Šíp i Ostré z PTT - Zielnik-Karpacki.pl\nWycieczki > 2014 > Šíp i Ostré z PTT\nWielka Fatra - 18 maja 2014\nTrasa: Dierová - Podšíp (745 m n.p.m.) - Zadný Šip (114 m n.p.m.) - Šíp (1170 m n.p.m.) - Žaškovské Sedlo (720 m n.p.m.) - Sedlo pod Ostrým (890 m n.p.m.) - Ostré (1031 m n.p.m.) - Sedlo pod Ostrým (890 m n.p.m.) - Ľubochňa\nZapisałam się na wycieczkę sądeckiego PTT na Wielką Fatrę. O tej porze roku każda zorganizowana wycieczka na Wielką lub Małą Fatrę to dla mnie niejako „obowiązek”, z uwagi na możliwość zobaczenia i sfotografowania nowych dla mnie gatunków roślin. Oczywiście, czasami, jak jest zapowiadana bardzo brzydka pogoda, to nie jadę. Chociaż z bólem serca. Tym razem też nie zapowiadało się dobrze. Wcześniej były powodzie i podtopienia. A pogoda tego dnia też miała być kiepska. Ale razem ze mną zapisali się na tę wycieczkę Marta i Krzysiek, a ponieważ oni nie zamierzali zrezygnować, to ja też musiałam pojechać. Pojechało niecałe 30 osób, bo reszta się wycofała, z uwagi na przewidywaną pogodę.\nJechaliśmy przez Chyżne i Dolny Kubin do miejscowości o nazwie Dierová, skąd mieliśmy wyruszyć na szczyt. Tu mieliśmy przejść kładką na drugą stronę Orawy. Ktoś z uczestników stwierdził, że przeczytał w Internecie, że ponoć ta kładka jest uszkodzona i nie da się nią przejść. Postanowiliśmy to sprawdzić. Kładka teoretycznie była rzeczywiście zamknięta, ale była dziura w ogrodzeniu, więc postanowiliśmy zaryzykować. Przegniłe deski zostały usunięte, a na ich miejsce położone prowizorycznie „stupaczki” oparte na cienkich drewnianych listwach, przywiązane w dwóch zaledwie miejscach cienkim, zardzewiałym drutem. Pod spodem szeroka, wzburzona rzeka. Przechodziliśmy na wszelki wypadek pojedynczo i bardzo powoli. Było to niezapomniane przeżycie, zwłaszcza dla mnie, bo na takich metalowych konstrukcjach zawsze dostaję ataku lęku. No może nie panicznego, ale bardzo silnego. Na szczęście wszyscy przeszliśmy bezpiecznie na drugi brzeg. Ale adrenalina była!\nPogoda była rzeczywiście nieciekawa. Było pochmurnie i bardzo mglisto. Spore błoto i ślisko, jak to zwykle na wapiennym podłożu. Na szczęście przynajmniej nie padało.\nSzlak bardzo ładny, chociaż mocno stromy. W bukowym lesie mnóstwo malowniczych, ostrych skałek. Stąd nazwa szczytu, bo šip po słowacku oznacza strzałę, cierń lub kolec – te mijane skałki bardzo je rzeczywiście przypominały. Zwłaszcza piękna i atrakcyjna była ścieżka tuż po szczytem. Kojarzyła się z Rzędowymi Skałami pod Siwym Wierchem. Chwilami mgła się rozwiewała i mogliśmy wtedy podziwiać wspaniałe widoki.\nPoza Šipem mieliśmy zdobyć jeszcze jeden szczyt – Ostré. Ponoć 15 minut na szczyt z Sedla pod Ostrým, tak pisało na szlakowskazie (ale, jak się okazało, to była pomyłka). Właściwie nie trzeba było na niego wchodzić, bo wraca się tą samą drogą na przełęcz. Część osób została więc na przełęczy, ja zresztą też planowałam zostać, bo byłam już bardzo zmęczona. Ale Krzysiek mnie podpuścił, że może będzie tam rosnąć jakaś unikatowa roślinka, której jeszcze nie mam w kolekcji, więc postanowiłam się wdrapać na szczyt. Gdybym wiedziała, co mnie czeka, nigdym bym się nie zdecydowała. Było bardzo stromo – prawie pionowe podejście – 200 m przewyższenia. Pod koniec tak bolały mnie mięśnie, że każdy kolejny krok był niesamowitym wysiłkiem. Jakoś się jednak wczołgałam na górę. Widok był co prawda stamtąd piękny, ale nie wart aż takiego wysiłku. I oczywiście, żadnej nowej roślinki!