Inwestycje drogowe w Lubuskim - motogazeta mojeauto.pl\nmojeauto.pl > motogazeta > Polskie drogi > Inwestycje drogowe w Lubuskim\n2007-12-03 źródło: Gazeta Wyborcza Gorzów Wlkp. mojeauto.pl\nW najbliższych latach w województwie Lubuskim będą prowadzone liczne inwestycje drogowe. Powstaną m.in. nowe obwodnice, lubuski odcinek drogi ekspresowej S3 i autostrady A-2.\nNajważniejszymi inwestycjami, które będą prowadzone w ciągu najbliższych kilku lat na terenie województwa Lubuskiego jest budowa 105 km odcinka autostrady A-2 (budowa powinna zakończyć się w 2011 roku) oraz 120 km odcinka drogi ekspresowej S3, która będzie biegła z północy na południe województwa. Ta druga trasa stanowi priorytetową inwestycję. Harmonogram prac jest napięty i już trwa jego realizacja, m.in. otwarto odcinek zachodniej obwodnicy Gorzowa, która stanowi fragment przyszłej drogi S3.\nBudowę drogi ekspresowej podzielono na 7 etapów. Prace na każdym z odcinków prowadzone będą niezależnie. Na wiosnę 2008 r. zapowiedziano pierwsze przetargi. Prace budowlane powinny ruszyć jesienią na trzech etapach przyszłej ekspresówki: na odcinku 16 km od granicy województwa Zachodniopomorskiego do Gorzowa, który ma być gotowy do 2010 r., na 37 km odcinku Gorzów - Międzyrzecz (zakończenie prac w 2011 r.) oraz na 43 km odcinku Międzyrzecz - Sulechów, który ma być gotowy w ciągu dwóch lat. W 2009 r. obwodnice Gorzowa i Międzyrzecza zyskają drugą jezdnię. Poszerzony zostanie także 45 km odcinek z Sulechowa do Nowego Miasteczka. 24 km odcinek z Nowego Miasteczka do południowej granicy województwa planowany jest na lata 2010-2013.\nTakże od przyszłego roku mają rozpocząć się remonty lubuskich dróg krajowych. Przez najbliższe cztery lata modernizowana będzie droga krajowa nr 22 z Gorzowa do granicy województwa. Do 2010 r. zmodernizowany zostanie także 19,5 km odcinek z Gorzowa do Strzelec Krajeńskich, a w ciągu kolejnych dwóch latach remont kapitalny przejdzie 34 km odcinek od Strzelec do Wielkopolski. Zaplanowano także przebudowę blisko 33 km odcinka drogi krajowej nr 12 z Łęknicy do Żar, która potrwa dwa lata i dokończenie modernizacji tej drogi na 15 km odcinku z Żar do Żagania.\nNa lata 2009-2010 zielonogórski oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad zaplanował przebudowę dwóch odcinków drogi krajowej nr 27 z Nowogrodu Bobrzańskiego do Żar (19 km) i z Żar do Świdnicy (18 km). Ostatni z dużych remontów zaplanowano za trzy lata na 31,2 km odcinku drogi krajowej nr 29 Urad – Osiecznica, który do końca 2011 roku ma uzyskać parametry drogi krajowej.\nW ciągu najbliższych pięciu lat dziewięć lubuskich miast zyska obwodnice. W połowie przyszłego roku otwarta zostanie cała obwodnica Nowej Soli a także rozpoczną się budowy czterech obwodnic: Słubic (10 km), Łęknicy (3,43 km), Kargowej (7,5 km) i Nowogrodu Bobrzeńskiego (5,5 km). Inwestycje mają się zakończyć w 2009 roku, kiedy to rozpoczną się także kolejne budowy obwodnic. Do 2010 roku powstaną obejścia Wschowy (8,2 km) i Szprotawy (II etap o długości 7,5 km). W 2011 ma być gotowa 8,4 km obwodnica Krosna Odrzańskiego a w 2013 roku 5,5 km obwodnica Kostrzyna.\nTematy w artykule: lubuskie obwodnice droga ekspresowa autostrada autostrada A2 droga ekspresowa S3 droga krajowa droga krajowa 12 droga krajowa 22 droga krajowa 27 droga krajowa 29\nRozumiem, że autostrada A-18 na odcinku zielonogórskim od Olszyny do rejonu Iłowy już taka zostanie z jednym pasem nowym i południowym z wytłuczonymi betonami wybudowanym jeszcze za Adolfa na pośmiewisko dla Niemców, żeby po zniesieniu przejść granicznych było wyraźnie widać, gdzie się Rzeczpospolita zaczyna


Wkręć się z nami w działanie! : Aktualności: NGO w Dąbrowie Górniczej\nNGO w Dąbrowie Górniczej » Aktualności » Czwartek, 10 września, 2015 » Wkręć się z nami w działanie!\nPowraca działaszowy konkurs mini-grantowy Wkrętak! Wkręć siebie i innych w działanie. Możecie w nim zdobyć mini-grant do 800 zł na realizację swojej akcji oraz pomoc merytoryczną koordynatorów i koordynatorek programów młodzieżowych z Centrum Edukacji Obywatelskiej.\nKoniecznie przeczytajcie kryteria oceny wniosku i regulamin konkursu (do pobrania poniżej). Znajdziecie tam wszystkie elementy, na które będziemy zwracać szczególną uwagę przy wyborze najlepszych pomysłów. Od 24 sierpnia będziemy też publikować na Działaszu instrukcje, które pomogą Wam przejść wypełnianie wniosku krok po kroku. Potrzebujecie więcej wsparcia? Będziecie mogli skonsultować z nami swoje pomysły i omówić wątpliwości! Terminy konsultacji ogłosimy na Facebooku i portalu po 24 sierpnia. W razie pytań i problemów piszcie na adres paula.langnerowicz@ceo.org.pl. Powodzenia!\nKonkurs "Wkrętak! Wkręć siebie i innych w działanie" jest realizowany dzięki wsparciu Pana Michała Dzido, właściciela firmy SKARNA\nKryteria oceny wniosków w II edycji konkursu Wkrętak.pdf • 290 kB *.pdf\nRegulamin II edycji konkursu Wkrętak.pdf • 282 kB *.pdf\nWniosek o przyznanie grantu w II edycji konkursu Wkrętak.docx • 33 kB *.docx


Jak rozwijać wyobraźnię dzieci od najmłodszych lat? - scripts.pl\nHome Dzieci Jak rozwijać wyobraźnię dzieci od najmłodszych lat?\nKreatywność jest obecnie bardzo pożądana na rynku pracy w wielu zawodach. Jest to umiejętność, którą w jakimś stopniu posiada każdy z nas i nad którą powinien nieustannie pracować. Nie jest jednak łatwo wykształcić ją u dorosłej osoby, ponieważ droga do kreatywności wiąże się z porzuceniem schematów myślowych, jakie osoba dorosła wypracowała na przestrzeni swojego życia. Właśnie dlatego bardzo ważne jest by rozwijać ją od jak najmłodszych lat. Co jednak należy robić by był to proces efektywny i przyjemny dla naszego dziecka?\nZacznijmy jednak od tego, czym właściwie jest kreatywność. Jest to umiejętność rozwiązywania różnego rodzaju problemów w sposób nieszablonowy oraz tworzenia nowych, niespotykanych rozwiązań. Nie jest to, jak wielu uważa, cecha wrodzona, ale umiejętność, którą możemy rozwijać poprzez różne ćwiczenia lub techniki. Należy pamiętać jednak o tym, że praca nad nią musi być systematyczna i długotrwała.\nJak więc rozwijać kreatywność u dzieci?\nNajważniejsze jest, by dać dziecku możliwość do działania, samodzielnego rozwiązywania problemów i zachęcać je do poznawania świata. Warto pozwolić mu na dokonywanie wyborów. Nawet tych banalnych – np. dotyczących ubrania do szkoły. Tak zachęcimy naszą pociechę, by formułowała bardziej rozbudowane odpowiedzi i myślała samodzielnie.\nWarto też zachęcić malucha do zabawy klockami, kredkami lub plasteliną, ponieważ wymagają one od dziecka właśnie kreatywnego myślenia. Dwoje dzieci mając ten sam zestaw klocków może go użyć do zupełnie innych celów – jedno do zbudowania wieży, inne jako wyposażenia domku dla lalek. Współczesne formy rozrywki takie jak np. telewizja do której dziecko ma nielimitowany dostęp, niestety nie stwarzają sytuacji, w których ma ono dokonać jakiegoś wyboru, rozwiązać napotkany problem, zamiast tego jest tylko biernym odbiorcą.\nDobrym pomysłem jest też stworzenie we własnym zakresie lub zapisanie naszej pociechy na zajęcia kreatywne dla dzieci.\nW przypadku samodzielnej organizacji takich zajęć nie trzeba wielkich nakładów pieniężnych czy bardzo wyszukanych zabawek. Wystarczą nam na przykład przedmioty codziennego użytku. Używając misek i łyżek, nasze dziecko może bawić się w orkiestrę lub naśladować gotowanie. Co jakiś czas można dokładać dodatkowe elementy do zabawy, by ciągle szukało nowych rozwiązań. Ważne jest także, byśmy brali udział w takich zabawach, stosując się do reguł i pomysłów naszych dzieci i chwalili je za kreatywność, by te nie czuły strachu przed proponowaniem swoich pomysłów.\nJeśli zaś myślimy o specjalnie organizowanych zajęciach kreatywnych dla dzieci, warto zwrócić uwagę na zajęcia z arytmetyki mentalnej. Takie zajęcia polegają na rozwiązywaniu działań matematycznych takich jak dodawanie, odejmowanie czy mnożenie lub dzielenie za pomocą liczydła, wzorowanego na tych, używanych w starożytnej Japonii i Chinach. Wraz z postępem kursu dziecko zaczyna wizualizować sobie wykonywane na liczydle ruchy i stopniowo zaczyna wykonywać takie działania wyłącznie w pamięci. Właśnie takie połączenie (sprawności liczenia, za które odpowiedzialna jest lewa półkula i pracy wyobraźni, która jest ,,osadzona” w prawej półkuli) stymuluje równoczesną pracę obu półkul mózgowych dziecka. Właśnie to znacząco wpływa na jego kreatywność, ale także sprawia, że jego pamięć jest sprawniejsza, myśli ono bardziej logicznie. Ponadto, dzięki wykorzystywaniu na zajęciach starannie dobranych gier edukacyjnych oraz zagadek logicznych, dziecko ma za zadanie używać swojej kreatywności by szukać często nieoczywistej odpowiedzi na stawiane pytania. Dzięki kursowi arytmetyki mentalnej maluch nie będzie miał problemów z nauką, a nabyta kreatywność pozwoli mu na śmiałe unikanie utartych, pozbawionych schematów rozwiązań.\nKreatywność jest bardzo pomocna nie tylko w nauce lub pracy, ale to także ważny element życia codziennego. Pozwala ona nieszablonowo podchodzić do napotykanych problemów, a następnie rozwiązywać je w szybki sposób. Jest to umiejętność nad którą trzeba pracować całe życie, a najlepiej zacząć w jak najmłodszym wieku.\nWyjazd zarobkowy do Holandii wraz z zakwaterowaniem. Wybierz korzystną ofertę


Reklama wielki format Lublin - Katalog orcogermany PR5\nJesteśmy przedsiębiorstwem w branży reklam istnieje od wielu lat. Specjalizujemy się w wykonywaniu reklamy zewnętrznej. Mamy doświadczoną kadrę specjalistów, nowoczesny sprzęt a także długoletnie doświadczenie. Dysponujemy również sprawnym zapleczem logistycznym a oprócz tego zapewniamy bardzo atrakcyjne ceny. W propozycji mamy multum różnych produktów wśród, których można znaleźć billboardy, mobile skyboard, powierzchnie wielkoformatowe lub oklejanie samochodów. Przez wszystkie lata naszej działalności współpracowaliśmy z wieloma zadowolonymi klientami. Przykładowe realizacje zrealizowane przez nas to megaboardy w okolicach Rzeszowa ewentualnie Warszawy, billboardy w Lublinie i bez liku innych. Jesteśmy przekonani, że każdy kto postawi na skorzystanie z naszych usług będzie w stu procentach zadowolony. Powinno się nam zaufać.\nPragniemy pokazać rodzinną firmę Pliczko Gospodarstwo rolne. Przedsiębiorstwo ta od bardzo wielu lat dostarcza wysokiej jakości, naturalne produkty, wysokiej klasy, bez konserwantów, sztucznych barwników i aromatów, robione według tradycyjnych receptur. W sklepie Gospodarstwa Rolnego...


