Dobre prognozy dla rynku - Biura\nDobre prognozy dla rynku\nDodano: 15 maj 2018 12:43\nWskaźnik sentymentu najemców nieruchomości komercyjnych wzrósł do +14 z +4 w poprzednim kwartale, sygnalizując poprawę ogólnych warunków na rynku najmu - wynika z najnowszego badania RICS dotyczącego trendów na rynku nieruchomości komercyjnych w Polsce w pierwszym kwartale br. Rynek nieruchomości komercyjnych w regionie CEE, w tym w Polsce, to aktualnie jedno z najbardziej atrakcyjnych i bezpiecznych miejsc do lokowania kapitału.\nPopyt na rynku najmu nie przestawał rosnąć (w kategorii bilans unetto) w najszybszym kwartalnym tempie od ponad pięciu lat. Przyspieszenie to objęłoprzede wszystkim sektory biurowy i przemysłowy, przełamując dotychczasowy spadek; w sektorze nieruchomości handlowych popyt zwiększył się tylko nieznacznie.\nRespondenci ankiety RICS odnotowalitakże wzrost dostępności powierzchni na wynajem w każdym obszarze rynku. Zwiększyła się również wartość pakietów zachęt oferowanych najemcom przez właścicieli nieruchomości.\nW ogólnym ujęciu w badanym okresie wzrosła także liczba nowych projektów inwestycyjnych,choć tempo wzrostu było mniejszeaniżeli wpoprzednim raporcie;respondenci zasygnalizowalitakże spadek aktywności inwestycyjnej w sektorze retail.\nOczekiwania dotyczące wartości czynszówwnadchodzącym roku okazały się pozytywne dla całego sektora, po raz pierwszy od niemal czterech lat. Przyczyniły się do tego przede wszystkimdane przekazywane przez te podmioty, które przewidują trwały wzrost w podsektorach prime biurowym i przemysłowym w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy. Perspektywy dla rynków drugorzędnychpozostają względnie powściągliwe, choć mniej aniżeli w poprzednichbadaniach RICS.\nWarunki na rynku inwestycyjnym\nWskaźnik sentymentu inwestycyjnego urósł do +19 z +16 w czwartym kwartale minionego roku odzwierciedlając tym samym umacniający się trend wzrostu dynamiki na rynku.\nLiczba zapytań inwestycyjnych w badanym okresie wzrosła w ogólnymujęciu, najszybszy wzrost odnotowanow sektorze biurowym i przemysłowym. Popyt ze strony inwestorów zagranicznych wzrósł w podobnym tempie co w poprzednim kwartale, stymulowanysilnym zapotrzebowaniem na powierzchnię przemysłową.\nDostępność powierzchni na cele inwestycyjne wzrosła w badanymokresie jedynie w sektorze nieruchomości handlowychpozostała na niezmienionym poziomie.\nOczekiwania względem stóp kapitalizacji na przyszły rok zostały zrewidowane w dół dla całego sektora w porównaniu zpoprzednim kwartałem. Oczekuje się, że rentowność nieruchomości we wszystkich trzech podsektorachprime wzrośnie w ciągu najbliższych dwunastu miesięcy z uwagi na trwały wzrost w obszarze najlepszych aktywów biurowych i przemysłowych. Jednocześnie, podczas gdy ogólne perspektywy dla podsektorów drugorzędnych nieruchomości poprawiły się w porównaniu z poprzednim raportem,respondenci nadal spodziewają się spadku wartości stóp kapitalizacji na rynkach drugorzędnych w nadchodzącym roku.\nAxi Immo ALERT | RSS biura zarządzanie ALERT | RSS


Kwestie prawne przy zakupie nieruchomości | Almar Inwestycje\nKwestie prawne przy zakupie nieruchomości\nStrona głównaBlogKwestie prawne przy zakupie nieruchomości\nZakup mieszkania na własność to nie lada wyzwanie i szereg obowiązków, a także kwestii, na które należy zwrócić uwagę. W końcu jest to jedna z poważniejszych inwestycji, na jaką decyduje się wiele osób przynajmniej raz w ciągu swojego życia. Dlatego też przed podjęciem jakichkolwiek czynności warto dobrze się do nich przygotować. Określić swoje wymagania co do lokalu, a także dowiedzieć się, o co warto zapytać sprzedającego. Nie należy również pomijać niezwykle ważnej kwestii prawnej zakupu mieszkania. Od samego początku warto wiedzieć, na co zwrócić uwagę, a także jak napisać poprawnie umowę sprzedaży nieruchomości.\nStan prawny zakupywanej nieruchomości\nJeśli przejdziesz już przez wszystkie etapy, takie jak oglądanie poszczególnych ofert, a także ich porównywanie, znajdując w końcu wymarzone mieszkanie, koniecznie sprawdź jego stan prawny. Zachowanie pewnych procedur pozwala na w pełni bezpieczną i bezstresową transakcję. Przede wszystkim należy zadać pytania dotyczące:\nRodzaju własności i prawa do gruntu – zakupiona nieruchomość może znajdować się na działce własnościowej lub być zlokalizowana na tak zwanym gruncie w użytkowaniu wieczystym. W przypadku drugiej opcji warto wiedzieć, że umowa użytkowania gruntu w przypadku lokali mieszkalnych jest zazwyczaj podpisywana na okres 99 lat, a jej przedłużenia można dokonać na 5 lat przed zakończeniem okresu umowy. W zależności od rodzaju gruntu uzależniana jest opłata nazywana podatkiem od nieruchomości, a także opłata za użytkowanie wieczyste. W przypadku lokalu w budownictwie wielomieszkaniowym warto dowiedzieć się, czy prawo do lokalu to własnościowe prawo spółdzielcze, czy też całkowita odrębność własnościowa. W pierwszej opcji faktycznym właścicielem jest spółdzielnia, a osoba kupująca mieszkanie dostaje jedynie prawo do jego użytkowania. Rozwiązanie to ma swoje plusy i minusy.\nUmowa dożywocia – jednym z najczarniejszych scenariusz jest zakup nieruchomości wraz z lokatorem. Umowa dożywotnia polega na zapewnieniu bliskiej osobie prawa do zamieszkiwania danego lokalu, nawet jeśli jego właściciel się zmienia. Sprawdzenie tej kwestii jest dlatego problematyczne, że nie ma żadnych regulacji prawnych, które nakazywałyby ujawniać taki stan rzeczy w księdze wieczystej.\nZaświadczenie o wymeldowaniu wszystkich mieszkańców – w polskim prawie, jeśli dana osoba jest zameldowana pod konkretnym adresem, ma pełne prawo do przebywania w lokalu, dlatego tak ważne jest zadbanie właśnie o tę kwestię. Ewentualnie pozbycie się niechcianych lokatorów może odbyć się za pomocą eksmisji, jednak wtedy potrzebna jest kosztowna interwencja sądu. Dlatego lepiej zadbać o tę kwestię w momencie kupna nieruchomości.\nBrak obciążeń lokalu – kolejna kwestia, o jaką należy zadbać przed zakupem mieszkania, to sprawdzenie, czy obecny właściciel nie zalega z opłatami należnymi spółdzielni, czy też innemu organowi w kwestii podatku od nieruchomości, ponieważ wraz z zakupem wszelkie długi przejdą na nabywcę. Warto także sprawdzić księgę wieczystą, czy jest ona wolna od jakichkolwiek zajęć lub obciążeń hipotecznych.\nJeśli wszystkie kwestie poruszone w powyższych punktach okazują się odpowiadać naszym wymaganiom i są pozytywne, można przejść do podpisywania umowy przedwstępnej sprzedaży. Na tym etapie sprzedający najczęściej żądają od nabywców wpłaty zadatku lub zaliczki na poczet przyszłej własności mieszkania. Warto jednak wiedzieć, że zadatek i zaliczka to dwa odrębne w świetle prawa pojęcia.\nZadatek według przepisów Kodeksu Cywilnego jest formą zwrotu zapłaty w przypadku niedojścia do skutku umowy. Jeśli jedna ze stron nie wykona umowy, należy zwrócić zadatek. Dodatkowo warto wiedzieć, że w momencie, kiedy to osoba przyjmująca pieniądze nie wywiąże się z umowy, jest ona zobowiązana do zwrócenia dwukrotności kwoty wpłaconej przez nabywcę.\nNatomiast zaliczka jest kwotą, która jest wliczana w cenę sprzedaży, jednak nie posiada tak jak zadatek funkcji odszkodowawczej. Jeśli sprzedający nie wywiąże się z umowy, zostanie mu zwrócona jedynie identyczna kwota, jaką wpłacił jako zaliczkę dla kupującego.\nUmowa kupna-sprzedaży nieruchomości musi być bezwzględnie sporządzona i spisana w obecności notariusza. Do jego kancelarii należy udać się z takimi dokumentami jak dowód osobisty potwierdzający tożsamość stron umowy. Aktualny odpis z księgi wieczystej nieruchomości. Tytułem prawnym nabycia nieruchomości przez zbywającego, a także innymi dokumentami, które zostaną wskazane przez samego notariusza. W samej umowie powinny znaleźć się pełne dane obu stron, wraz z ich adresami, a także pełne informacje dotyczące samej transakcji. Mówiąc o nieruchomościach, należy w umowie uwzględnić jej adres, powierzchnię, numer księgi wieczystej, pod którym widnieje dana nieruchomość, a także termin oraz formę zapłaty za nią. Jeśli wszystkie te czynności zostaną wykonane, zostało podpisanie samej umowy, po uprzednim przedstawieniu jej obu stronom. Warto pamiętać o tym, że notariusz, który sporządza umowę, pobiera za swoje usługi wynagrodzenie, którym najczęściej obciążany jest kupujący. Dlatego przed udaniem się do notariusza, warto zorientować się, jaką kwotę przyjdzie nam zapłacić.\nPrzedstawione aspekty prawne to tylko jedne z najważniejszych kwestii, które dotyczą zakupu nieruchomości. Często wiele osób w trakcie zakupu mieszkania czuje się zagubionych ze względu na nową sytuację, a także nieznane dotychczas przepisy, które dla zwykłej osoby mogą stanowić nie lada problem. Dlatego też dobrym rozwiązaniem jest skorzystanie przy finalizacji zakupu nieruchomości z usług prawnika lub radcy prawnego. Osoba ta pomoże przejść płynnie przez cały proces, a także zadba o to, aby wszelkie kwestie zostały dopilnowane. W Almar Premium Real Estate klienci mogą liczyć na fachowe doradztwo w kwestii zakupu nieruchomości, a także objaśnienie wszelkich kwestii, które pozostawiają wątpliwości. Firma ta od lat współpracuje z doświadczoną i wyspecjalizowaną kancelarię prawną, która dba o interesy zarówno osób prywatnych, jak i klientów biznesowych.\nPoprzedni Post Co to jest House flipping?\nNastępny Post Jak wykonać poprawnie odbiór techniczny lokalu\nNie taki remont straszny jak go malują 19 lipca 2019\nNajważniejsze pierwsze wrażenie – zdjęcia nieruchomości 19 lipca 2019\nBezpieczny wynajem mieszkań 19 lipca 2019\nWnętrze dopasowane do mieszkańców – o aranżacji słów kilka 19 lipca 2019\nJak wykonać poprawnie odbiór techniczny lokalu 19 lipca 2019


Jubileusz 55-lecia OSP Chrząstówek - Moja Łęczyca\nJubileusz 55-lecia OSP Chrząstówek\nOpublikowano: śr, 5 sie 2015 15:10 2015-08-05T15:10:00.000Z\nAutor: mk, foto: senator Przemysław Błaszczyk\nAktualności W niedzielę (2 sierpnia) miała miejsce bardzo miła uroczystość, ponieważ Ochotnicza Straż Pożarna w Chrząstówku świętowała swoje 55-lecie istnienia. Z tej okazji nadano jednostce także nowy sztandar, który jest przepiękną wizytówką tamtejszej straży pożarnej.Uroczystość rozpoczęła się mszą świętą w kościele św. Bartłomieja w Topoli Królewskiej, gdzie ksiądz celebrans poświęcił nowy sztandar. Następnie wszyscy udali się do siedziby OSP Chrząstówek i tam kontynuowano uroczystość, na którą przybyło wielu znamienitych gości. Wśród przybyłych na jubileusz, byli między innymi: posłowie – Michał Pacholski oraz Marek Matuszewski, senator Przemysław Błaszczyk, starosta Wojciech Zdziarski, wójt Jacek Rogoziński wraz z zastępcą Magdaleną Szczepaniak i sekretarzem Moniką Kilar-Błaszczyk, dh. Ryszard Szmaja – członek Prezydium Zarządu Głównego, przedstawiciele rady gminy Łęczyca na czele z wiceprzewodniczącą Jadwigą Frątczak, dh. Krzysztof Joachimiak – prezes Zarządu Oddziału Miejsko-Gminnego w Łęczycy, dh. Krzysztof Królak – komendant Miejsko-Gminnego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych oraz przedstawiciele fimy BRAM-System, która walnie przyczyniła się do montażu nowego ogrodzenia dla siedziby OSP.\nPo oficjalnym przywitaniu i przemówieniach, pożegnano stary sztandar i uroczyście wręczono nowy. Warto nadmienić, że gwożdzie do sztandaru przybijały osoby, które prywatnie zdecydowały się wspomóc OSP Chrząstówek w tym przedsięwzięciu oraz zastępca przewodniczącego rady gminy, która również zebrała fundusze na ten cel. Sami mieszkańcy Chrząstówka także mieli swój udział, gdyż powołali specjalny komitet, który miał za zadanie zebrać "cegiełki".\nPo uroczystym przekazaniu sztandaru odznaczono także samych strażaków za okrągłe, osobiste jubielusze, a wśród, których znalazły się kobiety. Tak duża ilość przedstawicielek płci pięknej spowodowana jest faktem, że funkcjonujące w Chrząstówku Koło Gospodyń Wiejskich zostało „zasymilowane” przez OSP. Uhonorowano także strażaka-seniora, który równe 55-lat życia poświęcł służbie.\nNa tej pięknej uroczystości obecni byli również reprezentanci innych Ochotniczych Straży Pożarnych, którzy zsolidaryzowal się z jubilatem i zaprezentowali własne poczty sztandarowe. Były to delegacje z: Topoli Królewskiej, Dąbia, Siedlca, Lubienia, Jankowa, Leźnicy Małej, Dzierzbiętowa oraz Krężelewic.\nGościom udostępniono także obszerne archiwum prowadzone przez OSP Chrząstówek, którego zdjęcia i dokumenty sięgają nawet lat 70-tych. Przy tak ważnej uroczystości nie obyło się również bez księgi pamiątkowej, do której każdy mógł się wpisać i równeż zostawić swój ślad w historii OSP.\nPo oficjalnych uroczystościach wszyscy goście wraz z mieszkańcami zostali zaproszeni na uroczysty obiad i poczęstunek. Organizatorzy skrupulatnie zadbali o to, aby nikt nie wyszedł głodny ani niezadowolony.


Umorzono dochodzenie ws. wpisu Janusza Kijowskiego, stryja lidera KOD, na temat Kukiz'15 - Wiadomości i informacje z kraju - wydarzenia, komentarze dziennik.pl\n01.04.2016, 12:42 | Aktualizacja: 01.04.2016, 12:43\nProkuratura Rejonowa w Ciechanowie (Mazowieckie) umorzyła dochodzenie, dotyczące obraźliwego wpisu na temat partii Kukiz '15, jaki na portalu Facebook zamieścił dyrektor olsztyńskiego teatru, reżyser Janusz Kijowski, prywatnie stryj lidera KOD. Decyzja nie jest prawomocna.\nJak poinformowała PAP rzeczniczka Prokuratury Okręgowej w Płocku Iwona Śmigielska-Kowalska, dochodzenie umorzono z uwagi na brak interesu społecznego w ściganiu z urzędu czynu, który podlega ściganiu z oskarżenia prywatnego. Zawiadomienie w sprawie wpisu złożył w lutym pełnomocnik posła Kukiz’15 Marka Jakubiaka. Czynności prowadziła policja, która m.in. przesłuchała J. Kijowskiego.\nJakubiak zapowiada, że jeżeli J. Kijowski nie przeprosi i nie usunie swego wpisu na fb, będzie tego dochodził "na drodze na cywilno-prawnej". Ma nas (J. Kijowski) przeprosić. Prosiłem go o to, ale nie raczył odpowiedzieć. My dużo nie chcemy. Nie chcemy odszkodowania. Jeżeli ten pan nie przeprosi, nie usunie wpisu, zawiadomimy o trybie dalszego postępowania. Na pewno nie zostawimy tego tak sobie – powiedział PAP poseł.\nJ. Kijowski jest reżyserem teatralnym i filmowym, a od 2004 r. dyrektorem Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie. Prywatnie jest stryjem lidera KOD Mateusza Kijowskiego. Do chwili nadania tej depeszy PAP nie udało się uzyskać wypowiedzi J. Kijowskiego, w tym odpowiedzi na pytania czy skłonny jest przeprosić za wpis i czy usunie go z fb, czego domaga się Jakubiak. W sekretariacie olsztyńskiego teatru poinformowano, że "dyrektor nie będzie rozmawiał".\nArt. 212 kodeksu postępowania karnego mówi m.in., że kto pomawia inną osobę za pomocą środków masowego komunikowania o takie postępowanie lub właściwości, które mogą poniżyć ją w opinii publicznej lub narazić na utratę zaufania potrzebnego dla danego zawodu, stanowiska lub rodzaju działalności podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2.\nProkuratura: Brak znamion przestępstwa\nPowodem umorzenia jest stwierdzenie braku znamion przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego i stwierdzenie przestępstwa ściganego z oskarżenia prywatnego, a w związku z tym brak interesu społecznego w ściganiu z urzędu – powiedziała PAP Śmigielska-Kowalska. Dodała, że od postanowienia o umorzeniu dochodzenia przysługuje zażalenie.\nŚmigielska-Kowalska przypomniała, że w praktyce prokuratorskiej w podobnych sprawach po ostatecznym potwierdzeniu danych właściciela konta i autentyczności wpisu uznaje się, iż dalej nie ma interesu ścigania czynu z urzędu, ponieważ osoba pokrzywdzona może podjąć samodzielne działania przed sądem - osobie, która uzna, iż została pokrzywdzona i naruszono jej dobra przysługuje możliwość prywatnego aktu oskarżenia i ewentualnie powództwa cywilnego.\nW tym konkretnym przypadku początkowo wszczęto z urzędu postępowanie, ale po ustaleniu autora wpisu, prokurator stwierdził, że nie ma dalej interesu społecznego w ściganiu tego czynu z oskarżenia publicznego. Ta sfera jest już pozostawiona do decyzji osoby, która może podjąć działania z oskarżenia prywatnego, we własnym imieniu, jeżeli czuje się dalej znieważona lub zniesławiona – wyjaśniła Śmigielska-Kowalska.\n"Gdyby to był zwykły Kowalski, to bym na to nie zareagował..."\nZawiadomienie Jakubiaka, dotyczyło wpisu Janusza Kijowskiego na portalu społecznościowym fb z 22 stycznia. J. Kijowski napisał wtedy m.in.: Sam już nie wiem na co mam dzisiaj największy ab-smak. Prezes, premierka, rezydent - wiadomo, zdobyli władzę i chcą władzy absolutnej! To przynajmniej wrogowie, którym trzeba się przeciwstawić w obronie naszych wolności... Ale taki Kukiz - to jakiś ponury żart historii. On świni się bezinteresownie. Skacze do szamba na własne życzenie. W dalszej części wpisu pojawiły się wulgarne określania wobec Pawła Kukiza (m.in. "Sprzedaje się jak dziwka, ale gratis!") oraz aluzja do Jakubiaka, którego J. Kijowski określił mianem "rechoczącego sponsora z Ciechanowa".\nW połowie marca, J. Kijowski mówił, że w sprawie wpisu na temat Kukiz’15 był przesłuchany przez policję jako świadek. Pytano, czy to ja tego wpisu dokonałem, czy ktoś się pode mnie nie podszył. Więc nie tylko potwierdziłem, że to mój wpis, ale też przyznałem, że to są moje poglądy i biorę za nie odpowiedzialność – relacjonował wówczas PAP reżyser.\nZ kolei poseł Jakubiak pytany wtedy przez PAP co zrobi, gdy prokuratura poprzestanie na przekazaniu mu potwierdzenia, że wpisu z 22 stycznia rzeczywiście dokonał J. Kijowski mówił m.in., że "łatwo tego nie odpuści". Gdyby to był zwykły Kowalski, to bym na to nie zareagował. Ale to jest przedstawiciel kultury, w dodatku bardzo zaangażowany w ruch KOD. I tak mi się wydaje, mam pewność, że to, co on kreuje jest przenoszone dalej. Ostatnio życzenia śmierci prezydentowi były z Olsztyna, ze środowiska pana Kijowskiego - powiedział wówczas Jakubiak.\nWiceszef MSWiA zapowiada: Nowy szef policji - w ciągu kilku dni przeczytaj »\nTagi: Janusz Kijowski, Kukiz'16, Marek Jakubiak, prokuratura, wpis, umorzenie, Paweł Kukiz, dochodzenie\nChazarski ród Kijowskich to zaraza.\nnic to trzeba brać sprawiedliwość we własne ręce. jak długo jeszcze to bydle będzie dyrektorem teatru?\nSzkalowanie Prezydenta RP w Internecie czy, gdziekolwiek w innym miejscu publicznym powinno być zabronione pod karą!\nAlimenciarz vel smrodliwy to jest to.\nBŁASZCZAK TO KRETYN,DO DYMISJI.