\nAle spotkała mnie tu śmieszna przygoda. Wszyscy ubawili się świetnie dzięki mojemu roztargnieniu. Postanowiłam się posilić przed zejściem w dół, i przyszła mi ochota na zabrane z domu, ugotowane na twardo jajko. Jeden z kolegów zasugerował, żebym rozbiła skorupkę o pobliską skałkę. Zapytał przy tym: A na pewno ugotowałaś? Oczywiście, że na pewno! Po co głupio pyta! Wszyscy przysłuchiwali się naszej wymianie zdań. Uderzyłam jajkiem o głaz… i spod palców wypłynęło mi surowe jajko. Okazało się, że niekoniecznie ugotowałam. Śmiech grupy był chóralny. A ja nie byłam zła, bo dla mnie też to było bardzo zabawne. Śmiałam się razem z nimi. Tylko tego jajka było mi szkoda, bo miałam na nie straszną ochotę! Musiałam zadowolić się kawałkiem czekolady.\nPotem szliśmy długi czas piękną ścieżką wijącą się grzbietem wśród skał. Nie traciliśmy jednak wcale wysokości, za co przyszło nam później zapłacić. Ostatni fragment trasy był tak stromy, że znowu nogi odmawiały niektórym posłuszeństwa. Ale zeszliśmy wszyscy bezpiecznie na dół. I wreszcie wyjrzało nam słońce.\nTo była bardzo udana wycieczka. Z przygodami. Dobrze, że nie zrezygnowałam, bo znalazłam kilka nowych gatunków, m.in. ciekawą, rzadką roślinę o łacińskiej nazwie Aremonia agrimonoides (polskiej na razie nie posiada).\nSzip Wielka Fatra


Jak duże musi być dziecko, by było w pustym domu bezpieczne? Co na to polskie prawo?\nStrona główna > Rodzina > Od kiedy dziecko może zostać samo w domu?\nOd 5 miesięcy muszę pracować 3 dni w tygodniu na drugą zmianę. Mam dwoje dzieci w wieku 7 i 8,5 roku, które do przyjazdu męża z pracy muszą siedzieć same w mieszkaniu (ok. 2-3 godziny). W zeszły weekend sąsiadka z drugiej klatki ostrzegła mnie, że jeżeli będę pozostawiać dzieci same w domu bez opieki to zgłosi sprawę na policję …\n– skarży się na jednym z for internetowych internautka, pytając jednocześnie o radę i podstawę prawną, która reguluje tego typu kwestie. Problem pozostawiania dzieci samymi w domu spędza rodzicom sen z powiek dopiero od kilku lat. Kiedyś, choć niebezpieczeństw nie było mniej, mogli oni jeszcze liczyć na pomoc bliskich i czujne oko sąsiadów. Dziś, w dobie anonimowości, zamknięcia społecznego i często dużej odległości między członkami rodziny (dziadkami, rodzeństwem) pozostawienie szkrabów w domu bez opieki nie jest już takie proste. I nierzadko – tak jak w przypadku użytkowniczki forum – pociąga za sobą komentarze i groźby ze strony „życzliwych”. Czy słuszne?\nPozostawienie dziecka w domu bez nadzoru osoby dorosłej nie musi wiązać się z niebezpieczeństwem, ale musimy założyć, że zagrożenie istnieje i przygotować dziecko na różne sytuacje kryzysowe. Polskie prawo nie normuje w sposób czytelny wieku dzieci, które mogą zostać same w domu, w niektórych dokumentach jednak można odnaleźć tropy takich rozwiązań. W art. 106 Kodeksu wykroczeń czytamy na przykład, że karalne jest pozostawienie dziecka do lat 7 w okolicznościach, które stwarzają zagrożenie dla jego zdrowia (np. możliwość wzniecenia pożaru). Takie postępowanie może się spotkać jednak z karą „zaledwie” grzywny bądź nagany.