SOLIDne Usługi SOLIDEX SA\nStart Oferta > SOLIDne Usługi\nW ciągu wszystkich lat swojej obecności na rynku IT, SOLIDEX zaprojektował oraz zbudował setki sieci i systemów teleinformatycznych, a następnie pomagał swoim Klientom zapewnić ciągłość działania wdrożonych rozwiązań.\nWówczas to powstały pierwsze programy serwisowe, które niejednokrotnie stały się branżowym standardem. Programy te były stworzone z myślą o ówczesnych Klientach, którzy dopiero zapoznawali się z najnowocześniejszą technologią i zgłębiali tajemnice protokołów sieciowych, protokołów routingu dynamicznego, czy zaawansowanych rozwiązań sprzętowych. Dlatego też obejmowały one swoim zakresem bardzo szeroką gamę usług cząstkowych, z których jedni Klienci korzystali w pełni (Ci z mniejszym doświadczeniem), podczas gdy inni wykorzystywali tylko część z dostępnych możliwości.\nObecne systemy teleinformatyczne są niesamowicie zróżnicowane pod względem topologii, zastosowanych komponentów a także pod względem wymaganej funkcjonalności. Informacja i systemy teleinformatyczne osiągnęły status najbardziej krytycznych zasobów w niemal każdym przedsiębiorstwie stając się w przeciągu ostatniej dekady dobrami o znaczeniu strategicznym.\nFaktem bowiem jest, że firmy pozbawione odpowiednich informacji i dostępu do systemu teleinformatycznego wspomagającego codzienną pracę nie byłyby konkurencyjne i skuteczne w prowadzeniu swojej działalności. SOLIDEX świadom rosnących potrzeb i oczekiwań Klientów, nieustannie poszerza zakres kompetencji swoich SOLIDnych Expertów i jednocześnie poszerza zakres świadczonych usług profesjonalnych. Stają się one coraz bardziej specjalizowane i zaawansowane, dzięki temu nasi Klienci otrzymują usługi dopasowane do indywidualnych potrzeb.\nPodstawą nowego Programu Usług stało się wydzielenie kilku niezależnych grup usług, z których Klienci mogą korzystać w zależności od indywidualnych potrzeb. Co więcej, Klient ma możliwość wyboru rodzaju i parametrów czasowych usług dla każdego urządzenia z osobna, dzięki czemu może bardzo elastycznie kształtować swoją politykę zapewniania ciągłości działania.\nNowy Program Usług to również sprawne i terminowe dostarczenie Klientom wiedzy i doświadczenia, które są potrzebne dla realizacji konkretnego zadania, a także szerokie wsparcie we wdrożeniu systemów oraz w ich utrzymaniu w całym okresie jego eksploatacji.\nKolejną nowością są usługi incydentalne, które dają Klientom możliwość skorzystania z pomocy służb serwisowych SOLIDEX w przypadku pojawienia się nagłych awarii i problemów, pomimo iż Klient nie ma aktywnej długoterminowej usługi serwisowej.\nAktualny program SOLIDnych Usług jest ewolucyjnym efektem ponad dziesięcioletnich doświadczeń i specjalizacji w budowie i utrzymaniu infrastruktury teleinformatycznej dowolnej skali. Oferujemy kompleks "SOLIDnych Systemów Teleinformatycznych", który systematyzuje ofertę klas i rozwiązań niezbędnych do budowy sprawnej i bezpiecznej infrastruktury teleinformatycznej wraz z nieodłącznym pakietem "SOLIDnych Usług Teleinformatycznych" obejmujących cały cykl życia systemów - od pomysłu do eksploatacji.\n<object classid="clsid:D27CDB6E-AE6D-11cf-96B8-444553540000" codebase="http://download.macromedia.com/pub/shockwave/cabs/flash/swflash.cab#version=9,0,28,0" width="710" height="600" title="SOLIDne Us�ugi"> <param name="movie" value="uslugi.swf" /> <param name="quality" value="high" /> <param name="wmode" value="transparent" /> <embed src="uslugi.swf" quality="high" wmode="transparent" pluginspage="http://www.adobe.com/shockwave/download/download.cgi?P1_Prod_Version=ShockwaveFlash" type="application/x-shockwave-flash" width="710" height="600"></embed> </object>


Alkomat | Forumowisko.pl\nPoszukuję jakiegoś alkomatu,który będzie sporadycznie używany.Ile trzeba wydać na taki sprzęt?Czy da się coś takiego kupić za ok 100 zł?Oczywiście taki który nie będzie pokazywał raz 0,5 promila a za kolejnym dmuchnięciem 2 prom.\nO czymś takiej kwocie zapomnij, jeżeli chcesz otrzymywać realne wyniki. Tak, ze 400-500zł to już sensownie wydany pieniądz.\nTutaj masz fajny tekst o wyborze alkomatu.\nMożna zawsze przejechać sie na policje, tam za darmo badają )\nZ tym juz bez przesady. Jeżeli masz 5 minut piechotą, to na pewno warto się przejść, ale ja mam przeszło 30 minut. Jak dojdę, to mogę już wytrzeźwieć.\nZamiast liczyć na policję w tym względzie lepiej po prostu kupić alkomat.\nMi polecili mi alkomat alkohit x5 i powiem szczerze że do tej pory sprawuje się rewelacyjnie, a cenę wynegocjowałem na 4 stówki także polecam\nAle myślę że jeśli nie będziesz używał alkomatu często to wystarczy z niżej klasy np. x3 albo zdecydować się na jednorazówki, cena za nie to grosze, a wskaże co ma wskazać\nDla mnie jednorazówki to raczej drugi wybór. Dobry alkomat zdecydowanie lepszy. Jeżeli często używasz i dzielisz się z innymi, to mogłeś kupić X50, bo zamiast ustnika wsadzasz specjalny lejek i higienicznie sprawdzasz parę osób w kilka chwil.\nZa 300 zł można kupić alkomat elektrochemiczny i taki polecam. Np. DA 8500E lub Q7. Ma pierwszą kalibrację gratis i w tej cenie spokojnie wystarczy do sporadycznych testów. A na pewno jest lepszy od alkomatów półprzewodnikowych, które są trochę tańsze a droższe w utrzymaniu.\nTutaj znalazłam fajne porównanie alkomatów w różnych cenach http://www.alkomat.com/porownanie.htmmoże komuś się przyda\nOstatnio właśnie oglądałam, bo szukam prezentu na urodziny znajomego, a to taki imprezowicz. A uważam, że najlepsze są praktyczne prezenty. W fajnych cenach mają w RTV EURO AGD i można tam u nich też podpytać, jakie polecają. Jeszcze się nie zdecydowałam, ale najbliżej jestem wyboru Promiler AL-6000 Professional-Red, wygląda solidnie.\nJak jeszcze szukasz to ostatnio był ranking alkomatów w Motorze i tam na pierwszym miejscu był elektrochemiczny alkohit x60. Nie napisałeś ile chcesz wydać?\nEjj, ale oni mają jakiś konkurs na fb teraz, całkiem niezły alkomat jest do wygrania, to może spróbuj, będziesz mieć fajny sprżet za darmo\nJa dobre opinie słyszałem o alkohitach, sporo ludzi sobie chwali Ale sam nie posiadam, więc trudno poradzić.\nPrzejrzyj na allegro jest sporo modeli w różnych cenach, są nawet te nowe X45 z podświetlanym ustnikiem w zależności od zawartości alkoholu. Ogólnie, najlepiej trochę poczytać o alkomatach, żeby nie kupować byle czego, bo to po prostu może oznaczać fajną zabawę na imprezie, ale jednocześnie grozić mandatem w przypadku kontroli drogowej.\nkiedyś czytałem w gazecie MOTOR testy alkomatów i wygrał Alkohit. Miał porównywalne wyniki z policyjnym.


W kościele p.w. Rozesłania Świętych Apostołów\nsobota, 11 lipca 2015 20:04\nSzczególnie cennym zespołem zabytkowym w Chełmie jest usytuowany w centrum miasta kompleks budowli popijarskich. Główny obiekt to późnobarokowy Kościół p.w. Rozesłania Świętych Apostołów.\nPierwsza drewniana świątynia w tym miejscu powstała w XV wieku z fundacji króla Władysława Jagiełły, jako pamiątka zwycięstwa pod Grunwaldem, w którym znaczący udział miało rycerstwo ziemi chełmskiej. Obiekt przejął również funkcję głównej świątyni rzymskokatolickich biskupów chełmskich parafii rzymskokatolickiej.\nPo zniszczeniu tej gotyckiej budowli w trakcie pożaru w 1585 r., kolejną murowaną świątynię ufundował starosta chełmski Jan Łaszcz. Obecnie istniejący kościół powstał w latach 1753-1763 i należy do najpiękniejszych budowli zabytkowych wschodniej Polski. Wśród fundatorów znaleźli się hetman polny koronny Wacław Rzewuski oraz Andrzej i Marianna z Radzymińskich Wolscy. Projekt świątyni stworzył Paweł Fontana i chełmski kościół należy do jego najwybitniejszych dzieł. Budową kierował Tomasz Rezler, a na wystrój wnętrza składają się rzeźby i elementy drewniane autorstwa Michała Filewicza, obrazy Szymona Czechowicza oraz polichromia Józefa Mayera, nadwornego malarza króla Polski Augusta III. Niezwykle piękna bryła kościoła, którego ośmioboczny korpus uzupełniają rząd połączonych kaplic i dwie wieże, usytuowane w narożnikach fasady, do dzisiaj zachwyca kształtem, a wnętrze świątyni przyciąga bogactwem zdobień i wystroju. Całość uzupełniają dwie figury, ustawione przed frontem kościoła, przedstawiające patrona pijarów św. Józefa Kalasantego i Matkę Boską Łaskawą. Po lewej stronie placu przed świątynią w 1995 r. ustawiono kamień poświęcony Mariannie Wolskiej.\nDrugim obiektem zespołu popijarskiego jest dawne KOLEGIUM, powstałe w pierwszej połowie XVIII w. Pijarzy zostali sprowadzeniu do Chełma w 1667 r. przez sufragana chełmskiego Mikołaj Świrskiego i obok prowadzenia kolegium sprawowali opiekę nad chełmską parafią. Stworzona przez nich szkoła w czasach Komisji Edukacji Narodowej miała status podwydziałowej i zatrudniała wybitnych pedagogów, wśród których wyróżniał się wieloletni rektor Samuel Chruścikowski, autor pierwszego polskiego podręcznika z fizyki. Po kasacie zakonu w budynku funkcjonowało Rosyjskie Gimnazjum Klasyczne Męskie, a w okresie międzywojennym Magistrat, Starostwo Powiatowe oraz Szkoła Powszechna. Obecnie budynek wykorzystuje parafia oraz Muzeum Chełmskie.\nTen tydzień 30209\nTen miesiąc 493568


Oficjalna strona Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej / Aktualności / Wizyty krajowe / Uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie\nUroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę (1 / 28)\nUroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę Uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę Uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę Uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę Uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę Uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę Uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę Uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę Uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę Uroczystości ku czci św. Stanisława w Krakowie z udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy. Procesja z Wawelu na Skałkę Msza św. odprawiona w sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce Msza św. odprawiona w sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce Msza św. odprawiona w sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce Msza św. odprawiona w sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce Msza św. odprawiona w sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce Msza św. odprawiona w sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce Msza św. odprawiona w sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce Msza św. odprawiona w sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce Msza św. odprawiona w sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce Zwiedzanie sanktuarium na krakowskiej Skałce Zwiedzanie sanktuarium na krakowskiej Skałce Złożenie wieńców w Krypcie Zasłużonych Twórców Polskich Złożenie wieńców w Krypcie Zasłużonych Twórców Polskich Złożenie wieńców w Krypcie Zasłużonych Twórców Polskich Prezydent Andrzej Duda w Krakowie Prezydent Andrzej Duda w Krakowie Prezydent Andrzej Duda uczcił pamięć Lecha i Marii Kaczyńskich Prezydent Andrzej Duda uczcił pamięć marszałka Józefa Piłsudskiego\nZ udziałem Prezydenta Andrzeja Dudy odbyły się w niedzielę w Krakowie uroczystości ku czci św. Stanisława - jednego z głównych patronów Polski. Były one dziękczynieniem za dar niepodległości odzyskanej w 1918 r.\nMsza św. w sanktuarium Męczeństwa św. Stanisława na krakowskiej Skałce\nMszy św., odprawionej przy ołtarzu polowym na Skałce, przewodniczył prefekt Kongregacji ds. Edukacji Katolickiej kard. Giuseppe Versaldi. Homilię wygłosił przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski metropolita poznański abp Stanisław Gądecki. - Pluralizm poglądów potrzebuje wartości, które zbliżają i łączą ludzi - mówił abp Stanisław Gądecki. Dodał, że demokratyczne państwo nie może być pozbawione wartości, zawieszone w próżni.\nDekoracja ołtarza polowego w klasztorze oo. paulinów na Skałce, w którym umieszczone zostały kontury Polski na biało-czerwonym tle i hasło „Ojczyznę wolną pobłogosław Panie 2018”, nawiązywała do stulecia odzyskania niepodległości.\nW znajdującej się pod kościołem oo. Paulinów krypcie zostały złożone wieńce od Prezydenta - równolegle na 13 grobach Zasłużonych oraz na zbiorowym grobie Paulinów pochowanych w Krypcie.\nW Krypcie Zasłużonych spoczywają znamienite postacie polskiej kultury i nauki: Jan Długosz, Wincenty Pol, Lucjan Siemieński, Józef Ignacy Kraszewski, Teofil Lenartowicz, Adam Asnyk, Henryk Siemiradzki, Stanisław Wyspiański, Jacek Malczewski, Karol Szymanowski, Ludwik Solski, Tadeusz Banachiewicz, Czesław Miłosz oraz Ojcowie i Bracia Paulini. (PAP/KG)