Startują konkursy dla małych i średnich firm w programie GovTech Polska - Bank Gospodarstwa Krajowego\nGovTech Polska to pionierski program, w którym administracja otwiera się na współpracę z rynkiem MŚP. Do tej pory małe i średnie firmy, ze względu na charakter zamówień publicznych, miały mniejsze szanse na realizację projektów technologicznych w instytucjach państwowych. GovTech Polska to zmienia. Wychodząc do rynku MŚP zaprasza firmy do udziału w konkursach, gdzie liczy się pomysł na realizację, a nie rozmiar przedsiębiorstwa, możliwość wpłaty wadium czy inne, trudne do spełnienia kwestie formalne.\nProjekty technologiczne w programie GovTech Polska:\n1. moduł do wykrywania nadużyć w zakresie rozliczeń świadczeń zdrowotnych (Ministerstwo Zdrowia),\n2. baza wiedzy oparta na zetabajtach danych (Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii),\n3. system wychwytujący próby przemytu (Ministerstwo Finansów),\n4. interaktywna mapa stanu kompetencji cyfrowych (Ministerstwo Cyfryzacji),\n5. aplikacja uszczelniająca system opłat za gospodarowanie śmieciami (Świdnik).\nDo 30 listopada do 10:00 rano firmy muszą wypełnić wniosek o dopuszczenie, to jest prosta formalność, ale bez tego przedsiębiorcy nie będą mogli wziąć udziału w dalszych etapach konkursu.\nRówne szanse dla startupów, MŚP i dużych firm - dzięki GovTech Polska każda firma zainteresowana realizacją projektu technologicznego dla państwa może zgłosić swoją chęć uczestnictwa. Bez wadium, bez dodatkowych kryteriów, które ograniczają dostęp do zamówień mniejszym i średnim podmiotom.\nMożliwość prezentacji pomysłu - w GovTech Polska najważniejszy jest pomysł na realizację danego projektu oraz kompetencje, które pozwolą na jego wdrożenie! Inne czynniki nie mają wpływu na wybór ostatecznego dostawcy.\nDynamiczny rozwój dla Twojej firmy - GovTech Polska daje szansę na realizację projektów o szerokiej skali i zastosowaniu - Twoim klientem jest Państwo.


Just Dance 2017 - pełna lista startowych piosenek i wymagania sprzętowe PC – PlanetaGracza.pl\nPlanetaGracza.pl » Just Dance 2017 – pełna lista startowych piosenek i wymagania sprzętowe PC\nTagi: Just Dance, Just Dance 2017, Just Dance 2017 - pełna lista piosenek, Just Dance 2017 - wymagania sprzętowe\nJust Dance 2017 – pełna lista startowych piosenek i wymagania sprzętowe PC\nPonad 40 utworów do przetańczenia.\nPremiera Just Dance 2017 nadchodzi wielkimi krokami i jeśli macie ochotę się poruszać, tytuł zagości już 25 października na komputerach PC oraz konsolach PlayStation 4, PS3, Xbox One, Xbox 360, Wii U oraz Wii. Gra będzie dostępna również w przyszłym roku na Nintendo NX.\nUbisoft publikuje tymczasem na swoim oficjalnym blogu pełną listę startowych piosenek do Just Dance 2017 zaznaczając, że jest to jedna z najbardziej eklektycznych mieszanek w historii tanecznej serii.\nSpis zawiera ponad 40 kawałków. Zapraszamy do oglądania i komentowania, czy podobają się Wam takie klimaty. Przy okazji zaraz pod listą piosenek wrzucamy nowy zwiastun Just Dance 2017. Posiadacze komputerów powinni z kolei zerknąć na wymagania sprzętowe produkcji. Póki co, na Steam podano jedynie minimalną konfigurację.\nJust Dance 2017 – pełna lista startowych piosenek\nJust Dance 2017 – wymagania sprzętowe PC (minimalne)\n• System operacyjny: Windows 7 SP1 lub Windows 8.1 lub Windows 10 (wersje 64bit)\n• Procesor: Intel i5 750 @ 3.3 GHz lub AMD Phenom II X4 955 @ 3.2 GHz\n• Pamięć: 4 GB RAM\n• Karta graficzna: nVidia GeForce GTX460 lub AMD Radeon HD5850 (1024 MB VRAM)


Start » News » PREMIERA: To będzie najlepsza konferencja Apple w historii\n« Wielki sukces Xiaomi na globalnym rynku smartfonów\nAplikacja WP Pilot bez zużycia transferu danych teraz w T-Mobile »\nJuż we wrześniu czeka nas chyba najlepsza konferencja Apple w historii. To właśnie wtedy gigant z Cupertino ma pokazać światu cztery czołowe produkty technologiczne. Pierwszy z nich to oczywiście wyczekiwany wielki hit w postaci telefonu z wyświetlaczem bez ramek, czyli iPhone 8. Masa przecieków na jego temat zdradziła chyba wszystko odnośnie wyglądu.\nSpory w tym udział miał niepozorny inteligentny głośnik HomePod. Druga niezwykle mocno interesująca premiera to kompaktowy iPhone SE 2-giej generacji. Ma on posiadać minimalnie większy, gdyż 4.2 calowy ekran. Jednak dalej będzie on prawdziwie mobilny na tle całej tej szarej masy ogromnych patelni o przekątnych 5 cali i większych. Trzecia zaś to już wielokrotnie chwalona w My mobile przystawka Apple TV, ale z jakością 4K oraz HDR.\nDziało się tak głównie za sprawą pilota potrafiącym sterować każdą aplikacją, a nie tylko małą częścią z nich jak to jest na Android TV. Czwartą z kolei prawdziwą wisienką (lub jak kto woli truskawką) na torcie jest zegarek Apple Watch z łącznością LTE, który ma działać w sposób w pełni niezależny od telefonu. Swoją drogą to ciekawe jak inżynierowie rozwiązali tutaj problem słabej baterii, która musi wytrzymać chociaż dobę na 4G. Wszystkie archiwalne konferencje Apple znajdują się na www.apple.com/apple-events.\n9 komentarzy do “PREMIERA: To będzie najlepsza konferencja Apple w historii”\nJuż się nie mogę doczekać :D. Kamil gratuluje dobrego artykułu dobry sprzęt i dobry artykuł bd 😀\nuga riki buga tiki 23 sierpnia 2017 Odpowiedz\nCo w tym takiego emocjonującego? Pokażą kilka teli za cztery kafle i co? Mam z tego powodu skakać z radości?\nChociażby z powodu iPhone SE 2 za ok. dwa kafle z idealnym 4.2 calowym ekranem\nChyba dla ciebie. Będą rodzice bobasom kupować 😂😂😂😂\nCasey Neistat, najlepszy YouTuber świata tez używał iPhone 5S space grey zanim podpisał deal z Samsungiem. I co tez jest kid rock?\nWiesz co? Też kiedyś używałem telefonu na 4″ 😂\nKamil 24 sierpnia 2017\nTak, tylko iż ja zrobiłem celowy come back to mobile i jestem oczarowany. Telefon to ma być mobilny oraz poręczny, a nie szeroka patelnia!\nNokia Lumia 625 > Apple iPhone 5S > Sony Xperia XA > soon Apple iPhone SE/SE 2\nuga riki buga tiki 24 sierpnia 2017\nPowiedz to osobom które kupują samsunga s8/s8+/note8 czy dużych ajfonów. Fanów takich małych śmiesznych urządzeń jest garstka.


ðŸ“– Praktyczne aspekty budowania pasywnych portfeli opartych na funduszach ETF â€“ na co uwaÅ¼aÄ‡ i jak je testowaÄ‡ przed zainwestowaniem swojego kapitaÅ‚u - System Trader\nautor: Jacek Lempart 02.10.2020 (aktualizacja 06.10.2020) BÄ…dÅº na bieÅ¼Ä…co! 36 comments\nðŸ“– Praktyczne aspekty budowania pasywnych portfeli opartych na funduszach ETF â€“ na co uwaÅ¼aÄ‡ i jak je testowaÄ‡ przed zainwestowaniem swojego kapitaÅ‚u\nFundusze ETF sÄ… Å›wietnym instrumentem dla kogoÅ›, kto chce samodzielnie zbudowaÄ‡ sensowny portfel inwestycyjny niewymagajÄ…cy ciÄ…gÅ‚ego skupiania na nim uwagi. Niestety osoba stawiajÄ…ca pierwsze kroki w tym Å›wiecie naraÅ¼ona jest na wiele puÅ‚apek, ktÃ³re w praktyce mogÄ… koÅ„czyÄ‡ siÄ™ kosztownymi bÅ‚Ä™dami. W tym wpisie wyjaÅ›niam jak z palety tysiÄ™cy dostÄ™pnych funduszy ETF dobraÄ‡ do portfela dosÅ‚ownie kilka oraz jak nimi zarzÄ…dzaÄ‡ poÅ›wiÄ™cajÄ…c na to minimum czasu.\nTen artykuÅ‚ to kontynuacja wpisu Inwestowanie pasywne, czyli praktyczny przewodnik budowy wÅ‚asnego portfela opartego na funduszach ETF. GorÄ…co zachÄ™cam do jego przeczytania, aby mÃ³c wyciÄ…gnÄ…Ä‡ maksimum z niniejszego materiaÅ‚u. Od czasu jego publikacji upÅ‚ynÄ™Å‚y 3 miesiÄ…ce, w ciÄ…gu ktÃ³rych otrzymaÅ‚em sporo pytaÅ„ i komentarzy z Waszej strony. PoniekÄ…d sam sprowokowaÅ‚em taki stan rzeczy oddajÄ…c w Wasze rÄ™ce oprogramowanie ST, ktÃ³rego gÅ‚Ã³wnym zadaniem jest pomoc w przejÅ›ciu od teorii do praktyki w Å›wiecie inwestowania.\nTO JEST MATERIAÅ� EDUKACYJNY! Absolutnie nie namawiam do stosowania opisywanych strategii, czy jakiejkolwiek innej na realnym rynku z realnym kapitaÅ‚em. Zawsze wszystko naleÅ¼y samodzielnie sprawdziÄ‡, policzyÄ‡ i braÄ‡ odpowiedzialnoÅ›Ä‡ za swoje decyzje. Strategia inwestycyjna zawsze musi uwzglÄ™dniaÄ‡ czynnik ludzki. Obranie strategii, ktÃ³ra nie jest dostosowana do konkretnej osoby, moÅ¼e prowadziÄ‡ do braku dyscypliny w podÄ…Å¼aniu za niÄ…, porzucenia jej i strat finansowych oraz emocjonalnych.\nNa pokÅ‚adzie ST jest wbudowanych kilkanaÅ›cie portfeli wybitnych inwestorÃ³w, ktÃ³re moÅ¼na testowaÄ‡ nawet za okres ponad 100 lat. Co wiÄ™cej â€“ umoÅ¼liwiÅ‚em Wam na podstawie tych danych budowanie wÅ‚asnych portfeli rozbudzajÄ…c apetyty, bo jak na dÅ‚oni widaÄ‡ tam dziaÅ‚anie procentu skÅ‚adanego oraz to, Å¼e inwestowanie naprawdÄ™ moÅ¼e (powinno) byÄ‡ proste â€“ przynajmniej w wymiarze czysto technicznym.\nKtoÅ› moÅ¼e zapytaÄ‡ â€“ po co mi to wszystko? Po pierwsze â€“ nikt lepiej nie zadba o nasz kapitaÅ‚ niÅ¼ my sami, jeÅ›li do tego siÄ™ przyÅ‚oÅ¼ymy. Owszem kosztuje to nieco zachodu (czytaj poÅ›wiÄ™conego czasu), zwÅ‚aszcza na poczÄ…tku, ale pÃ³Åºniej inwestowanie moÅ¼na (i warto) mieÄ‡ â€žna automacieâ€�, co w przypadku portfela pasywnego jest proste do osiÄ…gniÄ™cia. Po drugie â€“ czÄ™sto zwracamy tylko uwagÄ™ na to jak by tu wiÄ™cej zarobiÄ‡, czy to na etacie, czy w biznesie, ale brakuje juÅ¼ nam pomysÅ‚u na to co z nadwyÅ¼kami finansowymi zrobiÄ‡. Efekt? â€“ kapitaÅ‚ jest zjadany przez inflacjÄ™, choÄ‡ mÃ³gÅ‚by na nas pracowaÄ‡.\nJeÅ›li zaÅ› ktoÅ› szuka cudownych metod zarabiania na rynku, to od razu uczciwie piszÄ™ â€“ tu ich nie znajdzie w tym artykule. Serio, rynki nie sÄ… maszynkÄ… do szybkiej produkcji pieniÄ™dzy, choÄ‡ takie mogÄ… sprawiaÄ‡ wraÅ¼enie. SÄ… natomiast znakomitym miejscem do lokowania naszych nadwyÅ¼ek finansowych, mogÄ…c efektywnie dla nas pracowaÄ‡.\nZanim przejdziemy do tematu doboru do portfela konkretnych ETF, zatrzymajmy siÄ™ na chwilÄ™ na projektowaniu portfela… w oderwaniu od nich. MoÅ¼e wydawaÄ‡ siÄ™ to dziwne â€“ proszÄ™ jednak o cierpliwoÅ›Ä‡, postaram siÄ™ wszystko wyjaÅ›niÄ‡.\nINWESTOWANIE PASYWNE ArtykuÅ‚, jak wskazuje tytuÅ‚, porusza temat budowania pasywnych portfeli wykorzystujÄ…cych fundusze ETF. SÄ… to portfela w ktÃ³rych jedynÄ… formÄ… reakcji na zmiany rynkowe jest przeprowadzanie tak zwanego rebalansowania â€“ przywracania zaÅ‚oÅ¼onych wag poszczegÃ³lnych skÅ‚adowych portfela.\nJesteÅ› poczÄ…tkujÄ…cym inwestorem?\nJeÅ›li rozpoczynasz swojÄ… przygodÄ™ w Å›wiecie inwestowania polecam gorÄ…co zaznajomiÄ‡ siÄ™ z poniÅ¼szymi materiaÅ‚ami:\nETF â€“ praktyczne wprowadzenie dla poczÄ…tkujÄ…cych\nPraktyczny poradnik dla poczÄ…tkujÄ…cych inwestorÃ³w, czyli o czym sam chciaÅ‚bym wiedzieÄ‡, gdy zaczynaÅ‚em wÅ‚asnÄ… przygodÄ™ z rynkami finansowymi\nCo powinieneÅ› wiedzieÄ‡, zanim zainwestujesz swoje pierwsze pieniÄ…dze na rynkach finansowych? Praktyczny poradnik dla poczÄ…tkujÄ…cych.\nNajpierw plan, pÃ³Åºniej budowa, czyli proces projektowania portfela\nDobieramy skÅ‚ad portfela\nChcesz inwestowaÄ‡ aktywnie, czy pasywnie?\nUwaÅ¼aj z obligacjami, aby nie trafiÄ‡ z deszczu pod rynnÄ™\nCo ze zÅ‚otem?\nOpuszczamy strefÄ™ komfortu, czyli inwestujemy globalnie\nMam zaprojektowany portfel â€“ co dalej?\nAmeryka kontra Europa, czyli dwa Å›wiaty funduszy ETF â€“ ktÃ³ry lepszy?