Zamykanie naczyń na nogach | Krak-Medica Kraków\nStart >> Zabiegi >> Zamykanie naczyń na nogach\nPopękane naczynka na nogach zwykle związane są z predyspozycją genetyczną. Sprzyjają ich powstawaniu siedzący tryb życia, noszenie butów na obcasach, opalanie i uboga we flawonoidy dieta. Zwykle są to popękane czerwone naczynka w formie tzw.”pajączków”. W przypadku większego zaawansowania pajączkom towarzyszą także grubsze naczynia koloru niebieskawego. Wówczas leczenie jest złożone.\nPajączki na nogach to trwale rozszerzone naczynia włosowate, które prześwitują przez naskórek w postaci siatki tworząc czerwoną „pajęczą sieć”.\nCo może nasilać ich powstawanie?\n– intensywne opalanie nóg\n– zabiegi takie jak: masaże bańką chińską, endermologia, bicze wodne\nPajączki zamykane są za pomocą głowicy, która emituje światło o określonej częstotliwości. Podczas zabiegu dochodzi do procesu fototermolizy: światło lasera dociera w głąb naczynka, by zostało pochłonięte przez hemoglobinę, czyli czerwony barwnik krwi. W kolejnym etapie zabiegu wiązka lasera zostaje zamieniona w energię cieplną. Pod jej wpływem woda, która znajduje się w tkance, zostaje odparowana, a ścianki naczynka obumierają.\nZabieg trwa średnio około 20-40 minut, przy czym dokładna długość zależy od obszaru objętego kuracją. Pacjent zakłada na oczy okulary ochronne, po czym lekarz naświetla leczone miejsca punktowo specjalną ruchomą głowicą. Głowica systemu Lumenis Quantum jest chłodzona, dzięki czemu zabieg jest dla Pacjenta w pełni komfortowy. Tuż po zabiegu twarz jest lekko zaczerwieniona. Stosuje się wówczas żelowe okłady chłodzące, by odebrać z tkanek nadmiar ciepła.\nPrzy małych zmianach naczyniowych może wystarczyć jeden zabieg, jednak zwykle trzeba przeciętnie ok.2-3 zabiegów, a w skrajnych przypadkach nawet 5 i więcej. Zmiany powinny zaniknąć od kilku godzin do 2 tygodni po zabiegu. Jeśli potrzebne będzie powtórzenie zabiegu, kolejna wizyta powinna odbyć się za ok.2-4 tygodnie (o dokładnym czasie decyduje lekarz).\nCzas zabiegu chłodzeniem ok.30min


Czyr brzozowy zastosowanie lecznicze | Uzdrawiająca Moc Natury\nGrudzień 5, 2018 Twoje Zdrowie\nCzyr brzozowy to według śp księdza Andrzeja Klimuszki jedno z najsilniej działających ziół, podobną opinie mają zielarze na wschodzie i zachodzie Europy. Występuje w białej i czarnej odmianie, jedna i druga posiada właściwości lecznicze. Według rosyjskiego profesora M. Czernoruckij, który robił badania na grupie chorych w zaawansowanym stadium raka czyr brzozowy poprawił ogólny stan zdrowia pacjentów.\nCzyr brzozowy właściwości\nCzyr brzozowy osiąga przeciętnie dwa kilogramy wagi przy sprzyjających warunkach nawet do 5 kg. Najsilniejsze właściwości lecznicze ma czyr brzozowy z drzewa rosnącego na torfowiskach, Brzoza zawiera w swoi składzie masę cennych składników między innymi taniny,merecytynę ,olejki eteryczne. A że czyr żyje i rośnie na drzewie to ma te same składniki, co brzoza. W lecznictwie wykorzystuje się odwary z czyra brzozowego suszonego, susz taki mieli się w młynku .\nCzyr brzozowy zbiór i zastosowanie\nCzyr brzozowy powinno się zbierać w październiku i to z drzewa żywego nie ze suszki .Daje to pewność, że posiada odpowiednie właściwości lecznicze. Oczywiście czyr brzozowy nie może być jedynym lekarstwem w przypadku raka może być stosowana, jako dodatek o ile na to wyrazi zgodę lekarz prowadzący leczenie. Czyr brzozowy ma działanie przeciwzapalne przeciwbakteryjne wzmacnia organizm. W dawnych czasach wykorzystywano go w leczeniu chorób żołądka, wątroby, śledziony nerek i pęcherza.\nZnani zielarze zalecają stosowanie wyciągu z czyra w okresie przed operacją jak również po operacji prawdopodobnie zmniejsza niebezpieczeństwo przerzutów, co może wydłużyć tym samym życie. Na rynku można kupić gotowy preparat z wyciągu Czyra brzozowego o nazwie Befungin najszybciej do kupienia jest u Ojców Bonifratrów. Niektórzy zielarze w przypadku braku dostępu do czyra stosują korę ze starej brzozy.\nKorę trzeba obtłuc, wyszorować szczotka przepuścić przez maszynkę do mięsa i wysuszyć. Po wysuszeniu zmielić na proszek Profesor Ożarowski zalecał picie herbatki z czyra brzozowego, łyżkę mielonego czyra zalać szklanka letniej wody i pozostawić na noc. Rano podgrzewać na małym ogniu do zagotowania następnie odstawić na 5 minut przecedzić i przelać do termosu. Pić po dwie łyżki parę razy dziennie. Działa wzmacniająco i zwiększa odporność organizmu. Czyr brzozowy może być stosowana jako dodatek do leczenia, nigdy nie rezygnuj z leczenia jakie zalecił Ci lekarz.


Obecnie zarówno w naszej, jak i w światowej gospodarce panuje kryzys. Jego skutkiem jest także to, że wielu z nas jest bezrobotnymi, inni zarabiają zaś za mało, żeby starczyło na wszystkie ich potrzeby. Jednak nawet w takich realiach gospodarczych żyją osoby, które posiadają wolne zasoby gotówki. Część z nich zaoszczędziła je dzięki niewielkim wydatkom, inne odziedziczyły przykładowo spadek, jeszcze inni osiągają natomiast wystarczająco duże dochody, aby móc je dalej inwestować. Dla tych osób ważną kwestią staje się takie zainwestowanie oszczędności, aby nie traciły one na wartości wskutek inflacji, a wprost przeciwnie, powinny być one pomnażane. W tym celu mogą one skorzystać z różnych produktów, zarówno bankowych, jak i oferowanych przez inne instytucje. Niezależnie jednak od rodzaju produktu, do oceny, który z nich najlepiej odpowiada potrzebom klienta, niezbędna jest analiza dwóch czynników: wielkości spodziewanego zysku oraz ryzyka, czyli prawdopodobieństwa ewentualnego uszczuplenia oszczędności. Między tymi czynnikami zazwyczaj zachodzi takie powiązanie, że im dany produkt może przynieść większe zyski, tym bardziej jest też ryzykowny. Prawidłowość ta jest szczególnie widoczna dla funduszy inwestycyjnych. W tym kontekście, lokata bankowa jest instrumentem stosunkowo bezpiecznym, bo gwarantuje określoną wysokość odsetek. Z drugiej strony jednak oprocentowanie lokaty nie jest wysokie, w najlepszym razie jedynie o kilka punktów przekracza stopę inflacji.\n« Dlaczego zniknęły okienka kasowe?\nZałączniki do wniosku kredytowego »


LOT: Poleć z naszymi najlepszymi ...\nMimo wcześniejszych zapowiedzi, TUI nie otworzy na ten sezon zimowy hotelu Magic Life w Szarm el-Szejk. Powodem jest zbyt małe zainteresowanie klientów wakacjami na Półwyspie Synaj\nNiemieckie TUI co prawda chwali się dużym wzrostem liczby rezerwacji wyjazdów do Egiptu, ale dotyczy on przede wszystkim Hurghady i Marsa Alam – informuje portal Touristik Aktuell.\nZainteresowanie wakacjami w Szarm el-Szejk jest na tyle małe, że koncern zdecydował się nie otwierać na najbliższy sezon zimowy hotelu Magic Life w tym kurorcie. Także TUIfly przeniosło część samolotów zarezerwowanych początkowo na loty do Szarm el-Szejk do obsługiwania turystów latających do Hurghady i Marsa Alam.\nTuryści, którzy wykupili pobyt w TUI Magic Life Sharm el Sheikh, są w tej chwili powiadamiani przez touroperatora o zmianach. Do ich decyzji należy, czy zdecydują się na inną rezerwację, czy bezpłatnie anulują dotychczasowe zamówienie. Jako alternatywę dla pobytu w kurorcie na Synaju TUI proponuje im wakacje w podobnym obiekcie w Hurghadzie, w Club Magic Life Kalawy.


Strona główna / Podręcznik elektroniczny / Dlaczego własny biznes? / Materiały / Rekiny w szczękach\nRekiny w szczękach\nOpis pionierskiego etapu po 1989 r.\nPOLITYKA, 28(2460) 2004\nOd 15 lat budujemy kapitalizm, warto wspomnieć jego pionierów\nTrudno powiedzieć, czy dziś już mamy prawdziwy kapitalizm, ale warto przypomnieć, jak go w minionym piętnastoleciu Polacy budowali. Na czym można było się dorobić, jak powstawały wielkie fortuny? Fascynujący jest zwłaszcza okres pionierski, budzący na przemian uczucia zgrozy i nostalgii.\nNowe czasy, jakie nastały po 1989 r., wymagały refleksu, dlatego każdy starał się wykorzystać te możliwości, które miał pod ręką. Ważne było także miejsce, w którym znajdowałeś się, gdy nadeszło nowe. Na czym innym mógł dobrze wyjść prywaciarz z trzymaną w szafie gotówką, na czym innym bezrobotny z nadgranicznej miejscowości, jeszcze na czym innym były sekretarz PZPR.\nKiedy ruszyła giełda, nieoczekiwanie dla samych siebie nagły przypływ gotówki odczuli pracownicy sprywatyzowanych państwowych zakładów, którzy najpierw po preferencyjnych cenach kupili ich akcje, a następnie sprzedali je z olbrzymim zyskiem (załoga łódzkiego Próchnika w 1992 r. kupowała je po 25 tys. zł za sztukę, a dwa lata później sprzedawała po 900 tys. zł). W latach 90. z dnia na dzień w prawdziwych bogaczy zmieniło się wielu rolników, którzy sprzedali ziemię pod wielkie inwestycje zachodniego kapitału. W podwarszawskich Jankach firma IKEA rozpoczynała negocjacje od 1,5 dol. za m kw., zakończyła na 7 dol., a najbardziej oporny właściciel sprzedał swój kawałek za 14 dol. za metr. Jakiś czas później Francuzi z firmy Casino musieli już płacić powyżej 50 dol. za m kw. Ziemia w Jankach stała się tak droga, że nie opłacało się już na niej mieszkać.\nPrzedsiębiorczy nauczyciele zakładali szkoły angielskiego, urzędnicy na dogodnych warunkach prywatyzowali państwowe przedsiębiorstwa (a następnie na równie dogodnych warunkach sami zatrudniali się u ich nowych właścicieli), milicjanci urządzali się w firmach ochroniarskich, cinkciarze i byli esbecy zakładali kantory, wykorzystując poufne informacje od kolegów z resortu. Aleksander Gawronik, były oficer Służby Bezpieczeństwa, pierwszy prywatny kantor uruchomił na przejściu granicznym w Świecku w marcu 1989 r., kwadrans po wejściu w życie nowego prawa dewizowego. Wkrótce wzdłuż zachodniej granicy działała sieć jego kantorów, przynoszących niebywałe zyski dzięki temu, że nie miały żadnej konkurencji. Gawronik w prasie poznańskiej zamieszczał całokolumnowe ogłoszenia, że do pracy w nich poszukuje ludzi, którym gwarantuje pensję 35 razy większą niż średnia krajowa.\nJapiszony zajmują nisze\nJeśli nie miało się znajomości ani gotówki, w III RP opłacało się być młodym, wykształconym i mieć otwartą głowę. W początkach lat 90. na scenie zjawili się dwudziestoparolatkowie, którzy pokończyli uczelnie i właśnie rozglądali się za ciekawym zajęciem. Nie mieli wyniesionego z Peerelu lęku przed biurokracją i działaniem na własny rachunek, nie peszyło ich słowo kariera. Pragnęli sukcesu, który rozumieli jako zarabianie wielkich pieniędzy, więc jako młodzi specjaliści gremialnie weszli do zawodów, w których pieniędzy nie brakowało. Zakładali kancelarie prawnicze, firmy consultingowe, komputerowe, prywatne kliniki, weszli do mediów i polityki, stali się także pierwszymi fachowcami w zawodach, które do tej pory w Polsce nie istniały, takich jak makler giełdowy czy specjalista public relations.\nW momencie likwidacji PZPR miała 36 spółek, m.in. takie jak Agencja Gospodarcza i Transakcja, która na wielką skalę prowadziła wymiany barterowe ze Wschodem, handlowała komputerami, alkoholem, papierosami i odzieżą.\nEnergicznie zagospodarowywano majątek nie tylko partyjny, ale i państwowy. Jak grzyby po deszczu powstawały tzw. spółki nomenklaturowe. Majątek państwowych przedsiębiorstw (na ogół mocno niedoszacowany) przenoszono do prywatnych spółek, co otwierało przed ludźmi dawnej władzy nowe legalne możliwości akumulacji kapitału. O powodzeniu nomenklaturowych przedsięwzięć decydowała nie tyle sprawność menedżerska, co notesy z nazwiskami kolegów. Oraz wcześniejsza wiedza o projektach i przetargach publicznych, zmianach polityki celnej, dewizowej, kontyngentach bezcłowych, decyzjach prywatyzacyjnych czy inwestycyjnych.\nByli funkcjonariusze państwowi szybko opanowali niektóre kluczowe działy gospodarki, zwłaszcza bankowość i ubezpieczenia, gdzie kapitał kumulować najłatwiej. W ich ręce przeszły wielkie centrale handlu zagranicznego – Elektrim, Universal, Stalexport, Budimex, Exbud. Klasycznym przykładem spółki nomenklaturowej było Towarzystwo Ubezpieczeniowe Polisa, której preferencyjne akcje wykupiła czołówka postpezetpeerowskiego establishmentu. Polisa, opierając się na funduszach publicznych (pochodzących m.in. z Agencji Rozwoju Gospodarczego, Agencji Własności Rolnej, PFRON i Banku Inicjatyw Gospodarczych), stała się przepompownią publicznych pieniędzy poza jakąkolwiek kontrolą.