Nemo, Autor w serwisie 3obieg.pl - Serwis informacyjny dziennikarstwa obywatelskiego.\nFaszyzm, komunizm, chrześcijaństwo i Balcerowicz\nBalcerowicz odszczeknął się był Beylinowi. I dobrze się stało, obnażył bowiem swą mierność mentalną bardziej niż zamierzał. I niż o jaką ktokolwiek go dotychczas podejrzewał. W ogromnym skrócie obu panom poszło o to, że twórca polskiego bogactwa i naszej potęgi gospodarczej zaszczycił pochlebnym wstępem...\nKilka niewielkich korekt\nZastanawiam się właśnie, dlaczego ludzie, zamiast mówić o problemach by je rozwiązać, tracą czas i zasoby intelektualne, często skromne, na etykietowanie się nawzajem. I tak oto dzielimy się na lewicę i prawicę, nie zaś, po prostu, na ludzi o złych i dobrych intencjach. Jakby tego było mało, mamy i lewicę...\nGłos z kliniki\nPolacy mogą się bezkarnie zachowywać absurdalnie i niemądrze dziś, gdy nic im za to nie grozi, poza śmiesznością. Której nie dostrzegają, pozbawieni będąc inteligentnego poczucia humoru, które mieli jeszcze przed wojną, a także w jakiś czas po. Nawet wiem, kiedy Polacy poczucie humoru, a więc zdolność do...\nOd statystyki do statyki\nW Polsce za sukces uważa się, jeśli w głosowaniu udział weźmie ponad 20 procent uprawnionych. W referendum jednak - na wszelki wypadek - ważności takiego głosowania się nie uznaje. I te proste zasady demokracji wystarczą, by nazywać ją demokracją, a jednocześnie nie obawiać się zbyt dosadnie wyrażonej woli...\nWrogowie niektórych z nas\n“Partie desperacko szukają kogoś, kogo można by zaatakować lub zdyskredytować, bo nie są w stanie zdefiniować się w sposób pozytywny, tworząc dobry program polityczny.” Zygmunt Bauman Gdy spaceruję sobie z nudów po różnych forach, zauważam, że w populacji zamieszkującej nasz kraj największą...\nPolska nie poprze Niemiec i Francji w jej oburzeniu przeciw amerykańskiemu coraz bezczelniejszemu wścibstwu. Natomiast Polska bardzo chętnie weźmie kolejne środki finansowe z Niemiec i Francji by zbudować za nie jeszcze więcej fontann i aquaparków w ramach wyrównywania poziomów życia w Polsce i w Niemczech oraz we...\nUcieczka na Marsa\nJak się dowiadujemy z prasy, pewien polski prezydent pewnego polskiego miasta połaszczył się na jałmużnę w kwocie 50 tysięcy złotych. Nic dziwnego, że za głupotę został aresztowany. Wszystkim chętnym podpowiadam: łapówka to kwota, za którą w razie czego można uniknąć...\nPraca, płaca i związek\nProces infantylizacji, spowodowany przez cywilizację obrazkową, postępuje i nie ominął także rządu. Dlatego warszawskie demonstracje uważam za konieczne, bo niejako naocznie pokazują nieinteligentnym to, co inteligentni zrozumieli w lot na podstawie samego przekazu werbalnego, jaki owe zamieszki...\nDemokracja w spółdzielni\nSnowden obnażył nie tyle fasadowość zachodniej demokracji – o tej wiemy od dawna, bo za tą fasadą toczy się nasze życie – ale jej obłudę i zakłamanie. Ale czyż nie staje się obłudny każdy, kto głosi, że jest najbardziej moralny i dlatego ma prawo nie tylko pouczać ale i naprawiać innych? Z przypadkiem...\nCzłowiek jest istotą przede wszystkim głupią, jeśli głupotę mierzyć stosunkiem zachowań nieracjonalnych do racjonalnych. Zwierzę, jeśli mierzyć jego inteligencję w ten sam sposób, wychodzi na postać nieskończenie mądrzejszą. Oto dzisiejszy cytat, opatrzony zdjęciem, trzeba trafu: blondynki, z pierwszej strony...\nUnia cywilizuje polskie prawo pracy. Na razie u siebie.\nKrew człowieka zalewa, gdy słucha radia. Wśród polskiej bizneserii prawdziwa panika. Podobno Unia Europejska bierze się za cywilizowanie polskich stosunków pracownik-pracodawca. Ponieważ jednak nie może tego zrobić w Polsce, a więc radykalnie, obmyśla nowe przepisy, według których polskiego pracownika polski...\nPożytki z drogiej pracy\nPani prof. Mączyńska łaskawa była wyrazić się dziś w radiu w ten oto sposób: „NIESTETY kończy się już konkurencyjność polskiej gospodarki wynikająca z niskiej ceny pracy”. Innymi słowy kończy się już jazda na gapę polskiego biznesmentu, dosiadającego na oklep polskiego robola, na którego to grzbiet...\nPolak wieczny tułacz\nDowiedziałem się właśnie, że w pierwszej „dwudziestcepiątce” najchętniej odwiedzanych przez turystów miast na świecie nie znalazło się żadne miasto polskie. I czemu tu się dziwić? Nie tylko cudzoziemcy ale i sami Polacy za Polską nie przepadają. Od ponad 20 lat obserwuję naszą transformację, chyba już...\nRedaktor z lamusa (historii) wyciągnięty\nCzy zagraża nam faszyzm? – pyta dramatycznie dobrze uposażony i nie obawiający się utraty pracy nadredaktor Adam Michnik, który dzieci już odchował i ma gdzie mieszkać, więc zmartwień szuka sobie trochę na siłę. Pytanie pada w 24. rocznicę wyborów, w których oddaliśmy naszą gospodarkę w prywatne ręce,...\nKoncertem w gospodarkę\n“Nawet tak niewinna rzecz jak koncert studentów, jeżeli tylko odbywa się po 22, spotyka się z niechęcią” – dziwi się gazeta wyborców PO. Gazeta jak to gazeta, trudno oczekiwać po niej głębszej refleksji nad obyczajami, czy choćby śladowej empatii. Użyjmy jednak argumentów zrozumiałych dla...\nZ pamiętnika tetryka\nZ wiekiem coraz bardziej doskwiera człowiekowi hałas, co zauważyłem po sobie. Przy okazji zauważyłem także, że hałasu wokół jakby coraz więcej. Dziś nawet żeby pomalować ścianę, należy w nią najpierw postukać młotkiem w nieodgadnionym dla mnie celu. W każdym razie na osiedlu, na którego terenie...\nKijem w gospodarkę\nZasada antropiczna – ulubiona zasada deistów, teistów, a także teleologów, wierzących, że cel jest wszystkim, zaś droga doń niczym – głosi, że stwórca tak ustalił stałe fizyczne, by możliwe było pojawienie się życia, a w REZULTACIE – człowieka. Nie zastanawia ich i nie wytrąca z równowagi podejrzenie,...\nZłoty róg centralnie sterowany\nWiem, że wielu się narażę, jak zwykle, ale co mi tam. Amicus Plato, sed magis amica veritas. Mieliśmy otóż, chamy, złoty róg w postaci… gospodarki centralnie sterowanej. Bezwiednie i mimo woli przypomniał o tym niedawno mistrz Gadomski. Przytaczając anegdotę o wizycie jakiegoś radzieckiego (uwaga: słowo...\nMajonez z wsadem dewizowym\nNie żebym był maniakalnym zwolennikiem komuny w polskim wydaniu sprzed okrągłego stołu, jeśli już, to wolę tę dzisiejszą, w której przynajmniej bez problemów publicznie naigrawam się z rodaków, co za Gomułki było nie do pomyślenia. Jednak warto czasem uzmysłowić sobie względność tak zwanych korzyści...\nNasze świeckie państwo, którego zarządcy – obecni lub przyszli – przy różnych okazjach jednak modlą się a to w Łagiewnikach, a to w Toruniu, a to nawet na samej Jasnej Górze, powinno brać sobie do serca wszystkie płynące z tych źródeł, sugestie. Jakkolwiek byłyby one niewygodne, powinny je obowiązywać,...


Spacer z psem w Krakowie - Mówią Na Mieście\nWe Francji można wejść nawet do najdroższych sklepów z psem. Nic dziwnego! Pies to najlepszy przyjaciel człowieka, który zawsze nas wysłucha i nigdy się nie wygada. Dlatego zasługuje by wyjść na miasto i poznać nowe miejsca. Na kawę, a może na zakupy? Znajdźcie miejsca przyjazne psom. Na szczęście w Krakowie powstaje coraz więcej lokali, w których nasi czworonożni przyjaciele są mile widziani. Przedstawiamy listę miejsc, do których śmiało możecie zabierać swoich pupili.\nTo zdecydowanie raj dla psów. Aromatyczna kawa w towarzystwie psów, brzmi jak sen, a jednak to prawda! Od niedawna istnieje miejsce, w którym nie tylko możesz spędzić czas ze swoim czworonogiem, ale również z psami, które szukają dla siebie nowego domu. Do tego w kawiarnianym sklepiku można zaopatrzyć się także w psie szampony, ręcznie robione smycze i inne produkty. W tym miejscu są organizowane różne wydarzenia, dzięki, którym wasz pupil może poczuć się wyjątkowo!\nDługi spacer a na koniec pyszna włoska pizza? Często kończy się na tym pierwszym – ale nie w tym przypadku! Mamy dla was i dla waszego zwierzaka propozycję miejsca, w którym nie tylko wy zjecie pyszne włoskie dania, ale również wasz przyjaciel – pies! Jak wiadomo włosi uwielbiają zwierzęta, dlatego z otwartymi ramionami zapraszają do swoich restauracji z miłym towarzystwem. Nie dość, że smaczne jedzenie, miła obsługa to jeszcze cudowny klimat krakowskiego Kazimierza!\nNajgorszy moment kiedy musicie wybrać pomiędzy kawą z koleżanką w przytulnej kawiarni, a spacerem z psem. Czasami te dwie rzeczy idą w prze. Jednak momentami pogoda na to nie pozwala i trzeba znaleźć alternatywę w postaci miejsca gdzie wasz pies nie będzie problemem. Odkryliśmy miejsce z aromatyczną herbatą, która smakuje obłędnie w połączeniu z truskawkowym ptysiem. To miejsce, w którym na widok zwierząt każdy się uśmiecha, macie pewność, że nie sprawicie problemu. Dlatego to idealna propozycja na plotki z koleżanką, przy okazji wasz zwierzak będzie w raju, ponieważ w Green Times zawsze czekają na niego psie ciasteczka i uśmiech na twarzy pracowników.\nUl. Plac Wolnica 8\nKto powiedział, że do księgarni nie można zabrać psa? Od samego wejścia Lokator informuje, że wasze zwierzaki są mile widziane. Przy drzwiach czeka na nie miska z wodą, która ugasi pragnienie po wyczerpującym spacerze. To idealne miejsce dla wszystkich, którzy kochają dobre książki i szukają wyciszenia przy kawie. Wystrój tego wnętrza sprawia, że chce się tam przesiadywać godzinami i czytać książki. Nie martwcie się tutaj nikomu nie przeszkadza, że wasz czworonożny przyjaciel spaceruje między regałami – on też szuka czegoś dla siebie!\nZakupy z psem? Czasami nie mamy wyjścia. Po spacerze chcemy coś na szybko kupić i nie ma innego rozwiązania niż zostawienie psa na zewnątrz. Jednak warunki pogodowe na to nie pozwalają. Na szczęścia galeria handlowa Bonarka kocha psiaki i do części ogólnej mają prawo wejść i poczekać na swojego właściciela. Jeśli chodzi o poszczególne sklepy, trzeba szukać naklejek na witrynach, które poinformują o tym, czy możemy zabrać ze sobą psa.\nUl. Kamieńskieo 11\nDzięki tym miejscom psie życie w wielkim mieście stanie się lepsze!\nCo ważne! Spacerowicze z roku na rok chcieliby nie tylko wejść ze swoim pupilem do ulubionego miejsca ale również się uwolnić od szkodliwego wpływu dymu tytoniowego, bo wiedzą, że zawarte w nim substancje smoliste powodują szereg bardzo groźnych chorób. To sprzyja poszukiwaniu alternatywnych rozwiązań oraz badaniom nad ich skutecznością.\n#Kraków #Mowianamiescie #Relacja #Spacer


Premiera PS5 w 2020 roku? Sony tłumaczy sytuację i uspokaja graczy - PPE.pl\nStrona głównaAktualnościPremiera PS5 w 2020 roku? Sony tłumaczy sytuację i uspokaja graczy\nWojciech Gruszczyk 27.03.2020 15:20\nSony wciąż nie ujawniło wielu ważnych informacji o PS5, ale japoński producent najwidoczniej nie obawia się pandemii i chce zapewnić PlayStation 5 pod koniec roku. Firma przedstawiła aktualną sytuację i wiadomość powinna uspokoić fanów.\nJuż wcześniej wspominaliśmy na portalu o ważnej wiadomości dotyczącej gier przygotowywanych przez wewnętrzne studia Sony – firma „monitoruje ryzyko opóźnień w harmonogramach produkcji gier” i przynajmniej aktualnie nie ma obawy o opóźnienie oczekiwanych tytułów zmierzających na PS4.\nSony postanowiło uspokoić także graczy wyczekujących na premierę PS5. Według oficjalnych informacji – urządzenie ma trafić na rynek pod koniec 2020 roku. W najnowszym komunikacie japoński producent podkreślił, że już teraz cztery fabryki z Chin wracają do normalnej pracy, jednak korporacja wciąż mierzy się z problemem dostarczenia komponentów. Dodatkowo zakłady produkcyjne z Malezji oraz Wielkiej Brytanii będą zamknięte przynajmniej do połowy kwietnia.\nSony podkreśla, że nie może wysyłać swoich inżynierów do centrów produkcyjnych znajdujących się w Chinach i krajach Azji Południowo-wschodniej w celu pomocy przy „wprowadzaniu nowych produktów na rynek” lub „udzielaniu instrukcji dotyczących produkcji”.\nMimo to rzecznik Sony zaznaczył, że „nie widzi żadnego znaczącego wpływu na planowane pod koniec tego roku wprowadzenie na rynek konsoli nowej generacji PlayStation 5”.\nGracze mogą tym samym odkładać pieniądze i wyczekiwać na kolejne prezentacje. W kolejnych miesiącach powinniśmy otrzymać szczegóły dotyczące urządzenia, które pozwolą nam ze spokojem wyczekiwać na premierę PS5.


