן אַרראָגאַטעד אַלע יקספּיריאַנסיז האָבן גענומען צו די פאַרלייגן פון ציוויליזאַציע, און אַז אנדערע אומות - "אפריקאנער" אין באַזונדער - זענען געווען ווי "כאַנגגינג אין די טונקל נאַכט."\nזיין פּרויעקט פון רעווריטינג געשיכטע האט מאַטיריאַלייזד דורך עטלעכע הויפּט אַרבעט, איינער פון וואָס איז געווען עפענען דעם וועג "ניגראָו אומות און קאַלטשערז; פון די עגיפּטיאַן ניגאָו אַנטיקוויטי צו די שוואַרץ קולטור פּראָבלעמס פון הייַנט ס אפריקע ". מיר פּריפּאַפּלי ציטירן די גאנצע טיטל פון דעם בוך, ווייַל אַלע אָפֿט מיר אַטריביוט צו די אַרבעט פון CAD אַ פּאַסטיסט כאַראַקטער, בשעת די זייער טיטל פון זייַן אַרבעט ינדיקייץ אַז עס איז גאַנץ אַ פּראָספּעקטיוו אַרבעט.\nדי פאלגענדע אַרבעט, אין באַזונדער "אַנטעריאָריטיעס פון נעגראָ סיוואַליזיישאַנז; מיטאָס אָדער היסטאָריש אמת " וואָס איז געווען אין אַ וועג אַ ענטפער צו די קריטיסיזאַמז מאל אַפֿילו היציק אַז זיין ערשטער ווערק האט אויפגעשטאנען, "די קולטור אחדות פון שווארצע אפריקע", "פאַר-קאָלאָניאַל שוואַרץ אפריקע", אאז"ו ו זענען אַלע ווערק וואָס CAD האט געפרוווט צו געבן די מערסט אָביעקטיוו חשבון פון דעם צושטייַער פון אַלע סיוואַליזיישאַנז אין דעם לאַנג פּראָצעס פון עוואַלושאַן פון מענטשהייַט. ער האט געפרוווט אויבן אַלע צו געבן צוריק צו אפריקע זייַן אָרט פון פּורווייאָר ניט בלויז פון לעבן, אָבער אויך פון ציוויליזאַציע. פאַרקערט צו וואָס איז געווען אַדמיטאַד, אַפֿילו אין אַזוי גערופענע וויסנשאפטלעכע קרייזן. דערקלערט, ווי מיר זייַנען געזאָגט, האָט זיך אָנגעוואָרפֿן די ווייטיקן קריטיק און די אַקאַדעמישע אָסטראַסיסם, אַפֿילו אין זיין אייגן לאַנד. דאָס האָט קיינמאָל נישט געחלומט זיין פאַרלאַנג צו פאַרשפּרייטן ווי פיל ווי מעגלעך די רעזולטאטן פון זיין פאָרשונג אַז ער וויל צו דערלאנגט צו קריטיק פון ווער עס יז. דעם אַטעסט צו זייַן ריין וויסנשאפטלעכע צוגאַנג. דער זעלביקער קען נישט זיין גערעדט וועגן עטלעכע פון זייַן פאַרגאַנגענהייט און קראַנט קריטיקערס.\nדי ספּעציעלע פאָרשונג פון CAD 'ס ווערק קענען זיין סאַמד אַרויף אין זייַן מולטידיסיפרינאַרי פאָרשונג אופֿן. אופֿן וואָס ער האט מאַדזשפאַלי געווענדט אין זיין קאַנפראַנטיישאַן מיט די גרעסטע וועלט סייאַנטיס אין דעם פעלד פון לינגוויסטיק, עגיפּטאָלאָגי, אאז"ו ו אין די קאַיראָ סימפּאָסיום אין קסנומקס. דער ציל פון דעם סימפּאָסיום, וואָס איז געווען באַשטימט צו וואָס די מצרים זאָל זיין פארבונדן, און וואָס משפּחה משפּחה אויך די אלטע עגיפּטיאַן צו זיין אַטאַטשט. דאָס איז דער אָרט צו צוריקקריגן דאָ אַז CAD האט דערקלערט אַז אויב די רעזולטאַטן פון די קאַיראָ סימפּאָסיאַם זענען אַניקספּעקטידלי קעגן אים, ער וואָלט האַלטן ארבעטן אויף אלטע מצרים. אבער אויב דורך קעגן די פינדינגס פון זייַן אַרבעט אַוטווייד פּנים די טיריז פון אַן אלטע מצרי באַפעלקערונג "מעדיטערראַנעאַן, ווייַס" און שפּראַך "Afro-אַסיאַן" אָדער "סעמיטיק" וואָלט דאַרפן אַז יונעסקאָו האט אָרגאַניזירט די באַגעגעניש דראָז אַלע