\nNiemal wzorcowym przykładem jest Bank Inicjatyw Gospodarczych, w którego komitecie założycielskim znaleźli się prawie sami przedstawiciele peerelowskiej elity. Aż 98 proc. jego akcji wykupiły państwowe firmy (PZU, Poczta Polska, Universal, Warta), których szefowie zostali akcjonariuszami banku (pozostałe 2 proc.). Firmy te złożyły w banku wysokie lokaty, ale interesem faktycznie kierowali prywatni akcjonariusze, założyciele i prezes banku Bogusław Kott (były urzędnik ministerstwa zajmującego się regulacją socjalistycznej gospodarki). Ponieważ nowy bank potrzebował większego kapitału, Kott postarał się o kolejne wielkie depozyty od dużych państwowych instytucji (m.in. FOZZ i PZU, które ulokowało sumę 65 razy większą niż wynosił kapitał banku). Niedługo potem, po wypuszczeniu następnych emisji akcji, sprywatyzował cały interes (dotychczasowi akcjonariusze mogli oczywiście kupować akcje po preferencyjnych cenach).\nPrywatyzacja – jeden z najlepszych interesów w III RP – dała początek wielu fortunom. Co energiczniejsi biznesmeni tanio (czasem za symboliczną złotówkę) lub na dogodny kredyt wchodzili w posiadanie zakładów przemysłowych, ośrodków wypoczynkowych, pegeerów, sieci dystrybucji, firm ubezpieczeniowych, browarów. Swoją szansę zwietrzyli ci, którzy umiejętnie działali na styku kapitału prywatnego i państwowego. Mistrzem w tej konkurencji okazał się Jan Kulczyk, który wykorzystując rozległe kontakty w elitach politycznych tanio kupował (od państwa) i drogo sprzedawał (najczęściej zagranicznym inwestorom). Przy znaczącym udziale Kulczyka sprywatyzowano m.in. browary Lech i Tyskie (znaczną ich część przejął potem wielki koncern z RPA) i towarzystwo ubezpieczeniowe Warta. Dzięki koncesji na telefonię komórkową (sieć Era GSM) Kulczyk dokonał najzyskowniejszej transakcji w III RP – w 1996 r. zapłacił za swe udziały 16 mln zł, aby trzy lata później sprzedać je za 825 mln.\nSprytni wchodzą w lukę\nDynamicznie rozwijająca się prywatna przedsiębiorczość tworzyła zupełnie nową rzeczywistość, która wymagała nowych rozwiązań prawnych. Niestety, prawo mające zliberalizować handel i poluzować biurokratyczny gorset powstawało często w pośpiechu, metodą prób i błędów. Wiele ustaw spartaczono (w wyniku niedbalstwa lub celowo), a wykorzystywanie istniejących w nich luk szybko stało się nowym rodzajem biznesu. Luki w prawie bankowym stały się inspiracją dla właścicieli firmy Art-B, którzy wymyślili tzw. oscylator, czyli metodę zarabiania gigantycznych kwot na wielokrotnym oprocentowaniu tych samych pieniędzy w różnych bankach. Luki w jednym z rozporządzeń rządu premiera Mazowieckiego umożliwiły setce polskich spółek robienie świetnych interesów na tzw. rublach transferowych.\nZ kolei początek słynnej aferze alkoholowej dało zarządzenie znoszące wymóg koncesji na import alkoholu w tzw. obrocie niehandlowym (czyli przez osoby fizyczne). W krótkim czasie kraj zalany został spirytusem sprowadzanym w wielkich cysternach przez rozmaite spółki deklarujące obrót niehandlowy. Biznes kwitł, bo urzędy celne tolerowały tę fikcję. Skorzystało na tym ok. 500 firm, które w krótkim czasie wwiozły do kraju prawie 30 mln l czystego alkoholu. Powstały wielkie fortuny i imperia, takie jak stworzona przez braci Stajszczaków firma Weltinex, która w 1989 r. w ciągu kilku miesięcy wwiozła do Polski 5 mln l wódki i spirytusu o wartości 6 mln dol. Co więcej, Weltinex, wykorzystując kolejną lukę prawną, nie płacił podatków od gigantycznych zysków ze sprzedaży tego alkoholu. Powód? Firma oficjalnie przynosiła straty, a towar był nieodpłatnie przekazywany innym przedsiębiorstwom (także własność Stajszczaków), które jako spółki joint-venture (z kapitałem zagranicznym) zostały przez ministra finansów zwolnione od podatku, jeśli sprzedawały alkohol w ramach tzw. eksportu wewnętrznego (za dewizy).\nŻyłą złota okazało się zatrudnianie niepełnosprawnych. Dzięki publicznym pieniądzom, którymi dysponował Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, pracodawcy byli zachęcani do tworzenia miejsc pracy dla nich. Brak jasnych przepisów powodował, że w praktyce firmy miały dużą dowolność w dysponowaniu środkami i wydawały je na cele inwestycyjne. Potężna Tele-Fonika do dziś byłaby może tylko średniej wielkości kablownią, gdyby właściciele nie wpadli na pomysł zrobienia z niej zakładu pracy chronionej, dzięki czemu mogli sięgnąć do głębokiej kieszeni PFRON. Ale żeby się udało, trzeba było mieć co najmniej 40 proc. załogi złożonej z inwalidów (co nie było proste, bo praca przy produkcji kabli na cztery zmiany nie jest przecież zajęciem dla osób kalekich). Właściciele Tele-Foniki znaleźli wyjście: dopisali do działalności spółki krawiectwo i w działach krawieckich zatrudnili większość inwalidów, zaś do kabli przyjmowano tylko inwalidów tzw. bezrentowych oraz ludzi zupełnie zdrowych. Jak w 1999 r. wykazała Najwyższa Izba Kontroli, firma wyciągnęła z PFRON aż 141 mln zł.\nJako zakład pracy chronionej Tele-Fonika korzystała z preferencyjnych kredytów, nie płaciła VAT, a 90 proc. podatku dochodowego zatrzymywała w ramach funduszu rehabilitacyjnego. W latach 1995–98 na koncie tego funduszu było 127 mln zł, z czego aż 83 mln wydano na inwestycje (za pieniądze te budowano nowe linie technologiczne, kupowano maszyny, nieruchomości). Tele-Fonika okazała się zdecydowanym liderem, ale interes na zatrudnianiu niepełnosprawnych robili też inni (szczególnie chętnie firmy ochroniarskie).\nWszyscy szaleją na parkiecie\nKwiecień 1991 r., dawny gmach KC PZPR przy Nowym Świecie. Na prowizorycznie położonym parkiecie, pośród socrealistycznych rzeźb i zapachu świeżej farby, rusza Warszawska Giełda Papierów Wartościowych. Swoje oszczędności rzucają na parkiet zarówno świeżo upieczeni menedżerowie, urzędnicy państwowi, prywaciarze, jak i taksówkarze, emeryci, studenci, a nawet hazardziści ze Służewca. Niektórzy zaczynają od zera – aby zdobyć gotówkę na kupno akcji, sprzedają samochody, w tajemnicy przed współmałżonkami zastawiają mieszkania, zaciągają szybkie kredyty. Rozpoczyna się kolejna wielka, mrożąca krew w żyłach, przygoda młodego polskiego kapitalizmu.\nPierwsi inwestorzy czuli, że na giełdowym parkiecie leżą wielkie i łatwe pieniądze. Nie pomylili się, chociaż na wielką giełdową hossę musieli poczekać do 1993 r., kiedy to w ciągu 12 miesięcy średnia wartość akcji wzrosła o 1100 proc. Jeden z giełdowych specjalistów wyliczył, że gdyby ktoś potrafił przewidzieć wszystkie wahania kursów i inwestował aktywnie, w ciągu dwóch lat uzyskałby aż 5 tys. proc. od włożonego kapitału!\nNajlepsi z tych, którzy rzucili się w wir giełdy w początkowym okresie, dorobili się prawdziwych fortun i przeszli do legendy. Jeden z pierwszych giełdowych guru Adam Sorek zaczynał w 1993 r. z kilkoma miliardami starych złotych, a w połowie kwietnia miał już pierwszy milion dolarów. Mariusz Jańczuk w styczniu 1993 r. obracał 3 mld st. zł, zaś pod koniec roku jego majątek szacowano na 3 mln dol.\nW połowie lat 90. akcje stały się najbardziej pożądanym towarem w historii III RP, ich publiczna sprzedaż wywoływała gorszące zajścia kolejkowe. Gdy wprowadzano do obrotu papiery Wielkopolskiego Banku Kredytowego, społeczne kolejki tygodniami koczowały przed domami maklerskimi, a pod okienkami kasowymi rozgrywały się bijatyki (podczas pierwszego notowania cena akcji WBK skoczyła o ponad 200 proc.). Gra na giełdzie przerodziła się w narodową namiętność. W 1994 r. było już prawie ćwierć miliona prywatnych inwestorów giełdowych, dziennie przybywało ich nawet 4 tys. Będący w powijakach system obsługujący giełdę nie wytrzymał. W efekcie złożenie zlecenia u maklera stało się drogą przez mękę (liczba zleceń kupna akcji Banku Śląskiego sięgnęła niemal miliona).\nStopniowo giełda wytworzyła hierarchię grających. Na jej czele byli starzy inwestorzy (obecni na parkiecie już przed hossą), znający smak porażki i potrafiący obracać pieniędzmi na rynku bardzo niestabilnym. Za nimi plasowały się młode wilczki – dwudziestokilkuletni gracze, szybko uczący się i obracający gotówką zwykle w sposób najbardziej spekulacyjny. Na samym dole funkcjonowali leszcze (pojawili się na parkiecie dopiero w wyniku hossy, w latach 1993–1995 ich liczba podwajała się co pół roku), czerpiący wiedzę z komentarzy w prasie i mający słabą wiedzę o mechanizmach giełdy.\nHandel rusza na Ruska\n„Ktoś powie, że od tworzenia dzieł są artyści, twórcy, natomiast »szara masa« pracuje na chleb i tyle – pisał w 1991 r. Stefan Kisielewski. – Otóż to nie musi być prawda. Istnieje przecież indywidualna twórczość materialna: własny warsztat, własny sklep, własne biuro czy fabryka, własny wózek choćby”.\nNa przełomie lat 80. i 90. za tę twórczość wzięły się setki tysięcy chętnych. Wielu z nich nieźle wyszło na drobnym handlu. Na ulicach i bazarach przyszłe rekiny biznesu rozkładały łóżka polowe, stawiały tzw. szczęki i sprzedawały wszystko, na co był popyt: buty, tekstylia, wódkę, wiklinę, żywność lub malowane krasnoludki. Bazary – najbardziej spontaniczna reakcja na słabości rodzimego zinstytucjonalizowanego handlu – stały się częścią polskiego krajobrazu lat 90. Stoisko na Stadionie Dziesięciolecia, w Rzgowie, Tuszynie, Łęknicy czy Głuchowie było świetnym interesem obliczonym na klienta ze Wschodu. W 1996 r. na targowisku w Rzgowie handlowało codziennie 8 tys. ludzi, a w jego otoczeniu działało ponad 2 tys. firm. Stadion generował obroty rzędu 1,2 mld zł, dawał zatrudnienie 7 tys. osób, zaś na jego potrzeby pracowało ponad 60 tys. ludzi.\nDwa lata później Palikot zaczął handel wódką z Polmosu. – Polmosy miały duże kłopoty ze sprzedażą, dławiły się własną produkcją. Braliśmy od nich towar z płatnością odłożoną na dwa, trzy miesiące i sprzedawaliśmy detalistom bez żadnego zysku, ale za to za gotówkę. Gotówkę inwestowaliśmy natychmiast w towar, na którym dawało się naprawdę zarobić. Dzięki braniu wódki na krechę i błyskawicznemu obrotowi pomnażaliśmy kasę – wspomina biznesmen, który w połowie lat 90. zasłynął z produkcji szampana w wybudowanej od podstaw wytwórni pod Biłgorajem.\nSzczególnie szybko dorobili się ci, którzy weszli w branżę komputerową. W latach 80. detaliści przywozili z Dalekiego Wschodu części do komputerów w plecakach. Dekadę później niektórzy poszli dalej. Roman Kluska pierwszych 9 tys. marek zarobił sprowadzając 25 komputerów dla przedsiębiorstw, których dyrektorzy byli jego znajomymi (proponował cenę o 30 proc. niższą od komisowej dzięki temu, że dolary kupował na państwowych przetargach). Potem zaczął sprowadzać części, a na każdym zmontowanym z nich komputerze zarabiał 50 proc. jego wartości. Składaki, które oferowały polskie firmy na początku lat 90., były komputerowym chłamem. Kluska jako pierwszy postanowił sprowadzać komponenty firm ze światowej I ligi i postawił w Nowym Sączu własną montownię, która stała się największym zakładem komputerowym w Europie Wschodniej.\nWiększość z owych fantastycznych sposobów dorobienia się, wyjścia na swoje, jest już nieaktualna. Bazary upadają, państwowy majątek sprywatyzowano, atrakcyjną ziemię wykupiono, większość dziur prawnych załatano. Ledwo zipiący od nadmiaru towarów rynek nie potrzebuje tanich kalkulatorów, tanich telewizorów i komputerów z Tajwanu, bo wszystkie te rzeczy już na nim są. Skończyła się także giełda w romantycznym wydaniu dla niedouczonych, ale za to skłonnych do ryzyka entuzjastów. Robienie biznesu nieodwołalnie skomplikowało się, zasób prostych pomysłów uległ wyczerpaniu. O wiele ciężej mają także młodzi wykształceni. Skończył się dla nich okres pionierski, okres autoreklamiarskiej brawury i szybkich karier. Najlepsze posady są już zajęte, ścieżki kariery mocno się wydłużyły, a rynek jest przeładowany specjalistami od zarządzania i marketingu.\nCo pozostało tym, którzy chcieliby szybko wyjść na swoje? Oprócz nagłego przebłysku geniuszu na pewno kontakty i znajomości – to towar wciąż bardzo poszukiwany. Na pewno polityka – wejście w nią wciąż daje duże możliwości. Na szczęście również znajomość języków i wykształcenie, czyli wysokie kompetencje, bardzo poszukiwane we wspólnej Europie.