\nEksperci – psychologowie i pedagodzy – nie zalecają pozostawiania w domu dziecka poniżej 10. roku życia, a nawet dziesięciolatkowie i dzieci starsze powinny być do samodzielnego pobytu w domu odpowiednio przygotowane. Organizacje działające na rzecz ochrony praw dziecka wyrażają się jeszcze bardziej radykalnie: większość 13-latków nie jest na tyle dojrzała, by poradzić sobie w nagłych wypadkach samodzielnie, a na noc nie powinniśmy zostawiać samych nawet 16-latków.\nChoć większość rodziców deklaruje, że nie zostawiłoby dziecka samego w domu, w praktyce wygląda to inaczej. Australijscy eksperci ustalili, że w 10 tys. badanych rodzin aż 1 na 4 dzieci zostaje w domu bez opieki dorosłych co najmniej raz w tygodniu, i to na dłużej niż godzinę. Oczywistym jest fakt, że bezpieczeństwo dziecka w domu jest zależne od wielu czynników, przede wszystkim jego dojrzałości, samodzielności i wpojonych nawyków. Często jednak nawet dorosły jak na swój wiek nastolatek w sytuacjach kryzysowych, jak awaria prądu, włamanie czy pożar i związana z tym konieczność ewakuacji, poczuje przerażenie, zagubienie i bezradność – naturalne emocje, nieobce w takich chwilach także dorosłym.\nNie ma wieku idealnego na pozostawienie dziecka samego w domu. Niemowlęta i małe dzieci muszą pozostawać pod stałym nadzorem osób starszych – pierwsze są zupełnie niesamodzielne i uzależnione od dorosłych, drugie – nawet jeśli nabyły już umiejętności, pozwalające im samodzielnie funkcjonować w stopniu ograniczonym, z racji swojej ruchliwości i ciekawości mogą wyrządzić sobie przypadkiem krzywdę. W przypadku dzieci w wieku szkolnym wszystko zależy od samodzielności dziecka, jego charakteru i naszego zaufania do niego. Wszystkie te czynniki musimy ocenić samodzielnie.\nJeśli znajdziemy się już w sytuacji, że musimy pozostawić dziecko w domu bez nadzoru osób starszych – bez względu na to, czy ma ono pozostać samo przez godzinę, dwie czy całe popołudnie – musimy pamiętać o kilku istotnych sprawach. Po pierwsze, należy dokładnie objaśnić dziecku, gdzie i na ile wychodzimy, by wiedziało, o której może spodziewać się naszego powrotu.\nPo drugie, dziecko musi wiedzieć, z kim i w jaki sposób skontaktować się w razie potrzeby (najlepiej zostawić obok telefonu listę numerów kontaktowych – do siebie, rodziny i służb ratowniczych). Po trzecie, warto uświadomić dziecko, czego pod żadnym pozorem nie może pod nieobecność opiekunów robić, np. otwierać drzwi czy odbierać telefon i rozmawiać z nieznajomymi, podchodzić do kuchenki gazowej, otwierać balkon czy okno.\nPo czwarte, przetestujmy te rozwiązania: najpierw „na sucho”, by wyuczyć dziecka właściwych za-chowań, a gdy już musimy wyjść, niech będzie to krótsze wyjście. Po piąte, najważniejsze, wychowujmy dziecko tak, by potrafiło szybko odnaleźć się w nowej sytuacji i dało nam realne powody do zaufania mu. Pamiętając jednak, że to wciąż tylko dziecko – ograniczajmy konieczność pozostawiania pociechy w domu bez opieki do minimum.


