Koncept nr 53 by Koncept - issuu\nnr 53 maj 2017OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA\nCZYLI WAKACJE NA WOŁYNIU\nGRZEGORZ KĘDZIAW POLITYCE CHODZI O WIARĘ W LUDZISPECJALNIE DLA „KONCEPTU”PIOTR LIROY-MARZECRADOŚĆ I AGONIA MAINSTREAMU\nO WYBORACH W HOLANDII I FRANCJI\nWITOLD REPETOWICZKONIEC PEWNEJ EPOKIO PAWLE ZARZECZNYM MATEUSZ ZARDZEWIAŁYLIBERUM VETO!O WOLNOŚCI DEBATY AKADEMICKIEJ\nw sobie to, że owocami sukcesu chce się\ndzielić z innymi”. Pozwolę sobie podsumować wystąpienia prelegentów słowami\nWłodzimierza Doli, prezesa Fundacji Inicjatyw Młodzieżowych: „To jest Kongres\nLiderów Rzeczypospolitej razy dwa! Są\nz nami obecni i przyszli liderzy!”.\nWYGRANA W KONKURSIE SNRP\nNA WAGĘ… WŁOSAKongres Liderów Rzeczypospolitej\nDOMINIKA PALCARKierownik projek tów Fundacji\nInicjat yw Młodzieżowych, koordynator\nkongresu liderów Rzeczypospolite j21 kwietnia PGE Narodowy wypełnił się młodymi, aktywnymi\nstudentami, którzy wzięli udział\nw ogólnopolskim Kongresie Liderów Rzeczypospolitej.\nIdeą, która nam przyświecała podczas\norganizacji wydarzenia było stworzenie\nośrodka debaty młodych w zakresie\ndziałalności publicznej, zawodowejOd obecnych studentów,\na przyszłych Liderów\nRzeczypospolitej, zależy to,\nw jakim kierunku Polska będzie\ni społecznej. Żyjemy w bardzo dynamicznych czasach i stoimy przed wyzwaniami\nogromnej wagi. Od obecnych studentów,\na przyszłych Liderów Rzeczypospolitej, zależy to, w jakim kierunku Polska\nbędzie się rozwijała. Naszym celem było\nstworzenie okazji do poszerzenia wiedzy\noraz kształcenia umiejętności liderskich.\nORGANIZATORZY2 | | maj 2017Ważnym aspektem Kongresu było\nzintegrowanie środowiska akademicko-studenckiego oraz zainspirowanie go do„Prawdziwą elitą będzie ten\nz Was, kto po tych wszystkich\nsukcesach odkryje w sobie\npewien głód. Odkryje w sobie\nto, że owocami sukcesu chce się\ndzielić z innymi”.\naktywniejszych działań społecznych tak\nw kraju, jak i w regionie.\nPodczas Kongresu przemawiał do młodych wicepremier Mateusz Morawiecki,\nktóry zaznaczył, iż „lider musi być interdyscyplinarny”. Ukazał, jak ważne jest to,\naby przyciągać talenty, by młodzi ludzie\nmogli tworzyć rzeczywistość gospodarczą\nw Polsce. Wicepremier podziękował młodym aktywistom za zaangażowanie się\nw różne projekty, wskazując przy tym na:\n„zaangażowanie społeczne jako czwarty\nfilar naszej konstytucji wewnętrznej”.\nObok niej są po pierwsze fachowość, po\ndrugie dyscyplina, po trzecie talenty.\nWicepremier Jarosław Gowin w swojej\nprzemowie powiedział, że „sukces jest\nczymś dobrym” i życzył wszystkim\nuczestnikom jego osiągnięcia, jednak\nzaznaczył, iż „prawdziwą elitą będzie ten\nz Was, kto po tych wszystkich sukcesach\nodkryje w sobie pewien głód. Odkryje\nSPONSOR GŁÓWNY:Podczas Kongresu odbyło się ogłoszenie wyników i wręczenie nagród konkursu Start Na Rynku Pracy. Rywalizacja była\nzaciekła przez cały okres jego trwania.\nNominowani stanęli na wysokości zadania i walczyli o głosy. Chłopcy z DTspace\ndla wygranej byli w stanie poświęcić swoje\nwłosy – jak obiecali tak zrobili :)☺ Życzymy\nDla uczestników Kongresu przygotowaliśmy cztery bloki warsztatowe\npoprowadzone przez ekspertów. Tematy\nbyły następujące: Zarządzanie zespołem (Andrzej J. Kozłowski), Jak czytać\ndzisiejsze media? (Michał Szułdrzyński),\nŚwiadome budowanie ścieżki kariery\ni Personal branding (dr Sergiusz Trzeciak)\noraz Marketing internetowy (Krzysztof\nLipson). Na zakończenie Kongresu odbyła„To jest Kongres Liderów\nRzeczypospolitej razy dwa! Są\nsię rozmowa moderowana ze sportowcem\nORLEN Team – Markiem Dąbrowskim na\ntemat: Motywacja w działaniu społecznym i zawodowym.\nRelacja dostępna jest na stronie\ntam też wszelkie informacje dotyczące\nwydarzenia, naszych prowadzących oraz\nsponsorów. Nie zapomnijcie rzucić okiem\nna fanpage wydarzenia na Facebooku.\nPS: Organizowanie dla Was Kongresu\nbyło dla mnie ogromną przyjemnością.\nDziękuję, że z nami byliście!PARTNER GŁÓWNY:SPONSORZY SREBRNI:NA POCZĄTEKW oparach wolności\nTOMASZ GRZYWACZEWSKIredak tor naczelny „konceptu”Porzekadło, którym co mniej postępowi rodzice ustawiają do pionu swoje\nswawolnie zachowujące się pociechy\ngłosi: „Co wolno wojewodzie to nie tobie\nsmrodzie”. Wychowawczy ciemnogród\nwychowawczym ciemnogrodem, ale\nswoją drogą korzenie tego przysłowia\nsięgają czasów Rzeczypospolitej Obojga\nNarodów. W tamtej epoce miało ono jak\nnajbardziej dosłowne znaczenie. Magnatowi piastującemu państwowy urząd było\nzwyczajnie zdecydowanie więcej wolno\nniż jakiemuś smrodliwemu szlachciurze,\nktóry poza kontuszem i szablą nie miał\nzłamanego grosza przy duszy.\nCo ciekawe z tym powiedzeniem\nkonkurowało wtedy drugie o zupełnie\nprzeciwstawnym wydźwięku: „Szlachcic\nna zagrodzie równy wojewodzie”. W ten\nsposób stan szlachecki podkreślał, że\nw Rzeczypospolitej, w przeciwieństwie\ndo innych europejskich monarchii, panuje\npośród jaśniepanów pełne równouprawnienie. Francuzi mogli mieć swoich\nmarkizów, hrabiów, baronów, Brytyjczycy lordów i diuków, a u nas szlachcic\nto szlachcic. I każdy gołodupiec bez\npiędzi ziemi mógł jak równy z równym,\nwyprostowany patrzeć prosto w oczy\nwojewodzie, hetmanowi albo księciu. Ot\ni złota wolność szlachecka, nieobejmująca\nrzecz jasna innych stanów, które można\nbyło swobodnie wbijać w ziemię. Podobnoporównawcze badania archeologiczne\nszkieletów chłopów pańszczyźnianych\ni niewolników z Ameryki wykazały, że\nciała naszych swojskich „chamów” były\nbardziej zdeformowane od ciężkiej pracy\nniż szczątki murzynów (pardon, Afroamerykanów) z bawełnianych plantacji.\nAle po co ja w zasadzie o tym wszystkim piszę? Otóż okazuje się, że problem z tym, ile i co komu wolno jest jak\nnajbardziej aktualny i dotyczy również\nstudenckiej braci. Niby konstytucja\ngwarantuje nam pełną wolność oraz\nrówność, ale w praktyce bywa już bardzo\nróżnie. Ostatnio przekonali się o tym\norganizatorzy spotkania z amerykańską działaczką ruchu pro-life Rebekką\nKiessling, które miało odbyć się na kilku\npolskich uczelniach. Po protestach grupy\nUniwersytetu Zaangażowanego wykłady\nzostały odwołane, ponieważ, jak ujęli to\nrektorzy Uniwersytetów Jagiellońskiego\ni Warszawskiego, należało rozróżnić:\n„ścieranie się stanowisk od nieakceptowalnej w murach uczelni propagandy”.\nAwantura wokół niewygłoszonych wykładów zrobiła się tak duża, że głos w sprawie\nzabrał wicepremier Jarosław Gowin. Sama\nzainteresowana również była w ciężkim\nszoku po starciu ze złotą polską wolnością, stwierdzając:\n– W Stanach Zjednoczonych bardzo\nczęsto przemawiam na najbardziej prestiżowych uniwersytetach i ani razu nie\nzdarzyło mi się, żeby ktokolwiek zablokował moje wystąpienie.\nA co w takim razie z kontrowersyjnymi\ndebatami organizowanymi przez kołoQueer UW na temat m.in. transseksualizmu, pornografii albo azjatyckich\nNad tym samym problemem głowi się\nchyba również poseł Piotr Liroy-Marzec.\nBo jak tu wytłumaczyć, że niezwykle silny\nnarkotyk – morfina – jest normalnie stosowany w szpitalach jako lek przeciwbólowy, a walka o legalizację medycznej\nmarihuany trwa już od wielu lat i dopiero\nostatnio pojawił się promyczek nadziei na\nuchwalenie odpowiedniej ustawy? Z wolnością problemów jest co niemiara. Nawet\nna poziomie wyborów w tak na wskroś\ndemokratycznych państwach jak Francja\ni Holandia. Jak przytomnie zauważa\nw swojej analizie Witold Repetowicz: „Demokracją nie jest jednak już głos ludu. Jeśli\njest sprzeczny z mądrością mainstreamu\nto jest to populizm, który należy zwalczać”. Czyżby jednak: „Co wolno wojewodzie to nie tobie smrodzie”? Establishment\n(albo jak mawiają niektórzy – mainstream) może robić co mu się żywnie podoba,\na tłuszcza ma siedzieć cicho i się słuchać?\nW „Koncepcie” na pewno nie pokusimy\nsię o odpowiedź na tak trudne pytanie,\nale przynajmniej spróbujemy przedstawić\nargumenty uczestników sporu o granice\nnaszej akademickiej swobody. Bo jak\nuczy historia, wolność niebroniona dosyć\nszybko zamienia się w mniej lub bardziej\nzakamuflowaną niewolę i dlatego może\nwarto posłuchać Liroya, który mówi:\n– Również nowa generacja musi przejąć inicjatywę, zaangażować się w życie\npubliczne. W polityce nie chodzi przecież\no wiarę w samą nazwę „Polska”, ale o wiarę w ludzi, którzy tę nazwę tworzą.„KONCEPT” MAGAZYN AKADEMICKI\nWydawca: FIM, adres red.: ul. Solec 81b; lok. 73A, 00-382 Wa-wa\nRedakcja: Tomasz Grzywaczewski (red. nacz.), Mikołaj Różycki (zast. red. nacz.),\nMarta Rybicka (sekr. red.), Dominika Palcar, Wiktor Świetlik, Mateusz Zardzewiały,\nMonika Wiśniowska, Tomasz Lachowski, Marcin Malec i inni\nProjekt graficzny: Shine Art Studio\nKorekta: Ewa Rżysko\nE-mail: redakcja@gazetakoncept.pl, www.gazetakoncept.pl\nDruk prasowy wykonuje Drukarnia Kolumb z siedzibą w Siemianowicach Śląskich.\nAby poznać ofertę reklamową prosimy o kontakt pod adresem:\nreklama@gazetakoncept.pl, osoby zainteresowane dystrybucją\n„KONCEPTU” na uczelniach prosimy o kontakt pod adresem:\nredacja@gazetakoncept.pl3SPIS TREŚCINR 53 maj 2017TEMAT NUMERU\n6 | LIBERUM VETO! O WOLNOŚCI DEBATY AKADEMICKIEJ\nAGNIESZKA NIEWIŃSKA8 | WOLNOŚĆ AKADEMICKA TO…\nZ ŁUKASZEM RUSAJCZYKIEM ROZMAWIA MARTYNA KOŚKANA POCZĄTEKHISTORIA2 | KONGRES LIDERÓW\nRZECZYPOSPOLITEJ22 | OCALIĆ OD ZAPOMNIENIA,\nCZYLI WAKACJE NA WOŁYNIU3 | W OPARACH WOLNOŚCIFOTOREPORTAŻDOMINIKA PALCARGRZEGORZ KĘDZIATOMASZ GRZYWACZEWSKI5 | BYŁO JEST BĘDZIEWYWIAD NUMERUPRACA14 | W POLITYCE CHODZI\nO WIARĘ W LUDZI9 | DESIGN THINKING…,\n10 | CO MA OSLO DO INNOWACJI\nAGNIESZKA BANROWSKA11 | CZTERY POWODY, DLA\nKTÓRYCH WARTO UCZYĆ SIĘ\nKORDIAN KUCZMAKULTURAZ PIOTREM LIROYEM-MARCEM\nROZMAWIA DR MIKOŁAJ MIROWSKIPODRÓŻE\n16 | KRZYWE WIEŻE, TAGLIATELLE\nI NAJSTARSZY UNIWERSYTET\n17 | QUIDDITCH OKIEM MUGOLA\nMARCIN MALEC12 | KONIEC PEWNEJ EPOKIEDUKACJA EKONOMICZNAPOCZTA POLSKA18 | SPRAWDZIŁA POTENCJALNEGO\nPRACODAWCĘ I UNIKNĘŁA\nKŁOPOTÓWMATEUSZ ZARDZEWIAŁY13 | URZĄD I POCZTA\nDOSTĘPNE PRZEZ INTERNETSPORT\n20| „FUTBONOMIA”, CZYLI ŚWIAT\nFUTBOLU MIERZONY CYFRAMI\nZ ANDRZEJEM GOMOŁYSKIEM ROZMAWIA\nKAMIL KIJANKA24 | KRAINA TROLLI\nMARTA RYBICKAEDUKACJA EKONOMICZNA\n26| BĘDĘ BIZNESMENEM! TYLKO\n27 | TRENDY PRZYSZŁOŚCI\n28 | RADOŚĆ I AGONIA\nWITOLD REPETOWICZSTART NA RYNKU PRACY\n30 | START NA RYNKU PRACY:\nPRZYSZŁOŚĆ ZAWODOWA PO\n31 | ZATAŃCZ Z PRABABCIĄ\nWIKTOR ŚWIETLIKNA POCZĄTEKBYŁO JEST BĘDZIE:\n– Chcemy, żeby Uniwersytet Polskiej\nAkademii Nauk był wizytówką polskiej\nedukacji i w nieodległej przyszłości trafił\ndo pierwszej setki najlepszych uczelni świata – tak o planach stworzenia\nuczelni mówi prezes Akademii, prof. Jerzy\nDuszyński. Sugestia powołania nowej instytucji wyszła niedawno z Ministerstwa\nNauki i Szkolnictwa Wyższego. Uczelnię\nutworzy ok. 50 najsprawniej funkcjonujących instytutów PAN, a sam Uniwersytet\nma mieć charakter badawczy. Obecnie\nAkademia nie może nadawać tytułów\nmagistra, powstanie uczelni ma to zmienić. Jak podkreśla szef PAN, funkcjonowanie nowego uniwersytetu może pochłaniać kilkaset milionów złotych rocznie,\na wzorzec jego działania mogą stanowić\namerykańskie Uniwersytety Harvarda\nBADANIE: DOJRZALI, ALE NIE DOROŚLII\nNaukowcy z SWPS zapytali ponad\n3 tys. kobiet i mężczyzn w wieku 18-29 lato to, jak definiują dorosłość, czy sami czują się dorośli i co uważają za wyznaczniki\ndojrzałości. Z 5 klasycznych społecznych\nkryteriów dojrzałości (wejście na rynek\npracy, wyprowadzka z domu rodzinnego,\nzałożenie własnego gospodarstwa domowego, małżeństwo oraz posiadanie dziecka) młodzi Polacy za najważniejsze uznali\nsamodzielne prowadzenie domu. Tylko co\nczwarta badana osoba wskazała na stałe\nzatrudnienie, a co dziesiąta posiadanie\ndzieci. Wśród warunków niezbędnych do\nbycia dorosłym, badani wskazali głównie\nna umiejętność zarobienia na siebie (66%)\nlub na rodzinę (63%).\n– TO JUŻ LAWINA\nW Polsce ponad połowa tzw. przestępstw z nienawiści popełniana jest\nw sieci – wynika z badań przedstawionych podczas konferencji pt. „Internet\njako miejsce popełniania przestępstw”\nzorganizowanej przez Wydział Prawa\nUniwersytetu w Białymstoku. Dr Maciej\nDuda z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego zbadał statystyki prokuratorskie za\nokres 2004-2015. Dowodzą one, że w tym\nczasie dynamika przestępstw z nienawi-ści w Polsce wzrosła o ponad 500%! (Z 24\nodnotowanych w 2004 r. do ponad 1,1 tys.\nw 2015.) Wśród tych przestępstw można\nwyróżnić m.in. groźby wobec grup lub\nosób ze względu na ich przynależność\netniczną, wyznaniową lub narodową,\nznieważenia i nawoływanie do nienawiści wobec tych grup oraz propagowanie\nustrojów totalitarnych.BARDZIEJ NIŻ NORMALNIE:\n• Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny z Radomia kupuje dwa jachty za\n160 tys. złotych. Kajaki już mają. Zakupy\nnie dziwią – Radom to przecież uwielbiany przez Polaków mazurski kurort\n• A propos badań dotyczących dorosłości i dojrzałości wśród młodych Polaków.\nWynika z nich też, że aż dla 50% młodych\nludzi dorosłość nie jest atrakcyjniejsza niż\ndzieciństwo. Natomiast co trzeci Polak\nw wieku 18-29 lat, gdyby tylko mógł, to\nnie wchodziłby w dorosłość. Dzień dobry,\njestem Piotruś Pan?Comiesięcznik grantowo-stypendialny\nNa co?Kto daje?Ile?Termin?Akademia\nim. Kazimierza PułaskiegoPokrycie kosztów\nuczestnictwado 31 majaBCG ScholarshipThe Boston Consulting GroupStypendia po\n15 000 złotychdo 9 majaStypendia na pobyt\nwe WłoszechRząd WłochPokrycie kosztów\npodróży i pobytudo 10 majaWyjazd na amerykańską\nuczelnię w ramach\nResearch AwardFundacja FulbrightaStypendia na pokrycie\nkosztów podróży i pobytudo 19 majaKonkurs dla\nmłodych designerów„Młodzi na start”Nagroda\n10 000 złotychdo 12 majaOpracował: Janusz Wdzięczak. Masz pytanie? Pisz: js.wdzieczak@vp.pl5TEMAT NUMERULiberum veto!\nO wolności debaty akademickiej\nAGNIESZKA NIEWIŃSKAreporter, współpracuje\nz t ygodnikiem „do rzecz y”Na czterech uniwersytetach odwołano wykład amerykańskiej\nprawniczki i działaczki pro-life\nRebekki Kiessling. Rektorzy UW\ni UJ tłumaczyli, że oddzielają\n„ścieranie się stanowisk od nieakceptowalnej w murach uczelni\npropagandy”. Jakie spotkania\nmogą się zatem odbywać na\nuczelniach, a jakie nie?Mało kto przewidział, że wizyta\nszerzej nieznanej w Polsce amerykańskiej prawniczki i działaczki pro-life wywoła takie zamieszanie.