Premiera spektaklu SERENADA // Teatr PIATY WYMIAR\nJuż w sobote 27.05 od godziny 18:00 rozpocznie się impreza na którą zapraszają Was znany już publiczności Teatr Piąty Wymiar i wschodzące gwiazdy sceny muzycznej, czyli zespół Skup Żywca. O jednych jak i o drugich można powiedzieć wiele rzeczy, ale najważniejsza jest ich pasja do szeroko pojętej sztuki. Zespół debiutował już na koncertach w Wołominie. Tworzą go młodzi ludzie grający z pasją. W ich repertuarze możemy posłuchać między innymi rock’a jak i blues’a ale fani punk rock’a też znajdą coś dla siebie. Nie lubią zamykać się w sztywnych ramach gatunków muzycznych. Grają co chcą dlatego warto poznać ich bliżej. Powstali w drugiej połowie 2012 roku kiedy to Krzysztof i Jacek postanowili zrobić coś fajnego. Nie da się ukryć, wyszło coś nawet bardzo fajnego Przez lata członkowie zespołu się zmieniali, aż w 2015 roku zespół został wzbogacony o pierwiastek piękna. Klaudia - obecnie wokalistka zespołu wniosła ze sobą nie tylko talent i moc ale również powiew świeżości. Powstało wiele genialnych numerów, których już niebawem będziecie mogli posłuchać. Zastanawiacie się pewnie skąd nazwa - “Skup Żywca”. Może tę tajemnicę zdradzą Wam podczas koncertu?\nW świecie sztuki prócz muzyki istnieją inne formy. Mistrz pióra Stanisław Mrożek, w swojej bibliografii nie posiada jedynie utworu “Tango” Grupa Teatralna Piąty Wymiar podjęła się trudnego zadania przedstawienia publiczności “Serenady” powyższego autora. Komedia, dramat, humor to nieodzowne cechy twórczości Mrożka. Aktorzy postarają się uwieść Was, rozkochać w sobie i….. i więcej zobaczycie o godzinie 18:00 już 27 maja w MDK Wołomin. Serdecznie zapraszamy.


Rodzaje urządzeń do transportu bliskiego - Dalmec Polska\nProducenci urządzeń do transportu bliskiego dążą do maksymalizacji efektywności i wydajności z jednoczesną minimalizacją niebezpieczeństwa, jakie niesie za sobą eksploatowanie tego typu maszyn w zakładach przemysłowych.\nMimo wielu zaimplementowanych rozwiązań technicznych, wyciągarki i wciągarki stanowią dość nieskomplikowaną konstrukcyjnie maszynę. W przypadku nieprawidłowej ich eksploatacji, niechlujnej konserwacji lub błędów operatora, mogą przyczyniać się do niebezpiecznych wypadów spowodowanych przegrzaniem lub przeciążeniem, co w konsekwencji może powodować nawet upuszczenie przenoszonego produktu (zob. bezpieczeństwo przy operacjach transportu bliskiego). Wyciągarki i wciągarki odznaczają się również minimalną funkcjonalnością oraz dosyć niską wydajnością.\nO wiele popularniejszą grupę manipulatorów stanowią konstrukcje pneumatyczne. Są to niezwykle bezpieczne, niezawodne i solidnie wykonane urządzenia umożliwiające wydajne i efektywne operacje transportu bliskiego. Manipulatory przemysłowe Dalmec są w stanie przenosić i operować ładunkami o masie od 6 do 1500 kg. Tego typu urządzenia obecne w zakładach przemysłowych umożliwiają znaczną poprawę produkcyjności przedsiębiorstwa, a ich użytkowanie marginalizuje ryzyko uszkodzeń produktów oraz powstawania urazów operatorów w ramach dolegliwości MSD (zob. manipulatory przemysłowe pomagają eliminować problem chorób MSD).\n← Przeglądy konserwacyjne UTB → Solidny wywiad to podstawa, czyli dlaczego potrzebujemy tak dużo informacji od klientów


HANDLOWIEC B2B - Wrocław, ogłoszenia Wroclawiak.pl - 388311\nJesteśmy Autoryzowanym Partnerem polskiej prywatnej grupy energetycznej zajmującej się wytwarzaniem, dystrybucją i sprzedażą energii konwencjonalnej i odnawialnej. W swojej ofercie posiadamy także unikatowe usługi doradcze oraz okołoenergetyczne produkty techniczne przeznaczone dla odbiorców biznesowych.\nNajwiększym atutem naszej firmy jest ekspercka wiedza i praktyczne doświadczenie w sprzedaży i obsłudze klienta biznesowego, zdobyte na wolnym rynku energii w ostatnich 10 latach. Firmę założył i prowadzi doświadczony manager, który sam był i nadal jest skutecznym handlowcem oraz zbudował odnoszące sukcesy działy sprzedaży znanych firm energetycznych.\nPoszukujemy na stanowisko: HANDLOWIEC B2B (województwa: dolnośląskie, opolskie)\nOdpowiedz sobie czy:\n•\tChcesz rozpocząć lub kontynuować rozwój w NAJLEPIEJ płacącej branży w Polsce?\n•\tZgadzasz się, że sprzedaż jest PROSTA ale nie jest ŁATWA?\n•\tWiesz, że w sprzedaży jesteś tak DOBRY jak Twój ostatni miesiąc?\nJeżeli odpowiedziałeś 3 x tak, wówczas zaoferujemy Ci:\n•\tZdobycie eksperckiej wiedzy, umiejętności i doświadczenia, które w połączeniu z naszym systemem prowizyjnym, zapewnią osiąganie satysfakcjonującego Cię WYNAGRODZENIA, teraz i w przyszłości.\n•\tMożliwość robienia tego co lubisz i potrafisz najlepiej, czyli MINIMUM biurokracji i administracji przy biurku , MAKSIMUM aktywności i sprzedaży w terenie.\n•\tOdpowiednie NARZĘDZIA i dogodną formę ZATRUDNIENIA.\n•\tSamodzielności i odporności długodystansowca.\n•\tUmiejętności znajdowania rozwiązań i pokonywania problemów.\n•\tCiągłego podejmowania prób odniesienia sukcesu zawodowego i osobistego.\nPrześlij nam mailem swoje CV wraz z klauzulą zgody na przetwarzanie danych osobowych.\nosiedle Psie Pole, dzielnica Psie Pole, Wrocław, dolnośląskie,\nNr ogłoszenia: 388311\nWyróżnione: 10.01.2018 - 09.02.2018\nFallWork Sp. z o.o. Agencja Pracy Tymczasowej i Doradztwa Personalnego (pod nr 6231), poszukuje osób na stanowisko: Sprzedawca w supermarkecie...\nOświecony\tPartner Biznesowy\tUmysłowa / Specjaliści\tOpole - Opole\nJesteśmy Organizacją, która ma na celu szeroko rozumianą edukację energetyczną. Naszym celem jest doradztwo oraz zwiększenie zysków dla...\nMediaExpert.\tDoradca Klienta\tZgorzelec\nMedia Expert to największa sieć elektromarketów RTV, AGD, IT i multimediów w Polsce – poprzez 400 elektromarketów jesteśmy obecni w ponad...


morski str. 49 Groźne morze Huraganowe wiatry, fale, zlodzenie akwenów i statków to istotne zagrożenia dla załóg jednostek pływających. - PDF\nmorski str. 49 Groźne morze Huraganowe wiatry, fale, zlodzenie akwenów i statków to istotne zagrożenia dla załóg jednostek pływających.\nDownload "morski str. 49 Groźne morze Huraganowe wiatry, fale, zlodzenie akwenów i statków to istotne zagrożenia dla załóg jednostek pływających."\n1 Cena 10 zł (w tym 5% VAT) ISSN przeglądNR 02 (062) morski KWARTALNIK czerwiec 2013 str. 49 Groźne morze Huraganowe wiatry, fale, zlodzenie akwenów i statków to istotne zagrożenia dla załóg jednostek pływających.\n3 przegląd morski CZERWIEC 2013 NR 02 (062) Szanowni Czytelnicy! Drugi kwartał roku to ważny okres dla dziejów wielu jednostek Marynarki Wojennej. W kwietniu swoje święta obchodzą: 13 Dywizjon Trałowców, Komenda Portu Wojennego Gdynia, 8 Flotylla Obrony Wybrzeża wraz z Komendą Portu Wojennego Świnoujście oraz Dywizjon Okrętów Podwodnych. Jedną z najstarszych jednostek Marynarki Wojennej jest 13 Dywizjon Trałowców, spadkobierca i kontynuator tradycji, której początki sięgają 1921 roku. Wówczas to podniesiono polską banderę wojenną na czterech poniemieckich trałowcach redowych. Z tych trałowców oraz dwóch kanonierek utworzono pierwszy morski zespół taktyczny Dywizjon Ćwiczebny, przemianowany na Dywizjon Minowców, następnie Dywizjon Trałowców. W latach trzydziestych poniemieckie okręty zastąpiono trałowcami własnej konstrukcji i rodzimej produkcji. Popularne ptaszki zasłużyły się w obronie Wybrzeża w 1939 roku, stawiając miny oraz ostrzeliwując pozycje niemieckie. Po wojnie, wobec konieczności oczyszczenia z min naszych wód terytorialnych, pozyskano jeszcze trałowce od ZSRR, a wkrótce zakupiono także tego typu jednostki z amerykańskiego demobilu. Od 1956 roku przystąpiono do budowy rodzimych konstrukcji. Powstało ich kilka generacji. Ostatnie lata to okres bardzo intensywnej ich służby. Nasze załogi są zaliczane do elity sił przeciwminowych w ramach Stałego Zespołu Sił Obrony Przeciwminowej NATO. Zespołem tym dowodzą ostatnio polscy oficerowie. W maju natomiast swoje święta mają: 7 Szpital Marynarki Wojennej, Gdyński Oddział Zabezpieczenia MW, Orkiestra Reprezentacyjna MW, Ośrodek Szkolenia Żeglarskiego MW oraz Archiwum MW. Czerwiec z kolei to miesiąc, w którym rocznice utworzenia obchodzą: 12 Woliński Dywizjon Trałowców, 6 Oliwski Ośrodek Radioelektroniczny, Ośrodek Szkolenia Nurków i Płetwonurków WP, Dywizjon Hydrograficzny MW oraz Muzeum MW. Najważniejsze jednak uroczystości odbędą się pod koniec tego miesiąca. Będzie to święto morskiego rodzaju sił zbrojnych połączone z Dniami Morza. Swymi korzeniami sięgają one roku Wówczas to w Gdyni zebrało się około sto tysięcy Polaków, z prezydentem RP na czele, na pierwszej propagandowej imprezie nazwanej Świętem Morza. Odtąd corocznie (choć z przerwami) celebrowano Dni Morza. Stały się one wizytówką Ligi Morskiej i Rzecznej. Już nieraz z ust najwyższych osób w państwie padały słowa, że Polska od Bałtyku odepchnąć się nie da!. Podobno historia lubi się powtarzać, więc warto o niej pamiętać Trzymajmy się morza! Życzymy przyjemnej lektury. Aleje Jerozolimskie Warszawa tel.: CA MON , faks: Redaktor naczelny: Wojciech Kiss-Orski tel.: Kierownik Wydziału Wydawnictw Specjalistycznych: Joanna Rochowicz tel.: Koordynator z ramienia DMW: kmdr por. mariusz konarski tel.: CA MON Opracowanie redakcyjne: barbara szymańska tel.: CA MON Opracowanie graficzne: wydział Składu Komputerowego i Grafiki WIW Kolportaż i reklamacje: TOPLOGISTIC tel.: kom.: faks: Zdjęcie na okładce: Arch. ORP Iskra Druk: ArtDruk ul. Napoleona 4, Kobyłka Nakład: 1500 egz. prenumerata Zamówienia na roczną prenumeratę PM prosimy przesyłać na adres: lub składać telefonicznie, dzwoniąc pod numer: Koszt rocznej prenumeraty wynosi 40 zł. Przegląd Morski ukazuje się od grudnia 1928 roku. 3\n4 NR 02/2013 spis treści polityka i gospodarka morska russian navy polityka i gospodarka morska mgr Katarzyna Piotrowska Flota Czarnomorska w suwerennej Ukrainie Po rozpadzie ZSRR Flota Czarnomorska pozostała na Krymie. Prawne uregulowanie zasad jej funkcjonowania w obcym, niezawisłym państwie stało się więc koniecznością. zabezpieczenie działań str. 49 mgr inż. Krzysztof Pająk st. kpt. mgr inż. Marek Tobolski Groźne morze str. 31 Huraganowe wiatry, fale, zlodzenie akwenów i statków to istotne zagrożenia naturalne dla załóg jednostek pływających po Bałtyku. Poczuć wiatr od morza kmdr por. rez. Maciej Janiak...6 Operacja Unified Protector kmdr ppor. Grzegorz Kolański...15 Energia pod specjalnym nadzorem mgr Ewa Szustek-Jagielska, mgr inż Artur Biernat Flota Czarnomorska w suwerennej Ukrainie mgr Katarzyna Piotrowska Zimna wojna na Dalekim Wschodzie ppłk w st. spocz. dr Jerzy Garstka zabezpieczenie działań Groźne morze mgr inż. Krzysztof Pająk, st. kpt. mgr inż. Marek Tobolski...49 Rozwój czy stabilizacja? kmdr ppor. Dariusz Kloskowski...54 Sprawozdawczość logistyczna mjr Dariusz Kupiec technika i uzbrojenie Fregaty z chińskiego kontraktu mgr inż. Andrzej Nitka\n5 spis treści Modułowy okręt wielozadaniowy płk dypl. w st. spocz. Zygmunt Czarnotta...76 Platformy klasy Harbour kpt. mar. Rafał Miętkiewicz...80 prawo i dyscyplina Dowódca w postępowaniu karnym ppłk Wojciech Kubica...86 z życia flot kmdr por. Maciej Nałęcz...92 siły morskie innych państw siły morskie innych państw str. 69 mgr inż. Andrzej Nitka Fregaty z chińskiego kontraktu Pakistan jest znaczącym odbiorcą chińskiego uzbrojenia. W wypadku marynarki wojennej największymi jednostkami powstałymi w wyniku tej współpracy są fregaty typu Zulfiquar. Kutry dla wolontariuszy kmdr por. rez. dr hab. Krzysztof Kubiak...98 historia morska ORP Wilia kmdr ppor. Piotr Adamczak str. 80 textron systems Najszybszy krążownik carskiej floty mgr inż. Ryszard Jędrusik Zapomniane miejsce w Warszawie kpt. mar. rez. Wiesław Czajka recenzje i omówienia Lotniczy Puck dr hab. prof. Maciej Franz technika i uzbrojenie kpt. mar. Rafał Miętkiewicz Platformy klasy Harbour Awangardą floty na akwenach przybrzeżnych staną się dobrze uzbrojone, szybkie i zwrotne bezzałogowe jednostki nawodne. 