די פאלגן דורך טשאַנגינג טעקסטבוקס אַז פאַרטראַכטן זייַן אַלט טיריז פאַלש און טיינטיד מיט שטאָלץ פון ראַסע; וואָס האט קיין אָרט אין די וויסנשאפטלעכע פעלד. עס איז נאָך נעבעך הייַנט צו טאָן אַז אין פאַקט אַז די ווערק פון CAD האט אָווועררייד די אנדערע, די טעקסטבוקס האָבן נישט פארענדערט, זייַן אַרבעט איז נאָך אָסטראַקייטיד אין אַקאַדעמיק קרייזן און ער איז קעגן אים. אַ קאַנספּיראַסי פון שטילקייַט. מיר דעריבער פאַרבעטן אונדזער לייענער צו לייענען דעם באַריכט פון דעם סימפּאָסיום, אַזוי אַז זיי פאַרשטיין די מאָס פון די שלעכט אמונה פון עטלעכע וואס פאָדערן צו אָנווייַזן מענטשהייַט אויף זייַן געשיכטע.\nעס איז גאַנץ ומגעוויינטלעך אין אַז טאָג, אין די אַרבעט מיט SCIENTIFIC פּראַטענשאַנז, מיר רעדן פון די אלטע מצרי שפּראַך ווי אַ "האַמיטאָ-סעמיטיק" אָדער "Afro-אַסיאַן". עס איז גאַנץ אַנאַמאַלאַס אַז אין די אַקאַדעמיק וועלט, לעגענדס פאָרזעצן צו פאַרשפּרייטן אַז גריכנלאנד איז די וויג פון ציוויליזאַציע, דעמאָקראַסי, פילאָסאָפיע, אאז"ו ו. נעס גריכיש; וואס איז ניט מער אַ מעראַזש גריכיש). עס ס נאָר נעבעך אַז אין דעם טאָג, עס איז נישט קלאָר און אַנאַמביגיאַוואַס דערקענונג אַז מענטשלעך זשעני - אין אַלע געביטן - איז סעדימענטעד פֿון די קאָנפינעס פון Africa, לויט צו אַ דרום-צפֿון אַקס. און דעם טראָץ אַלע די וויסנשאפטלעכע זאָגן צוגעשטעלט דורך כאַם.\nעס איז קלאָר ווי דער טאָג אַז דאָס אַקסעפּטאַנס פון די פאקטן וועט אַרויסלאָזן אַ טרער, אַ ברעכן אין די פּסיכיק פון יענע וואָס אַראַגאַגירן זיך אַלע די דערגרייכונגען פון מענטשהייַט. אבער דאָס קען נאָר זיין סאַליטערי, ווייַל עס איז די זין קוואַ ניט פֿאַר רעקאָנסיילינג אַלע מענטשהייַט מיט זייַן געשיכטע, דעריבער מיט זיך. דאָס איז וואָס מאָטיווירט די ווערק פון כאַם, און ניט אַ פּסעוודאָ פאַרלאַנג צו "גאַלוואַנייז די אפריקאנער מענטשן" דורך אַטריביאַטינג צו זיי אַ כייפּאַטעטיק כיינעוודיק געשיכטע.\nמיר בעעמעס גלויבן אַז אַפֿילו הייַנט, עס איז קאַד ס מאָוטאַוויישאַן אַז זאָל רעגירן קיין אָפנהאַרציק סיקער וואס קליימז צו נאָכפאָלגן די וועג פון די האר. דעם מאָוטאַוויישאַן זאָל זיין מאַטיריאַלייזד דורך אַ פעסט פאַרלאַנג צו פּראָדוצירן וויסן אין אַלע געביטן (פּאָליטיש, עקאָנאָמיש, געזעלשאַפטלעך, וויסנשאפטלעכע, אאז"ו ו), און נישט אַ רעפּיאַטאַטער פון אנדערע מענטשן 'ס וויסן, ספּעציעל ווען עס איז בייסיקלי דורך אידעישע, ראַסיש, און אנדערע ינערפיראַנס. דעמאָלט איר האָבן צו האר און דיסמאַנייט דעם וויסןאין אַלע ינווייראַנמאַנץ, אין אַלע ערטער.\nעס איז דעריבער פאַרצווייפלט אַז פילע וואס פאָדערן קאַד הייַנט טאָן מער ווי איבערחזרן עס, אַנשטאָט פון טאן די זעלבע; צו וויסן פּראָדוצירן וויסן. מיר טראַכטן אַז אויב די האר זענען לעבעדיק, ער וואָלט זיין טרויעריק צו זען ווי פיל זייַן אַרבעט איז נישט אָוווערכוועלמד דורך ווייַטער פאָרשונג.