FIFA 20 - recenzja\n7 października 2019 | Przeczytasz w 14 min.\nPrzeciwników serii FIFA nie brakuje. Wiele osób twierdzi, że coroczne wydawanie kolejnych to części tej najpopularniejszej gry piłkarskiej, to zwyczajne odcinanie kuponów i odgrzewanie już naprawdę starego kotleta. Ja, mimo to, co roku w każdą część pakuję co najmniej 150 godzin swojego życia i zacieram ręce z niecierpliwości już na początku września. Czekam tylko, aż na półkach sklepowych pojawi się pudełko z napisem FIFA i numerkiem o jeden większym niż odsłona zajmująca honorowe miejsce na dysku mojej konsoli. Nie inaczej było w tym roku. Czy w przypadku „dwudziestki” Electronic Arts stanęło na wysokości zadania? Zdecydowanie tak.\nDlaczego FIFA 20 to jakościowa produkcja, a nie FIFA 19 ze zaktualizowanymi składami i strojami: część pierwsza – tryb Volta\nNajgorętszą nowością w tegorocznej sportówce od EA jest tryb Volta. Fani już od wielu lat czekali na kolejną część piekielnie popularnej Fify Street – mało kto jednak przypuszczał, że będzie to tryb w zwykłej kultowej serii, a nie osobna produkcja. Oczywiście jest to na wielki plus, w końcu dzięki temu zawartość Fify 20 dostarcza nam zabawy na jeszcze więcej godzin. Świetną informacją jest również to, że tryb Volta jest na tyle wyśmienitym elementem tegorocznej Fify, że spokojnie pozwala graczom zapomnieć o Drodze do sławy z Alexem Hunterem w roli głównej – ja o historii młodego Anglika przypomniałem sobie dopiero, kiedy przed pisaniem tego tekstu zajrzałem do swojej zeszłorocznej recenzji poprzedniej Fify.\nOjooo, que golazo de Kacper „Diabe” Cembrowski!\nVolta… Volta to po prostu jest „to”. To jest ten brakujący element poprzednich odsłon, coś, co jest świetną odskocznią i uwierzcie mi – nic nie działa bardziej relaksacyjnie po uporczywych starciach online w Division Rivals, jak uliczny mecz rozgrywany wieczorem na boisku znajdującym się na szczycie wielkiego budynku w Tokio, któremu towarzyszą neony sąsiadujących budynków.\nTryb Volta oferuje nam kampanię, której scenariusz jest zaskakująco bardzo sztywny i trochę nie pasuje do całej „luzackiej” koncepcji ulicznego grania. Spodziewałem się grupy zabawnych bohaterów, którzy będą bawić się piłką nożną na całym świecie, co chwilę to unosząc kolejne puchary, a w istocie otrzymałem sztucznie poważną historię, gdzie nasza drużyna momentalnie się rozpadła i trzeba zbudować pakę na nowo (co w praktyce okazuje się banalnie proste i jeszcze bardziej podkreśla fakt, że poważny scenariusz ewidentnie tutaj nie pasuje). Robimy to na pierwszym naszym turnieju, rozgrywanym w Japonii. Po finale rekrutując jednego z graczy już musiałem kogoś wyrzucić, ponieważ wszystkie sloty w drużynie były zajęte. Ciężko więc traktować tragizm całej sytuacji na poważnie. Sytuacji nie poprawia nasz bohater. Tworząc główną postać, twórcy dali nam walną rękę. Na początku naszej przygody daje nam dostęp do pełnego kreatora postaci. Tam możemy wybrać płeć, wzrost, wagę, fryzurę, nos, uszy i wszystkie inne cechy wyglądu zewnętrznego. To jest akurat wielka zaleta, bowiem nasz bohater może faktycznie przypominać nas. Szkoda jednak, że nie mamy wpływu na charakter głównej postaci… będąc szczerym, miałem serdecznie dość mojego wirtualnego, grającego w uliczny futbol, „ja”, już po paru godzinach rozgrywki. Nasz bohater jest cholernie antypatyczny, często ma szczeniackie, niezrozumiałe i zwyczajnie durne zachowania, przez które niejednokrotnie miałem ochotę pominąć cutscenkę i przejść już do meczu.