5\n6 NR 02/2013 polityka i gospodarka morska kmdr por. rez. Maciej Janiak Poczuć wiatr od morza Jeśli spojrzymy na mapę, wniosek jest oczywisty: Polska jest krajem morskim. W ponadtysiącletniej historii obywała się jednak w zasadzie bez floty wojennej i nie prowadziła przemyślanej polityki morskiej. W spółczesny globalny porządek świata jest odzwierciedleniem minionej morskiej aktywności narodów. Historia gwałtownie przyspieszyła i nabrała nowego wymiaru wraz z podjęciem przez człowieka żeglugi oceanicznej. W jej wyniku, wysiłkiem flot państw, które zamorski kierunek ekspansji podniosły do rangi swojej naturalnej racji stanu, świat został odkryty, nazwany, zorganizowany, następnie utrzymywany w stanie względnego ładu. W czasach współczesnych przemian cywilizacyjnych, określanych mianem globalizacji, utrzymanie światowego porządku nabiera szczególnego i pierwszorzędnego znaczenia. Polska do grona tych elitarnych krajów nigdy nie należała i nie należy. Może jednak do nich przystać, jeżeli jej Marynarka Wojenna podejmie współdziałanie z ich flotami na morzu zasadniczej arenie kształtowania globalnych przemian. Kraj nasz, dzięki przystąpieniu do Unii Europejskiej i Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, stał się formalnie partnerem państw, których narody od wieków swoją pozycję budowały znojnym i wytrwałym uprawianiem morza. Zakotwiczył także w zorganizowanych przez nie strukturach euroatlantyckich konstrukcji, dla której siły morskie stanowią jeden z głównych filarów. Ten historyczny przełom otworzył przed Marynarką Wojenną RP niedostępne do tej pory możliwości, postawił nowe wyzwania oraz spowodował, że jej racja bytu jest powiązana z naszymi ambicjami narodowymi, z rolą, jaką wśród innych krajów wyznaczy sobie Polska i do której będzie aspirować. Bez Marynarki Wojennej będzie to rola mocno ograniczona, niepewna i jedynie lokalna. Nowy świat Dzieje narodu i państwa polskiego sięgają ponad tysiąca lat. Przez większość tego czasu naturalną północną granicę naszego terytorium, w sposób zróżnicowany co do statusu, długości i lokalizacji, wyznaczało wybrzeże Bałtyku. Mimo nadmorskiego położenia, przez dziewięć wieków nasi rodacy nie przejawiali zainteresowania zagadnieniami uprawiania morza, a państwo nie prowadziło żadnej przemyślanej i długofalowej polityki morskiej. Na czynniki obiektywnie generujące powyższą sy- 6\n7 polityka i gospodarka morska tuację, takie jak peryferyjne położenie nadmorskie czy lądowy charakter głównych zagrożeń zewnętrznych, nakładało się permanentne, ogólne zapóźnienie cywilizacyjne oraz często błędna polityka wewnętrzna i zagraniczna. Ta ostatnia z tendencją doktrynerskiego sposobu realizacji kolejnych wersji tak zwanej polityki wschodniej. Kiedy od połowy XIII wieku bałtycką żeglugę, handel i połowy rozpoczęła podporządkowywać sobie Liga Hanzeatycka, przekształcona z czasem z luźnego porozumienia miast w związek państwowy, Polska borykała się z rozbiciem dzielnicowym, pogłębionym przez rozdrobnienie feudalne. Głównym problemem jej władców było utrzymanie państwowości oraz jednoczenie podzielonego terytorium i skłóconego narodu. Hegemonia Hanzy na Bałtyku utrzymywała się do końca XV wieku, stopniowo wygasając pod wpływem konkurencji przez kolejne dziesięciolecia. Tak więc, do tego czasu, morskie interesy Rzeczypospolitej mogły być prowadzone i chronione wyłącznie przez Ligę Hanzeatycką i skupione głównie w rozkwitłym wówczas Gdańsku. Równolegle na zachodzie Europy trwało apogeum okresu wielkich odkryć geograficznych. W ich wyniku, w pierwszej połowie XVI wieku, nastąpił gwałtowny rozwój żeglugi oceanicznej, który nadał nowy sens polityce światowej. Flota urosła do rangi niezbędnego narzędzia, służącego do prowadzenia zamorskiej ekspansji w gorączkowej konkurencji o władzę i wpływy, zarówno polityczno-militarne, jak i ekonomiczne oraz kulturowe. Posiadanie floty, umożliwiającej prowadzenie takiej polityki, stało się autentyczną i naturalną racją stanu wielu państw. To wówczas kooperacja światłej władzy, dzielnych żeglarzy, przedsiębiorców i kupców zadecydowała o porządku świata. To wtedy flota, która świat dopiero co odkryła i nazwała, przystąpiła w imieniu swoich władców i narodów do jego organizowania. To dzięki wówczas rozpoczętym przedsięwzięciom, dzięki flocie, do dzisiaj prestiżowo, kulturowo, obyczajowo i językowo Anglia jest obecna na świecie wszędzie, a Portugalia, Hiszpania i Holandia prawie wszędzie. Trzeba odnotować, że najbardziej chwalebny okres morskich dziejów Rzeczypospolitej przypadł Niedoceniane znaczenie Polska dla świata praktycznie nie istniała, była od niego odcięta, ponieważ nie istniała polska bandera. Brak styczności z wartościami oferowanymi przez morze w dużym stopniu przyczynił się do upadku Rzeczypospolitej. To zaniechanie w ewidentny sposób sprawiło, że znaczenie Polski, mimo wysiłków i bohaterskich czynów na lądzie, miało zasięg jedynie regionalny, a świadomość Polaków jako obywateli świata była bardzo uboga. także na przełom XVI i XVII wieku. Wtedy to z inicjatywy ostatniego z Jagiellonów, króla Zygmunta II Augusta, oraz dwóch królów o szwedzkich korzeniach, Zygmunta III i Władysława IV, powstały, niestety na krótko, pierwsze urzędy morskie. Były to: Komisja Morska, działająca w latach , i jej kontynuatorka Komisja Okrętów Królewskich, która funkcjonowała od 1626 do około 1640 roku. Ich działalność lokowała się w rozpoczętym wówczas okresie tak zwanych wojen północnych walk o panowanie na Bałtyku i dostęp do jego wybrzeży oraz utarczek polsko-szwedzkich, głównie o podłożu dynastycznym. W okres ich urzędowania jest wpisana właściwie cała morska historia Pierwszej Rzeczypospolitej, włącznie z bitwą pod Oliwą 28 listopada 1627 roku. Szkoda, że był to wysiłek doraźny, krótkotrwały i bardzo lokalny. W XVII wieku to floty określały ostateczne ramy przyszłego porządku światowego. Potęgi morskie ścierały się w całych seriach konfliktów zbrojnych, ale stopniowo zmianie ulegało tło i cele prowadzonych zmagań. Sukcesywnie na czoło zainteresowań najbardziej rozwiniętych państw wysuwało się współzawodnictwo na przetartych przez 7\n8 NR 02/2013 polityka i gospodarka morska Fot. 1. Nieinwestowanie w siły morskie spowodowało, że nasz kraj nie czerpał korzyści z bycia państwem morskim radosław pioch Portugalczyków i Hiszpanów szlakach handlowych oraz perspektywy kolonialne. Zrodzony wówczas mit Nowego Świata zapoczątkował jedną z największych migracji w dziejach ludzkości. Działania flot, które w perspektywie okazały się decydujące, przeniosły się na wody azjatyckie i amerykańskie. Szybko ekspansję rozpoczęła Anglia, a jej śladami podążyły Holandia i Francja. Swoją rolę na morzu odgrywały Dania i Szwecja. Flota i wyodrębniona z niej wtedy na nowoczesnych zasadach marynarka wojenna stały się integralnym elementem strategii politycznej, gospodarczej i militarnej europejskich państw morskich, elementem, którego znaczenie ciągle wzrastało. Państwa i narody, które w tamtym czasie nie uwzględniły tych nowych kierunków i tendencji w swoich politycznych założeniach, były skazane na stopniową utratę znaczenia (fot.1). Dominacja na morzu Kiedy w Rzeczypospolitej w niepamięć odchodziły założenia przygotowanego za króla Zygmunta II Augusta programu dominium maris Baltici, na zachodzie Europy rozwijali skrzydła najwięksi reformatorzy marynarki wojennej swojej epoki w Anglii Samuel Pepys ( ), a we Francji Jean-Baptiste Colbert ( ). Ich przemyślenia i wyprowadzone z nich zasady organizacji nowoczesnych sił morskich są kanonami obowiązującymi do dzisiaj. Działali oni w sprzyjającym środowisku, którego nawet śladów trudno było znaleźć w Polsce tamtego czasu. Nieliczne głosy naszych rodaków, wzywające do otwarcia się na morze, na przykład Jana Dymitra Solikowskiego ( ), swego rodzaju prekursora ministra Eugeniusza Kwiatkowskiego 1, nie mogły się przebić przez dominującą apoteozę dostatniego życia na wsi, spokoju zaścianka i niechęci do szerokiego świata. Morskie niebezpieczeństwa, które każdy uczciwy Sarmata winien zostawić innym nacjom, były przeciwstawiane sielskiej drzemce na własnym zagonie, drzemce 1 O wzajemnym ich powiązaniu za: H. Sampławski: Jan Dymitr Solikowski. Zaduma w czterechsetlecie śmierci ( czerwca 1603). Pismo PG 2004 nr 6, s\n9 polityka i gospodarka morska niezakłócanej żadnymi inicjatywami gospodarczymi wykraczającymi poza feudalną gospodarkę na roli 2. W Pierwszej Rzeczypospolitej nie rozumiano, że to z morza przychodzi prestiż i znaczenie państwa, bogactwo i dobrobyt oraz polityczna niezależność. Nie zdawano sobie sprawy z prawidłowości być może jeszcze bardziej doniosłej z tego, że to przez morze następuje otwarcie na świat, na osiągnięcia i doświadczenia innych narodów, na wzajemny przepływ myśli i idei. Nie uświadamiano sobie znaczenia wiatru od morza niosącego ze świata nowe wzorce. I nie chodziło tylko o posiadanie wielkiej floty. Znamienny jest brak Polaków w morskich przedsięwzięciach podejmowanych w tamtym okresie przez inne narody. Cała polska aktywność, która musiała się łączyć ze stycznością z morzem, w tym okresie spoczywała na cudzoziemcach. Było to łatwiejsze i wygodniejsze. Morze wymagało bowiem od ludzi, tak jak i teraz, poświęcenia, oddania, wszechstronnych umiejętności, wiedzy, intelektu i szerokich horyzontów myślowych, aby z powodzeniem stawić czoła żywiołom natury i wzajemnej rywalizacji. Wysiłki te musiały być wsparte stosownym poziomem cywilizacyjnym całego zaplecza kraju oświaty, nauki, techniki, sztuki. Trzeba było bowiem, wychodząc w morze, mieć światu coś do zaproponowania, zarówno w sferze idei, jak i materii. Jeżeli tego nie było, to sprawy morza schodziły na odległe plany, a na posiadanie floty nie było zapotrzebowania. Historia żeglugi uczy bowiem, że ci co światu mieli do zaoferowania więcej, zajmowali miejsca tych, których oferta była skromniejsza. Wspomniany Jan Dymitr Solikowski przestrzegał: kto ma państwo morskie a nie używa go, [ ] z wolnego niewolnikiem się staje, a z bogatego ubogim. Zaprzepaszczenie idei morskich przyniósł kryzys Rzeczypospolitej szlacheckiej, a potem nastąpiły niewola i unicestwienie państwa przez zaborczych sąsiadów. Jego koniec nie wywołał reakcji w liczących się europejskich stolicach, ponieważ w tym czasie były one zajęte organizowaniem Nowego Świata, a w projekcie tym Polska, w żadnej dziedzinie, nawet symbolicznie, nie była dla nich ani partnerem, ani konkurentem. Nasza konstytucja z 3 maja 1791 roku dotyczyła państwa schodzącego z międzynarodowej areny, a prawdziwe przemiany porządku światowego, absorbujące uwagę ważnych graczy, niosła konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki z 1787 roku. praca od podstaw Z pierwszych dziewięciu wieków swojej państwowości nie wynieśliśmy żadnych doświadczeń morskich. Skąd więc na początku XX wieku, jeszcze pod zaborami, znaleźli się przedstawiciele ówczesnych elit, którym udało się skutecznie przeforsować racjonalnie sformułowane idee? Idee, które dostęp do morza określały jako jeden z głównych warunków utrzymania niepodległości państwa oraz jego gospodarczej niezależności. Racja ta musiała być szczególnie mocno akcentowana, skoro została nawet uwzględniona w ogólnie sformułowanych punktach deklaracji dotyczącej powojennego porządku w Europie, wygłoszonej w styczniu 1918 roku przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Thomasa Woodrowa Wilsona. Jej trzynasty punkt mówił, że winno powstać niepodległe państwo polskie z wolnym i bezpiecznym dostępem do morza. Kim byli ludzie, którzy wbrew dotychczasowej praktyce i tradycji narodowej potrafili tak mocno uwypuklić konieczność otwarcia się odrodzonego państwa na morze? Paradoksalnie, Polacy odkryli i poznali morze przez sąsiadów zaborców. Okazało się, że mając możliwość uczestniczenia w przedsięwzięciach podejmowanych w ramach polityki morskiej tych państw, chętnie się w nie angażowali i w nich spełniali. Stali się bezcenni dla Drugiej Rzeczypospolitej. To dzięki nim, już u jej zarania, sformułowano generalne założenia polityki morskiej i podjęto aktywność w dziedzinach morskich. To oni spowodowali, że dekretem naczelnika państwa z 28 listopada 1918 roku została utworzona Marynarka Polska. Równolegle, wykorzystując entuzjazm towarzyszący odzyskanej niepod- 2 Niechęć do morza, pogardliwy stosunek do żeglugi i pochwałę pozostawienia spraw morskich obcym głosiła w swoich utworach większość ówczesnych twórców literackich: Mikołaj Rej, Wacław Potocki, Sebastian Fabian Klonowic, Kasper Miaskowski, Andrzej Zbylitowski. 