\nאַזוי דאָס איז אַ רופן מיר מאַכן צו אַלע šmsw Diop פֿאַר אַ פאַקטיש אָנהייב, און צו אַרבעטן אַנשטאָט פון ינדולגינג אין רעפּאַטישאַנז אַז טאָן ניט שטייַגן די גרונט פֿאַר וואָס ער געקעמפט פון אַלע זיין לעבן. ווייַל אין טאן אַזוי, מיר וואָלט בעסער כבוד זיין זכּרון.\nקען די קאַ פון טאָן האר צו אַלע מנוחה אין שלום אין די פירמע פון אַלע די ברוך און וווילטויק אָוועס, און אַז פון ווו זיי זענען, אַז זיי באַגייַסטערן אונדז נאָך און שטענדיק!\nTchiwala Ngalula Kalengayi\nCheikh Anta Diop: מענטש און אַרבעט\n2 נייַ פון 30,50 €\nקויפן 30,50 €\n11 יולי 2020 6:29\nמעלדונג טאָג 2003-07-01T00:00:01Z\nאַדישאַן 2e אַדישאַן\nפּובליקאַציע טאָג 2003-07-01T00:00:01Z\nלערנונגען פון Shannaton (PDF)


הושע יג | דער ברית חדשה אין אידיש\n1 אַז אפֿרים האָט גערעדט איז געװען אַ ציטערניש, דער הױב איז ער געװען אין ישׂראל; האָט ער זיך פֿאַרשולדיקט מיט בעַל, און איז געשטאָרבן. 2 און אַצונד זינדיקן זײ אַלץ מער, אונהאָבן זיך געמאַכט אַ געגאָסן בילד פֿון זײער זילבער, געצן לױט זײער שׂכל, דאָס װערק פֿון מײַנסטערס אַלע. אױף זײ קען מען זאָגן: מענטשן שעכטן זײ, קעלבער קושן זײ. 3 דרום װעלן זײ זײַן װי אַ פֿרימאָרגנװאָלקן, און װי דער טױ װאָס פֿאַרגײט אין דער פֿרי, װי שפּרײ װאָס װערט אַװעקגעבלאָזן פֿון שײַער, און װי רױך דורכן פֿענצטער. 4 און איך בין יהוה דײַן גאָט פֿון לאַנד מִצרַיִם אָן, און קײן גאָט אַחוץ מיר קענסטו ניט, און ניטאָ קײן העלפֿער אױסער מיר. 5 איך האָב דיך דערקענט אין דער מדבר, אין אַ לאַנד פֿון טריקעניש. 6 װי זײ האָבן זיך געפֿיטערט, אַזױ זײַנען זײ זאַט געװאָרן; זײ זײַנען זאַט געװאָרן, און זײער האַרץ האָט זיך דערהױבן, דערפֿאַר האָבן זײ פֿאַרגעסן אָן מיר. 7 דרום בין איך צו זײ װי אַ לײב געװאָרן, װי אַ לעמפּערט אױפֿן װעג װעל איך לױערן; 8 איך װעל זײ באַגעגענען װי אַ בערינטע פֿון קינדער באַרױבט, און איך װעל אױפֿרײַסן דעם שײד פֿון זײער האַרצן, און װעל זײ אױפֿעסן דאָרטן װי אַ לײבינטע; די חיה פֿון פֿעלד װעט זײ צערײַסן. 9 דיך האָט אומגעבראַכט ישׂראל, װאָס דו ביסט קעגן מיר, קעגן דײַן הילף. 10 װוּ דען איז דײַן מלך, ער זאָל דיך העלפֿן אין אַלע דײַנע שטעט? און דײַנע ריכטער, װאָס דו האָסט געזאָגט: גיב מיר אַ מלך און האַרן? 11 איך גיב דיר אַ מלך אין מײַן כּעס, און נעם אַװעק אין מײַן גרימצאָרן. 12 אײַנגעבונדן איז די זינד פֿון אפֿרים, באַהאַלטן איז זײַן חטא. 13 װײען פֿון אַ געװינערין װעלן קומען אױף אים; אַ ניט קלוג קינד איז ער, װאָרום עס איז צײַט, ער זאָל ניט שטײן בלײַבן אין דעם געבעראָרט פֿון קינדער. 14 זאָל איך פֿון דער האַנט פֿון אונטערערד זײ אױסלײזן? זאָל איך פֿון טױט זײ אױסקױפֿן? װוּ זײַנען דײַנע מגפֿות, טױט? װוּ דײַן פּעסט, אונטערערד? דערבאַרימונג זאָל פֿאַרבאָרגן זײַן פֿון מײַנע אױגן. 15 װאָרום ער מעג װאַקסן צװישן טײַכגראָזן, װעט קומען אַ מזרח-װינט, אַ שטורעם פֿון גאָט פֿון מדבר גײט אױף און טרוקן װערן װעט זײַן ברונעם, און אױסטריקענען װעט זײַן קװאַל; ער װעט צערױבן דעם שאַץ פֿון אַלע גלוסטיקע זאַכן.