\nMOTM, chyba nikt nie jest zdziwiony?\nNa szczęście cała fabuła to tylko mały dodatek w porównaniu do tego, co oferuje nam rozgrywka w Volcie. To jest zwyczajnie ulepszona i zmodernizowana FIFA Street. Możemy robić mnóstwo wspaniałych sztuczek, notować asysty kopiąc mocno piłką w brzeg hali, tak, aby ta odbiła się od ściany i trafiła pod nogi napastnika, który położy się na podłodze i wturla futbolówkę czołem do bramki, następnie robiąc salto wskakując na ścianę. Tak, naprawdę. Takie rzeczy dzieją się w tym trybie. Mnogość dostępnych sztuczek powoduje ból głowy, a po dłuższym treningu możemy na boisku robić cuda. Bardzo podobają mi się również prowokacje naszych rywali, gdzie podczas meczu możemy stanąć w miejscu i trzymając piłkę pod nogami, zacząć tańczyć lub patrzeć się w niewidzialny zegarek, aby sprowokować rywala do próby odebrania nam piłki. Bezczelność i efektowność – te dwa słowa pięknie podsumowują rozgrywkę w Volcie.\nPo każdym spotkaniu dostajemy XP, które przekładają się na punkty umiejętności do wydania w drzewku umiejętności, które ulepszają naszego zawodnika i zwiększają mu statystyki. Za rozegrane spotkania na nasze konto wpadają również pieniądze, które możemy wydać w Volcie, lecz są to jedynie rzeczy kosmetyczne. W ten sposób możemy jeszcze bardziej modyfikować swój awatar.\nPierwsze mistrzostwo ze mną w składzie… i na pewno nie ostatnie.\nPokusiłbym się o stwierdzenie, że na tę chwilę jest to najbardziej elektryzujący tryb kanapowy w Fifie. Problemem grania w Voltę przeciwko sztucznej inteligencji jest fakt, że ta nie czuje potrzeby wykonywania sztuczek i zamiast na efektowności, zależy jej na efektywności. Komputer więc będzie raczył nas jedynie prostymi podaniami i bezpłciowymi strzałami, bez żadnej wyobraźni czy chęci pogrążenia nas. Faktycznie więc z czasem jest szansa, że gra w Voltę samemu może zacząć nużyć, a wtedy trzeba posiłkować się właśnie znajomymi, czy to na kanapie obok nas, czy online.\nTryb kariery – znowu to samo i ponowne narzekania, czy może jednak doczekaliśmy się upragnionych nowości?\nTryb kariery menedżera znacznie ewoluował w tegorocznej odsłonie. Electronic Arts w końcu wysłuchało próśb fanów i przyłożyli się trochę do tego trybu, który niewątpliwie zyskał w tym roku sporo głębi. Pierwszą, teoretycznie najmniej istotną zmianą, lecz jak bardzo potrzebną, jest dodanie pełnej personalizacji naszego trenera. W poprzednich latach mieliśmy jedynie parę gotowych postaci, które… cóż, nie były zbyt zadowalające i 90% graczy miało dokładnie tego samego menedżera. Tym razem, wszystko jest w naszych rękach, podobnie jak w opisywanej przeze mnie wyżej Volcie. Możemy wyjść na konferencję prasową w zielonym afro i różowym garniaku, natomiast na samym spotkaniu pojawimy się w kapeluszu, wyprostowanych blond włosach i białej koszulce, albo, jeśli żart ze śmiesznym wyglądem do nas nie trafia (mnie akurat to dosyć bawiło i śmiałem się przed monitorem jak patrzyłem na menedżera Barcelony wypowiadającego poważne zdanie mając ekstrawagancki strój i śmieszną fryzurę), to możemy zrobić normalną postać, przypominającą nas samych. Dla każdego coś dobrego.