9\n10 NR 02/2013 polityka i gospodarka morska Fot. 2. W czasie drugiej wojny światowej, po raz pierwszy w historii, nasze okręty były zaangażowane na rozległych akwenach morskich i oceanicznych w przedsięwzięcia decydujące o losach świata narodowe archiwum cyfrowe ległości, rozwijano morską edukację społeczeństwa, mającą na celu zaznajomienie z wartościami oferowanymi przez morze oraz wyłonienie kadry złożonej z ludzi szczególnie zafascynowanych morskim horyzontem. Pionierska praca, podjęta u zarania Drugiej Rzeczypospolitej i kontynuowana przez krótki okres jej istnienia, przyniosła wspaniały dorobek w wielu dziedzinach związanych z uprawianiem morza. Najbardziej imponujące wyniki osiągnięto na polu rozbudzenia morskiej świadomości narodowej. Zadziwia przejawiana wówczas aktywność, dojrzałość, zasięg oraz różnorodność form i metod stosowanych dla osiągnięcia zamierzonego celu. Konkretne rezultaty działalności prekursorów polskiej myśli morskiej okresu dwudziestolecia międzywojennego na zawsze będą stanowić główny fundament naszej dalszej aktywności na morzach i oceanach. W okresie międzywojennym siły morskie stanowiły jeden z głównych komponentów określających miejsce poszczególnych państw w rankingu ich znaczenia na arenie międzynarodowej. Z tego powodu floty, jeśli chodzi o ich parytety i limity, były istotną kartą w rozgrywkach prowadzonych przez delegacje ówczesnych mocarstw, krajów do tej roli aspirujących oraz tych z ambicjami morskimi na licznych konferencjach oraz podczas dodatkowo zawieranych układów i umów bilateralnych. Druga Rzeczypospolita, w miarę krzepnięcia struktur określających nowo powstałe państwo, rozwoju gospodarczego, także rozwoju poszczególnych dziedzin gospodarki morskiej, starała się rozbudowywać swoje siły morskie. Ich wielkość i struktura, wpisane w obowiązujące, wspomniane parytety i limity, miały być adekwatne do ambitnych założeń definiujących polityczne znaczenie naszego kraju na forum międzynarodowym. Młodemu państwu, na dorobku we wszystkich dziedzinach określających jego byt, o nieugruntowanych bliższych i dalszych sojuszach, w złożonej i dynamicznej sytuacji polityczno-militarnej regionu bałtyckiego i perspektywie przeciwstawienia się flocie niemieckiej i (lub) radzieckiej, było bardzo trudno określić optymalne parametry stanu własnych sił morskich. Jeszcze trudniej, biorąc pod 10\n11 polityka i gospodarka morska uwagę realne możliwości ekonomiczne i technologiczne, było te plany urzeczywistnić. W 1934 roku Kierownictwo Marynarki Wojennej nakreśliło program rozbudowy floty o docelowej wyporności 208 tysięcy ton. Dwa lata później przybrał on formę sześcioletniego planu rozwoju, zmodyfikowanego rok później. W chwili wybuchu wojny wyporność posiadanych okrętów wynosiła 17 tysięcy ton, a wyporność okrętów znajdujących się w budowie niespełna siedem tysięcy ton 3. Rozwój wydarzeń, kształtujących charakter zagrożeń na Bałtyku, uniemożliwiał właściwie wybór wariantu dającego nadzieję na osiągnięcie powodzenia. Nieodległa historia w zasadzie wykluczała bliskie, sąsiedzkie, bałtyckie koalicje. Było zbyt mało czasu, by nadrobić wielowiekowe zaległości i w ramach ugruntowania dopiero co zawiązanych sojuszy z Francją i Wielką Brytanią wyrobić sobie opinię wiarygodnego partnera dla ich flot. Okazało się zresztą, że w czasie najważniejszej próby ich interwencja na Bałtyku nie wchodziła w rachubę, a krótko potem floty tych państw, nawet na najbliższych im akwenach, nie były w stanie udzielić wsparcia Danii, Norwegii, a potem samej Francji. Wielce trafiona okazała się więc decyzja o odesłaniu części okrętów Polskiej Marynarki Wojennej do Wielkiej Brytanii. W czasie drugiej wojny światowej, mimo przegranej kampanii we wrześniu 1939 roku i początkowo symbolicznego stanu posiadanych sił zbrojnych na Zachodzie, Marynarka Wojenna wzmocniona okrętami otrzymanymi na czas wojny, wykorzystująca bazy sprzymierzonych i operacyjnie podporządkowana brytyjskiemu dowództwu, w sposób zauważalny zaznaczyła swój udział w alianckim wysiłku wojennym. Po raz pierwszy w historii nasze okręty były zaangażowane na rozległych akwenach morskich i oceanicznych w przedsięwzięcia decydujące o losach świata także o losach Polski (fot. 2). Było to pierwsze takie doświadczenie naszych rodaków walka ich okrętów na Atlantyku, kanale La Manche, morzach Śródziemnym, Północnym czy Norweskim albo na wodach Dalekiej Północy była bezpośrednio i w pełni wpisana w walkę o wolność Ojczyzny. Marynarze mieli możność przejmowania wzorców od najlepszych. Szkoda, że osiągniętej wówczas przez Marynarkę Wojenną pozycji, prestiżu oraz nawiązanych bezpośrednich kontaktów nie udało się po zakończeniu wojny, z powodu zmian ustrojowych, zachować i uczynić stałymi wartościami. Sojuszniczy nadzór Nabyte podczas wojny doświadczenia nie mogły być po 1945 roku, w okresie Polski Ludowej, w pełni wykorzystane. Największą wartością, wyniesioną z wojennych zmagań, były bowiem praktyczne i teoretyczne umiejętności, jakie posiedli ich bezpośredni uczestnicy kadra i marynarze. Także ci, którzy zdecydowali się na powrót do kraju Paradoksalnie, Polacy odkryli i poznali morze z zamiarem dalszej służby. Niestety, pol- przez ską Marynarką Wojenną faktycznie dowodzili oficerowie z floty ZSRR i reprezentowanie polskich, narodowych interesów na morzu nie było główną determinantą jej racji bytu. sąsiadów zaborców. To dzięki tym rodakom u zarania odrodzonej państwowości sformułowano generalne założenia polskiej polityki morskiej i zaczęto wprowadzać je w życie. Stosunkowo niewielka liczba naszych oficerów i podoficerów walczących na Zachodzie, która znalazła się w jej szeregach, została w zdecydowanej większości, w ciągu kilku lat, z tych szeregów wyrugowana. Należy jednak podkreślić z całą mocą, że kadra ta odegrała wówczas, podczas reaktywacji polskich sił morskich na odzyskanym w najszerszych historycznie granicach odcinku Wybrzeża, wyjątkowo chlubną rolę. Byli to ludzie, którzy po raz pierwszy w dziejach naszej floty, pod biało- -czerwoną banderą, brali długotrwały udział w działaniach prowadzonych na morskim euroatlantyckim teatrze wojny, do tego w składzie Royal Navy floty o największej tradycji, sprawności i skuteczności. Umiejętności jakie posiedli, ich wiedza, postawa i autorytet stanowiły wzorce, z których czerpano przez długie lata. Ducha przekazanych przez nich zasad wyczuwało się w atmosferze ówczesnego życia okrętowego, atmosferze baz morskich 3 Za: A. Makowski: Problemy polityki morskiej państwa polskiego. 2008, s. 9. Maszynopis w posiadaniu autora. 11\n12 NR 02/2013 polityka i gospodarka morska Fot. 3. Od początku lat siedemdziesiątych w Marynarce Wojennej dało się zauważyć symptomy niekorzystnego procesu, który doprowadził ją do stanu głębokiej depresji pod koniec lat osiemdziesiątych krzysztof wojciewski i oksywskiej uczelni. Ich życiowe doświadczenia oraz wiedza zostały zawarte w regulaminach, z Regulaminem służby okrętowej na czele, instrukcjach i podręcznikach, także tych autorstwa ich bezpośrednich wychowanków. Taka sytuacja trwała do początkowych lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia. Co ciekawe, struktura sił okrętowych tamtych lat była zbliżona do struktury z 1939 roku trzon stanowiło kilka niszczycieli i okrętów podwodnych oraz trałowce uzupełnione ścigaczami okrętów podwodnych i kutrami torpedowymi. O przemianach zachodzących w morskim uzbrojeniu świadczyły kutry rakietowe, a widomym znakiem przynależności do Układu Warszawskiego były okręty desantowe najliczniejszy rodzaj okrętów ówczesnej floty (fot. 3). Od początku lat siedemdziesiątych w Marynarce Wojennej dało się zauważyć symptomy niekorzystnego procesu, który doprowadził ją do stanu głębokiej depresji pod koniec lat osiemdziesiątych. Do świata marynarki, systematycznie i w sposób zaprogramowany, zgodnie z nowymi koncepcjami Ministerstwa Obrony Narodowej, rozpoczęto przenoszenie reguł obowiązujących w świecie armii lądowej. Stopniowo regulaminy wojsk lądowych brały górę nad regulaminami okrętowymi i wraz z symboliczną w tym wypadku zmianą na wzór lądowy umundurowania ćwiczebnego odmieniały klimat służby, dotąd kształtowany szeroko pojętymi zasadami dobrej praktyki morskiej. Wszystko to pod nadzorem generała, wyznaczonego na stanowisko zastępcy dowódcy marynarki, którego armijny punkt widzenia brał górę nad prawidłami i wzorcami wprowadzonymi do naszej floty przez kadrę okresu minionej wojny. To zresztą mniej więcej wtedy z okrętów odeszli ostatni podoficerowie tamtego czasu. Nieco później zapadły decyzje, bolesne do dzisiaj, o pocięciu na złom OORP Burza, Iskra i Sęp. Tym złym tendencjom towarzyszył spadek liczby oraz pogarszający się stan techniczny dużych okrętów niszczycieli i okrętów podwodnych. A dotychczas to właśnie ich załogi, także okrętów szkolnych, były wyznacznikami odpowiednich standardów służby okrętowej, wyszkolenia morskiego oraz ceremoniału. Postępujący regres uwidoczniał się także stałym ograniczaniem liczby wyjść i czasu przebywania okrętów na morzu. 12\n13 polityka i gospodarka morska Większa część nadbudowy i zaplecza floty, z Dowództwem Marynarki Wojennej na czele, stopniowo, ale w sposób ciągły, mentalnie i organizacyjnie przystosowywały się do funkcjonowania w zgodzie z nowymi wymaganiami, stale dodatkowo usilnie poszukując uzasadniania racji bytu swojej wyjątkowo rozbudowanej struktury. Wywołało to narastający, szczególnie szybko od drugiej połowy lat siedemdziesiątych, proces ich alienacji od floty. W miarę jak armia brała górę nad marynarką, a później doszły powszechnie znane uwarunkowania zainicjowane 13 grudnia 1981 roku, wspomniane gremia traciły czucie morza i okrętów. Wśród widocznych symptomów takiego stanu była narastająca dezaktualizacja regulaminów, instrukcji i przepisów służby morskiej, odchodzenie od sprawdzonych metod szkolenia bojowego i morskiego oraz tradycyjnego ceremoniału okrętowego. W latach osiemdziesiątych te niekorzystne procesy przyspieszyły. W zaistniałej w kraju i regionie nowej sytuacji politycznej, na okrętach Marynarki Wojennej dało się odczuć większy niż dotychczas nadzór ze strony struktur Układu Warszawskiego. Jego namacalnym przejawem było wprowadzenie trójstronnych, dla trzech narodowych flot państw bałtyckich wspomnianego układu, morskich instrukcji służby bojowej. Zastępowały one faktycznie naszą, co prawda mocno zdezaktualizowaną, bardzo ogólną i zaniedbaną przez Dowództwo Marynarki Wojennej, instrukcję narodową. Nowe zasady wyraźnie deprecjonowały Marynarkę Wojenną. Dość powiedzieć, że nasze okręty, wykonujące zadania w ramach morskiej służby bojowej, były operacyjnie podporządkowywane Ludowej Marynarce NRD. Jednocześnie rozszerzono kwalifikację rejsów włączanych do trójstronnej morskiej służby bojowej. Także coroczne, organizowane od 1980 roku zintegrowane szkolenie zespołowe, określane jako Zjednoczona eskadra, umożliwiało strukturom Układu Warszawskiego pełne monitorowanie sytuacji w polskiej marynarce. Wzmocniony sojuszniczy nadzór powodował, że na morzu dowódcy naszych okrętów mieli permanentnie do czynienia z wieloznacznymi sytuacjami wymuszającymi często działania bardzo specjalne i niestandardowe, niemieszczące się w zakresie oficjalnych zadań otrzymywanych na czas rejsu. Rangę Marynarki Wojennej obniżał także kurczący się stan liczebny i szybko pogarszająca się kondycja techniczna okrętów zamówienia w krajowych stoczniach były symboliczne, chociaż dalej starano się wypełniać sojusznicze zobowiązania co do potencjału okrętów desantowych, a możliwości pozyskiwania jednostek przez zakupy w ZSRR lub NRD uległy wyraźnemu ograniczeniu. Nasze siły morskie zostały sprowadzone do roli floty pomocniczej dla Floty Bałtyckiej ZSRR i Ludowej Marynarki NRD. Jest rzeczą charakterystyczną, że dla tej drugiej, tamten okres to czas największego rozwoju. Jej potencjał, oddzielając specyficzną sytuację okrętów podwodnych, pod każdym względem, w sposób zdecydowany przewyższał możliwości naszej Marynarki Wojennej. Pełnym odzwierciedleniem takiego stanu było ostatnie trójstronne szkolenie zespołowe Zjednoczona eskadra, przeprowadzone latem 1989 roku. W składzie złożonego z fregat zespołu okrętów bojowych eskadry, Marynarkę Wojenną reprezentowały, niejako w zastępstwie, dwa ścigacze rakietowe projektu 1241 (Tarantula). Wraz z eskadrą z trudem osiągnęły akwen północnego Kattegatu. Dalej okrętom Floty Bałtyckiej ZSRR i Ludowej Marynarki NRD towarzyszyły jedynie dwa nasze okręty specjalne, z czego jeden na całej trasie przejścia zespołu okrętów bojowych eskadry, wokół Wysp Brytyjskich. Po równi pochyłej Regres lat osiemdziesiątych pogłębiały liczne dodatkowe czynniki, zarówno zewnętrzne, powiązane z całym spektrum ówczesnej krajowej sytuacji politycznej i gospodarczej, jak i te leżące wewnątrz samej Marynarki Wojennej. Do tych