\nO kontrowersjach wokół zaplanowanych\nna uniwersytetach spotkań z Rebekką\nKiessling mówiły ogólnopolskie media.\nKiessling miała 18 lat, gdy dowiedziała\nsię, że jest dzieckiem poczętym w wyniku\ngwałtu. Prawo zabraniało jej matce dokonania aborcji. Dziecko trafiło do adopcji.\nKiessling bogatsza o wiedzę na temat\nprzeszłości zaangażowała się w działalność na rzecz obrony życia. W Polsce miała wystąpić w marcu na spotkaniach na\nUniwersytetach: Warszawskim, Jagiellońskim, Wrocławskim, Mikołaja Kopernika\nw Toruniu i na KUL-u. Spotkania zostały\noprotestowane przez grupy studentów.\nOdbyło się tylko jedno – na KUL-u.\nczęsto przemawiam na najbardziej prestiżowych uniwersytetach i ani razu nie zdarzyło mi się, żeby ktokolwiek zablokował6 | | maj 2017moje wystąpienie – dziwiła się Kiessling.\nWystępowała m.in. na Uniwersytecie\nStanforda i Massachusetts Institute of\nTechnology (MIT). Dlaczego nie mogła się\nspotkać ze studentami w Polsce?\nJakub Wielgo z grupy Uniwersytet\nZaangażowany, która protestowała przeciwko organizacji spotkania z Kiessling\nargumentuje, że „właściwi organizatorzy\noraz prawdziwy cel wizyty amerykańskiej mówczyni motywacyjnej na uczelni\nzostały ukryte przed władzami UW”.\n– Kiessling pisała wprost, że celem jej\nwizyty jest otwarte lobbowanie na rzecz\nzmiany prawa o zdrowiu reprodukcyjnym\nkobiet. Rozumiemy, że można mieć różne\npoglądy. Czujemy się jednak w obowiązku\nprotestować, gdy próbuje się przemycać\nna uczelnię spotkania niemające nic\nwspólnego z nauką, a nawet, jak w tym\nprzypadku, antynaukowe – dodaje. W podobnym tonie wypowiada się Zuzanna\n– Ordo Iuris, podobnie jak Rebecca\nKiessling, otwarcie lobbuje za zmianą\nprawa w Polsce, na co nie ma miejsca na\nZdaniem Zuzanny Leniarskiej przy\norganizowaniu spotkań na uniwersytecie\nkluczowe jest przyjęcie kryteriów naukowości, które będą dla wszystkich jasne.\nPodobne argumenty wysunęło\nprotestujące w Krakowie Koło Naukowe\nStudentów i Studentek Socjologii UJ oraz\nKoło Naukowe Studentów Filozofii UJ.\n„Wykorzystywanie autorytetu uznanej\nuczelni państwowej i jej wielowiekowej\ntradycji naukowej w celu promocji orazuwiarygodnienia prezentowanych przez\nOrdo Iuris i Rebekkę Kiessling postulatów\nuznajemy za naganne” – napisały w swoim oświadczeniu.\nInstytut Ordo Iuris, który przywołują\nprotestujący to organizacja pozarządowa,\nzrzeszająca prawników o konserwatywnych poglądach. Po tym jak w ubiegłym\nroku w Sejmie procedowany był obywatelski projekt ustawy „Stop aborcji” ich\nautorstwa byli ostro krytykowani przez\nwielu zwolenników liberalizacji prawa\naborcyjnego lub utrzymania obecnego\nstanu rzeczy.W Stanach Zjednoczonych\nbardzo często przemawiam\nna najbardziej prestiżowych\nuniwersytetach i ani razu\nnie zdarzyło mi się, żeby\nmoje wystąpienie – dziwiła\n– Zadziwia mnie to, że odmówiono\nprawa wstępu na uniwersytet Instytutowi Ordo Iuris, uznając go za organizację\nzaangażowaną politycznie, podczas gdy\njest on instytucją naukowo-badawczą,\nkierowaną przede wszystkim przez pracowników UW lub jego absolwentów pracujących na innych uczelniach. Inicjatorzy\nprotestu sami natomiast nie ukrywają\nswoich związków politycznych z partią\nRazem – komentuje Jędrzej Jabłoński prezes Koła Naukowego o Państwie i Prawie\n„Pro Patria”, które zgłosiło na UW chęć\nzorganizowania spotkania z Kiessling. –\nUniwersytet zgodził się na to spotkanie,\npoinformowaliśmy, kto będzie gościem.TEMAT NUMERU\nProblemy zaczęły się, gdy na Facebooku\nprzy tym wydarzeniu pojawił się znaczek Instytutu Ordo Iuris, który zaprosił\nRebekkę Kiessling do Polski. Wywołało to\nprotesty środowiska, które trudno nawet\nokreślić mianem organizacji studenckiej.\nUniwersytet Zaangażowany jest bytem\nniezarejestrowanym na uczelni i funkcjonującym przede wszystkim w Internecie\njako profil na Facebook o takiej właśniePrzykład spotkania z Rebekką\nKiessling pokazuje, że na UW\ndziałają środowiska realizujące\nuczelni oraz dyskurs naukowy”\n– stwierdza Jędrzej Jabłoński,\nnazwie – mówi prezes koła „Pro Patria”\ni dodaje, że podczas pikiety Uniwersytetu Zaangażowanego pojawiły się nawet\ntransparenty partii Razem. Mówi, że\ngrupa zaczęła wywierać naciski na władze\nuczelni, zbierać podpisy pod internetową\npetycją i w skutek tych działań Uniwersytet Warszawski zdecydował o zmianie\n– Rektor zgodził się na spotkanie w formie debaty. Ale ani organizatorom, ani\nsamemu rektorowi nie udało się znaleźć\nżadnego naukowca, który chciałby w tym\nprzedsięwzięciu uczestniczyć, stąd inicjatywa nie doszła do skutku. Na innych\nuczelniach nikt z taką propozycją debaty\nnawet nie wyszedł – mówi Anna Korzekwa, rzecznik UW.\nJabłoński zaznacza, że miał wątpliwości, czy w krótkim czasie uda się znaleźć\nkogoś, kto zgodziłby się wziąć udział w takiej dyskusji. – Rektor zapowiedział, że\ngdyby się to nie udało, spotkanie odbędzie\nsię w pierwotnej formule. Tak się jednak\nnie stało – mówi i dodaje, że przykład\nspotkania z Rebekką Kiessling pokazuje,\nże na UW działają środowiska, które\nrealizują „postulaty marksizmu kulturowego” próbujące „zawłaszczyć przestrzeń\nuczelni oraz dyskurs naukowy”.tonomii uczelni powinna być gwarancją\ndla szerokich swobód, a nie narzędziem\ndo ich ograniczania. Odpowiedzieli mu\nrektorzy UW i UJ:\n– Musimy odróżniać działalność jawnie lobbystyczną służącą zmianie ustawodawstwa od debaty akademickiej, której\nfundamentami są krytyczne rozważania\ni wymiana poglądów.\nProfesor Aleksander Stępkowski,\nprezes Instytutu Ordo Iuris uważa, że\nwładze UW i UJ usiłowały w swoich\nstanowiskach stworzyć wrażenie, że\nuniemożliwiły prowadzenie politycznej\nagitacji na uczelni. – Jednocześnie jednak\nich decyzje były wywołane gwałtownymi\nreakcjami środowisk nie kryjących się ze\nswoimi politycznymi afiliacjami i celami –\nmówi. I przypomina, że Rebecca Kiessling\nbez przeszkód występowała na uczelniach\nz pierwszej pięćdziesiątki światowego\nrankingu. – Polskie uczelnie, które uznały\nją za niegodną występowania na nich\nodnajdujemy dopiero w piątej setce tego\nrankingu. Nie wiem, czy koincydencję tę\nmożemy uznać za przypadkową.\nJakub Wielgo protestuje przeciw przypisywaniu Uniwersytetowi Zaangażowanemu politycznych afiliacji i utożsamianiu ich z partią Razem czy jakimkolwiek\ninnym ugrupowaniem politycznym.\n– Powstaliśmy zanim zawiązała się\npartia Razem – zaznacza. – Od początku istnienia pochylamy się nad kwestią\nsamorządności studenckiej i demokracji\nuczelnianej. Gromadzimy w swoich szeregach osoby z różnych jednostek, o różnych\nświatopoglądach, działające w różnych organizacjach. Przyjmując kogoś do swojego\ngrona, nie pytamy na kogo dana osoba\ngłosuje. Ani nie ukrywamy „związku\npolitycznego” z partią Razem, ani o nim\nnie mówimy z prostej przyczyny: nie jesteśmy ugrupowaniem politycznym, taki\nzwiązek jaki jest sugerowany nie ma więc\njak istnieć – odpiera zarzuty. I dodaje, że\njeśli ktoś jest w określonej partii i decyduje\nsię na przyjście na demonstrację Uni-wersytetu Zaangażowanego, to ma taką\nmożliwość. – Panuje jednak u nas zasada\n„no logo”, która zabrania jakiemukolwiek\npodmiotowi występować ze sztandarami, których więcej niż 10% powierzchni\nzajmuje nazwa lub logo organizacji.\nAnna Korzekwa przypomina, że na\nUW od lat obowiązują te same zasady\norganizacji spotkań. Przywołuje tekst\nrektora sprzed dwóch lat, w którym pisze\non, że kluczem do dobrego spotkania jest\nwłaściwie moderowana dyskusja: „Prezentacja poglądów, która tylko umocni\nw przekonaniach ich zwolenników, a nie\nbędzie miała żadnej wartości dla adwersarzy to dla Uniwersytetu marnotrawstwo\nczasu i wysiłku”.\nCo jeśli ktoś chciałby zrobić spotkanie\nz Pawłem Kukizem, który przekonywałby\ndo konieczności wprowadzenia Jednomandatowych Okręgów Wyborczych?\nCzy też mogłoby to zostać uznane za\nlobbing w celu zmiany prawa? Rzecznik\nUW wyjaśnia, że spotkanie mogłoby się\nodbyć pod warunkiem, że zapewniony zostałby akademicki standard: uczestnictwo\npracownika naukowego, osoby neutralnej,\nspecjalisty od systemów wyborczych,\nktóry będzie mógł nadać dyskusji ramy\nnaukowe i opowiedzieć o konsekwencjach\nwprowadzenia JOW-ów. – Spotkania na\nUW nie mogą być wiecami poparcia dla\nkogokolwiek, nie powinny być też oczywiście „ringami” – zaznacza.\nCzy wszystkich organizatorów spotkań\nzobowiązuje się do tego, by przestrzegali\ntych standardów? Tego pilnować powinni\nsami studenci. Przy okazji zamieszania\nwokół wykładów Kiessling w mediach\nspołecznościowych wielu zamieszczało informacje o wydarzeniach koła naukowego\nQueer UW – m.in. na temat azjatyckich\nperwersji seksualnych, pornografii i transseksualizmu – poddając w wątpliwość, czy\nzapewniono tam pluralistyczną debatę.Po odwołanych wykładach Kiessling\noświadczenie wydał minister nauki\ni szkolnictwa wyższego Jarosław Gowin.\nUbolewał nad tym, że się nie odbyło.\nStwierdził, że konstytucyjna zasada au-7TEMAT NUMERUWolność akademicka to…\nO samorządności studentów, pluralizmie i rozstrzyganiu konfliktów\nna uniwersytetach z Rzecznikiem Praw Studentów Łukaszem Rusajczykiem rozmawia Martyna Kośka.\nMartyna Kośka: Jaka jest podstawa\nprawna istnienia wolności akademickiej?\nŁukasz Rusajczyk: Wolność akademicka wynika z najważniejszego aktu\nprawnego w naszym kraju – z Konstytucji,\na konkretnie z jej artykułu 73. Czytamy\nw nim co następuje: „Każdemu zapewnia się wolność twórczości artystycznej,\nbadań naukowych oraz ogłaszania ich\nwyników, wolność nauczania, a także\nwolność korzystania z dóbr kultury”.Uniwersytety działają\nautonomicznie. My jako\nParlament Studentów nie\njesteśmy od narzucania\ndecyzji, mówienia uczelniom,\nw jaki sposób mają rozstrzygać\nSkoro myśl ta jest wyrażona w akcie\nprawnym najwyższego rzędu, nie ma\npotrzeby, by była ona powielana w regulaminach uczelni wyższych, choć oczywiście nie istnieją przeciwwskazania, by\nzamieszczały one tę zasadę.\nCo obejmuje owa wolność\nJednym z przejawów wolności jest\nsamorządność studentów. Pierwszy\nParlament Studentów powstał na Politechnice Gdańskiej w 1957 r. jako przeniesienie koncepcji wypracowanej w Szwecji.\nPamiętajmy, że nie był to okres, gdy takie\ninicjatywy były wspierane, a jednak udało\nsię stworzyć struktury, które ewaluowały\ni trwale osadziły się w uczelnianej rzeczywistości.\nInnym przejawem wolności jest\npowszechne prawo do nauki. Każdy ma\nprawo do podjęcia studiów wyższych\ni jest to tak ważne, że stanowi o tym\nZ prawem do nauki powiązane jest\nprzysługujące studentom prawo do pomocy materialnej, które ma urzeczywistnić dostęp do nauki dla każdego chętnego.\nMam tu na myśli stypendia socjalne. To8 | | maj 2017też jest przejaw wolności uniwersyteckiej.\nCiekawym aspektem jest swoboda\nstudiowania w całej Unii Europejskiej\ni w ogóle na całym świecie. Dzięki temu\nstudenci poznają inne kultury i nowe\npunkty widzenia, a obecność zagranicznych studentów na naszych uczelniach\nteż jest nie do przecenienia, bo przynoszą\nze sobą pewną świeżość.\nW marcu dwa uniwersytety – Jagielloński i Warszawski – zadecydowały\no odwołaniu wykładów działaczki pro-life, których organizatorem była radykalna\norganizacja lobbująca na rzecz wprowadzenia całkowitego zakazu aborcji. Czy\ntaka decyzja uderza w wolność debaty\ni pluralizm poglądów, które są elementami wolności uniwersyteckiej?\nW moim przekonaniu wolność uniwersytecka to też swoboda decydowania,\nw jaki sposób rozwiązywać pewne problemy i działać w określonych sytuacjach. To\nwłaśnie możliwość tego decydowania zakłada pluralizm. Nie zapominajmy, że na\nkilku uniwersytetach wykład ten jednak\nsię odbył, co oznacza, że wykorzystały one\nprzysługującą im wolność w inny sposób\nniż wspomniane w pytaniu uniwersytety\nUniwersytety działają autonomicznie. My jako Parlament Studentów nie\njesteśmy od narzucania decyzji, mówienia\nuczelniom, w jaki sposób mają roz-strzygać problematyczne sprawy ani od\nkomentowania ich decyzji. Gdybyśmy się\ntego podejmowali, doprowadzilibyśmy do\nnaruszenia pewnej sfery wolności.\nStudenci zgłaszają naruszenia\ni nieprawidłowości, które obserwują na\nuczelniach. Czy zdarza się, że dotyczą\nograniczania wolności wypowiedzi\ni prezentacji poglądów w murach uniwersyteckich?\nNie przypominam sobie takiego\nzgłoszenia. Z reguły jesteśmy informowani o sprawach, które wprost dotyczą\npołożenia studentów (tj. zaliczenia przedmiotów, systemu organizacji egzaminów,\nkwestii różnego typu opłat na uczelni).\nCzy gdyby władze uczelni odmówiły\nzgody na przeprowadzenie wykładu lub\nkonferencji naukowej na jakiś kontrowersyjny temat i uzasadniły to kwestiami światopoglądowymi, dokonałyby\nnaruszenia wolności uniwersyteckiej?\nCo w takiej sytuacji powinni zrobić\nstudenci, którzy byli tym wydarzeniem\nW moim przekonaniu wpierw rozwiązaniem sprawy powinien się zająć samorząd studencki na danej uczelni, bo to on\nreprezentuje studentów przed władzami\nuczelni. Dopiero gdyby ta droga zawiodła,\norganizatorzy wykładu czy konferencji\nmogą szukać rozwiązań na zewnątrz,\nna przykład zaskarżyć decyzję władz\nuczelni. To jest jednak ostateczność, bo\nzainteresowani powinni w pierwszej\nkolejności rozstrzygać konflikty we własnym gronie.PRACADesign thinking…, dlaczego warto?\nJOANNA SZUSTAKIEWICZTWÓRCZYNI I KIEROWNIK MERYTORYCZNY\nDESIGN THINKING WEEKW maju ponownie usłyszymy\no metodyce design thinking.\nmyślenia projektowego Design\nThinking Week 2017 odbędą się\nw Bydgoszczy, Częstochowie,\nGdyni, Gdańsku, Katowicach,\nKielcach, Krakowie, Lublinie,\nŁodzi, Poznaniu, Szczecinie, Warszawie i we Wrocławiu. Weźmie\nw nich udział ponad 1000 osób.\nDesign thinking to metodyka identyfikowania i rozwiązywania problemów\nw sposób ukierunkowany na użytkownika, interdyscyplinarny i kreatywny.\nSkłada się z 6 etapów, które mają na celu\nusystematyzowanie działań twórczych\ni opracowanie innowacyjnego rozwiązania odpowiadającego na potrzeby\nodbiorców. Można powiedzieć, że DT to\nkombinacja 3 słów:\n1. Użytkownik – istota: skupienie się\nna zrozumieniu odbiorcy, nieustanne\nodnoszenie się do niego w trakcie procesu\n2. Innowacja – cel projektanta: nowa\njakość zawsze będąca odpowiedzią na\nkonkretną potrzebę użytkownika\n3. Wdrożenie – sens pracy projektowej: bez wdrożenia wyników warsztat\npozostaje prostym ćwiczeniem, a efekty\nprojektu kolorową wizją.