\n1 כְּדַבֵּ֤ר אֶפְרַ֙יִם֙ רְתֵ֔ת נָשָׂ֥א ה֖וּא בְּיִשְׂרָאֵ֑ל וַיֶּאְשַׁ֥ם בַּבַּ֖עַל וַיָּמֹֽת׃ 2 וְעַתָּ֣ה יוֹסִ֣פוּ לַחֲטֹ֗א וַיַּעְשׂ֣וּ לָהֶם֩ מַסֵּכָ֨ה מִכַּסְפָּ֤ם כִּתְבוּנָם֙ עֲצַבִּ֔ים מַעֲשֵׂ֥ה חָרָשִׁ֖ים כֻּלֹּ֑ה לָהֶם֙ הֵ֣ם אֹמְרִ֔ים זֹבְחֵ֣י אָדָ֔ם עֲגָלִ֖ים יִשָּׁקֽוּן׃ 3 לָכֵ֗ן יִֽהְיוּ֙ כַּעֲנַן־בֹּ֔קֶר וְכַטַּ֖ל מַשְׁכִּ֣ים הֹלֵ֑ךְ כְּמֹץ֙ יְסֹעֵ֣ר מִגֹּ֔רֶן וּכְעָשָׁ֖ן מֵאֲרֻבָּֽה׃ 4 וְאָנֹכִ֛י יְהוָ֥ה אֱלֹהֶ֖יךָ מֵאֶ֣רֶץ מִצְרָ֑יִם וֵאלֹהִ֤ים זֽוּלָתִי֙ לֹ֣א תֵדָ֔ע וּמוֹשִׁ֥יעַ אַ֖יִן בִּלְתִּֽי׃ 5 אֲנִ֥י יְדַעְתִּ֖יךָ בַּמִּדְבָּ֑ר בְּאֶ֖רֶץ תַּלְאֻבֽוֹת׃ 6 כְּמַרְעִיתָם֙ וַיִּשְׂבָּ֔עוּ שָׂבְע֖וּ וַיָּ֣רָם לִבָּ֑ם עַל־כֵּ֖ן שְׁכֵחֽוּנִי׃ 7 וָאֱהִ֥י לָהֶ֖ם כְּמוֹ־שָׁ֑חַל כְּנָמֵ֖ר עַל־דֶּ֥רֶךְ אָשֽׁוּר׃ 8 אֶפְגְּשֵׁם֙ כְּדֹ֣ב שַׁכּ֔וּל וְאֶקְרַ֖ע סְג֣וֹר לִבָּ֑ם וְאֹכְלֵ֥ם שָׁם֙ כְּלָבִ֔יא חַיַּ֥ת הַשָּׂדֶ֖ה תְּבַקְּעֵֽם׃ 9 שִֽׁחֶתְךָ֥ יִשְׂרָאֵ֖ל כִּֽי־בִ֥י בְעֶזְרֶֽךָ׃ 10 אֱהִ֤י מַלְכְּךָ֙ אֵפ֔וֹא וְיוֹשִֽׁיעֲךָ֖ בְּכָל־עָרֶ֑יךָ וְשֹׁ֣פְטֶ֔יךָ אֲשֶׁ֣ר אָמַ֔רְתָּ תְּנָה־לִּ֖י מֶ֥לֶךְ וְשָׂרִֽים׃ 11 אֶֽתֶּן־לְךָ֥ מֶ֙לֶךְ֙ בְּאַפִּ֔י וְאֶקַּ֖ח בְּעֶבְרָתִֽי׃ ס 12 צָרוּר֙ עֲוֺ֣ן אֶפְרָ֔יִם צְפוּנָ֖ה חַטָּאתֽוֹ׃ 13 חֶבְלֵ֥י יֽוֹלֵדָ֖ה יָבֹ֣אוּ ל֑וֹ הוּא־בֵן֙ לֹ֣א חָכָ֔ם כִּֽי־עֵ֥ת לֹֽא־יַעֲמֹ֖ד בְּמִשְׁבַּ֥ר בָּנִֽים׃ 14 מִיַּ֤ד שְׁאוֹל֙ אֶפְדֵּ֔ם מִמָּ֖וֶת אֶגְאָלֵ֑ם אֱהִ֨י דְבָרֶיךָ֜ מָ֗וֶת אֱהִ֤י קָֽטָבְךָ֙ שְׁא֔וֹל נֹ֖חַם יִסָּתֵ֥ר מֵעֵינָֽי׃ 15 כִּ֣י ה֔וּא בֵּ֥ן אַחִ֖ים יַפְרִ֑יא יָב֣וֹא קָדִים֩ ר֨וּחַ יְהוָ֜ה מִמִּדְבָּ֣ר עֹלֶ֗ה וְיֵב֤וֹשׁ מְקוֹרוֹ֙ וְיֶחֱרַ֣ב מַעְיָנ֔וֹ ה֣וּא יִשְׁסֶ֔ה אוֹצַ֖ר כָּל־כְּלִ֥י חֶמְדָּֽה׃


די זוך האט געפונען 5271 רעזולטאטן\nבלאט 5 פון 211\nמאנטאג יולי 15, 2019 8:27 pm\nפליגל האט געשריבן: או יש לומר אז די חברה זענען פון די קלאס וואס טראכטן נישט ווייטער פון זייערע נאז לעכער.\nדי חברה האבן גראדע 90% פון די חברה מיט די יווווודזש נאז לעכער. סאו עס איז גאנץ א גרויסע שיעור\nזונטאג יולי 14, 2019 10:28 am\nשמירת עינים - חיזוק והתעוררות\nזונטאג יולי 14, 2019 12:27 am\nעס איז דא א אלי׳ רבה אז ביי וויין איז נישט דא די ענין פון רוב. עס איז דא גאר אסאך פוסקים וואס זענען מחמיר דערויף\nדינסטאג יולי 09, 2019 11:05 pm\nאה. גראדע איז דא נאך א חילוק. אז ביי א קאמפיוטער דארף מען רוקן צוויי ווייערס און די פילטער איז מסודר. משא״כ א טעלעפאן\nדינסטאג יולי 09, 2019 11:03 pm\nדי פאר גלייך איז אז עס איז ביידע אינטערנעט און ביידע געפילטערט מיט די זעלבע מעטאד. בעת דער מיטן קאמפיוטער און די מאושר טעלעפאן האט א טעבלעט שששש\nזונטאג יולי 07, 2019 10:47 pm\nעס איז דא אויף נארט 4 א אינדאר פלאץ ווי מען קען קריכן\nזונטאג יולי 07, 2019 6:03 pm\nצו געזונט האט געשריבן: ביינער און FLUSH!!! פלאש מיינט אז עס זאל זיך אויסגלייכען, נאך אזויפיל יארען ציען צו די נישט ריכטיגע פלאץ, צוליב זיין באהאפטן גראד כמעט צו די ציין, קאן די ביין פון די מארדע און גומען זיין ארויס פון פלאץ\nאריין אין