drugich należało zupełne zagubienie kardynalnych zasad stanowiących fundament każdych sił morskich. Dopuszczono do całkowitej dezaktualizacji regulaminu okrętowego, podstawowych instrukcji służby na morzu oraz dokumentów organizujących główne zabezpieczenia działań. Wprowadzono niespójne zarządzenia, wypaczające ogólnie przyjęte reguły szkolenia morskiego i ceremoniału okrętowego. Na morzu dowódcy okrętów mogli kierować się wyłącznie własnym doświadczeniem oraz prawidłami dobrej praktyki morskiej. Wyjścia w mo- 13\n14 NR 02/2013 polityka i gospodarka morska Fot. 4. Podczas operacji Pustynna tarcza polskie okręty otrzymały zadanie patrolowania Zatoki Perskiej i w razie konieczności udzielenia pomocy poszkodowanym. Na zdjęciu ORP Wodnik ludmiła pilecka rze zostały zresztą maksymalnie ograniczone, a w końcu praktycznie zawieszone. W tym czasie proces alienacji struktur decyzyjnych Marynarki Wojennej od reszty sił osiągnął swoje apogeum. Gremia te, w wytworzonej przez siebie aurze megalomanii skrywającej rozliczne kompleksy, w zagadnieniach morskich coraz bardziej przenosząc czystą teorię nad praktykę, straciły całkowicie kontakt z flotą. Doprowadziło to na początku 1990 roku do pełnej zapaści, u której podstaw leżała utrata zaufania, głównie do Dowództwa Marynarki Wojennej, wyrażona otwarcie przez dużą część kadry od 22 stycznia do 9 lutego. Tak więc, Trzecia Rzeczypospolita zastała swój morski rodzaj sił zbrojnych w stanie głębokiej depresji i zastoju. Pod wieloma względami sytuacja była gorsza niż w 1918 czy 1945 roku. W wymęczonym społeczeństwie nie było entuzjazmu tamtych lat. Zabrakło także wizji elit z początku XX wieku, nie pojawiło się, jak po drugiej wojnie światowej, wsparcie kadrą doświadczoną współdziałaniem z najlepszą flotą. Nikt uprzedzająco nie podjął żadnych studiów kreślących koncepcję funkcjonowania polskich sił morskich w nowej rzeczywistości. Tak rozpoczął się okres nie zawsze uzasadnionych, licznych skreśleń okrętów ze stanu floty, przy jednoczesnych niewystarczających zabiegach o pozyskanie w ich miejsce uzupełnień od nowych sojuszników, reorganizujących wówczas swoje siły morskie, dużych trudności z wcieleniem do służby i uzasadnieniem racji bytu okrętów otrzymanych w ramach wsparcia, ale i braku koncepcji wykorzystania udoskonalonych okrętów oraz kompromitacji, jeśli chodzi o budowę jednostek w stoczniach krajowych. Doszło do tego, że okręty po zakończeniu służby kończyły tak jak ORP Tukan, który opuszczony zatonął przycumowany do nabrzeża swojej macierzystej bazy morskiej teraz już byłego Portu Wojennego Hel. Doczekał się gorszego końca niż wspomniane OORP Burza, Iskra i Sęp. Tym większa chwała tym, którzy zadecydowali o wysłaniu i poprowadzili w grudniu 1990 roku okręty do Zatoki Perskiej, a w kwietniu 1995 roku wysłali ORP Iskrę w rejs dookoła świata (fot. 4). Jako pierwsi uczestniczyli też w przedsięwzięciach organizowanych przez siły morskie NATO. Autor jest absolwentem Akademii Marynarki Wojennej. W latach był dowódcą ORP Hydrograf. W 1990 roku przeszedł do rezerwy. 14\n15 polityka i gospodarka morska kmdr ppor. Grzegorz Kolański Dowództwo Marynarki Wojennej Operacja Unified Protector Wybuch wojny domowej w Libii spowodował interwencję kilku państw zachodnich. Od koalicji, pod przywództwem Amerykanów, dowodzenie nią przejęło NATO. W działaniach sił morskich u wybrzeży Libii w 2011 roku wyodrębnić można trzy fazy. Pierwsza to ewakuacja obywateli innych państw z ogarniętego zamieszkami kraju. Faza druga i trzecia łączą się z rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ 1970 i 1973, które dotyczyły, między innymi, wprowadzenia embarga na dostawy broni, zamrożenia środków finansowych reżimu oraz ochrony ludności przed atakami sił prorządowych. Efektem ich przyjęcia było ustanowienie strefy zakazu lotów nad terytorium Libii oraz strefy kontroli na wydzielonych akwenach Morza Śródziemnego. Jednocześnie została zabroniona okupacja terytorium tego państwa. Ostatni warunek wskazywał na rolę, jaką w przyszłych działaniach miały odegrać siły powietrzne i morskie. Wielka ucieczka Ewakuacja obywateli innych państw z Libii odbywała się z wykorzystaniem lotnictwa oraz środków pływających. W wypadku obywateli krajów sąsiadujących z Libią (Egipt, Tunezja) w więk- szości zagrożony obszar opuszczali oni lądem. Drogą tą podążali także obywatele innych państw, którzy liczyli na transport do ojczyzny z krajów ościennych. W większości ewakuacja odbywała się z wykorzystaniem wyczarterowanych samolotów oraz statków pasażerskich. Przykładem efektywnej i efektownej ewakuacji są działania rządu Chińskiej Republiki Ludowej. Od 22 lutego do 5 marca 2011 roku z Libii drogą lądową, morską i powietrzną wywieziono obywateli chińskich. Wyczarterowano w tym celu 126 przelotów przewoźników cywilnych, ponadto 12 lotów odbyły samoloty wojskowe. Drogą morską ewakuację prowadzono z użyciem pięciu statków towarowych oraz liniowców pasażerskich, które wykonały 11 rejsów 1. Spośród sił okrętowych aktywny udział w ewakuacji brały udział jednostki brytyjskie. Wśród nich fregata HMS Cumberland, która do Libii została skierowana, gdy wracała z pięciomiesięcz- 1 China s miraculous evacuation from Libya widely applauded. english.peopledaily.com.cn\n16 NR 02/2013 polityka i gospodarka morska Moron Decimomannu Pisa Joint Force Command Naples Allied Maritime Command Naples Aviano Neapol Gioia del Colle Aktion Trapani Andravida Sigonella Araxos Souda Trypolis Allied Air Component Command Izmir Izmir Dalaman Akrotiri Unified Protector obszar operacji embargo handlu bronią strefa zakazu lotów bazy lotnicze dowództwa LIBIA militarium studio Celem działań prowadzonych w ramach operacji Świt Odysei było zapobieżenie lub zmuszenie libijskich sił wiernych reżimowi do zaprzestania ataków na ludność cywilną. Próbowano to osiągnąć za pomocą ataków na: wojska zmechanizowane i jednostki artylerii, stanowiska obrony powietrznej, stanowiska dowodzenia, linie komunikacyjne oraz inne obiekty, uniemożliwiając im prowadzenie działań. nego oddelegowania do Zatoki Perskiej. Z Bengazi zabrała 454 osoby, które przewieziono na Maltę w dwóch rejsach. Z kolei na pokładzie niszczyciela HMS York przetransportowano dalsze 43 osoby. Okręt ten, odwołany z planowanego patrolu w rejonie południowego Atlantyku, do Bengazi dostarczył ponadto żywność i medykamenty 2. Obecność sił okrętowych danego państwa w rejonie Morza Śródziemnego miała przede wszystkim charakter demonstracyjny. Pod pretekstem ewakuacji własnych obywateli w rejon ten skierowały okręty między innymi RFN (dwie fregaty i zaopatrzeniowiec w rejsie szkoleniowym) i Chińska Republika Ludowa (fregata, pierwszy w historii chiński okręt w tym rejonie). Działania ewakuacyjne były także doskonałym pretekstem do zgromadzenia u wybrzeży Libii sił okrętowych, które mogły być użyte do prowadzenia rozpoznania, a później wykorzystane w działaniach bojowych. Można także przypuszczać, że obszar przyszłych działań był rozpoznawany już znacznie wcześniej, dzięki obecności w rejonie Morza Śródziemnego okrętów podwodnych. Świt Odysei Druga faza działań rozpoczęła się 19 marca 2011 roku, dwa dni po przyjęciu przez Radę Bezpieczeństwa rezolucji 1973, i trwała do 31 marca 2011 roku. Dowództwo nad tą częścią operacji sprawowały Stany Zjednoczone. Głównodowodzącym został amerykański generał Carter F. Ham, dowódca samodzielnego dowództwa wojskowego na Afrykę (US Africa Command AFRICOM). Działania taktyczne koordynowało połączone dowództwo (Joint Taks Force), na którego czele stał admirał Samuel J. Locklear III, 2 D. Sloggett: A unified approach: how naval agility helped win In Libya. Jane s Navy International, March\n17 polityka i gospodarka morska dowódca amerykańskich sił morskich w Europie i Afryce (US Naval Forces Europe and Africa) oraz Połączonego Dowództwa NATO w Neapolu (Allied Joint Force Command Naples). Stanowisko dowodzenia zostało umieszczone na okręcie USS Mount Whitney. Na pokładzie jednostki znajdowali się także oddelegowani oficerowie marynarki brytyjskiej i francuskiej oraz oficerowie łącznikowi z innych krajów biorących udział w operacji (rys.) 3. Działania amerykańskich sił zbrojnych odbywały się w ramach operacji Świt Odysei ( Odyssey Dawn ). Siły kanadyjskie nadały swojej operacji miano Mobile, francuskie Harmattan, a brytyjskie Ellamy. Wprowadzona strefa zakazu lotów obejmowała praktycznie całe terytorium północnej Libii wraz z przyległymi akwenami. Na morzu natomiast obszar, na którym siły koalicji egzekwowały embargo, rozciągał się od wybrzeży Tunezji po Kretę. Z chwilą rozpoczęcia drugiej fazy działań koalicja dysponowała w rejonie Morza Śródziemnego wydzielonymi siłami okrętowymi i powietrznymi, które wcześniej zabezpieczały między innymi ewakuację obywateli zagranicznych. Oprócz okrętu dowodzenia Mount Whitney marynarka wojenna Stanów Zjednoczonych (US Navy) dysponowała trzema atomowymi okrętami podwodnymi (USS Scranton SSN756, USS Providence SSN719 i USS Florida SSGN728), dwoma niszczycielami (USS Stout DDG55, USS Barry DDG52) oraz trzema okrętami zaopatrzeniowymi (USNS Lewis and Clark, USNS Robert E. Peary, USNS Kanawha ). Ponadto w rejonie znajdowała się także 26 Jednostka Ekspedycyjna Piechoty Morskiej (26th Marine Expeditionary Unit) z okrętami desantowymi USS Kearsarge (LHD3) i USS Ponce (LPD15). U wybrzeży Libii przebywały w tym dniu również trzy okręty włoskie (niszczyciel Andrea Doria, fregata Euro, zaopatrzeniowiec Etna ) oraz po jednej jednostce: kanadyjskiej (fregata HMCS Charlottetown ), francuskiej (niszczyciel Jean Bart ) i brytyjskiej (fregata HMS Westminster ) 4. Prawdopodobnie w strefie bardziej oddalonej od wybrzeży działania prowadziły: brytyjski okręt podwodny HMS Triumph i fregata HMS Cumberland oraz francuski niszczyciel Forbin (tab.). Działania militarne rozpoczęły się 19 marca. Samoloty francuskie zaatakowały z powietrza wybrane cele w rejonie Bengazi. W godzinach wieczornych przeprowadzono atak z użyciem pocisków manewrujących Tomahawk, które wystrzelono z okrętów amerykańskich i brytyjskiego: USS Barry, USS Stout, USS Florida, USS Providence, USS Scranton i HMS Triumph. Prawdopodobnie wykorzystano 112 pocisków, a w godzinach rannych następnego dnia 12 kolejnych. Ich celem było 20 obiektów, wśród nich magazyny amunicji oraz stanowiska obrony powietrznej systemów SA-5 Gammon, SA-3 Goa i SA-2 Guideline wokół lotnisk libijskich 5. W okresie tym pierwsze ataki przeprowadziły także cztery samoloty AV-8B Harrier II, stacjonujące na pokładzie okrętu desantowego USS Kearsarge. Wsparcie elektroniczne zapewniał samolot EA-18G Prowler. Od początku działań zadaniem dwóch francuskich niszczycieli była kontrola przestrzeni powietrznej nad strefą, gdzie obowiązywał zakaz lotów. 20 marca bazę morską w Tulonie opuścił lotniskowiec Charles de Gaulle z ośmioma samolotami Rafale M F3, sześcioma Super Etendard, dwoma E-2C Hawkeye oraz 10 śmigłowcami na pokładzie. W skład zespołu lotniskowca wchodziły także: niszczyciel Dupleix, fregata Aconit oraz zaopatrzeniowiec Meuse. Pierwsze loty samoloty Rafale, wyposażone w zasobniki rozpoznawcze Reco NG, wykonały z pokładu lotniskowca 22 marca. Prawdopodobnie zespołowi towarzyszył także atomowy okręt podwodny typu Rubis 6. Do działań u wybrzeży Libii siły morskie Włoch wydzieliły także lotniskowiec Giuseppe Garibaldi z ośmioma samolotami AV-8B Harrier II, 3 Operation Odyssey Dawn (Libya): Background and Issues for Congress Ibidem. 5 J. Rosamond, L. Peruzzi: France, UK and US enforce no- -fly zone over Libya. Jane s Navy International, April Ibidem. 17\n18 NR 02/2013 polityka i gospodarka morska trzema śmigłowcami EH101 i dwoma AB212. W składzie sił włoskich znalazły się także: okręt desantowy San Marco, okręty patrolowe Comandante Borsini, Sirio, Libra i Spica, okręt zaopatrzeniowy Vesuvio oraz okręt podwodny. W ciągu następnych dni głównym zadaniem sił okrętowych było utrzymanie embarga na dostawy zaopatrzenia wojskowego do Libii. 23 marca działania patrolowe prowadziło sześć okrętów koalicji. Lwią część zadań ogniowych wykonywało lotnictwo, w tym także pokładowe. Z dostępnych informacji wynika, że ataki z wykorzystaniem rakiet Tomahawk z pokładu HMS Triumph zostały wykonane przynajmniej jeszcze raz 24 marca (ogółem okręt wystrzelił sześć pocisków tego typu). Obecność brytyjskich fregat u wybrzeży Libii stanowiła skuteczny środek zapobiegający atakom sił morskich wiernych reżimowi na nadbrzeżne miasta. 