Misja [Robert Bolt] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00353 005124 19015181 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Robert Bolt Liczba stron: 368\nISBN: 9788380629837 Data wydania: 2018-11-16\nXVIII wiek. Łowca niewolników Rodrigo Mendoza po zabójstwie brata popełnionym w porywie gniewu, chcąc odpokutować zbrodnię, zwraca się do Boga. Jego losy splatają się z losami jezuitów, którzy w sercu paragwajskiej dżungli nie tylko nawracają tubylców, ale też wprowadzają ich w arkana rzemiosła i muzyki. Pewnego dnia jednak stają wobec wyboru: być posłusznym władzom kościelnym i zostawić Indian na pastwę łowców niewolników czy walczyć i umrzeć za prawdę i wiarę\n1 W 1725 roku Rodrigo Mendoza miał czternaście lat, kiedy pewnego dnia o pierwszym brzasku zobaczono unoszącą się na wodach zatoki w Kadyksie łódź jego ojca Alvara. Jedno wiosło utknęło między stępką a ławeczką, a na dnie poniewierała się pusta butelka po winie. Alvaro wpadł w gnuśne wody podczas przeładunku. Kilka worków zboża nadal czekało na transport, więc kierujący przeładunkiem Cesare Matius umieścił je we własnej łodzi i powiosłował w stronę oczekującego statku Grosso. Na pytanie, gdzie jest Alvaro, wzruszył ramionami i wskazał zatokę. Poszedł do domu Mendozy, zastukał w drzwi i zdjąwszy kapelusz, powiedział Rodrigowi, że jego ojciec nie żyje. Osierocony chłopak cofnął się do środka i po chwili wyszedł, prowadząc ze sobą trzyletniego brata Philippa. Następnie udał się nad zatokę, by uważnie obejrzeć ojcowską łódź. Kazał bratu zająć się zabawą, sam zaś przyjął krótkie cygaro, którym poczęstował go Cesare, i wysłuchał, co ten ma mu do powiedzenia. – Współczuję ci z powodu śmierci ojca. – Dziękuję. – Łódź jest teraz twoja – ciągnął Cesare, zakreślając w powietrzu łuk swoim cygarem. – To prawda – odparł chłopak. – Oczywiście nie poradzisz sobie z nią. – Spróbuję. – Kto będzie pilnował Philippa? – Ja. – Posłuchaj, postanowiłem dać ci dziesięć dineros za łódź wraz z koncesją. – Jest warta dwadzieścia. – Nic podobnego. Powiedzmy, dwanaście. Mendoza spojrzał na łódź, a potem do góry, na Grosso, trzymasztowy awizowiec zakotwiczony w porcie. – Czy przeładował całe zboże, zanim wypadł z łodzi? – Dokończyłem za niego – wyjaśnił Cesare. – Całą robotę? – Ostatnią partię. – Dziękuję. Dobrze wiedzieć, że kiedy wody zatoki zabierają właściciela łodzi, nie zapomina się o nim. – Chłopak spojrzał w bok. Doszedł do wniosku, że Cesare musi wypłacić mu pełną należność. Po chwili odciągnął brata od zabawy kamykami. – Muszę mieć trochę czasu, żeby pomyśleć o śmierci ojca. – Jasne. Mendoza kupił kawałek sera, trochę chleba, butelkę mleka i wino. Kiedy odgrodził się już drzwiami od panującego na zewnątrz upału i znalazł w domu, za który ojciec płacił tygodniowo, oddał mleko, a także połowę chleba i sera Philippowi. Odmówił modlitwę za zmarłych, a następnie usadowił się przy ścianie i patrzył w okno, kiedy Philippo jadł chleb z serem, i potem, kiedy brat położył się na boku i zasnął. Ściany pociemniały, a okno pojaśniało od gwiazd, ale Mendoza nie przestał rozmyślać. Nie kochał ojca. Matka, Katarzyna, była zupełnie inna, ale śmierć zabrała ją, kiedy wydawała na świat Philippa. Od tego czasu ojciec nie zwracał najmniejszej uwagi na dwóch synów, a ukojenia szukał we flaszce. Wszystkie uczucia Mendozy skierowały się ku młodszemu bratu, otuliły dziecko, a i Philippo uwielbiał go wzajemnie i patrzył na niego jak na najwyższy autorytet. Teraz, kiedy ojciec nie żył, Rodrigo mógł wprawdzie zostać z Philippem i zarabiać na życie przeładunkiem, lecz oznaczałoby to, że jego brat wyrósłby na człowieka niewykształconego jak on sam. Jedyne wyjście to zostawić chłopca u sióstr w San Fernando, a samemu spróbować sił po drugiej stronie oceanu. Postanowił zobaczyć się następnego dnia z matką przełożoną. Wziął flaszkę wina i ułożył się na twardym jak kamień posłaniu, naciągając na siebie płócienne worki, z sercem pełnym przygnębienia. Może najlepiej byłoby zająć się przeładunkiem. Zapewniłoby to im obu jako tako dostatnie życie. Ale następnego ranka udał się do przytułku w San Fernando. – Pytanie tylko, czy możesz sobie na to pozwolić. Niestety, pobieramy tutaj opłaty – oznajmiła matka przełożona. – Jaki masz zawód? Czemu nie powiedzieć, że jestem synem arystokraty mieszkającego tam na wzgórzach? – przemknęło mu przez głowę. Wtedy to, że nie umie czytać, nie miałoby najmniejszego znaczenia. Ale matka powiedziała mu, że kłamstwo jest złą rzeczą; prowadzi prosto do piekła. Rzekł więc: – Zajmuję się przeładunkiem statków. Matka przełożona pochyliła głowę. Przeładunek statków! – pomyślała. O Boże! – Bierzemy piętnaście dineros rocznie – wyjaśniła. Twarz Mendozy zastygła. Liczył, że weźmie dwadzieścia za łódź. Wtedy zostanie mu pięć na rozpoczęcie nowego życia za morzem. Skinął głową. – Czy mieści się w tym wszystko? – Przecież powiedziałam. Piętnaście dineros. – Dostarczę te pieniądze jutro. – Skąd je weźmiesz? – To moja sprawa. – Gdzie mamy umieścić Philippa, jeśli nie będzie cię stać na piętnaście dineros rocznie? – Nie ma nikogo. Może zostać ogrodnikiem w klasztorze. Matka przełożona powstrzymała uśmiech. Oto młodzi! Cały świat wydaje się im prostą ścieżką. Pochyliła się do przodu. – A co z tobą? – Chcę ruszyć za morze. Ach, za morze! – pomyślała. To zupełnie inna sprawa. – Masz jakieś plany? – zapytała. Mendoza skinął głową; pieniądze za łódź zabezpieczały mu widoki na przyszłość. Tego samego dnia po powrocie do wsi odszukał Matiusa, który zaproponował mu czternaście dineros za łódź. – Nie – odparł Mendoza. – Dwadzieścia. Widząc jego stanowczą minę, Cesare rzekł: – Szesnaście. Mendoza potrząsnął głową. – Dwadzieścia. Cesare wzruszył ramionami i odszedł. Ale wieczorem wrócił i oznajmił: – Posłuchaj, długo się nad tym wszystkim zastanawiałem. Jesteś sierotą i nie masz co ze sobą zrobić. Moja cena wynosi teraz siedemnaście. Oto ręka. Mendoza zignorował wyciągniętą dłoń. – Cena wynosi dwadzieścia. Cesare rzucił wiązankę przekleństw i trzasnąwszy za sobą drzwiami, poszedł do domu. Następnego ranka, kiedy wszyscy jeszcze spali, znowu się zjawił, by dobić targu z chłopakiem. – Posłuchaj, oto moja ostateczna propozycja. Jeśli nie zgodzisz się na nią, wycofam wszystkie poprzednie. Osiemnaście. Mendoza rzekł tylko: – Dwadzieścia. Cesare się poddał. Rodrigo wziął pieniądze, zawinął pięć dineros w strzęp płótna i ciasno się nim opasał, po czym wziął pozostałe piętnaście i zaprowadził Philippa do sierocińca. – Bóg z tobą, Philippo – rzekł i pocałował brata na pożegnanie. Chłopiec rozumiał wszystko, ale płakał przez cały dzień i całą noc i bił głową o ściany tak, że nawet stare kamienie klasztoru nie pozostały obojętne. Mendoza spakował w domu mały tobołek, rozejrzał się jeszcze i zamknął za sobą drzwi. Zszedł do portu. Stały tam trzy trójmasztowe awizowce wyruszające właśnie do Ameryki Południowej: Grosso do Hawany, Nuestra Señora de Pilar do Caracas, Concepción do Buenos Aires. Usiadł na molo i patrzył na łódki kursujące między nabrzeżem a statkami. O trzeciej przyjechał wielki powóz. Wysiedli z niego mężczyzna, dwie damy oraz młodzieniec i z trudem, korzystając z pomocy, usadowili się w szalupie. Woźnica i jeden z majtków załadowali dwa wielkie kufry; na rozkaz bosmana wszyscy marynarze ujęli wiosła i szalupa popłynęła w kierunku Concepción. Po południu starsi pasażerowie powozu wrócili, ale bez młodzieńca. Jedna z kobiet była zalana łzami, a mężczyzna pocieszał ją, kiedy wsiadali z powrotem do powozu i odjeżdżali. Mendoza zjadł swoją kromkę chleba i czekał. O siódmej długa szalupa z Concepción dostarczyła z powrotem pasażera na nabrzeże i Mendoza poszedł za nim. Młodzieniec pomaszerował z ponurą miną do miasta i usiadł w jadłodajni na otwartym powietrzu, a potem zrzucił na ziemię filiżankę z kawą; był bliski łez. – Proszę – powiedział Mendoza i podsunął mu inną filiżankę. – Dziękuję – rzekł młodzieniec. – Concepción, prawda, señor? – Tak. – Mówiono mi, że to dobry statek. – Okropny. Brudny. – Naprawdę? – To moja pierwsza podróż. – Ach, señor, doskonale rozumiem. – Pewnie masz za sobą niejeden taki rejs? – Nie na pokładzie Concepción, señor. Na wielu innych. – Nie do końca mijało się to z prawdą. Pływał na wycieczki na drugą stronę Zatoki Kadyksu. – Byłeś kiedy w Buenos Aires? – Nie, señor. – Mam tam być wspólnikiem w interesach mojego stryjecznego dziadka. – Ach, señor, musisz więc mieć tęgą głowę do rachunków. – Niestety nie. I dwie inne osoby będą dzieliły ze mną kabinę. – Tego należało oczekiwać, señor. – To prawda. – Czy masz, señor, ochotę na jeszcze jedną filiżankę kawy? – Nie, dziękuję. – Młodzieniec był wdzięczny, że ktoś o niego dba. Zapytał: – Masz rodzinę w Kadyksie? – Tylko brata, señor. Jest pod dobrą opieką. – Nie mam służącego na tę podróż. – Naprawdę, señor? – Czy dałbyś się namówić, żeby popłynąć jako mój służący do Buenos Aires? – Nie, señor. – Dlaczego? – Nie mam pieniędzy na powrót. – Opłacę twój powrót. – Rozumiem, ale ile to wyniesie, proszę mi wybaczyć? – Mógłbym dać ci dwumiesięczną zapłatę. – To brzmi bardzo kusząco, señor. – Cztery dineros plus dwa jako dwumiesięczna zapłata. – Ale kapitan może nie znaleźć miejsca dla służącego, señor. – Sam mu o tym powiem w imieniu dziadka. Następnego dnia wypłynęli z Kadyksu. Ostatnie, co zobaczył Mendoza, to widok pięknej wieży przytułku w San Fernando oraz Cesare wiosłującego w łodzi jego zmarłego ojca. Powolne kołysanie statku sprawiło, że Mendoza dostał choroby morskiej, ale posłusznie wykonywał rozkazy kapitana, oficerów, bosmana, podoficerów, zwykłych majtków, a także swojego młodego pana i nigdy się nie skarżył. Uważnie przyglądał się nawigatorowi, podążając spojrzeniem za jego wzrokiem, patrzył na łopoczące skraje żagli albo błądzące prądy oceaniczne. Tylko milczący i zamknięty w sobie nawigator wiedział, gdzie się znajdują. Tydzień po tygodniu Mendoza czekał, aż marynarze zjedzą swoje porcje, zanim sam dostał kawałek solonej wieprzowiny i garść sucharów. Sypiał wśród cuchnących łańcuchów kotwicznych. W miarę upływu dni marynarze mieli coraz bardziej wynędzniałe twarze. Na Wyspach Kanaryjskich na pokładzie pojawił się chłopiec okrętowy imieniem Salvador. Miał około piętnastu lat i niechlujny wygląd. Rozejrzał się dokoła i doszedł do wniosku, że pod nim jest tylko Mendoza, tak więc kiedy miał do wykonania jakąś plugawą robotę, wołał Rodriga i kazał mu się do niej zabierać. Kiedy wpłynęli w tropiki, kapitan pozwolił obu chłopcom spać na pokładzie dziobowym. Pewnej upalnej nocy Mendoza otworzył oczy i zobaczył powoli obracające się gwiazdy, a blisko swojej twarzy – zdumioną twarz Salvadora. Chłopak uśmiechnął się niemądrze i cofnął rękę, którą trzymał na pasie Rodriga w miejscu, gdzie ten ukrył swoje pieniądze. Mendoza odruchowo zacisnął rękę na karku Salvadora i przewinął się na przeciwnika. Marynarz z nocnej wachty przybiegł, żeby popatrzeć, bo walka między dwoma chłopcami to zawsze lepsze niż nic. Tarzali się po pokładzie. Salvador wrzeszczał i klął, natomiast Mendoza walczył z zaciśniętymi zębami. Jego twarz znalazła się w pobliżu gardła przeciwnika, który na chwilę znieruchomiał, a potem zawył. Mendoza, schwytany w krzepkie ramiona marynarza, miotał się ile sił. – Jezus Maryja! – warknął mężczyzna i odrzucił go od siebie. Rodrigo odzyskał swobodę ruchów i natychmiast runął znowu na Salvadora. Marynarze chwycili chłopaka i wylali na niego parę wiader słonej wody. Dopiero kiedy prawie się utopił, zrezygnował. Mężczyźni roześmieli się niepewnie. – Matko Boska, kto by pomyślał, że ma w sobie takiego diabła! Po tym incydencie Salvador omijał Mendozę z daleka. Rodrigo miał wreszcie święty spokój. Ale także nikt inny nie odnosił się do niego po przyjacielsku. Nawigator oznajmił, że przed nimi jest już Montevideo, i cała załoga była na masztach, kiedy Mendoza zobaczył w końcu blade szczyty górskie wynurzające się z szarego morza. Przed nimi było Buenos Aires. Popłynęli wzdłuż nabrzeża, po czym rzucili na brzeg szeroki trap. Młody panicz zapłacił Rodrigowi, obdarzył go skinieniem głowy i uśmiechem i udał się na brzeg, gdzie zniknął wraz ze swoimi dwoma kuframi w towarzystwie stryja ojca i ładnej kuzyneczki. Cała trójka wsiadła do powozu i tyle ich Mendoza widział. Obróciwszy się z powrotem w kierunku morza, zobaczył, jak w oddali przesuwają się powoli jakieś dziwne okręty zdążające w stronę przeciwległego brzegu zatoki. Wypatrzył tam port i cztery, może pięć statków stojących na kotwicy. – Co to jest? – zapytał stojącego w pobliżu marynarza. – Colonia del Sacramento. – A te okręty? – Do transportu niewolników. Pod koniec dnia, kiedy oficerowie i załoga otrzymali wypłatę i pozwolono im zejść na ląd, Mendoza także zszedł wreszcie po trapie i ruszył do miasta. Błądząc bez celu, trafił na publiczny plac, który zapewniał cień dzięki zwieszającym się gałęziom dorodnych drzew, i zobaczył stragan, w którym sprzedawano placki nadziewane wieprzowiną. Kupił kilka i jadł je, siedząc koło fontanny. Wielkie wrażenie zrobiły na nim ulice i nowoczesne domy, budowle publiczne ozdobione delikatnymi ornamentami i okazałe kościoły, które miały w sobie coś swojskiego. Ale były tu także dziwne, wrzaskliwe i jaskrawo upierzone ptaki i słońce grzało zbyt mocno, a z dróg wzbijał się delikatny biały pył, okrywając wszystko całunem. Poddani króla Hiszpanii robili wrażenie na pół żywych. Siedzieli na skwerze w rozluźnionych