\nGarÅ›Ä‡ praktycznych porad przy wyborze ETF\nChcesz zrobiÄ‡ w ST symulacjÄ™ portfela na historycznych danych z notowaniami ETF? â€“ wykorzystaj… ETF z USA\nPraktyczne przykÅ‚ady portfeli\nWyniki i komentarz\nZastosowanie portfela na rynku, czyli w koÅ„cu wchodzimy na rynek\nPortfel zbudowany na amerykaÅ„skich ETF\nPortfel zbudowany na europejskich ETF (UCITS)\nSkÅ‚adanie zleceÅ„ â€“ praktyczna uwaga\nNie przeÅ¼ywaj szumu rynkowego, skup siÄ™ na dÅ‚ugoterminowym celu\nKilka osobistych zwierzeÅ„ ðŸ˜‰\nFakt, Å¼e mamy wiele ETF do wyboru nie powinien oznaczaÄ‡, Å¼e bÄ™dziemy je dobieraÄ‡ do portfela na chybiÅ‚ trafiÅ‚ â€“ a do tego siÄ™ to sprowadza, gdy jedynÄ… formÄ… â€žanalizyâ€� jest nazwa ETF, jego stopa zwrotu za kilka ostatnich lat i ewentualna rekomendacja eksperta. DuÅ¼o mÃ³wiÄ… o zÅ‚ocie w mediach? â€“ no to siup, kupujemy ETF na zÅ‚oto liczÄ…c na to, Å¼e zarobimy. Rynek akcji krajÃ³w rozwijajÄ…cych ma teraz rosnÄ…Ä‡? â€“ tak przynajmniej pisze znany analityk, no to siup, kupujemy. To nie ma nic wspÃ³lnego z inwestowaniem â€“ potrzebujemy bowiem namacalnego, sprawdzonego planu dziaÅ‚ania, strategii, a nie skakania z kwiatka na kwiatek.\nW mojej opinii (nie trzeba siÄ™ z niÄ… zgadzaÄ‡ ðŸ™‚ ), dobÃ³r ETF do portfela powinien byÄ‡ ostatniÄ… rzeczÄ… w procesie budowy portfela. ETF to po prostu narzÄ™dzie, ktÃ³re moÅ¼e nam pomÃ³c w realizacji strategii inwestycyjnej. Warto zatem jÄ… opracowaÄ‡. MoÅ¼esz zadaÄ‡ pytanie â€“ ale jak mam zbudowaÄ‡ portfel oparty na ETF… bez dobierania ETF?\nChoÄ‡ pierwszy ETF na Å›wiecie powstaÅ‚ w roku 1990 (Toronto Index Participation Fund), to rynki finansowe funkcjonujÄ… o wiele dÅ‚uÅ¼ej. WiÄ™kszoÅ›Ä‡ ETF dostÄ™pnych na Å›wiecie, w tym w Europie, ma zaledwie historiÄ™ kilku, maksymalnie kilkunastu lat. Budowanie strategii inwestycyjnej na bazie tak krÃ³tkiej historii jest jednak powaÅ¼nym bÅ‚Ä™dem. PowinniÅ›my zrozumieÄ‡ fundamenty funkcjonowania rynku oraz przestudiowaÄ‡ jego historiÄ™ obejmujÄ…cÄ… wiele cykli gospodarczych jak i politycznych (wojny, rewolucje, itp.). Dla jasnoÅ›ci â€“ nie chodzi o to, by byÄ‡ inwestorem specjalizujÄ…cym siÄ™ w makroekonomii â€“ to bardzo skomplikowane i uwaÅ¼am, Å¼e proÅ›ciej jest juÅ¼ dobieraÄ‡ indywidualne spÃ³Å‚ki do portfela niÅ¼ obstawiaÄ‡, Å¼e za 10 lat upadnÄ… Stany Zjednoczone. Ale to nie artykuÅ‚ o inwestowaniu aktywnym, wiÄ™c temat zamykam.\nAnalizujÄ…c przeszÅ‚oÅ›Ä‡ warto sprawdziÄ‡ jak nasz projektowany portfel przechodziÅ‚ okresy rosnÄ…cych i spadajÄ…cych stÃ³p procentowych, inflacji, deflacji, hossy i bessy na rynku rÃ³Å¼nych klas aktywÃ³w (akcji, obligacji, towarÃ³w), i tak dalej. JeÅ›li cofniemy siÄ™ o 50 lub wrÄ™cz 100 lat, mamy niemal pewnoÅ›Ä‡, Å¼e przejdziemy przez caÅ‚y repertuar rynkowych stanÃ³w (siÄ™ganie w historiÄ™ poza wiek XX wiÄ…Å¼e siÄ™ niestety z coraz mniejszÄ… wiarygodnoÅ›ciÄ… analizowanych danych).\nKtoÅ› powie: ale przecieÅ¼ tak dÅ‚ugo nie bÄ™dÄ™ inwestowaÅ‚! Najpewniej nie â€“ ale nie chcemy popeÅ‚niÄ‡ powszechnego bÅ‚Ä™du wyciÄ…gajÄ…c wnioski na podstawie najÅ›wieÅ¼szej historii. Dlatego powinniÅ›my wejÅ›Ä‡ w buty studenta historii rynkÃ³w. Tu od razu CiÄ™ uspokojÄ™ â€“ dajÄ™ Ci do rÄ™ki konkretne narzÄ™dzie, w ktÃ³rym to wszystko bÄ™dziesz mÃ³gÅ‚ prosto i szybko przeanalizowaÄ‡ posiÅ‚kujÄ…c siÄ™ wbudowanymi danymi historycznymi. Twarde liczby i fakty, a nie tylko sucha teoria i myÅ›lenie Å¼yczeniowe.\nProjektuj portfel w oparciu o wbudowane strategie\nBynajmniej nie chodzi tu jednak o to, by na koÅ„cu odszukaÄ‡ idealny skÅ‚ad portfela, ktÃ³ry historycznie dawaÅ‚ najwyÅ¼szÄ… stopÄ™ zwrotu (albo co gorsza generowaÅ‚ najlepsze wyniki w wybiÃ³rczo dobranym okresie). To byÅ‚aby droga na szafot i oszukiwanie samych siebie. Chodzi natomiast o to, by kaÅ¼dy miaÅ‚ moÅ¼liwoÅ›Ä‡ skrojenia portfela na wÅ‚asnÄ… miarÄ™ z ktÃ³rym bÄ™dziemy mogli siÄ™ czuÄ‡ komfortowo. ZdajÄ™ sobie sprawÄ™, Å¼e w Å›wiecie inwestycji sÅ‚owo â€žkomfortâ€� jest eufemizmem, gdy portfel w ktÃ³rym przewaÅ¼ajÄ… akcje krwawi. To kolejny powÃ³d, dla ktÃ³rego powinniÅ›my zrobiÄ‡ wszystko co w naszej mocy zanim rzucimy swÃ³j kapitaÅ‚ na rynek.\nCZYM JEST RYZYKO? CzÄ™sto mÃ³wi siÄ™, Å¼e inwestycja powinna odzwierciedlaÄ‡ apetyt inwestora na ryzyko. Czym jednak jest ryzyko? â€“ jak je zdefiniowaÄ‡? Wbrew pozorom nie jest to trywialne pytanie. Na uczelniach zwykle przez ryzyko rozumie siÄ™ zmiennoÅ›Ä‡ â€“ ale jest to tylko przybliÅ¼enie (proxy) ryzyka, aby Å‚atwo takÄ… koncepcjÄ™ zapisaÄ‡ wzorami i zmierzyÄ‡ (na przykÅ‚ad standardowym odchyleniem stÃ³p zwrotu). OsobiÅ›cie mi jako praktykowi nie bardzo taka koncepcja pasuje i piszÄ™ to z peÅ‚nÄ… Å›wiadomoÅ›ciÄ…, Å¼e ktoÅ› mnie nazwie heretykiem. ðŸ™‚ Bo jeÅ›li rynek akcji jest na przykÅ‚ad dwa razy bardziej zmienny niÅ¼ obligacje skarbowe, dajÄ…c przy tym trzykrotnie wyÅ¼szÄ… stopÄ™ zwrotu to dlaczego mam uwaÅ¼aÄ‡, Å¼e akcje sÄ… bardziej ryzykowne? Dlatego bliÅ¼sza mi definicja mÃ³wiÄ…ca, Å¼e ryzyko to prawdopodobieÅ„stwo bezpowrotnej utraty zainwestowanego kapitaÅ‚u. Teraz pytanie â€“ co jest bardziej prawdopodobne: bankructwo Polski (i przepadniÄ™cie kapitaÅ‚u zainwestowanego w â€žbezpiecznychâ€� obligacjach skarbowych), czy bankructwo globalnego biznesu (rynku akcji)? Do przemyÅ›lenia. ðŸ™‚\nMusimy zdecydowaÄ‡ co chcemy wÅ‚oÅ¼yÄ‡ do portfela (i nie chodzi jeszcze nadal o konkretne ETF). OsobiÅ›cie lubiÄ™ to robiÄ‡ zaczynajÄ…c od okreÅ›lenia tak zwanych klas aktywÃ³w i ich przybliÅ¼onych proporcji. Klasy aktywÃ³w to nic innego jak pogrupowane rodzaje rÃ³Å¼nych inwestycji (np. akcje), ktÃ³re majÄ… podobnÄ… charakterystykÄ™ i zachowujÄ… siÄ™ w podobny sposÃ³b.\nNa praktyczne potrzeby niniejszego artykuÅ‚u i oprogramowania ST korzystaÅ‚ bÄ™dÄ™ z nastÄ™pujÄ…cych klas aktywÃ³w:\nAkcje to zwykle podstawowy budulec portfela, poniewaÅ¼ to wÅ‚aÅ›nie ta klasa aktywÃ³w historycznie zarabiaÅ‚a najwiÄ™cej.\nObligacje to kolejna noga wiÄ™kszoÅ›ci portfeli. O nich nieco wiÄ™cej jeszcze za chwilÄ™, bo zasÅ‚ugujÄ… na wiÄ™cej uwagi w kontekÅ›cie ryzyka.\nMetale szlachetne. Mam tu na myÅ›li przede wszystkim zÅ‚oto o ktÃ³rym rÃ³wnieÅ¼ nieco zaraz bÄ™dzie wiÄ™cej.\nTowary (np. produkty rolne, surowce energetyczne, metale szlachetne), kupowane zwykle do portfeli pasywnych w postaci indeksÃ³w towarowych (np. S&P GSCI â€“ Goldman Sachs Commodity Index).\nNieruchomoÅ›ci, ktÃ³re w pasywnym portfelu rÃ³wnieÅ¼ mogÄ… byÄ‡ kupowane w postaci ETF.\nCo za tym siÄ™ konkretnie kryje z punktu widzenia projektowania pasywnego portfela pokaÅ¼Ä™ w dalszej czÄ™Å›ci artykuÅ‚u, prezentujÄ…c praktyczny przykÅ‚ad budowy portfela.\nA jakie majÄ… byÄ‡ proporcje dla poszczegÃ³lnych klas aktywÃ³w? Musisz sam o tym zdecydowaÄ‡ â€“ ja mogÄ™ Ci pomÃ³c oferujÄ…c dostÄ™p do swojego oprogramowania, gdzie w mgnieniu oka moÅ¼esz zasymulowaÄ‡ niezliczone kombinacje portfeli. MoÅ¼emy tu dzieliÄ‡ wÅ‚os na czworo, a i tak kaÅ¼dy bÄ™dzie miaÅ‚ swoje zdanie. Z pewnoÅ›ciÄ… warto w portfelu mieÄ‡ zawsze ekspozycjÄ™ na rynek akcji, czego uczy historia.\nGdy juÅ¼ wiemy jakie klasy aktywÃ³w chcemy w portfelu, musimy okreÅ›liÄ‡ co konkretnie ma siÄ™ za nimi kryÄ‡. Tu problem zwykle jest z wyborem rynku akcji i obligacji, na przykÅ‚ad: ograniczyÄ‡ siÄ™ do kilku spÃ³Å‚ek, jednego kraju, jednego regionu, a moÅ¼e inwestowaÄ‡ w akcje globalnie?\nRekomendacja wielu uznanych inwestorÃ³w jest taka, by inwestowaÄ‡ w globalny koszyk akcji i obligacji. W przypadku akcji moÅ¼na to zrealizowaÄ‡ na przykÅ‚ad kupujÄ…c ETF na indeks MSCI All Country World Index (ACWI). Zawiera on zarazem rynki akcji krajÃ³w rozwiniÄ™tych jak i rozwijajÄ…cych siÄ™. Wtedy odpada nam problem w stylu â€“ czy najbliÅ¼sza dekada bÄ™dzie naleÅ¼eÄ‡ do rynkÃ³w krajÃ³w rozwijajÄ…cych siÄ™, a moÅ¼e teraz czas na Chiny. Zawsze bÄ™dziemy mieÄ‡ zwyciÄ™zcÄ™ w portfelu. WedÅ‚ug mnie dla wiÄ™kszoÅ›ci to optymalne rozwiÄ…zanie, zwÅ‚aszcza jeÅ›li serio chcemy budowaÄ‡ portfel pasywny, ograniczajÄ…c spekulowanie co do przyszÅ‚oÅ›ci. PiszÄ…c inaczej â€“ budujmy globalny portfel pasywny, a aktywne podejÅ›cie realizujmy w innym miejscu portfela, jeÅ›li koniecznie chcemy to robiÄ‡.\nPewien kÅ‚opot z takim indeksem jak MSCI ACWI polega na tym, Å¼e opiera siÄ™ on na kapitalizacji spÃ³Å‚ek â€“ czyli ich bieÅ¼Ä…cej gieÅ‚dowej wycenie. Dla przykÅ‚adu w chwili pisania tego artykuÅ‚u w portfelu indeksu MSCI ACWI najwiÄ™kszÄ… pozycjÄ… waÅ¼Ä…cÄ… 3.9% jest firma Apple. SpÃ³Å‚ek z Polski mamy raptem 11 (KGHM, CDR, PKO, CPS, PKN, PZU, PEO, DNP, PGN, MBK, OPL) o Å‚Ä…cznej wadze okoÅ‚o 0.1% — na tyle wyceniana jest wartoÅ›Ä‡ naszej gieÅ‚dy w skali Å›wiata. Dlatego wielu inwestorÃ³w stara siÄ™ samodzielnie budowaÄ‡ globalnÄ… ekspozycjÄ™ na rynek akcji, przyjmujÄ…c wÅ‚asne wagi. UwaÅ¼am jednak, Å¼e to temat wykraczajÄ…cy poza ten artykuÅ‚, choÄ‡ jeÅ›li bÄ™dzie zainteresowanie mogÄ™ ten temat w przyszÅ‚oÅ›ci â€žpociÄ…gnÄ…Ä‡â€�, bo sam siÄ™ nim sporo interesujÄ™. ðŸ™‚\nUWAGA Nie mam problemu z tym, Å¼e ktoÅ› Å›wiadomie podejmuje siÄ™ aktywnego zarzÄ…dzania swoim portfelem. Nie jestem w obozie mÃ³wiÄ…cym, Å¼e rynku kategorycznie nie da siÄ™ pobiÄ‡ â€“ taki radykalizm wedÅ‚ug mnie jest budowany na bÅ‚Ä™dnych przesÅ‚ankach o czym pisaÅ‚em w krÃ³tkiej notce, ktÃ³rÄ… polecam przeczytaÄ‡. Jestem wiÄ™c optymistÄ…, ale staram siÄ™, aby to nie byÅ‚ gÅ‚upi optymizm â€“ zdajÄ™ sobie sprawÄ™ z tego, Å¼e pobijanie rynku jest cholernie trudne i wiÄ™kszoÅ›ci siÄ™ nie udaje. Dlatego z tego punktu widzenia inwestowanie pasywne jest polecane dla wszystkich tych ktÃ³rzy nie chcÄ…, aby ich ciÄ™Å¼ko zarobione pieniÄ…dze traciÅ‚y swÄ… wartoÅ›Ä‡ gdzieÅ› na kiepskich lokatach bankowych, a z drugiej strony nie majÄ…cych ochoty poÅ›wiÄ™caÄ‡ godzin kaÅ¼dego tygodnia na prowadzenie swojego portfela.\nJeÅ›li ktoÅ› juÅ¼ myÅ›li â€“ moÅ¼e jednak pasywne inwestowanie jest dla emerytÃ³w, przecieÅ¼ wiadomo, Å¼e w USA rynek akcji zaraz siÄ™ zawali, to ostudzÄ™ gorÄ…ce gÅ‚owy. Dla przykÅ‚adu w dÅ‚uÅ¼szym horyzoncie czasowym coraz mniej spÃ³Å‚ek pobija indeks, w skÅ‚ad ktÃ³rego wchodzÄ… â€“ jest to naturalny proces, ale pokazuje z czym przychodzi mierzyÄ‡ siÄ™ inwestorowi, ktÃ³ry chce aktywnie dobieraÄ‡ spÃ³Å‚ki do portfela. PrzykÅ‚adowo po 10 latach tylko 30% spÃ³Å‚ek pobija indeks globalnego rynku akcji MSCI World. Oto dlaczego wiÄ™kszoÅ›Ä‡ inwestorÃ³w powaÅ¼nie powinna rozwaÅ¼yÄ‡ pasywny, globalnie zdywersyfikowany portfel.\nKolejny, prowokacyjny przykÅ‚ad: w latach 1989-2015 ponad 50% spÃ³Å‚ek z indeksu S&P 500 miaÅ‚a gorsze stopy zwrotu niÅ¼… bony skarbowe (odpowiednik lokaty w banku). W tym samym czasie indeks jako caÅ‚oÅ›Ä‡, urÃ³sÅ‚ o 1200%.\nInwestorzy sÄ… krÃ³tkowzroczni i zbyt maÅ‚o zdywersyfikowani w efekcie utrudniajÄ…c sobie Å¼ycie. Owszem â€“ skoncentrowany portfel moÅ¼e wygenerowaÄ‡ wyÅ¼szÄ… stopÄ™ zwrotu niÅ¼ indeks. Ale im mniej spÃ³Å‚ek w portfelu i im wiÄ™cej czasu upÅ‚ywa, tym prawdopodobieÅ„stwo takiego scenariusza maleje.\nPytanie â€“ lepszy wrÃ³bel w garÅ›ci (co umoÅ¼liwia kupno szerokiego rynku), czy goÅ‚Ä…b na dachu (prÃ³ba doboru najlepszych spÃ³Å‚ek do portfela)? WiÄ™kszoÅ›Ä‡ z nas nie ma czasu ani ochoty, by poÅ›wiÄ™caÄ‡ rynkom regularnie czas â€“ wÃ³wczas optymalnym wyborem jest portfel pasywny. OsobiÅ›cie stosujÄ™ dwa podejÅ›cia.\nPoniÅ¼ej zamieszczam materiaÅ‚, w ktÃ³rym omawiam zagroÅ¼enia zwiÄ…zane z obligacjami w obecnej sytuacji, czyli stÃ³p procentowych szorujÄ…cych po dnie. Od niemal 40 lat na Å›wiecie stopy procentowe spadaÅ‚y. W Polsce obligacje skarbowe sÄ… synonimem bezpieczeÅ„stwa, poniewaÅ¼ tu rÃ³wnieÅ¼ po przemianach ustrojowych w 1989 roku stopy procentowe sÄ… w trendzie spadkowym, co sprzyjaÅ‚o inwestowaniu w takie papiery wartoÅ›ciowe.\nCo dalej? ProponujÄ™ krÃ³tki wpis jaki popeÅ‚niÅ‚em z tej okazji bazujÄ…c na znakomitym opracowaniu firmy Raya Dalio â€“ Bridgewater. PrzykÅ‚adowy portfel, ktÃ³ry prezentujÄ™ w tym artykule dla celÃ³w edukacyjnych uwzglÄ™dnia bieÅ¼Ä…cÄ… sytuacjÄ™ na rynku obligacji.