\nNajwiększą zmianą są już okropnie długo wyczekiwane rozbudowane konferencje, o których wspominałem nawet w recenzji Fify 19. Wszyscy gracze na to czekali już od dłuższego czasu – dzięki temu ta kariera ma w sobie głębię i nie jest to już jedynie granie meczów od jednego okienka transferowego do drugiego. Konferencje przedmeczowe są tylko przed ważniejszymi spotkaniami, zaś wywiady pomeczowe są zawsze. Nasze wypowiedzi wpływają na morale poszczególnych piłkarzy oraz całego zespołu, co następnie przekłada się na formę i statystki zawodników. Dla przykładu – prowadzimy FC Barcelonę, w drugim sezonie stwierdzamy, że Luis Suarez najlepsze czasy ma już za sobą i pora, aby zszedł ze sceny. Dostaje więc niewiele szans gry, a za niego wskakuje młody napastnik, który wyśmienicie rokuje. Urugwajczyk może zwrócić się do nas ze swoim niezadowoleniem lub pokorną prośbą o większą liczbę minut na boisku. Zależnie od naszej odpowiedzi, możemy go podbudować, lub, całkiem odwrotnie, zrobić wyrzuty że w ogóle śmiał się do nas w tej sprawie zwrócić i wtedy jego morale spadną jeszcze bardziej. Taka sytuacja oczywiście powoduje sporo szumu medialnego, więc co konferencję dostaniemy pytanie, dlaczego Luis nie wychodzi w podstawowej XI, czy zagra w następnym meczu lub czy mamy zamiar pozbyć się napastnika, który zrobił tak wiele dla zespołu. Taka sytuacja nie wpływa dobrze na zawodnika, który zaliczy tymczasowy, dosyć spory regres w najważniejszych statystykach i może mieć nawet -7 punktów do strzelania przez niejasną sytuację w klubie.\nPodobnie jest w przypadku nowych nazwisk. Non stop będziemy pytani, kiedy świeżo zakupieni piłkarze zadebiutują, a kiedy w końcu to się stanie, będziemy dopytywani o jakość ich występu według nas. Co do kupowania piłkarzy, również widać poprawę. O tym, że rynek transferowy w realnym świecie zwariował i obecnie wyłożenie na stół 80 milionów euro to żaden problem już wszyscy wiedzą, lecz jeszcze w zeszłym roku można było wyrwać młode talenty za bezcen. W tym roku sytuacja wygląda nieco inaczej i musimy zapłacić kolosalne pieniądze za perspektywicznych młodzików – Trent Alexander-Arnold nie kosztował mnie już 30 milionów, a ponad 80. To samo w przypadku Fabiána Ruiza z Napoli, za którego musiałem zapłacić aż 70 milionów euro.\nSzczęśliwy Messi, szczęśliwy menedżer\nJedną z równie głośnych nowości był dynamiczny potencjał zawodników – w ramach szybkiego wyjaśnienia – chodzi o to, że jeśli ponad 30-letni zawodnik w danym sezonie się odpalił (z życia wzięte – Jaime Vardy czy Fabio Quagliarella), to jego ocena ogólna będzie szła w górę ze względu na obecną formę, a nie w dół, z racji na już dość duży wiek. Rozegrałem Barceloną 1,5 sezonu i niestety, ale średnio się to u mnie sprawdziło. Luis Suarez i Lionel Messi dostali -1 do oceny ogólnej pomimo świetnej dyspozycji i strzeleniu wielu bramek. Fakt wzrostu overalla takich piłkarzy jak Arthur, Frenkie de Jong, Todibo czy Riqui Puig to sprawa naturalna, natomiast okropnie zdziwił mnie progres Neto, który zagrał dosłownie parę spotkań. Piłkarz niewiele młodszy od wcześniej wspomnianego Suareza i GOATa, który dostał szansę gry dosłownie z 7 razy, a w przeciwieństwie do dwóch napastników, jego ocena wzrosła. Nie rozumiem zatem tego dynamizmu, chociaż wierzę, że jeszcze może zostać to naprawione w jakiejś łatce.\nKariera zawodnika nie uległa zmianie i tryb ten wygląda dokładnie tak samo, jak w ostatnich latach. Nowości w menedżerze jednak to przysłaniają, a samo EA Sports przyznało, że ma w przyszłości i kariera zawodnika doczeka się nowości. Pozostaje nam jedynie czekać, choć na tryb kariery w tym roku po prostu nie możemy narzekać.