געזונטהייט געהענגל\nדא רעדט מען פון בעיביס. גרעסערע קינדער איז עס נישט קיין 10 סעקונדעס\nזונטאג יולי 07, 2019 5:42 pm\nכ'האב געוואלט מעורר זיין די יודן אין קרית יואל א זאך וואס מ'קען זיך שפארן הינדערטער דאלער פון גיין אין גארבידזש פלאס קאפ וויי. וועליך דערציילן א מעשה וואס האט פאסירט נישט לאנג צוריק. ומעשה שהיה כך היה: א פרוי פון ק"י איז געגאנגן צו איינע עם די ק"י דאקטורים מיט א קינד וואס האט tongue-tie. ...\nזונטאג יולי 07, 2019 5:00 pm\nזונטאג יולי 07, 2019 4:28 pm\nזונטאג יולי 07, 2019 3:14 pm\nWith the east river ferry you can take a ride to the Astoria park, but it’s probably not possible to go in the summer\nזונטאג יולי 07, 2019 3:13 pm\nסטעטן איילענד זו\nמען קען פון די פערי נעמען א סיטי באס אדער אובער צו די זו\nזונטאג יולי 07, 2019 1:11 pm\nאיך זוך אויך.\nפראספעקט פארק איז נישט זייער אנגעלייגט און אויסגעלאסן?\nזונטאג יוני 30, 2019 9:08 pm\nזונטאג יוני 30, 2019 8:13 pm\nפאפקארן איז דא די געשעפטן וואס גויים מאכן די פאפקארן ווען איינער קומט אריין בעטן. איך גלייב אז די מאשין איז אויסגעלאשן צווישן איין מאל און די אנדערע\nזונטאג יוני 30, 2019 5:04 pm\nפאפקארן דארף זיין בישול ישראל?\nזונטאג יוני 30, 2019 5:03 pm\nפויגל מילך האט געשריבן: כאזיך שבת געוואשן נט"י, און אנשטאט אקב"ו ענט"י האבעך בטעות גלייך גמאכט המוציא לחם מן הארץ.\nהאבעך גלייך בוצע געווען, געהאט צדדים לכאן ולכאן צו מ'קען יעצט משלים זיין ענט"י.\nוויל הערן די חוו"ד פון כולי עלמ"א (וועלטל בלע"ז)\nכמדומה די מגן אברהם איז מחמיר נאכן עסן\nפרייטאג יוני 28, 2019 7:38 pm\nאינטערעסאנטע דערהער. ויש לעיין בזה ווייל ער גיבט אים נישט מער נאר ער בארגט פאר יענעם\nמיטוואך יוני 26, 2019 4:23 pm\nAmazing האט געשריבן: די סוועטערס דשעקעטס פון GAP וכדומה וואס די ווערטער לויפן איבער די זיפער איז דאס א פראבלעם פאר שבת כותב מוחק??\nזיכער? למעשה איז מען מקיל ביי א פאזל\nדינסטאג יוני 25, 2019 8:17 pm\nאשכול: בילדער פון וויליאמסבורג, פארדעם/נאכדעם\nfarshlufen האט געשריבן: וואלטאן:\nוואס איז די מעשה מיט די בנין ביים עק גאס? מען האט אראפגעשניטן א חלק? ווייל עס קוקט אויס אלט\nזונטאג יוני 23, 2019 9:29 am\nחברותה האט געשריבן: איך וויל לייגן א געיט אויף מיין פארטש געיט אז מיינע קינדער זאלן זיך נישט קענען איבערבייגן.\nאיך האב דאס געלייגט\nhttps://www.lowes.com/pd/Blue-Hawk-Actu ... g/50029250\nדינסטאג יוני 18, 2019 12:15 am\nדי באנק און אמעריקא 3 פוינטס קעש בעק פאר אנליין שאפפינג קוקט אויס א גוטע דיעל\nזונטאג יוני 16, 2019 1:36 pm\nאשכול: וואקסינען דעבאטע\nדאס ארויסנעמען די רעלידשעס עקסעמפשאן איז געווען זייער א גוטע זאך און איז ספעציעל א טובה פארן חרדישן אידנטום און אונז וואלטן געדארפט זיין די ערשטע צו פייטן דאס ארויסצונעמען. מענטשן רעדן זיך אז צוליב די ערשטע אמענדמענט פון די קאנסטיטוציע וואס פארזיכערט רעליגיעזע פרייהייט האט די רעגירונג א פליכט צו גע...