\nIstotę DT oddaje zestawienie zaproponowanego przez British Design\nCouncil modelu projektowania usług ze\nstanfordzkim modelem pięcioetapowego\nprocesu design thinking. Poniższa grafika stanowi ich połączenie wzbogacone\no pierwszą fazę procesu, czyli Zrozumienie.\nPokazuje naprzemienność wykorzystywanych sposobów myślenia na kolejnych\netapach i podkreśla rosnące znaczenie\nusług w każdym projekcie.blemu, odbiorców, zespołu etc.). Kolejność\nfaz w myśleniu projektowym musi być\nzachowana. Przy czym jest to proces iteracyjny, czy zakładający ponowną realizację\nkolejnych etapów w celu doskonalenia\nwyników projektu. Wspomniane etapy to:\n1. Zrozumienie. Wstępne rozpoznanie\noczekiwań zleceniodawcy i zdefiniowanie\npierwszej wizji zadanego problemu z jego\n2. Empatia. Obserwacja, wywiad z użytkownikiem, doświadczanie tego, co przeżywa etc. Najważniejszy etap procesu. Cel:\nzrozumieć go lepiej niż on sam siebie.\n3. Definiowanie. Analiza wyników\npoprzedniego etapu i zdefiniowanie problemu z punktu widzenia użytkownika.\nCel: postawić dobre pytanie, które pozwoli\nznaleźć właściwą odpowiedź.\n4. Generowanie pomysłów. Poszukiwanie maksymalnej liczby rozwiązań\nproblemu użytkownika. Grupowanie,\nkojarzenie, łączenie, dzielenie. Cel: zaproponować rozwiązanie inne niż wszystkie,\ndostosowane do oczekiwań odbiorcy,\n5. Prototypowanie. Szybkie tworzenie\nfizycznej reprezentacji pomysłów. Cel:\nzobaczyć, dotknąć i przekonać się.\n6. Testowanie. Wyjście z prototypem\ndo użytkowników, aby poznać opinie,\nreakcje, usłyszeć dobre rady – materiał do\nkolejnej iteracji. Cel: podjąć decyzję.\nW praktyce design thinking to również zestaw technik projektowania.\nCharakteryzuje się dużą elastycznością\nze względu na rodzaje zagadnień, czas\nw jakim problem powinien być rozwiązany, ograniczone zasoby czy oczekiwania\ninteresariuszy.Co wyróżnia DT? Połączenie następujących elementów: w/w proces, empatia,\niteracyjność, dobór narzędzi, szybkie\noraz nieustanna praktyka. Nie da\nsię opowiedzieć o design thinking – to\nInteresującymi wynikami wykorzystania DT chwalą się m.in.: IDEO, General\nElectric, Apple, Google, ABCZdrowie,\nVirgin Airlines, SAP, Proster&Gamble,\nPhilips. W efekcie projektów zapoczątkowanych podczas DTW wdrożono m.in. innowacyjny model działania Inspiratorium\nFundacji ERGO Hestii – na rzecz aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych\n„Integralia”, wprowadzono do sprzedaży\ngrę miejską „Kroniki Nadodrza” we\nWrocławiu i zapoczątkowano regularne\nspotkania Design Thinking Meetups,\nintegrujące środowisko innowatorów\nDesign thinking rozwija w nas empatię\ni uczy wykorzystywać ją na rzecz lepszej\nwspółpracy, pracy interdyscyplinarnej\ni zespołowej, otwartości na człowieka\ni poszukiwania rozwiązań typu win-win w codziennych relacjach – również\ntam, gdzie w grę wchodzą pieniądze. To\nwszystko buduje zaufanie, bez którego\npraca staje się syzyfową.\nW trakcie Design Thinking Week\nchcemy odkrywać najlepsze pomysły na\nbudowanie zaufania w naszym społeczeństwie. Ważne, by były to rozwiązania\nrealne i szyte na miarę grup docelowych,\nz którymi pracujemy. Najlepsze z nich\nbędziemy promować i wdrażać.\n***W artykule wykorzystano fragmenty tekstu\nDesign Thinking na dobry początek, który\nukazał się na blogu autorki w serwisie InnPoland.PROCES\nWykorzystujemy w nim narzędzia i metody pracy zapożyczone od projektantów\noraz z innych dyscyplin (zależne od pro-Rysunek 1 Model Design Thinking, Contilo. Źródła: dschool.stanford.edu, Design methods for developing services, Design Council.9SPOŁECZEŃSTWOCo ma Oslo do innowacji\n„Innowacje”… pojęcie, które robi w ostatnich latach zawrotną karierę. Media, podręczniki, Internet pełne są tego sformułowania. Dziś\nprzecież wszyscy albo są, albo za chwilę będą „innowacyjni”. Ale czym\ntak naprawdę są innowacje? Co to znaczy być innowacyjnym? Kto\njest, a kto nie jest innowacyjny? O tym wszystkim krótko, ale treściwie Mikołaj Różycki rozmawia z Agnieszką Banrowską, menadżer do\nspraw projektów w Fundacji Centrum Innowacji FIRE.\nmatyzowała statystykę innowacji, prace\nprowadzone były wspólnie z Nordyckim\nFunduszem Przemysłu (Nordisk Industrifond, Oslo). Efektem prac był Podręcznik,\nnazywany potocznie Oslo Manual. Do\ntej pory Podręcznik doczekał się trzech\nwydań, wydanie drugie i trzecie powstały\nw wyniku współpracy OECD i Eurostatu.AGNIESZKA BANROWSKA\nMikołaj Różycki: No dobrze, to co ma\nOslo do innowacji?\nAgnieszka Banrowska: „Innowacje”\nrobią oszałamiającą karierę, kilkanaście lat\ntemu taką karierę robiło słowo „ekologiczne”, odmieniane na wszelkie możliwe sposoby. Teraz przyszedł czas na innowacje\ni innowacyjność, które otaczają nas z każdej strony. W tej mnogości innowacji łatwo\nzgubić ich faktyczny sens i znaczenie.\nOsobiście najbardziej lubię definiować\ninnowację jako proces przekształcania\nistniejących możliwości w nowe idee\ni wprowadzanie ich do praktycznego\nzastosowania. Mówiąc prościej, innowacja to nowy pomysł, inwencja pojawiająca\nsię w odpowiedzi na konkretne potrzeby\ni skutecznie używana w praktyce. Patrząc\nprzez pryzmat pieniądza, innowacja to\nnowy pomysł, który udało się wdrożyć\ni na nim zarobić. Jednak ujęcie finansowe\n(biznesowe) zawęża innowacyjność do\nrozwiązań przynoszących dochód. Dlatego wolę patrzeć na innowacje szerzej, jak\nna nowy pomysł, którego zastosowanie\nprzynosi korzyści nie tylko finansowe.\nA tytułowe Oslo? Czy Norwegia jest\nbardziej innowacyjna niż inne kraje?\nNorwegia jest co prawda w czołówce\ninnowatorów, ale Oslo w nazwie Oslo\nManual pojawia się tylko dlatego, że kiedy\npierwszy raz organizacja OECD syste-10 | | maj 2017Jak innowacja definiowana jest w Podręczniku Oslo Manual?\nJako wdrożenie nowego lub znacząco\nudoskonalonego produktu w praktyce gospodarczej. Czyli pojawia się tutaj nowość\ni zastosowanie w praktyce, podobnie jak\nproponowałam wcześniej. W mojej opinii,\naby skutecznie wdrożyć coś praktyce\ngospodarczej (zacząć na tym zarabiać)\ntrzeba proponować nowe rozwiązania,\nktóre odpowiadają na konkretne potrzeby.\nJak przystało na podręcznik zajmujący się\nstatystyką, Oslo Manual dzieli innowacje\nna kilka grup: innowacje produktowe,\nprocesowe (metody produkcji lub dostawy), organizacyjne i marketingowe.\nZ takim podziałem innowacji zetkniemy się przy wydatkowaniu środków\nunijnych czy w krajowych i europejskich\ndokumentach strategicznych. Innowacje\nproduktowe to wprowadzenie wyrobu lubWolę patrzeć na innowacje\nszerzej, jak na nowy pomysł,\nktórego zastosowanie przynosi\nkorzyści nie tylko finansowe.\nusługi nowej albo znacznie udoskonalonej\nw zakresie jej cech lub zastosowań, np.\nwykorzystanie nowych komponentów\ni materiałów, dodanie nowych funkcji czy\nułatwienie obsługi. Innowacja procesowa\ndotyczy metody produkcji lub dostawy\nw celu obniżenia kosztów produkcji lub\ndostawy czy podniesienia jakości, np.\nzastosowanie komputerowego projektowania, wprowadzenie systemu kontroli\nprzepływu towarów. Innowacje orga-nizacyjne to wdrożenie nowej metody\norganizacyjnej w przyjętych przez firmę\nzasadach działania, w organizacji miejsca\npracy lub w stosunkach z otoczeniem.\nInnowacje marketingowe to wdrożenie\nnowej metody marketingowej związanej\nz produktem, opakowaniem, dystrybucją,\npromocją lub strategią cenową, np. zmiana formy i wyglądu produktów.\nMożemy spotkać się również z określeniem „innowacje społeczne”, które co\nprawda nie mieszczą się w systematyce\nPodręcznika Oslo Manual, ale stanowią\nrozległy obszar działań mających na\ncelu polepszenie jakości życia. Osobiście\nz innowacjami społecznymi spotkałam\nsię jedynie w związku z przygotowaniamiCzyli mówiąc o innowacji,\nmożemy mówić zarówno\no rozwiązaniu całkowicie\nnowym, którego dotychczas\nnie znano na świecie, jak\ni o pewnym niewielkim\nw konkretnej firmie.\nprojektów, które miały być realizowane\nwe współpracy między nauką, biznesem\ni NGOs. W ramach tych projektów opracowywane były rozwiązania konkretnych\nproblemów dotyczących konkretnych\ngrup społecznych, np. osób niesłyszących lub rodziców dzieci z autyzmem.\nJednak wątek innowacji społecznych\njest znacznie szerszy i dotyczy nie tylko\ninnowacji w dziedzinie ochrony zdrowia,\nale również w dziedzinie kultury, oświaty,\nszkolnictwa, edukacji czy systemu pracy\ni jest tematem na osoby artykuł.\nWracając do Podręcznika Oslo Manual,\npoza rodzajami innowacji określa on również poziomy ich nowości: w skali światowej, dla rynku i dla firmy. Czyli mówiąc\no innowacji, możemy mówić zarówno\no rozwiązaniu całkowicie nowym, którego\ndotychczas nie znano na świecie, jak\ni o pewnym niewielkim unowocześnieniu\nwprowadzonym w konkretnej firmie.\nZ tej perspektywy innowacje faktycznie\notaczają nas z każdej strony. Warto jednak\npamiętać, że sam pomysł, nawet niezwykle nowatorski, ale bez wdrożenia, nie\nstanie się innowacją.\nAutorka warsztatu „Co ma Oslo do innowacji” – więcej informacji dla osób czy organizacji\nzainteresowanych takim warsztatem znajduje\nsię na stronie www.innowacje.org.pl.SPOŁECZEŃSTWOCztery powody, dla których\nwarto uczyć się od Estonii\nKORDIAN KUCZMAdok tor nauk polit ycznych, pracownik PAP,\nekspert Forum Inicjat yw Bezpieczeńst wo-Rozwój-Energia (FIBRE),\npublicysta „Sk arpy Warszawskie j”Stosunki polsko-estońskie zawsze\nukładały się bardzo dobrze. Prezydent Toomas Hendrik Ilves zaprosił Andrzeja Dudę do złożenia wizyty\nw Tallinie już dzień po ogłoszeniu oficjalnych wyników wyborów. Jednak, mimo że\nEstonia również jest członkiem Unii Europejskiej i także leży nad Bałtykiem, to dla\nwielu Polaków ten kraj pozostaje niemal\nanonimowy. Ale chociaż ma niewielką\npowierzchnia i mały potencjał demograficzny, to nie zasługuje na lekceważenie,\na nawet może służyć za wzór prowadzenia polityki w różnych aspektach. Nie\ntylko dlatego, że dzięki inflanckiemu\nepizodowi i uniwersytetowi w Dorpacie\ndzielimy z nim część swojej historii. 1. WSZECHOBECNE TECHNOLOGIE\nGdyby Estonia tylko chciała, miałaby pełne prawo do zmiany nazwy na\nE-stonia. W sierpniu ubiegłego roku,\npo pięciu latach od wprowadzenia tej\nusługi, już 100 tysięcy mieszkańców tego\npaństwa posiadało mobilne dowody\ntożsamości. Pozwalają one obywatelom\nposługiwać się podpisem elektronicznym\nprzez smartfona. Premier Taavi Rőivas\ndeklaruje, że sygnuje w ten sposób niemal\nwszystkie dokumenty. Rządowa platforma wymiany danych X Road umożliwia\nlekarzom wypisywanie recept on-line,\npolicji – dostęp do bazy danych z dowodami rejestracyjnymi, a wszystkim Estończykom – m.in. możliwość ubiegania\nsię o środki z pomocy społecznej.\nJak powiedział w wywiadzie dla\nportalu „Przegląd Bałtycki” Siim Sikkut,\ndoradca rządu w zakresie technologii\ninformacyjnych, jego ojczyzna postawiła\nna nowoczesne metody komunikacji z petentami, ponieważ walcząc ze skutkami\nkrachu gospodarki komunistycznej, musiała znaleźć sposoby efektywnego świadczenia usług administracyjnych bez zatrudniania armii urzędników i narażania\nbudżetu na nadmierne koszty. Miłość Estończyków do innowacji wydaje się niemieć granic. Jedną z atrakcji prezydencji\ntego kraju w UE będą testy autobusów\nbezzałogowych na drogach publicznych –\nna razie z awaryjnymi kierowcami.\n2. KONSEKWENTNA POLITYKA\nMożna złośliwie powiedzieć, że w ten\nsposób Estonia sama prosi się o problemy, ponieważ jej system informatyczny\nbył oczywistym celem dla rosyjskich hakerów w okresie konfliktu wokół postsowieckich symboli w 2007 r. Demolowanie\nplacówek dyplomatycznych i nieustanna\ngroźba aktywizacji „zielonych ludzików”\nspośród miejscowej ludności rosyjskojęzycznej nie zawróciły jednak republiki\nz prozachodniego kursu ani nie skłoniły\ntamtejszych oficjeli do zaprzeczania, że\nZSRR był nad Bałtykiem okupantem.\nEstonia nigdy nie zrezygnowała z poboru\ndo wojska ani z koncepcji totalnej obrony\npaństwa z dużym udziałem ludności\ncywilnej, co ma zrekompensować brak\nwojsk pancernych i lotnictwa bojowego.\nKonsekwentnie przestrzega narzucanej\nprzez NATO zasady wydawania na cele\nmilitarne 2% PKB.\n3. ODCIĘCIE SIĘ OD PRZESZŁOŚCI\nObserwując przysłowiowe „panie\nGrażynki” w polskich urzędach, można\nbez większego problemu zaryzykować twierdzenie, że bez pokoleniowej\nwymiany kadr polityka „tygrysiego\nskoku” cywilizacyjnego nie miałaby szans\npowodzenia. Proces lustracji w Estoniinapotkał poważne przeszkody z powodu\nwywiezienia kartotek KGB do Rosji, więc\njuż w 1991 r. funkcjonariusze państwowi\nmusieli składać „przysięgę sumienia”,\nczyli deklarację o braku powiązań z sowieckimi służbami, a wyjazd lub utrata\npraw obywatelskich przez biurokratów\nstarej daty umożliwiły awans przedstawicielom pokolenia lepiej rozumiejącego\nwymogi współczesności. Nadbałtycki\nkraj nie ustrzegł się jednak w 2008 r.\nskandalu szpiegowskiego, ale estońska\nPolicja Bezpieczeństwa nie próbowała go\nukrywać. Co roku publikuje w Internecie\nobszerny raport na temat swoich działań.\nW dawnym bloku wschodnim nie jest to\nW Estonii działa ponad 400 start-upów, które w 2016 r. zarobiły ponad 108\nmln dolarów. Kraj kusi zagranicznych\nprzedsiębiorców programem E-rezydencja, czyli mówiąc w skrócie, mobilnym\ndowodem osobistym dla osób mieszkających poza Estonią. Na pochwałę zasługuje\nkonstytucyjny zapis o konieczności zachowywania równowagi budżetowej oraz\nprostota przepisów o zakładaniu firm.\nStawka liniowego podatku dochodowego\nod osób fizycznych i prawnych wynosi\n20%. Jak zauważył Jakub Mateusz Marcinkowski z „Obserwatora Finansowego”,\nwarto byłoby także rozważyć wprowadzenie w Polsce całkowitego zwolnienia od\nopodatkowania zysków reinwestowanych\nprzez firmy. Obciążenie daniną jedynie\nwypłacanych dywidend rozwiązuje\nproblem nadmiernego drenażu kieszeni\nJeżeli dodamy, że estońscy gimnazjaliści zajęli w 2016 r. trzecie miejsce w badaniach PISA, to możemy chyba z całą\npewnością stwierdzić, że ich ojczyzna\nmoże być spokojna o swoją przyszłość...11KULTURAKoniec pewnej epoki\nże paradoksalnie mógł to być najlepszy\nmożliwy sposób na pierwszy kontakt\nz jego twórczością.