\nPora na główne danie, czyli Ultimate Team. Smacznego…\nUltimate Team to najbardziej popularny i cieszący się największą popularnością tryb. W tym roku nie doczekaliśmy się żadnych rewolucyjnych zmian, lecz czy one były potrzebne? FUT funkcjonuje tak samo jak w zeszłym roku, głównymi trybami są Division Rivals i, dla ludzi o stalowych nerwach, FUT Champions, a sposoby na zarobienie to handel lub SBC. Zapaleni gracze FUTa powinni więc czuć się jak w domu.\nJedynym problemem, jaki zauważyłem, jest fakt, że jeszcze przed oficjalną premierą gry natrafiałem na składy z takimi kartami jak Salah czy Lewandowski. Dla mnie wielkim wydatkiem było ostatnio 25 tysięcy na Hallera w wersji OTW, a co dopiero na kartę Salaha, której cena oscyluje w granicach 400 tysięcy. Cóż, najwyraźniej wszyscy mieli wielkie szczęście w paczkach na początku tej Fify…\nLimit szczęścia mogę uznać za wyczerpany\nNajwiększą nowością w Ultimate Team w Fifie 20 jest „system nagród”, coś na wzór sezonów w Fortnite. Za każde spotkanie dostajemy XP i wbijamy kolejne poziomy, za które dostajemy jakieś drobiazgi. Nie jest to jednak nic znaczącego i na pewno nie będziemy o to wściekle zabiegać – nagrodami są wypożyczone karty zawodników lub przedmioty czysto kosmetyczne, takie jak 16-bitowa piłka czy herb fioletowej ośmiornicy. Bardzo kosmetyczne zmiany, lecz na pewno niektórych graczy ucieszą.\nStałe fragmenty gry w nowej odsłonie\nKolejną elektryzującą nowością jest zmiana stałych fragmentów gry. Mowa tutaj o rzutach karnych i wolnych, kornery pozostały bez zmian. W przypadku jedenastek nie mamy już do czynienia ze strzałką, a celownikiem w postaci kółka, którym możemy ruszać po bramce. Z początku karne są wyjątkowo trudne do wykonania i trochę czasu mi zajęło trafienie pierwszej jedenastki. Czy jest to zmiana na lepsze? Nie jestem pewien. Nadal przez głowę piłkarza wykonującego ten stały fragment gry jesteśmy w stanie ocenić, w jakim kierunku poleci piłka, więc ponownie możemy bawić się w zmienianie kierunku w ostatniej chwili.\nGOAT w swoim żywiole\nRzuty wolne to jednak najlepsza zmiana w tej odsłonie. W końcu strzały nie są loterią i można nauczyć się ich wykonywania i zabijać rywali wolnymi, tak jak to od lat robi Leo Messi na prawdziwych boiskach. Najpierw celownikiem ustalamy miejsce, w które chcemy, aby nasz strzał poleciał. Następnie za pomocą kółka na DualShocku 4 ustawiamy moc strzału, a później prawą gałką podkręcamy piłkę. Okropnie ważne w przypadku rzutów wolnych jest precyzyjne wykończenie, które – uwaga – przy stałych fragmentach gry jest włączone, nawet, gdy w ustawieniach wyłączymy tę opcję. Brzmi ciężko, wiem. W istocie faktycznie nie jest to łatwe, ale da się to wyćwiczyć, a będziemy wtedy niepokonani. Świetna zmiana i ogromna satysfakcja po ustrzeleniu bramki z 30 metrów.\nMałe grzechy Fify 20\nDo tej pory szło bardzo dobrze, więc wypada i trochę pomarudzić. Chociaż FIFA 20 to świetny produkt, nie obeszło się bez małych wpadek. Po pierwsze, chyba najgłośniejszy flop EA Sports w tym roku, to brak licencji na Juventus. Tak, dobrze przeczytaliście. Mistrz Włoch w tegorocznej odsłonie serii FIFA nazywa się Piemonte Calcio i ma całkowicie inny herb oraz stroje. Problemy licencyjne dotykają również reprezentacji, choć na to aż tak wielu graczy uwagi nie zwróci.