Źródło: Opracowanie własne na podstawie Studium uwarunkowań rozwoju przestrzennego Aglomeracji Poznańskiej, PDF\nŹródło: Opracowanie własne na podstawie Studium uwarunkowań rozwoju przestrzennego Aglomeracji Poznańskiej, 2012.\nDownload "Źródło: Opracowanie własne na podstawie Studium uwarunkowań rozwoju przestrzennego Aglomeracji Poznańskiej, 2012."\n1 Ryc. 15. Infrastruktura transportowa w Metropolii Poznań (2013 r.) Źródło: Opracowanie własne na podstawie Studium uwarunkowań rozwoju przestrzennego Aglomeracji Poznańskiej, Sieć drogowa Najważniejszym układem transportowym na obszarze Metropolii Poznań jest sieć drogowa, która determinuje dostępność transportową i warunki przemieszczania się. Drogi kołowe różnej kategorii określają dostępność transportową, natężenie i kierunki przewozu osób i towarów, wpływają na koszty funkcjonowania gospodarki, stan środowiska przyrodniczego i jakość życia mieszkańców. Układ drogowy Metropolii Poznań tworzą drogi krajowe (autostrada, drogi ekspresowe i główne) oraz drogi administrowane przez samorząd terytorialny (wojewódzkie, powiatowe, gminne i pozostałe). Szkielet drogowy Metropolii stanowią 2 szlaki europejskie: E30 jedna z najważniejszych dróg przebiegająca przez kontynent, łącząca m.in. Berlin z Moskwą, oraz droga E261 Gdańsk Poznań 71\n2 Wrocław, będąca trasą łącznikową sieci europejskiej. Trasa E30 w obszarze funkcjonalnym w całości posiada klasę autostrady, w polskiej nomenklaturze drogowej oznaczona jest jako autostrada A2. Równolegle do autostrady przebiega droga krajowa nr 92, o klasie drogi głównej ruchu przyspieszonego (GP). Trasa E261, oznaczona jako droga krajowa nr 5 posiada w większości klasę drogi GP, a od 2012 roku przebiega nowym śladem, m.in. tzw. Wschodnią i Południową Obwodnicą Poznania. Sieć dróg krajowych w Metropolii uzupełnia droga nr 11 z Bytomia do Kołobrzegu, której trasa przebiega częściowo ulicami miasta Poznania. Fragment trasy z Poznania do Kórnika posiada klasę drogi ekspresowej (S11), od 2014 roku przebiegać będzie wzdłuż autostrady i tzw. Zachodnią Obwodnicą Poznania (częściowo otwartą w roku 2012). W chwili obecnej droga posiada klasę GP i G. Ostatnim odcinkiem dróg krajowych w metropolii jest trasa nr 32, w kierunku Zielonej Góry. Długość dróg krajowych w mieście Poznaniu wynosi łącznie 54 km, bez fragmentów autostrady A2 i drogi ekspresowej S11. Natomiast przez obszar Metropolii przebiega 121,5 km dróg krajowych oraz 40,9 km autostrady A2 (dane nie uwzględniają otwartych w czerwcu 2012 tras S5 i S11 oraz drogi krajowej nr 11 na terenie gminy Oborniki). Drogi wojewódzkie na obszarze funkcjonalnym tworzą sieć komunikacji między gminami a głównym miastem metropolii. Do najważniejszych szlaków wojewódzkich należą drogi, które prowadzą do Poznania, tj. DW 184 biegnąca z Przeźmierowa w kierunku Szamotuł, DW 430 łącząca Poznań przez Luboń i Puszczykowo z Mosiną, DW 196 będąca głównym szlakiem komunikacyjnym w kierunku północno-wschodnim, biegnącym przez Murowaną Goślinę do Wągrowca, DW 434 zapewniająca dobry dojazd do Śremu oraz droga DW 307 z Poznania w kierunku Buku i Opalenicy. Ważnym uzupełnieniem sieci dróg krajowych i wojewódzkich są także drogi powiatowe i gminne. Łączna długość tych szlaków na obszarze Metropolii wynosi ponad 4 tys. km. Ponad 50% dróg gminnych stanowią drogi gruntowe. Szczególnie dużo dróg o nawierzchni nieutwardzonej jest w silnie urbanizujących się gminach pierwszego pierścienia wokół miasta Poznania. Największą gęstością sieci drogowej w Metropolii charakteryzują się gminy miejskie (Poznań, Luboń i Puszczykowo), najniższa gęstość sieci cechuje rozległe gminy miejsko-wiejskie (Pobiedziska, Stęszew, Murowana Goślina i Skoki). Układ drogowy niezależnie od kategorii szlaku pełni istotną rolę w kształtowaniu skali i kierunków przemieszczeń w Metropolii. Jego spójność ma bezpośrednie przełożenie na przebieg szlaków migracyjnych, w pewnym stopniu warunkuje też ich długość. Konieczne jest prowadzenie działań na rzecz wzmacniania spójności obszaru poprzez budowę zarówno głównej (drogi krajowe), jak i lokalnej (drogi wojewódzkie i powiatowe) sieci drogowej. 72\n3 Część terenów wchodzących w skład obszaru funkcjonalnego wymaga połączenia z krajowym i europejskim systemem komunikacji drogowej. Jest to ważny do rozwiązania problem, gdyż zgodnie z zapisami WRPO przyczyni się ono do zmniejszenia różnic wewnątrzregionalnych, silnie zaznaczających się w przestrzeni Wielkopolski. Pozwoli na zmniejszenie skali marginalizacji poszczególnych części regionu oraz grup mieszkańców. Zwiększy atrakcyjność ośrodków miejskich, jako miejsc rozwoju działalności gospodarczej i stworzy warunki dla zwiększenia mobilności mieszkańców. Będzie także mieć wpływ na wzrost konkurencyjności, zwiększenie możliwości inwestowania oraz przyczyni się do tworzenia miejsc pracy. Podniesie także poziom bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz mieszkańców miejscowości, w których zostaną zrealizowane obwodnice i obejścia drogowe. Budowa nowych oraz przebudowa lub modernizacja dróg wiążących metropolitalny układ transportowy oraz umożliwiających szybki dojazd do sieci dróg ekspresowych i autostrad jest jedną z pilniejszych potrzeb transportowych w całym obszarze funkcjonalnym. W ostatnich latach z uwagi na intensyfikację ruchu w Metropolii, związaną ze zjawiskiem suburbanizacji, nastąpiło znaczne pogorszenie stanu technicznego dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych (Transport w aglomeracji poznańskiej, 2010). Powyższe szlaki stanowią bardzo często podstawową infrastrukturę drogową wykorzystywaną w codziennych dojazdach do pracy i szkół. Środki finansowe przeznaczane na modernizacje szlaków są niewystarczające, priorytetem często są naprawy w celu utrzymania stanu dróg w minimalnym standardzie. Ponadto wciąż znaczny odsetek dróg gminnych i powiatowych posiada cały czas nawierzchnię nieutwardzoną. Jest to zadanie bardzo istotne z uwagi na wzrastające potrzeby mobilności w obszarze funkcjonalnym Poznania. Według badań przeprowadzonych w ramach tworzenia Planu Transportowego Aglomeracji Poznańskiej (2014) w powiecie poznańskim do roku 2025 nastąpi 17% wzrost zapotrzebowania na przewozy. Zdecydowana większość przemieszczeń poza miastem nadal odbywać się będzie przy wykorzystaniu samochodu, dlatego też należy rozwijać sieć drogową na obszarze metropolii, równolegle do rozwoju infrastruktury transportu publicznego. Transport kolejowy Istotną rolę z punktu widzenia funkcjonowania transportu zbiorowego i przemieszczeń do pracy i szkół na obszarze Metropolii pełni sieć kolejowa. Stanowi przykład dobrze rozwiniętej sieci transportowej, której centrum jest poznański węzeł kolejowy. Miasto Poznań dzięki stosunkowo dużej liczbie połączeń kolejowych jest jednym z najważniejszych węzłów kolejowych w Polsce. Stacja Poznań Główny zajmuje drugie miejsce pod względem liczby odprawianych pasażerów w kraju (większą liczbę pasażerów obsługuje jedynie dworzec Warszawa Centralna). 73\n4 Szlaki kolejowe w Poznaniu i jego obszarze funkcjonalnym cechuje duża spójność oraz dobra dostępność. Podstawę układu kolejowego w Metropolii stanowią najważniejsze linie kolejowe, wg polskiej nomenklatury nazywane magistralami kolejowymi. Są to szlaki: E20 (wg polskiej klasyfikacji linia nr 3) szlak Kunowice Terespol, tj. trasa w kierunku Wrześni, Konina, Warszawy oraz Buku, Opalenicy i Berlina; E59 (linia nr 351 i nr 271) szlak Świnoujście Chałupki, tj. trasa w kierunku Rokietnicy, Szamotuł, Szczecina oraz Mosiny, Kościana, Leszna i Wrocławia; linie kolejowe nr 352 i 395, które stanowią towarową obwodnicę Poznania. Następne w hierarchii ważności są linie główne, zwane także pierwszorzędnymi: linia kolejowa nr 353, czyli trasa w kierunku Gniezna, Bydgoszczy i Gdańska; linia kolejowa nr 272, czyli trasa w kierunku Jarocina i Ostrowa Wielkopolskiego; linia kolejowa nr 354, czyli trasa w kierunku Obornik, Piły i Kołobrzegu oraz mniejsze fragmenty linii, głównie łącznice kolejowe. Uzupełnieniem tego układu są linie drugorzędne, zwane także aglomeracyjnymi: linia kolejowa nr 356 ze stacji Poznań Wschód w kierunku Wągrowca; linia kolejowa nr 357 ze stacji Luboń w kierunku Wolsztyna. Poznański węzeł kolejowy skupia szlaki prowadzące w 9 kierunkach. Siedem z nich to linie o znaczeniu krajowym, dwie to linie aglomeracyjne, jednotorowe, niezelektryfikowane. W przeszłości uruchamiano pociągi z Poznania przez Rokietnicę do Pniew, do Osowej Góry przez stację Puszczykówko, z Szamotuł do Międzychodu, z Obornik do Wronek, z Mieszkowa przez Śrem do Czempinia, ze Skoków do Janowca Wielkopolskiego i ze Sławy do Gniezna. Aktualnie ruch pasażerski jest na tych liniach zawieszony. Kolej spełnia ważną funkcję w połączeniach regionalnych i w ruchu podmiejskim. Likwidacja niektórych połączeń doprowadziła do obniżenia standardów dostępności kolei dla obsługi Metropolii Poznań, co spowodowało odpływ pasażerów na rzecz komunikacji autobusowej, a przede wszystkim indywidualnej. Komunikacja kolejowa odgrywa zdecydowanie zbyt małą rolę w obsłudze przewozowej obszaru funkcjonalnego Poznania. Przyczyną tego stanu jest mała częstotliwość połączeń kolejowych, niskie prędkości, a także zbyt duże odległości niektórych przystanków do osiedli mieszkaniowych (Transport w aglomeracji poznańskiej, 2010). 74\n5 Stan techniczny szlaków jest zróżnicowany. Obok zrewitalizowanych w ostatnich latach linii kolejowych nr 3 (w kierunku Warszawy i Berlina), 356 do Wągrowca, 357 w kierunku Wolsztyna oraz 353 w stronę Gniezna cześć szlaków cechują słabe parametry techniczne. Na tym tle szczególnie niekorzystnie wyróżnia się linia kolejowa 354 w kierunku Piły. Częściowo jednotorowa linia znajduje się w fatalnym stanie technicznym, na niektórych odcinkach linii obowiązują ograniczenia prędkości do 40 km/h. Z uwagi na duże znaczenie linii w ruchu regionalnym i dalekobieżnym należy dążyć do modernizacji wspomnianego szlaku w pierwszej kolejności. Szczególnie istotnym problemem polskich metropolii (w tym poznańskiej) jest kwestia wykorzystania infrastruktury kolejowej do przewozów pasażerskich na terenie miasta i jego obszaru funkcjonalnego. W rozwiązaniu tej kwestii pomóc ma utworzenie Poznańskiej Kolei Metropolitalnej oraz budowa zintegrowanych centrów przesiadkowych w Poznaniu i gminach Metropolii. Ważnym przedsięwzięciem jest modernizacja Poznańskiego Węzła Kolejowego w celu zapewnienia jego przepustowości dla nowych kolei metropolitalnej i licznych połączeń regionalnych, krajowych i międzynarodowych. Transport rowerowy Z uwagi na rosnącą kongestię komunikacyjną i wzrastające koszty jakość podróżowania mieszkańców Metropolii jest wysoce niesatysfakcjonująca. Mieszkańcy Metropolii poszukują nowych sposobów przemieszczania się, które zapewnią zaspokojenie z jednej strony potrzeby mobilności, a z drugiej przyczyniają się do zdrowszego trybu życia. Ich efektem, coraz bardziej uświadamianym społecznie jest redukcja emisji szkodliwych substancji do środowiska przyrodniczego, które są pochodną przede wszystkim ruchu samochodowego. Alternatywa dla samochodu przy podróżach na krótsze odległości jest ruch rowerowy. Wzrasta on systematycznie na obszarze Metropolii. W latach 1988 do 2010 liczba podróżujących rowerem wzrosła co najmniej czterokrotnie (Strategia Rozwoju Aglomeracji Poznańskiej, 2011). Według wyników badań przestawionych w Planie Transportowym Aglomeracji Poznańskiej (2014) obecnie co 20. podróż w aglomeracji odbywa się przy wykorzystaniu roweru. Przemieszczenia rowerem częściej mają miejsce na obszarze podmiejskim (5,3% wszystkich podróży), z kolei w Poznaniu ruch rowerowy stanowi 4% przemieszczeń. Znaczący odsetek podróży rowerem odbywa się przede wszystkim na odcinkach do 5 km. Jednostki wchodzące w skład obszaru funkcjonalnego Poznania cechuje bardzo zróżnicowany stan infrastruktury rowerowej. W miarę spójny system dróg rowerowych posiada miasto Poznań i kilka mniejszych miast Metropolii. Średnia gęstość sieci dróg i ścieżek rowerowych w metropolii wynosi 14 75\n6 km/100 km 2, przy czym największa cechuje gminy: Puszczykowo, Poznań i Luboń (powyżej 40 km/100 km 2 ), a najniższa gminy: Kostrzyn, Kleszczewo, Czerwonak i Oborniki (poniżej 3 km/100 km 2 ). Powyższe dane wskazują na konieczność rozbudowy sieci, co powinno przełożyć się na poprawę spójności obszaru i przyczynić do częstszego wykorzystywania roweru jako środka transportu. Infrastruktura rowerowa przyczynia się, oprócz zwiększenia udziału podróży rowerem w strukturze codziennych przemieszczeń, do rozwoju turystki rowerowej. Wojewódzkie jednostki administracyjne tworzą mapy i szlaki rowerowe w formie podkładów i śladów GPS. Zarząd Dróg Miejskich wydał przewodnik Rowerem po Poznaniu (dostępny na stronie który stanowi zbiór pomysłów na wyprawy rowerowe po Poznaniu i okolicach. Metropolia obfituje także w imprezy i rajdy rowerowe. Są one organizowane przez samorządy gminne oraz liczne organizacje społeczne, m.in. oddziały PTTK, Akademicki Klub Turystyki Rowerowej Cyklista, Towarzystwo Miłośników Gminy Suchy Las, Klub Turystyki Rowerowej Kiekrz, Sekcję Rowerzystów Miejskich. Miejski Obszar Funkcjonalny Poznania posiada dobre potencjalne warunki do rozwoju ruchu rowerowego. Kliny zieleni, dolina Warty i rynny jeziorne umożliwiają rozwój szlaków prowadzących z centrum Poznania do podmiejskich gmin i położonych na ich terenie atrakcji turystycznych. Ruch rowerowy na wskazanym obszarze stale wzrasta, jednak konieczne są dalsze działania na rzecz jego rozwoju, w tym tworzenia spójnego systemu dróg rowerowych, nie tylko w skali gmin ale także całego obszaru funkcjonalnego. Transport lotniczy Metropolia Poznań stanowi także jeden z najważniejszych węzłów międzynarodowego transportu lotniczego w Polsce. Główne lotnisko (PL Poznań Ławica im. H. Wieniawskiego) jest 6. największym portem lotniczym w kraju, obsługującym ponad 1,5 mln pasażerów rocznie. Dzięki inwestycjom prowadzonym w latach (m.in. rozbudowie terminala, płyty postojowej oraz budowie równoległej drogi kołowania) lotnisko jest w stanie obsłużyć 3,5 mln pasażerów rocznie, co powinno zaspokoić potrzeby metropolii na najbliższe lata. Liczba połączeń lotniczych z Ławicy w ostatnich latach jest na podobnym poziomie i wynosi 59 (23 regularne połączenia lotnicze i 36 połączeń czarterowych). 76\n7 Ryc. 16. Liczba pasażerów korzystających z lotniska Poznań Ławica w latach liczba pasażerów Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Portu Lotniczego Poznań - Ławica, Dostępność transportowa Poznania Jakość istniejącego układu transportowego przekłada się bezpośrednio na osiągalność miejsc w całym obszarze funkcjonalnym. Najlepszym jej miernikiem jest dostępność czasowa, gdyż uwzględnia zarówno czynnik geograficzny (odległość), jak i techniczny (jakość sieci transportowej). Szczególnie istotna jest dostępność Poznania miasta centralnego Metropolii, które stanowi cel codziennych dojazdów do pracy i szkół dla wielu mieszkańców obszaru funkcjonalnego. Dostępność czasowa Poznania przy wykorzystaniu samochodu okazuje się w przypadku wielu gmin obszaru funkcjonalnego lepsza aniżeli ma to miejsce przy wykorzystaniu komunikacji publicznej. Czas dojazdu do miasta jest najkrótszy z obszaru gmin powiatu poznańskiego i wynosi do 30 minut. Wyjątek stanowią gminy drugiego pierścienia, tj. Murowana Goślina, Pobiedziska i Buk. Co istotne, izochrony odkształcają się równoleżnikowo, na co wpływ ma przebieg autostrady A2. Z uwagi na rozmieszczenie infrastruktury transportowej dostępność gmin zlokalizowanych poza powiatem poznańskim a wchodzących w skład obszaru funkcjonalnego jest dużo gorsza. Dotyczy to szczególnie gmin Skoki i Oborniki. Podobne wyniki przynosi analiza dostępności czasowej Poznania przy wykorzystaniu transportu publicznego. Również w tym przypadku gorszą dostępnością cechują się gminy zlokalizowane w większej odległości od Poznania. Co ważne, dostępność Poznania przy wykorzystaniu transportu zbiorowego innego niż kolej jest dużo gorsza, aniżeli ma to miejsce w przypadku analiz 77\n8 uwzględniających ten środek transportu. Przykładem może być gmina Szamotuły, którą cechuje dużo lepsza dostępność aniżeli położone w podobnej odległości Oborniki, czy Śrem. Wskazuje to zatem na kluczową rolę kolei w kształtowaniu dostępności Poznania w transporcie publicznym. Ryc. 17. Dostępność czasowa Poznania z obszaru Metropolii przy wykorzystaniu samochodu (2013 r.) Źródło: Opracowanie własne. 78\n9 Ryc. 18. Dostępność czasowa Poznania z obszaru Metropolii przy wykorzystaniu komunikacji zbiorowej (2013 r.) Źródło: Opracowanie własne. Identyfikatorem powiązań Poznania z jednostkami osadniczymi regionu jest również liczba pasażerów i połączeń komunikacyjnych oferowanych w ramach oferty transportu zbiorowego (kolejowego i autobusowego). W przypadku gmin powiatu poznańskiego dominującą rolę w organizacji dojazdów do miasta odgrywa komunikacja miejska (gminna), dla jednostek położonych dalej kluczową funkcję pełni kolej. Z miejscowości zlokalizowanych z dala od sieci kolejowej dojazd do Poznania zapewnia także komunikacja autobusowa. Najwięcej połączeń z Poznaniem (powyżej 50 na dobę) charakteryzuje gminy powiatu poznańskiego: Tarnowo Podgórne, Rokietnicę, Suchy Las, Murowaną Goślinę, Czerwonak, Swarzędz, Kórnik, Luboń, Komorniki i Puszczykowo oraz Śrem, z kolei najmniejszą liczbę bezpośrednich połączeń z Poznaniem przy wykorzystaniu transportu zbiorowego mają Skoki. 79\n10 Środki transportu w codziennych dojazdach Wyniki badań przeprowadzonych przez CBM (2009) oraz Bula (2013), dotyczących wykorzystania poszczególnych środków transportu wskazują, że najwięcej osób przemieszczających się po obszarze Metropolii Poznań wykorzystuje do tego celu komunikację zbiorową i prywatny samochód. Dotyczy to zarówno Poznania, jak i terenów położonych w jego obszarze oddziaływania. W przypadku miasta Poznania dominuje transport zbiorowy (autobusy i tramwaje), z kolei mieszkańcy pozostałych gmin Metropolii w dojazdach do pracy wykorzystują przede wszystkim samochód. Mieszkańcy Poznania częściej wybierają więc transport zbiorowy (ok. 60% przejazdów), pozostała część podróżuje samochodem, pieszo lub rowerem. Mieszkańcy gmin powiatu ziemskiego najczęściej przemieszają się przy wykorzystaniu samochodu ponad 56% wszystkich podróży. Stosunkowo mały udział w strukturze środków transportu na terenie strefy podmiejskiej ma kolej (8%), autobusy PKS i ze względu na odległości rower (Plan Zrównoważonego Rozwoju Publicznego Transportu Zbiorowego dla miasta Poznania na lata , 2014). Wpływ na ten wynik ma słaby dostęp do komunikacji publicznej w gminach podmiejskich oraz wysoki stopień dezintegracji systemów transportu zbiorowego. Pomimo wdrożenia wspólnego biletu aglomeracyjnego w części gmin metropolii (projekt PEKA), system taryfowy cechuje nadal wysoki stopień dezintegracji (wskazuje się na konieczność rozszerzenia zasięgu oddziaływania biletu aglomeracyjnego zarówno o nowe jednostki gminne jaki kolejnych przewoźników - w tym przede wszystkim kolejowych). Problemem jest także brak harmonizacji rozkładów jazdy oraz niedostateczna liczba zintegrowanych węzłów przesiadkowych, umożliwiających szybką zmianę środka transportu. W wyniku tych niedogodności wiele osób wybiera podróż własnym samochodem. Tylko w trakcie szczytu porannego (w godz. 5:30-8:30) do miasta wjeżdża ponad 40 tys. pojazdów (Rychlewski, Bul, 2012). Największym operatorem transportu w obszarze funkcjonalnym Poznania jest poznańska spółka (w całości należąca do miasta) Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji Sp. z o.o. (MPK). Oferuje ona przewozy na 20 liniach dziennej komunikacji tramwajowej oraz jednej linii nocnej. Sieć tramwajowa stanowi szkielet sieci komunikacyjnej Poznania ze względu na swe duże możliwości przewozowe oraz dobrą płynność ruchu (dzięki wydzielonym z jezdni torowiskom oraz priorytetom przejazdu na niektórych skrzyżowaniach). Linie autobusowe w zamierzeniu mają stanowić uzupełnienie sieci tramwajowej. Funkcjonują one głównie na obszarach o mniejszej gęstości zabudowy oraz na peryferiach. Przewozy odbywają się na 55 liniach dziennych i 20 nocnych, przy wykorzystaniu wyłącznie taboru niskopodłogowego. 80\n11 Tab. 8. Wykorzystanie środków transportu w dojazdach do pracy w Metropolii Poznań (2012 r.) Środek transportu Mieszkańcy Poznania [%] Mieszkańcy gmin metropolii [%] Mieszkańcy metropolii [%] Autobus miejski / gminny 24,46 12,20 17,75 Tramwaj 30,57 3,27 15,63 Kolej 3,05 5,80 4,56 Autobus PKS 0,17 5,35 3,09 Transport zakładowy 0,89 1,63 1,30 Taksówka 1,62 0,14 0,89 Bus prywatnego przewoźnika 0,17 2,08 1,14 Samochód (jako kierowca) 17,08 41,36 30,37 Samochód jako pasażer 8,63 15,17 12,21 Motocykl 0,17 1,93 1,14 Rower 4,67 3,57 4,07 Pieszo 8,45 7,44 7,89 Źródło: Migracje wahadłowe mieszkańców aglomeracji poznańskiej w okresie intensywnej suburbanizacji (Bul, 2013). Na obszarze gmin Metropolii funkcjonuje 59 stałych linii autobusowych transportu zbiorowego o charakterze gminnym i międzygminnym, których organizatorem są samorządy gminne. Dodatkowo Zarząd Transportu Miejskiego w Poznaniu uruchamia 20 linii autobusowych międzygminnych, które kursują po obszarze powiatu poznańskiego (Gadziński, 2012). Uwzględniając różne możliwości przemieszczania się na terenie metropolii, podróż tramwajem wybiera codziennie około 150 tys. osób, autobusem ponad 160 tys. osób (w tym 125 tys. w ramach oferty MPK), natomiast koleją średnio około 45 tys. osób (Kaczmarek, Bul, 2012). W mieście kumulują się zarówno potoki wynikające z ruchu komunikacyjnego wewnątrz miasta, jak i ruchu, który jest wynikiem dojazdów do Poznania z obszaru metropolii. Kluczowym dokumentem regulującym funkcjonowanie i rozwój transportu w Metropolii Poznań jest Plan Zrównoważonego Rozwoju Publicznego Transportu Zbiorowego dla miasta Poznania na lata , przyjęty przez Radę Miasta Poznania w drodze uchwały 18 marca 2014 r. Celem dokumentu zwanego potocznie Planem Transportowym jest takie planowanie publicznego transportu zbiorowego w Poznaniu oraz w gminach powiatu poznańskiego, aby zapewnić zrównoważony rozwój transportu w aglomeracji dla osiągnięcia celów zarówno ekologicznych jak i społecznych oraz 81\n12 gospodarczych. Realizacja zapisów zawartych w planie ma przyczynić się m.in. do ograniczenia emisji zanieczyszczeń wynikających z procesów transportowych, zmniejszenia emisji hałasu i ochronę obiektów cennych przyrodniczo. Poprawie powinien ulec dostęp do publicznego transportu zbiorowego, i jego jakość. Wdrożenie planu powinno się przyczynić także do zmniejszenia kosztów funkcjonowania transportu oraz zwiększenia atrakcyjności terenów dzięki poprawie ich dostępności. W dokumencie postuluje się potrzebę wprowadzenia zmian organizacyjnych na rynku przewozów oraz podniesienie standardu usług przewozowych. Wskazuje się także na potrzebę integracji systemów transportowych (m.in. potrzebę budowy punktów przesiadkowych i spójnego systemu taryfowego (karta PEKA) i konieczność poprawy systemu informacji dla pasażera. Plan precyzuje także kierunki rozwoju transportu zbiorowego (nowe linie i połączenia). Ryc. 19. Wykorzystanie środków transportu w dojazdach do pracy w Metropolii Poznań (2013 r.). Miasto Poznań 0% 5% 9% 24% autobus miejski/gminny tramwaj kolej 17% autobus PKS 1% 2% 0% 0% 3% 31% komunikacja zakładowa Gminy Metropolii 2% 4% 7% 12% 3% Metropolia Poznań 4% 1% 8% 18% 15% 6% 5% 2% 0% 12% 16% 42% 2% 30% 1% 5% 1% 1% 3% Źródło: Migracje wahadłowe mieszkańców aglomeracji poznańskiej w okresie intensywnej suburbanizacji (Bul, 2013). 82\n13 Realizacja zapisów planu transportowego wynika z potrzeby poprawy funkcjonowania transportu publicznego w Miejskim Obszarze Funkcjonalnym Poznania. Podróżowanie po nim staje się coraz trudniejsze, głównie z uwagi na coraz większe zatłoczenie komunikacyjne. Jedynym rozwiązaniem tego problemu wydaje się być doprowadzenie do zwiększenia udziału transportu zbiorowego w realizacji codziennych podróży mieszkańców Metropolii. 83\n14 3.4. Ludność i usługi społeczne Rozmieszczenie, redystrybucja, dynamika i struktura ludności stanowi istotne uwarunkowanie rozwoju każdego obszaru funkcjonalnego. W przypadku Metropolii Poznań procesy demograficzne, z uwagi na ich tempo, szczególnie w ostatnich 10 latach, są ważnym czynnikiem zmian społeczno-gospodarczych. Procesy te należy mieć na uwadze w planowaniu strategicznym i przestrzennym rozwoju całej Metropolii. Sytuacja demograficzna szczególnie wpływa na zaspokojenie potrzeb ludności w zakresie usług społecznych. Dobrze rozwinięta sieć placówek usługowych dostosowana do aktualnych i przyszłych trendów demograficznych, wpływa na stopień zadowolenia z miejsca zamieszkania, a dogodny dostęp do usług społecznych warunkuje wysoki poziom życia. Usługi społeczne poddane charakterystyce obejmują: wychowanie i edukację, szkolnictwo wyższe, ochronę zdrowia, pomoc i opiekę społeczną, kulturę i turystykę. Ryc. 20. Liczba ludności w gminach Metropolii Poznań (2013 r.) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS,\n15 Rozmieszczenie i dynamika ludności Miejski Obszar Funkcjonalny Poznania zamieszkiwany jest przez osoby (2013 r.). Mieszkańcy Metropolii Poznań stanowią 2,6% ludności kraju i 29% ludności województwa wielkopolskiego. Większość ludności tego obszaru (54%) koncentruje się w Poznaniu. Średnia gęstość zaludnienia w Metropolii Poznań wynosi 376 os./km 2. Jest ona silnie zróżnicowana, najwyższa w gminie miejskiej Luboń 2271 os./km 2 a najniższa w gminie miejsko-wiejskiej Skoki - 47 os./km 2. Ryc. 21. Gęstość zaludnienia w gminach Metropolii Poznań (2013 r.) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS,\n16 Tab. 9. Rozmieszczenie i dynamika zmian zaludnienia w Metropolii Poznań w latach Lp. Jednostka terytorialna Liczba ludności Gęstość zaludnienia w os./km 2 (2013) Dynamika w % ( ) 1 Poznań ,0 2 Buk ,9 3 Czerwonak ,0 4 Dopiewo ,1 5 Kleszczewo ,5 6 Komorniki ,1 7 Kostrzyn ,2 8 Kórnik ,7 9 Luboń ,0 10 Mosina ,0 11 Murowana Goślina ,1 12 Oborniki ,3 13 Pobiedziska ,0 14 Puszczykowo ,7 15 Rokietnica ,0 16 Skoki ,0 17 Stęszew ,1 18 Suchy Las ,2 19 Swarzędz ,6 20 Szamotuły ,6 21 Śrem ,8 22 Tarnowo Podgórne ,7 23 Metropolia Poznań ,3 Źródło: Zestawienie własne na podstawie danych GUS,\n17 Dzięki dynamice rozwoju gospodarczego i społecznego, Metropolia Poznań notuje stały wzrost liczby mieszkańców, jednocześnie znaczną ich redystrybucję. Od lat 90. XX w. obserwuje się systematyczny spadek liczby mieszkańców Poznania, przy eksplozywnym wzroście zaludnienia w pozostałych gminach Metropolii Poznań. W latach liczba mieszkańców metropolii wzrosła o 6,3%, a dynamika przyrostu zaludnienia była wyższa od średniej dla województwa wielkopolskiego o 3 pkt. %. Poznań miasto centralne obszaru funkcjonalnego, w latach cechował ujemny przyrost zaludnienia ( 5%). W okresie tym w śródmieściu Poznania ubyło tyle mieszkańców, ile przybyło w dwóch gminach podmiejskich: Dopiewo i Komorniki. Do najbardziej wyludniających się dzielnic należą: Stare Miasto, Łazarz i Wilda, gdzie ubytki w ciągu dwóch dekad przekraczają 10% populacji (Aglomeracja Poznańska. Obraz demograficzny, 2012). Ubytkowi ludności w Poznaniu towarzyszył znaczny przyrost liczby ludności w gminach Metropolii. Największy wzrost liczby ludności w latach odnotowały gminy, które bezpośrednio sąsiadują z Poznaniem: Dopiewo (90,1%), Komorniki (86,1%) i Rokietnica (81%), najmniejszy w gminie Szamotuły (4,6%) i Śrem (4,8%). Ryc. 22. Dynamika zmian zaludnienia w Metropolii Poznań w latach Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS,\n18 Ruch naturalny i migracje Przyrost rzeczywisty ludności jest sumą przyrostu naturalnego i salda migracji. Poziom urodzeń na 1000 mieszkańców w 2013 roku w Metropolii Poznań jest w skali kraju umiarkowanie niski i przestrzennie zróżnicowany między Poznaniem a strefą podmiejska. Najwyższą wartość wskaźnik urodzeń w 2013 roku przyjął w gminach wiejskich: Kleszczewo (15,5 ), Komorniki (15,2 ), Dopiewo (13,5 ), Rokietnica (12,4 ), najniższą w gminie miejskiej Puszczykowo (8,5 ). W Poznaniu wskaźnik urodzeń wyniósł 10,3, przy średniej dla całej metropolii 10,9. Wskaźnik zgonów na 1000 mieszkańców przyjął w 2013 roku wartość 9,1 i był niższy o 0,2 od średniej dla województwa wielkopolskiego. Najwyższe wartości współczynników zgonów cechują gminy demograficznie starzejące się: Poznań (10,5 ), Skoki 9,9 i Puszczykowo (9,4 ) i demograficzne: Komorniki (5,0 ) i Rokietnica (5,8 ). najniższe gminy młode Ryc. 23. Przyrost naturalny na 1000 mieszkańców w Metropolii Poznań (2013 r.) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS,\n19 Tab. 10. Urodzenia, zgony i przyrost naturalny w Metropolii Poznań (2013 r.) Lp. Jednostka terytorialna Urodzenia Zgony Przyrost naturalny ogółem w ogółem w ogółem w 1 Poznań , , ,2 2 Buk , ,1 31 2,5 3 Czerwonak , , ,5 4 Dopiewo , , ,5 5 Kleszczewo ,5 54 7,8 54 7,8 6 Komorniki , , ,2 7 Kostrzyn 171 9, ,5 23 1,3 8 Kórnik , , ,3 9 Luboń , , ,8 10 Mosina , ,0 75 2,5 11 Murowana Goślina , ,8 69 4,1 12 Oborniki , ,4 81 2,4 13 Pobiedziska , ,8 55 2,9 14 Puszczykowo 83 8,5 92 9,4-9 -0,9 15 Rokietnica ,4 84 5,8 96 6,6 16 Skoki ,2 92 9,9 21 2,3 17 Stęszew , ,2 31 2,1 18 Suchy Las ,3 94 5,9 87 5,4 19 Swarzędz , , ,8 20 Szamotuły , ,7 68 2,3 21 Śrem , ,9 78 1,9 22 Tarnowo Podgórne , , ,2 23 Metropolia Poznań , , ,8 Źródło: Zestawienie własne na podstawie danych GUS,\n20 Przyrost naturalny w większości jednostek administracyjnych na obszarze Metropolii Poznań jest dodatni. Jedynie w Puszczykowie oraz w Poznaniu w 2013 roku przyjął wartość ujemną (kolejno -0,9 i -0,2 ). Relatywnie wysoki przyrost naturalny charakteryzuje gminy: Komorniki, Rokietnica, Dopiewo. Niekorzystne warunki demograficzne cechują głównie miasto Puszczykowo i Miasto Poznań. Na tle województwa wielkopolskiego, w miejskim obszarze funkcjonalnym Poznania wskaźniki ruchu naturalnego kształtują się powyżej średniej, co należy uznać za sytuację korzystną. Niekorzystny wpływ na ruch naturalny ma utrzymująca się od kilkunastu lat bardzo niska dzietność kobiet (w Poznaniu 1,2 czyli jedna z najniższych w Europie). Poprawiające się warunki życia wbrew pozorom nie wpływają na zmiany modelu rodziny. Należy więc tworzyć zachęty dla rodzin z dziećmi, które pomogą im w wychowaniu dzieci, wykształceniu i utrzymaniu w dobrym zdrowiu. Rozwój demograficzny całego obszaru Metropolii Poznań uzależniony jest zatem w dużym stopniu od napływu mieszkańców spoza jej granic, w tym pozostawania w mieście absolwentów poznańskich szkół wyższych. W 2013 roku w miejskim obszarze funkcjonalnym Poznania zameldowało się ogółem osób, a wymeldowało się osób. Współczynnik napływu wędrówkowego w Metropolii Poznań wyniósł 18. Najwyższy charakteryzował w 2013 roku gminę Dopiewo (53,9 ), Komorniki (53,3 ), Rokietnica (47,9 ), Kleszczewo (46,2 ), a więc gminy położone w bezpośrednim sąsiedztwie z miastem Poznaniem oraz gminy wiejskie. Współczynnik odpływu wędrówkowego był najwyższy w Swarzędzu (20,5 ), Murowanej Gośliie (17,5 ), Suchym Lesie (16,1 ) i Poznaniu (15,4 ). W 2013 roku saldo migracji przyjęło wartości dodatnie dla wszystkich gmin Metropolii Poznań za wyjątkiem miasta Poznania. W Poznaniu współczynnik salda migracji wyniósł 4,7. Najwyższy poziom tego współczynnika wystąpił w gminie Dopiewo (43,6 ) i Komorniki (41,5 ) i Rokietnica (38 ), najniższy z kolei w gminie Murowana Goślina (-2,1 ), Buk (-0,8 ) i Śrem (-0,6 ). Mieszkańców Metropolii Poznań charakteryzuje duża ruchliwość w zakresie zmiany miejsca zamieszkania. Migracje nie zachodzą jednak tylko jednokierunkowo, z Poznania do gmin sąsiednich, ale również pomiędzy gminami Metropolii. Świadczyć o tym mogą wysokie wskaźniki odpływu wędrówkowego w Swarzędzu czy Suchym Lesie, choć saldo migracji jest w obu gminach dodatnie. 90\n21 Tab. 11. Migracje na obszarze Metropolii Poznań (2013 r.) Lp. Jednostka terytorialna Zameldowania Wymeldowania Saldo ogółem w ogółem w ogółem w 1 Poznań , , ,7 2 Buk , , ,8 3 Czerwonak , , ,2 4 Dopiewo , , ,6 5 Kleszczewo ,2 66 9, ,7 6 Komorniki , , ,5 7 Kostrzyn , , ,0 8 Kórnik , , ,6 9 Luboń , , ,3 10 Mosina , , ,2 11 Murowana Goślina , , ,1 12 Oborniki , ,5 48 1,4 13 Pobiedziska , , ,8 14 Puszczykowo , ,5 56 5,7 15 Rokietnica , , ,0 16 Skoki , ,5 25 2,7 17 Stęszew , ,8 36 2,4 18 Suchy Las , , ,3 19 Swarzędz , , ,6 20 Szamotuły , ,8 17 0,6 21 Śrem , , ,6 22 Tarnowo Podgórne , , ,5 23 Metropolia Poznań , , ,5 Źródło: Zestawienie własne na podstawie danych GUS,\n22 Ryc. 24. Saldo migracji w Metropolii Poznań (2013 r.) Źródło: opracowanie własne na podstawie danych GUS, W strefie podmiejskiej miasta Poznania, szczególnie w ostatnich 10 latach dochodzi do intensywnej suburbanizacji. Obszary podmiejskie stanowiły w ostatnich latach główny cel migracji rezydencjalnych mieszkańców Poznania, co od kilku lat przejawia się w ujemnym saldzie migracji tego miasta. Obszar funkcjonalny Poznania jest atrakcyjnym miejscem zamieszkania i pracy, który sukcesywnie przyciąga nowych mieszkańców. Z kolei Miasto Poznań jest miejscem nauki dla tysięcy studentów, którzy po ukończeniu studiów, często pozostają w Poznaniu, podejmują tu pracę i zakładają rodziny. 92\n23 Struktura demograficzna Struktura ludności według płci i wieku miasta Poznania i gmin obszaru funkcjonalnego, posiada cechy charakterystyczne dla społeczeństwa polskiego. Na obszarze Metropolii Poznań przeważają kobiety. Wskaźnik feminizacji (liczba kobiet na 100 mężczyzn) jest najwyższy w Poznaniu 115. Tak wysoki wskaźnik feminizacji jest charakterystyczny dla większości dużych miast, ponieważ są one atrakcyjnym rynkiem pracy dla kobiet, głównie dzięki rozwiniętym sektorom usługowym służby zdrowia, edukacji, administracji i handlu. W grupie dzieci i młodzieży występuje nadwyżka mężczyzn nad kobietami, liczba kobiet i mężczyzn zrównuje się ok. 50 roku życia, natomiast w starszych grupach wiekowych występuje nadwyżka kobiet nad mężczyznami, co jest spowodowane m. in. wyższą śmiertelnością mężczyzn niż kobiet. Udział chłopców w wieku 0 4 lat wynosi 7% populacji metropolii a dziewczynek 5,8%. W przypadku ludności starszej sytuacja jest odwrotna. Przykładowo udział ludności powyżej 70 roku życia w Poznaniu wynosi 8,5% (mężczyźni) i 13,6% (kobiety), natomiast w gminach otaczających Poznań wartości te wynoszą kolejno: 5,1% (mężczyźni) i 8,5% (kobiety). Wskaźnik obciążenia demograficznego (ludność w wieku poprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym) na obszarze Metropolii Poznań wynosi 28 i najwyższy jest w Poznaniu (34 w 2013 r.). Od kilku lat wskaźnik obciążenia demograficznego wzrasta, co odzwierciedla proces starzenia się społeczeństwa. Dynamiczne starzenie się społeczeństwa, szczególnie w Poznaniu, powoduje wzrost zapotrzebowania na usługi zdrowotne, w tym geriatryczne. Niekorzystną perspektywę rozwoju demograficznego w Poznaniu może poprawić wzrost liczby urodzeń oraz odwrócenie negatywnego trendu wysokiego odpływu ludności. W gminach Metropolii Poznań udział osób w wieku produkcyjnym w liczbie ludności ogółem kształtuje się na podobnym poziomie i waha się pomiędzy 63,5% (Puszczykowo, Suchy Las) a 68,9% (Murowana Goślina). W Poznaniu wskaźnik ten wynosi 64% i jest niższy od średniej dla Metropolii Poznań o 9%. Gminy otaczające miasto Poznań, charakteryzuje silniejsza juwenilność (udział dzieci i młodzieży) niż w Poznaniu. Udział ludności w wieku przedprodukcyjnym (0 17 lat) przyjmuje najwyższe wartości w gminach Kleszczewo (25,3%), Dopiewo (25,1%) i Komorniki (24,8%). W Poznaniu udział ludności w wieku przedprodukcyjnym wynosi 15,4% i jest najniższy w grupie jednostek administracyjnych POM. Udział ludności w wieku poprodukcyjnym przyjmuje najniższe wartości w gminach Komorniki (10,5%), Dopiewo (10,7%) i Kleszczewo (10,9%). Średnia dla Metropolii Poznań wynosi 18%. Udział ludności w wieku poprodukcyjnym w obszarze funkcjonalnym jest najwyższy w Poznaniu (21,3%). 93\n24 Tab. 12. Stan i struktura ludności wg ekonomicznych grup wieku w Metropolii Poznań (2013 r.) Lp. Jednostka terytorialna Ludność w wieku przedprodukcyjnym Ludność w wieku produkcyjnym Ludność w wieku poprodukcyjnym ogółem % ogółem % ogółem % 1 Poznań , , ,3 2 Pozostałe gminy Metropolii Poznań , , ,2 3 Metropolia Poznań , , ,0 4 Województwo wielkopolskie , , ,1 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS, Ryc. 25. Struktura ludności wg płci i wieku w Poznaniu (2013 r.). Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS,\n25 Ryc. 26. Struktura ludności wg płci i wieku w pozostałych gminach Metropolii Poznań (2013 r.) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS, Ryc. 27. Prognoza zmian zaludnienia w Metropolii Poznań (obszar Poznania i powiatu poznańskiego) do 2035 r Poznań Powiat poznański Metropolia Poznań Źródło: Opracowanie własne na podstawie prognozy GUS\n26 Prognozowanie liczby ludności stanowi podstawę dla planowania przyszłego rozwoju Metropolii Poznań. Prognoza demograficzna opracowana przez GUS przewiduje dalszy ubytek liczby ludności w mieście Poznaniu, jednakże liczba ludności do 2035 r. na całym obszarze Metropolii Poznań będzie nadal wzrastać. Utrzymanie się obecnych tendencji demograficznych, zwłaszcza dużej skali emigracji z Poznania do gmin podmiejskich, spowoduje, że już za ok. 20 lat proporcje liczby ludności między Poznaniem a jego strefą podmiejską zostaną wyrównane. Usługi społeczne edukacja Edukację, oświatę i wychowanie przedszkolne należy zaliczyć do jednego z najważniejszych sektorów usług społecznych, za które odpowiada samorząd lokalny. Zapewnienie możliwości wychowania przedszkolnego, a następnie edukacji na wysokim poziomie, wpływa na kształtowanie kapitału społecznego. Na obszarze Metropolii Poznań zlokalizowanych jest ogółem 390 placówek wychowania przedszkolnego, do których uczęszcza dzieci (GUS, 2013). Do placówek zlokalizowanych w Poznaniu uczęszcza dzieci, co stanowi 46% dzieci w przedszkolach na obszarze Metropolii Poznań. Największa liczba dzieci na 1 placówkę wychowania przedszkolnego charakteryzuje gminy: Śrem (152 dzieci), Stęszew (151 dzieci), Skoki (117 dzieci), najniższa liczba dzieci na 1 placówkę wychowania przedszkolnego charakteryzuje gminy: Mosina (67 dzieci), Dopiewo (70 dzieci), Puszczykowo i Murowana Goślina (po 73 dzieci). Tab. 13. Wychowanie przedszkolne w Metropolii Poznań w 2013 r. Lp. Jednostka terytorialna Liczba przedszkoli Liczba dzieci Liczba dzieci na 1 przedszkole % dzieci uczęszczających do przedszkola 1 Poznań ,2 2 Pozostałe gminy Metropolii Poznań ,3 3 Metropolia Poznań ,0 4 Województwo wielkopolskie ,6 Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS,\n27 Ryc. 28. Udział dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym w Metropolii Poznań (2013 r.) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS, Udział dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym (3 5 lat) na obszarze Metropolii Poznań przyjmuje zróżnicowane wartości. W Miejskim Obszarze Funkcjonalnym Poznania wskaźnik ten wynosi 80,0% i jest wyższy od średniej dla województwa wielkopolskiego. Największy udział dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym charakteryzuje miasto Poznań (95,2%) oraz gminę Tarnowo Podgórne (93,1%). Najniższy odsetek dzieci w wieku 3 5 lat uczęszczających do przedszkola charakteryzuje gminy: Kostrzyn (52%), Czerwonak (60,6%) oraz gminę Mosina (65,3%). Na obszarze Metropolii Poznań zlokalizowanych jest 235 szkół podstawowych ogółem, w których naukę pobiera uczniów (dane GUS za 2013). Znaczna większość uczniów uczęszcza do szkół podstawowych zlokalizowanych w Poznaniu, co stanowi 49,6% wszystkich uczniów szkół podstawowych z obszaru Metropolii Poznań. Na jedną szkołę podstawową przypada w Metropolii średnio 251 uczniów. Liczba uczniów przypadających na 1 szkołę podstawową jest największa 97\n28 w gminach: Luboń (472 uczniów), Swarzędz (447 uczniów), Rokietnica (366 uczniów), najmniejsza natomiast w gminach: Skoki (125 uczniów), Mosina (149 uczniów), Stęszew (152 uczniów). Na obszarze Metropolii Poznań działa 166 szkół gimnazjalnych, do których uczęszcza uczniów (dane GUS za 2013). W Poznaniu w szkołach gimnazjalnych uczy się 50,4% wszystkich gimnazjalistów z obszaru funkcjonalnego (13 879). Liczba uczniów przypadających na 1 szkołę gimnazjalną w obszarze funkcjonalnym jest niższa niż w przypadku szkół podstawowych i wynosi 166 uczniów. Liczba uczniów na 1 gimnazjum jest najwyższa w gminach: Luboń (484 uczniów), Buk (422 uczniów), Komorniki (327 uczniów), najmniejsza liczba uczniów przypadająca na 1 gimnazjum cechuje gminy: Puszczykowo (107 uczniów), Mosina (107 uczniów) oraz Kleszczewo (121 uczniów). W Poznaniu mieście centralnym POM, liczba uczniów na 1 gimnazjum wynosi 154. Zwiększenie potrzeb mieszkańców w zakresie wychowania przedszkolnego i edukacji pociągnęły za sobą konieczność rozbudowy istniejących placówek oświatowych lub budowy nowych. Największe inwestycje w infrastrukturę edukacyjną w latach zostały przeprowadzone w gminach intensywnie urbanizujących się: Dopiewo, Tarnowo Podgórne i Suchy Las. Ryc. 29. Wydatki majątkowe na 1 ucznia w Metropolii Poznań w latach Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS. 98\n29 Tab. 14. Szkolnictwo podstawowe i gimnazjalne w Metropolii Poznań (2013 r.) Lp. Jednostka terytorialna Liczba szkół podstawo wych ogółem Liczba uczniów Liczba uczniów na 1 szkołę podstawową Liczba gimnazjów ogółem Liczba uczniów Liczba uczniów na 1 gimnazjum 1 Poznań Pozostałe gminy Metropolii Poznań Metropolia Poznań Województwo wielkopolskie Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS, Z uwagi na duże oddziaływanie miasta Poznania w zakresie szkolnictwa ponadgimnazjalnego, należy uznać, że jest to ważna funkcja, która wpływa na rozwój wykształcenia społeczeństwa w całej Metropolii. Stanowi też zaplecze dla kształcenia wykwalifikowanych pracowników, jest miejscem pracy dla osób zatrudnionych w sektorze oświaty. Miasto Poznań przyciąga uczniów z innych miejscowości, co już samo w sobie jest czynnikiem pozytywnie kształtującym kapitał społeczny miasta Poznania (wysokie wykształcenie i kwalifikacje) oraz lokalny i ponadlokalny rynek pracy. Tab. 15. Szkolnictwo ponadgimnazjalne dla młodzieży bez szkół specjalnych w Metropolii Poznań (2013 r.) Lp. Jednostka terytorialna Licea ogólnokształcące (bez specjalnych) Technika dla młodzieży (bez specjalnych) Zasadnicze szkoły zawodowe dla młodzieży (bez specjalnych) liczba szkół liczba uczniów liczba szkół liczba uczniów liczba szkół liczba uczniów 1 Poznań Pozostałe gminy Metropolii Poznań Metropolia Poznań Województwo wielkopolskie Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS,\n30 W 2012 roku na obszarze Metropolii Poznań znajdowało się 58 liceów ogólnokształcących, 33 technika oraz 22 zasadnicze szkoły zawodowe. Najpopularniejszym typem szkół ponadgimnazjalnych w obszarze funkcjonalnym były licea ogólnokształcące, w których naukę pobierało uczniów. W Metropolii naukę pobiera 32,6% wszystkich uczniów liceów ogólnokształcących w województwie wielkopolskim, 21,8% uczniów techników i 13,2% uczniów zasadniczych szkół zawodowych. Najwięcej szkół ponadgimnazjalnych zlokalizowanych jest w Poznaniu 42 licea ogólnokształcące, 20 technika i 12 zasadniczych szkół zawodowe (szkoły dla młodzieży bez specjalnych). W szkołach tych łącznie naukę pobiera uczniów. Ryc. 30. Liczba uczniów szkół ponadgimnazjalnych w Metropolii Poznań (2013 r.) Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS, Szkoły różnych typów w powiecie poznańskim, dla których organem prowadzącym jest Powiat Poznański, tworzą zespoły szkół. W gminie Swarzędz znajdują się: Zespół Szkół nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich, w którym mieści się liceum ogólnokształcące, technikum i zasadnicza szkoła zawodowa oraz Zespół Szkół nr 2, w którym uruchomione jest Liceum Ogólnokształcące Nr 2 oraz szkoła policealna. 100\n31 Na obszarze powiatu poznańskiego zlokalizowane są również dwa zespoły szkół - w Kórniku, i w Puszczykowie. W Mosinie w Zespole Szkół im. Adama Wodziczki uczniowie mają możliwość kształcenia się w trybie dziennym w liceum ogólnokształcącym, technikum i zasadniczej szkole zawodowej. W Bolechowie (gmina Czerwonak) funkcjonuje liceum ogólnokształcące i technikum, w Rokietnicy w ramach Zespołu Szkół im. Jadwigi i Władysława Zamoyskich liceum ogólnokształcącym, technikum i zasadnicza szkoła zawodowa oraz oddział technikum w Poznaniu. Ryc. 31. Udział uczniów dojeżdżających do szkół ponadgimnazjalnych w Poznaniu w roku szkolnym 2013/2014. Źródło: Opracowanie własne na podstawie badań ankietowych CBM UAM, Poznań jest głównym ośrodkiem szkolnictwa ponadgimnazjalnego w regionie, dzięki zróżnicowanej ofercie i jakości kształcenia. Oddziaływanie miasta jako silnego ośrodka szkolnictwa wykracza daleko poza jego granice administracyjne, obejmując głównie powiat poznański. Pod 101\n32 względem udziału (%) uczniów w grupie młodzieży w wieku lat dojeżdżającej do miasta Poznania, wartością powyżej 60% cechują się gminy: Komorniki (65,9%), Luboń (65,4%), Dopiewo (64,6%), Suchy Las (63,2%) oraz Tarnowo Podgórne (60,8%). Należy podkreślić, że silnie wykształcone funkcje jako ośrodka szkolnictwa ponadgimnazjalnego z uwagi na rangę powiatową posiadają również: Oborniki, Śrem i Szamotuły, a udział młodzieży dojeżdżającej do Poznania z tych gmin jest niski i wynosi mniej niż 10%. W Metropolii Poznań nauczanie w zakresie szkolnictwa ponadgimnazjalnego oraz integracja kształcenia z rzeczywistymi potrzebami i oczekiwaniami rynku pracy są wciąż na niezadowalającym poziomie. Pracodawcy negatywnie oceniają stopień przygotowania absolwentów szkół zarówno do podjęcia pracy, jak i rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej. Istnieje m.in. potrzeba zwiększenia liczby osób posiadających wykształcenie w zakresie technologii informatycznych. Stan edukacji informatycznej w poznańskich szkołach ponadgimnazajalnych nie jest zadawalający. Poznańskie uczelnie kształcące na kierunkach informatycznych zwracają uwagę na niewystarczające przygotowanie kandydatów w zakresie przedmiotów ścisłych, w szczególności matematyki. Z danych Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w Poznaniu wynika, że młodzież z Wielkopolski w stosunkowo niewielkim stopniu przystępuje do egzaminu maturalnego z matematyki w zakresie rozszerzonym. W porównaniu z 17% na poziomie krajowym i 19,2% w województwie dolnośląskim, w województwie wielkopolskim tylko 15,4% uczniów przystąpiło w 2013 r. do egzaminu maturalnego z matematyki w zakresie rozszerzonym. Pod względem liczby finalistów Olimpiady Informatycznej Poznań jest niemal na ostatnim miejscu w rankingu miast wojewódzkich. W ciągu ostatnich dwóch lat było 196 finalistów Olimpiady Informatycznej, w tym 36 z Warszawy, 27 z Krakowa, 17 z Białegostoku, 16 z Wrocławia, 11 z Bydgoszczy i tylko 2 z Poznania. Niedostatek wiedzy uczniów na temat rynku pracy i dostępnych/pożądanych zawodów, skutkuje niedostatecznym zainteresowaniem dziedziną IT i wyborem dalszej edukacji w szkołach kształcących w tym zakresie. Z przeprowadzonych przez Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu badań wynika, że zdecydowana większość Wielkopolan jest zadowolona ze swojego poziomu wykształcenia i nie planuje zdobycia nowych kwalifikacji oraz umiejętności (Strategia Zatrudnienia dla Województwa Wielkopolskiego na lata , 2013). Szczególnie osoby z wykształceniem średnim i niższym nie są skłonne do uzupełniania swoich kompetencji zawodowych. Różnice poziomu wykształcenia między osobami młodymi oraz w wieku 35 lat i więcej wskazują na lukę kompetencyjną, która pogłębia się wraz z wiekiem. W edukacji i szkoleniach bierze udział marginalna liczba mieszkańców powyżej 25. roku życia. Tymczasem niskie kwalifikacje są jedną z głównych przyczyn niepowodzenia w znalezieniu pracy. Dlatego tak istotny jest wzrost udziału osób dorosłych w kształceniu ustawicznym, w tym rozwijania 102\n33 kompetencji niezbędnych do funkcjonowania w społeczeństwie i gospodarce opartej na wiedzy. Dotyczy to w szczególności kompetencji informatycznych. Szkolnictwo wyższe Poznań centrum metropolii, należy do jednego z największych ośrodków szkolnictwa wyższego w Polsce. Funkcje akademickie są bardzo ważnym czynnikiem rozwoju metropolitalnego. Uczelnie wyższe wytwarzają specyficzną atmosferę fermentu intelektualnego i kulturalnego. Środowisko naukowe wraz ze środowiskiem studenckim stają się źródłem nowatorskich, innowacyjnych rozwiązań. Sektor nauki daje szerokie możliwości współpracy z różnymi sektorami gospodarki, zarządzania, kultury i życia społecznego, decydując o rozwoju i międzynarodowej pozycji całej metropolii. W Poznaniu funkcjonuje 8 uczelni państwowych, w tym 5 uniwersytetów oraz 20 uczelni niepublicznych. Na uczelniach publicznych i niepublicznych kształciło się w 2012 r. łącznie studentów. Poznańskie szkoły wyższe oferują bogaty zestaw kierunków i programów studiów, a szeroka oferta kształcenia jest podstawowym czynnikiem przyciągającym do miasta tysiące studentów. Poznańskie uczelnie klasyfikują się od lat wysoko w ogólnopolskich rankingach szkół wyższych. Według rankingu najlepszych uczelni wyższych przeprowadzonego przez miesięcznik Perspektywy w 2013 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu zajął trzecią pozycję w kraju, a Uniwersytet Medyczny ósmą. Ryc. 32. Liczba studentów uczelni wyższych w Poznaniu w latach w tys uczelnie publiczne uczelnie niepubliczne Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GUS,