28 marca miał miejsce incydent z udziałem samolotów koalicji oraz libijskich okrętów nawodnych (jednostka patrolowa straży granicznej typu Vittoria i dwa mniejsze kutry). Okręty zostały rozpoznane, gdy ostrzeliwały miejscowość Misrata. Samolot lotnictwa marynarki amerykańskiej P-3C Orion wycelował wówczas w jednostkę patrolową rakiety AGM-65F Maverick. Po ataku załoga okrętu skierowała go do brzegu. Był to pierwszy przypadek użycia tego typu rakiet przez samolot P-3C przeciwko celowi nawodnemu. Dwa mniejsze kutry zostały zaatakowane przez samolot A-10 Thunderbolt ogniem z działka pokładowego kalibru 30 mm (sytuacja stosunkowo rzadka, jak na samolot bezpośredniego wparcia wojsk lądowych). W wyniku ataku jedna łódź zatonęła, a drugą opuściła załoga. Działania te pod względem informacyjnym były zabezpieczane z pokładu niszczyciela USS Barry, który kontrolował przestrzeń powietrzną oraz sytuację nawodną 7. Oprócz samolotów patrolowych (cztery amerykańskie P-3C Orion, dwa kanadyjskie CP-140 Aurora i jeden hiszpański CN-235) w operacji Świt Odysei wziął także udział amerykański EC-130J Comando Solo. Z pokładu tej platformy prowadzono działania informacyjne, między innymi ostrzegano okręty i statki libijskie przed opuszczaniem portów 8. Zjednoczony obrońca 31 marca o godzinie szóstej GMT (Greenwich Mean Time) dowództwo nad działaniami sił koalicji u wybrzeży Libii zostało przekazane Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego. Od tej chwili działania były prowadzone w ramach operacji o kryptonimie Unified Protector ( Zjednoczony obrońca ). Jednocześnie zakończono operacje Świt Odysei i Harmattan. Dla podkreślenia kanadyjskiego i brytyjskiego wkładu w działania koalicji kontynuowano natomiast operacje Mobile i Ellamy. Działania w ramach operacji Zjednoczony obrońca zostały zakończone 31 października 2011 roku, podobnie jak Ellamy, Mobile natomiast dzień później. Po przejęciu odpowiedzialności przez NATO dowódcą operacji został kanadyjski generał Charles Bouchard, stacjonujący w Neapolu. Komponentem lotniczym kierował stacjonujący w Izmirze w Turcji amerykański generał Ralph J. Jodice II, a morskim włoski admirał Rinaldo Veri (Neapol, Włochy). W szczytowym okresie operacji działania u wybrzeży Libii prowadziło 21 jednostek, wliczając w to lotniskowce, okręty podwodne, fregaty, niszczyciele i jednostki zaopatrzeniowe (tab.) 9. Najważniejszym zadaniem, przypisanym siłom okrętowym koalicji, było utrzymanie embarga na dostawy zaopatrzenia wojskowego dla sił reżimu. Strefą patrolowania objęto centralną część Morza Śródziemnego. Zastrzeżony akwen rozciągał się od wschodnich wybrzeży Sardynii do linii wyznaczonej przez wschodni kraniec Krety i zachodnie wybrzeże Turcji. W części zachodniej działania sił koalicji były skumulowane wokół liczącego około 140 kilometrów przejścia między wybrzeżem Afryki a Sycylią. Po drugiej stronie strefy każda jednostka zmierzająca do Libii musiałaby 7 S. Lagrone, D. Wasserbly: Libya ops mark system debuts. Jane s International Defence Review, May D. Sloggett: A unified approach, op.cit. 9 Operation UNIFIED PROTECTOR NATO-led Arms Embargo against Libya\n19 polityka i gospodarka morska Siły okrętowe, które brały udział w operacji Odyssey Dawn i Unified Protector Państwo Klasa Nazwa, numer Typ Belgia NiM Narcis, M923 Flower Lobelia, M921 Flower Bułgaria FrR Drazki, 41 Wielingen Lo Charles de Gaulle, R91 Charles de Gaulle AOP Améthyste, S605 Rubis Jean Bart, D615 Cassard Forbin, D620 Forbin NiR Chevalier Paul, D621 Forbin Dupleix, D641 Georges Leygues Georges Leygues, D640 Georges Leygues Francja Aconit, F713 La Fayette FrR Courbet, F712 La Fayette Ko Commandant Birot, F796 A69 Lieutenant de vaisseau Lavallée, F790 A69 ODD Tonnere, L9014 Mistral Mistral, L9013 Mistral OZaop Meuse, A607 Durance Grecja FrR Limnos, F451 Elli OP Tramontana, S-74 Galerna N/U Galerna Hiszpania Álvaro de Bazán, F101 Álvaro de Bazán FrR Almirante Juan de Borbón, F102 Álvaro de Bazán Méndez Núñez, F104 Álvaro de Bazán Hr.Ms. Haarlem, M853 Alkmaar NiM Holandia Hr.Ms. Vlaardingen, M863 Alkmaar OBaza Hr.Ms. Mercuur, A900 Mercuur Kanada FrR HMCS Charlottetown, 339 Halifax HMCS Vancouver, 331 Halifax Rumunia FrR Regele Ferdinand, F221 Type 22 opracowanie własne przepłynąć na południe Krety, którą od wybrzeża Afryki dzieli ponad 300 kilometrów. Akwen w rejonie Cieśniny Sycylijskiej oraz zachodnie wybrzeża Libii patrolowały samoloty P-3C Orion. W czasie trwania operacji w bazie Sigonella na Sycylii stacjonowało od czterech do sześciu samolotów US Navy. Podobnego wsparcia lotniczego zabrakło we wschodniej części Morza Śródziemnego, chociaż na Cyprze znajduje się brytyjska baza Akrotiri. Niestety, samoloty Nimrod MR.2 zostały z niej wycofane w marcu 2010 roku (rok wcześniej niż pierwotnie planowano) 10. Pomocne w tworzeniu obrazu sytuacji nawodnej okazały się ogólnoświatowe systemy informacyjne, dostarczające danych o przemieszczaniu się statków, oraz doświadczenia z operacji Active Endeavour ( Aktywny wysiłek ). Szczególnie 10 D. Sloggett: A unified approach, op.cit. 19\n20 NR 02/2013 polityka i gospodarka morska przydatny był system informacji o bezpieczeństwie na morzu (Maritime Safety and Security Information System MSSIS). W początkowym okresie działań dowództwo NATO śledziło 300 celów dziennie. Gdy zaczęto wykorzystywać MSSIS, liczba potencjalnych celów wzrosła do 10 tysięcy na dzień. Cennym źródłem informacji okazał się też system automatycznej identyfikacji (Automatic Identification System AIS), w którym są podawane dane dotyczące, między innymi, kursu, prędkości, portu przeznaczenia i ładunku. Informacje z obu systemów były łączone z danymi wywiadowczymi, co pozwalało na wytypowanie listy podejrzanych celów 11. W trakcie operacji Unified Protector 3175 statków zostało wezwanych do podania szczegółowych informacji dotyczących przewożonego ładunku oraz portu przeznaczenia. Jeśli budziły one wątpliwości, wchodzono na pokład i sprawdzano ładunek. Kontrole tego typu zostały przeprowadzone 296 razy, a w 11 wypadkach statkom odmówiono prawa do kontynuowania rejsu i zmuszono do powrotu. Najwięcej wejść na pokład odnotowano w czerwcu (72) i w lipcu (65) 12. Podobnie jak podczas operacji Odyssey Dawn, w czasie Unified Protector większość zadań ogniowych przypadła lotnictwu. Od 31 marca do końca października siły powietrzne koalicji wykonały lotów, z czego 9710 było lotami bojowymi (do tej kategorii zaliczono nie tylko loty zakończone zrzutem uzbrojenia, ale także związane z identyfikacją celów) 13. Wśród najczęściej niszczonych celów wymienia się przede wszystkim stanowiska i punkty dowodzenia, składy amunicji, magazyny zaopatrzenia oraz uzbrojenie i sprzęt wojskowy (czołgi, pojazdy opancerzone, zestawy artylerii lufowej i rakietowej, systemy przeciwlotnicze). W początkowym okresie operacji Unified Protector działania nad terenem Libii prowadziło także lotnictwo pokładowe, w którego skład oprócz amerykańskich i włoskich samolotów Harrier wchodziły także samoloty stacjonujące na pokładzie lotniskowca francuskiego. Operacja Harmattan stała się okazją do praktycznego sprawdzenia przez francuskie siły morskie założeń cyklu dynamicznego wskazywania celów dla lotnictwa pokładowego. Około 90 procent lotów francuskiej grupy lotniczej zaokrętowanej na lotniskowcu było związanych właśnie z tym procesem. Jego implementacja wynikała z potrzeby szybkiej reakcji na zmieniającą się sytuację na lądzie, a celem były głównie libijskie pododdziały zmechanizowane atakujące powstańców. Ponieważ lotniskowiec Charles de Gaulle prowadził działania stosunkowo blisko wybrzeży Libii, samoloty z jego pokładu mogły znaleźć się nad obiektem ataku po około 40 minutach lub nawet w czasie krótszym od momentu otrzymania przez analityków informacji o potencjalnym celu. Szczególnie przydatne w ocenie rozwoju sytuacji na lądzie okazały się zasobniki rozpoznawcze Reco-NG, za pomocą których można było przesyłać wybrane dane w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Zaokrętowana na lotniskowcu grupa lotnicza wykonała ponad 1500 lotów, z których 385 miało charakter rozpoznawczy, a 785 uderzeniowy 14. Na pokładzie włoskiego lotniskowca Giuseppe Garibaldi znajdowało się osiem samolotów AV-8B Harrier II Plus, trzy śmigłowce EH101 MPH, dwa typu SH-3D Sea King oraz jeden AB212. W początkowym okresie operacji samoloty Harrier, uzbrojone w rakiety AIM-9L Sidewinder oraz AIM-12 AMRAAM, wykonywały zadania związane ze zwalczaniem lotnictwa libijskiego. W późniejszym okresie, po zdobyciu przewagi w powietrzu, głównie wyznaczano im loty z zasobnikami rozpoznawczymi Litening II. W połowie kwietnia zakres zadań został rozszerzony do uderzeń na cele naziemne, podczas których samoloty zrzuciły 160 bomb kierowanych (naprowadzanych laserowo GBU-12/16 Paveway II i satelitarnie GBU-32 JDAM). Śmigłowce EH101 głównie dostarczały danych przy tworzeniu obrazu sytuacji nawodnej, ale, 11 Ibidem. 12 Operation Unified Protector Daily Operational Media Update Ibidem. 14 J.M. Brenot: Libya: the French carrier battle group and dynamic targeting. Jane s International Defence Review, February\nPoczuć wiatr od morza\nkmdr por. rez. MACIEJ JANIAK Poczuć wiatr od morza Jeśli spojrzymy na mapę, wniosek jest oczywisty: Polska jest krajem morskim. W ponadtysiącletniej historii obywała się jednak w zasadzie bez floty wojennej


Michał Szymajda ⚫ 15.02.2018 ⚫ 7,9k\nAndrzej Adamczyk w odpowiedzi na interpelację poselską posła Krzysztofa Truskolaskiego wymienił priorytety Ministerstwa Infrastruktury. Wybraliśmy z niej te, które bezpośrednio dotyczą kolei.\nZ odpowiedzi ministra Adamczyka wynika, że najważniejsze będą przygotowania do budowy Centralnego Portu Lotniczego, także związane z koleją.\n– W chwili obecnej należy szczegółowo holistycznie zaplanować inwestycję, w tym wykonanie połączeń drogowych oraz kolejowych oraz całą infrastrukturę towarzyszącą, taką jak baza paliw lotniczych z bocznicą kolejową, baza obsługi technicznej statków powietrznych, terminal cargo, catering lotniczy itp. – pisze Adamczyk. Kwestie transportu lotniczego zajmują na liście MI dwa pierwsze miejsca.\nInnym ważnym kolejowym planem MI jest pilnowanie realizacji Krajowego Programu Kolejowego który obowiązywać będzie do 2023 r. W 2018 r. planowane jest dalsze (ponad dwukrotne) zwiększenie nakładów w ramach projektów inwestycyjnych do ponad 10 mld zł.\n– Istotnym zadaniem w bieżącym roku będzie ogłaszanie postępowań przetargowych, podpisywanie kolejnych umów oraz przygotowywanie kolejnych projektów. W 2018 r. PKP PLK planuje ogłoszenie postępowań przetargowych o wartości ponad 10,5 mld zł. Wartość planowanych do podpisania umów szacowana jest na ok. 15 mld zł. Istotnym zadaniem będzie także terminowe prowadzenie rozpoczętych już prac np. na linii obwodowej w Warszawie, linii kolejowej nr 7 Warszawa – Lublin, ciągu E20 Warszawa – Poznań czy linii 447 Warszawa – Grodzisk Mazowiecki. Plan Inwestycyjny PKP PLK zakłada w 2018 r. zakończenie prac na ok. 1200 km torów – informuje ministerstwo.\nMI podkreśla także, że będzie kontynuował działania wspierające i usprawniające, w celu przyspieszenia realizacji inwestycji i wydatkowania funduszy unijnych. – W tym celu kontynuowana będzie ścisła współpraca MI z CUPT, MR, a także z GDDKiA i PKP PLK, w celu sprawnego i efektywnego wdrażania projektów współfinansowanych ze środków unijnych, w tym monitorowanie postępu rzeczowo-finansowego realizacji programów i wsparcie beneficjentów oraz instytucji w rozwiązywaniu problemów o charakterze indywidualnym i systemowym – podkreśla Andrzej Adamczyk.\nWspólny Bilet jeszcze w tym roku?\nWe wrześniu 2017 r. został wdrożony I etap projektu Wspólny Bilet, polegający na stworzeniu podróżnym możliwości zakupu w jednym miejscu, jednego dokumentu, potwierdzającego możliwość przejazdu większą liczbą pociągów. Chodzi o Pakiet Podróżnika, który doczekał się już sprzedaży przez internet i rozszerzony został o Łódzką Kolej Aglomeracyjną.\n– Planowane jest włączanie kolejnych przewoźników do systemu (…). Przewiduje się wprowadzenie stawki degresywnej w rozkładzie jazdy 2018/2019 (pisaliśmy o tym tutaj). Założeniem minimalnym jest udział 3 przewoźników rządowych w pierwszej fazie: PKP Intercity, Przewozów Regionalnych i PKP SKM w Trójmieście – podał minister Andrzej Adamczyk.