\nMATEUSZ ZARDZEWIAŁYdziennik arz super expressuPaweł Zarzeczny wyznawał\nzasadę, że na 1 napisaną stronę\ntrzeba przeczytać 1000 innych.\nOdszedł erudyta, bon vivant,\nNajwiększym sojusznikiem ucznia\nliceum jest tzw. wolna chata – azyl,\nw którym można na spokojnie, przy\npiwku spędzić wagary. I właśnie w takich\npięknych okolicznościach przyrody po\nraz pierwszy usłyszałem o Pawle Zarzecznym. Zamiast męczyć się na matematyce\nsączyliśmy ze znajomymi wytrawne\ntrunki. I wtedy ktoś włączył na YouTubieBo Zarzeczny mawiał, że\n„krytyka jest zbawienna,\nnatomiast pochwały zawsze\nwywiad z wielkim Paolo. Nie wiedziałem\nwówczas kim był ten człowiek ani co robił,\nale rozmowa zdecydowanie przykuwała\nuwagę barwnymi anegdotami, wprawną\nszermierką słowną, a przede wszystkim\ntym, że panowie, jak gdyby nigdy nic,\nraczyli się złocistym płynem w czasie\nwywiadu przed kamerami.\nI gdy kilka lat później czytałem jedną\nz książek Zarzecznego, pomyślałem sobie,12 | | maj 2017SZCZEROŚĆ TO NIE CHAMSTWO\nPaweł Zarzeczny odszedł w sobotę\n25 marca. Był on legendą dziennikarstwa\nsportowego, u szczytu swojej kariery przerastał wszystkich konkurentów o kilka\ndługości. Na krajowym podwórku nikt nie\nmógł się z nim równać, ale też te komplementy, którymi przed chwilą obdarzyłem\nPaola, zapewne byłyby mu nie w smak.\nBo Zarzeczny mawiał, że „krytyka jest\nzbawienna, natomiast pochwały zawsze\nzabójcze”. I w myśl tej zasady, gdy cała\nPolska cieszyła się awansem naszej drużyny na mistrzostwa świata rozgrywane\nw Korei i Japonii (rok 2002, awans po 16\nlatach nieobecności na tej imprezie) Zarzeczny zamiast podłączyć się do pełnego\nradości chóru napisał trzeźwo: „Panowie,\njeszcze nie czas na lizanie się po fiutach!”.\nNiestety, miał tu rację.\nBezkompromisowość zawsze była\nznakiem rozpoznawczym Pawła Zarzecznego. Pokazał to choćby w 2010\nroku, gdy opublikowano kolejny ranking\nFIFA, w którym nasza drużyna narodowa\nzostała sklasyfikowana na 66. miejscu.\nByła to najniższa lokata zanotowana przez\npolską reprezentację w historii. Gdy ta\nwiadomość dotarła do Zarzecznego, ten\nskomentował ją krótko: „66 miejsce? Ja\nnigdy w życiu aż tak nisko nie upadłem”.\nA w upadkach miał trochę doświadczenia, choć trzeba przyznać, że upadał\nzawsze z gracją. No i często robił to na\nwłasne życzenie. Jak na przykład wtedy, gdy niemiecki wydawca „Przeglądu\nSportowego”, w którym wówczas pracował\nZarzeczny, skierował do redakcji gazety\nswojego nadzorcę. Zapewne nie cierpiała\ngo większość załogi, a już na pewno nie\nprzepadał za nim Paolo. I tu nadarzyła się\nokazja do świetnego żartu, a tak się akurat\nskłada, że poczucie humoru było kolejną\ncechą szczególną Zarzecznego. Okazją\ndo jego zaprezentowania – i efektownego\nupadku zarazem – był zbliżający się mecz\nmiędzy Groclinem Grodzisk Wielkopolski\na... Hertą Berlin. Zarzeczny poczekał aż\nnadzorca pójdzie do domu i niespodziewanie zmienił okładkę pisma – teraz widniał na niej czołg, czwórka zawodników\npolskiego klubu i wielki napis: „Na Berlin”.Paweł Zarzeczny:\n„(...) szkoła, to wie każdy,\nzabija. Ja się wybiłem\nchyba tylko dlatego, że\nzawsze wolałem wagary.\nHa, Edison też nigdy nie\nchodził do szkoły, a ma\nJak zapalacie światło,\npamiętajcie, że to właśnie ten nieuk Wam\nByła to ostatnia okładka, jaką Zarzeczny\nzrobił w „PS”.\nPaweł Zarzeczny był też niepodrabialnym mówcą, który anegdotami sypał\nhojnie. A że prowadził barwny żywot, to\nnie ma chyba lepszego sposobu na pożegnanie go niż właśnie anegdota. Z Paolo\nw roli głównej. „(...) w Przeglądzie Sportowym (...) zdarzało się też, że do późna\nzostawał Paweł albo raczej – koło północy\nzjawiał się w redakcji, bo tak się noc potoczyła. Mówi do mnie: – Stanek, jedziesz\ndo siebie po dyżurze? – Tak. – To byś mnie\npodrzucił na Wilanów! No to podrzucam,\nna Wilanowie dom uciech. Wychodzi\nochroniarz: – A chłopak też wchodzi?\nPaweł popatrzył na wielkiego, dwumetrowego draba z politowaniem i powiedział:\n– Słuchaj, to nie jest żaden chłopak, tylko\npan dyrektor ochrony. I jak pan dyrektor„66 miejsce? Ja nigdy w życiu aż\ntak nisko nie upadłem”.\nbędzie chciał wejść to po prostu wejdzie,\nrozumiesz? Bo różnica między tobą a nim\njest taka, durniu, że on ma pozwolenie\nna broń i może cię tu legalnie zastrzelić,\nrozumiesz? No, to zmykaj” – wspominał\nbliski współpracownik Paolo, Krzysztof\nStanowski, na łamach portalu weszlo.com.\nA nam nie pozostaje już nic innego jak\nwypić toast za życie Pawła Zarzecznego.\nZawsze był najlepszy.\nPrezydent Andrzej Duda nadał pośmiertnie\nPawłowi Zarzecznemu Krzyż Kawalerski\nOrderu Odrodzenia Polski.POCZTA POLSKAUrząd i poczta\nPoczta Polska inwestuje w nowoczesne technologie, aby przybliżyć obywateli do państwa.\nPodobne rozwiązania są z powodzeniem stosowane w wielu\nkrajach europejskich. Teraz kolej\nna Polskę.Cyfrowe załatwianie spraw urzędowych czy urzędowa korespondencja\nelektroniczna (nie mylić z mailami)\nto w wielu krajach europejskich standard\nświadczący o skoku cywilizacyjnym\ndokonanym przez państwo. W niewielkiej\nEstonii praktycznie wszyscy mieszkańcy w ciągu kilku minut mogą wypełnić\nzeznania podatkowe online czy głosować\nprzez Internet. W Finlandii niemal cała\nkorespondencja między obywatelem\na Państwem odbywa się przez system\npoczty cyfrowej e-boks. U naszych\npołudniowych sąsiadów, w Czechach,\nobowiązek posiadania tzw. skrzynek\ndanych służących oficjalnej korespondencji mają instytucje publiczne, notariusze\ni komornicy oraz wszelkie podmioty posiadające osobowość prawną. Udostępnione przez czeską pocztę rozwiązanie działajako oficjalny kanał komunikacji między\nbiznesem, państwem i obywatelem. Takie\nrozwiązania są tanie, wygodne i w pełni\nCYFRYZACJA PAŃSTWA Z POCZTĄ\nW Polsce oficjalny kanał elektronicznych doręczeń łączących obywatela\nz urzędami i państwem Poczta Polska\nutworzyła za pomocą cyfrowej platformy\nEnvelo zarządzanej i rozwijanej przez\nspółkę Poczta Polska Usługi Cyfrowe.\nDzięki powiązaniu kont z Profilem\nZaufanym oferuje ona m.in. możliwość\nsprawdzenia punktów karnych, złożenia\nwniosku o dowód osobisty czy prawa\njazdy bez wizyty w urzędzie. Po stworzeniu Konta Zaufanego Envelo (wystarczy\nwizyta na poczcie z dowodem albo innym\ndokumentem!) można jednym kliknięciem uwierzytelnić konto Envelo jako\nProfil Zaufany i otrzymać w ten sposób\nmożliwość komunikacji elektronicznej\nPoczta Polska jest pierwszym poza\nbankami podmiotem, który umożliwia\nzałożenie Profilu Zaufanego ePUAP.ODBIÓR LISTÓW W SKRZYNCE\nENVELO Jeśli mieszkasz poza miejscem zameldowania, ale ciągle dostajesz tam listy\n(a tak wygląda rzeczywistość wielu studentów), Envelo ma rozwiązanie. Jedna\nwizyta na poczcie pozwoli Ci na założenie\nKonta Zaufanego, a całą resztę – otwarcie\nwirtualnej skrzynki – zrobisz już online.\nOd tej pory możesz podawać jej adres\ndo korespondencji, a ta trafi do centrum\nskanowania Envelo. Skan listu, który skanowany jest w warunkach pełnego bezpieczeństwa i poufności (do centrum mają\ndostęp jedynie upoważnione osoby, jest\nono monitorowane i nie można tam wnosić żadnych urządzeń elektronicznych),\ntrafi na Twoją prywatną, zaszyfrowaną\nskrzynkę, a Ty dostaniesz maila o jego\notrzymaniu. To wszystko Envelo gwarantuje za niewielką miesięczną opłatą.\nA MOŻE Z KOMPUTERA NA PAPIER?\nW skrzynce Envelo wyślesz także list\nprosto z elektronicznej skrzynki (a po ściągnięciu aplikacji także prosto z Worda).\nWystarczy założyć konto w systemie. Jeśli\nprowadzisz firmę, w ten sposób możesz\nwysyłać także faktury!\nZa to zupełnie bez rejestracji można\nwysłać papierową pocztówkę – nie tylko\nz komputera, ale także z aplikacji na\nkomórkę. Na pocztówce można zamieścić\ndowolne zdjęcie lub grafikę i opłacić online. To świetny sposób na przesłanie kartki\nz wakacji czy na święta.\nNAJTAŃSZA PACZKA NA RYNKU\nZa pomocą Envelo wyślesz także paczki – Neopaczka jest usługą pozwalającą na\njej opłacenie i przygotowanie do wysyłki.\nW sieci opłacisz paczkę, przygotujesz etykiety, a nawet dodasz na nich swoje logo\nlub ilustrację. Wystarczy zanieść paczkę\nna pocztę, a zostaniesz obsłużony bez\nkolejki w specjalnie oznaczonym okienku. Envelo to Poczta Przyszłości, która\nistnieje już dziś.13WYWIAD NUMERUW polityce chodzi\no wiarę w ludzi\nO wolności debaty, medycznej marihuanie i walce o dobro obywateli\nponad politycznymi podziałami z Piotrem Liroyem-Marcem, posłem\nna Sejm RP VIII kadencji, członkiem ruchu Kukiz’15 rozmawia\ndr Mikołaj Mirowski.\nMikołaj Mirowski: Zacznijmy od\npytania o wolność słowa, wywołanego\nostatnio w mediach przy okazji sprawy\nRebekki Kiessling, działaczki antyaborcyjnej, której odmówiono wygłoszenia\nwykładów między innymi na Uniwersytecie Warszawskim i Jagiellońskim. Czy\nPańskim zdaniem to cenzura?\nPiotr Liroy-Marzec: Ostatnio mamy\nwiele przypadków cenzury – czy raczej\nprób cenzurowania – rozmaitych wypowiedzi. Nie jest to zresztą nowe zjawisko,\npodczas poprzednich rządów również\nzdarzały się takie sytuacje. Uważam, że\nakurat dyskusja wokół aborcji ma sens\njedynie wtedy, gdy można wysłuchać racji\nwszystkich stron. Uczelnie mają jednak\nswoje regulaminy i organy decyzyjne, więc to przede wszystkim sprawa\nwewnętrzna, na którą nie powinno się\nwywierać nacisków.Wobec Rebekki Kiessling padały\nzarzuty o to, że nie jest badaczką, tylko\ndziałaczką społeczną, a jej wypowiedzi\nnie można byłoby skonfrontować z odmiennym stanowiskiem.\nJeśli ktoś chce wygłosić wykład, a ktoś\ninny go posłuchać, to nie można tego zabraniać. Nie żyjemy przecież w faszystowskim kraju, który blokowałby możliwość\nspotykania się i wymiany poglądów.\nKażdy może zaproponować treść jakiegoś\nwystąpienia, tak jak artysta, który ma\nprawo prezentować swoją twórczość,\na odbiorcy mogą decydować, czy poświęcić mu swój czas i pieniądze.\nA jak odnosi się Pan do pojęcia wolności słowa w kategorii obrazy uczuć\nreligijnych? W mediach toczyła się na\nten temat zażarta dyskusja choćby wokół\nUważam, że sztuka powinna zadawać trudne pytania,\nnatomiast należy być z tym\nostrożnym. Nasza wolność kończy się przecież w momencie,\ngdy naruszamy wolność innego\nczłowieka. Trzeba rozumieć\nodpowiedzialność tego pojęcia.\nZ pewnością nie można celować\nw obrazę czyichś uczuć – nie\ntylko religijnych – jedynie po to,\nżeby zyskać rozgłos. Według\nmnie to niepisane prawo obowiązujące wszystkich.FOT. MARTA RYBICKA / HORIZON AGENCYOstatnimi czasy stał się\nPan twarzą walki o legalizację\nmedycznej marihuany. Jak dziś\nwygląda ta sprawa?\nWydaje się, że dziś, ponad rok od złożenia projektu\nustawy, jesteśmy na finiszu.\nPodpisany już projekt refundacji leków bazujących na\nmedycznej marihuanie był\npokłosiem spotkania z Jaro-14 | | maj 2017sławem Kaczyńskim, w którym udział\noprócz mnie wzięli Dorota Gudaniec i dr\nJerzy Jarosz. Niestety w międzyczasie odbyły się prace komisji, które podziurawiły\nmoją pierwotną propozycję. Oczywiście\njestem otwarty na zmiany – projekt ma\nsłużyć ludziom chorym i dlatego musi być\nperfekcyjny. Wydaje mi się jednak, że nie\nwszystkim członkom komisji przyświecała taka idea. Jedna z bardziej kontrowersyjnych poprawek, wysunięta przez stronę\nrządową, dotyczy zakazu upraw narodowych. Alternatywna propozycja Prawa\ni Sprawiedliwości to import uzasadniony\nrzekomym niskim zapotrzebowaniem na\nmedyczną marihuanę. Każdy, kto zajmuje\nsię tym tematem – ja sam działam na jego\nrzecz już kilkanaście lat – wie jednak,\njak wygląda rzeczywistość. Wcześniej\nzgłaszane zapotrzebowanie było niskie, bo\nlekarze odmawiali wypisywania recept,\nale faktycznie medycznej marihuany\nmoże potrzebować w Polsce nawet milion\nchorych. Niestety strona rządowa nie chce\nsłuchać naszych argumentów. Surowiec dostarczać może obecnie jedynieJeśli ktoś chce wygłosić wykład,\na ktoś inny go posłuchać, to nie\nmożna tego zabraniać.\nfirma Bedrocan z Holandii, posiadająca\ncertyfikat GMP (dobrej praktyki produkcyjnej), ale zasila ona przede wszystkim\nrynek wewnętrzny i nawet po wprowadzeniu refundacji pacjenci w Polsce będą\nmusieli czekać na leki miesiącami. W tej\nchwili poszukujemy rozwiązań, które\nprzynajmniej czasowo zniwelują ten\nproblem. Ponadto postulujemy stworzenie instytutu badawczego wzorowanego\nna podobnych jednostkach w Holandii\nczy Stanach Zjednoczonych, który zajmie\nsię monitoringiem procesu wdrażania\nustawy, ale przede wszystkim edukacją\ni doradztwem w zakresie stosowania\nmedycznej marihuany. Mimo wszystkich\nzmian wprowadzonych do pierwotnego\nprojektu nie traktuję obecnej sytuacji\njako przegranej. To po prostu pewien etap\ni myślę, że pomimo trudności idziemy\nTo paradoks, że akurat Wam jako\nKukiz’15 i Koalicji Medycznej Marihuany\nudało się wcielić w życie ten projekt,\na Ruchowi Palikota w znacznie bardziej\nliberalnym parlamencie – nie.\nRuch Palikota wykorzystał temat\nmarihuany do swoich celów politycznych. To środowisko zresztą ewoluowało,\nczęść jego członków dojrzała i skłania sięWYWIAD NUMERU\nku postulatowi, że w tej chwili to walka\no legalizację medycznej marihuany jest\nnajważniejsza. Dalszy rozwój tej kwestii\nto w dużej mierze problem konfliktu pokoleń. Paradoksalnie za czasów naszych\nrodziców marihuana była legalna i nie\nstanowiło to żadnego problemu, bo jej\nspożycie było bardzo małe. To zjawisko\nrozpowszechniło się dopiero wtedy, gdy\nzaczęto z nim walczyć. Dlatego dziś\nstaram się racjonalnie patrzeć na to, co\nmożemy osiągnąć. Jeśli PiS mówi, że dba\no obywatela, to w ten sposób mówimy:\nsprawdzam. My również reprezentujemy\nPolaków, stąd właśnie projekt tej ustawy.\nChcę dowieść – tak jak w przypadku\nmedycznej marihuany – że istnieją sprawy,\nktóre nie powinny być przedmiotem walki\npolitycznej, bo w nich chodzi wyłącznie o dobro obywateli. Stawiam przede\nwszystkim na rozmowę i widzę, że to\nzaczyna momentami dawać pozytywne\nrezultaty. Nawet w gąszczu wszechobecnego absurdu można postawić na logikę\ni walczyć o usuwanie kolejnych, choćby\nmałych, systemowych barykad. Ta walka\nz pewnością była warta decyzji o pracy\nw Sejmie. A ile była warta dla obywateli\n– okaże się podczas kolejnych wyborów.