kaftanach, z rozpiętymi klamrami u spodni, ziewali i zaczynali jakieś gesty, których nie mieli jednak siły dokończyć. W cieniu kościoła drzemała grupa tubylców – brunatnooliwkowych, muskularnych, w łachmanach. Przyglądał się im uważnie, ale odwzajemniali mu się spojrzeniami całkowicie pozbawionymi wyrazu. Wstał i podszedł do grupki Hiszpanów. – Dzień dobry, señores. Czy potrzebujecie chłopca do pracy? – Nie. – Może więc znacie, señores, kogoś, kto potrzebuje? – Nie. – Obrzucili go przelotnymi spojrzeniami i odwrócili się tyłem. Wśród rozćwierkanych gałęzi zaczął tężeć mrok. W pobliżu ktoś grał na gitarze. Mendoza usiadł koło fontanny. Przechodził tamtędy oficer ze statku w towarzystwie mężczyzny koło czterdziestki o twarzy pokrytej bliznami. Ujrzawszy Mendozę, zwrócił się do towarzysza: – Tutaj masz tego chłopaka, jeśli wystarczy ci chłopak. – Tak, wystarczy. Oficer skinął na Mendozę. – To mój przyjaciel, Palacio. – Dobry wieczór, señor Palacio. – Ile masz lat? – Czternaście. – Poradzisz sobie z łodzią? – Radzi sobie z łodzią – oznajmił oficer. – Potrzebny mi ktoś, kto popłynąłby barką do Asunción. – Asunción – powtórzył Mendoza. – Rozumiem. – To dwieście mil w górę rzeki. Proponuję pół dinero. – Cały, señor – odparł Mendoza. Mężczyzna się roześmiał. – Niech będzie cały! Barka nazywa się Flores. Biegnij teraz do portu i powiedz kapitanowi, że to ja cię przysłałem. Kapitan okazał się srogim starym mężczyzną, który raczył ledwie burknąć, kiedy Mendoza się przedstawił. Podczas wyprawy nie wypowiedział ani jednego zbędnego słowa. Barka miała dziewięćdziesiąt stóp długości, duży żagiel rozprzowy, po cztery wiosła z każdej strony i wyładowana była towarami żelaznymi z Madrytu. Czternastu tubylców podnosiło żagiel i opuszczało go, kiedy wiatr zmieniał kierunek. Kiedy wypłynęli, Mendoza zajął miejsce przy sterze. Kapitan przyglądał mu się przez jakiś czas, a potem, zadowolony, że nowy daje sobie radę ze sterowaniem, usiadł i wpatrywał się niewidzącym spojrzeniem w meandry wody. Mendoza nigdy nie widział tak szerokiego koryta. Oba brzegi porastała splątana puszcza. Wskazał na mulistą rzekę. – Duża. – Tak. Skinął w stronę błotnistej wody przepływającej obok łodzi. – Słaby prąd. – Tak. Spojrzał na złożoną z tubylców załogę. Byli pogrążeni jakby w letargu. – Co to za ludzie? – Guarani. – Guarani? Żadnej odpowiedzi. W ojczystej Hiszpanii nikt nie dbał o to, czy kapitan jeszcze żyje. Tutaj czekał na koniec swoich dni. Z głównego pokładu doszło ich parę słów. – Co to za język? – Guarani. – Czy pochodzą z tych stron? Kapitan wskazał na ogromną, niemą puszczę, która brała rzekę w swoje władanie. – Stąd? – Stamtąd. – Stary wskazał gdzieś daleko w górę rzeki. Mendoza przyjrzał się im. – Są głupi. – Tak. Co wieczór przybijali do brzegu w jakimś miejscu, gdzie wyrąbano puszczę na przestrzeni mniej więcej mili, i ich oczom ukazywała się wioska składająca się z trzech lub czterech chat i kościoła, w otoczeniu wielkich farm, dworów i pól, na których pasło się bydło, rosła kukurydza albo założono sady. Guarani rozpalali ognisko i przyrządzali im papkę kukurydzianą, którą wraz z owocami popijali tanim czerwonym winem. Mendoza w czasie wyprawy widział trzy takie wioski, a dalej ogromna puszcza zamykała się za nimi, wdzierając się ukradkiem w wodę. Wystarczyło jedno mocne pociągnięcie wiosłami, by znaleźli się przy drzewach. Załoga Guarani wpatrywała się w puszczę i półgłosem wymieniała między sobą gardłowe dźwięki. Indianie spostrzegli, że Mendoza przygląda się im, i znowu ich twarze straciły wszelki wyraz. Po pięciu tygodniach wyraźnie przybyło łodzi rybackich, było też więcej farm. Oznaczało to, że zbliżają się do Asunción. Wreszcie, po opłynięciu przylądka, ich oczom ukazała się stolica regionu La Plata. Utorowali sobie szlak wśród gromady łodzi aż do nabrzeża; kapitan przycumował barkę i zniknął na brzegu. Mendoza przyglądał się Guarani, a oni patrzyli apatycznie na niego, tak więc usiadł z nimi i czekał. Kapitan pojawił się znowu, rozkazał Guarani zabrać się do sprzątania łodzi i znowu zniknął. Po dłuższym czasie ukazał się Palacio, który przybył do Asunción drogą lądową. – Dlaczego tu tkwisz? Dotarłeś przecież na miejsce, tak czy nie? – spytał. – Si, señor, ale mój dinero. – Co za dinero? – Dinero, któregoś mi obiecał, panie. – Nigdy nie obiecywałem ci żadnego dinero. – Dałeś mi swoje słowo, señor. – Czy masz to na piśmie? – Na piśmie? Nie. Palacio pogroził mu palcem, potrząsnął głową i oznajmił: – Tyle. Widzisz? – I ruszył z powrotem do miasta, ale Mendoza nie rezygnował i poszedł za nim. – Señor, nie zapłaciłeś mi za moją pracę. – Szedł za nim przez plac katedralny, potem przez dwie albo trzy eleganckie ulice i w dół ciemnej alei, w kierunku starej części miasta. – Señor, nie zapłaciłeś mi za moją pracę. Przepraszam, señor… Palacio odwrócił się i rozejrzał w górę i w dół alei. Potem wciągnął Mendozę na jakiś dziedziniec i zaczął bezlitośnie bić rogową rękojeścią bicza, aż chłopak prawie stracił przytomność. – Tyle. A masz! – wykrzykiwał zadyszany. – A masz! No i co? A masz! A masz! A masz! – I poszedł sobie. Mendoza powlókł się do fontanny i obmył skaleczenia. Potem zaczął przeszukiwać ulice. Wieczorem znalazł Palacia przy kolacji w jadłodajni, siedzącego pod wysokim oknem. Wszedł do środka i zawołał: – Señor, nie zapłaciłeś mi za moją pracę! Przepraszam, señor, jeden dinero. W jadłodajni zapadło milczenie i wtedy krzyknął znowu: – Señor, nie zapłaciłeś mi za moją pracę! Jeden dinero, señor, jeden dinero. Usłyszał odgłos odsuwanych krzeseł i głosy rozbrzmiewające wśród wybuchów śmiechu. Mendoza ukrył się szybko po drugiej stronie ulicy. Patrzył, jak Palacio szuka go wzrokiem, potem jednak ten zrezygnował i wrócił do środka. Przywitał go śmiech i tupanie. Stopniowo gwar rozmów narastał. Mendoza raz jeszcze podszedł do okna i powiedział: – Wrócę po mój dinero, señor. – I uciekł ile sił w nogach. Następnego ranka Mendozę, który spędził noc na placu, zbudziła krzątanina i świergot ptaków oraz Indianie, którzy przychodzili z konwiami na wodę, by przygotować się do rozpoczynającego się dnia. Nie powiedzieli ani słowa, kiedy zobaczyli go śpiącego. Nieco później jednak pojawił się Hiszpan, właściciel piekarni, i zaczął się mu przyglądać, tak więc chłopak poszedł w stronę portu. Robotnicy dokowi gramolili się sennie na burtę statku handlowego leżącego bokiem na pochylni. Ktoś piekł tortille i ryby. Mendoza kupił sobie trochę strawy i zjadł z apetytem. Wtem zauważył egzotyczną grupę mężczyzn odzianych w nader urozmaicony zestaw garderoby: łachmany i dziwacznie pikowane spodnie. Jeden chlubił się groteskowymi ozdobami kobiecymi, brudnymi mankietami i powalanym ziemią haftowanym płaszczem; wyglądał, jakby przybył prosto z jakiegoś podupadłego dworu. Znalazło się wśród nich miejsce nawet dla dwóch Murzynów. Byli uzbrojeni w szpady, pistolety i muszkiety. Mendoza zapytał sprzedawcę tortilli: – Co to za ludzie? Jeden z robotników, który jadł bez pośpiechu, podniósł wzrok. – Najemnicy – wyjaśnił. – Lepiej trzymać się od nich z daleka. Drwią sobie z prawa. Mendoza poprawił strój i ruszył na obchód Asunción, stukając do tylnych drzwi domów i rozpytując o pracę. Na właścicielach domów i zarządcach robił korzystne wrażenie. W jednym miejscu zaproponowano mu pracę lokaja, w innym pomocnika ogrodnika, ale kiedy pytał o płacę, dowiadywał się, że wynosi zaledwie jeden dinero miesięcznie. Za pomocą patyka obliczał, ile w ten sposób zarobi w ciągu roku, i okazywało się, że to za mało, by opłacić sierociniec Philippa. Marszczył brwi w zamyśleniu i w rezultacie spędził kolejną noc na placu, nasłuchując odległego szczekania psów i dochodzącego od rzeki kumkania żab. Następnego ranka obudził go czyjś głos. Podniósł wzrok i zobaczył mężczyznę, który wyglądał, jakby zjawił się tu prosto z dworu królewskiego w starym Madrycie. – Szukasz miejsca? – Tak, señor. – Mendoza wstał bez pośpiechu. – Mógłbyś więc pracować dla mnie. – Tak, señor. – Chodź. Mendoza poszedł za nim. – Ile dostanę, señor? – Dwa dineros. – Za ile czasu, señor? – Za cztery miesiące. Kto to wie? A jeśli chodzi o pracę, która potrwa cały rok? – Señor, cztery dineros za cztery miesiące pracy. A potem, señor, tyle samo za cały czas, kiedy będę dla ciebie pracował. Brakujące trzy zarobi w inny sposób. – Dios, niełatwo się z tobą targować. – Tak, señor. I połowę teraz, a połowę, kiedy skończę. Mężczyzna zatrzymał się i jego wąskie oczy zabłysły, jakby nagle ogarnęła go chciwość. – Nie – oznajmił. – Señor, może w takim razie podpiszesz umowę? – Co? – Mężczyzna wybuchnął śmiechem. – A właściwie, dlaczego by nie. – Jak mam się do ciebie zwracać, señor? – Victorio Paramin Tinjare Lopez Lusavida y Jermano – odparł dumnie. – A teraz chodź. Mendoza wziął rzeczy mężczyzny, muszkiet, pistolety, torbę podróżną i swój mały tobołek i poszedł za nim do spokojnego składu, gdzie czekało już około piętnastu najemnych żołnierzy, w tym kilku Murzynów. Ich głosy wzbijały się aż po wysoki dach, pod którym przelatywały ptaki. – Dzień dobry, kochasiu – powiedział jeden z Murzynów. – Witaj, Gaspachio. – Kto to? – zapytał Gaspachio. – Mój chłopiec. Z grupy rozległ się śmiech. – Victorio wziął sobie chłopca. Przyszedł przywódca, Tiberio – mężczyzna w średnim wieku, odrobinę otyły, z twarzą napuchniętą od jakiejś choroby powodującej owrzodzenie. – Czy to wszyscy ludzie, jakich udało się znaleźć? – Skąd niby mam wziąć więcej? – Ty nie zdołasz znikąd. Co to za chłopak? – Señor – odpowiedział Mendoza – Mendoza Jorge. – Zwracaj się do mnie „proszę pana”. – Proszę pana. – Ruszamy po niewolników. – Tak, proszę pana. – To sprzeczne z prawem. Mendoza mógł myśleć wyłącznie o piętnastu dineros rocznie, więc odpowiedział tylko: – Tak, proszę pana. Tiberio wzruszył ramionami. – No to chodź. Mendoza poprosił jednego z mężczyzn o ołówek i kawałek papieru. Victorio sporządził dokument, który Gaspachio odczytał na głos. Wyglądało na to, że jest zgodny z tym, co Victorio obiecał, więc Mendoza zawinął go w szmatę, w której trzymał swoje pieniądze z podróży, i dźwigając torby i broń swojego nowego pana, poszedł wraz z resztą nad rzekę. Zauważył, że prawie wszyscy mieszkańcy miasta wyraźnie odsuwali się od nich i odwracali tyłem. Wsiedli do dziesięciu czterdziestostopowych czółen, z których każde miało załogę składającą się z dwóch Guarani, i w zupełnej ciszy odbili od brzegu. Mendoza obejrzał się przez ramię i zauważył, że nikt z całego miasta nie odwrócił się w ich stronę, by zobaczyć, jak odpływają. – Dlaczego tak się do nas odnoszą? – zapytał Murzyna, z którym znalazł się w tej samej łódce. – Dlaczego nie życzą nam pomyślnych wiatrów? – Życzą, życzą, ale nie chcą, żeby ktoś to usłyszał. – Nie rozumiem. – Jeszcze zrozumiesz. Nazywam się Gaspachio. – Ja nazywam się Mendoza. – Wiem. I tak wśród niespiesznego szmeru wioseł wyruszyli z Asunción na długą wyprawę w górę rzeki. Czarny handlarz niewolników snuł opowieść o życiu, jakie zostawił za sobą. Mendoza słyszał już niejedną taką historię, ale żadna nie była tak mrożąca krew w żyłach jak ta i żadnej nie opowiadano tak pogodnym tonem. A jednak ludzie się śmiali! Victorio odśpiewał pieśń o smutnych drzewach, cierpiącej dziewczynie i mężczyźnie ze złamanym sercem. Kiedy skończył, zgotowano mu owację, wykrzykując: „Formidable!” i „Elegante!”. Gaspachio powiedział: – Niestety. Wróci na madrycki bruk, jak tylko zbierze dosyć pieniędzy. Ale ja? Co ja mogę zrobić? – Ty możesz wrócić między nogi małej Magdaleny – powiedział któryś z mężczyzn. – Ona nie żyje. – Hej, Magdalena nie żyje! Jak to się stało? – Nie zapobiegłem temu. – Możesz więc klepać po tyłeczku jej synalka. – Robiłem to. Ma miły tyłeczek, ale nie tak jak tyłeczek Magdaleny – oznajmił Murzyn. – Mam tylko jej syna i tych Guarani, żeby ukoić moje cierpienie. – Gaspachio, Guarani to służba czy niewolnicy? – Lepiej zapytaj Tiberia. – Nie są niewolnikami, ale szczególnego rodzaju służbą – odparł Tiberio. Dalej w górę rzeki, gdzie las był rzadszy, przepłynęli obok zacumowanej łodzi rybackiej. Siedział w niej ksiądz jezuita z trzema Guarani, a kiedy zbliżyli się, Tiberio zawołał: „Dobry wieczór, ojcze!”