\nW duÅ¼ym skrÃ³cie â€“ warto rozwaÅ¼yÄ‡ przynajmniej redukcjÄ™ obligacji skarbowych o staÅ‚ym oprocentowaniu na rzecz tych, ktÃ³re sÄ… indeksowane do inflacji. Historycznie w USA takie obligacje generowaÅ‚y mniejsze stopy zwrotu od nominalnych (ze staÅ‚ym oprocentowaniem) obligacji, natomiast chroniÅ‚y kapitaÅ‚ przed inflacjÄ…, zachowujÄ…c jego wartoÅ›Ä‡. Bridgewater sugeruje teÅ¼ â€ždorzucenieâ€� do portfela zÅ‚ota, ktÃ³re zwykle w otoczeniu niskich stÃ³p procentowych i presji inflacyjnej zachowywaÅ‚o siÄ™ lepiej niÅ¼ obligacje.\nPrzy okazji â€“ pamiÄ™tajmy, aby obligacje rÃ³wnieÅ¼ dywersyfikowaÄ‡! CÃ³Å¼ z tego, Å¼e ich wÅ‚oÅ¼enie do portfela zmniejszy jego nominalnÄ… zmiennoÅ›Ä‡, jeÅ›li kapitaÅ‚ zostaÅ‚ zainwestowany w papiery jednego kraju, zwÅ‚aszcza gdy takim krajem jest na przykÅ‚ad Polska. Zdecydowanie wolÄ™ ryzyko walutowe w portfelu poprzez ekspozycjÄ™ na koszyk obligacji skarbowych rÃ³Å¼nych paÅ„stw niÅ¼ â€žstabilnoÅ›Ä‡â€�, ktÃ³ra jest grÄ… w rosyjskÄ… ruletkÄ™. MoÅ¼e i rewolwer nie wystrzeli za mojego Å¼ycia, ale jeÅ›li juÅ¼, to caÅ‚y plan â€žbezpiecznegoâ€� portfela bierze w Å‚eb. ðŸ™‚ PaÅ„stwa rÃ³wnieÅ¼ bankrutujÄ… i dlatego warto ryzyko rozpraszaÄ‡, nawet jeÅ›li sÄ… to obligacje skarbowe. Taka jest wÅ‚aÅ›nie idea globanego inwestowania.\nOsobiÅ›cie nie lubiÄ™ opowieÅ›ci o zÅ‚ocie podsycanych nutÄ… tajemniczoÅ›ci, opowiadajÄ…cych jak chroni kapitaÅ‚ na przestrzeni tysiÄ™cy lat â€“ paradoksalnie to wÅ‚aÅ›nie tu widzÄ™ w nim problem. Owszem â€“ jest to prawdÄ…, tyle, Å¼e zÅ‚oto porusza siÄ™ w bardzo dÅ‚ugich cyklach, nierzadko liczonych wrÄ™cz w setkach lat, co zdecydowanie wybiega poza perspektywÄ™ inwestycyjnÄ… przeciÄ™tnego inwestora. CÃ³Å¼ z tego, Å¼e zÅ‚ota moneta z czasÃ³w Cesarstwa Rzymskiego zachowaÅ‚a swojÄ… wartoÅ›Ä‡ do dziÅ›, jeÅ›li w miÄ™dzyczasie przez dekady i wieki nie chroniÅ‚a przed inflacjÄ….\nÅ»eby nie byÄ‡ goÅ‚osÅ‚ownym, przykÅ‚ad z przeÅ‚omu XX i XXI wieku: kupujÄ…c zÅ‚oto w lutym 1980, musielibyÅ›my czekaÄ‡ do lipca 2007 by nominalnie wyjÅ›Ä‡ na zero â€“ ponad 27 lat! W tym czasie maksymalne obsuniÄ™cie kapitaÅ‚u wyniosÅ‚o ponad 60%. JeÅ›li uwzglÄ™dnimy inflacjÄ™ w USA w tym okresie, zainwestowane wÃ³wczas 1000 USD warte byÅ‚oby po tych wszystkich latach okoÅ‚o 370 USD. Za okres 1980-2019 Å›rednia roczna stopa zwrotu zÅ‚ota (CAGR) po korekcie o inflacjÄ™ wynosi -1.16%…\nKurs zÅ‚ota w latach 1980-2007\nOczywiÅ›cie ktoÅ› moÅ¼e zarzuciÄ‡ mi zÅ‚oÅ›liwie dobrany okres. Ale cÃ³Å¼ â€“ tak faktycznie jest i to zaledwie w 9 lat od uwolnienia cen zÅ‚ota wzglÄ™dem kursu USD w roku 1971.\nNie przekreÅ›lam absolutnie zÅ‚ota, sam je posiadam, ale nie przypisujÄ™ mu Å¼adnej magicznej cechy. Zgadzam siÄ™ z opiniÄ… Bridgewater, Å¼e w dobie niskich stÃ³p procentowych zÅ‚oto moÅ¼e byÄ‡ interesujÄ…cym skÅ‚adnikiem portfela, choÄ‡ naleÅ¼y mieÄ‡ na uwadze jego sporÄ… zmiennoÅ›Ä‡.\nUWAGA ProjektujÄ…c swoje portfele nie powinniÅ›my analizowaÄ‡ cen zÅ‚ota za lata poprzedzajÄ…ce rok 1970. Jak juÅ¼ wspomniaÅ‚em kurs zÅ‚ota byÅ‚ powiÄ…zany z dolarem amerykaÅ„skim, a jego charakterystyka w konsekwencji przypominaÅ‚a bardziej obligacje skarbowe rzÄ…du StanÃ³w Zjednoczonych niÅ¼ zÅ‚ota jakie znamy dziÅ›. Po uwolnieniu kursu zÅ‚ota jego zmiennoÅ›Ä‡ i maksymalne obsuniÄ™cie wzrosÅ‚o mniej wiÄ™cej trzykrotnie.\nBardzo czÄ™sto pojawiajÄ… siÄ™ obiekcje poczÄ…tkujÄ…cych inwestorÃ³w co do inwestowania na rynkach zagranicznych. Jest to naturalne â€“ osoba zarabiajÄ…ca i wydajÄ…ca w polskim zÅ‚otym nie zastanawia siÄ™ na co dzieÅ„ nad kwestiami ryzyka walutowego. Dla jasnoÅ›ci â€“ to ryzyko wystÄ™puje, tylko jest ukryte (o ile nie masz kredytu w obcej walucie). Wiele produktÃ³w ktÃ³re kupujemy jest wprost uzaleÅ¼niona od kursu PLN wzglÄ™dem innych walut, gÅ‚Ã³wnie do EUR i USD. Wystarczy spoglÄ…dnÄ…Ä‡ co siÄ™ dziaÅ‚o lub dzieje nawet w naszym sÄ…siedztwie â€“ na Ukrainie czy BiaÅ‚orusi. Tam ludzie bardzo dotkliwie poczuli jak pieniÄ…dze wyraÅ¼one w ich lokalnej walucie utraciÅ‚y siÅ‚Ä™ nabywczÄ….\nSprawa kolejna â€“ poczÄ…tkujÄ…cy inwestor moÅ¼e czuÄ‡ dyskomfort, gdy zamiast kupowaÄ‡ akcje z indeksu WIG20 i mWIG40 na GieÅ‚dzie PapierÃ³w WartoÅ›ciowych w Warszawie w rodzimej walucie ma do portfela wrzuciÄ‡ akcje amerykaÅ„skie z indeksu S&P 500 lub wrÄ™cz indeks globalny MSCI ACWI (All Country World Index) z ekspozycjÄ… na wiele walut. Co zrobiÄ‡, aby siÄ™ przeÅ‚amaÄ‡? Czy w ogÃ³le warto to robiÄ‡?\nNa poczÄ…tek proponujÄ™ zapoznaÄ‡ siÄ™ z poniÅ¼szym materiaÅ‚em przedstawiajÄ…cym historiÄ™ rynkÃ³w finansowych â€“ uzmysÅ‚owi on nam, Å¼e w inwestowaniu bardzo waÅ¼ne jest przyjÄ™cie dÅ‚ugiego horyzontu. Cudownie, Å¼e w Polsce mamy teraz dobrostan w porÃ³wnaniu do tego co jeszcze byÅ‚o 2-3 dekady temu, ale nic na zawsze dane nie jest i lepiej dmuchaÄ‡ na zimne. ZwÅ‚aszcza, Å¼e mÃ³wimy tu o dÅ‚ugoterminowym portfelu, w ktÃ³rym lokujemy nadwyÅ¼ki finansowe. To nie powinien byÄ‡ kapitaÅ‚, ktÃ³ry planujemy w caÅ‚oÅ›ci wydaÄ‡ za kilka lat â€“ wÃ³wczas faktycznie ryzyko walutowe moÅ¼e sprawiÄ‡ powaÅ¼ny kÅ‚opot.\nPopatrzmy na to w ten sposÃ³b. Å»yjemy, zarabiamy i wydajemy pieniÄ…dze na bieÅ¼Ä…co w Polsce (dla jasnoÅ›ci â€“ osobiÅ›cie mieszkam od lat w Belgii), byÄ‡ moÅ¼e mamy teÅ¼ nieruchomoÅ›ci â€“ wszystko w PLN. Czy rozsÄ…dne jest, aby przez 10, 20 czy 30 lat odkÅ‚adaÄ‡ kapitaÅ‚ tylko w PLN? WedÅ‚ug mnie nie. Niekoniecznie budowanie kapitaÅ‚u w USD czy EUR za 20-30 lat da lepszy efekt niÅ¼ tylko w PLN, ale na pewno z mojej perspektywy daje mi wiÄ™ksze poczucie bezpieczeÅ„stwa â€“ to forma ubezpieczenia, za ktÃ³rÄ… jestem gotÃ³w zapÅ‚aciÄ‡. JeÅ›li mÃ³j kapitaÅ‚ przez dekady zachowa wartoÅ›Ä‡ w USD czy EUR, a do tego jeszcze go nawet pomnoÅ¼Ä™, wÃ³wczas ewentualnie mniej korzystny przelicznik do PLN jestem skÅ‚onny braÄ‡ na klatÄ™ (a czego Å¼yczÄ™ Polsce). ðŸ™‚ Poza tym czujÄ™ siÄ™ obywatelem Å›wiata i staram siÄ™ korzystaÄ‡ z wolnoÅ›ci jakÄ… oferuje obecnie Å›wiat (przedsmak utraty tej wolnoÅ›ci zafundowaÅ‚ nam COVID-19 â€“ warte do przemyÅ›lenia). A jeÅ›li boimy siÄ™ o przyszÅ‚oÅ›Ä‡ USD, czy EUR, tym bardziej powinniÅ›my obawiaÄ‡ siÄ™ ryzyka tkwiÄ…cego w PLN.\nOwszem, jeÅ›li Polska w przyszÅ‚oÅ›ci przyjmie walutÄ™ EUR, kurs PLN najpewniej wczeÅ›niej umocni siÄ™ do gÅ‚Ã³wnych walut. Ale jeÅ›li nie daj BoÅ¼e ziÅ›ci siÄ™ scenariusz upadku strefy euro, czy wrÄ™cz caÅ‚ej Unii Europejskiej â€“ wÃ³wczas kapitaÅ‚ zgromadzony w tak peryferyjnych walutach jak PLN oberwie jeszcze bardziej niÅ¼ EUR. Tak wiÄ™c nie spekulowaÅ‚bym. OsobiÅ›cie moje inwestycje gieÅ‚dowe w PLN mam tylko w ramach kont IKE i IKZE inwestujÄ…c w polskie akcje. PozostaÅ‚y kapitaÅ‚ (przytÅ‚aczajÄ…ca wiÄ™kszoÅ›Ä‡) ulokowana jest na zagranicznych rynkach z ekspozycjÄ… na wiele walut â€“ gÅ‚Ã³wnie USD i EUR.\nRYZYKO WALUTOWE ProponujÄ™ inaczej spoglÄ…dnÄ…Ä‡ na ryzyko walutowe niÅ¼ robi siÄ™ to zwykle. Zamiast przeliczaÄ‡ na bieÅ¼Ä…co, ile zyskaliÅ›my lub straciliÅ›my na kursie PLN do innych walut w ostatnim tygodniu, miesiÄ…cu czy roku, przyjmijmy dÅ‚ugoterminowÄ… perspektywÄ™ â€“ w koÅ„cu mÃ³wimy o portfelu dÅ‚ugoterminowym. To nie majÄ… byÄ‡ Å›rodki wykorzystane w caÅ‚oÅ›ci za kilka lat, a raczej za kilkanaÅ›cie lub wrÄ™cz kilka dekad w przyszÅ‚oÅ›ci. Poza tym prawdopodobnie nie bÄ™dziemy ich konsumowaÄ‡ jednorazowo tylko bÄ™dzie to rozÅ‚oÅ¼one w czasie â€“ byÄ‡ moÅ¼e rÃ³wnieÅ¼ mierzonego w dekadach w trakcie naszej jesieni Å¼ycia. PrzyjmujÄ…c takÄ… optykÄ™ wielowalutowy portfel (a przynajmniej w ktÃ³rym nie przewaÅ¼a peryferyjna waluta jak PLN) wyglÄ…da inaczej. ðŸ™‚\nZaÅ‚Ã³Å¼my, Å¼e wiemy juÅ¼ jakie klasy aktywÃ³w chcemy w portfelu i w jakich proporcjach (praktyczny przykÅ‚ad portfela pokaÅ¼Ä™ pÃ³Åºniej – stay tuned! ðŸ™‚ ). Teraz nadchodzi moment od ktÃ³rego zwykle wiÄ™kszoÅ›Ä‡ zaczyna â€“ dobÃ³r odpowiednich ETF, ktÃ³re umoÅ¼liwiÄ… nam jego zbudowanie na realnym rynku z realnym kapitaÅ‚em.\nJest to zarazem bardziej techniczny etap, ale naszpikowany sporÄ… iloÅ›ciÄ… niuansÃ³w i czyhajÄ…cych puÅ‚apek. O wielu z nich mÃ³wiÅ‚em juÅ¼ przy okazji wyjaÅ›niania Å›wiata funduszy ETF, tu skupiÄ™ siÄ™ na wybranych kwestiach.\nNa tym etapie pojawia siÄ™ sporo trudnoÅ›ci, poniewaÅ¼ w Europie wiÄ™kszoÅ›Ä‡ inwestorÃ³w nie ma dostÄ™pu do ETF notowanych na gieÅ‚dach w USA.\nA to wÅ‚aÅ›nie tamte ETF sÄ… najbardziej pÅ‚ynne, a ich oferta najszersza. Nie bÄ™dÄ™ tu wchodziÅ‚ w politykÄ™ pomiÄ™dzy UniÄ… EuropejskÄ… a Stanami Zjednoczonymi (choÄ‡ nie mam wÄ…tpliwoÅ›ci, Å¼e obecny stan rzeczy jest wynikiem przeciÄ…gania liny pomiÄ™dzy BrukselÄ… a Waszyngtonem). LiczÄ… siÄ™ fakty, a te sÄ… takie, Å¼e to wÅ‚aÅ›nie inwestor w Europie dostaÅ‚ rykoszetem w tej wojence. Nie jest to na szczÄ™Å›cie sytuacja bez wyjÅ›cia â€“ wybÃ³r ETF w Europie jest juÅ¼ bardzo dobry, a pÅ‚ynnoÅ›Ä‡ przy portfelu dÅ‚ugoterminowym nie stanowi kluczowego kryterium. Natomiast â€žkrajobrazâ€� Å›wiata ETF w Europie jest bardziej skomplikowany niÅ¼ ten w USA.\nI tu przejdÄ™ do kolejnej trudnoÅ›ci z perspektywy inwestora â€“ mnogoÅ›ci odmian tego samego ETF w Europie, co wynika z funkcjonowania wielu walut i wielu gieÅ‚d w wielu krajach. Dla przykÅ‚adu ETF o nazwie iShares Core S&P 500 UCITS ETF (Acc) notowany jest rÃ³wnoczeÅ›nie na gieÅ‚dzie w Londynie, Amsterdamie, Zurychu, Mediolanie i Frankfurcie. Do tego wystÄ™puje w kilku rÃ³Å¼nych walutach (EUR, GBP, USD), a na platformach maklerskich moÅ¼e mieÄ‡ rÃ³Å¼ne oznaczenia (tickery), na domiar zÅ‚ego w rÃ³Å¼nych standardach. Najlepiej obrazuje to poniÅ¼sza rozpiska pochodzÄ…ca z portalu justETF dla tego papieru wartoÅ›ciowego.\nJeden ETF, wiele wcieleÅ„. ðŸ™‚\nZnacznie wiÄ™cej o tym wszystkim mÃ³wiÅ‚em w poniÅ¼szym filmie â€“ zachÄ™cam do jego oglÄ…dniÄ™cia, bo jeÅ›li czujesz siÄ™ zagubiony, to z pewnoÅ›ciÄ… pomoÅ¼e Ci to w odnalezieniu siÄ™ w europejskim Å›wiecie ETF.\nZwrÃ³cÄ™ teraz uwagÄ™ na kilka praktycznych aspektÃ³w przy doborze ETF do portfela:\nWygodnie jest prowadziÄ‡ portfel w jednej walucie i na pewno nie bÄ™dzie to PLN jeÅ›li myÅ›limy o globalnym inwestowaniu. WybÃ³r ETF w Polsce jest nadal bardzo sÅ‚aby, a budujÄ…c taki portfel, o ktÃ³rym tu piszÄ™ powinniÅ›my skupiaÄ‡ swoje wysiÅ‚ki na globalnej ekspozycji. Dlatego, o ile to moÅ¼liwe (czytaj â€“ pozwala na to wybÃ³r ETF), warto zdecydowaÄ‡ siÄ™ na jednÄ… walutÄ™ (np. EUR lub USD), i z takich ETF budowaÄ‡ portfel (strategiÄ™). To uproÅ›ci rebalansowanie danego portfela, czyli wyrÃ³wnywanie w nim wag, ktÃ³re z czasem wymagajÄ… korekty.\nWybÃ³r waluty powinien byÄ‡ bardziej podyktowany tym do jakich ETF mamy dostÄ™p niÅ¼ naszymi preferencjami do konkretnej waluty. InwestujÄ…c globalnie i tak bÄ™dziemy mieÄ‡ ekspozycjÄ™ na waluty Å›wiata. Dla przykÅ‚adu â€“ inwestujÄ…c w ETF wyraÅ¼ony w EUR na indeks S&P 500 i tak bÄ™dziemy mieÄ‡ de facto ekspozycjÄ™ na USD. InwestujÄ…c w ETF na globalny rynek akcji w gruncie rzeczy w portfelu mamy caÅ‚y koszyk rÃ³Å¼nych walut. Do tego jeszcze sobie wrÃ³cimy pÃ³Åºniej.\nZ punktu osoby Å¼yjÄ…cej w Polsce nie ma sensu pÅ‚aciÄ‡ za zabezpieczenia walutowe w ETF, poniewaÅ¼ i tak nie chroni ono w odniesieniu do PLN. Zabezpieczenie jest zwykle dostÄ™pne dla EUR, GBP i CHF. PrzykÅ‚adowo wyobraÅºmy sobie ETF na amerykaÅ„skie akcje wyraÅ¼one w EUR z zabezpieczeniem walutowym wzglÄ™dem USD. Niewiele ono nam da, bo zabezpiecza jedynie wahania kursu EUR/USD, a przy tym wybierajÄ…c takiego ETF bÄ™dziemy ponosiÄ‡ koszt zabezpieczenia walutowego. Warto dodaÄ‡, Å¼e ze wzglÄ™du na czÅ‚onkostwo Polski w Unii Europejskiej wahania PLN wzglÄ™dem EUR sÄ… (byÅ‚y) mniejsze niÅ¼ wzglÄ™dem USD.