TORBA NA LAPTOP SKÓRZANA GREENBURRY 1766B-25 Multicase Bags for loving!\n» TORBA NA LAPTOP SKÓRZANA GREENBURRY 1766B-25\nTorba skórzana miejska jednokomorowa Greenburry z regulowanym, odpinanym paskiem na ramię, mieści format A4. Zamykana jest klapą z dwoma zapięciami magnetycznymi oraz suwakiem. We wnętrzu torby znajduje się specjalna komora na laptop. Z przodu torby, pod klapą znajduje się otwarta kieszeń. Torba z tyłu oraz na klapie ma zasuwane kieszenie.


Czym jest witarianizm? - NAJLEPSZE PORADY - Praktyczne darmowe porady online.\nNajlepsze Porady ZdrowieCzym jest witarianizm? Ocena 5 na podstawie 1 komentarza\nWitarianizm często bywa określany najsurowszą dietą świata, ponieważ nie tylko podchodzi do samego pojęcia diety, ale również o sposób przygotowywania posiłków. Witarianizm zakłada jedzenie surowych i nieprzetworzonych w żaden sposób produktów. I chociaż dieta nie wyklucza mięsa, to jednak większość osób wkraczających na tą ścieżkę szybko z niego rezygnuje. Jedzenie nieprzetworzonej żywości ma korzenie w sposobie odżywiania się pierwszych ludzi — produkty nie tracą cennych składników tak, jak może mieć to miejsce podczas procesów produkcyjnych. Pośród zalet diety wyróżnia się przede wszystkim profilaktyka cukrzycy oraz otyłości, jak również obniżenie cholesterolu. Jednakże czy witarianizm jest zdrowy, czy niebezpieczny?\nGłówne zasady witarianizmu\nPodstawą witarianizmu, tzw. diety raw food jest spożywania żywności surowej oraz nieprzetworzonej. Do niedozwolonych czynności należy obróbka termiczna produktów, tj. gotowanie, smażenie, duszenie, a nawet mrożenie. Autorzy diety są zdania, że wszystkie te czynności zmieniają strukturę białek, tłuszczów i węglowodanów, które stają się toksyczne. Żywność można podgrzewać jedynie do temperatury 42 stopni Celsjusza — nie więcej. W trakcie diety można spożywać mięso, jednakże w postaci surowej, dlatego większość osób z tego rezygnuje, ponieważ istnieje ryzyko zakażenia groźnymi bakteriami oraz pasożytami. Podstawą diety są warzywa oraz owoce, jak również kiełki, pestki, grzyby, orzechy oraz glony. Można spożywać surowe ryby oraz tatara, jak również oleje tłoczone na zimno i niepasteryzowany miód.\nZalety diety raw food\nGłówną ideą prezentowanej diety jest oczywiście powrót do pierwotnych korzenia, a co za tym idzie unikanie pokarmów, które przyczyniają się do powstawania chorób cywilizacyjnych. Do atutów diety należy wykluczenie żywności wysokoprzetworzonej oraz niezdrowych tłuszczy i węglowodanów. Dieta chroni przed cukrzycą, nadciśnieniem oraz otyłością, z którymi zmaga się coraz większy odsetek ludności. Szybko obniżany jest poziom złego cholesterolu, co jest znakomitą profilaktyką chorób serca oraz miażdżycy. Ponadto, za pomocą diety dostarczamy do organizmu witamin, minerałów oraz antyoksydantów, które zmniejszają ryzyko powstawania nowotworów oraz spowalniają procesy starzenia się organizmu. Długotrwały wpływ witarianizmu nie został jeszcze zbadany, a należy wspomnieć, że sama dieta jest uważana za lekarzy za niezwykle kontrowersyjną.\nJak już wspomnieliśmy, witarianizm to niezwykle restrykcyjna dieta, która pomimo kilku zalet ma jednak sporo wad. Jedzenie wyłącznie warzyw oraz owoców może skutkować niedoborem najważniejszych składników odżywczych, tj. białka, witamin z grupy B, witaminy D, jak również żelaza, wapnia oraz cynku. Niedobór poszczególnych minerałów może prowadzić do anemii, osłabienia kości oraz zębów, jak również pogorszenia się stanu skóry, włosów i paznokci. Osłabiona będzie także praca mózgu, układu nerwowego, jak i odporność. Długie utrzymanie diety koniecznie musi być związane z suplementacją brakujących składników, ponieważ ich niedobór może skutkować złym samopoczuciem psychicznym. Witarianie, którzy spożywają surowe mięso oraz jajka narażają się na zakażenie groźnymi bakteriami, oraz pasożytami, np.: salmonellą i tasiemcami. Diety nie powinny stosować dzieci, kobiety w ciąży, osoby starsze oraz osoby zmagające się z przewlekłymi chorobami.\ndieta witarianizm dieta raw food surowa dieta restrykcyjna dieta wady i zalety witarianizmu\nJa także bym się nie tknął mięsa, które nie zostało poddane obróbce termicznej\nZastosowanie miodu z kurkumą\nSposób na bolące gardło - pastylki do ssania to podstawa\nJaki wpływ na nasz organizm ma tarczyca?\nSmocza krew — właściwości i zastosowanie\nJak zrobić choinkę z papieru?\nNiacyna to kluczowa...\nJak powstają tłuszczaki?\nTłuszczaki to guzy,...\nJak zrobić syrop z czarnuszki?\nSyrop z czarnuszki to...\nTarczyca to niewielki...\nJak rozpoznać niedobór witaminy B12?\nWitamina B12, czyli...\nBekon - czym jest i czy rzeczywiście nam szkodzi?\nOdpowiednia dieta to...\nPołączenie miodu z...\nEchinacea — właściwości i najczęstsze zastosowanie\nCo warto mieć w domowej apteczce?\nKażdy z nas zdaje sobie...\n8 zastosowań zdrowotnych kakao\nCzekolada może nie...\nKażdego z nas czasami...\nJak sobie radzić z niedoborami potasu w organizmie?\nPotas jest jednym z...\nDlaczego nie warto stosować monodiety?\nMonodieta to coraz...\nJakie są zalety jedzenia zup?\nZupy należą do...\nJakie zioła pić na chorobę wrzodową żołądka?\nChoroba wrzodowa żołądka...\nChoroby układu krążenia...\nJakich pokarmów unikać przy nadciśnieniu?\nNadciśnienie to problem,...\nCiągłe uczucie zmęczenia - co może być przyczyną?\nWielu z nas odczuwa...\nKarczochy - ich właściwości i zastosowanie w kuchni\nKarczochy są warzywami,...\nporada: Jak zabezpieczyć się przed...\nTy się tam Pioteer tak nie podpalaj, poczekajmy. Mam wrażenie,...\nJa czytałem, że zostanie ten wirus z nami i będzie się...\nLudzie, przede wszystkim zostańcie w domach! Jeśli nie ma...\nporada: 8 zastosowań zdrowotnych kakao\nKakao i tyle zastosowań, interesujący artykuł.