\nWypełniać wieloletni program utrzymania\nUtrzymanie infrastruktury kolejowej znajduje się wysoko na liście priorytetów ministerstwa. MI wskazuje na przyjęty w połowie stycznia 2018 dokument, który ma w tym pomóc. To: „Pomoc w zakresie finansowania kosztów zarządzania infrastrukturą kolejową, w tym jej utrzymania i remontów do 2023 roku”\n– Podstawowym celem programu jest wzmocnienie roli transportu kolejowego w zintegrowanym systemie transportowym kraju, przez odwrócenie tendencji spadkowej udziału transportu kolejowego w przewozach oraz zapewnienie niezbędnych środków na prace utrzymaniowo-remontowe na istniejącej sieci kolejowej. Program finansowany będzie ze środków budżetu państwa i Funduszu Kolejowego. Na jego realizację w latach 2019-2023 ze środków publicznych zostanie przeznaczone ok. 23,8 mld zł, w tym ok. 21 mld zł z budżetu państwa – pisze Andrzej Adamczyk.\nMinister dodaje, że kluczową kwestią w 2018 r. jest opracowanie oraz zawarcie z zarządcami infrastruktury kolejowej objętych programem umów wieloletnich, będących dokumentami wykonawczymi w stosunku do programu. Umowy wieloletnie określać będą warunki otrzymania środków przez zarządców infrastruktury kolejowej. Umowy będą zawierane na 5 lat, z uwzględnieniem jednorocznego finansowania budżetowego. W ten sposób zapewnione zostanie efektywne finansowanie programu (oznacza to pełne finansowanie programu w każdym roku jego realizacji i w całym okresie jego trwania).\n– Pozwoli to na efektywniejsze planowanie i zlecanie prac utrzymaniowych oraz remontowych w cyklu wieloletnim. Dzięki temu krajowy rynek wykonawców (głównie firm budowlanych) będzie mógł lepiej przygotować się do realizacji kontraktów remontowo-utrzymaniowych – uważa minister. Szczegółowo o programie piszemy tutaj.\n1,4 mld zł na dworce\nNa liście priorytetów znajduje się też Program Inwestycji Dworcowych na lata 2016-2023. Ministerstwo informuje, że w ramach tego programu wydzielone zostały inwestycje dla dworców podzielonych na 50 grup projektowych. Projektami modernizacyjnymi, tj. przebudową lub budową od podstaw w miejsce wyburzonych budynków, objęto 188 dworców kolejowych wszystkich kategorii, w tym 100 lokalnych, 41 aglomeracyjnych, 23 regionalne oraz 24 dworce Premium (wojewódzkie i turystyczne). Zaktualizowany Program Inwestycji Dworcowych zakłada realizację w latach 2016 – 2023 inwestycji w łącznej kwocie nakładów około 1,4 mld zł.\n„Poprawa jakości w przewozach”, czyli więcej pieniędzy dla PKP Intercity\nPonadto Ministerstwo Infrastruktury ma zamiar „koncentrować się na działaniach mających na celu poprawę jakości realizowanych usług przewozowych”. W tak enigmatyczny sposób resort nazwało plan podniesienia nakładów na finansowanie PKP Intercity.\n– W 2018 roku planowane jest zawarcie aneksu do umowy ramowej o świadczenie usług publicznych w zakresie międzywojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich ze spółką PKP Intercity. Projektowane zmiany polegają na włączeniu do tej umowy nowych taborowych projektów inwestycyjnych realizowanych na rzecz tych przewozów. Szacuje się, że zmiany te będą prawdopodobnie skutkowały zwiększeniem zobowiązań budżetu państwa w okresie do końca obowiązywania umowy ramowej, zatem na wprowadzenie tych zmian konieczna jest uprzednia zgoda Rady Ministrów, wyrażona w uchwale – czytamy w oświadczeniu Andrzeja Adamczyka.\nEfektem zawarcia aneksu ma być „radykalna poprawa jakości usług przewozowych w kolejowym publicznym transporcie zbiorowym w zakresie przewozów międzywojewódzkich, poprawa konkurencyjności transportu kolejowego, zwiększenie wielkości pasażerskich przewozów kolejowych, a tym samym zwiększenie udziału kolei w rynku przewozów pasażerskich”.\nPolepszyć przepływ towarów na wschodniej granicy\nCelem MI jest także zwiększenie przepustowości kolejowych przejść granicznych na wschodniej granicy w ramach Nowego Jedwabnego Szlaku oraz rozwój polsko-chińskiej współpracy w dziedzinie przesyłek pocztowych, transportu i logistyki. W tej sprawie ministerstwo rozmawiało ostatnio z partnerami z zachodu, o czym piszemy tutaj.\n– W związku z planowaną modernizacją linii kolejowej nr 2 (LCS Terespol) przewiduje się uruchomienie kolejowego przejścia granicznego Czeremcha – Wysokie Litewskie oraz reaktywację połączenia kolejowego po istniejącej linii kolejowej o rozstawie torów 1435 mm. Spółka PKP PLK ściśle współpracuje w tej sprawie z Krajową Administracją Skarbową, Strażą Graniczną oraz Podlaskim Urzędem Wojewódzkim. Orientacyjny termin uruchomienia nowego połączenia to jesień 2018 r. – pisze Andrzej Adamczyk.\nJednocześnie spółka PLK planuje także prace inwestycyjne w istniejących kolejowych przejściach granicznych na wschodniej granicy. Prace zaplanowane są do realizacji w okresie 2020-2023. Obejmują one przebudowę, rewitalizację i modernizację linii kolejowych oraz infrastruktury, w tym także zwiększenie dopuszczalnego nacisku. Ponadto Ministerstwo Infrastruktury uczestniczy w koordynowanych przez Ministerstwo Finansów pracach dotyczących uproszczenia obiegu dokumentów i usprawnienia organizacji pracy oraz kooperacji służb granicznych w KPG Terespol – Brześć.\n– Niezależenie od tego, w ramach projektu Przebudowy i modernizacji obszaru przeładunkowego Małaszewicze, spółka Cargotor planuje przebudowę i modernizację układów torowych „szerokich” 1520 mm, w zakresie wydłużenia torów zdawczo-odbiorczych do długości ok. 1050 m oraz zwiększenie dopuszczalnych nacisków z 21,5 ton do 25 ton na oś. Planowana jest również kompleksowa przebudowa układów torowych 1435 mm wraz ze zmianą sterowania z odcinkowego na obszarowe. Rozważana jest także koncepcja modernizacji przejścia granicznego na linii nr 65 (Linia Hutnicza Szerokotorowa o rozstawie 1520 mm) – informuje minister.\nMI dodaje, że w ramach projektu Pasa i Szlaku Poczta Polska i Poczta Chińska prowadzą współpracę bilateralną w zakresie przesyłek listowych i paczkowych oraz logistyki i transportu. Celem prac jest uruchomienie transportu kolejowego przesyłek pocztowych między Republiką Chińską a Unią Europejską. Polska jest strategicznym partnerem Poczty Chińskiej, zapewniającym dalszy transport przesyłek do pozostałych krajów Europy.\nWięcej korytarzy TEN-T przez Polskę?\nOstatnim „kolejowym” priorytetem resortu ma być lobbing za zmianą układu linii bazowych TEN-T. Przypomniajmy, że ministerstwo zapowiedziało realizację budowy szybkiej kolei na Węgry, o którym piszemy tutaj.\n– W ramach prac nad aktualizacją przebiegu korytarzy sieci bazowej TEN-T i rozporządzenia PE i Rady UE nr 1316/2013 dot. instrumentu „Łącząc Europę” CEF, resort infrastruktury pracuje nad włączeniem do korytarzy sieci bazowej przebiegających przez Polskę wybranych odcinków infrastruktury TEN-T oraz przedłużeniem na terytorium Polski przebiegu korytarzy sieci bazowej TEN-T – pisze Andrzej Adamczyk\nMikołaj Wild sekretarzem stanu w Ministerstwie Infrastruktury 2k\nMI: Są nowe zasady wyznaczania postojów pociągów TLK i IC na małych stacjach 8k\nGrodno: PR zaproponowały zbyt wysoką cenę? 280\nSzydło: zwiększyć efektywność wydawania unijnych pieniędzy 123


Wiązanki pogrzebowe z Kwiaciarni Poznań do Radymna z dowozem na cmentarz lub do kościoła\nKwiaciarniaPoznan.pl - Wiązanki i wieńce pogrzebowe z dostawą z Poznania do Radymna na pogrzeb lub cmentarz. Nasza Kwiaciarnia Internetowa Online realizuje przesyłki kwiatowe z dowozem do Radymna i okolic. Organizujemy kwiaty na uroczystości żałobne: wiązanki pogrzebowe, wieńce pogrzebowe, bukiety kondolencyjne. Do kwiatów dołączamy szarfy żałobne z indywidualnie wypisywanym tekstem lub sentencją. U nas znajdziesz teksty na szarfę żałobną: pożegnania firmowe, rodzinne i osobiste. - Oferujemy dowóz kwiatów na centarz do kościoła lub kaplicy. W naszej kwiaciarni zamówisz także kwiaty na pozostałe, ważne uroczystości: urodziny, imieniny, śluby, rocznice. Polecamy świeże i tanie bukiety róż prosto od ogrodnika. Gwarantujemy najwyższą jakość. Wygodnie zamów kwiaty przez internet lub telefonicznie z tanią dostawą naszym kurierem lub przesyłką pocztą kurierską. Zamówione kompozycje kwiatowe i bukiety kondolencyjne dostarczamy na wskazaną godzinę pocztą lub kurierem kwiatowym - pewnie i tanio w Poznaniu, w całej Polsce i za granicę.\nJaki tekst wpisać na szarfę pogrzebową do wieńca lub wiązanki z dostawą w Radymnie?\nWiązanka pogrzebowa od 50 zł, 100 zł i 200 zł z dowozem z Poznania do Radymna\nJeżeli z nie możesz osobiście złożyć kwiatów na grobie bliskiej osoby, w tej trudnej sytuacji nasza kwiaciarnia internetowa Poznań pomaga wielu osobom z całego kraju. Dowozimy wiązanki pogrzebowe oraz wieńce na cmentarze na terenie całej Polski, i do wielu krajów na całym świecie. Jeżeli poszukujesz odpowiedniej wiązanki pogrzebowej, która będzie właściwie wykonana i złożona w kościele lub na cmentarzu? – z pomocą przychodzi nasza kwiaciarnia w Radymnie. Możemy dostarczyć wiązankę pogrzebową do wskazanego kościoła, na cmentarz lub adres prywatny. Nasza lokalna kwiaciarnia w Radymnie przyjmie zamówienie przez Internet lub telefon. Zapraszamy do zapoznania się z całą naszą ofertą i wybrania odpowiedniej wiązanki lub wieńca na ostatnie pożegnanie. Całość kwiatowego zamówienia możesz wygodnie opłacić przez internet, Blikiem, przez Paypal, Revolut lub na lokalnej poczcie lub banku.\nOstatnio dostarczyliśmy kwiaty w Radymnie na ulice: Budowlanych, Lwowska, Dolna, Sportowa, Wyszyńskiego, Kazimierza Wielkiego, Jana Pawła II, Tysiąclecia, Nadbrzeżna, Mickiewicza, wiązanki pogrzebowe lub bukiety kondolencyjne dla bliskich osób zmarłych.\nDostawa kwiatów na cmentarz do miejscowości Radziejów\nKwiaty i wiązanki żałobne dostawa do Radzynia Chełmińskiego\nKwiaciarnia z dowozem do Rogoźna\nKwiaty kurierem z dostawą do domu Wiązanki i Wieńce z dowozem na pogrzebSandomierza\nKwiaciarnia - wysyłamy kwiaty pocztą Wiązanki i Wieńce z dowozem na pogrzeb Siedlec\nKwiaciarnia Kurierska Wiązanki i Wieńce z dowozem na pogrzeb Rydułtów\nKwiaciarnia Kwiatowa doręczy kwiaty na pogrzeb do Sędziszowa Małopolskiego\nKwiaciarnia z dowozem kwiatów na Dzień Matki Sępopol\nWiązanki pogrzebowe i wieńce do Skarszewy\nKwiaciarnia internetowa Poznań zamów kwiaty do Radymna online na pogrzeb lub cmentarz. Dowozimy kwiaty na uroczystości pogrzebowe w całym mieście i sąsiednich miejscowościach. Przyjmujemy zamówienia na dostawę wieńca lub wiazanki do każdej miejscowości w Polsce i za granicę. Wypisujemy teksty na szarfach pogrzebowych według życzenia.


Świąteczne playlisty muzyków: nie tylko kolędy i Czajkowski - Dwójka - polskieradio.pl\nŚwiąteczne playlisty muzyków: nie tylko kolędy i Czajkowski\nOstatnia aktualizacja: 23.12.2018 13:02\n- Mi się święta kojarzą z przemijaniem. Przy wigilijnym stole zastanawiam się, ile razy jeszcze będzie mi dane spotkać się z tej okazji z bliskimi - mówił w Dwójce gitarzysta Łukasz Kuropaczewski, który w okresie bożonarodzeniowym sięga po muzykę melancholijną.\nCzego w Święta słuchają muzycy? (Po herbacie/Dwójka)\nZdjęcie ilustracyjneFoto: Jani Tisler/Shutterstock\nŁukasz Kuropaczewski wyznał, że w okresie okołoświątecznym często słucha II część Koncertu fortepianowego G-dur Maurice'a Ravela. - Ta muzyka bardzo przekłada się na to, jakie mam myśli w tym czasie. Czuję w niej kruchość życia ludzkiego.\nMuzyk dodał, że po kompozycję Ravela sięga podczas wieczornych spacerów z psem po lesie, zaś przy wigilijnym stole stara się jednak nie wprowadzać smutnej atmosfery.\nW poważnym nostalgicznym nastroju utrzymana jest też ulubiona kolęda śpiewaczki Joanny Freszel. - To "Kolęda dla nieobecnych" z muzyką Zbigniewa Preisnera, tekstem Szymona Muchy i w wykonaniu Beaty Rybotyckiej. Tę pieśń pokazał mi mój tata i uzmysłowił mi, jaki rodzaj muzyki jest wartościowy.\nZ kolei wiolonczelista Marcin Zdunik mówił o ponownym odkrywaniu "Dziadka do orzechów" Piotra Czajkowskiego, którego słucha wspólnie ze swoim dzieckiem ("mój syn zapałał wielką miłością do tego utworu").\nMiłości do kolęd i potrzeby słuchania muzyki w święta nie odczuwa za to oboista Tytus Wojnowicz. Muzyk wyznał, co go zraziło do bożonarodzeniowych pieśni i przy okazji wygłosił ciekawą opinię na temat disco polo.\nGoście: Joanna Freszel (śpiew), Marcin Zdunik (wiolonczela), Tytus Wojnowicz (obój) i Łukasz Kuropaczewski (gitara)\nZobacz więcej na temat: święta Agata Kwiecińska MUZYKA KULTURA Boże Narodzenie Boże Narodzenie 2018\n23'10 Andrew Lawrence-King o oratorium bożonarodzeniowym Pedra Martíneza de Orgambide (Filharmonia Dwójki)