\nZwykle zaleca siÄ™ zabezpieczenia walutowe w ETF, ktÃ³re inwestujÄ… w obligacje. Chodzi o to, Å¼e jeÅ›li takie obligacje majÄ… peÅ‚niÄ‡ stabilizujÄ…cÄ… rolÄ™ w portfelu, to nie chcemy ryzyka walutowego. Tyle teorii â€“ w praktyce dla inwestora z Polski to oznacza, Å¼e albo inwestujemy tylko w obligacje w Polsce w PLN, albo czy chcemy, czy nie â€“ godzimy siÄ™ na ryzyko walutowe. CÃ³Å¼ z tego, Å¼e kupimy sobie obligacje amerykaÅ„skie zapakowane w ETF kwotowanego w EUR, z zabezpieczeniem walutowym do EUR â€“ zamiast ryzyka wzglÄ™dem USD, bÄ™dziemy je mieÄ‡ wzglÄ™dem EUR. OsobiÅ›cie mam po prostu czÄ™Å›Ä‡ portfela w USD, a kolejnÄ… w EUR. WiÄ™cej o ryzyku walutowym w dalszej czÄ™Å›ci tego artykuÅ‚u.\nJeÅ›li nie dziaÅ‚amy na koncie zwolnionym z podatku Belki (IKE/IKZE), to zdecydowanie korzystniej jest wybraÄ‡ ETF akumulujÄ…ce dywidendy, a nie je wypÅ‚acajÄ…ce. Po pierwsze Å‚atwiejsze bÄ™dzie rozliczenie podatkowe, bo nie trzeba rozliczaÄ‡ kaÅ¼dej dywidendy (nawet jeÅ›li jest to broker z Polski!). Po drugie jest to korzystniejsze podatkowo â€“ wypÅ‚acona dywidenda jest natychmiast reinwestowana podnoszÄ…c wycenÄ™ jednostki ETF w peÅ‚nej kwocie, bo nie powstaje obowiÄ…zek podatkowy u fiskusa w Polsce â€“ ten dopiero pojawia siÄ™ przy sprzedaÅ¼y ETF, gdy realizujemy zysk kapitaÅ‚owy. Tu uwaga: fakt, Å¼e nie zapÅ‚acimy podatku od dywidendy nie oznacza, Å¼e wystawca ETF tego podatku nie musiaÅ‚ uiÅ›ciÄ‡ u ÅºrÃ³dÅ‚a (ang. witholding tax), a czego nawet nie zobaczymy w rozliczeniu. Kluczowy jest kraj rezydencji wystawcy danego ETF â€“ to na podstawie umowy podatkowej pomiÄ™dzy tym krajem, a krajem, z ktÃ³rego wpÅ‚ywa dywidenda, potrÄ…cany jest podatek u ÅºrÃ³dÅ‚a.\nW praktyce niestety uwzglÄ™dnienie wszystkich powyÅ¼szych uwag moÅ¼e nie byÄ‡ moÅ¼liwe, poniewaÅ¼ nie pozwoli na to wybÃ³r dostÄ™pnych u naszego brokera funduszy ETF. Poza tym Twoje preferencje i priorytety mogÄ… byÄ‡ inne.\nWiesz juÅ¼, Å¼e Å›wiat ETF w Europie wyglÄ…da nieco bardziej skomplikowanie w porÃ³wnaniu do USA, gdzie de facto nie interesuje nas na jakiej gieÅ‚dzie jest notowany dany ETF, a przy tym zwykle kwotowany jest tylko w USD. Nie ma teÅ¼ w USA ETF akumulacyjnych (reinwestujÄ…cych dywidendy, zamiast je wypÅ‚acaÄ‡), co z jednej strony moÅ¼e byÄ‡ niekorzystne dla niektÃ³rych inwestorÃ³w, ale upraszcza dobÃ³r ETF do portfela (jest mniej â€žwariacjiâ€� tego samego ETF).\nZaÅ‚Ã³Å¼my, Å¼e mamy juÅ¼ zaprojektowany portfel oraz dobrane ETF, przy pomocy ktÃ³rych chcemy go wdroÅ¼yÄ‡. SprawdziliÅ›my rÃ³wnieÅ¼ zachowanie naszego portfela za ostatnie 50, a moÅ¼e nawet 100 lat, korzystajÄ…c z mojego oprogramowania ST. JesteÅ›my gotowi, aby odtworzyÄ‡ ten portfel w ST korzystajÄ…c z notowaÅ„ rynkowych poszczegÃ³lnych funduszy ETF.\nST umoÅ¼liwia pobieranie takich danych z Yahoo i Stooq, przy czym pojawiajÄ… siÄ™ schody: jakoÅ›Ä‡ i dostÄ™pnoÅ›Ä‡ tych danych czÄ™sto pozostawia wiele do Å¼yczenia â€“ sÄ… luki, siÄ™gajÄ…ce czasami nawet miesiÄ™cy, albo wrÄ™cz bÅ‚Ä™dy. PrzeÅ¼yÅ‚em wiele nerwÃ³w, wrÄ™cz frustracji, bo dane dla inwestora sÄ… niczym tlen, a mam Å›wiadomoÅ›Ä‡, Å¼e darmowe ÅºrÃ³dÅ‚a nie speÅ‚niajÄ… w peÅ‚ni swojej roli. WiÄ™kszoÅ›Ä‡ z nas nie ma dostÄ™pu do profesjonalnych platform jak terminal Bloombergâ€™a, ktÃ³re kosztujÄ… krocie. Co wiÄ™c zrobiÄ‡?\nDlaczego posiadanie planu na rynku jest koniecznoÅ›ciÄ… oraz jak zachowaÄ‡ siÄ™ podczas krachu gieÅ‚dowego â€“ opowiada Meb Faber\nMeb Faber w ekskluzywnym wywiadzie w prosty sposÃ³b tÅ‚umaczy jak w prosty sposÃ³b w rzetelny sposÃ³b podejÅ›Ä‡ do zagadnieÅ„ zwiÄ…zanych z inwestowaniem na rynkach kapitaÅ‚owych.\nNajpierw sprawdziÅ‚bym, czy notowania dla naszych ETF mimo wszystko moÅ¼na pobraÄ‡ z Yahoo czy Stooq (menu DANE) â€“ jeÅ›li tak, byÄ‡ moÅ¼e nic wiÄ™cej robiÄ‡ nie musimy (choÄ‡ gwarancji, Å¼e wszystko bÄ™dzie OK w przyszÅ‚oÅ›ci daÄ‡ nie mogÄ™ â€“ zarÃ³wno Yahoo jak i Stooq mogÄ… zablokowaÄ‡ moÅ¼liwoÅ›Ä‡ pobierania danych z ich serwerÃ³w).\nJeÅ›li problemy natomiast siÄ™ pojawiÄ… to w ST zbudowaÅ‚bym podobny portfel, tyle, Å¼e oparty na notowaniach ETF z USA (rÃ³wnieÅ¼ bazujÄ…c na Yahoo), ktÃ³re zwykle majÄ… dÅ‚uÅ¼szÄ… historiÄ™ i sÄ… w lepszej jakoÅ›ci. OczywiÅ›cie nie zawsze da siÄ™ to przeprowadziÄ‡ idealnie, bo byÄ‡ moÅ¼e chcieliÅ›my do portfela wÅ‚oÅ¼yÄ‡ ETF na obligacje krajÃ³w z Eurostrefy, ktÃ³ry nie ma bezpoÅ›redniego odpowiednika w USA. Nie ma tu idealnych rozwiÄ…zaÅ„ i moÅ¼emy byÄ‡ zmuszeni do improwizacji. Dobrze by jednak nawet wÃ³wczas nasz portfel miaÅ‚ sens dÅ‚ugoterminowy.\nOsobiÅ›cie inwestujÄ™ w wiÄ™kszoÅ›ci poprzez ETF notowane w USA oraz posiadam dostÄ™p do pÅ‚atnych danych dla rynku w USA i Australii firmy Norgate, ktÃ³re swojÄ… drogÄ… gorÄ…co polecam, jeÅ›li ktoÅ› moÅ¼e sobie na nie pozwoliÄ‡. W ST dodaÅ‚em wsparcie dla tego dostawcy i dziaÅ‚a to naprawdÄ™ znakomicie â€“ nie musimy nic robiÄ‡, Å¼eby zawsze mieÄ‡ w zasiÄ™gu najÅ›wieÅ¼sze dane wysokiej jakoÅ›ci i to nie tylko dla ETF, ale i akcji, kontraktÃ³w terminowych, danych ekonomicznych (np. stopa bezrobocia, inflacja, rynek nieruchomoÅ›ci, branÅ¼e i sektory) z historiÄ… siÄ™gajÄ…cÄ… 70 lat wstecz. Cudo!\nDoÅ›Ä‡ teoretyzowania â€“ czas na zajÄ™cia praktyczne. Zbudujmy sobie konkretny portfel oparty na funduszach ETF.\nNie ma duÅ¼ego sensu w tym, abym teraz tu przytoczyÅ‚ 150 przykÅ‚adowych portfeli zbudowanych z ETF, bo nie ma portfela uniwersalnego. Zatem zbudujÄ™ portfel wedÅ‚ug wÅ‚asnego uznania tÅ‚umaczÄ…c, dlaczego robiÄ™ to tak, a nie inaczej. ProszÄ™ to traktowaÄ‡ jako Ä‡wiczenie edukacyjne a nie rekomendacjÄ™ inwestycyjnÄ….\nJestem skÅ‚onny do tego, aby zaakceptowaÄ‡ sporÄ… zmiennoÅ›Ä‡ w swoim portfelu, poniewaÅ¼ mÃ³j horyzont inwestycyjny to co najmniej 20 lat. ZaleÅ¼y mi przy tym na prostocie (maksymalnie 4-5 skÅ‚adnikÃ³w), tak by jego obsÅ‚uga byÅ‚a zredukowana do minimum.\nPo przeprowadzeniu wielu symulacji w ST jednoznacznie widaÄ‡, Å¼e historycznie rynek akcji generuje najwyÅ¼sze stopy zwrotu. Dlatego bÄ™dÄ™ je znaczÄ…co przewaÅ¼aÅ‚ w portfelu. CzÄ™Å›Ä‡ jego chcÄ™ jednak zaalokowaÄ‡ w inne klasy: obligacje inflacyjne i zÅ‚oto, co redukuje zmiennoÅ›Ä‡ w portfelu. Oto mÃ³j portfel:\nAkcje â€“ 80%\nAkcje krajÃ³w rozwiniÄ™tych â€“ 60%\nAkcje krajÃ³w rozwijajÄ…cych siÄ™ â€“ 20%\nSkarbowe obligacje inflacyjne (TIPS, Treasury Inflation Protected Securities) â€“ 10%\nZÅ‚oto â€“ 10%\nMÃ³gÅ‚bym do portfela wÅ‚oÅ¼yÄ‡ jeden indeks w formie MSCI ACWI, ktÃ³ry bÄ™dzie zawieraÅ‚ zarazem akcje paÅ„stw rozwiniÄ™tych jak i rozwijajÄ…cych siÄ™. Niemniej udziaÅ‚ w portfelu MSCI ACWI paÅ„stw rozwijajÄ…cych siÄ™ to zaledwie okoÅ‚o 11%, chociaÅ¼ udziaÅ‚ w PKB Å›wiata wynosi okoÅ‚o 30% — chciaÅ‚bym nieco wiÄ™cej. Dlatego w czÄ™Å›ci akcyjnej portfela 75% stanowiÄ… paÅ„stwa rozwiniÄ™te, 25% rozwijajÄ…ce siÄ™.\nJest to agresywny portfel, ktÃ³rym w burzliwych okresach bÄ™dzie mocno bujaÅ‚o co nie powinno dziwiÄ‡ â€“ 80% to akcje, a 10% to zÅ‚oto, ktÃ³re jest nawet jeszcze bardziej zmienne od akcji (choÄ‡ zwykle bywajÄ… ujemnie skorelowane w podbramkowych sytuacjach). Dlatego w ramach tego artykuÅ‚u wybieramy siÄ™ w podrÃ³Å¼ w czasie, aby odpowiedzieÄ‡ sobie na pytanie, czy chcemy w to wchodziÄ‡.\nWarto wiedzieÄ‡, Å¼e historycznie za lata 1926-2019 akcje z paÅ„stw rozwijajÄ…cych siÄ™ generowaÅ‚y nieco wiÄ™kszÄ… rocznÄ… stopÄ™ zwrotu od paÅ„stw rozwiniÄ™tych (9.06% vs. 8.85%), ale przy znaczÄ…co wiÄ™kszej zmiennoÅ›ci portfela mierzonej standardowym odchyleniem rocznej stopy zwrotu (24.19% vs. 17.94%). A to wÅ‚aÅ›nie zmiennoÅ›Ä‡ jest tym co mocno nas ludzi boli w portfelu â€“ warto je wiÄ™c braÄ‡ pod uwagÄ™.\nZanim przetestujemy portfel â€“ proszÄ™ nie pytajcie mnie, czemu nie wÅ‚oÅ¼yÅ‚em nieruchomoÅ›ci, a moÅ¼e powinienem wiÄ™cej daÄ‡ akcji rynkÃ³w wschodzÄ…cych, a moÅ¼e wiÄ™cej zÅ‚ota i tak dalej. To tylko przykÅ‚adowy portfel i zaleÅ¼aÅ‚o mi, by byÅ‚ prosty. Ale nic nie powstrzymuje CiÄ™ od tego, Å¼ebyÅ› odpaliÅ‚ sobie ST i zbudowaÅ‚ wÅ‚asny portfel â€“ wrÄ™cz CiÄ™ do tego gorÄ…co zachÄ™cam. Taka â€žzabawaâ€� bardzo mocno otworzy Ci oczy na wiele spraw zwiÄ…zanych z inwestowaniem, zaczniesz lepiej rozumieÄ‡ jego sens w dÅ‚ugim terminie.\nPoniÅ¼ej wyniki portfela za okres 1973-2019 (w nawiasie wartoÅ›ci dla indeksu S&P 500):\nKwota startowa (w milionach USD): 1 (1)\nKwota koÅ„cowa (w milionach USD): 93.67 (107.11)\nUÅ›redniona roczna stopa zwrotu (CAGR): 10.13% (10.45%)\nUÅ›redniona roczna stopa zwrotu skorygowana o inflacjÄ™ (CAGR realny): 6.00% (6.30%)\nMaksymalne obsuniÄ™cie kapitaÅ‚u: -45.40% (-50.95)\nPoczÄ…tek maksymalnego obsuniÄ™cia: 29/11/2007 (29/11/2007)\nDÅ‚ugoÅ›Ä‡ maksymalnego obsuniÄ™cia: 1186 dni (1582 dni)\nStandardowe odchylenie portfela: 15.04% (17.23%)\nLiczba zyskownych miesiÄ™cy: 368 (355)\nLiczba stratnych miesiÄ™cy: 196 (209)\nWskaÅºnik Sharpe: 0.73 (0.68)\nLiczba rebalancingÃ³w: 31 (0)\nGdyby nie fakt, Å¼e mamy w portfelu zÅ‚oto i obligacje inflacyjne, moglibyÅ›my symulacjÄ™ portfela (backtest) przeprowadziÄ‡ za jeszcze dÅ‚uÅ¼szy okres.\nÅ»eby wszystko byÅ‚o jasne, krÃ³tki komentarz to powyÅ¼szych wynikÃ³w:\nWyniki nie uwzglÄ™dniajÄ… kosztÃ³w transakcyjnych i podatkÃ³w. Te pierwsze sÄ… marginalne przy takiej strategii, natomiast podatki sÄ… zaleÅ¼ne od sytuacji danego inwestora i rodzaju kupowanych ETF (np. korzystniej wypadajÄ… podatkowo ETF akumulujÄ…ce dywidendy).\nBadany portfel ma nieznacznie mniejszÄ… rocznÄ… stopÄ™ zwrotu od indeksu S&P 500 (500 najwiÄ™kszych spÃ³Å‚ek amerykaÅ„skich), redukujÄ…c w zamian maksymalne obsuniÄ™cie kapitaÅ‚u i zmiennoÅ›Ä‡ portfela.\nRebalancing portfela jest przeprowadzany w sytuacji, gdy ktÃ³rykolwiek element portfela odchyli siÄ™ od pierwotnej wagi +/- 30%. Czyli przykÅ‚adowo, gdy rynek akcji krajÃ³w rozwiniÄ™tych spadnie o wiÄ™cej niÅ¼ 18 punktÃ³w procentowych (czyli z 60% poniÅ¼ej 42%), uruchamiany jest rebalancing polegajÄ…cy na tym, Å¼e dokupowane sÄ… te akcje, redukujÄ…c odpowiednio udziaÅ‚ pozostaÅ‚ych elementÃ³w portfela. Warunek rebalancingu sprawdzany jest na ostatniej sesji kaÅ¼dego miesiÄ…ca (nie znaczy to jednak, Å¼e wykonywany jest jednak rebalancing â€“ przez 46 lat byÅ‚ wykonany on 31 razy).\nKorekta przeciÄ™tnej stopy zwrotu (CAGR) o inflacjÄ™ bazuje na stopie inflacji w USA. W tym przypadku portfel przeciÄ™tnie w badanym okresie zarabiaÅ‚ zatem 6% powyÅ¼ej inflacji.\nMaksymalne obsuniÄ™cie kapitaÅ‚u oznacza najgÅ‚Ä™bszy spadek wartoÅ›ci portfela w badanym okresie. W tym przypadku taka sytuacja miaÅ‚a miejsce w listopadzie 2007 roku, kiedy portfel zaczÄ…Å‚ nurkowaÄ‡ tracÄ…c w pewnym momencie 45.40%, a wyjÅ›cie z tego poziomu do wartoÅ›ci przed spadkami zajÄ™Å‚o 1186 dni kalendarzowych.\nStandardowe odchylenie portfela liczone jest dla rocznych stÃ³p zwrotu i oznacza, Å¼e przeciÄ™tne wahanie naszego portfela jest mniejsze od indeksu S&P 500 (15.04% vs. 17.23%).\nI jeszcze rozpiska wynikÃ³w dekada po dekadzie. Jak widzimy kaÅ¼dy okres byÅ‚ na plusie (co istotne â€“ po uwzglÄ™dnieniu inflacji).\nZwrÃ³Ä‡my uwagÄ™ na lata 1973-1979 â€“ roczna stopa zwrotu wynosi 10.88%, ale po korekcie o inflacjÄ™ juÅ¼ tylko 1.91% â€“ uwzglÄ™dnianie jej w obliczeniach jest abolutnie konieczne, szczegÃ³lnie przy analizowaniu wieloletnich okresÃ³w. GdybyÅ›my w powyÅ¼szym portfelu nie mieli zÅ‚ota i obligacji inflacyjnych TIPS realnie byÅ‚oby jeszcze gorzej. Dlatego na obecne czasy niskich stÃ³p procentowych zdecydowaÅ‚em siÄ™ na obligacje inflacyjne. GdybyÅ›my w latach 1980-2019 mieli w portfelu nominalne obligacje skarbowe (nieindeksowane inflacjÄ…), wÃ³wczas wyniki portfela byÅ‚yby znacznie lepsze â€“ przez caÅ‚y ten czas stopy procentowe spadaÅ‚y docierajÄ…c do dna. Zatem te czasy szybko nie powrÃ³cÄ….