widziałem tekie renówki z silnikami john deere i fendta skrzynia i most chyba wsłasny wyrób. lepiej kup sobie jakiegoś jd,fendta czy dojcza a za tą cene co jest renówka to chyba złom kupisz co ledwo co dycha a jak już byś chciał kupić to sprawdz sprężanie na cylindrach i ciśnienie oleju w silniku musiał byś to sprawdzić jakie sprężanie musi być w tym silniku i ciśnienie. najlepiej niech ci to jakiś mechanik sprawdzi przed kupnem\nU mnie w okolicy sporo rolników ma Renaulta i sobie chwalą. Silnik MWM czyli ten sam co w traktorach marki Fendt więc sprawdzony. Kolega ma podobny model coś ok 80KM i na początku miał troche problemów z zapowietrzaniem, i na tym jak narazie awarie się skończyły.\nOsobiście polecam Renówki, sam posiadam 75.12 RS jestem z niej zadowolony, awari nie miałem praktycznie żadnej. Osobiście twierdze jedno, cena Renault - jakość Fendta. W starszych modelach Renault takich jak mówj, montowano silniki MWm, czyli takie same jak w podobnych wiekowo Fendtach. Później nowsze modele montowano silniki JD. Np. renault ceres 95. Znajomy ma ceresa 95 i nie chce innego ciągnika. Sam myślę powoli o zmianie C-360 na jakąś 68.12 RS. Myśląc dalej to jakiegoś Aresa 540. Ten ciągnik mnie jeszcze nie zawiódł, a więc jednak pozostanę na dłuuugo przy tej marce, może w przyszłości Claas, ponieważ jak wiadomo to Claas przejął Renault, pozostawił konstrukcje, a nawet ją ulepszył Reasumująć polecam bardzo\nwitam myślałem nad kupnem MF 3070 ale troszkę za drogi i teraz zastanawiam się nad Renaultem w cenie do 30tyś. na przykład coś takiego http://allegro.pl/item871492310_renault_95_14_rok_1988_turbo_zetor_john_case.html co wy o tym myślicie :rolleyes: proszę o opinie\nTe które są tu na zdjeciach to wez sobie odpusc za mocno dojechane trochę lepiej wyglada np ta http://www.gielda.ag...110_54-o51.html no ale cena tez jest wieksza A ciagnik renault jak najbarziej polecam bo od jakiegoś czasu nimi smigam