. Wyglądało na to, że ani ksiądz, ani Indianie nic nie usłyszeli. Zachowywali się tak, jakby obok nich nie przepływały żadne łodzie. Kiedy Mendoza obejrzał się, zobaczył, że nadal siedzą zastygli w nieruchomych łodziach. Potem dopłynęli do misji. Mendozie jej ogrom zaparł dech w piersi. Było tam długie molo, na którym bawiły się dzieci Guarani, dwie duże barki i cała chmara czółen. Kiedy przepływali, dzieci przestały się bawić i przyglądały się im. Pośrodku obszernego placu misji wznosił się wielki krzyż, a po obu stronach widać było rzędy domków dla Guarani. Nad wszystkim górował zdumiewający kościół; znacznie większy niż wszystkie kościoły w Asunción. Zwieńczony był dziwaczną rzeźbą przedstawiającą pół anioła, pół orła, który jakby groził, a jednocześnie okazywał sprawiedliwość. Po jednej stronie kościoła znajdował się obszerny magazyn i warsztaty, a po drugiej dom jezuitów, dwupiętrowy, zbudowany z kamienia. Jakiś jezuita zszedł nad rzekę i odgonił dzieci z brzegu. Ogromne pola wyparły puszczę daleko od tego miejsca i widać było setki Guarani zajętych uprawą. Przyglądali się najemnikom płynącym głównym nurtem rzeki, a potem wracali do swojej pracy. Kiedy puszcza znowu zeszła nad rzekę, Gaspachio powiedział: – Czy widziałeś kiedyś coś takiego? – Nie – odparł Mendoza. – Muszą to być bardzo święci ludzie. – Bardzo. U nich wszyscy są wolni. Nawet Guarani. – Nawet Guarani? – Tak. Są właścicielami ziemi i całej misji. Ale wolą, żeby rządzili nimi jezuici. – Tiberio powiedział, że będziemy łapać niewolników. – To przejęzyczenie. Na terytorium portugalskim są niewolnicy, ale tutaj mamy po prostu szczególnego rodzaju służących zwanych encomiendaros. – Rozumiem. – Naprawdę? W takim razie wyjaśnij mi to. Na przykład encomiendaros nie otrzymują żadnej zapłaty. – Są więc niewolnikami. – Nie, jak już ci powiedziałem, są encomiendaros. To zupełnie co innego i trzeba o tym pamiętać. A jednak nie płaci się im. Teraz właśnie wyruszyliśmy, żeby paru złapać. – Dokąd? – Na portugalską stronę gór, gdzie są niewolnikami. Ale kiedy przeprowadzimy ich przez góry tutaj, staną się encomiendaros. – Gdzie jest granica? – Któż to wie? Kto wie, z której strony granicy wzięli się schwytani Indianie? Tego wieczoru Mendoza powiedział cicho: – Gaspachio? – Tak? – Kto zapłaci nam za Guarani, których sprowadzimy? Zapadło długie milczenie, a następnie Gaspachio oznajmił: – Namiestnik. – Namiestnik? – Jest przywódcą plantatorów. Cicho sza. Chcę wreszcie zasnąć. Wczesnym rankiem Gaspachio odciągnął Mendozę na bok. – Widzę, że nie masz noża. – Nie mam – przyznał Mendoza. – Przyda ci się taki jak ten. Gaspachio wydobył zakrzywiony sztylet ze skórzanej pochwy. Mendoza pochylił się nad nim. – Może następnym razem. – Nie, teraz. Cztery reale. – Pochwa jest uszkodzona. – Wiem. – Trzy reale. – Niech będą trzy. Gaspachio sprzedał mu także za jednego reala pas, na którym można zawiesić sztylet na piersi. Mendoza poczuł się jak mężczyzna. Dopłynęli do przewężenia, w miejscu, gdzie rzekę przegradzały ogromne kanciaste głazy, a z góry zwieszały się gałęzie. Wyszli na brzeg, zostawiając dwóch najemników i sześciu Guarani, żeby pilnowali czółen, a sami zaczęli się wspinać. – Jak daleko jeszcze do terytorium portugalskiego, proszę pana? – To tam. – Tiberio wskazał na odległe wzgórza otulone mgłą. – Ty, chłopcze – rzekł Victorio – będziesz niósł to. – Wskazał baryłkę z winem. – Pilnuj jej jak źrenicy oka. To bardzo szczególne wino. Po całym dniu wspinaczki baryłka ciążyła, jakby była z ołowiu. Ale Mendoza dźwigał także swój sztylet.\n2 Wędrówka przez góry zajęła im cały miesiąc. Guarani nieśli muszkiety, garnki i koce. Pod koniec każdego dnia, kiedy wszyscy ułożyli się już do snu, Victorio wzywał Mendozę i żądał kubka wina albo mate. Był to pobudzający wywar, coś w rodzaju herbaty albo kawy sporządzonej z wysuszonej yerba mate. Mendoza musiał rozpalić ognisko, przygotować napar w kubku i zanieść mu. Co rano znajdował nietknięty kubek przy legowisku Victoria. Twarz mu się ściągała, kiedy przypominał sobie, jak sporządzał napój poprzedniego wieczoru. Potem zwijał ciasno całe posłanie i zanosił je Indianom. Brał baryłkę z winem i był gotów do dalszej wędrówki przez wzgórza. – Polubiłeś Victoria? – zapytał Gaspachio. Mendoza milczał. – Hej, ty, do ciebie mówię. – Nie słyszałem – odparł Mendoza. – Jesteś ostrożnym mężczyzną. Po raz pierwszy nazwano go mężczyzną. Przepełniła go szczególna mieszanina lęku i radości. Miał piętnaście lat. Następnego dnia natknęli się na zdeptany kawałek ziemi z mnóstwem śladów bosych stóp. Mężczyźni usiedli i włożyli wysokie buty, skórzane opończe sięgające ziemi, wypchane bawełną puklerze i kapelusze z szerokim rondem. – To dla ochrony przed strzałami – wyjaśnił Gaspachio. Victorio pozostał na straży obozu. Był podniecony i polecił Guarani przystąpić do budowy kolistego, wysokiego ogrodzenia z ciernistych krzaków, w którym zamknie się złapanych Indian. W ciągu pierwszych czterech dni nie zdarzyło się nic, ale wieczorem piątego Tiberio i jego oddział wrócili z czternastoma Guarani – dwunastoma mężczyznami i dwiema kobietami. Wepchnięto ich za ogrodzenie. Krążyli po swoim więzieniu, zbijali się w grupkę i szeptali do siebie kilka słów, a następnie rozdzielali się znowu i siadali w milczeniu. Jeden ze służących Guarani dał im garnek kukurydzy, ale unikał jak mógł ich wzroku. Zadowoleni z wyników łowów mężczyźni upili się, a kiedy zrobiło się ciemno, dwóch z nich wyciągnęło ładniejszą z dwóch kobiet z ogrodzenia. Tiberio zgwałcił ją wśród przekleństw i złorzeczeń, krzyczącą na całe gardło, przy akompaniamencie syczących pojękiwań i śmiechu tych, którzy czekali na swoją kolejkę. Mendoza poszedł sobie i ukrył się w poszyciu. Kiedy go wołali, nie odpowiedział. Nocne niebo zaczęło zabarwiać się czerwienią, kiedy kobieta dołączyła do pozostałych niewolników. Ukryła się w kącie ogrodzenia. Dwaj Hiszpanie stanęli na straży i na mały obóz spłynął spokój. Mendoza wyszedł z dżungli. – Hej, to było dobre – powiedział jeden ze strażników i ziewnął. Tiberio i jego ludzie wychodzili jeszcze trzy razy na wyprawy do buszu. Najpierw wrócili z dziewięcioma niewolnikami, potem pięcioma, a wreszcie bez żadnego. Po ostatniej eskapadzie najemnik zwany Mandu miał ramię przebite długą, ostrą strzałą; oba jej końce odłamały się. Mendoza zapytał Gaspachia ochrypłym głosem: – Czy on umrze? – Zapewne. – Czy dużo ginie w ten sposób? – Oczywiście. – Czy to ich boli? Wtedy rozgniewany Gaspachio zawołał: – Hej, Mandu, boli cię? – Pewnie, boli jak wszyscy diabli. – Sam więc widzisz, że boli. – I zamilkł. Tym razem Tiberio posłał Victoria i sześciu innych ludzi, żeby kupili niewolników w portugalskim mieście Cuzeiro do Oeste, odległym o dziesięć dni drogi. Cieszyli się jak uczniowie na wycieczce. Cuzeiro do Oeste było małą mieściną w fałdzie terenu między górami, ukrytą wśród drzew. Mężczyźni zamieszkali w zajeździe, ale Mendozie kazano spać z końmi. Następnego dnia Victorio kupił parasol i wręczył mu, by nosił go nad nim, gdyż dzięki temu Portugalczycy będą sądzić, że mają do czynienia z hidalgiem. Obejrzał niewolników, a następnie przystąpił do kupna. Targował się o dwudziestu pięciu, których sobie upatrzył, cały dzień – chodziło o siedemnastu mężczyzn i osiem kobiet, wszystkich bardzo młodych. Kiedy wreszcie dobił targu, zażądał głośno butelki wina, wypił toast na cześć swoich partnerów i podpisał się pełnym arystokratycznym nazwiskiem: Victorio Paramin Tinjare Lopez Lusavida y Jermano. – Ładny mi pan Lopez – odezwał się jeden z mężczyzn. Victorio odłożył pióro i spojrzał na niego. Zrobiło się cicho jak makiem zasiał. – Jesteś tylko podłą świnią, Alendrasie. – Ja podłą świnią? – Tak. Alendras rozejrzał się po wszystkich, ale nikt nie chciał spojrzeć mu w oczy. – Doskonale – oznajmił. – Obrzydliwą świnią. – Bez wątpienia. – Nie, nie, sam musisz to powiedzieć. – Skoro ty sam tak twierdzisz. – Chcę usłyszeć, jak ty to mówisz. – Jestem świnią. – Podłą świnią. – Podłą świnią. – Teraz możesz odejść. Uważaj, żebym nie przyłapał cię wieczorem. Alendras odszedł i Victorio dalej pisał swoje nazwisko. Milczenie przerwała pełna zakłopotania rozmowa między Portugalczykami. Kiedy byli już sami, Mendoza zapytał Gaspachia: – Co to jest podła świnia? – Nie wiem, ale Alendras odszedł. – To był po prostu żart. – Tak, ale przyjęty z espíritu malo. – Czy powinien był podjąć walkę? – Oczywiście. – Victorio by zwyciężył. – Z pewnością. Dobrze wie, z kim może zadrzeć. Z Tiberiem by sobie na to nie pozwolił. Zaopatrzyli się w kukurydzę i baraninę, załadowali wszystko na plecy niewolników Guarani i ruszyli w powrotną drogę do obozu. Guarani opóźniali pochód, ale wlekli się bez jednego słowa, popędzani od czasu do czasu końcem sznura. Minęły dwa tygodnie, nim znowu zobaczyli Tiberia. Podczas ich nieobecności Mandu, mężczyzna trafiony strzałą, umarł. Następny miesiąc zabrał im powrót do łodzi, a dalsze pięć miesięcy minęło, zanim z powrotem znaleźli się w Asunción. Tiberio zostawił ich na nabrzeżu i wrócił dopiero późnym wieczorem w nowym ubraniu. Towarzyszyło mu czterech mężczyzn. Byli uzbrojeni w muszkiety i na rękawach mieli oznakę namiestnika. Przyszli odebrać transport niewolników. Tiberio wydobył z zanadrza sakiewkę i na nabrzeżu wypłacił najemnikom należność. Powiedzieli mu w zamian dobranoc i po dwóch, trzech ruszyli do miasta. Kiedy Victorio dostał swoją należność, rzucił Mendozie: „Chodź”. Reszta patrzyła, jak chłopak kroczy do miasta obładowany bagażem i parasolem Victoria. Potem spojrzeli na Tiberia, ale ten udał, że nic nie widzi. Zrobił już swój interes i też zamierzał odejść. Na tylnym dziedzińcu swojego zajazdu Victorio powiedział: „Masz tu”, i rzucił Mendozie jeden dinero. Pod mahoniową opalenizną krew odpłynęła z twarzy chłopaka. – Señor, za pięć miesięcy pracy jesteś mi winien pięć dineros. – Nie, jeden dinero. Dobrze się sprawowałeś. Być może znowu będę miał dla ciebie robotę. Adiós. – Potrzebuję pięciu dineros. – Teraz już zaczynasz mnie złościć. – Proszę spojrzeć, sam podpisałeś, panie. – Mendoza wyjął z kieszeni kartkę. Victorio pochylił się i wziął ją z jego rąk. – Nie widzę żadnego dokumentu. – Wszedł do środka i zamknął za sobą drzwi. Mendoza odszukał Gaspachia, który zapytał: – Ale gdzie masz swój dokument? – Victorio go wziął. – Głupiec. Powinieneś jutro zanieść go do urzędu. – Nie pomożesz mi? – Nie. To sprawa między mężczyznami, która wymaga krwi. Może uda ci się z Tiberiem. Znajdziesz go u Marcii. Mendoza poszedł do Marcii. Tiberio wynurzył się z jakiegoś pokoju w środku. – Czy pamięta pan umowę, proszę pana, którą Victorio mi podpisał? – Pamiętam. Zabrał ci ją? – Tak. Pomożesz mi, panie? – Nie da się tu nic zrobić. – Dlaczego? – Ten papier to było wszystko. Adiós. Mendoza zszedł do portu i wpatrywał się w wodę. Wszyscy wiedzieli, że Victorio zabrał mu dokument i zatrzymał sobie pieniądze, które należały się jemu, ale nikt nie miał zamiaru mu pomóc. To sprawa między nimi dwoma. Spojrzał na płetwonogi wizerunek księżyca w wodach przystani, a następnie na spokojne niebo i odmówił modlitwę do Najświętszej Maryi Panny. Ukrył swoje rzeczy do spania obok kupy gruzu, zdjął buty i po cichu wszedł do zajazdu Victoria. Wyśledził, że Victorio śpi sam w wymiętym łóżku, i wśliznął się do pokoju przez otwarte drzwi. Wydobył sztylet z pochwy i ukląkł przy posłaniu, po czym przytknął go do szyi swojego wroga i lekko nacisnął. Victorio obudził się i drgnął. Sztylet zagłębił się trochę bardziej i Victorio poczuł, że ogarnia go chłód. – Kto to? – spytał cicho. – Ja – odparł Mendoza. Victorio roześmiał się spokojnie. – Czego chcesz? – Moje pięć dineros. – Oczywiście. Widzę, że jesteś mężczyzną, z którym trzeba się liczyć. Zaraz ci je dam. I już na pół podniósł się z łóżka, kiedy ogarnięty gniewem i paniką Mendoza zadał cios, wbijając sztylet w ciało. Victorio kilkakrotnie sięgnął w stronę sztyletu, ale choć udało mu się wytrącić go napastnikowi z ręki, padł, nie wydawszy dźwięku. Mendoza był zupełnie odrętwiały. Więc to takie łatwe. Jego wróg leżał oto przed nim, nie dając znaku życia. Z rany zaczęła się sączyć krew. Cały budynek pogrążony był w sennej ciszy. Chłopak przypomniał sobie, że musi zabrać dokument. Nie, nie dokument, pieniądze. Świstek papieru nie jest mu teraz do niczego potrzebny. Pod poduszką znalazł portfel z trzydziestoma siedmioma dineros. Weźmie tylko pięć. Nie, nie pięć. Weźmie wszystko. Tak właśnie postąpiłby przypadkowy złodziej. Zabrał pieniądze, wyśliznął się przez okno i poszedł z powrotem do portu. Nic się nie zmieniło od chwili, kiedy opuścił nabrzeże. Odbicie księżyca było dokładnie takie samo. Spojrzał na pieniądze. Była to ponaddwuletnia opłata, ale gdyby zatrzymał wszystko, byłby złodziejem, tak więc odliczył pięć dineros, resztę monet wrzucił do wody, po czym położył się. Chwilę później zaniósł sztylet nad wodę, żeby go obmyć. Potem położył się znowu. Pięć minut później zerwał się, tym razem, żeby samemu umyć się starannie, zanurzywszy się w wody przystani. Kiedy teraz się położył, poczuł, że ogarnia go gorączka. Nie uda mu się zasnąć. Poczuł ulgę, kiedy nadszedł brzask i znalazł się wśród Guarani, pracowników dokowych i cieśli okrętowych, którzy już się zbierali, żeby zacząć nowy dzień. Wydawało się, że nikt nie słyszał o tym, co się stało w nocy. Przechodzący robotnicy życzyli mu pomyślnego dnia. Jednak o dziesiątej przyszła go szukać grupa ludzi z miasta. Stłoczyli się wokół niego – strażnik, Tiberio i garść mieszkańców Asunción. Powinienem był zjeść śniadanie, pomyślał, wstając. Tiberio zapytał: – Słyszałeś, co stało się z Victoriem? – Z Victoriem? Nie, proszę pana. O co chodzi? – Ktoś go zabił. – Tej nocy – dodał strażnik. – Czy masz coś z tym wspólnego? – ciągnął Tiberio. – Ja, proszę pana? Nic. – Pokaż no swoje pieniądze – rozkazał strażnik. Mendoza wykonał polecenie. – Jest tu osiem dineros – powiedział strażnik. – Tak, señor, a bo co? – Skąd je masz? – Przywiozłem je z Hiszpanii. – Victorio miał przy sobie ponad trzydzieści dineros, kiedy go zabito – oznajmił Tiberio. Strażnik rzekł: – A teraz pokaż swój nóż. – Nóż? Proszę. – Podał nóż. – Był niedawno myty. – Zawsze myję go wieczorem. Strażnik pogrążył się w myślach. – Nie widzę powodów, żeby przypuszczać, że ten chłopiec jest winny – oświadczył. – Ja też nie – przytaknął Tiberio. – Ale, señores – zaprotestował Mendoza – był mi dłużny pięć dineros! Co mam teraz zrobić? Zabrał głos Tiberio: – Możesz się z nimi pożegnać. – I poprowadził ich z powrotem do miasta. Na jego ustach pojawił się niedostrzegalny uśmiech. Wie wszystko, pomyślał Mendoza, patrząc za nim. Wie, a ja zyskałem jego szacunek. To