\nCIEKAWOSTKA W latach 1980-2019 30-letnie obligacje skarbowe USA wygenerowaÅ‚y Å›redniÄ… rocznÄ… stopÄ™ zwrotu na poziomie 9.44% (realnie 6.19%), przy maksymalnym obsuniÄ™ciu kapitaÅ‚u -25%. Przez ostatnie 40 lat to byÅ‚a najlepsza â€žstrategiaâ€� inwestycyjna w kontekÅ›cie wspÃ³Å‚czynnika zysku do ryzyka (zmiennoÅ›ci). OczywiÅ›cie wiemy to teraz, po fakcie. Natomiast warto mieÄ‡ Å›wiadomoÅ›Ä‡, Å¼e o ile maÅ‚o rzeczy w Å›wiecie inwestycji jest pewne, tak tu z pewnoÅ›ciÄ… takie wyniki nie powtÃ³rzÄ… siÄ™ przez wiele kolejnych lat na tych obligacjach.\nZastosowanie tego portfela w praktyce jest bardzo proste i moÅ¼e ograniczaÄ‡ siÄ™ do dosÅ‚ownie 4 funduszy ETF na: akcje krajÃ³w rozwiniÄ™tych, akcje krajÃ³w rozwijajÄ…cych siÄ™, zÅ‚oto i obligacje inflacyjne. PokaÅ¼Ä™ to na przykÅ‚adzie ETF notowanych w USA oraz ETF notowanych na gieÅ‚dach europejskich.\nW ST zbudowaÅ‚em portfel na nastÄ™pujÄ…cych ETF (to tylko propozycja, moÅ¼na zastosowaÄ‡ inne):\nEEM (iShares MSCI Emerging Markets ETF) â€“ akcje krajÃ³w rozwijajÄ…cych siÄ™ (20%)\nURTH (iShares MSCI World ETF) â€“ akcje krajÃ³w rozwiniÄ™tych (60%)\nGLD (SPDR Gold Trust) â€“ fundusz naÅ›ladujÄ…cy kurs zÅ‚ota (10%)\nTIP (iShares TIP Bond) â€“ ETF w skÅ‚ad ktÃ³rego wchodzÄ… amerykaÅ„skie obligacje inflacyjne TIPS (10%)\nA tak wyglÄ…da rozkÅ‚ad poszczegÃ³lnych ETF w portfelu.\nWyniki takiego portfela, miesiÄ…c po miesiÄ…cu, uwzglÄ™dniajÄ…ce koszty transakcyjne w Interactive Brokers poniÅ¼ej.\nTo na koniec jeszcze krzywa kapitaÅ‚u. Warto zwrÃ³ciÄ‡ uwagÄ™ na luty i marzec 2020, gdzie mocno bujaÅ‚o w odpowiedzi na pandemiÄ™ COVID-19 i uruchomiony zostaÅ‚ rebalansing portfela, dosypujÄ…c do niego akcji. NaleÅ¼y wykazaÄ‡ siÄ™ sporÄ… dyscyplinÄ…, by realizowaÄ‡ z peÅ‚nÄ… konsekwencjÄ… obranÄ… strategiÄ™ w tak burzliwych momentach.\nKrzywa kapitaÅ‚u portfela opartego na ETF z uwzglÄ™dnionymi prowizjami i rebalasowaniem przy odchylnieach przekraczajÄ…cych +/-30%. KapitaÅ‚ startowy to 1 milion USD. WidaÄ‡ jak w lutym i marcu mocno bujaÅ‚o. ðŸ™‚\nPoniewaÅ¼ lista dostÄ™pnych ETF moÅ¼e byÄ‡ rÃ³Å¼na u rÃ³Å¼nych brokerÃ³w, zamiast podawania konkretnych symboli przytaczam wiele rÃ³Å¼nych alternatywnych funduszy dla kaÅ¼dej grupy:\nLista ETF na indeks MSCI EM â€“ akcje krajÃ³w rozwijajÄ…cych siÄ™ (20%)\nLista ETF na indeks MSCI World â€“ akcje krajÃ³w rozwiniÄ™tych (60%)\nLista ETF europejskich na zÅ‚oto (10%)\nLista ETF na obligacje skarbowe powiÄ…zane z inflacjÄ… (10%)\nKupujÄ…c lub sprzedajÄ…c ETF na rynku stosujmy tak zwane zlecenia z limitem (limit orders). DziÄ™ki temu, jeÅ›li dojdzie do transakcji kupna/sprzedaÅ¼y to bÄ™dzie ona zrealizowana po cenie okreÅ›lonej w limicie lub lepszej, ale na pewno nie gorszej. Minusem tego zlecenia jest to, Å¼e moÅ¼e ono zostaÄ‡ niezrealizowane, dlatego powinny byÄ‡ one skÅ‚adane bardzo blisko bieÅ¼Ä…cego kursu na rynku. Natomiast unikniemy przykrej sytuacji, w ktÃ³rej rozchwiany rynek nas â€žprzewiezieâ€� bo nie ustawiliÅ›my limitu ceny. Zalecam rÃ³wnieÅ¼, aby nie spekulowaÄ‡ tu liczÄ…c na to, Å¼e rynek spadnie lub wzroÅ›nie, polujÄ…c na lepsze okazje â€“ to ma byÄ‡ pasywna strategia. Wystarczy realizowaÄ‡ jej zaÅ‚oÅ¼enia.\nPortfel pasywny jest wybitnie dÅ‚ugoterminowy. Nie ma sensu sprawdzania jego wartoÅ›ci kaÅ¼dego dnia. JeÅ›li bardzo chcesz, moÅ¼esz sprawdzaÄ‡ warunek rebalasowania portfela co tydzieÅ„, chociaÅ¼ robienie tego raz w miesiÄ…cu w zupeÅ‚noÅ›ci wystarczy (dla jasnoÅ›ci â€“ zwykle i tak ten warunek nie jest speÅ‚niony, wiÄ™c na sprawdzeniu koÅ„czy siÄ™ nasza â€žpracaâ€�). JeÅ›li i to za wiele â€“ moÅ¼esz ograniczyÄ‡ sprawdzanie warunku rebalansowania portfela nawet raz do roku. W ST sprawdÅº jak wpÅ‚ywa to na wyniki portfela.\nLepiej nie dopuszczaÄ‡ do siebie za duÅ¼o emocji rynkowych â€“ zarÃ³wno tych pozytywnych jak i negatywnych. DziÄ™ki temu Å‚atwiej nam bÄ™dzie z dyscyplinÄ… podÄ…Å¼aÄ‡ za obranym planem i nie wpadaÄ‡ na Å›wietny pomysÅ‚ â€žpoprawyâ€� portfela. Takie â€žanalizyâ€� na bazie najnowszego szumu rynkowego (duÅ¼e wahniÄ™cie na rynkach, przeczytany artykuÅ‚, porada eksperta itd.) wiÄ™cej wyrzÄ…dzÄ… zÅ‚ego niÅ¼ dobrego. To ma byÄ‡ nasz portfel i nasze zasady.\nTo, czy warunki rebalansowania portfela zostaÅ‚y speÅ‚nione moÅ¼na sprawdziÄ‡ w ST. Potrzebne sÄ… do tego najÅ›wieÅ¼sze dane rynkowe, a nastÄ™pnie po uruchomieniu symulacji w „Historia rebalasowania” moÅ¼na sprawdziÄ‡ obowiÄ…zujÄ…cy skÅ‚ad portfela i ewentualne zmiany, jakie naleÅ¼y dokonaÄ‡ w portfelu.\nOd niemal dwÃ³ch lat pracujÄ™ nad oprogramowaniem ST, ktÃ³re w mojej ocenie jest wyjÄ…tkowe, poniewaÅ¼ daje do rÄ™ki kaÅ¼dego inwestora proste narzÄ™dzie jakiego brakowaÅ‚o. Teraz moÅ¼esz sam zaprojektowaÄ‡ i zweryfikowaÄ‡ swÃ³j pomysÅ‚ inwestycyjny. Nie kaÅ¼dy jest biegÅ‚y w programowaniu â€“ dziÄ™ki ST nie musisz wiedzieÄ‡ o programowaniu nic. No moÅ¼e prawie nic â€“ poniÅ¼ej kilka zdaÅ„ o tym jak to wyglÄ…da z mojej perspektywy…\nRozwÃ³j takiego oprogramowania jak ST pochÅ‚ania mnÃ³stwo zasobÃ³w: tak czasowych jak i finansowych. Obecnie poza mnÄ… w projekcie na staÅ‚e jest jeszcze jedna osoba, ktÃ³rej pÅ‚acÄ™ rynkowe wynagrodzenie za wykonywane prace. Nie chcÄ™ siÄ™ absolutnie uÅ¼alaÄ‡, a tylko Ci uzmysÅ‚owiÄ‡, Å¼e prowadzenie takiego projektu jest zwyczajnie bardzo wyczerpujÄ…ce i wymagajÄ…ce. Obok pisania na blogu takich artykuÅ‚Ã³w edukacyjnych jak ten, obok nagrywania podcastÃ³w, rozwijam oprogramowanie ST i… sam pracujÄ™ zarobkowo. CzujÄ™ juÅ¼ ogromne zmÄ™czenie pracujÄ…c tygodniowo po 80 i wiÄ™cej godzin od dwÃ³ch lat. JedynÄ… szansÄ… na to, by mÃ³c to oprogramowanie doprowadziÄ‡ rzetelnie do koÅ„ca bÄ™dzie jego sprzedaÅ¼, ktÃ³ra uczyni ten projekt zasadny biznesowo.\nST w akcji. ðŸ˜‰\nTu, gdzie obecnie mieszkam (Bruksela) programista z wieloletnim doÅ›wiadczeniem za godzinÄ™ pracy moÅ¼e liczyÄ‡ na wynagrodzenie rzÄ™du 70-100 EUR, czyli przy obecnym kursie okoÅ‚o 315-450 PLN. Za godzinÄ™ pracy! Zero ryzyka, czysto rzemieÅ›lnicza praca, czÄ™sto nawet nie ruszajÄ…c tyÅ‚ka z domu. Z czÄ™Å›ci tego zarobku rezygnujÄ™, aby mÃ³c wiÄ™cej czasu poÅ›wiÄ™ciÄ‡ na rozwÃ³j ST.\nDlatego w listopadzie lub grudniu tego roku planujÄ™ zorganizowaÄ‡ krÃ³tkÄ… przedsprzedaÅ¼ ST (okoÅ‚o 10-15 dni), gdzie za niewielkÄ… opÅ‚atÄ… (z mojego punktu widzenia) bÄ™dzie moÅ¼na wykupiÄ‡ roczny abonament na jego uÅ¼ytkowanie. BÄ™dzie to koszt 365 PLN w skali roku (1 PLN na dzieÅ„). PeÅ‚nÄ…, oficjalnÄ… wersjÄ™ ST planujÄ™ wydaÄ‡ w okolicy lutego/marca 2021 â€“ do tego czasu ST bÄ™dzie caÅ‚kowicie za darmo. Ktokolwiek jednak kupi licencjÄ™ ST w listopadzie/grudniu tego roku, bÄ™dzie miaÅ‚ gwarancjÄ™ najniÅ¼szej ceny, a roczny okres abonamentu bÄ™dzie liczony od chwili wydania oficjalnej wersji. Kolejne sprzedaÅ¼e bÄ™dÄ… wiÄ…zaÄ‡ siÄ™ z wyÅ¼szymi cenami.\nBÄ™dÄ™ wdziÄ™czny za Twoje uwagi i komentarze zwiÄ…zane z ST, rÃ³wnieÅ¼ w kontekÅ›cie tego co napisaÅ‚em powyÅ¼ej. Za 5-6 miesiÄ™cy ST bÄ™dzie aplikacjÄ… o wiele prostszÄ… w uÅ¼yciu, bardziej przyjaznÄ… dla mniej obytych z komputerami osÃ³b â€“ ale potrzebujÄ™ Twojej pomocy za ktÃ³rÄ… z gÃ³ry serdecznie dziÄ™kujÄ™! Ze swojej strony obiecujÄ™, Å¼e wkÅ‚adam w to caÅ‚e serce, gÅ‚Ä™boko wierzÄ…c w sens tego co robiÄ™. Jestem przekonany, Å¼e wiedza ktÃ³rÄ… przekazujÄ™ i oprogramowanie ST sÄ… bardzo wartoÅ›ciowe, coÅ› pod czym z dumÄ… mogÄ™ siÄ™ podpisaÄ‡.\nUWAGA Od kilkunastu tygodni jestem czÅ‚onkiem zamkniÄ™tego forum â€“ Klanu Finansowych Ninja (#KFN), ktÃ³rego gospodarzem jest MichaÅ‚ SzafraÅ„ski z bloga Jak OszczÄ™dzaÄ‡ PieniÄ…dze. Poza bezpoÅ›rednim dostÄ™pem do MichaÅ‚a, na forum obecnych jest wiele osÃ³b bÄ™dÄ…cych ekspertami w rÃ³Å¼nych branÅ¼ach i dziedzinach z ktÃ³rymi moÅ¼na na poziomie i z kulturÄ… porozmawiaÄ‡ na tematy inwestycyjne, biznesowe i wiele innych. Regularnie organizowane sÄ… prywatne lajwy prezentujÄ…ce treÅ›ci o najwyÅ¼szej merytorycznej jakoÅ›ci, ktÃ³rych czÄ™Å›Ä‡ mam przyjemnoÅ›Ä‡ wspÃ³Å‚prowadziÄ‡. SERDECZNIE ZAPRASZAM! ðŸ™‚\nInwestowanie pasywne moÅ¼e byÄ‡ naprawdÄ™ proste i maÅ‚o absorbujÄ…ce. Z punktu widzenia wiÄ™kszoÅ›ci z nas ma to ogromne znaczenie, gdy nie moÅ¼emy lub nie chcemy poÅ›wiÄ™caÄ‡ wielu godzin kaÅ¼dego tygodnia na zarzÄ…dzanie portfelem. OdrabiajÄ…c raz a porzÄ…dnie zadanie domowe w ramach ktÃ³rego zbudujemy wÅ‚asny portfel, a w czym znakomicie pomoÅ¼e moje oprogramowanie ST, pÃ³Åºniej moÅ¼emy niemal zapomnieÄ‡ o rynkach, poÅ›wiÄ™cajÄ…c im dosÅ‚ownie kilkanaÅ›cie minut w roku.\nKolejna dobra wiadomoÅ›Ä‡ jest taka, Å¼e najpewniej nic nie stracimy, poniewaÅ¼ w Å›wiecie inwestowania nie ma liniowej zaleÅ¼noÅ›ci pomiÄ™dzy stopÄ… zwrotu a czasem poÅ›wiÄ™canym na zarzÄ…dzanie portfelem. Paradoksalnie wrÄ™cz praktyka wskazuje, Å¼e wiÄ™kszoÅ›Ä‡ aktywnych inwestorÃ³w generuje gorsze stopy zwrotu od pasywnych portfeli â€“ warto sobie to wziÄ…Ä‡ do serca. PozwÃ³lmy zatem czasowi, rynkom i procentowi skÅ‚adanemu wykonaÄ‡ pracÄ™ za nas â€“ o ile wyniki krÃ³tkoterminowe mogÄ… byÄ‡ maÅ‚o przekonywujÄ…ce, tak historia uczy, Å¼e dÅ‚ugoterminowo bÄ™dzie zupeÅ‚nie odwrotnie.\nNaleÅ¼y zwrÃ³ciÄ‡ uwagÄ™, Å¼e rynki finansowe, o ile nie jest to nasza dziaÅ‚alnoÅ›Ä‡ biznesowa (np. prowadzenie funduszu inwestycyjnego), majÄ… sÅ‚uÅ¼yÄ‡ do dÅ‚ugoterminowego pomnaÅ¼ania nadwyÅ¼ek finansowych w szybszym tempie, niÅ¼ na lokatach w banku. Nie traktujmy ich jako drogi na skrÃ³ty do wzbogacenia siÄ™, bo zamiast inwestowania moÅ¼emy zaczÄ…Ä‡ uprawiaÄ‡ amatorski hazard.\nPoznanie historii rynkÃ³w finansowych, prosta strategia, zdrowe oczekiwania, dyscyplina i wytrwaÅ‚oÅ›Ä‡ â€“ to jest przepis na to, by rozsÄ…dnie budowaÄ‡ swÃ³j dÅ‚ugoterminowy portfel inwestycyjny. Powodzenia! ðŸ™‚\nZapraszam do komentowania i zadawania pytaÅ„ pod artykuÅ‚em. BÄ™dÄ™ rÃ³wnieÅ¼ wdziÄ™czny za podzielenie siÄ™ tym materiaÅ‚em z innymi. Z gÃ³ry bardzo dziÄ™kujÄ™! ðŸ™‚\nJacek, jak zwykle – Å›wietny artykuÅ‚. Generalnie, jak CiÄ™ czytam od paru miesiÄ™cy, (i wpisy aktualne i archiwalne) to nie pamiÄ™tam abyÅ› kiedyÅ› opublikowaÅ‚ jakiÅ› sÅ‚aby materiaÅ‚ ðŸ˜‰\nWzglÄ™dem ST – zamierzasz pÃ³jÅ›Ä‡ szerzej i wprowadziÄ‡ aplikacjÄ™ w angielskiej wersji aby poszerzyÄ‡ sobie rynek zbytu poza PolskÄ™? I co z wersjÄ… webowÄ… – bÄ™dzie w 2021? ðŸ˜‰\nDziÄ™ki serdeczne za komentarz i dobre sÅ‚owo. ðŸ™‚\nST juÅ¼ jest dostÄ™pne w wersji angielskiej, ale na razie nie promowaÅ‚em siÄ™ â€žna Å›wiecieâ€�. OczywiÅ›cie z biznesowego punktu widzenia to naturalny kierunek.\nPlan co do ST jest taki, aby za okoÅ‚o miesiÄ…c wydaÄ‡ kolejnÄ… wersjÄ™ beta (numer 3), a nastÄ™pnie skupiÄ‡ siÄ™ przez 2-3 miesiÄ…ce na szlifowaniu aplikacji. Tak, by byÅ‚a ona bardziej przyjazna w uÅ¼ytkowaniu, szczegÃ³lnie z perspektywy mniej zaawansowanych uÅ¼ytkownikÃ³w.\nJeÅ›li ST w wersji desktopowej zarobi na siebie, to wersja webowa jest jak najbardziej realna, a pierwsze prace mogÅ‚yby nad niÄ… ruszyÄ‡ nawet wiosnÄ… przyszÅ‚ego roku. Silnik jest, wiÄ™c byÅ‚oby nieco proÅ›ciej w porÃ³wnaniu od startowania z punktu 0.\nSuper Jacek, ja jestem pod wraÅ¼eniem ile dajesz od siebie nie chcÄ…c za to tak na prawdÄ™ nic. Decyzja o komercjalizacji oprogramowania w peÅ‚ni uzasadniona i po prostu sÅ‚uszna. Ja z wielkÄ… chÄ™ciÄ… kupiÅ‚bym ksiÄ…Å¼kÄ™ Twojego autorstwa o budowie strategii finansowej na lata- myÅ›laÅ‚eÅ› juÅ¼ moÅ¼e o tym ?