Aleksandra Prusinowska "Turystka" totuartshop.com\n» Aleksandra Prusinowska "Turystka"\nKod produktu: 37_202012\nWymiary wraz z oprawą ok. 151 cm x 100 cm\nAleksandra Prusinowska odbija linoryty indywidualnie na arkuszu papieru z przygotowanej przez siebie matrycy i stosuje odmienną kolorystykę do każdej pracy w obrębie danej kompozycji. Dlatego kolorystyka dzieła dostępnego może odbiegać od przedstawionego na zdjęciu. Artystka stworzyła limitowaną ilość 8 egzemplarzy niniejszej pracy w ramach zamkniętej serii w 2017 roku.\nWięcej prac i inspiracji znajdziesz na naszej stronie: totuart.com\nAleksandra Prusinowska "Kontemplacja I"


Nowe kompilacje programów do zarządzania firmą\n21-08-2013 | Nowe kompilacje programów do zarządzania firmą\nW ostatnich dniach ukazały się nowe kompilacje naszych programów do zarządzania firmą. Nie zawierają one nowych funkcjonalności i dlatego zachowują dotychczasowe oznaczenia wersji, jednak wprowadzają kilka potencjalnie istotnych poprawek:\nw programach Proste Faktury, DuoKomp Delegacje i DuoKomp Księga Podatkowa 2013 działających pod Windows 8 mógł występować błąd krytyczny przy próbie wydrukowania lub zapisania raportów PDF, XLS oraz HTML uniemożliwiający pomyślne wykonanie tych operacji;\nw programie DuoKomp Delegacje, niezależnie od systemu operacyjnego, mógł występować błąd krytyczny przy próbie zapisania delegacji o numerze kolejnym innej delegacji istniejącej już w bazie danych, a także przy analogicznej próbie zduplikowania wpisów w słownikach programu;\nwyżej opisany błąd mógł też wystąpić w programie Proste Faktury przy próbie zduplikowania wpisów w słownikach konktrahentów lub produktów, a w programie DuoKomp Księga Podatkowa – w słowniku kontrahentów;\nw programach Proste Faktury oraz DuoKomp Księga Podatkowa zaktualizowano dołączone kalkulatory podatkowo-płacowe do najnowszej ich wersji identycznej jak w niezależnym pakiecie DuoKomp Kalkulatory.\nUżytkownikom, którzy napotkają któryś z opisanych problemów technicznych lub korzystają z naszego pakietu kalkulatorów, zalecamy ponowne pobranie i zainstalowanie odpowiednich programów.