\nפרייטאג יוני 14, 2019 6:00 pm\nאשכול: גליון היכל הקודש: מ'קען חתונה מאכן פאר ביליג\nגליון היכל הקודש: מ'קען חתונה מאכן פאר ביליג\nאיך האב לעצטנס געהערט פון עטליכע וואס די חתונה - נארמאלע אופן - איז אנגעקומען צו בערך 40 - 50 א. נארמאלע אופן. ב. בערך. ג. 40 - 50. עפעס שטימט נישט. איך ווייס נישט, אבער לכאורה נאר דורך נישט אויפשרייבן וואס עס האט איהם געקאסט, ממילא שטימט שוין סיי דעם בערך, און סיי דער 40 - 50. און זאל ער נעקסטע מא...\nפרייטאג יוני 14, 2019 4:52 pm\nער איז געקומען אין חלום אדער מען האט גע׳חלומ׳ט פון אים


500 מעקסיקאַן פּעסאָ צו LRD\n500 MXN צו LRD - מעקסיקאַן פּעסאָ צו ליבעריאַן דאָללאַר קראַנטקייַט קאַנווערטער\nאיר האָט אויסגעקליבן די מקור קראַנטקייַט MXN און די ציל קראַנטקייַט ליבעריאַן דאָללאַר מיט אַ סומע פון 500 MXN. איר קענט וועקסל רייץ אין די צוויי רשימות פֿאַר מער ווי 160 אינטערנאַציאָנאַלע קעראַנסיז. די וועקסל רייץ זענען דערהייַנטיקט מיט רעגולער ינטערוואַלז און דערלאנגט אין טאַבולאַר פאָרעם פֿאַר געוויינטלעך אַמאַונץ. איר קענט אויך זען די היסטארישע וועקסל רייץ פון אנדערע וויזאַטערז.\nדי מעקסיקאַן פּעסאָ איז די קראַנטקייַט אין מעקסיקא. די ליבעריאַן דאָללאַר איז די קראַנטקייַט אין Liberia. דער סימבאָל פֿאַר MXN איז $. דער סימבאָל פֿאַר LRD איז $. דער וועקסל קורס פֿאַר די מעקסיקאַן פּעסאָ איז לעצטנס דערהייַנטיקט אויף April 11, 2021. די קראַנטקייַט בייַט קורס פֿאַר די ליבעריאַן דאָללאַר איז לעצט דערהייַנטיקט אויף April 11, 2021. די MXN קאַנווערזשאַן פאַקטאָר האט 5 באַטייַטיק דידזשאַץ. די LRD קאַנווערזשאַן פאַקטאָר האט 5 באַטייַטיק דידזשאַץ.\nMXN צו AUDMXN צו CADMXN צו CHFMXN צו CNYMXN צו EURMXN צו GBPMXN צו HKDMXN צו IDRMXN צו INRMXN צו USD


אַקסעסילי: א גאַסט פּאָסט מאַרקעטפּלאַסע | Martech Zone\nדי וואַסט מערהייט פון ריקוועס איך באַקומען אויף Martech Zone זענען גאַסט פּאָסטן ריקוועס. מיר זענען שיין אָפן פֿאַר די ריקוועס ווי לאַנג ווי זיי טאָן ניט פאַרקויפן אָדער נאָר טריינג באַקקלינקס. איך בין באַשטימט אַז דער אינהאַלט וואָס מיר צושטעלן איז פון קוואַליטעט צו האַלטן מיין ציל פון העלפּינג מאַרקאַטערז צו פאָרשן, אַנטדעקן און לערנען וועגן פֿאַרקויף טעכנאָלאָגיע.\nדער פּראָצעס פֿאַר אַ גאַסט פּאָסטן קען זיין ווייטיקדיק. בשעת איך האָבן אַ סאַבמישאַן פּראָצעס, איר וואָלט זיין סאַפּרייזד ווי פילע מענטשן טאָן ניט ענטפֿערן די נויטיק פֿראגן (אָדער ליגן וועגן זייער ציל פון באַקקלינקינג… גררר.)\nווי מיט יעדער אנדערע פּראָבלעם דאָרט, עס איז אַ לייזונג פֿאַר וואָס! אַקסעסילי איז אַ מאַרק פֿאַר פּלאַץ פֿאַר אינהאַלט וווּ אַ געשעפט קענען אַרויסגעבן זייער גאַסט פּאָסטן אויף עטלעכע הויך קוואַליטעט וועבסיטעס. אין פאַקט, זייער מאַרק האט איצט 15,000 וועבסיטעס ליסטעד (כולל Martech Zone) וווּ איר קענען קויפן און אַרויסגעבן אַ גאַסט פּאָסטן.\nדי פֿאַרלאַגן קענען זיין געפילטערט דורך זייער Moz פעלד אויטאָריטעט, בלאַט אויטאָריטעט, פֿאַרלאַגן כּללים, שפּראַך, און אויך צי איר קענט שטעלן אַ באַקקלינק ין דעם אינהאַלט.