\nDziÄ™ki za komentarz. ðŸ™‚\nCieszÄ™ siÄ™, Å¼e mnie rozumiesz i ogromnie dziÄ™kujÄ™ za te sÅ‚owa! ðŸ™‚ ZaleÅ¼y mi na sytuacji win-win, w ktÃ³rej ktoÅ› pÅ‚acÄ…c mi ma peÅ‚ne przekonanie, Å¼e de facto mÄ…drze inwestuje te pieniÄ…dze i z ogromnÄ… nawiÄ…zkÄ… odzyska je w przyszÅ‚oÅ›ci.\nCo do ksiÄ…Å¼ki â€“ na razie o tym nie myÅ›laÅ‚em. Ale nigdy nie mÃ³w nigdy. ðŸ˜‰\nJestem Å›wieÅ¼utkim Inwestorem, ktÃ³ry zaczÄ…Å‚ inwestowanie na fali covidowych spadkÃ³w, kierujÄ…c siÄ™ emocjami i szumem informacyjnym.\nJak siÄ™ zapewne domyÅ›lasz nie skoÅ„czyÅ‚o siÄ™ to dobrze. Jednak ta poraÅ¼ka byÅ‚a dla mnie bodÅºcem do nauki i szukania wiedzy – tak znalazÅ‚em siÄ™ tutaj. WierzÄ™, Å¼e dziÄ™ki Tobie zbudowaÅ‚em strategiÄ™ InwestycyjnÄ… na lata za co chciaÅ‚bym Ci bardzo podziÄ™kowaÄ‡. Co do ksiÄ…Å¼ki – wiedza, ktÃ³ra zawarÅ‚eÅ› na tym blogu wystarczy przynajmniej na trzy tomy ðŸ˜‰ Masz rzadkÄ… umiejÄ™tnoÅ›Ä‡ pisania w bardzo rzeczowy sposÃ³b oraz zawierasz duÅ¼o informacji jak inwestowaÄ‡ w praktyce – wyrÃ³Å¼nia CiÄ™ to w zdecydowany sposÃ³b na polskim rynku. UwaÅ¼am, Å¼e Twoja ksiÄ…Å¼ka w ktÃ³rym byÅ› opisywaÅ‚ poszczegÃ³lne systemy inwestowania byÅ‚aby Å›wietnym kompendium wiedzy, ktÃ³re chciaÅ‚bym przeczytaÄ‡ zanim wtopiÅ‚em parÄ™ tranzakacji ðŸ˜‰ Powodzenia Jacek, trzymam za Ciebie kciuki !\nMarcin, raz jeszcze serdeczne dziÄ™ki — mega satysfakcja wiedzieÄ‡, Å¼e komuÅ› realnie mogÅ‚em pomÃ³c. Doceniam Twoje sÅ‚owa.\nRÃ³wnieÅ¼ Å¼yczÄ™ powodzenia i wytrwaÅ‚oÅ›ci — bo to jest bardzo potrzebne w tej branÅ¼y. ðŸ™‚\nIdÅº w Å›wiat, w Polsce ten ogrom pracy Ci siÄ™ nie zwrÃ³ci ðŸ™‚ Co prawda samej aplikacji jeszcze nie testowaÅ‚am (muszÄ™ nowego maila zaÅ‚oÅ¼yÄ‡) ale sam filmik demo pozwala sobie wyrobiÄ‡ opinie o kosztach, nawet wedle stawek polskiego a nie belgijskiego programisty. Mamy maÅ‚y rynek a wiÄ™kszoÅ›Ä‡ ludzi inwestuje w klasyczne fundusze lub kupuje losowe akcje (choÄ‡ zapewne nie w swoim mniemaniu).\nPowodzenia w komercjalizacji\nDziÄ™ki Martyna. Plan jest taki, by rÃ³wnolegle puÅ›ciÄ‡ to na PolskÄ™ i na Å›wiat. MyÅ›lÄ™, Å¼e z czasem w Polsce moda na ETF teÅ¼ bÄ™dzie rosnÄ…Ä‡. No nic — zobaczymy co biznesowo bÄ™dzie lepsze. Z pewnoÅ›ciÄ… Å›wiat ma wiÄ™kszy potencjaÅ‚.\nKolejny wartoÅ›ciowy materiaÅ‚ utrwalajÄ…cy wiedzÄ™ z poprzednich ale przede wszystkim cenne praktyczne wskazÃ³wki!\nDrobna ciekawostka w zakresie, twierdzenia Å¼e ETF na S&P500 byÅ‚ pierwszy.\nOtÃ³Å¼ pierwszy byÅ‚ Toronto Index Participation Fund (TIP) poczÄ…tkowo odwzorowujÄ…cy indeks TSE 35. ZadebiutowaÅ‚ on 9 marca 1990 roku czyli 3 lata przed pajÄ…kiem.\nDzisiaj jest notowany pod nazwÄ… iShares S&P/TSX 60 Index ETF\n(TSX:XIU). A jego poczÄ…tkowa nazwa TIP zostaÅ‚a „przejÄ™ta” przez iShares TIP Bond.\nMateusz, dziÄ™kujÄ™ za komentarz i uwagÄ™. Faktycznie, koÅ‚ata mi w gÅ‚owie ten ETF teraz (chyba z podcastu Bena Felixa, Rational Reminder, bo on jest z Kanady), jak o nim wspominasz. PisaÅ‚em zupeÅ‚nie z gÅ‚owy — juÅ¼ poprawiam! ðŸ™‚\nSPY byÅ‚ pierwszy… w USA. ðŸ™‚\nTen artykuÅ‚ to zbiornica wiedzy na temat ETF. PoniewaÅ¼ inwestujemy wyÅ‚acznie na rynkach zagranicznych dla nas nie sÄ… one nowoÅ›ciÄ…. Obydwoje z Å¼onÄ… uÅ¼ywamy MBK, VTO, XLV, oraz VCR w celu planowania finansowego. GÅ‚Ã³wnie po to aby uniknÄ…Ä‡ kÅ‚opotliwych podatkÃ³w zwiÄ…zanych z rocznÄ… dystrybucjÄ… zyskÃ³w kapitaÅ‚owych i dywidend jakie mieliÅ›my z amerykaÅ„skich funduszy inwestycyjnych. Funduszy mamy sporo, ale trzymamy je tylko na rachunkach emerytalnych gdzie rosnÄ… bez podatkÃ³w. W tej sytuacji kupujÄ…c nastawione na agresywny wzrost ETFy mamy dywersyfikacjÄ™ inwestycji i tylko niewielkie nie przekraczajÄ…ce 1.5% dywidendy. ETFy rozwiÄ…zujÄ… kÅ‚opot zwiÄ…zany z pasywnym inwestowaniem czyli coroczne opodatkowanie funduszy (tzw. phantom gains) pomimo, Å¼e nigdy z nich wyjÄ™liÅ›my nawet centa. Pozdrawiam.\nHej Floridian, dziÄ™ki za komentarz. ðŸ™‚ A do tego, jak siÄ™ domyÅ›lam, ogrzewasz siÄ™ w ciepÅ‚ym sÅ‚oÅ„cu Florydy. ðŸ™‚\nGenialny artykuÅ‚! CieszÄ™ siÄ™, Å¼e MichaÅ‚ SzafraÅ„ski CiÄ™ poleciÅ‚. Powodzenia w rozwijaniu ST!\nDziÄ™ki, Adam! ðŸ™‚\nPodziwiam Twoja wiedzÄ™ i uwaÅ¼am Å¼e oprogramowanie jest Å›wietne, jednak to trochÄ™ deprymujÄ…ce co zawsze podkreÅ›lasz, Å¼eby nie traktowaÄ‡ gieÅ‚dy jako sposobu na szybkie dorobienie siÄ™. A moÅ¼e siÄ™ udaÄ‡ zarobiÄ‡ i na mieszkanie, i jeszcze na narty ðŸ˜€ I to nawet grajÄ…c poÅ¼yczonymi pieniÄ™dzmi!\nDziÄ™ki Piotrku! ðŸ™‚\nCo do Pana z artykuÅ‚u â€“ moÅ¼e i szkoda, Å¼e mu nie wyszÅ‚o, bo teraz realizuje siÄ™ w innym miejscu ze skutkiem dla mnie co najmniej wÄ…tpliwym. ðŸ˜‰\nPowiem szczerze, Pan z artykuÅ‚u mnie mega denerwuje, ale jednak jak siÄ™ dowiedziaÅ‚em o jego sukcesach na gieÅ‚dzie (kojarzyÅ‚em go dotÄ…d od czasu komisji ds. afery Rywina, nie znaÅ‚em jego wczeÅ›niejszej biografii), kurczÄ™ chapeau bas, graÄ‡ tak agresywnie, z takÄ… fantazjÄ…, za poÅ¼yczone pieniÄ…dze, z relatywnym sukcesem… Trzeba to doceniÄ‡, ja bym siÄ™ nigdy nie odwaÅ¼yÅ‚. Pan Minister przez rok czy dwa byÅ‚ prawie jak Dennis Richards (wiem, wiem, przez tak krÃ³tki okres wiele na gieÅ‚dzie jest moÅ¼liwe, ale sam fakt, to jednak bylo osiagniecie).\nAczkolwiek szkoda, Å¼e nie posÅ‚uchaÅ‚ babci, ktÃ³ra chciaÅ‚a by zostaÅ‚ ksiÄ™dzem ðŸ˜€\nZ tego opisu wyglÄ…da mi raczej na to, Å¼e Pan Zbyszek pomyliÅ‚ szczÄ™Å›cie i hossÄ™ z umiejÄ™tnoÅ›ciami. Bo jak mÃ³wiÅ‚ chyba Ed Seykota – sÄ… starzy inwestorzy, sÄ… Å‚ysi inwestorzy i sÄ… odwaÅ¼ni inwestorzy. Ale nie ma inwestorÃ³w starych i odwaÅ¼nych zarazem. ðŸ™‚\nBartosz Jezierski - MPB\nczytam Twojego bloga od pewnego czasu i ten wpis jest chyba jednym z ciekawszych. Praktyczne wskazÃ³wki dot. ETF-Ã³w to zÅ‚oto samo w sobie (z numerem 5 w szczegÃ³lnoÅ›ci!). Dobra robota!\nNatomiast skoro mowa o zÅ‚ocie ðŸ˜‰ to fakt, byÅ‚y okresy gdy mocno doÅ‚owaÅ‚o ale wÃ³wczas moÅ¼na by po prostu zastosowaÄ‡ metodÄ™ uÅ›redniania ceny zakupu – i skupowaÄ‡ je w regularnych okresach. OsobiÅ›cie patrzÄ™ na nie jako noÅ›nik wartoÅ›ci i anty-walutÄ™, a nie element portfela inwestycyjnego i takie podejÅ›cie sprawdza siÄ™ wÅ‚aÅ›nie dopiero na przestrzeni kilkudziesiÄ™ciu lat czy nawet kilku pokoleÅ„. Nie jest powiedziane, Å¼e musimy je kupowaÄ‡ dla siebie ;).\nNiemniej, czekam na kolejne artykuÅ‚y!\nDziÄ™ki za komentarz.\nCo do zÅ‚ota â€“ oczywiÅ›cie, kaÅ¼dy moÅ¼e mieÄ‡ swoje preferencje. SpoglÄ…dam na nie pragmatycznie jako jednÄ… ze skÅ‚adowych w portfelu. Dobitnie o nim napisaÅ‚em, bo z moich obserwacji wynika, Å¼e wiele osÃ³b jest zaskoczonych, gdy mÃ³wiÄ™, Å¼e po ostatnich 40 latach zÅ‚oto wygenerowaÅ‚o stratÄ™, jeÅ›li naÅ‚oÅ¼ymy na to inflacjÄ™. DominujÄ… gÅ‚Ã³wnie â€žurban legendsâ€�, bez weryfikacji.\nPrawda, owych 'urban legends’ jest aÅ¼ nadto. A najbardziej zaskoczeni wydajÄ… siÄ™ byÄ‡ ci, ktÃ³rzy szukajÄ… 'najlepszych aktywÃ³w na Å›wiecie’, zamiast skupiÄ‡ siÄ™ na budowaniu zrÃ³wnowaÅ¼onego portfela ðŸ™‚\nRacja. To jest taka nieustanna pogoÅ„ dla wiÄ™kszoÅ›ci, tymczasem trudno uwierzyÄ‡, Å¼e moÅ¼na byÄ‡ przeciÄ™tnym w biznesie, biorÄ…c to co daje rynek. ðŸ™‚\nW krÃ³tkim okresie dla ktÃ³rego podajesz tabelkÄ™ „Wynik portfela miesiÄ…c po miesiÄ…cu”, czyli od 2012, to rÃ³Å¼nica miÄ™dzy portfelem pasywnym, a S&P500 jest juÅ¼ bardzo duÅ¼a, blisko dwukrotna.\nCAGR\t7,88%\t14,03%\nTo dopiero pokazuje jak bardzo na wpÅ‚yw portfela majÄ… konkretne warunki ekonomiczne.\nHej Artur! ðŸ™‚\nMyÅ›lÄ™, Å¼e w ogÃ³le trudnoÅ›Ä‡ inwestowania polega na tym, Å¼e zawsze bÄ™dÄ… zdarzaÄ‡ siÄ™ okresy, w ktÃ³rych ktoÅ› kupi jeden indeks/spÃ³Å‚kÄ™/whatever, a nastÄ™pnie powie: pobiÅ‚em wszystkich.\nDlatego, choÄ‡ nie jest to proste, trzeba robiÄ‡ swoje. I uwaÅ¼am, Å¼e warto dywersyfikowaÄ‡ strategie â€“ niekoniecznie wynik na koÅ„cu bÄ™dzie lepszy, ale bÄ™dzie Å‚atwiej naszej psychice.\nkolejny Å›wietny artykuÅ‚. GratulujÄ™! TwÃ³j blog staÅ‚ siÄ™ moim podstawowym miejscem pozyskiwania informacji o inwestowaniu.\nBardzo odpowiada mi Twoje zrÃ³wnowaÅ¼one i pragmatyczne podejÅ›cie do tematu.\nCiekaw jestem twojego zdania w temacie dodania do portfela aktywnego pierwiastka w np. w postaci iShares Edge MSCI World Momentum Factor np. 20% (kosztem rynkÃ³w rozwiniÄ™tych) Wiem, Å¼e nie jesteÅ› przesadnym miÅ‚oÅ›nikiem smart beta, ale momentum juÅ¼ tak ðŸ˜‰\nW Twojej aplikacji ST, nie przetestujÄ™ takiego portfela w szerszym horyzoncie czasowym, dlatego tak ciekaw jestem Twojego zdania.\nDziÄ™ki za komentarz i miÅ‚e sÅ‚owa! ðŸ™‚\nCo do MSCI World Momentum — mam w przygotowaniu dane i strategie oparte o indeksy momentum z amerykaÅ„skiego rynku, a testy bÄ™dzie moÅ¼na robiÄ‡ w ST za ponad 90 lat wstecz. Oficjalne indeksy MSCI moÅ¼na teÅ¼ pobraÄ‡ z ich strony i te dane moÅ¼na zaÅ‚adowaÄ‡ do ST (moÅ¼e rÃ³wnieÅ¼ je zaÅ‚Ä…czÄ™ w przyszÅ‚ych wersjach).\nCo myÅ›lÄ™? Nie krytykujÄ™ tego jednoznacznie, ale osobiÅ›cie prefereujÄ™ to robiÄ‡ sam — mam poczucie wiÄ™kszej kontroli. ðŸ™‚ Z pewnoÅ›ciÄ… dobrze zrozumieÄ‡ w szczegÃ³Å‚ach takiego ETF.\nHej Jacku, bardzo dobry artykuÅ‚. Co do samego narzÄ™dzia jest coraz lepsze.\nJedyne z czym mam problem to pobranie danych ze Stooq dla np. polskich obligacji czy funduszy. Program pisze o bÅ‚Ä™dach i tyle.ChÄ™tnie zapÅ‚aciÅ‚bym za wersjÄ™ komercyjnÄ…, gdyby Å›ciÄ…ganie danych ze Stooq byÅ‚o tak Å‚atwe jak z Yahoo:). Keep up the good work.\nDziÄ™kujÄ™ za komentarz i dobre sÅ‚owo.\nAplikacja jest na bieÅ¼Ä…co ulepszana i rozwijana. Natomiast co do danych — tu obawiam siÄ™, Å¼e wiele nie da siÄ™ zrobiÄ‡. Stooq wrÄ™cz moÅ¼e zablokowaÄ‡ moÅ¼liwoÅ›Ä‡ pobierania danych w przyszÅ‚oÅ›ci. Lepsza sytuacja jest z rynkami zagranicznymi — tam poza Yahoo sÄ… pÅ‚atne ÅºrÃ³dÅ‚a.\nCzeÅ›Ä‡ Jacku! Tak jak przedmÃ³wcy, uwaÅ¼am artykuÅ‚ za Å›wietny i przepeÅ‚niony\ngÅ‚Ä™bokÄ…, sprawdzonÄ… wiedzÄ…. Faktem jest, Å¼e TwÃ³j blog to materiaÅ‚ na doskonaÅ‚Ä… ksiÄ…Å¼kÄ™ o inwestowaniu. Ja jednak uwaÅ¼am, Å¼e Twoje wywiady z zagranicznymi tuzami gieÅ‚dowymi oraz z geniuszem – samoukiem, panem StyczyÅ„skim, niejednemu miÅ‚oÅ›nikowi podobnych poradnikÃ³w sprawiÅ‚yby ogromnÄ… przyjemnoÅ›Ä‡ wrÄ™cz radoÅ›Ä‡. Sam interesujÄ…c siÄ™ od dawna tematykÄ… inwestycyjno – kredytowÄ…, nie wiedziaÅ‚em nawet o istnieniu takich „wymiataczy” jak czarodziejka z Wall Street – pani Linda… A pan StyczyÅ„ski oÅ›wieciÅ‚ mnie w tak wielu sprawach prawno – bankowo – kredytowych, Å¼e zamierzam go sÅ‚uchaÄ‡ bez koÅ„ca. ChwaÅ‚a Twojemu podcastowi Jacku! MyÅ›lÄ™, Å¼e wszyscy tu zebrani czekamy na wiÄ™cej, szkoda tylko, Å¼e jest tak wiele spraw i tak maÅ‚o czasu ðŸ™‚ Co do emocji i szumu rynkowego, to mÃ³j niewielki portfel inwestycyjny regularnie przyprawia mnie o stany przedzawaÅ‚owe i ataki paniki, wiÄ™c jest nad czym pracowaÄ‡! Pozdrawiam serdecznie Jacku!\nDziÄ™ki za komentarz i dobre sÅ‚owo! ðŸ™‚ Co do emocji rynkowych — najlepszy sposÃ³b to nie zaglÄ…daÄ‡ na konto o ile nie jest to potrzebne. ðŸ™‚ W przypadku takich strategii jak ta czasami nawet przez lata moÅ¼e nie byÄ‡ potrzeby robienia czegokolwiek.\nRÃ³wnieÅ¼ podoba mi siÄ™ idea pernament portfolio aâ€™la all weather portfolio. UwaÅ¼am, Å¼e od tego powinno siÄ™ zaczÄ…Ä‡ budowÄ™ ekspozycji na aktywa inwestowalne, budowanie ekspozycji na pojedyncze akcje ma sens tylko wtedy jeÅ›li w dÅ‚ugim terminie bijemy portel pernametny o przynajmniej 2-3% (patrz czas potrzebny na inwestowanie). Dwa: nie jestem fanem kupowania mieszkaÄ‡ na wynajmem.