\nCo w takim razie z szeroko dyskutowanym problemem upolitycznienia\npolskich mediów? Czy możliwe jest\nstworzenie takich platform wymiany\ninformacji, do których wszyscy moglibyśmy mieć zaufanie?\nPrawdę mówiąc jestem w tej sprawie\nsceptykiem. Media dzielą się przecież na\npubliczne i prywatne – te pierwsze od\nzawsze były podporządkowane bieżącej\npolityce, zaś tymi drugimi rządzi pieniądz. Mam okazję obserwować sejmowe\nprace nad zmianami w telewizji. Zgadzam się przede wszystkim z postulatem\njej odpartyjnienia, ale widzę jeden błąd\npowtarzający się w każdej debacie na tenChcę dowieść – tak jak\nw przypadku medycznej\nmarihuany – że istnieją\nsprawy, które nie powinny być\nprzedmiotem walki politycznej,\nbo w nich chodzi wyłącznie\no dobro obywateli.\ntemat. Politycy zapominają, dla kogo chcą\nrobić telewizję. Wyobrażają ją sobie taką,\njaką sami chcieliby oglądać, nie myśląc\nw ogóle o młodych ludziach. A młodzież\ndzisiaj nie jest zainteresowana programem telewizyjnym, tylko telewizją nażądanie, którą może mieć od razu, na\nwyciągnięcie ręki. To generacja, która chce\nbyć ze wszystkim na bieżąco. W myśleniu o telewizji publicznej powinno się\nbrać pod uwagę właśnie takie zjawiska\ni potrzeby młodych – bo jeśli to nie będzie\ntelewizja przyszłości, to po co w ogóle ją\ntworzyć? Przede wszystkim trzeba oddać\n„czwartą władzę” w ręce niezależnych\ndziennikarzy i artystów, którzy są gotowi\npobić się o prawdę. Obecnie obiektywnego\nprzekazu nie znajdzie się ani w telewizji\npublicznej, ani prywatnej, bo niszczą go\nwszelkie polityczne czy finansowe powiązania. Przeraża mnie to, jak dzisiejsze\nmedia próbują czynić społeczeństwo\ngłupszym, niż jest – a co gorsza, większość\nodbiorców daje się w to wmanewrować.\nRozwiązanie stanowić tu może jedynie\nInternet to także ogromna kakofonia\nTo pozornie wielki śmietnik, jednak\npod nim znajduje się ogromna siatka\nludzi, którzy nie pozwalają sobą manipulować i szukają wiedzy na własną\nrękę. Na każde pytanie o media jest tak\nnaprawdę jedna odpowiedź: Internet\nzmieni wszystko. Właśnie dlatego rządy\ntak wielu krajów chcą sprawować nad nim\nkontrolę, tak jak w przypadku polskiej\nustawy antyterrorystycznej. Z jednejstrony to oczywiście naruszenie wolności\nobywateli, z drugiej to metoda skutecznej\nwalki z przeciwnikiem orężem, który\non sam posiada. Jednocześnie telefony\nkomórkowe przypisane konkretnej osobie\nczy urządzenia uruchamiane odciskiem\npalca otwierają drogę dla e-demokracji\nczy e-votingu – a więc tego, o co walczę już\nwiele lat. Wszystko się zmienia, dotychczasowe ściany już zostały zburzone i obowiązkiem rządzących polityków jest na to\nodpowiedzieć. Również nowa generacja\nmusi przejąć inicjatywę, zaangażować\nsię w życie publiczne. Właśnie dlatego\npowstało Stowarzyszenie „Skuteczni”,\nktórego podstawowym zadaniem jest\nszerzenie wiedzy i aktywizowanie ludzi.\nW tym celu założyliśmy portal o nazwie\n„Transparentna Polska”, za pośrednictwem którego można będzie zgłosić swój\nproblem, ale też stworzyć grupy samopomocy obywatelskiej. Za sprawą takich\ninicjatyw mam poczucie, że jestem tutaj\nz jakiegoś powodu. Zaangażowałem się\nw pracę parlamentarną, żeby na chwilę\nprzestać być artystą i przypomnieć paru\nosobom, że świat poza nimi istnieje.\nW polityce nie chodzi przecież o wiarę\nw samą nazwę „Polska”, ale o wiarę w ludzi, którzy tę Polskę tworzą.\nRedakcja: Oliwia Kacprzak15PODRÓŻEKrzywe wieże, tagliatelle\nMARTYNA KOŚKAPrawnik, dziennik arz gospodarcz y,\nmiłośnik podróż yPrzypadkowy Włoch poproszony o opisanie Bolonii najpewniej\nscharakteryzuje ją trzema przymiotnikami: „la Dotta” – uczona,\n„la Grassa” – tłusta i „la Rossa”\n– czerwona.La Dotta”, bo w tym mieście nieprzerwanie od 1088 roku działa\nnajstarszy w Europie uniwersytet.\n„La Grassa”, gdyż Bolonia może pochwalić się fantastyczną kuchnią (niektórzy\ntwierdzą, że jest kulinarną stolicą Włoch)\ni nie zmieni tego nawet fakt, że nie je się\ntam spaghetti po bolońsku w wersji, jaką\nznamy w Polsce (najbliższym odpowiednikiem jest tagliatelle al ragù). Wreszcie\n„la Rossa” ze względu na czerwoną dachówkę, pokrywającą wiekowe kamienice\n(choć wielu ów przymiotnik odnosi do\nsympatii dla partii komunistycznej, którą\nw XX wieku przejawiała znaczna\nBolonia zawsze była miastem bogatym, a możne rody prześcigały się w budowaniu coraz to okazalszych budynków.\nW późnym średniowieczu historycy zaliczali Bolonię do grona 10 najpiękniejszych\nmiast ówczesnego świata. Nic dziwnego,\nże uliczka za rogiem jeszcze bardziej za-chwyca niż ta, z której właśnie wyszliśmy,\na każdy kolejny plac okazuje się bardziej\nurokliwy niż ten, który przed chwilą\nmijaliśmy. Aż trudno uwierzyć, że te\nwszystkie magiczne miejsca znajdują się\nna stosunkowo niedużym obszarze starego miasta. Spacer zaczniemy od głównego\nplacu – Piazza Maggiore i przylegającego\ndoń Piazza Nettuno z Fontanną Neptuna.\nNiedaleko znajduje się poświęcona patronowi miasta, św. Petroniuszowi, bazylika\nSan Petronio. Architekci zaplanowali ją\nz ogromnym rozmachem – wielkością\nmiała przyćmić Bazylikę św. Piotra. Nie\nbyło to przypadkowe, ponieważ miała\nstanowić dowód niezależności Bolonii\nod władz kościelnych w Watykanie. Gdy\no planach tych dowiedział się papież, rozbudowy zaniechano, ale i tak jest to jedna\nz największych świątyń w kraju. Spacerując po kościele, warto poszukać w lewej\nnawie osobliwego zegara słonecznego.\nNie jest okrągły, ale raczej przypominaW 1914 roku w Bolonii swoje\nprzedsiębiorstwo założyli także\nbracia Maserati, których firma\nod 1940 roku działa w Modenie.\nrozłożoną na ziemi miarkę. Wpadające\nprzez okno promienie słoneczne pokazują\nna posadzce aktualny dzień i miesiąc.\nFasada świątyni zaskakuje, bo nawet\nniewprawne oko zauważy, że jest niedokończona. Choć budowa gmachu trwała\nponad 300 lat to z powodu braku funduszy fasadę ozdobiono tylko do wysokości\ndrzwi wejściowych. Sprawia to na tyleZ POLSKI W DWIE GODZINY\nW odległości zaledwie 15 minut\njazdy specjalnym autobusem od dworca\ncentralnego znajduje się Lotnisko im.\nG. Marconi (pionier radia, urodził się\nw tym mieście w 1874 roku), na które\nliniami Ryanair dolecimy z podwarszawskiego lotniska Modlin\nw 2 godziny. Loty odbywają się cztery\nrazy w tygodniu. W sezonie letnim\nbilety kosztują co najmniej 800 złotych,\npoza sezonem można je kupić za niewiele ponad 200 złotych. Bolonię można\nzwiedzić w trakcie intensywnego spaceru w ciągu jednego dnia i potraktować\nją jako bazę wypadową do innych miast,\nnp. nieodległych Ferrary i Werony lub\ndostępnych za pośrednictwem szybkich\npociągów Wenecji i Florencji.\nosobliwe wrażenie, że bolońskiej bazyliki\nnie można pomylić z żadnym innym\nkościołem. Ale Bolonia to nie tylko miasto\nśredniowiecznych i renesansowych\nzabytków. To tutaj znajdują się siedziby\nlegendarnych marek motoryzacyjnych:\nLamborghini i Ducati. W 1914 roku\nw Bolonii swoje przedsiębiorstwo założyli\ntakże bracia Maserati, których firma od\n1940 roku działa w Modenie.\nNajbardziej typowa pocztówka\nz Bolonii przedstawia (oprócz wspomnianych już czerwonych dachówek) wieże\ni kilometry podcieni. W zabytkowej części\nmiasta właściwie nie sposób znaleźć\nkawałka chodnika, który nie byłby nimi\nobudowany. Ciągną się po obu stronach\npraktycznie każdej ulicy. Są na tyle wysokie, by mógł w nich przejechać jeździec na\nkoniu. Wiele z nich ma piękne sklepienia\ni jest ozdobionych freskami. Latem można\nsię w nich schować przed słońcem, a jesienią przejść suchą stopą nawet podczas\nW minionych wiekach patrycjusze\nprześcigali się w budowaniu smukłych\nwież, które miały tylko jedno zadanie:\nświadczyć o ich potędze. Prawdopodobnie kiedyś było ich nawet 200, ale\ndo dzisiejszych czasów zachowały się\n23. Najbardziej znane, Torre Garisenda\ni Torre degli Asinelli, znajdują się nieopodal Piazza Maggiore. Na tę drugą,\nmierzącą 97 metrów, można wejść, ale\nzanim zdecydujemy się pokonać blisko\n500 stopni, powinniśmy spojrzeć na obie\nwieże z dołu. To nie złudzenie optyczne –\nsą krzywe! I to wcale nie mniej niż słynna\nwieża w Pizie!16 | | maj 2017LAJFSTAJLQuidditch\nMARCIN MALECstudent e-biznesu w sgh, specjalizuje się\ni brandingu, interesuje się motoryzacją.Kto nigdy nie marzył o tym,\naby wskoczyć na miotłę i trochę\npoświrować w powietrzu niech\npierwszy rzuci kamień, chociaż\nw tej sytuacji stosowniejszy byłby jednak kafel. Tak to już chyba\njest, że ci, którzy w okresie swojego błogiego dzieciństwa mieli\nokazję stanąć u boku Harry’ego\nPottera podczas jego magicznych\nprzygód, do dzisiaj wypatrują\nnadlatującej sowy i oficjalnego\nlistu z Hogwartu.To była tylko kwestia czasu kiedy ktoś\npodchwyci ideę Quidditcha i stworzy\nmugolską wersję tego magicznego\nsportu. Jak wyszło? Przekonajmy się!\nCzy zaskoczę was informacją, że\nmugolski Quidditch narodził się w USA?\nRaczej nie powinno to nikogo dziwić, bo\nchyba nie ma drugiego miejsca na świecie\no tak żyznym podłożu dla różnego rodzaju „innowacyjnych” pomysłów. I tak to potem jest, że to, co się przyjmie w StanachTo była tylko kwestia czasu,\nkiedy ktoś podchwyci ideę\nQuidditcha i stworzy mugolską\nwersję tego magicznego sportu.\nJak wyszło? Przekonajmy się!\nZjednoczonych momentalnie rozprzestrzenia się na cały świat. Europa wpadła\nniczym śliwka w kompot i zachłysnęła się\nnowym sportem. Nowe drużyny zaczęły\npowstawać z prędkością światła.Naturalnym pretendentem do zostania\nliderem była dla mnie Wielka Brytania\njako „matka” Pottera, ale ku mojemu\nzaskoczeniu to drużyna francuska sieje\npostrach na pucharach. Polska również\nnie pozostaje bierna w tym temacie, choć\njeszcze wiele pracy przed nami, aby doścignąć najbardziej zaangażowane kraje.\nNa chwilę obecną możemy poszczycić się\npięcioma drużynami. Coś jednak czuję, że\nto dopiero początek i patrząc na rosnące\nzainteresowanie, z roku na rok będzie\nNiestety człowiek jeszcze nie znalazł\nsposobu na skuteczne i całkowite pokonanie grawitacji, dlatego podstawową\nróżnicą pomiędzy książkową wersją Quid-CIEKAWOSTKI\n1. Nad wszystkim czuwa The International Quidditch Association (IQA).\n2. Zawodnicy nie otrzymują wynagrodzeń za mecze. Jest to hobby i realizowanie pasji.\n3. W Polsce coraz prężniej funkcjonuje\nPolska Liga Quidditcha.\n4. Obecnym Mistrzem Polski jest drużyna Warsaw Marmaids, która w dniach\n25-26 marca będzie reprezentowała nasz\nkraj na Pucharze Europy, w Belgii.\n5. Nie jest to sport dla „mięczaków”, bo\nma w sobie zadziwiająco dużo z tzw.\npierwotnego ducha sportu? Otóż okazuje\nsię, że można i to jak! Zniczem jest CZŁOWIEK, który do spodni ma przyczepioną\npiłkę tenisową. To właśnie ona jest tym\nupragnionym zniczem. Szukający, który\ndo gry wchodzi w 18 minucie meczu ma\nza zadanie ją zerwać. I tak jak w świecie\nczarodziejów, tak i u nas złapanie znicza\nSPORT DLA KAŻDEGO„Jesteśmy zdecydowanie\nbardziej ukierunkowani na grę\ni sport sam w sobie niż stricte\nfascynację światem Harry’ego”\n– przekonuje Katarzyna\nSkibińska z drużyny\nditcha a tą mugolską jest fakt, że zawodnicy zamiast kręcić beczki w powietrzu,\nbiegają po ziemi z kijkami między nogami. Na początku myślałem, że kijek musi\nbyć trzymany tylko za pomocą nóg, bez\nużycia rąk, jednak Katarzyna Skibińska,\nktóra gra na pozycji ścigającej w warszawskiej drużynie Warsaw Marmaids szybko\nwyprowadziła mnie z błędu:\n– Można trzymać go jedną ręką, można też trzymać między nogami, chociaż\ndo tego to już trzeba mieć specjalne\npredyspozycje anatomiczne – odpowiada\nNo właśnie, skoro jesteśmy już przy\npozycjach, to rozwińmy ten temat.\nWyróżniamy cztery pozycje: ścigający,\npałkarz, obrońca i szukający. Dla fanów\nPottera brzmi to zapewne równie znajomo, jak hymn Polski. Jednak największą\nzagadką pozostawał dla mnie znicz. Jak\nrozwiązać tę kwestię, nie tracąc przy tymOgromnie podziwiam determinację\nzawodników, bo wydaje mi się, że nie ma\ndla nich przeszkody nie do pokonania,\na takie nastawienie, szczególnie w życiu\ncodziennym jest bezcenne. Pozostając\nw temacie zaskoczeń, nie mógłbym nie\nwspomnieć o informacji, która sprawiła,\nże przez kilka sekund rozkminiałem, czy\nrzeczywiście rozmawiamy ciągle o tym\n– Jesteśmy zdecydowanie bardziej\nukierunkowani na grę i sport sam w sobie\nniż stricte fascynację światem Harry’ego –\nprzekonuje ścigająca Warsaw Marmaids.\nNie wiem, jak wy, ale ja byłem święcie\nprzekonany, że głównym motorem napędowym jest miłość do „chłopca, którzy\nprzeżył”, a tu takie zaskoczenie!\nJeśli podczas czytania tego artykułu\nz każdym kolejnym zdaniem w twojej\ngłowie rodziła się myśl, że w końcu\nodnalazłeś sport dla siebie, ale niestety\nnie znasz się zbyt dobrze na zaklęciach\ni teleportacji, to pędzę na ratunek – otóż\nnie musisz. Wystarczy dobra kondycja\ni w miarę dobre przygotowanie fizyczne.\nWystarczy śledzić Facebooka i wpaść na\ntrening. Reszta jest już w twoich rękach.\nKto wie, może jesteś dalekim potomkiem\nPottera i pozycja szukającego jest twoim\nWraz ze spadkiem bezrobocia\nrośnie apetyt Polaków na zmianę\npracy. Taki plan na ten rok ma\n35% ankietowanych – wynika\nz badania dla BIG InfoMonitor.\nGłównie z nadzieją na lepsze\nwynagrodzenie, bo niestety,\nmimo że ponad połowa Polaków\nlubi swoją pracę, to zadowolony\nz płacy jest jedynie co trzeci.\nCo szósty rozważający zmianę\nzatrudnienia bierze pod uwagę\nemigrację, przede wszystkim\ndo Niemiec.Zmieniające się warunki na rynku\npracy powodują, że Polacy krytyczniej spoglądają na aktualne miejsce\nzatrudnienia, coraz częściej też przed\npodpisaniem umowy z nowym pracodawcą sprawdzają opinię na jego temat oraz18 | | maj 2017jego wiarygodność finansową w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor. Choć\nwydaje się to mało prawdopodobne, firmy\nw kiepskiej kondycji finansowej również\nrekrutują pracowników. Wcześniejsza\nich weryfikacja w BIG może ujawnić,\nże przedsiębiorstwo ma nieopłacone\nzobowiązania i może mu nawet grozić\nbankructwo. Wiążąc się z takim pracodawcą, po kilku miesiącach można zostać\nbez pracy i bez wynagrodzenia za miesiąc\nW 2016 r. osób fizycznych, które zgłosiły się do rejestru dłużników prowadzonego przez BIG InfoMonitor z zapytaniem\no kondycję finansową firmy było ponad\n500. Najczęściej sprawdzane branże to\nusługi, handel i budownictwo.