zaufany człowiek namiestnika. Jaki świat jest dziwny! Potrząsnął głową. Jego matka także wiedziała, co zrobił. Czy to odmieni jej miłość do niego? Poszedł do kościoła Świętej Anny ukrytego w cieniu drzew. W środku panował błogosławiony chłód. Był tam ksiądz. Mendoza podszedł do niego i poprosił o wysłuchanie spowiedzi. Kiedy ksiądz go wysłuchał, otarł czoło chusteczką i zapytał: – Czy powiedziałeś mi wszystko? – Tak, proszę księdza – odparł Mendoza. – Jakiego rodzaju człowiekiem był ten, którego zabiłeś? – To Victorio, proszę księdza. Victorio! Musiał to być szczęśliwy cios, pomyślał ksiądz. Nikt nie uroni łzy! Głośno zaś powiedział: – Wplątałeś się w sprawę honorową. Czy wiesz, co to oznacza? – Czy ksiądz chce powiedzieć, że nie jestem winny morderstwa? – W oczach Ojca Niebieskiego jesteś winny, ale w oczach ludzi nie. – Dziękuję księdzu. Teraz pozostał mi jeszcze najgorszy grzech do wyznania. Dios! – westchnął w duchu ksiądz. – O co chodzi, mój synu? – Skłamałem. – Co zrobiłeś? – Skłamałem. Ksiądz po chwili zastanowienia doszedł do wniosku, że penitent jest jednak przy zdrowych zmysłach. – Rozumiem – oznajmił. – Nie kłam więcej. – Nie, proszę księdza. Wyznaczywszy długą pokutę, ksiądz odprawił Mendozę i patrzył, jak chłopak oddala się wzdłuż nawy, a potem klęka, żeby się pomodlić. Moja matka musiała być świętą, myślał Mendoza. Dlatego właśnie jej życie mogło się spodobać Chrystusowi. Jej dusza była zawsze przygotowana na niebiańskie wizje. Ale wiedziała, że syn nie jest taki. Nie oczekiwała po nim, że zostanie świętym. Powiedziała mu tylko, żeby nie był większym grzesznikiem niż inni ludzie. No i jest bez winy w oczach innych ludzi. Powiedział to ksiądz. Musi jednak strzec się kłamstwa. Z mocnym postanowieniem poprawy w sercu zaczął odmawiać nakazane zdrowaśki. Ksiądz wyszedł, odsunąwszy kotarę, szczęśliwy, że jest księdzem. Kiedy Mendoza opuścił kościół, zobaczył, że czeka już na niego chichoczący porozumiewawczo Gaspachio. – Mój sztylet, sam widzisz – rzekł Gaspachio. – Co masz na myśli? – Zrobiłeś to moim sztyletem. – Co niby zrobiłem? – Zabiłeś Victoria. – Przepraszam – powiedział Mendoza i odszedł. Pojął, co matka miała na myśli, mówiąc, że kłamstwo wiedzie prosto do potępienia. Gaspachio dogonił go. – Przepraszam, myślałem, że to twoja robota. – Nie. – Teraz widzę, że się myliłem. Chodź, zjemy kolację. – Dzisiaj? – Tak, tak, dzisiaj. – Dziękuję. A więc do wieczora. – Skręcając w stronę przystani, pomyślał, że to takie proste. Tego wieczoru Gaspachio oznajmił przy kolacji: – Za dwa tygodnie będzie nowa encomienda. Potrzebują ludzi. – Mam tylko piętnaście lat. – Masz siedemnaście. – Naprawdę? – Czyżby nie? – Dobrze, mam siedemnaście lat. – Potrzebna ci będzie szpada. – Nie stać mnie na szpadę. – Możesz wydać część swoich trzydziestu siedmiu dineros. – Nie mam trzydziestu siedmiu dineros. – Dios! Więc możesz wydać na broń część z tego, co masz. – Ile? – Jakieś pięć reali. To ważne. Posłuchaj, mężczyzna bez szpady to jak mężczyzna bez cojón. W ciemnościach że choć oko wykol Gaspachio zaprowadził Mendozę do wysokiego muru, w którym była furtka, i zastukał w nią. Wyszedł mężczyzna ze świecą. Poznał Gaspachia i zaprowadził ich do pomieszczenia o niskim suficie, gdzie zapalił na stole kilka świec. Wśród chybotliwych cieni Mendoza zobaczył rząd rapierów, muszkietów i pistoletów i poczuł, że serce zabiło mu mocniej. Gaspachio powiedział łagodnym głosem: – Aj, tylko spójrz. Ale matka uczyła kiedyś Mendozę, ile zła czyni oręż. Poza tym nie miał dość pieniędzy, żeby pozwolić sobie na którąś z tych szpad. Zerknął za siebie i zobaczył broń o grubym, krótkim ostrzu. – Co to jest? – Basilarda – oznajmił płatnerz. – Stosuje się ją przy walce konno. – Wydobył broń z pochwy. Ostrze było szerokie na półtora cala, długie na dwie stopy i miało zaostrzony koniec. – Została sporządzona sto lat temu w Bazylei. Tym ostrzem można uciąć człowiekowi głowę. Mendoza wziął broń do ręki i poczuł jej solidną wagę. – Ile kosztuje? – Nie, nie. – Gaspachio się roześmiał. – To się nie nadaje do fechtunku. – Czuję, że dobrze pasuje mi do ręki. – Nie. Posłuchaj, Mendoza, nie możesz wziąć tej broni. – Powiedziałeś, że muszę mieć jakąś broń sieczną. Przecież to jest właśnie taka broń. – Ale używa się jej w walce konnej – oznajmił płatnerz. – Rozumiem. Ile? – Sam nie wiem. Powiedzmy… sześć reali. – Pożałujesz jeszcze – rzekł Gaspachio. – A ile jak dla mnie? – zapytał płatnerza. – Jak dla ciebie pięć reali. – Pięć reali to rozsądna cena. Ale nie będziesz zadowolony, Mendoza, sam zobaczysz. Następnego dnia Gaspachio zaprowadził Mendozę do nowego dowódcy najemników, Alexandra. – To mój przyjaciel. Alexandro zapytał go, ile chłopak ma lat. – Bo ja wiem – odparł Gaspachio. – Ile masz lat? – Siedemnaście – powiedział Mendoza. – Tak właśnie sądziłem – oświadczył Gaspachio. Alexandro coś burknął i obiecał płacić mu dwa dineros miesięcznie. Kiedy Mendoza znowu znalazł się na zewnątrz, rzekł: – Nie wiem, jak ci się odwdzięczyć. – Przypomnę ci o tym. Teraz musimy się postarać dla ciebie o bawełniany puklerz. – Nie mam na to pieniędzy. – Nie musisz robić przede mną tajemnicy – oznajmił urażony Gaspachio. – Bawełniany puklerz może ci się przydać. – Nie tym razem. Adiós. Znalazł na rynku Żyda, pisarza, któremu podyktował list do matki przełożonej w Kadyksie. Wielebna i Świątobliwa Matko, przesyłam, Matko, połowę pieniędzy, które jestem winien. Proszę przyjąć je z wiarą, że przyjdzie większa suma. Błagam o przyjęcie tych pieniędzy, bo przecież Chrystus był miłosierny. Wyruszam na wyprawę kupiecką i kiedy wrócę, poślę resztę pieniędzy. Za cztery miesiące, może za pięć. Błagam o dochowanie wiary w to. Zawsze, amen. Mam nadzieję, że Philippo nie przysparza kłopotów. Proszę nauczyć go czytać i pisać. Jeśli okaże się niedobry, należy go zbić. I wszystko, co uznasz, Matko, za konieczne. Tutaj, w Asunción, chodzę do spowiedzi do kościoła Świętej Anny. Na drzewach są ptaki. Mam nadzieję, że Ty, Matko, uświęcona wszak w Bogu, jesteś w dobrym zdrowiu. Amen. I proszę przekazać Philippowi moje braterskie uściski. Najbardziej posłuszny, prawdziwy i pobożny sługa w Chrystusie, Rodrigo Mendoza Bez basilardy i sztyletu udał się do księdza, który płynął do Kadyksu. Powierzył księdzu pieniądze, wyjaśnił, kim jest odbiorca, i podziękował. – Czemu sądzisz, że przekażę te pieniądze? – zapytał franciszkanin. – Bo jesteś księdzem – odparł Mendoza. Braciszek skrzywił się. – Gdybyż wszyscy księża byli tacy uczciwi, jak mniemasz, mój synu. Pięć miesięcy później, kiedy matka przełożona otrzymała list i pieniądze, padła na kolana i dziękowała Bogu. Philippo był bystrym chłopcem pełnym naturalnego wdzięku, a teraz okazało się, że ma na dodatek zaradnego brata.\n3 Przygotowując się do następnej encomiendy, Mendoza poszedł do francuskiego nauczyciela fechtunku. Na widok basilardy mistrz potrząsnął głową. – Ta broń jest do niczego. Postaraj się o inną. – Oto zapłata. Mistrz wyciągnął rękę po pieniądze, wzruszył ramionami i przystąpił do uczenia Mendozy pchnięć i parad. Kiedy nadszedł wieczór, Mendoza nadal się tego uczył, ale już na otwartym powietrzu, a potem poszedł spać. Ćwiczył codziennie z drzewem zamiast manekina aż do chwili, kiedy wyruszył z ochotnikami Alexandra. Kiedy dziewiątego tygodnia znaleźli tropy Guarani, Mendoza należał do tych, których Alexandro poprowadził w pościgu za nimi. Drugiego dnia natknęli się na niewygaszony jeszcze ogień i Alexandro wyruszył zaraz z kilkoma mężczyznami. Minęły cztery godziny i Mendoza prawie już spał, kiedy nagle usłyszał wrzawę i zobaczył brunatne ciała pędzące przez poszycie leśne, przy czym cała puszcza aż trzęsła się od krzyków. Stanął nad nim Guarani z dzidą w odchylonej do tyłu ręce, ale chwilę później nadział się na wymierzony w niego krótki miecz. Kiedy ostrze przeszyło go na wylot, twarz Indianina znalazła się bardzo blisko twarzy Mendozy. Gaspachio klepnął młodzieńca w ramię i powiedział: – Teraz już możesz wyjąć miecz z jego piersi. Mendoza zrobił, co mu kazano, i patrzył, jak tamten umiera; stwierdził, że ten widok robi na nim jeszcze mniejsze wrażenie niż śmierć Victoria. Jestem zabójcą, pomyślał. Wepchnęli jeńców za ogrodzenie z ciernistych krzewów i zapadła ciemność. Gaspachio odciągnął Mendozę na stronę. – Jedni mówią, że tak, inni, że nie. Więc tak czy nie? – Czy miałem kobietę? – Otóż to. – Nie. – To łatwe i daje rozkosz. – Zastanowię się. – Nie, nie zastanawiaj się. Rób to. Mendoza podszedł do schwytanych Guarani i wybrał sobie najmłodszą z dziewcząt. Zaprowadził ją w ciemne miejsce w dżungli, rozejrzał się dokoła i rozkazał: – Rozbieraj się. Kiedy to zrobiła, ogarnęło go podniecenie i polecił: – Kładź się. Dziewczyna była zadowolona, że ten mężczyzna robi wrażenie takiego niewinnego. Członek mu stwardniał i spróbował zrobić, co należało, ale nie potrafił znaleźć właściwej drogi. – Pomóż mi – rozkazał. Jej dłoń przesunęła się w dół. Natychmiastowy wytrysk! Poczuła do niego sympatię i przez jakiś czas leżała pod nim, aż członek zaczął mu znowu twardnieć. Tym razem nie miał kłopotów, ona zaczęła pojękiwać i raz jeszcze miał wytrysk. Potem uniosła się, pokazała mu, żeby wstał, wzięła do ust jego członek, kiedy nagle usłyszał śmiech pozostałych. Ryknął, chwycił za basilardę i gonił za nimi, drżąc z gniewu i wstydu, ale mu uciekli. Nastąpił na cierń, więc musiał usiąść i wyciągnąć go ze stopy. Kiedy pokuśtykał z powrotem do dziewczyny, stał już nad nią Gaspachio, który zapytał: – Chcesz ją? Mendoza potrząsnął głową. Wrócił do ogniska, owinął się w koc i siedział strapiony. Siedział tak do rana i przez cały ten czas Gaspachio zabawiał się z dziewczyną. Wyszli na dwa następne wypady i złapali jeszcze pięciu niewolników, ale potem już nic. Następnego dnia wyruszyli do portugalskiego miasta Bonito. Wyprawa trwała siedem dni. Kupili czterdziestu kolejnych niewolników, których dołączyli do schwytanych wcześniej, i cały transport dostarczyli do Asunción. Zapraszamy do zakupu pełnej wersji książki\nSpis treści CZĘŚĆ PIERWSZA 1 2 3 4 5 CZĘŚĆ DRUGA 6 7 8 9 10 11 12 13 CZĘŚĆ TRZECIA 14 15 CZĘŚĆ CZWARTA 16 17 18 19 20 CZĘŚĆ PIĄTA 21 22 Wszystkie rozdziały dostępne są w pełnej wersji książki\nTytuł oryginału: The Mission Copyright © Robert Bolt, 1986 All rights reserved Copyright © for the Polish translation by Adam Szymanowski Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2018 Informacja o zabezpieczeniach W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa. Redaktor tego wydania: Małgorzata Chwałek Projekt i opracowanie graficzne okładki: Katarzyna Borkowska kb-design@o2.pl Fotografia na okładce © Sunset Boulevard/Corbis/Getty Images Poland Wydanie I e-book (opracowane na podstawie wydania książkowego: Misja, wyd. II poprawione, Poznań 2018) ISBN 978-83-8062-983-7 Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o. ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań tel.: 61 867 81 40, 61 867 47 08 fax: 61 867 37 74 e-mail: rebis@rebis.com.pl www.rebis.com.pl Konwersję do wersji elektronicznej wykonano w systemie Zecer\n<a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Misja-ebookRO/p00622032i006" target="_blank" title="Misja [Robert Bolt] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Misja [Robert Bolt] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Getin i Noble razem • Biznes • www.tuwroclaw.com\n2010-01-06, Autor: MR\nNowy bank ma 510 placówek i obsługuje około 1,2 miliona klientów, w tym 4 tysiące właścicieli kont w Noble Banku.\nCałe przedsięwzięcie jest dość ciekawe, gdyż z jednej strony składa się na nie Noble, który uważa się za bank prestiżowy, a jego progi mogą przekroczyć jedynie klienci posiadający minimum 0,5 miliona złotych, z drugiej - Getin - skierowany do emerytów oraz rencistów i przekonujący ich do brania kredytów i oszczędzania na lokatach. Odrębność obydwu marek zostanie jednak utrzymana. Dzięki temu, klienci Noble nadal będą mogli czuć się prestiżowo.\nNowym bankiem pokieruje dwóch prezesów - Krzysztof Rosiński - do niedawna szef Getin Holdingu, w przeszłości prezes grupy ubezpieczeniowej Europa - oraz Jarosław Augustyniak, który do momentu fuzji kierował Noble Bankiem, zaś wcześniej pracował w Open Finance i Expanderze.\nW związku z fuzją, zlikwidowano i zrezygnowano z: Metrobanku, który udzielał kredytów hipotecznych zamożnym klientom oraz Introbanku zajmującego się obsługą firm.\nZarząd chce wprowadzić Getin Noble Bank do piątki największych instytucji finansowych w Polsce.\nForbes: Czarnecki lepszy w biznesie niż Solorz i Kulczyk\nOfensywa czy defensywa w biznesie?\nTagi: noble bank, getin bank, bank, biznes, leszek czarnecki, inwestycje, sky tower, getin holding, fuzja\nSwietnie sobie radzi ten bank. Dobre produkty, nie tylko depozyty ale takze kredyty. Oby tak dalej\nLeszek Czarnecki. (Fot. MR)


Życie to nie bajka… | Małgorzata Krotkiewicz - moje wycieczki, moje wspomnienia...\nBrak pogody nie jest problemem: Podczas ładnej pogody w stolicy jest wiele możliwości spędzania czasu aczkolwiek, gdy pogoda zawiedzie na brak wielu atrakcji, także nie można narzekać. Jednym ze sposobów dobrej zabawy jest wybra...\n« Sympatyczne zwierzę, czyli wydra.\nTartaki dalej w modzie. »\n2 Odpowiedzi na Życie to nie bajka…\n31 lipca 2013 na 09:26\nhahahha jak dla mnie 10/10 !!\n15 września 2013 na 13:02\nhehehe no rzeczywiście dobree takich jeszcze nie słyszałem kawałów !