\nW bieÅ¼Ä…cej sytuacji (prawie) zerowych stÃ³p procentowych budowa czÄ™Å›ci obligacyjnej w oparciu o obligacje indeksowane inflacjÄ… wydaje siÄ™ sensowna.\nTo powiedziawszy zastanawiam siÄ™ nad sensownoÅ›ciÄ… dla inwestora mieszkajÄ…cego w Polsce I zarabiajÄ…cego w PLN budowanie czÄ™Å›ci obligacyjnej portfela pernamentnego za pomocÄ… TIPS zamiast EDO. Argumenty.\nâ€¢\tFaktem jest, Å¼e prawdodpobieÅ„stwo bankructwa rzÄ…du USA jest znacznie mniejsze niÅ¼ rzÄ…du PL. ChoÄ‡ pytaniem otwartym jest czy w przypadku bankructwa rzÄ…du PL, aktywa w polskim domu maklerskim sÄ… bezpieczne (akcje, ETFy zagraniczne). Teoretycznie tak.\nâ€¢\tJeÅ›li budujemy portfel permanentny po za obligacjami w oparciu o ETF EM, ETF DM, zÅ‚oto to te aktywa sÄ… denominowane w walutach obcych (gÅ‚Ã³wnie USD niezaleÅ¼nie od waluty w ktÃ³rej ETF jest notowany), wiec wybierajÄ…c EDO tylko ta czeÅ›Ä‡ jest denominowana w PLN.\nâ€¢\tInflacja w PL, ktÃ³rÄ… sÄ… indeksowane EDO bardziej interesuje (odnosi siÄ™ do sytuacji ) inwestora w Polsce niÅ¼ inflacja CPI w USA (case: wysoka inflacja w PL, niska w USA). OczywiÅ›cie sytuacja odwtotna (wysoka inflacja w USA, niska w PL) byÅ‚aby dodatkowym zyskiem.\nâ€¢\tMarÅ¼a ponad inflacje w TIPSach to 0,125% dla 5 I 10 letnich oraz 0,25% dla 30 letnich (https://www.treasurydirect.gov/indiv/products/prod_tips_glance.htm#:~:text=Treasury%20Inflation%2DProtected%20Securities%2C%20or,original%20principal%2C%20whichever%20is%20greater.) W EDO (10 lat) marÅ¼a to wciÄ…Å¼ 1% ponad inflacje od drugiego roku.\nâ€¢\tTIPSy wypÅ‚acajÄ… kupony co pÃ³Å‚ roku, wiec nie uciekniemy od podatku Belki. Wiec TIPSy chroniÄ… przed relatywnie niskÄ… inflacjÄ… 81/19*marÅ¼a co dla 30 latkÃ³w TIPS daje ochronÄ™ do inflacji 1,06% CPI USA. EDO odsetki sÄ… kapitalizowane (naliczane za kaÅ¼dy poprzedni rok I wypÅ‚acane w dniu wykupu). MoÅ¼na wybraÄ‡ ekspozycje przez ETF na TIPSy, ktÃ³ry akumuluje odsetki (https://www.ishares.com/uk/individual/en/products/251714/ishares-tips-ucits-etf ), ale jak rozumiem wtedy podatek od kuponÃ³w pÅ‚aci I tak emitent, wiec przez konto IKE moÅ¼emy nie unikniemy podatku od kuponÃ³w. MajÄ…c IKE obligacje moÅ¼emy nie tylko nie pÅ‚aciÄ‡ podatku Belki od odsetek z EDO (jeÅ›li speÅ‚nimy warunki m.in. wypÅ‚ata po 60 roku Å¼ycia), co powoduje takÅ¼e, Å¼e EDO chroniÄ… nas przed kaÅ¼dÄ… inflacjÄ… w ramach IKE.\nâ€¢\tTIPSy w przypadku deflacji (CPI w USA jest ujemne) sÄ… dalej oprocentowane marÅ¼a + ujemna inflacja I ta wartoÅ›Ä‡ moÅ¼e byÄ‡ poniÅ¼ej 0 (wtedy TIPSy majÄ… ujemnÄ… rentownoÅ›Ä‡). Dla EDO w przypadku deflacji (ujemne CPI W PL) inflacja jest liczona jako 0, wiec oprocentowanie obligacji EDO jest zawsze przyjmniej rÃ³wne marzy.\nâ€¢\tEDO nie sÄ… notowane na GieÅ‚dzie, a emitent mÃ³wi, Å¼e zawsze wykupi obligacje za opÅ‚atÄ… 2 PLN. Notwanie TIPSÃ³w na gieÅ‚dzie bÄ™dzie powodowaÄ‡, Å¼e w przypadku wzrostu stÃ³p procentowych w USA bÄ™dzie presja, aby marÅ¼a w TIPSach byÅ‚a wyÅ¼sza niÅ¼ 0,125%/0,25%. W przypadku wyÅ¼szej marÅ¼y przyszÅ‚ych serii TIPSÃ³w cena aktualnych bÄ™dzie spadaÄ‡. OczywiÅ›cie to samo dotyczy EDO, jeÅ›li stopy procentowa pÃ³jdÄ™ w gÃ³rÄ™ bÄ™dzie presja, aby marÅ¼a w EDO byÅ‚a wyÅ¼sza, w przypadku wyÅ¼szej marÅ¼y przyszÅ‚ych EDO, aktualne bÄ™dÄ™ mniej atrakcyjne. I w drugÄ… stronÄ™ w przypadku spadku stop procentowych bÄ™dzie presja na spadek marzy (ale wÅ‚aÅ›nie maÅ‚e prawdopodobieÅ„stwo w dÅ‚ugim terminie takiego zdarzenia spowodowaÅ‚o zamianÄ™ obligacji staÅ‚oprocentowych obligacjami indeksowanymi inflacjÄ…).\nâ€¢\tPatrzÄ…c na wykres: https://stockcharts.com/freecharts/perf.php?SHY,IEI,IEF,TLH,TLT,$SPX,igil.l,IDTP.L\nNotowania obligacji TIPS zachowywaÅ‚y siÄ™ tak samo jak rynek akcji. W doÅ‚ku COVID S&P spadÅ‚ YTD ~-30%, ETF LSE:IDTP (US TIPS) spadÅ‚ YTD~-8%, ETF LSE: IGIL (Globalne TIPS) poleciaÅ‚ YTD~14%, ale ETF LSE: TLT (20+ US Treasure) zyskaÅ‚ ~+24%.\nWniosek TIPS nie chroniÄ… przed ucieczkÄ… kapitaÅ‚u z rynkÃ³w akcji â€“ robiÄ… to dÅ‚ugoterminowe obligacje USA.\nTo powiedziawszy warty rozwaÅ¼enia jest permanentny porfel (znacznie bardziej konserwatywny niÅ¼ w przykÅ‚adzie, ale ograniczajÄ…cy drop-down)\nâ€¢\tETF na MSCI Emerging Markets Index 25% (ewentulanie 20%)\nâ€¢\tETF na MSCI World index (DM) 25% (ewentualnie 30%).\nâ€¢\tEDO w IKE â€“ 25%.\nâ€¢\tZÅ‚oto â€“ 20%\nâ€¢\tETF na dÅ‚ugoterminowe obligacje USA (US Treasure 20+) â€“ 5% – tylko jako odwrotna korelacja z rynkiem akcji, wiadomo, Å¼e przy duration 20 lat taki ETF oberwie mocno przy wzroÅ›cie stÃ³p procentowych.\nCo uwaÅ¼asz o mojej argumentacji, aby inwestor w PL pozostaÅ‚ jednakdla czÄ™Å›ci obligacyjnej przy EDO w IKE zamiast TIPS USA/Global? Widzicie luki? Krytyka wskazana.\nCo jest uwaÅ¼asz nt. skÅ‚adu proponowanego skÅ‚adu portfela pasywnego: EM 25%/DM 25%/EDO 25%/GLD 20%/UST20 +5%? Krytyka wskazana.\nW sumie mniej istotne jest co ja uwaÅ¼am â€“ bardziej, czy Ty bÄ™dziesz wierny w podÄ…Å¼aniu za obranym planem. Ale jak juÅ¼ pytasz, to wyraÅ¼Ä™ swojÄ… opiniÄ™.\nMÃ³wimy o portfelu IKE, czyli pewnie pod emeryturÄ™. O ile nie zamierzasz przechodziÄ‡ na niÄ… za kilka lat i masz przykÅ‚adowo perspektywÄ™ 2-3 dekad przed sobÄ…, to ja nie korzystaÅ‚bym z polskich obligacji. Niekoniecznie inwestowaÅ‚bym teÅ¼ tylko w amerykaÅ„skie â€“ jeÅ›li juÅ¼, to bardziej w koszyk obligacji inflacyjnych z rÃ³Å¼nych krajÃ³w (np. strefa euro, USA). Mocno przewaÅ¼aÅ‚bym akcje, bo one w dÅ‚ugim terminie byÅ‚y historycznie najlepszym zabezpieczeniem przed inflacjÄ…. No i sÄ… mniej zmienne od zÅ‚ota.\nJa nie bojÄ™ siÄ™, Å¼e EDO nie zostanÄ… wykupione. Ale juÅ¼ pewien, ile te PLN bÄ™dÄ… warte w przyszÅ‚oÅ›ci to bardzo nie jestem. Z mojego punktu widzenia to waluta egzotyczna. JeÅ›li mam mieÄ‡ emeryturÄ™ w PLN, mam jakiÅ› majÄ…tek w PLN, to co do aktywÃ³w finansowych preferujÄ™ dywersyfikacjÄ™ globalnÄ…. Niekoniecznie wiÄ™cej zarobiÄ™, ale na pewno ma wiÄ™kszy spokÃ³j ducha.\nAle Marku â€“ to tylko moja opinia.\nDziÄ™kujÄ™ za opiniÄ™.\nZgadzam siÄ™ – sÅ‚uszny za Global Inflation Linked Bonds (iShares ma nawet na to ETF) spoza Polski zamiast EOD jest argument, Å¼e w przypadku duÅ¼ego osÅ‚abienia siÄ™ zÅ‚otÃ³wki do walut gÅ‚Ã³wnych tj. USD I EUR (np. o rzÄ…d wielkoÅ›ci patrz USDTRY za ostatnie 10-20 lat) realna wartoÅ›Ä‡ tego co za te zÅ‚otÃ³wki kupimy bÄ™dzie maÅ‚a po wykupie EDO.\nMoÅ¼na siÄ™ teÅ¼ prÃ³bowaÄ‡ zastanawiÄ‡ siÄ™ jak bardzo jednak w taki scenariuszu (osÅ‚abienie zÅ‚otÃ³wki o rzÄ…d/rzÄ™dy wielkoÅ›ci do gÅ‚Ã³wnych walut) bezpieczne bÄ™dÄ… aktywa denominowane w USD/EUR w polskim domu maklerskim. Czy wtedy nie bÄ™dzie jakieÅ› nacjonalizacji aktywÃ³w dla dobra ogÃ³Å‚u/zakazu posiadania aktywÃ³w w walutach obcych pod groÅºbÄ… kary etc.. Scanariusz abstrakcyjny, ale mÃ³wimy jak wspomniaÅ‚eÅ› o dekadach. Nie wiem, czy nawet zagraniczny DM taki scenariusz jest w stanie taki scenariusz zminimalizowaÄ‡.\nA co myÅ›licie o VAGF czyli wszelakie obligacje globalne w jednym ETF? Co prawda nie ma odwrotnej korelacji do akcji ale w marcu zaliczyÅ‚ spadek tylko o ok 4% i to byÅ‚a maksymalna zmiennoÅ›Ä‡ jak do tej pory. MoÅ¼e to dobry, choÄ‡ niezbyt „dochodowy” stabilizator portfela?\nNie bÄ™dÄ™ odnosiÅ‚ siÄ™ w komentarzu do poruszanych tu zagadnieÅ„ odnoÅ›nie inwestowania pasywnego, bo wszyscy siÄ™ zgadzam, Å¼e to optymalne co moÅ¼emy zrobiÄ‡. Aktywni inwestorzy nie wliczajÄ… w swoje wyniki zarwanych nocy, utraty zdrowia, a czasem i rodziny.\nMÃ³j komentarz kierujÄ™ do tych, ktÃ³rzy jako argumenty za inwestowaniem we wszystko, byle nie w Polsce, podajÄ… obawy o to, Å¼e polska gospodarka upadnie, a waluta osÅ‚abi siÄ™ o rzÄ…d wielkoÅ›ci np. w stosunku do USD. Moim zdaniem ten tok myÅ›lenia to przejaw dobrze znanego w teorii inwestowania zjawiska o nazwie home bias, tyle, Å¼e tutaj dziaÅ‚a ono dokÅ‚adnie w drugÄ… stronÄ™. MoÅ¼na go nazwaÄ‡ jako world bias i sprowadziÄ‡ do jednego stwierdzenia; wszystko co zagraniczne zawsze lepsze od polskiego.\nDobry inwestor nie ulega tego typu emocjom, a swÃ³j portfel dywersyfikuje w oparciu o fakty, a nie kompleksy, wierzenia, czy nawet osobiste urazy (spotkaÅ‚em siÄ™ z sytuacjÄ…, gdy osoba nie chciaÅ‚a sÅ‚yszeÄ‡ o inwestowaniu w ETF wyceniany w USD, bo nie lubiÅ‚a Prezydenta Trumpa).\nI tak juÅ¼ caÅ‚kiem na koniec. To co obecnie dzieje siÄ™ w USA, czyli pompowanie pustego dolara w rynek, bardzo drogie akcje na gieÅ‚dzie kaÅ¼e wrÄ™cz przypuszczaÄ‡, Å¼e dla dolara istnieje juÅ¼ tylko droga – w dÃ³Å‚.\nDziÄ™ki za komentarz. OczywiÅ›cie kaÅ¼dy ma prawo do wÅ‚asnych opinii. OdnoszÄ…c siÄ™ do Twojego argumentu — globalny portfel ma wÅ‚aÅ›nie rozproszyÄ‡ ryzyko, a nie maksymalizowaÄ‡ stopÄ™ zwrotu. To jest znaczÄ…ca rÃ³Å¼nica. JeÅ›li zapytasz dlaczego, to proponujÄ™ ten krÃ³tki urywek o historii rynkÃ³w — co siÄ™ dziaÅ‚o z pojedynczymi paÅ„stwami.\nTo co czeka USD, czy te nieustannie pompowane od lat tematy o bankach centralnych pozostawiam osobiÅ›cie mÄ…drzejszym od siebie. Dodam tylko, Å¼e wedÅ‚ug wielu guru juÅ¼ dawno temu powinniÅ›my mieÄ‡ mega korektÄ™ w USA. Dlatego zamiast prognozowania osobiÅ›cie wolÄ™ podÄ…Å¼anie za strategiÄ… i reagowaÄ‡ na to co siÄ™ dzieje, a nie co siÄ™ *moÅ¼e* stanie. ðŸ™‚\nPoprzedni wpis: ðŸ“– Likwidacja funduszu ETF: na czym polega i co oznacza dla inwestora? – praktyczny poradnik\nNastÄ™pny wpis: ðŸ“– Jak dziaÅ‚a robodoradca? â€“ zaglÄ…damy pod maskÄ™ usÅ‚ug Finax + mega test strategii za ostatnie niemal 100 lat!


November 15, 2020 | Hobby\nPosted by admin on November - 15 - 2020\nRzetelny i systematycznie zaktualizowany spis kont dla klientów indywidualnychSprawdzony a także regularnie zaktualizowany spis kont dla klientów indywidualnych, czyli bank-ranking.pl jest prowadzony nad wyraz precyzyjnie. Jeśli ktokolwiek wobec tego planuje założyć nowe konto indywidualne i nie wie, w jakim banku, to sprawdzając najlepsze konto szybko wybierze dla siebie optymalną opcję. Każda z ofert jest po krótce opisana oraz podane są te kwestie jak: opłata za zarządzanie kontem, opłata za kartę, [ Read More ]\nComments Off on Ranking kont firmowych Read Full Post\nAtrybuty, które posiadają produkty ceramiczne (to jest solidność na uszkodzenia, solidność, izolacja) sprawiają, ze entuzjastycznie stosuje się je do tak oznaczanego białego montażu. Ceramika sanitarna konstruuje ekwipunek łazienki, a również kuchni (elementy połączone ze zużyciem wody). Cechą charakterystyczną ceramiki sanitarnej jest uzycie szkliwa. Są nim zatopione wanny, bidety, brodziki, umywalki, zlewozmywaki, oraz inne detale. Przygotowanie ich obejmuje parę etapów. Najpierw tworzy się masę, innymi słowy surowiec o odpowiedniej gęstości. I [ Read More ]\nComments Off on Harlekiny Read Full Post\nAtrybuty, które mają wyroby ceramiczne (to jest wytrzymałość na uszkodzenia, odporność, izolacja) sprawiają, ze z rozkoszą stosuje się je do tak zwanego białego montażu. Ceramika sanitarna przygotowuje wyposażenie łazienki, a również kuchni (elementy połączone ze zużyciem wody). Cechą charakterystyczną ceramiki sanitarnej jest uzycie szkliwa. Są nim zatopione wanny, bidety, brodziki, umywalki, zlewozmywaki, oraz inne elementy. Przygotowanie ich obejmuje kilka etapów. W pierwszej kolejności tworzy się masę, inaczej surowiec o trafnej [ Read More ]\nComments Off on Polskie pisarki romansów Read Full Post\nTel (064) 471 98 26\nXishuangbanna – treking\nSamsung wytyka Apple, że nowy iPhone 6 to słabsza kopia phabletu Samsung GALAXY Note\nBieg z płotkami – jakim sposobem się do niego przygotować?