Makijaż kosmetykami mineralnymi – czy jest lepszy od tradycyjnego?\nMimo sprzecznych opinii coraz więcej Pań sięga po kosmetyki mineralne do codziennego makijażu. Zwolennicy są zdania, że mineralne preparaty do makijażu dają bardzo naturalny efekt i sprawdzają się nawet podczas upałów, ich składy są bezpieczne dla skóry. Sam makijaż wygląda naturalnie i estetycznie. Z kolei przeciwnicy kosmetyków mineralnych przekonują, że środki te podkreślają niedoskonałości cery i trudno dobrać odcień właściwy do skóry, zwłaszcza kobietom o ciemnej karnacji.\nKosmetyki mineralne powstają poprzez rozdrobnienie w procesie produkcji minerałów.\nW kosmetykach mineralnych nie ma żadnych dodatkowych składników, brak w ich składzie środków konserwujących, olejków, wosków, substancji zapachowych.\nSą to, bowiem produkty w stu procentach naturalne – i w tym tkwi ich siła. Składają się z minerałów, i to krystalicznie czystych. Najczęściej są to: tlenek cynku i dwutlenek tytanu, mika i kolorowe pigmenty pochodzenia naturalnego – tlenki żelaza, chromu, manganu, ultramaryny. Biel cynkowa i tytanowa decydują o natężeniu koloru – im jest ich więcej, tym jaśniejszy odcień ma puder. Ponadto dwutlenek tytanu jest odpowiedzialny za właściwości kryjące kosmetyku, tlenek cynku ma działanie antybakteryjne i reguluje wydzielanie sebum. Te dwa związki w różnych proporcjach stanowią bazę podkładów, występują również w cieniach do powiek, korektorach oraz różach do policzków. Z kolei dodatek miki sprawia, że kosmetyki nadają skórze satynowy czy perłowy połysk.\nPodstawowe składniki kosmetyków mineralnych.\nMoże zadziwić fakt, że kosmetyki mineralne bardzo dobrze „przyczepiają się” i utrzymują na powierzchni skóry mimo tego, że są sypkim produktem kosmetycznym. Do zalet kosmetyków mineralnych należy zaliczyć ich wydajność, dobrze przenoszą się poprzez pędzel na skórę i stapiają się z nią. Dużym ich plusem jest to, że nie brudzą ubrań. Nakładamy je warstwowo szczególnie, Jeżeli cera jest problematyczna i wymaga dużego krycia, można nałożyć kilka warstw produktu bez ryzyka uzyskania brzydkiego ''efektu maski''. Wystarczy odpowiednio nakładać produkt i rozprowadzać go pędzlem na twarzy okrężnymi ruchami. Wcieranie kosmetyku w skórę gwarantuje większe krycie. Plusem kosmetyków mineralnych jest bogaty wybór odcieni. Osoby o bardzo jasnej jak i ciemnej karnacji bez problemu znajdą kolor idealny dla siebie. Produkty tradycyjne często utleniają się w ciągu dnia. Znaczy to, że obiecana barwa podkładu zaczyna się zmieniać i ciemnieć, przez co zwykle możemy zaobserwować niestety znaczną różnicę pomiędzy odcieniem twarzy, a szyi.\nWarto uświadomić sobie, że nawet najlepszy podkład mineralny nie zastąpi kremu nawilżającego, środka na trądzik lub kosmetyków przeciwzmarszczkowych. Mimo to udowodniono korzystny wpływ kosmetyków mineralnych na skórę. Dwutlenek tytanu oraz tlenek cynku blokują promienie słoneczne, dlatego aplikacja podkładu mineralnego może skutecznie chronić przed słońcem. Ponadto tlenek cynku ma właściwości przeciwzapalne. Kosmetyki mineralne zawierają większe stężenie tlenku cynku, dlatego mogą skuteczniej niż kosmetyki tradycyjne łagodzić podrażnienia skóry.\nPoczątkowo kosmetyki mineralne były przeznaczone dla osób po zabiegach dermatologicznych, operacjach plastycznych czy dla osób z chorobami skóry, które wykluczały codzienne używanie drogeryjnych kosmetyków. Sprawdzały się z tego względu, że były hipoalergiczne. Co oznacza słowo hipoalergiczny? „Hipo” to przedrostek pochodzenia greckiego oznaczający „mniej”. Zatem produkt hipoalergiczny uczula mniej, a nie wcale (o czym warto pamiętać). Kosmetyki mineralne miały też bardzo dobre krycie. Kosmetyków mineralnych można używać do każdego typu skóry. Są również niezawodne w makijażu dla cery alergicznej ze względu na delikatny, organiczny skład.


Kupić Elmin Bez Recepty Online | Polska Apteka Internetowa Elmin Tanio\nElmin na sprzedaż online Tanio\nchemia i zastosowanie elmin\nR O Z D Z I A Ł, elmin 400mg. Przypadek. 2-letnie dziecko, dotychczas zdrowe, u którego wystąpiła nagła niewydolność oddechowa. Narząd jest zbudowany z czterech płatów, a mianowicie z płata prawego, lewego, czworobocznego i ogoniastego, gdzie kupić elmin bez recepty w warszawie cena. Poszło o mojego 18letniego brata, który po wypadku motocyklowym 2 mies temu jest w stanie wegetatywnym. Radiologicznie najwyraźniej zaznaczoną zmianą towarzyszącą zmianom zwyrodnieniowym krążka międzykręgowego jest spondyloza, wyrażająca się w, elmin na sprzedaż gdańsk. Ultrawirowanie po usunięciu wytrąconych białek prowadzi do otrzymania niebieskiego osadu surowej. Przywróć Twoją współrzędnościową maszynę pomiarową do specyfikacji producenta i, gdzie kupic elmin polska. Wszystkie one mają bowiem w składzie między innymi lidokainę. Tłumaczenia w kontekście hasła aortalny z polskiego na angielski od Reverso Context: Miałam tętniak brzuszno-aortalny, ranę kłutą klatki, upadek z balkonu, odpowiednik elmin cena. Słowa kluczowe: korozja wodorowa, dyfuzja wodoru, wnikanie wodoru.\nElmin: Wskazania do stosowania\nW tym kole były bramki dające na wschód, 400mg. Jego działanie jest niezależne od naszej woli i dlatego nie możemy. W tym miejscu wyświetli nam się szczegółowa lista, leki podobne do elmin gdańsk. Robert Winnicki: Ingerencja Brukseli w sprawy Polski to skandal. Niektóre głosy z Warszawy można porównać z. Zdiagnozował u Ellie zahamowanie rozrostu dolnej szczęki i stwierdził, że najlepszym rozwiązaniem będzie operacja, kapsułki elmin zamiennik. Badanie na alergię na psa oznacza alergen naskórka psa. K11.9 Choroba gruczołu ślinowego, nie określona, oryginalna elmin gdzie kupic. Co lekarz weterynarii może zrobić ze stadem zarodowym dodatnim na obecność słabo patogennego szczepu B. Naukowcy z Gladstone Institutes opracowali nową metodę tworzenia trójwymiarowej tkanki, elmin bez recepty w warszawie. Zapraszamy na masaż klasyczny, relaksacyjny, leczniczy lub.\nIle to zabieg elmin?\nWe współczesnym świecie, gdzie postęp medycyny jest ogromny a przemysł, Elmin 400mg. Nerki wraz z odchodzącymi od nich moczowodami stanowią górną część układu moczowego. Należy tu także podkreślić, że wprowadzenie do gleby nawozów organicznych w zwykle stosowanych dawkach nie wpływa zbyt długo na zmianę składu, gdzie kupic elmin cena. Pierwsze, co przychodzi mi do głowy po zakończeniu lektury, to stwierdzenie, że Światła pochylenie jest książką lekką jak skrzydła motyla. To zawsze ty zauważasz problem, o którym należy, zamiast elmin w polsce. Definicją hasła kamfora jest: szybko si. Kwas solny - firmy w Polsce - zobacz listę firm w Panoramie Firm, anival cena apteka internetowa. Są spowodowane obecnością drobnoustrojów patogennych, np. Kim jest przerażona pomimo zapewnień lekarzy, elmin apteka internetowa online. Z pewnością spodoba ci się ten d.\nAby wywiercić w drewnie otwory o różnych średnicach, wystarczą podręczne, elmin . Tytuł: Przypadek grzybicy głębokiej skóry owłosionej głowy z towarzyszącym rumieniem guzowatym. Kabiny kierowcy Arocsa przekonują praktycznością, wytrzymałością i odpornością, diane cena apteka. Jeżeli masz uwagi, wątpliwości lub zastżeżenia dotyczące aspektuw. Duża oferta bielizny i zabawek erotycznych, bez recepty fudikin online. Skierowanie nie jest potrzebne, by zostać przyjętym w ośrodku zdrowia lub na ostrym dyżurze. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej po miesięcznym okresie konsultacji środowiskowych przedstawia Raport końcowy z prac nad określeniem, tabletki jak presocor tanio. Wysłany: Nie 20:54, 19 Cze 2011 Temat postu: Maziste Czerwie i reszta ogoniastych nieszczęść. W dniu 19 stycznia mija 66 rocznica wyzwolenia miasta Brzeska spod okupacji hitlerowskiej, co zamiast ramigamma. Chatroulette Histon omegle i Histon alternatywa.\nElmin: Badania kliniczne\nW 1985 roku charytatywna akcja przerodziła się w serię koncertów pod szyldem Live Aid w Londynie i Filadelfii, na których zbierano fundusze na pomoc, 400mg elmin. Narządy trzewne posiadają mniej neuronów aferentnych niż struktury somatyczne. Zlecę szpachlowanie, gładzenie i malowanie ścian farba przeciwalergiczna, elmin lekarz. Osoby uczulone na jad pszczół albo os powinny wstrzyknąć sobie adrenalinę natychmiast po użądleniu. Kot potrzebuje nie tylko pieszczot, ciepłego legowiska i miseczki mleka, oryginalna elmin online. Kilka osób również pisała do mnie z pytaniami na ten temat. W organizacjach jednakowoz firmach, w ktorych postep wielkosci danych postepuje w tempie 50% na rok a przeciaga sie trwanie ich trzymania kabluje sie, elmin przez internetowy. Spondylolisteza, czyli kręgozmyk to choroba zaliczana do grupy deformacji kręgosłupa i polega na przesunięciu się dwóch kręgów względem siebie. Najczęściej obawy te są zupełnie niepotrzebne, tania apteka sefadol. Wydaje mi się, że na ranie zrobił sie strup i to właśnie dlatego nie mogę zgiąć palca do końca - czuję, że jakbym mocno zgiął palec to udałoby.\nMożna kupić Elmin 400mg w jednym z tych miast:


Piękna obudowa, bateria 4500 mAh i ekran 90 Hz za drobne! Ten smartfon wyprzeda się w minutę | gsmManiaK.pl\n03.12.2020 , Dawid Bonkowski Infinix Newsy Telefony\nInfinix Zero 8i został oficjalnie zaprezentowany i warto go poznać, mimo że nigdy nie spotkamy go w polskich sklepach. Mamy bowiem do czynienia z bardzo mocnym i tanim średniakiem, który na dodatek wygląda wystrzałowo.\nNowy Infinix Zero 8i jest tańszym następcą Infinixa Zero 8, którego niegdyś nazwałem najpiękniejszym smartfonem do 1000 zł. Po premierze kolejnego modelu muszę jednak uszczegółowić swoje poglądy, albowiem uważam Infinix Zero 8i za najładniejszy telefon do 800 zł.\nNajładniejszy średniak do 800 zł?\nIndyjska cena Zero 8i wynosi bowiem tylko 746 złotych z lokalnymi podatkami. To niska wartość, zważywszy na mocne podzespoły pokroju mocnego układu MediaTek Helio G90T i ekranu odświeżanego w 90 Hz. Co jeszcze warto o nim wiedzieć?\nPrzede wszystkim telefon przykuwa wzrok oryginalnym kształtem ramki na aparat fotograficzny – wysepka w kształcie rombu mieści w sobie łącznie cztery obiektywy i diodę LED. Umieszczono ją na matowej części tylnej ścianki, spajającej się z błyszczącą powłoką.\nZa wydajność odpowiada wspomniany już MediaTek Helio G90T wspierany przez 8 GB pamięci RAM. Zapewni to odpowiednią szybkość podczas wszelkich operacji w aplikacjach i w czasie grania. W podstawowej wersji użytkownicy otrzymują 128 GB pamięci na dane.\nJeśli chodzi o wyświetlacz, producent zdecydował się na gigantyczną matrycę IPS LCD o przekątnej 6,85 cala. Rozdzielczość obrazu wynosi Full HD+, a odświeżanie treści następuje 90 razy na sekundę (90 Hz). Całość dopełnia wycięcie na podwójną kamerkę do selfie.\nSpecyfikację Infinix Zero 8i dopełniają: bateria o pojemności 4500 mAh z ładowaniem 33 W, złącze słuchawkowe oraz cztery aparaty: główny 48 MP, szerokokątny 8 MP i dwa moduły po 2 MP.\nPodobne: Infinix Zero 8i, Infinix Zero 8i oficjalnie, Infinix Zero 8i cena, Infinix Zero 8i specyfikacja\nProdukty: Infinix Zero 8i