\n– Powody osób prywatnych zgłaszających się do BIG InfoMonitor w celu\nsprawdzenia, czy dana firma nie ma\nzaległych zobowiązań mogą być różne.\nSprawdzanie pracodawcy, dewelopera czy\nbiura podróży to najczęstsze przykłady\npraktyk konsumentów, z którymi się\nstykamy na co dzień, jednak wciąż mało\npopularne – zaznacza Halina Kochalska\nz BIG InfoMonitor. – Często niestety\naktualne jest powiedzenie: „mądry Polak\npo szkodzie” i dopiero wtedy, gdy staniemy przed sytuacją, która zagraża naszej\npłynności finansowej zaczynamy działać.\nJak pokazują wyniki zrealizowanego na\nnasze zlecenie badania, w ubiegłym roku\nznaczące problemy z terminową wypłatą\nwynagrodzenia zgłosiło ok. 8% badanych.\nByć może, gdyby wcześniej podjęli się\nsprawdzenia pracodawcy w rejestrze\ndłużników, uniknęliby takich kłopotów –\ndodaje Halina Kochalska.NIEMAL CO TRZECIA OSOBA, ABY\nZNALEŹĆ LEPSZĄ PRACĘ JEST\nGOTOWA SIĘ PRZEPROWADZIĆ\nZ wykonanego na zlecenie BIG InfoMonitor badania ARC Rynek i Opinia\nwynika, że zmianę pracy planuje wiele\nosób. Już w 2016 r. 27% pracujących respondentów zadeklarowało, że odeszło od\ndotychczasowego pracodawcy, a kolejne\n35% poinformowało, że zamierza to zrobić\nw tym roku. – Nie jest to łatwa zmiana\nw życiu, dlatego warto dopilnować, aby\nnie trafić do pracodawcy tonącego w długach – radzi Halina Kochalska.\nRozmyślaniom o zmianie pracy sprzyja\nsytuacja. Po tym jak obniżony został wiek\nemerytalny do 60 lat dla kobiet i 65 lat\ndla mężczyzn w tym roku na emeryturę\nmoże przejść nawet 550 tys. osób z czego\n330 tys. właśnie ze względu na obniżony\nwiek emerytalny. Na rynku powstanie\nspora przestrzeń. Poza tym według GUS\nbezrobocie utrzymuje się na najniższym\npoziomie od lat, pod koniec lutego wynosiło 8,5%. Niskiemu bezrobociu towarzyszy znaczące przyspieszenie dynamiki\npłac. Jak podaje GUS, w ciągu roku wzrost\nprzeciętnego wynagrodzenia w sektorze\nprzedsiębiorstw wyniósł 4,3%. W styczniu\n2016 r. średnia statystyczna pensja w firmach zatrudniających co najmniej 10 osób\nwynosiła 4101,36 zł, obecnie jest to ponad\n4277 zł brutto.\nI to właśnie wyższe wynagrodzenie\njest główną przyczyną, dla której badani\nchcą znaleźć nowe miejsce zatrudnienia,\nchoć oczywiście nie jest to jedyny powód.\nCzęsto wspominane jako przyczyny\nzmiany pracy są również: atmosfera panująca w obecnej firmie, chęć\nrozwoju, korzystniejsza forma\nzatrudnienia i nielubiany szef.\nCo ciekawe elementy te są\nważniejsze niż chęć awansu\nczy elastycznego czasu pracy.\nSpośród osób, które założyły sobie w tym roku zmianę\npracy prawie 30% bierze nawet\npod uwagę przeprowadzkę.\n13% myśli o zmianie miasta,\na 16% zastanawia się nad\nwyjazdem za granicę. Kraje,\nktóre najczęściej są brane pod\nuwagę to już nie Wielka Brytania, lecz głównie Niemcy – aż\n24% wskazań. Na dalszych\npozycjach są Holandia oraz\nZ odpowiedzi dotyczących\nfinansowych rozliczeń z pracodawcą w minionym roku\nwyłania się następujący obraz.\nWiększość – 76% – dostaje wynagrodzenie wyłącznie drogąEDUKACJA\nswoich zarobków w zeszłym roku się\nto nie udało. Oszczędności z zarobków\nu pozostałych respondentów zazwyczaj\nnie przekraczały kwoty 6000 zł.\nWYMARZONE ZAJĘCIE TO\nPRACA BIUROWASPEŁNIENIE ZAWODOWE UDAJE SIĘ\nOSIĄGNĄĆ NIELICZNYMoficjalną. Ale 18% respondentów przyznaje\nsię do otrzymywania przynajmniej części\nwynagrodzenia pod stołem.\nPodwyżki doczekało się w 2016 r. 36%\nbadanych, a 61% premii (przy czym dla\n12% respondentów jest ona stałym elementem wynagrodzenia).Nieco ponad połowa pracujących respondentów deklaruje, że lubi swoją pracę\n(w skali 1-5 oceniła stwierdzenie „czy lubisz swoją pracę” na 4 lub 5). Jednocześnie\nniezadowolonych z pracy jest 15% ankietowanych (w skali 1-5 oceniła stwierdzenie\n„czy lubisz swoją pracę” na 1 i 2).\nO zadowolenie z pracy łatwiej niż\no zadowolenie z pensji – wynika z badań.\nUsatysfakcjonowanych swoimi zarobkami jest 34% pracujących respondentów\ni jednocześnie 35% jest swoją płacą\nPodobnie trudno jak o zadowolenie\nz zarobków jest o całkowite spełnienie\nzawodowe. Osiągnęło je jedynie 14%\nankietowanych – wskazując piątkę na pięciostopniowej skali, na cztery spełnienie\nzawodowe ocenia jeszcze kolejnych 27%\nankietowanych. Jednocześnie 11% uznaje,\nże czego jak czego, ale zawodowego spełnienia to na pewno w pracy nie zaznaje.\n49% badanych zgadzało się w pełni\nbądź w stopniu umiarkowanym (ocena 4\nlub 5 w skali 1-5) ze stwierdzeniem, że są\nw stanie coś odłożyć z zarobionych pieniędzy. 14% badanych, którzy zadeklarowali,\nże zazwyczaj są w stanie coś odłożyć zeJak wynika z badania wykonanego\nna zlecenie BIG InfoMonitor, najwięcej\nwskazań, bo 9% uzyskało zatrudnienie\nw administracji oraz w biurze. Co ciekawe\ndrugą pozycję zajął handel wraz z obsługą\nklienta (7%), tyle samo otrzymała branża\ninformatyczna i nowe technologie.\nPolacy chcą też pracować w logistyce oraz\ntransporcie (6%), a także edukacji i branży\nmedycznej (po 5% dla obu działów). Po\n4% wskazań otrzymały zawody z zakresu\ninżynierii i budownictwa oraz branże\nkreatywne takie jak grafika, sztuka czy\nmoda. Także 4% ankietowanych chciałoby\nmieć własną działalność.\nZ badania wynika również, że wydarzenia związanie z pracą były największym sukcesem Polaków w minionym\nroku. Wyprzedziły osiągnięcia i satysfakcję związane z życiem rodzinnym czy\nZnalezienie nowej pracy miało największe znaczenie dla osób między 25 a 39\nrokiem życia (8%). Osoby z tego samego\nprzedziału wiekowego odniosły też\nnajwięcej sukcesów na polu zawodowym\n(7%). Z kolei tych, którzy już mają satysfakcjonującą i przynoszącą zadowalający\ndochód pracę najwięcej jest wśród osób\nmiędzy 18 a 24 rokiem życia oraz między\n40 a 54. Odsetek ten wynosi 4%, nie jest\nwięc oszałamiający i poniekąd tłumaczy\nskalę planowanych zmian zatrudnienia.\nBiuro Informacji Kredytowej oraz BIG InfoMonitor\nsą partnerami programu edukacyjnego Nowoczesne Zarządzanie Biznesem, w module „Zarządzanie ryzykiem\nfinansowym w biznesie i życiu osobistym”.\nWięcej: www.nzb.pl oraz www.facebook.com/NowoczesneZarzadzanieBiznesem19SPORT„Futbonomia”, czyli świat\nO międzynarodowym bestsellerze pt.: „Futbonomia”, który wreszcie doczekał się polskiej wersji językowej, o znaczeniu statystyk i liczb we współczesnym futbolu oraz pracy analityka piłkarskiego z Andrzejem\nGomołyskiem – redaktorem sport.pl i analitykiem InStatu, rozmawia Kamil Kijanka.\nKamil Kijanka: Jakie były Twoje\npierwsze wrażenia po przeczytaniu\nAndrzej Gomołysek: Pierwszy raz\n„Futbonomię” czytałem jeszcze w wersji\nangielskiej kilka lat temu. Na rynku nie\nbyło jeszcze wtedy żadnych książek, które\nsprowadzałyby to, co się dzieje w piłce, do liczb. Choć pamiętam, że byłem\nnieco rozczarowany, bo szukałem przede\nwszystkim danych dotyczących zdarzeń\nboiskowych, o czym jest tylko część książki. Jednak całość bardzo mocno mnie\nwciągnęła i wskazała wiele zagadnień,\nnad którymi wcześniej się nie zastanawiałem, bo były one po prostu naturalne.\nCzy jest to pozycja wyłącznie dla\npasjonatów, statystyków i miłośników\ncyfr, czy przeciętny kibic piłkarski także\nznajdzie tam coś dla siebie?\nTa książka jest napisana w sposób,\nktóry ma dotrzeć właśnie do przeciętnego kibica. Nie ma w niej akademickich\nwywodów, wszystko jest sprowadzone\ndo poziomu osoby interesującej się piłką,\nniekoniecznie jej liczbową otoczką. Autorzy starają się wyjaśnić to, co każdy z nas\nprzyjmuje bezrefleksyjnie i zakłada, że to,\nco się dzieje, jest oczywiste. Tutaj dostajemy odpowiedź, dlaczego tak właśnie jest.ona nieco istotniejsza. Zamiast starać się\noszukać bramkarza, dąży się raczej do\ntego, by uderzyć na tyle precyzyjnie, żeby\nnie dać mu możliwości obrony.\nCzy należy do wszystkich danych podchodzić poważnie? Kluby z Moskwy i Paryża muszą zdominować Ligę Mistrzów?\nWydatki na wynagrodzenia piłkarzy są\nW książce zawarte są generalne trendy,\nktóre, jeśli nie wydarzy się nic nieprzewidzianego, powinny znaleźć zastosowanie.\nOgólnie pieniądze przyciągają duży futbol,\ntak samo jak duże ośrodki miejskie. Niewielu piłkarzy miałoby ochotę pracować za\nmniejsze pieniądze, mogąc gdzie indziej\ndostać więcej, w niewielu też przypadkach\nmałe ośrodki miejskie zapewniają duże\nstadiony. Z tego względu kluby z dużychNa rynku nie było jeszcze parę\nlat temu żadnych książek, które\nsprowadzałyby to, co dzieje się\nw piłce nożnej, do liczb.„Futbonomia” obdziera współczesny\nfutbol z wielu tajemnic. Jak chociażby\nfakt związany z coraz większym przywiązywaniem wagi do konkursu rzutów\nkarnych. W dalszym ciągu jest to loteria\nczy jednak bardzo mocno analizowany\nelement gry?i bogatych miast mają większe szanse\nna odnoszenie sukcesów. Analogicznie\nw Polsce dobrą sytuację mają Legia, Śląsk,\nLech czy Pogoń. Kluby z dużych miast,\nw których nie ma realnej konkurencji.\nOczywiście to teoretyczne założenie, bo\nnie wszystko można przewidzieć, jak\nchoćby zawirowania w Śląsku. Nie sposób\nuznać za modelowe np. tego, że koło Łodzi\nktoś odkryje bogate złoże diamentów,\nkupi sobie Widzew, ściągnie tam Neymara i Suareza i wygra Ligę Mistrzów.Faktem jest, że dobrze strzelonego karnego bramkarz nie ma szans obronić. Stąd\nostatnio znacznie częściej idzie się w stronę doskonalenia strzału, co zostawia\nmniejsze pole do analizy. Podany zresztą\njest w książce przepis na idealny rzut\nkarny. Analiza na pewno odgrywa pewną\nrolę, jednak myślę, że kilka lat temu byłaCiekawe są także aspekty psychologiczne uwzględnione w książce. Na przykład istota relokacji zawodników. Gdyby\nswego czasu Real Madryt lepiej zaopiekował się Samuelem Eto’o (nastoletniego\npiłkarza nikt nie odebrał z lotniska) to czy\nten byłby gwiazdą Królewskich, a nie FC\nBarcelony? Dlaczego nawet największe20 | | maj 2017ANDRZEJ GOMOŁYSEK\nkluby nie przykładają odpowiedniej wagi\ndo adaptacji swoich zawodników?\nMyślę, że aktualnie na taki błąd już\nnikt by sobie nie pozwolił. W ciągu ostatnich kilku lat doszło w tym aspekcie do\nrewolucji, kluby zaczęły stwarzać swoim\npiłkarzom coraz lepsze warunki. Zwłaszcza dotyczy to właśnie piłki młodzieżowej,\nw której w wielu przypadkach troszczą\nsię one nie tylko o edukację sportową, ale\nteż ogólną. Jak widać, z własnych pomyłek\nwyciąga się wnioski.\n„Piłka nożna to niezły interes” – to\njeden z najczęściej powtarzanych, najbardziej wyświechtanych sloganów we\nwspółczesnym futbolu. Fakty są jednak\nzupełnie inne. Największe kluby – z Realem Madryt, FC Barceloną i Manchesterem United na czele – są zadłużone na\nogromne kwoty. Czy mogą one stać się\nzyskowne?Ostatnio zacznie częściej idzie\nsię w stronę doskonalenia\nstrzału (...). Dąży się raczej\ndo tego, by uderzyć na\ntyle precyzyjnie, by nie dać\nbramkarzowi możliwości obrony.\nCelem klubów nie jest to, żeby być\nzyskownymi. Ostatecznym wyznacznikiem jest tu wynik. Wiadomo, że w gręSPORT\nwchodzą ogromne pieniądze, ale też\nżaden klub nie zbiera ich po to, żeby\ntylko napawać się saldem na koncie. Jeśli\nwięc w którymś z zadłużonych klubów\npojawiły się jakieś duże pieniądze, prawie\nna pewno poszłyby one znacznie prędzej\nw większości na dalsze inwestycje niż na\nA Ciebie co najbardziej zaskoczyło\nw książce Kupersa i Szymańskiego?\nBardzo mocno zaskoczył mnie przy\npierwszej lekturze rozkład kwoty transferowej. To, ile dostaje klub, ile piłkarz,\na zwłaszcza ile menadżer. Książka\notworzyła mi też oczy na to jak drogie\nbywają „wolne” transfery, jak dużo można\nstracić, nie spiesząc się z podpisywaniem\nkontraktów z zawodnikiem. Myślę, że\nzwłaszcza ta część „transferowa” może\nbyć dla wielu czytelników dużą\nAnalitycy i statystycy piłkarscy są\nniezbędni we współczesnym futbolu?\nDavid Moyes korzysta z ich pracy na co\ndzień. W Evertonie gabinety analityków\nznajdowały się tuż obok pokoju zajmowanego przez tego menadżera. To chyba\nnieunikniony kierunek dla futbolu?\nTo jest nieuniknione. W piłce coraz bardziej decydują detale, a analityka pozwala\nna ich wyłapywanie. Oczywiście jest ona\ntylko jednym z elementów działalnościklubów i nie może być przeceniana. Z drugiej jednak strony ciężko mi wyobrazić\nsobie klub na wysokim poziomie, który by\nz niej nie korzystał.Piłka stała się zbyt\nskomplikowana, by jedna\nosoba była w stanie efektywnie\nzarządzać całością procesu\nCzy nie ma już miejsca dla charyzmatycznych trenerów, polegających\nwyłącznie na swojej intuicji?\nSą oni jak najbardziej potrzebni, ale nie\njako samodzielni, decydujący o wszystkim dyktatorzy, tylko raczej osoby stojące\nna czele całego sztabu ludzi pracujących\nna sukces. Piłka stała się zbyt skomplikowana, by jedna osoba była w stanie\nefektywnie zarządzać całością procesu\nszkoleniowego. Nacisk może co najwyżej\nprzeniósł się z kierowania tylko piłkarzami na zarządzanie większym i szerszym\nzespołem. A tu charyzma czy intuicja\nnadal są przydatne.\nA skąd wzięło się Twoje zamiłowanie\ndo piłkarskich analiz, statystyk i taktyki?\nMarzeniem z dzieciństwa było zostać\ndziennikarzem, ale w miarę szybko dotarło do mnie, że się do tego nie nadaję i jeślichcę zajmować się piłką, muszę znaleźć\nsobie coś bardziej specjalistycznego. Tak\npadło na analizy taktyczne, początkowo\nw formie blogów, potem także i innych\nmediów, a docelowo aktualnie do klubów.\nCzy w polskiej piłce jest miejsce\ndla analityków piłkarskich? Da się\nAnalityków etatowo w Polsce ma może\nkilkanaście klubów. Dalsza grupa powierza obowiązki analityka osobom zajmującym się innymi pracami związanymi\nz piłką. Na pewno nie są to zarobki na\nmiarę najbardziej istotnych ludzi w sztabie, ale liczba osób, które zajmują się tym\nzawodowo rośnie, choć bardzo powoli.\nJakie predyspozycje powinna mieć\nosoba, która chciałaby zająć się tym na\npoważnie? Innymi słowy – jak sprawić,\nby milion wykresów, schematów i nakreśleń stał się przejrzysty i zrozumiały?\nPrzede wszystkim umiejętności analityczne – wybranie z dużej liczby danych\ntego, co jest najbardziej istotne i powiązanie poszczególnych wartości między sobą.