Prof. Paź: prezydent przyjął postawę Piłata » Kresy - wiadomości, wydarzenia, aktualności, newsy\n18 lutego 2018 /1 Komentarz/w polityka, Polska, społeczeństwo, Ukraina, Wydarzenia /Przez Marek Trojan\n– W związku z tym, postawa pana prezydenta, na którego nota bene głosowałem, jest rozczarowująca. Nie ma bowiem powodów, by kwestionować zgodności tej ustawy z konstytucją. Natomiast jeśli były, to należało zgłaszać je wcześniej, w czasie procesu legislacyjnego. Z tego co mi wiadomo, Kancelaria Prezydenta żadnych takich uwag nie zgłaszała. W innym przypadku musieliby je uwzględnić twórcy ustawy. Stąd pytanie, co się stało? Czym się różni ta uchwalona ustawa od tego, co jest teraz? Moim zdaniem to pytanie retoryczne, bo odpowiedź jest jasna. Prezydent nie chcąc narażać się lobby poszczególnych krajów, przyjął postawę Piłata podpisując ustawę, ale na wszelki wypadek wysyłając ją do TK.\nProf. Paź, który zapoznał się z wnioskiem KPRP, podpisanym przez prezydenta zaznacza, że jest zdumiony zawartą tam argumentacją. – Chodzi m.in. o zastrzeżenia do nazwy historycznej „Małopolska Wschodnia”. To jest nazwa funkcjonująca w międzywojniu, która zastąpiła nadaną przez zaborców austriackich nazwę Galicja. Trudno, by w polskim prawodawstwie z tego okresu stosować nazewnictwo nadane przez zaborców.\nProfesor dodaje, że widział tam również „kuriozalne uwagi” dotyczące semantyki słowa „przypisywać”, we frazie „przypisywanie narodowi polskiemu”. – Według pana prezydenta, słowo „przypisywać” ma „ocenny”, tj. jak rozumiem wartościujący charakter , co powoduje problemy w interpretacji. Podczas gdy to słowo można oceniać w zależności od kontekstu, co się przypisuje komu. Można komuś przypisywać co pozytywnego, jak i negatywnego. Samo słowo nie ma ani wydźwięku pozytywnego, ani negatywnego.\nProf. Paź podkreśla pewną niepokojącą kwestię. – Wśród uwag pana prezydenta zawarte są wszystkie argumenty, które zgłaszają na Ukrainie ukraińscy nacjonaliści, włącznie z Wołodymyrem Wjatrowyczem. To dla mnie zdumiewające, bo czytając wniosek prezydenta przeżyłem swoiste „deja vu” – widziałem argumentację przejętą bezpośrednio od ukraińskich nacjonalistów, od banderowców. Mówiąc szczerze, ta sytuacja jest zdumiewająca. Przecież pan prezydent składając przysięgę mówił, że będzie stał na straży honoru i godności Polski i Polaków.\nProf. Paź powiedział, ze nie rozumie również zastrzeżeń odn. wskazania na konkretnych sprawców w zbrodni, czyli na ukraińskich nacjonalistów. – Mówi się o sowietach, hitlerowcach, a był jeszcze trzeci agresor – ukraińscy nacjonaliści, którzy dopuścili się ludobójstwa. Pominięcie ich oznaczałoby, że to dokonane przez nich ludobójstwo, a pion śledczy IPN od lat kwalifikuje działalność OUN-UPA i Waffen SS jako ludobójstwo i zbrodnie przeciwko ludzkości, należałoby uznać, że wprawdzie było to ludobójstwo, ale ono nie podlega ściganiu, podobnie jak ci, którzy je kwestionują czy nawiązują do ideologii ludobójczych banderowców. To nie ma żadnego sensu!\nProfesor Paź zwraca też uwagę, że nowy stan prawny de facto praktycznie – również od strony jurydycznej – niczego nie zmienia, bowiem IPN w swej działalności kierował się dotąd przepisami dekretu z dnia 31 sierpnia 1944 r. o wymiarze kary dla faszystowsko-hitlerowskich zbrodniarzy winnych zabójstw i znęcania się nad ludnością cywilną i jeńcami oraz dla zdrajców Narodu Polskiego (tzw. „dekret sierpniowy”), (Dz.U. z 1946 r. Nr 69, poz. 377), który w art. 4 § 1 penalizuje branie udziału w organizacji przestępczej, powołanej lub uznanej przez zrzeszenie polityczne, które działało w interesie państwa niemieckiego lub z nim sprzymierzonego. – Taką właśnie organizacją przestępczą, powołaną przez zrzeszenie polityczne, działające w interesie państwa niemieckiego była UPA, powołana do życia przez OUN-B – zaznacza.\n– Obawiam się, że złym duchem tej decyzji byli doradcy prezydenta. Wśród nich są osoby o charakterze ukraińskich lobbystów, fanatycznie nastawionych względem Ukrainy. W myśl zasady, że przy każdych okolicznościach i na każdych warunkach Polska ma się starać, by Ukraina była zadowolona. To jest dla mnie perspektywa trudna do zaakcentowania. Zwłaszcza, że dotyczy to państwa polskiego.\nZdaniem profesora, wiele osób ze środowiska kresowego popiera tę ustawę, ale postawa prezydenta jest dla nich zaskakująca i trudna do zaakceptowania. – Pan prezydent sam dawno powinien przygotować taką ustawę. Od lat zabiegają o to obywatele. A trakcie kampanii Andrzej Duda mówił, że będzie zabiegał o pamięć historyczną i upamiętnienie Polaków pomordowanych na Kresach.\nAndrzej Duda w czwartek zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego nowelizację ustawy o IPN. Skoncentrował się m.in. na zapisach, które umożliwiają penalizację kłamstwa wołyńskiego i propagowania banderyzmu w Polsce. Jego wątpliwości wzbudziły sformułowania „ukraińscy nacjonaliści” i „Małopolska Wschodnia”, które uznał za niedookreślone. Wcześniej te same zapisy krytykowała strona ukraińska.\nCzytaj również: Duda wyraził smutek i głębokie rozczarowanie wynikiem rozmów wicepremierów Polski i Ukrainy\nTagi: Andrzej Duda, Bogusław Paź, IPN, KPRP, OUN, penalizacja banderyzmu, Trybunał Konstytucyjny, UPA, Wjatrowycz\nPanie profesorze gwoli ścisłości , było więcej niz dwóch najeżdżców ,mianowicie Słowacja ks.Tiso i Litwa .\n„78 lat temu, 28 października 1939 r., na mocy układu pomiędzy Józefem Stalinem i rządem Republiki Litwy Wilno i część Wileńszczyzny, zajęte przez Armię Czerwoną po 17 września 1939 r., przekazano Litwie. Od tego czasu do aneksji Litwy przez ZSRS w czerwcu 1940 r. tereny te znajdowały się pod faktyczną okupacją litewską, bez wypowiedzenia wojny Państwu Polskiemu. W 1940 r. Wilno zostało stolicą Litewskiej SRS.\nWojna Obronna 1939 r. kojarzy się przede wszystkim z agresją hitlerowskich Niemiec i stalinowskiego ZSRS na Polskę. W istocie agresorów było więcej. Mniej znanym faktem jest udział w napaści sojusznika III Rzeszy – Słowacji, powstałej po rozpadzie Czechosłowacji w marcu 1939 r. Jeszcze inną sprawą jest udział w napaści formacji zbrojnych Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), która co prawda nie reprezentowała żadnego istniejącego wówczas państwa, ale działała bardzo aktywnie – chodziło tu zarówno o ataki grup dywersyjnych działających na tyłach wojsk polskich, jak i ukraińskie oddziały o de facto wojskowym charakterze, które wkroczyły do Polski ze Słowacji, na której terenie szkoliły się od dłuższego czasu.’ – za Maciejem Orzeszko\nDo tego dochodzz zydowscy socjaliści i komuniści witający niemców i sowietów bramami powitalnymi i stzrelajac do Polaków wycofujących sie na lini frontu.\n18 lutego 2018 21:23\nRzeczniczka PiS o słowach Morawieckiego: za prawdę nie trzeba... Dagestan: napastnik otworzył ogień do ludzi wychodzących z...


CBA zatrzymuje w sprawie dotyczącej producenta nawozów / Aktualne wiadomości z Polski, informacje rolnicze z kraju, wydarzenia / Agropolska\n14-12-2019,8:00\tAktualizacja: 13-12-2019,13:11\nZakłady Chemiczne Police S.A. to część - będącej pod kontrolą państwa jako firmy strategicznej - Grupy Azoty S.A. Koncern jest w ścisłej czołówce europejskich producentów m.in. nawozów mineralnych i wieloskładnikowych.\nCBA zatrzymało kolejne 4 osoby w związku z działaniem na szkodę Zakładów Chemicznych Police S.A. Foto_CBA\nW związku z działaniem na szkodę Zakładów Chemicznych Police S.A. zostały zatrzymane przez CBA kolejne cztery osoby. Szacunkowe szkody przekraczają 87 milionów złotych.\nZatrzymania mają związek z prowadzonym przez funkcjonariuszy Delegatury Centralnego Biura Antykorupcyjnego w Szczecinie wspólnie z Prokuraturą Regionalną w Szczecinie śledztwem, dotyczącym m.in. oszustwa na szkodę Zakładów Chemicznych Police S.A.\nChodzi o zawarcie i wykonywanie umowy sprzedaży akcji senegalskiej spółki African Investment Group S.A.\n"Do tej sprawy agenci Biura zatrzymali 4 osoby związane z działalnością wrocławskiej firmy handlowo-inwestycyjnej, która zbywała akcje African Investment Group S.A. na rzecz ZCH Police S.A. Wśród zatrzymanych znaleźli się były prezes zarządu spółki oraz jej trzej udziałowcy" - poinformował Wydział Komunikacji Społecznej CBA.\nAgenci zapewniają, że w trakcie czynności zgromadzili obszerny materiał dowodowy, wskazujący na podejrzenie popełnienia oszustwa przy transakcji związanej z zakupem akcji AI Group S.A.\n"Wszystko wskazuje na to, że między innymi zawyżono wartość spółki na potrzeby dokonanej transakcji" - wskazuje WKS CBA. Kwartet zatrzymanych trafił do szczecińskiej prokuratury. Tam miały im zostać przedstawione zarzuty.\ncba zakłady chemiczne police grupa azoty african investment group


Rozważanie na piątek, 14 czerwca - niniwa.org\nRozważanie na piątek, 14 czerwca\n14 czerwca 2019 13 czerwca 2019 rostanski 148 Views 0 Comments min read\nJezus powiedział do swoich uczniów: «Słyszeliście, że powiedziano: „Nie cudzołóż”. A Ja wam powiadam: Każdy, kto pożądliwie patrzy na kobietę, już się w swoim sercu dopuścił z nią cudzołóstwa. Jeśli więc prawe twoje oko jest ci powodem do grzechu, wyłup je i odrzuć od siebie. Lepiej bowiem jest dla ciebie, gdy zginie jeden z twoich członków, niż żeby całe twoje ciało miało być wrzucone do piekła. I jeśli prawa Twoja ręka jest ci powodem do grzechu, odetnij ją i odrzuć od siebie. Lepiej jest bowiem dla ciebie, gdy zginie jeden z twoich członków, niż żeby całe twoje ciało miało iść do piekła. Powiedziano też: „Jeśli kto chce oddalić swoją żonę, niech jej da list rozwodowy”. A Ja wam powiadam: Każdy, kto oddala swoją żonę, poza wypadkiem nierządu, naraża ją na cudzołóstwo; a kto by oddaloną wziął za żonę, dopuszcza się cudzołóstwa».\nTo nie tylko czyny lub ich brak świadczą, że jestem czysty lub nieczysty. Moja czystość lub jej brak zaczyna się na poziomie serca i pragnień, które w sobie noszę. Spróbuj dzisiaj zwierzyć się Jezusowi na modlitwie ze swoich najskrytszych pragnień, nazwać je po imieniu. Poproś, żeby pozabierał i uzdrowił wszystkie schorowane, a zdrowe i piękne pobłogosławił.\n← Specjalne wezwanie papieża Franciszka do Polaków\nPaństwo Watykańskie z nową stroną internetową →


Polska zagrożona gruźlicą. Tysiące dzieci bez szczepionek - WP Wiadomości\nrzecznik praw dzieckagruźlicaministerstwo zdrowia\nNa Ukrainie może być aż 600 tys. osób zarażonych gruźlicąŹródło: 123RF.COM\nRzecznik wskazuje, że według oficjalnych danych, u naszych wschodnich sąsiadów przynajmniej 35 tysięcy osób jest chorych na gruźlicę. W rzeczywistości ich liczba może wynosić nawet 600 tys. Michalak najbardziej obawia się o województwa podkarpackie i lubelskie, które graniczą z Ukrainą.\nJak zaznacza rzecznik, zagrożenie potęguje rosnąca liczba odmów obowiązkowych szczepień.\n- Z danych podanych przez GIS wynika, że w pierwszej połowie 2017 r. było ich 23 tysiące, to o 10 proc. więcej niż w całym 2016 r. Wiele z nich dotyczyło odmów szczepienia przeciw gruźlicy - pisze Marek Michalak.\nW 2015 r. w Polsce zgłoszono 81 przypadków gruźlicy u dzieci do 14. roku życia oraz 83 przypadki zachorowań na gruźlicę wśród młodzieży w wieku od 15. do 19. lat. We wspomnianym okresie zanotowano łącznie 6,5 tys. przypadków gruźlicy w naszym kraju. Zapadalność na gruźlicę w Polsce wynosi 16,7 na 100 tys. osób. Współczynnik jest wyższy niż średnia w Unii Europejskiej.\nObowiązkowa w Polsce szczepionka BCG (Bacillus Calmette-Guérin) jest podawana dzieciom w ciągu doby od urodzenia. Chroni ona przed gruźliczym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, a także gruźlicą płuc. BCG jest uważana przez ekspertów za bezpieczną szczepionkę, jednak nie podaje się jej m.in. dzieciom z ciężkimi niedoborami odporności.