\nווי איר קענט זען ביי עטלעכע ביישפילן, די קאָס פון ארויסגעבן אַן אַרטיקל קענען זיין אַ גאַנץ ינוועסמאַנט ... גרויס ינוועסמאַנט פֿאַר אַ געשעפט אָדער אַגענטור.\nאין מיין אַניוועסדיק מיינונג, איך טראַכטן בעכעסקעם די פּרייסיז הויך איז אַ גרויס וועג צו האַלטן באַקקלינקערס ... וואָס בלייַבנ לעבן אויף ביליק פּרייסינג און שטעלן טאָנס פון לינקס אויף נידעריק קוואַליטעט זייטלעך. ווי אַ אַרויסגעבער, די פאַקט אַז איך האָבן קאָנטראָל איבער די אינהאַלט און קענען אַפּרווו עס איז יקערדיק.\nאיך קוק פאָרויס צו טעסטינג די סערוויס פֿאַר מיין קלייאַנץ און זען ווי עס אַרבעט פֿאַר געשעפטן וואָס האָפן צו נוצן מיין ויסגאַבע צו דערגרייכן אַ נייַ וילעם מיט גרויס אינהאַלט.\nצייכן אַרויף פֿאַר אַ פריי אַקסעס אַקאַונט\nטאַגס: באַצאָלט פּאָסטןסעאָ


250 הודעות • בלאט 9 פון 10 • 1 ... 6, 7, 8, 9, 10\nדורך ליפא » זונטאג מערץ 13, 2016 2:34 am\nא איד האט געשריבן: שבת עס לייקט זיך א מחי'\nקוקט אויס אז קאווע טיבל בלייבט יא אפן\nIn this eshkel the LIKE feature is disabled\nדורך קעלנער » זונטאג מערץ 13, 2016 2:35 am\nדורך א איד » זונטאג מערץ 13, 2016 2:36 am\nשכח פארן אויפמערקן\nאז קעלנער ענטפערט, גלייב איך אז מיר זענען אין אויף ווייטער.\nאיך שטיי טונד\nדורך שלום על ישראל » זונטאג מערץ 13, 2016 10:36 am\nארבייט שוין ווידער נישט.\nדורך א איד » זונטאג מערץ 13, 2016 11:36 am\nקעלנער האט געשריבן: מודעה גלובלית האט נישט קיין לייקס. אויף טעפעטאלק קען מען יא לייקן.\nדורך שבת אחים » זונטאג מערץ 13, 2016 11:46 am\nמ׳דארף עפענען א נייע מסכת פון לייקס. אז מ׳זאל פונקטליך וויסן ווי מ׳קען יא און ווי מ׳קען נישט לייקן, אפשר מיט א שינו קען מען יא לייקן?, אדער נאר אין די ניין טעג און אין די דריי וואכן טאר מען נישט לייקן. ס׳דא וואס האלטן אז מ׳מעג נאר לייקן מיט א כלי שני, אסאך ליטוואקס (ספעציעל די וואס קומען פון בודאפעסט)נעמען אן אז מ׳מעג נאר לייקן אויב ס׳איז ״ישן״ אבער אויב ס׳איז ״חדש״ טאר מען נישט לייקן. איך פערזענליך האלט אז מ׳דארף אריינמישן הרב גבריאל ציננער שליטא זאל ארויסגעבן א גאנצע נייע חיבור פון נטעי גבריאל ס׳איז נישט אזוי פשוט די סוגיא פון לייקס! חסידים הראשונים האבן זיך געפירט צו מאכן ש״י תבילות פאר מ׳האט געגעבן איין לייק!\nדורך פארשוויגען » זונטאג מערץ 13, 2016 11:50 am\nכ'וויל יעדן פארזיכערן אז קיינער האט אונז נישט אונטערגעקויפט און קיינער קען אונז נישט אונטערקויפן.\nאון יעדער דארף אייך גלייבען ווייל איר זאגט. איך זאג אז די גאנצע זאך מתחילה ועד סוף איז געלט מ'האט פראבירט אונטערצוקויפען אנאנים נאר יעצט איז אפירגעקומען א דריטער וואס קויפט אפ לאידך גיסא זינגט איר נייע זמירות.\nווייל פארשטייט זיך מיסטער אנאנימאס קעלנער איז דער איינציגסטער אויף די וועלט וואס קען אנפירען מיט קאווע שטיבל און אירע ווירדען, נישטא פון אלע חברים שותפים און ידידים נאך איינער וואס איז אפילו קרוב צו זיין ראוי לכך. פשי אזא ענווה.