\nKonieczna umiejętność „czytania gry”,\ngdyż statystyki to zawsze tylko uzupełnienie analizy jakościowej i same z siebie nie\nmają racji bytu. Niezbędna, choć często\npomijana, jest też umiejętność właściwego zaprezentowania wyników swoich\nobserwacji.Liczba analityków piłkarskich\nw Polsce rośnie, ale bardzo\npowoli.21HISTORIAOcalić od zapomnienia,\nGRZEGORZ KĘDZIAInstruk tor ZHP Centrum Dialogu\nKostiuchnówk a, związany z akcją\nodbudowy polskich cmentarz y\nwojennych na UkrainieW upale, ze szpadlem lub szpachelką w ręku, przywracając pamięć o poległych legionistach –\ntak wakacje na Wołyniu spędzają\nmłodzi ludzie skupieni wokół\nCentrum Dialogu Kostiuchnówka.HARCERKI DEKORUJĄCE BRZOZOWY\nKRZYŻ NAD ODNALEZIONYM\nGROBEM POLSKICH ŻOŁNIERZY.\nFOT. KAJA DRĄGKostiuchnówka to mała wioska na\nzachodzie Ukrainy. W latach 1915-1916\ntoczyły się tam najcięższe podczas\npierwszej wojny światowej walki z udziałem Polaków. Po odzyskaniu niepodległości miejsce to zostało otoczone kultem.\nLiczne cmentarze, szkoła-pomnik czy\nKopiec Chwały Legionów miały na zawsze\nwpisać się w wołyński krajobraz. Wybuch\ndrugiej wojny światowej i późniejsze\nwłączenie tych terenów do ZSRS pokrzyżowało te plany. Większość pomników\nzostała zniszczona, cmentarze zarosły lub\nzostały zrównane z ziemią. Dziś miejsca te\nocala od zapomnienia Centrum Dialogu\nKostiuchnówka Chorągwi Łódzkiej ZHP.OBOZY JAKICH MAŁO\nOd 1998 roku w Polskim Lasku pod\nKostiuchnówką odbywają się wyjątkowe\nobozy. Harcerze, strzelcy, członkowie różnych organizacji patriotycznych i rekonstrukcyjnych, a także młodzież ukraińska\nprzez trzy tygodnie zajmują się odbudową\npolskich cmentarzy wojennych.\nObóz zaczyna się od rozstawienia\nnamiotów, magazynów i rozpakowania\nsprzętu potrzebnego do uruchomienia tak\nnewralgicznych dla obozu instalacji jak\nchoćby prysznice. Jest to wyścig z nadciągającą nocą, walka ze sprzętem, ziemią\ni drewnem. Już pierwszego wieczoru\nrozpalamy ognisko, które będzie płonęło aż\ndo ostatniego dnia naszego pobytu – to dosłownie gorące serce całego zgrupowania.\nNajważniejszym zadaniem wszystkich\nuczestników jest restauracja cmentarzy legionowych i miejsc pamięci. To jednocześnie służba i doskonała szkoła umiejętności praktycznych. A co dokładnie robimy?\nPielimy, skrobiemy, malujemy, przesypujemy, nosimy, rąbiemy, betonujemy,\nwyrównujemy, szpachlujemy, wycinamy,\nkopiemy, kosimy, karczujemy, tniemy,\nwbijamy... A wieczorem, już po kolacji\ni obmyciu się z kurzu, uczciwie zmęczeni siadamy wokół obozowego ogniska,\nprzy którym czas upływa w niezwykłej\natmosferze. Ale te trzy tygodnie to nie\ntylko praca przy porządkowaniu miejsc\npamięci. To również czas na odkrywanie\nWołynia. Jego bezkresnych przestrzeni,\ndzikich lasów, miast pamiętających czasy\nRzeczpospolitej Obojga Narodów, takich\njak Łuck czy Kowel.Wielu moich znajomych wraca\ntutaj od lat. Kostiuchnówka\nzłapała ich za serca i nie\nOstatnie dni to zwijanie obozu. To\ntaki moment, w którym dociera do nas,\nże czas już jechać do domu, ale może za\nrok znowu przyjedziemy w to niezwykłe,\nprzesiąknięte historią miejsce. Wielu\nmoich znajomych wraca tutaj od lat.\nKostiuchnówka złapała ich za serca i nie\nMIEJSCA OCALONE OD\nZAPOMNIENIAGROBY LEGIONOWE ODNALEZIONE\nPO STU LATACH WE WSI KUKLE.\nFOT. KAJA DRĄG22 | | maj 2017Przez prawie dwadzieścia lat akcji ratowania polskich cmentarzy wojennych na\nWołyniu harcerzom udało się odbudować\nwiele z nich. Część była całkowicie zrów-HISTORIA\nPOD POLSKĄ GÓRA\nFOT. GRZEGORZ KĘDZIASZKOŁA - POMNIK CZYNU LEGIONOWEGO Z 1936 R.\nOBECNIE W BUDYNKU TYM ZNAJDUJE SIĘ CENTRUM\nDIALOGU COSTIUCHNÓWKA. FOT. GRZEGORZ KĘDZIAnana z ziemią. Najboleśniej doświadczone\nprzez historię zostały kwatery legionistów\nw Kowlu. Wzgórze, na którym usytuowany jest cmentarz stanowiło punkt\nobrony wojsk niemieckich wycofujących\nsię z tych terenów w 1944 roku. Nagrobki\nużyto do budowy ziemianek, między\ngrobami przebiegały linie okopów. Po\nwojnie w tym miejscu powstała kopalnia\npiasku, co sprawiło, że kilka rzędów grobów polskich żołnierzy przestało istnieć.\nW końcu całość cmentarza zarosła. Prace\nrenowacyjne zajęły osiem lat. W tym\nczasie nie tylko wykarczowano teren\ni zasypano okopy. Każdy z ponad setki\nkilkusetkilogramowych nagrobków został\nnaprostowany i zaopatrzony w betonowy krzyż, który dotarł na wzgórze na\nplecach jednego z harcerzy. Dzięki pracy\nw archiwach i bibliotekach część poległych\nna Wołyniu legionistów odzyskała swoją\ntożsamość, a nad ich mogiłami zawisły\ntabliczki z nazwiskami. Obecnie pod\nopieką Centrum znajduje się kilkanaście\ncmentarzy. Z każdym rokiem za sprawą\nprowadzonych poszukiwań oraz ekshumacji lista się wydłuża. Większość z tych\ncmentarzy pochodzi z pierwszej wojny\nświatowej, jednak wśród nich są też te\nz wojny polsko-bolszewickiej oraz drugiej\nWykonane dotychczas prace są\nniewielką częścią tego, co należy zrobić\nw dziedzinie ratowania pamięci o polskich bohaterach na Wołyniu. Pomimo że\nz każdym rokiem zakres prac jest sukcesywnie powiększany, potrzeby wciąż są\nogromne. W tym roku, oprócz opieki nad\ndotychczas zlokalizowanymi i odbudowanymi cmentarzami, planowane są\nposzukiwania grobów legionistów poległych w Kuklach (rozpoczęte w zeszłym\nroku), Jabłonce oraz pod Polską Górą.\nDzięki temu możliwa będzie odbudowa\nkolejnych trzech cmentarzy. Działaniate wymagają jednak wielu rąk do pracy.\nKażdy, kto chce spędzić trzy tygodnie\nsierpnia w niezwykły i pożyteczny sposób,\njest mile widziany. A warto, bo wyjazdydo Kostiuchnówki owocują wieloma\nprzygodami, nowymi doświadczeniami\ni przyjaźniami na całe życie.23FOTOREPORTAÅ»24 | | maj 2017FOTOREPORTAŻKRAINA TROLLI\nTromso-Bergen. Ok 2 000 km.\n16-metrowe Berlovento II. 16 dni, dwie\n8-ki i jedna 9-tka w skali B, dwa prysznice.\nKrótkie noce, uszkodzony silnik, po pół\npuszki piwa, bo woda się już skończyła.\nMorze Norweskie tworzy baśniowy obraz\nnieokiełznanego żywiołu, do którego\nszacunek narasta z każdym dniem. Czas,\nktórego nie liczy się w minutach, a w odległych historiach, które się śnią co noc, gdy\nleży się w małej koi na otwartym morzu…MARTA RYBICKA\nHORIZON AGENCY25EDUKACJA EKONOMICZNABędę biznesmenem!\nMONIKA WIŚNIOWSKAdziennik ark a i miŁośniczk a mediów\nspołecznościowychTeoretycznie ścieżka jest prosta\n– pomysł, realizacja, a potem już\nniemalże czeka miejsce na liście\nnajbogatszych Polaków. Aby\notrzymać grant, bez względu na\nto, czy chodzi o finanse organizacji studenckiej, start-up, czy dużą\ndziałalność gospodarczą, trzeba\nspełnić sporo wymogów formalnych, ale przede wszystkim –\nmieć dobry pomysł. Jak przekuć\ngo w sukces?Najczęściej, aby rozpocząć działalność potrzebne są pieniądze.\nNiewiele jest takich branż, w których możemy wystartować, angażując\njedynie swój wolny czas. Jeśli dysponujesz\noszczędnościami albo masz przysłowiową\n„ciocię z Ameryki”, dużo łatwiej będzie ci\nwystartować. Większość młodych ludzi\njednak musi polegać na sobie. Albo na\nkimś, kto może im pomóc.\nDotacje i wnioski grantowe to jeden\nz najlepszych i najskuteczniejszych sposobów na rozpoczęcie własnej działalności\nalbo uzyskanie wsparcia w prowadzonych\ndziałaniach czy to w organizacji studenckiej, czy pozarządowej, czy w start-upie.\nUmożliwiają nie tylko uzyskanie środków\nfinansowych, ale również uporządkowanie planów dotyczących funkcjonowania biznesu czy organizacji. Jednak jak\nznaleźć właściwy program grantowy i jak\nzabrać się za przygotowanie wniosku?\nMusisz wiedzieć, co chcesz zrobić –\njakie będą pierwsze kroki, z jaką konkurencją musisz się zmierzyć i jak mogą\nwyglądać początki twojego biznesu.Rozpoznanie konkurencji to jeden\nz najlepszych sposobów, by zorientować\nsię, jakiego rodzaju produkty i usługi już\nfunkcjonują na rynku, w jaki sposób inne\nprzedsiębiorstwa kształtują swoją ofertę\ni w jakiego rodzaju produkty inwestują.\nKiedy już wiesz, kto stanowi konkurencję twojego biznesu, czas na rozpisanie\nposzczególnych działań – co i kiedy chcesz\nzrobić oraz jakie potencjalne wydatki\nmoże to wygenerować.\nKiedy posiadasz już wstępny plan,\nwarto abyś znalazł odpowiedni wniosek\ngrantowy. Zazwyczaj mają one bardzo\nszczegółowo rozpisane wymagania,\nktóre należy spełnić, a także grupy osób/\norganizacje, które mogą skorzystać\nz dofinansowania. Zanim rozpoczniesz\npisanie wniosku, sprawdź, czy spełniasz\nkryteria. W razie wątpliwości najlepiej jest\nskontaktować się bezpośrednio z grantodawcą i u źródła zweryfikować swoje\nCzytając wytyczne dotyczące wniosku, koniecznie trzeba zwrócić uwagę\nna aspekty formalne. Pytania, na które\nnależy znaleźć odpowiedzi to: do kiedy\nnależy złożyć wniosek? jakie załączniki są\nwymagane? jakiego rodzaju dokumenty\nmożna złożyć w formie elektronicznej,\na jakie koniecznie muszą być dostarczone\njako wydruki? Podane w dokumentacji\nterminy warto traktować ostrożnie i dostarczyć wszystkie niezbędne elementy\nwniosku z kilkudniowym wyprzedzeniem. Czasem pozwoli to od razu\nzweryfikować poprawność wypełnionych\ndokumentów albo umożliwi dostarczenie\n- część opisowa zawierająca dane osoby/\norganizacji starającej się o dofinansowanie – w tym miejscu należy możliwie\ndokładnie opisać poszczególne elementy realizacji planu, a także określić\njego terminarz,- część budżetowa – dokładnie i realnie\n(!) określony budżet to podstawa\nw przypadku starania się o dofinansowanie z większości grantów czy\nkonkursów. Trzeba wiedzieć, ile mogą\nkosztować działania i pamiętać, że\nważne są nie tylko duże wydatki, takie\njak wynagrodzenia czy zakup sprzętu.\nPrzy niektórych projektach trzeba\nbędzie też zamówić gadżety lub drobne\npoczęstunki – nie można pomijać\n- część formalna – załączniki, dokumenty, skany – wbrew pozorom i temu, że\nwiele osób dość luźno podchodzi do\ntej części projektu, należy pamiętać,\nże brak niektórych załączników może\nspowodować, że nawet najlepszy\npomysł nie uzyska dofinansowania.\nWarto więc nie zamykać sobie drogi na\nCZĘŚĆ TRZECIA – SKĄD WZIĄĆ\nPoszukujesz finansowania na swój\nprojekt, a nie wiesz, gdzie go szukać?\nNa tej krótkiej liście znajdziesz sporo\n- Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej,\n- Europejski Fundusz Rolny na rzecz\nA może chcesz przedyskutować swój\npomysł na warsztatach? Edukacja ekonomiczna w ramach Akademii Liderów\nRzeczypospolitej to cykl bezpłatnych\nszkoleń kierowany do studentów i młodych absolwentów.\nTematyka poruszana podczas zajęć\nzwiązana jest z ekonomicznymi aspektami funkcjonowania państwa, organizacji\ni środowisk akademickich/lokalnych.\nPonadto uczestnicy mają możliwość\npodniesienia kompetencji w zakresie zarządzania projektami, tworzenia budżetu\noraz prowadzenia sprawozdawczości.\nJak się zgłosić? Wszystkie informacje\noraz możliwość zapisu na warsztaty znajdziesz na stronie: akademialiderowrp.pl/\nedukacja-ekonomiczna/Organizator:26 | | maj 2017ADAM CZYŻEWSKIGŁÓWNY EKONOMISTA PKN ORLENTrend jest twoim przyjacielem – tak\nbrzmi najstarsza zasada inwestycyjna, niedawno potwierdzona po raz\nkolejny, tym razem przez doradców z firmy McKinsey. Firma korzystająca z siły\nnośnej, jaką stwarza długofalowy trend\nma od czterech do ośmiu razy większą\nszansę znaleźć się na szczycie wykresów\nrentowności, niż firmy napotykające przeciwne wiatry. Autorzy badań ostrzegają,\nże łatwo jednak stracić z oczu długofalowe\ntrendy w gmatwaninie krótkotrwałych\nzawirowań, zwłaszcza w momentach,\nkiedy natura i kierunki tych trendów stają\nsię mniej czytelne.\nPrzez taki historyczny moment\nprzechodzimy właśnie teraz. Na naszych\noczach dzieje się rewolucja technologiczna, której siłą napędową jest integracja realnej i wirtualnej rzeczywistości. Maszyny\ni urządzenia, wyposażone w odpowiednie\nczujniki, zaczynają się ze sobą porozumiewać i podejmować decyzje już bez udziałuczłowieka, a przez to znacznie szybciej\ni zdecydowanie trafniej.\nAutonomiczne samochody poruszające\nsię po naszych drogach wśród tradycyjnych samochodów to już kwestia kilku,\na nie kilkudziesięciu lat. Jeśli producenci dotrzymają słowa, Tesla zamieni\ntestowego autopilota na prawdziwego\njuż w przyszłym roku. Nissan, Toyota,\nHonda, Google i Jaguar zapowiadają to\nsamo za trzy lata, rok później do grona\nautonomicznych pojazdów mają dołączyć\nPeugeot/Citroen, Volvo, BMW i Ford, a na\nVolkswagena poczekamy do 2025 roku.\nWedług think-tanku IHS Markit samochody autonomiczne będą tym Jokerem,\nktóry zmieni reguły gry w transporcie\nosobowym. Samochody elektryczne\njedynie w tym pomogą. Dzięki pojazdom\nautonomicznym w transporcie osobowym\npojawi się nowy element – mobilność jako\nusługa (MaaS – Mobility as a Service).\nMaaS zaoferuje nową formę dostępnego, wygodnego i czasowo efektywnego\ntransportu, który sprawi, że ludzie\nzaczną więcej podróżować. Jej potencjał\nujawni się przede wszystkim w krajach\nrozwijających się, gdzie mieszkańców\nnie stać na własne samochody, ale stać\nna podróżowanie. Oni wybiorą pojazdy\nautonomiczne, które dadzą im swobodę\npodróżowania, jaką daje własny samochód. Autonomiczne pojazdy elektryczne\nstanowiące realną bazę MaaS stworzątam poważną konkurencję dla transportu miejskiego: autobusów, tramwajów,\na poza miastami także dla pociągów.\nRewolucyjne zmiany nie omijają\nprzemysłu, który przez cyfryzację szybko\nzmienia swoje oblicze. Podobnie jak\nw przypadku aplikacji internetowych,\nłączących klasyczny samochód z kamerami, radarami i innymi czujnikami,\npozwalających pojazdowi samodzielnie\nporuszać się po drogach, interpretować\nznaki drogowe i reagować na innych\nuczestników ruchu, tak w przemyśle\nobserwujemy wysyp aplikacji łączących\nze sobą elementy parku maszynowego\nw autonomiczne linie produkcyjne, które\nmogą decydować o tym, co i kiedy produkują, dostosowując się od indywidualnych\npotrzeb konsumentów, sygnalizowanych\nprzez odpowiednie czujniki.