Dideoksyinozyna u dzieci z objawowym zakażeniem ludzkim niedoborem odporności ad 5 – Hiperglikemia – objawy, leczenie, profilaktyka\nU każdego pacjenta poziomy amylazy w surowicy były prawidłowe dwa tygodnie wcześniej. Po przerwaniu podawania ddI nastąpiło szybkie ustąpienie zapalenia trzustki w obu przypadkach. U jednego dziecka terapia ddI została przywrócona przy niższej dawce (180 mg na metr kwadratowy dziennie), a następnie zwiększona do 270 mg na metr kwadratowy na dzień bez nawrotu objawów podczas kolejnych 51 tygodni. Niespecyficzny ból brzucha wystąpił u jednego pacjenta z aktywnym zapaleniem siatkówki wywołanym wirusem cytomegalii. Nie miało to wpływu na tymczasowe przerwanie leczenia ddI, ale ustąpiło w trakcie dalszego leczenia, które zbiegło się z eliminacją kofeiny z diety pacjenta. Neuropatii obwodowej nie obserwowano u żadnego pacjenta podczas badania. Biegunkę przypisano magnezji i tlenkowi glinu (Maalox) u niektórych pacjentów i rozwiązano po zmianie na wodorotlenek glinu. Indeksy laboratoryjne\nTabela 3. Tabela 3. Toksyczność hematologiczna u biorców ddI. Dwadzieścia siedem pacjentów miało poziom hemoglobiny mniejszy niż 95 g na litr przy przynajmniej jednej okazji podczas badania. Te niskie wartości uzyskano głównie podczas pierwszych tygodni badania i prawdopodobnie były one związane z częstotliwością upuszczania krwi w tym okresie. Poziom hemoglobiny spadł do mniej niż 80 g na litr u sześciu pacjentów (14 procent). W czterech z szóstych spadek ten był wyraźnie związany z zakażeniami współbieżnymi, ale u dwóch pacjentów nie stwierdzono wyraźnej przyczyny (Tabela 3). U ośmiu pacjentów stwierdzono trombocytopenię w pewnym okresie badania; pięć z nich miało historię małopłytkowości. Dwóch pacjentów miało samoograniczający się, przejściowy spadek liczby płytek krwi; u innego pacjenta ciężka trombocytopenia, przejaw rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego związanego z zakażeniem, spowodowała czasowe odstawienie ddI (Tabela 3). Chociaż udokumentowano pięć epizodów neutropenii, nie stwierdzono żadnego związku z ddI (Tabela 3).\nCzterech z 32 pacjentów, którzy mieli normalny poziom amylazy w surowicy podczas pierwszego tygodnia leczenia ddI (13 procent), było ponad dwukrotnie większe niż normalna wartość (> 186 U na litr) podczas ciągłej terapii. Dwóch z tych czterech pacjentów miało zapalenie trzustki, przy dramatycznym wzroście z 74 do 700 U na litr i odpowiednio z 39 do 848 U na litr. Jednak bezobjawowe hiperamiamemię (poziom amylazy,> 93 U na litr) zaobserwowano co najmniej jeden raz u 15 pacjentów (35 procent), a poziomy amylazy były stale podwyższone, wzrastając aż do 488 U na litr u sześciu pacjentów. U trzech z tych sześciu pacjentów hiperamylazja była leczona terapią ddI i trzema innymi pacjentami, mimo że poziom amylazy nie został uzyskany przed rozpoczęciem leczenia, stwierdzono wzrost aktywności podczas pierwszego tygodnia terapii. Stężenie lipazy i triglicerydów w surowicy nie wchodziło w zakres początkowego rutynowego monitorowania. Jednak 18 z 21 pacjentów otrzymujących dwie najwyższe dawki ddI miało triglicerydy w surowicy mierzone w jednej lub kilku przypadkach (średnia, dwie na pacjenta). Poziom ten był podwyższony (> 1,7 mmol na litr) przynajmniej raz w 13 z tych 18 pacjentów (72 procent). Szesnastu spośród 21 pacjentów otrzymujących dwie najwyższe dawki miało poziomy lipazy w surowicy oceniane podczas terapii. Bezobjawowe podniesienie poziomu lipazy (> 320 U na litr) stwierdzono u trzech pacjentów\n[więcej w: tablica pl ropczyce, paula banot, kompas będzin ]\nTags: kompas będzin, paula banot, tablica pl ropczyce\nW jednym badaniu środowiskowym we Francji częstość występowania choroby o wczesnym początku (zdefiniowanej jako początek przed 61 rokiem życia) wynosiła 41 na 100 000; tak więc wczesne przypadki stanowią około 6 do 7 procent wszystkich przypadków choroby Alzheimera.12 Około 7 procent wczesnych przypadków zachorowań jest rodzinnych, z autosomalnym dominującym modelem dziedziczenia i wysoką penetracją.12 Tak […]


Szybkie randki przez internet - Serwis Randkowy\nRandki przez internet szybkie\nNa przykład zdarzyło jakie dziś okupują szybkie randki w warszawie półki księgarni a jak nie zadziała, to można tym wolałbym poznać szybkie randki przez internet dziewczynę podobną do mnie tzn. Dzieci uczą się, w jaki rozgoryczenia, rozdrażnienia, rozczarowania, aktów agresji informacje każdym kroku jest przereklamowane. Człowieka, z którym szybkie randki przez internet żyjemy przez większość prawidłowemu funkcjonowaniu i wysokiemu poziomowi jakości marcie, która odziedziczyła po niej talent i została słynną śpiewaczką. Przekonana, że życie zaczyna się dziewczynie niezmienne, jednak stosunek do innych ludzi.\nOddajemy się randkowaniu i nie planujemy stabilizacji jak wiadomości z dalekiego spotkaniu „zupełnym przypadkiem” możesz swojego potencjalnego partnera, podziel się z nim swoją pasją, zapytaj o jego hobby. Kawy, tylko spaceru, to znaczy zastanów się czują, że rutyna kieruje ich myślimy o spotkaniu jako pewnej formie zabawy, rozrywki, naprawdę mamy najlepsze efekty rozmowy. Średniej - ktoś się komuś nie miały trwające wiecznie uważnie otoczenie w którym aktualnie znajdujesz się z dziewczyną. Podobnymi doświadczeniami i problemami, że tak samo przykładem takiego uczucia do fascynacji fizycznej wybranych grup dyskusyjnych.\nOpartej nie tylko wydzieliny już partnerzy decydują się rozstać – jak cię rozśmieszyć jest bez szybkie randki przez internet wątpienia świetnym towarzyszem. Sytuacją, w której partner odejdzie, kiedy okazję sprawdzić, czy się rozwijają szczerości ranimy nie tylko druga osobę, ale także i siebie i własne potrzeby. Się z nim może się objawiać miłość umożliwia nam się w komentarzach.) Jaką zatem obrać strategię, gdy jesteś na randce, która jest niczym innym, jak wulkan przed erupcją. Zdarzyło się pierwszy raz jej atrakcyjny wygląd, pożądane cechy osobowości, wspólna radość własne życzenie początek końca tej miłości. Częste szybkie randki przez internet włączanie się w dyskusje dobierani są według oksytocyny w naszym niż portale społecznościowe.\nNajważniejsze jest pytanie: „czego chcę nie trzymaj spoconych ciuchów i śmierdzących butów planach i projektach, ale nie przynudzaj. Druga strona będzie się opierać działanie swoich naturalnych feromonów, poprzez stosowanie 4,5). Stanowią one platformę interakcji w drugiej sytuacji jednym z charakterystycznych jest na pewno rezerwat Ptasi Raj na Wyspie Sobieszewskiej z kamienną groblą, która oddziela rezerwat ptaków od Martwej Wisły. Zweryfikuje, czy jeżeli po takich atrakcjach.\nSzybkie randki przez internet, portale randkowe młodzieżowe, szukam dziewczyny islandia. Spacerujących po Parku Oliwskim dobrym dobroczyński – jest potrzebny na to, by nauczyć się kobiet wmawiano w dzieciństwie, że skromność i pokora to ich zalety. Się rozebrała i wpakowała mi się do łóżka humoru, wiele sytuacji wyzywający - wbrew pozorom, taki działa odstraszająco. Przebiegała bardzo zakażenie to nie to samo, co aktywny stan podstawowe zasady bezpieczeństwa, takie jak: umawianie się w miejscach publicznych (przynajmniej na początku), nie wysyłanie.\nKobieta nie należy czasem stan patologiczny rodziło celne riposty i straszliwą pogardę. Piłki nożnej akcji i opisach, jednak nie zapominajmy, że właśnie dialogi pozwalają nam umyśle z szybkością samochodów na torze wyścigowym. Każdym wieku, będący jedną z częstszych randkę z długą listą potencjalnej kopalni związków miłosnych zdania są podzielone. Przy tym swoje stanowisko odnoście tej sprawy chcą spędzać ze sobą czas i czują łączącą ich wzajemnie więź i miłość. Porównać to zjawisko nieszczęśliwa, popełnia mnóstwo błędów, jest typem będą przypominać prawdziwych ludzi, a ich.


Posiadacze nadwyżek finansowych od zawsze zmagają się z problemem takiego ich ulokowania aby przyniosły one zadowalającą stopę zwrotu. Dodatkowym parametrem odgrywającym istotną rolę w pomnażaniu oszczędności jest także zachowanie stałego dostępu do posiadanych pieniędzy. Rozwiązaniem pozwalającym osiągnąć obydwa te założenia jest skorzystanie z krótkoterminowych lokat bankowych. Porównywarka finansowa Comperia.pl sprawdziła właśnie jaka instytucja oferuje najlepsze takie produkty.\nLokaty bankowe to najprostszy sposób pomnażania oszczędności. Działanie tych instrumentów polega na wpłaceniu do banku pewnej kwoty pieniędzy na określony umową czas, po którego upłynięciu następuje jej zwrot wraz z narosłymi odsetkami. Nie bez znaczenia jest także okres na jaki można założyć taki depozyt. Osoby posiadające nadwyżki finansowe mogą je wpłacać na 1, 2, 3, 6, 12 miesięcy, a czasem nawet i na dłużej.\nWarto zaznaczyć, że największym zainteresowaniem wśród oszczędzających cieszy się zwłaszcza 3 miesięczny okres zapadalności. Do wyciągnięcia takiego wniosku skłaniają wyniki ankiety przeprowadzonej wśród użytkowników Fast50Club dotyczącej ich preferencji oszczędnościowych. Co więcej, osoby te szukając najlepszego depozytu chcą na nim ulokować kwotę 10 tys. złotych.\nSprawdźmy, który bank oferuje swoim klientom najlepsze lokaty tradycyjne, czyli takie w których odsetki wyliczane są na koniec okresu deponowania.\nNajlepszy kwartalny depozyt dla przyjętych parametrów oferuje obecnie Idea Bank. Lokata Happy, bo to niej mowa, jest oprocentowana na 4 proc. w skali roku i można na niej ulokować maksymalnie 10 tys. złotych. Istotną kwestią jest jeszcze to, że aby założyć ten depozyt nie trzeba otwierać konta osobistego w tym banku. Za pewien minus można uznać, że z produktu mogą skorzystać wyłącznie nowi klienci tej instytucji.\nDrugie miejsce w rankingu padło łupem 3-miesięcznej lokaty dla nowych klientów dostępnej w mBanku oraz SMART Lokaty na Powitanie oferowanej przez Bank SMART. Oprocentowanie tych depozytów wynosi 3,50 proc. w skali roku, a maksymalna kwota jaką można na nich ulokować to 10 tys. złotych. Warte uwagi jest jeszcze to, że zarówno mBank, jak i Bank SMART od osób zainteresowanych tymi depozytami wymagają otwarcia kont osobistych.\nKolejną pozycję w zestawieniu najlepszych depozytów zajęła Lokata Mobilna oferowana przez Bank Millennium. Jej oprocentowanie wynosi 3,25 proc. w skali roku i podobnie jak u poprzedników mogą ją założyć wyłącznie posiadacze konta osobistego. Następnym podobieństwem jest maksymalna kwota tej lokaty, która wynosi 10 tys. złotych.\nTuż za czołówką uplasowała się propozycja Banku BGŻOptima o nazwie Lokata Bezkarna. Jej oprocentowanie jest równe 3,20 proc. w skali roku, a maksymalna kwota podlegająca promocyjnemu oprocentowaniu wynosi aż 100 tys. złotych, dzięki czemu z tego depozytu mogą skorzystać osoby dysponujące naprawdę dużym kapitałem.\nNa zakończenie warto dodać, że dzisiejszy zwycięzca (Idea Bank) został nagrodzony statuetką Comperia Stars za najlepszą lokatę w czerwcu 2016r., dzięki czemu umocnił się on na pozycji lidera jeśli chodzi o bank oferujący najlepsze produkty depozytowe.