\nאון איך מוז זאגן אז איך האב נישט גע'חלום'ט וואספארא צער דאס וועט ברענגען.\nממש איר האט פשוט נישט גע'חלומ'ט, זאג נאר איר דרייט זיך אמאל אויף קאווע שטיבל?\nדורך לית דין בר נש » זונטאג מערץ 13, 2016 11:52 am\nדי משוגענע די ווילסט עפעס?\nדיין וסת איז אנגעקומען היינט?\nדורך שבת אחים » זונטאג מערץ 13, 2016 11:53 am\nביז יעצט ביסטו געוועהן גאנץ @פארשוויגען, יעצט ביסטו גאנץ שארף!\nדורך פארשוויגען » זונטאג מערץ 13, 2016 11:55 am\nלית דין בר נש האט געשריבן: די משוגענע די ווילסט עפעס?\nביסט אפשר קעלנער'ס זיבעטער ניק? אנדערש פארשטיי איך נישט וואס איר ווילט.\nדורך קל וחומר » זונטאג מערץ 13, 2016 11:59 am\n@פארשוויגען, איר קוקט אויס צו זיין א היבשער חכם, אבער ביטע לטובת הכלל ווייז עס נישט יעצט.\nדורך פארשוויגען » זונטאג מערץ 13, 2016 12:02 pm\nטובת הכלל אז וואס? אז הער דיקטאטאר קעלנער זאל נישט זיין ברוגז און זאל רחמנות האבען אויף די אומשולדיגע שאף?\nדורך קול הלשון » זונטאג מערץ 13, 2016 12:43 pm\nדורך בן אדם » זונטאג מערץ 13, 2016 2:20 pm\nפארוואס מאכט מען זיך בכלל וויסענדיג פון דעם פארשוויגענעם? מ'האט שוין נישט בעסער וואס צו טון?\nדורך ביליג » זונטאג מערץ 13, 2016 2:23 pm\nדורך רויטע וואנצעס » זונטאג מערץ 13, 2016 2:34 pm\nזעה איך די געלע לאטע הודעה אויפן אויבן אן איז אראפ. א גוטע התחלה.\nדורך טמיר » זונטאג מערץ 13, 2016 3:29 pm\nאקעי רויטע קענסט שוין צוריקשטעלן די שיינע וואנצעס אין פלאץ, און מסלק זיין דיין מרה שחורה'דיגע צירקל\nדורך shem-tov » זונטאג מערץ 13, 2016 5:03 pm\nאיך ווייס אליינס פון אחד מבני החבורה וואס האט פארגעשלאגן אפצוקויפן ק"ש פאר גוט געלט אויב זאל ווען געלט זיין דער פראבלעם\nדורך שלום על ישראל » זונטאג מערץ 13, 2016 6:14 pm\nכ'זעה נישט פארוואס יעדער איז אזוי בייז אויף @פארשוויגען, אני הקטן האלט אקוראט ווי אים. ומה כל הרעש אז ער איז נישט אזא אקטיווער שרייבער? קבל האמת ממי שאמרו.\nדי קריטיק שמעקט מער ווי חנופה אדער שטאקהאלם סינדראם.\nדורך ישראל קאפקע » זונטאג מערץ 13, 2016 7:10 pm\nדורך שלום על ישראל » זונטאג מערץ 13, 2016 7:14 pm\nישראל קאפקע האט געשריבן: מיר איז נישט קיין ספק אז פארשוויגען פראבירט אז ק"ש זאל ענטגילטיג נישט בלייבן אפן.\nדורך פארשוויגען » זונטאג מערץ 13, 2016 7:18 pm\nמיינע מאטיווען זענען אפען. אמאל בין איך געווען מיט קעלנער ביי א שלום זכר און איך האב עם געבעטן ער זאל מיר איבערגעבן די גוטע טשאקלעט פון זיין זייט טיש, לא די ער האט מיר עס נישט דערלאנגט נאר ער האט נאך גענומען די לעצטע טשאקלעד פאר זיך. זייט דעמאלטס האב איך עם פיינט און איך זיך זיך נוקם זיין אין עם.\nדורך mevakesh » זונטאג מערץ 13, 2016 8:18 pm\nהרב פארשוויגען איך מיין אז אסאך טראכטן אזוי ווי דיר די פראגע איז נאר וואס איז דער תועלת פון שרייען דא לכאורה קען עס נאר קאליע מאכן\nדורך שלום על ישראל » זונטאג מערץ 13, 2016 11:14 pm\nקל וחומר האט געשריבן: ס'האט זיך לעצטענס געעפנט א פארום וואס רופט זיך 'למען דעת', אפשר רוקט מען זיך אהין?\nדורך קל וחומר » זונטאג מערץ 13, 2016 11:15 pm