\nW mojej ocenie ORLEN dobrze odrobił\nswoją lekcję w tym zakresie. Świadczą\no tym strategiczne kierunki naszego rozwoju, czyli petrochemia i chemia, dostarczające surowców i komponentów do materiałów przyszłości, rozwój nowoczesnej\nenergetyki, innowacje tworzące wartość\nw kontakcie z klientem indywidualnym\noraz rozwój usług powiązanych z elektromobilnością. Przed nami wciąż jeszcze\nsporo wyzwań, szczególnie w obszarze\ncyfryzacji. Jesteśmy jednak dobrej myśli,\nbo nowe megatrendy, na które stawiamy,\ncoraz wyraźniej przybierają na znaczeniu.Liderzy Rzeczypospolitej.Trendy\nprzyszłościORLEN27ŚWIATRadość i agonia mainstreamu\no wyborach we Francji i Holandii\nWITOLD REPETOWICZniezależny dziennik arz, autor książki\n„Naz ywam się Kurdystan”Europejski mainstream znów\nodetchnie z ulgą i będzie mówił\no mądrości wyborców. Wilders\nnie doszedł do władzy w Holandii, a Le Pen zapewne również\nnie przejmie władzy we Francji.\nI bez znaczenia jest to, że ich\nwyniki stanowią ostatni alarmowy dzwonek. W końcu to we\nFrancji kiedyś stwierdzono: „po\nmnie choćby potop”. Macron jako\nskrzyżowanie Hollande 2.0\nz Justinem Trudeau może do\nniego doprowadzić.Wbrew temu, co będzie głosił\nmainstream, zarówno wybory\nw Holandii, jak i we Francji\npokazały narastającą frustrację i sprzeciw\nwobec chadecko-socjaldemokratyczno-liberalnego dyktatu. Już dwie dekady temu\nklasyczny podział na lewicę i prawicę\nw Europie stracił znaczenie. Zastąpił go\npodział na ugrupowania konsensualne\ni pozasystemowe. W Europarlamencie\nblok konsensualny składa się z Europejskiej Partii Ludowej (chadeków), Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów28 | | maj 2017(socjaldemokraci) i Sojuszu Europejskich\nLiberałów i Demokratów (liberałowie).\nW orbicie tego bloku pozostają też Zieloni,\ngdyż nie naruszają eurokratycznych dogmatów. Eurorealizm powoduje już jednak\nodrzucenie konserwatystów (Europejscy\nKonserwatyści i Reformatorzy), czego\nskutkiem jest Brexit.\nwynika z tego, że posiada 473 miejsca na\n750 w Europarlamencie. Również niemal\nwszyscy członkowie Rady Europejskiej\nnależą do partii mainstreamowych. To\npowoduje, że nie tylko nie widzą potrzebyDemokracją nie jest jednak już\ngłos ludu. Jeśli jest sprzeczny\nz mądrością mainstreamu,\nto jest to populizm, który\nreform, ale wręcz przeciwnie, uznają swą\ndrogę za jedyną słuszną, a każdego, komu\nona się nie podoba uznają za ekstremistę\ni radykała. No i oczywiście za „zagrożenie dla demokracji”. Demokracją nie jest\njednak już głos ludu. Jeśli jest sprzeczny\nz mądrością mainstreamu, to jest to\npopulizm, który należy zwalczać.\nJeśli wyborcy w jakimś kraju podejmą\n„złą” decyzję, to mainstream pośpieszyz pomocą i będzie ją korygował. Wybierze na przykład na „prezydenta Europy”\nosobę niemającą poparcia własnego kraju.\nI będzie to nazywał demokracją. Może\nrównież wymyślić sobie, że ci eurodeputowani, którzy nie popierają eurokracji nie\nbędą dostawać pieniędzy z UE. Tak jakby\nśrodki te były wypracowywane przez\neurokratyczny mainstream. To oczywiście\nteż w imię demokracji.\nHOLANDIA, TURCJA I IMIGRANCI\nSytuacje w Holandii i Francji różnią\nsię jednak zasadniczo. Liberałowie (VVD)\npremiera Ruttego wygrali, gdyż poniekąd\nwskoczyli w buty „postrachu Europy”,\nczyli wolnościowców (PVV) Wildersa. Na\npomoc przybyli Turcy ze swoim prowokacyjnym zamiarem organizacji kampanii\nreferendalnej na terenie Holandii na\nkilka dni przed tamtejszymi wyborami.\nRutte w sposób zdecydowany przegonił\nfunkcjonariuszy tureckiego reżimu,\na protestujących tureckich nacjonalistów\nposzczuł psami, czyli zachował się tak\njak powinien i tak jak oczekiwali tego\nholenderscy wyborcy. Europa przymknęła\noko, mając zapewne nadzieję, że była to\ntylko „kiełbasa wyborcza”. Jeśli tak będzie\nw rzeczywistości to za 4 lata wyborcy\njuż mu tego nie darują. Zwłaszcza że\ni tak PVV wraz z dwiema mniejszymi\npartiami o profilu konserwatywnym,\nantyimigranckim oraz eurosceptycznym\n(SGP i FvD) zdobyły łącznie 17% głosów,ŚWIAT\nczyli o 5 pktów procentowych więcej\nniż w poprzednich wyborach. Lampkę\nostrzegawczą powinno również zapalić\nto, że 3 deputowanych do holenderskiego parlamentu wprowadziła turecka\npartia DENK, będąca proerdoganowskąNarracja mówiąca o „skrajnych”\nugrupowaniach, gdy zdobywają\none ponad 50% głosów jest\nzupełnie pozbawiona sensu.\nV kolumną. To pierwszy przypadek występowania imigrantów w Europie z własną\nlistą w wyborach. Wcześniej jednak\ndoszło już do opanowania przez tureckich\nislamistów i nacjonalistów w Szwecji tamtejszej partii Zielonych, która współtworzy obecny rząd tego kraju. Co ciekawe\nSzwedzcy Demokraci, partia uznawana\nza „skrajną prawicę” i uzyskująca w niektórych sondażach aż 27% głosów, jest\nwciąż izolowana, a partia opanowana\nprzez zwolenników autorytarnego reżimu\ntureckiego, islamistów i sympatyków terrorystów nacjonalistycznego ruchu Szare\nWilki może być w rządzie. Wprawdzie ze\nszwedzkiego gabinetu usunięto Mehmeta\nKaplana, skompromitowanego swymi\nznajomościami z islamistami i Szarymi Wilkami, ale stało się to po długiej\nkampanii, na którą obrońcy Kaplana mieli\njedną odpowiedź: islamofobia i rasizm.\nWarto też dodać, że w Holandii na partie\nmainstreamowej trójcy zagłosowała tylko\nnieco ponad połowa wyborców (51,6%).sukces to również efekt niespełnionych\nobietnic Hollande’a. Kolejne ostrzeżenie,\nktóre zapewne zostanie zignorowane.\nNarracja mówiąca o „skrajnych” ugrupowaniach, gdy zdobywają one ponad\n50% głosów jest zupełnie pozbawiona\nsensu. „Skrajność” to margines, a czy ktoś\nwidział, by marginesy zajmowały połowę\nkartki? Tymczasem Emmanuel Macron,\nktóry zapewne zostanie prezydentem\nFrancji, to produkt aparatu państwowego\ni manistreamu, które stanęły na głowie,\nby zniszczyć kandydaturę Francois\nFillona. Niemal każde jego spotkanie było\nzakłócane. Oczywiście w imię demokracji.\nZdaniem księcia Michaela von Lichtenstein, założyciela think-tanku Geopolitical\nIntelligence Services, wybór Emmanuela\nMacrona oznaczać będzie: „dalsze pogar-szanie się sytuacji: brak reform, rosnące\nzadłużenie i wzrost bezrobocia wśród\nmłodzieży, czyli niekończący się horror\nbędący gwoździem do trumny Unii\nLUD WYJDZIE NA ULICE\nAle mainstream jest zadowolony. Lud\nzaś wyjdzie na ulice. Zamieszki imigrantów, burzliwe protesty niezadowolonej\nmłodzieży, demonstracje nacjonalistów\ni ataki terrorystyczne będą codziennością.\nPaństwo Islamskie na kilka dni przed\nwyborami pokazało swą siłę we Francji,\na reakcją władz było głównie obmyślanie\njak wyprowadzić z tego kandydaturę\nMacrona bez szwanku. Póki co udało się.\nAle to nie ostatnie wybory.FRANCUSKIE „SKRAJNOŚCI”\nSytuacja we Francji jest nieco inna, bo\no ile w Holandii mainstream miał tylko\njedno zagrożenie z prawej strony, o tyle\nwe Francji doczekał się ataku i z prawa,\ni z lewa. Dwaj główni kandydaci tzw.\nskrajnej prawicy i skrajnej lewicy uzyskali\nłącznie około 43%, a jeśli dodać do tego\ninnych kandydatów „pozasystemowych”,\nto wychodzi 52%. 5 lat temu Le Pen otrzymała 17,9% (o 4 punkty procentowe mniej),\na kandydat „skrajnej lewicy” Jean-Luc\nMelenchon – 11,1% (o 8 punktów procentowych mniej). Siłą mainstreamu są różnice\ndzielące skrajną prawicę i lewicę, choć\njest tu też zaskakująco wiele elementów\nwspólnych: silny eurosceptycyzm i odrzucenie neoliberalnego dyktatu banków\ni wielkich korporacji. Główną różnicą\njest natomiast stosunek do imigracji\ni bezpieczeństwa związanego z narastającym terroryzmem islamskim. Można się\njednak spodziewać, że przynajmniej część\nwyborców Melenchona może wybrać\nLe Pen lub zostać w domu. Bowiem jego29START NA RYNKU PRACYStart Na Rynku Pracy:\nprzyszłość zawodowa po studiach\nNauki o życiu (life Nauki\nitp. (life 31%\nscience) itp.31%49%49%Ekonomia, finanse,Ekonomia,\nfinanse,31%45%45%matematyka i informatyka\nitp. i informatyka\n16%1%polityczne i Nauki\ngeodezja,38%Lingwistyka itp. Lingwistyka\n39% itp.39%Kierunki medyczneKierunki\nmedyczne40%Fizyka, Biologia, chemia\nchemia itp.41%Nauki Humanistyczne,\n14%1%15%1%Bardzo źleCzy wiążesz\nKierunki lekarskie Kierunki lekarskie85%Elektronika, Elektryka,\nTelekomunikacja itp.82%Ekonomia, finanse,Ekonomia,\nitp. zarządzanie itp.\nadministracja,itp.bezpieczeństwo itp.80%80%80%79%geografia, geologia,\n78%Lingwistyka itp. Lingwistyka itp.72%72%mat. i informat., itp.mat. i informat., itp.72%72%WNajsłabiej atmosferę na swoich studiach\noceniają przedstawiciele nauk o życiu oraz77%\n74%nauki Hum., niewym.\nHum., niewym. pow.ramach badań w Programie\nStart na Rynku Pracy pytaliśmy też o ocenę atmosfery na\nstudiach. Najlepsza panuje na kierunkach\nhumanistycznych, 42% respondentów\noceniło ją jako bardzo dobrą, niewiele\nmniej studentów grupy kierunków Fizyka, Biologia, Chemia, bo 41% także ocenia\natmosferę na swoim kierunku jako bardzo\ndobrą. Na kolejnym miejscu z wynikiem\n40% pozytywnych ocen są kierunki\nmedyczne.30 | | maj 201774%79%\n77%77%Nauki polit. i społ.,Nauki\ni społ., niewym. pow.79%\nniewym. pow.82%80%Nauki o życiu (life Nauki\nitp. (life science) itp.\nBiologia, chemia itp.85%grupy kierunków ekonomicznych – po 31%\nosób oceniających atmosferę jako bardzo\ndobrą. Jednak nie jest to bardzo zły wynik,\ngdyż ogólna liczba tych, którzy dobrze\noceniają swoje studia to zazwyczaj około\n89% na każdym kierunku. Na żadnym\nkierunku odsetek osób, które oceniają\natmosferę na swoim kierunku jako złą nie\nWyniki te powinny cieszyć zarówno\nstudentów jak i kandydatów na studia,\noznaczają też, że jesteśmy raczej zadowoleni z tego jak się nam studiuje. Tym\nniezadowolonym zawsze też możnazaproponować zmianę kierunku na\nstudiach magisterskich, a ci, którzy już\nsą na studiach magisterskich maja przed\nsobą rok-dwa lata studiów, więc jest to do\nprzetrwania z zaciśniętymi zębami.\nBadanie zrealizowane przez Fundację\nInicjatyw Młodzieżowych w styczniu\n2017 r. na ogólnopolskiej, reprezentatywnej\ndla 12 grup kierunków, próbie studentów\nw ramach programu Start na Rynku Pracy.\nArtykuł powstał dzięki wsparciu Fundacji PZU.FELIETONZatańcz\nWIKTOR ŚWIETLIKdyrek tor centrum monitoringu\nwolności prasy sdpKilka dni temu byłem na imprezie,\nna której rozmawiając z dwójką\nznajomych, odkryłem, że wszyscy\nprzeżyliśmy niedawno podobne, ważne\ndla nas doświadczenie związane z naszymi dziadkami. Wszyscy odnaleźliśmy ich\nw książce „Zgliszcza” napisanej przez znanego dziennikarza i publicystę Piotra Zarembę, poświęconej działaczom Polskiego\nStronnictwa Ludowego (nie mającego wiele wspólnego z tą dzisiejszą partią, która\nniekiedy pojawia się w telewizji i sondażach). Działacze tamtego PSL, a było ich\nw całej Polsce setki tysięcy, próbowali\nbudować niepodległe państwo w sposób\ndemokratyczny. Dziś, kiedy patrzymy na\nhistorię i na to, że jako głównego przeciwnika mieli tak niemiłego dżentelmena jak\nJózef Stalin wiemy, że szans nadmiernych\nnie mieli. Mieli za to wielkie szanse być\nzabitymi, uwięzionymi, bitymi, prześladowanymi, brutalnymi metodami łamanymi, co często się niestety działo. To do\nczasów „Solidarności” był najważniejszy\nruch społeczny, prawdziwe społeczeństwo\nobywatelskie, nie takie jak z bajanek w folderach o funduszach europejskich, ale\nautentyczne, zorganizowane, odważne,\nchoć wówczas skazane na klęskę. Uczestniczyli w nim także zapewne dziadkowie\nczy pradziadkowie wielu z Was. Myślę, że\npowinniście się tym zainteresować. I właśnie à propos tego zainteresowania naszła\nmnie pewna refleksja.Otóż, jeszcze kilka lat temu była,\na w niektórych środowiskach do dziś jest,\nchoćby niekiedy wśród dziennikarzy, ale\nteż sędziów czy polityków, rozmowa o rodzicach, dziadkach, za przeproszeniem,\njak pierdnięcie na salonie. Nie wypada.\nNie wypada mówić o przodkach, bo przecież kto inny może nie mieć czym się pochwalić. Przecież jeśli nawet tato i dziadek\njednej z prominentnych pań polityk europejskich zajmowali się torturowaniem ludzi, a potem tak się już w PRL-u ustawili,\nże latorośl wysłali do USA na prominentne\nstypendium, to głupio jej ich dziś przypominać. I zamęczać jakimiś zabitymi\nchłopakami z lasu albo peeselowcami,\nktórym złamano życie, nie pozwolono\nzrobić kariery, rozwijać się albo zmuszono\ndo współpracy, grożąc wymordowaniem\nrodziny. Podobnie głupio przecież już dziś\nprzypominać niemal identyczną historię\nrodzinną jak w przypadku tej pani polityk\nbyłemu premierowi, szefowi MSZ i znanemu europejskiemu politykowi. Dlatego\noboje ci państwo ze swadą dziś uczą\nmaluczkich, ciemnych Polaczków – nieraz\nwłaśnie wnuków tamtych peeselowców –\ndemokracji, tego, czym jest społeczeństwo\nobywatelskie i jak ma się zachowywać\ncywilizowany, kulturalny człowiek w myśl\nŻeby było jasne, nie winię dzieci za\nrodziców. Ale mam wrażenie, że pewna\nmała grupa ludzi w Polsce, która miała\nbardzo poważny problem z własnymi\nrodzinami, a nie miała go z posiadaniem i dziedziczeniem od 60 lat władzy\nzaczęła wmawiać innym, że zajmowaniesię własną przeszłością to obciach, nie\nuchodzi, nie powinno się. I to jednak już\nbyło bardzo nie fair. Można dyskutować\no tym, na ile na nich spada to, co robili ich\nrodzice w mundurach UB czy stalinowskich prokuraturach. W końcu nie byli\nto oni. Ale tym bardziej nie powinno to\nspadać dziś na nas. Historie rodzinne\nkażdego z nas bywają trudne, w końcu nie\nświęci garnki lepią albo jak śpiewał Jacek\nKaczmarski: „dajcie żyć grzesznikowi, to\ni świętym będzie lepiej”. Ale tym bardziej\nnie powinny iść w zapomnienie ze wzglę-Działacze tamtego PSL,\na było ich w całej Polsce setki\ntysięcy, próbowali budować\nniepodległe państwo w sposób\ndu na kompleksy jakiejś wąskiej sekty\nwładzy. W USA grzebanie w przeszłości\ni wyszukiwanie przodków jest jednym\nz najpopularniejszych społecznych hobby.\nNic dziwnego. Nie tylko możemy pójść na\npierwszą randkę – z nie tak świętą, jak się\nczasem okazuje, ale też bardzo wesołą za\nmłodu – babcią. Nie tylko możemy ożywić\npraprapradziadka utracjusza, który dwór\nprzegrał w karty, choć chciał dobrze. Nie\ntylko znaleźć w sobie kawałek górala\ni trochę z Litwina. Ale lepiej niż nawet\nz najgrubszego elaboratu opracowanego\nprzez Komisję Europejską dowiedzieć się\nteż skąd idziemy i dokąd iść powinniśmy.\nWięc życzę Wam udanego kopania.31All pages:123456789101112131415161718192021222325262728293031InfoStackLikeShareDownloadMoreKoncept nr 53 Published on May 22, 2017 Najnowszy Koncept, a w nim: Specjalnie dla Was Piotr Liroy-Marzec o wierze w ludzi,\nAgnieszka Niewińska o wolności debaty akademickiej,\nWit...See MorefundacjainicjatywmlodziezowychFollowRead moreRead moreSimilar toPopular nowJust for youGo explore