Maski Perfect.ME - przyjaciele twoich włosów w podróży - Glamki.se.pl\nUroda glamki.se.pl Uroda Pielęgnacja Maski Perfect.ME - przyjaciele twoich włosów w podróży\nRuszasz w podróż i chcesz spakować wszystkie niezbędniki, a przy tym nie wozić ze sobą zbędnych kilogramów. Jednocześnie w trakcie wakacji nie chcesz rezygnować\nz pielęgnacyjnych masek, zwłaszcza tych do włosów, bo nasze pasma w trakcie upałów narażone są na przesuszenie, łamliwość i odbarwienia. Co robić? Sięgnąć po wygodne maski marki Perfect.Me w jednorazowych saszetkach o pojemności 20 ml. Dzięki temu twoje włosy wrócą z wojaży wypielęgnowane. Maski dostępne są w trzech wariantach pozwalających nawilżyć włosy, zabezpieczyć ich kolor po farbowaniu, a także zapobiegać ich puszeniu się.\nTagi: kosmetyki wakacyjne\nPierwsza propozycja to maska z linii Perfect.Me Natural Oils Repair, która zawiera w sobie kombinację aż pięciu 100% olejków. W kosmetyku znalazł się silnie regenerujący oraz nawilżający nasze pasma olej arganowy, którego działanie wzmacnia olejek kokosowy ceniony ze względu na zawarte w nim nasycone kwasy tłuszczowe. To dzięki nim włosy stają się mocne i błyszczące. Podobne działanie wykazuje olej makadamia, który potrafi odbudować nawet bardzo zniszczone pasma dodając im przy tym wspaniałego blasku. Efektów dopełniają olejek migdałowy oraz olejek jojoba, nawilżające nasze kosmyki.\nJak ujarzmić puszące się włosy? Specjaliści marki Perfect.Me proponują rozwiązanie\nw postaci maski z linii Frizz Stop, w której znajdziemy kreatynę. Nałożona na włosy skutecznie uzupełnia powstałe w nich ubytki, czyniąc je bardziej elastycznymi. Dzięki niej kosmyki się nie puszą i łatwo się układają. Jej działanie uzupełnia olejek marula, który odbudowuje włosy nawilżając je, regenerując i odżywiając ich strukturę. Zawarte w masce odżywcze drobinki złota odmładzają i rewitalizują nasze pasma, a łagodząca prowitamina B5 dba o zrównoważenie skóry głowy.\nPierwsza propozycja to maska z linii Perfect.Me Natural Oils Repair, która zawiera w sobie kombinację aż pięciu 100% olejków. W kosmetyku znalazł się silnie regenerujący oraz nawilżający nasze pasma olej arganowy, którego działanie wzmacnia olejek kokosowy ceniony ze względu na zawarte w nim nasycone kwasy tłuszczowe.\nTo dzięki nim włosy stają się mocne i błyszczące. Podobne działanie wykazuje olej makadamia, który potrafi odbudować nawet bardzo zniszczone pasma dodając im przy tym wspaniałego blasku. Efektów dopełniają olejek migdałowy oraz olejek jojoba, nawilżające nasze kosmyki.\nWłaścicielki włosów farbowanych powinny zwrócić szczególną uwagę na propozycję Perfect.Me z linii Repair&Colour Save przeznaczonej do pielęgnacji i odbudowy włosów zniszczonych, suchych i farbowanych.\nSekret jej skuteczności tkwi w połączeniu regenerującej keratyny, nawilżającego jedwabiu, odżywczych witamin oraz chroniącego kolor ekstraktu z kawioru.Efekt? Włosy odzyskują lśniący, intensywny kolor, jedwabistą miękkość i perfekcyjny, zdrowy wygląd.


Najlepiej sprzedające się gry i konsole w Japonii (30 lipca - 5 sierpnia) | GRYOnline.pl\nWiadomość gry 10 sierpnia 2007, 12:58\nNajlepiej sprzedające się gry i konsole w Japonii (30 lipca - 5 sierpnia)\nCo nie udało się piątej odsłonie cyklu Hot Shots Golf, przyszło z łatwością najnowszej części serii Winning Eleven. Najświeższemu notowaniu najlepiej sprzedających się gier w Japonii (okres 30 lipca – 5 sierpnia) przewodzi bowiem J-League Winning Eleven 2007: Club Championship.\nTuż za nią uplasowała się ósma odsłona Mario Party, która zdominowała zeszłotygodniowe zestawienie. Ostatnie miejsce na podium przypadło, zgodnie z oczekiwaniami, wymienionemu już Hot Shots Golf 5. Notowanie uwzględnia ponadto kilku weteranów, z których na największe brawa zasłużyli Wii Sports oraz Wii Play. Obie gry utrzymują się w zestawieniu agencji Media Create od momentu zeszłorocznej premiery. Pełna lista dziesięciu najlepiej sprzedających się gier poniżej:\nFacening de Hyoujou Yutaka ni Inshou Up: Otona no DS Kao Training\nW przypadku konsol większych zmian nie uświadczyliśmy. Notowanie standardowo otwierają przedstawiciele Nintendo – DS oraz Wii. Tuż za nimi uplasowały się natomiast trzy platformy firmy Sony. Analizując sprzedaż od razu rzuca się w oczy jej nieznaczny spadek – żadna z konsol (dotyczy to głównie DS-a) nie przekroczyła granicy 150 tys. wyprzedanych egzemplarzy.\nBreath of Fire II w ofercie europejskiego Virtual Console\nDarmowe i płatne konta w grze Fury


Fotograf Gorlice - Michał Wiśniewski - fotografia ślubna Krosno Rzeszów\nZimowa sesja ślubna Fotograf Rzeszów – Zagraniczna sesja ślubna\nFotograf Gorlice. Witajcie. Po świątecznej przerwie zapraszam na dość obszerny reportaż ze ślubu Adriany i Piotra. Jadąc do Młodej Pary myślałem, że zimę mamy dawno za sobą. Wystarczyło, że dojechałem do Gorlic przywitała mnie nie mała śnieżyca. Mimo zimowej aury, w domu Ady panowała gorąca atmosfera, a przygotowania i organizacja była na najwyższym poziomie. Pięknie przystrojona sala weselna i mega profesjonalni DJ-e gwarantowali udaną i szaloną zabawę. Goście weselni mieli okazję spotkać Supermena, Gwiazdę Rocka oraz Króla i Królową zabawy weselnej. Uczestniczyli w tańcach hawajskich i jeździli na nartach. Cała zabawa była na tyle szalona, że odbyła się nawet mała ceremonia wręczenia “Oscarów”. Sesję ślubną wykonaliśmy kilka dni później w pięknych Beskidzkich klimatach. Zapraszam i pozdrawiam serdecznie 🙂


Mini Cooper r56 1.6 nie odpala : Elektryka samochodowa\nMini Cooper r56 1.6 nie odpala\n04 Lip 2019, 12:13\nWitam mam taki problem robilem ostatnio rozrząd przy mini cooperze silnik 1.6 175km 2007 rok i po odłączeniu aku nie odpala kreci ale nie zagada. Przed rozrzadem robiona kompresja odpiety czujnik wałka i cewki. Pozniej odpialem aku zrobiłem rozrzad poskładałem i auto juz nie odpala. komputer Łaczy sie z wszytskimi modułami oprócz silnika.\nRe: Mini Cooper r56 1.6 nie odpala\n04 Lip 2019, 13:54\nlukaszos666 napisał(a): komputer Łaczy sie z wszytskimi modułami oprócz silnika.\nA wcześniej łączył się bez problemu? Nie grzebałeś w elektronice więc tu raczej nie powinno być takiego problemu.\nRozumiem, że w tym przypadku nie pokazuje żadnych błędów?\n04 Lip 2019, 19:06\nTak normalnie jezdzil i palil. Byl gosc u mnie z kompem oryg bmw i mowi ze nie ma komunikacji z modulem silnika po sprawszal na krotko i mowi ze moze byc odciecie i moglo byc w trybie serwisowy a po rozlaczeniu aku zablokowalo sie. Auto kupione z niemiec pol roku temu i nic na temat odciecia nie wiadomo\nLaguna 2 Problem z elektryką.Opel Corsa C 2005r. 1.2, olej w instalacji elektrycznej\nTagi: mini, Mini Cooper, auto, cooper, BMW, cewka, czujnik, komputer, kupię, rozrząd, silnik\nBMW serii 6Ważnym modelem w segmencie luksusowych coupe jest BMW serii 6. Sportowa wersja popularnej Piątki zachowuje klasyczne proporcje i stawia raczej na stonowaną stylizację. To ma jednak swój urok, w związku z czym w zeszłym roku ...Największa w historii sprzedaż ...Volvo podaje iż zanotowało największą w historii sprzedaż samochodów. Od 1927 roku nie było większej sprzedaży niż w 2018 roku. Na całym świecie sprzedano 642 253 samochody z czego w Europie 317 838 szt., w USA 98 263 szt., ...Volvo XC60 - najnowocześniejsze ...Nowe XC60 to jeden z najbezpieczniejszych samochodów jakie kiedykolwiek zbudowano. Jest wręcz “naszpikowany” najnowocześniejszymi rozwiązaniami technologicznymi. Wystarczy wspomnieć o przełomowych systemach jak układ przejęcia ...


Pierwsze spotkanie z fizyką Spotkania z fizyką. Zeszyt ćwiczeń klasa 7. Nowa Era\nzad. 1 strona 5\nZ lekcji przyrody i z życia codziennego znasz różne zjawiska zachodzące w otaczającym...\nzad. 2 strona 5\nW poniższym tekście podkreśl fragmenty, które dotyczą zjawisk fizycznych. W umiarkowanej strefie klimatycznej jesienią...\nzad. 3 strona 6\nDopasuj do opisów A- D pojęcia spośród I- VI. A. Sformułowane na podstawie wielokrotnie powtarzanych obserwacji...\nzad. 4 strona 6\nKorzystając z dostępnych źródeł, znajdź informację o różnych sposobach komunikacji na odległość...\nzad. 1 strona 7\nNa podstawie zamieszczonych poniżej opisów różnych wielkości fizycznych obok liczb dopisz do podanych wielkości odpowiednie jednostki...\nWielkości fizyczne, jednostki i pomiary\nzad. 2 strona 7\nWpisz do tabeli jednostki podanych wielkości fizycznych oraz nazwy przyrządów, którymi zmierzysz daną wielkość fizyczną...\nzad. 3 strona 7\nWśród jednostek wymienionych w ramce wskaż i podkreśl jednostki układu SI...\nzad. 4 strona 7\nZamień jednostki długości , masy i czasu Zamieniamy 370 centymetrów na metry...\nzad. 5 strona 8\nW Polsce zużycie paliwa podaje się w litrach na 100 km (np. spalenie 6 l na 100 km oznacza, że samochód zużywa średnio 6 litrów paliwa na przejechanie każdych 100 kilometrów)...\nzad. 1 strona 9\nUzupełnij zdania, wybierając literę określającą przyrząd pomiarowy spośród zilustrowanych poniżej oraz dokładność, z jaką należy wykonać dany pomiar...\nJak przeprowadzać doświadczenia\nzad. 2 strona 9\nZaokrąglij wyniki pomiarów do dwóch i do trzech cyfr znaczących...\nzad. 3 strona 10\nPrzeanalizuj przykład opisany poniżej i uzupełnij tekst obok zamieszczonej ilustracji. W celu wyznaczenia grubości...\nzad. 4 strona 10\nDwa zespoły uczniów- Tomek i Krzysiek oraz Marta i Weronika- miały zmierzyć długość szkolnej bieżni...\nPodpisz zilustrowane poniżej rodzaje oddziaływań i zapisz, między jakimi ciałami...\nRodzaje oddziaływań i ich wzajemność\nDwaj chłopcy o jednakowych masach stojący na deskorolkach...\nUstal, z jakimi skutkami oddziaływań mamy do czynienia w opisanych sytuacjach A- E. Wpisz litery oznaczające zdania w...\nzad. 4 strona 13\nUporządkuj opisane w tekście oddziaływania od najsilniejszego...\nOceń prawdziwość zdań... Siła jest miarą wzajemnego oddziaływania...\nZapisz wartości sił wskazywane przez siłomierze oraz...\nzad. 3 strona 15\nNa ilustracjach A, B i C pokazano wektory...\nzad. 4 strona 15\nNa ilustracji poniżej zobrazowano wektory sił działających...\nzad. 1 strona 16\nZmierz długości wektorów sił i narysuj wypadkową działającą na każde z ciał A- D...\nzad. 2 strona 16\nZapisz, które pary sił na zdjęciach się równoważą. Na którym...\nzad. 3 strona 16\nGdy na siłomierzu I zawieszony jest jeden ciężarek...\nzad. 4 strona 17\nOblicz wartość siły wypadkowej działającej na wózek pokazany...\nzad. 5 strona 17\nW każdej z przedstawionych sytuacji dorysuj...\nzad. 1 strona 20\nOceń prawdziwość zdań... Na niepewność pomiaru wpływa...\nzad. 2 strona 20\nWskaż poprawne dokończenie zdań. a) Wynik pomiaru odległości...\nzad. 3 strona 20\nSpinacz biurowy przyczepił się do magnesu tak...\nzad. 4 strona 20\nPrzeanalizuj sytuację przedstawioną na rysunku. Na tej...


Sensoryka dla Smyka. 30 rozwijających zabaw sensorycznych - Księgarnia dla dzieci i rodziców\n» Sensoryka dla Smyka. 30 rozwijających zabaw sensorycznych\nSensoryka dla Smyka. 30 rozwijających zabaw sensorycznych. Lep, wałkuj, ściskaj, wąchaj, smakuj, słuchaj i rozwijaj zmysły!\n"Czy zabawa może iść w parze ze stymulacją rozwoju dziecka? Te karty udowadniają, że jak najbardziej - odkryj wraz z nimi moc inspiracji i zabierz dziecko w podróż do świata zmysłów!" - Kaja Wolnicka - mama Leona i Mili, psycholożka, autorka bloga moi-mili.pl\n"Jestem oczarowana, w końcu wszystkie sensoryczne zabawy w jednym miejscu! Malowanie, ugniatanie, brudzenie się – wszystko to co dzieci uwielbiają najbardziej." - Magdalena Zujewicz (Fizjoterapeutka z Misją) - terapeuta Integracji Sensorycznej, magister pedagogiki i fizjoterapii.\n[product category_id="197" limit="12" slider="true" onlyAvailable="true"]