\nZabolał mnie również fakt lekko niezaktualizowanych składów. Zaczynając karierę menedżera, pobierając wcześniej w teorii aktualne składy, Mauro Icardi cały czas był zawodnikiem Interu, Rafinha Alcantara nadal grał w Barcelonie, a Keylor Navas dalej reprezentował barwy Realu Madryt. Wielka szkoda również, że w zespole Blaugrany nie pojawił się piekielnie popularny ostatnimi czasy Ansu Fati, bowiem z pewnością jest to gracz, w którym każdy menedżer pokładałby spore nadzieje. W przypadku trybu kariery pojawił się też dziwny błąd, w którym takie Manchester City kierowane przez komputer potrafiło spaść z ligi, ponieważ z niewyjaśnionych przyczyn stale w wyjściowej jedenastce znajdowali się młodzi piłkarze z oceną ogólną około 60, a na ławce siedział Sterling, Aguero czy Kevin De Bruyne.\nPan Cristiano w nowych barwach\nTak jak wspominałem, są to lekkie niedociągnięcia, które nie wpływają jakoś znacznie na rozgrywkę. Lepiej jednak, żeby ich nie było, choć większość z tych rzeczy pewnie poprawi się wraz z kolejnymi aktualizacjami.\nRecenzja FIFA 20 – podsumowanie\nFIFA 20 to naprawdę porządny produkt. Ultimate Team spełnia swoje funkcje i z pewnością pochłonie wielu graczy na tysiące godzin, tryb kariery w końcu otrzymał oczekiwane nowości, a Volta jest iście wspaniała i sprawia mnóstwo przyjemności. Soundtrack jak zawsze stoi na wysokim poziomie, do aspektów wizualnych nie ma się o co przyczepić – grafika zwyczajnie cieszy oko. Jest parę małych wad, jak naprawdę kiepskawa fabuła Volty, niezaktualizowane składy czy brak licencji na parę zespołów, lecz ogólnie myśląc o Fifie 20 mam pozytywne odczucia i wiem, że przede mną jeszcze co najmniej 200 godzin rozgrywki.\nFenomenalny tryb Volta\nMnóstwo zwartości w Volcie - szybkie mecze, personalizacja bohatera, fabuła\nNowości w trybie kariery\nWypowiadane kwestie przez naszego menedżera wpływają na morale zawodników, co przekłada się na ich statystyki\nKosmetyczne ulepszenia w Ultimate Team\nMnóstwo zabawy w FUT\nNowy sposób wykonywania stałych fragmentów gry\nIrytujący bohater i zbyt poważny scenariusz w fabule Volty\nPojedyncze błędy sztucznej inteligencji\nTagi:EA Sports, Electronic Arts, FIFA 20


Turystyczne hity 2013 r. według portalu Fostertravel.pl | All Inclusive\nTurystyczne hity 2013 r. według portalu Fostertravel.pl\nOd kilku lat Polacy zdecydowanie najchętniej spędzają wakacje w ciepłych krajach śródziemnomorskich. Na liście modnych kierunków podróży w 2013 r., na podstawie statystyk pochodzących z portalu Fostertravel.pl, znajdują się: Grecja (23 proc.), Turcja (21 proc.), Egipt (19 proc.) i Hiszpania (16 proc.). Mniejszą popularnością turystów cieszyły się Bułgaria, Tunezja czy Chorwacja. W stosunku do 2012 r. na popularności zyskały Grecja i Hiszpania. Straciły natomiast Tunezja, Maroko, Cypr oraz Egipt – ze względu na problemy polityczno-gospodarcze, które ich dotknęły.\nCzym Turcja przyciąga każdego roku tak wielu Polaków? Ten malowniczy i różnorodny kraj to już nie tylko modne kurorty Alanya czy Belek, a więc popularna Riwiera Turecka, ale także całe urocze wybrzeże Morza Egejskiego – Marmaris, Bodrum, Fethiye i Ölüdeniz oraz wiele innych miejscowości turystycznych. To również doskonałe i nowoczesne hotele, wyśmienita obsługa, mnóstwo niezmiernie interesujących miejsc do zwiedzania. Turcja bez wątpienia oferuje atrakcyjne oferty wakacyjne w korzystnej cenie. Zdaniem ekspertów z portalu Fostertravel.pl, ze względu na dużą różnorodność ośrodków turystycznych oraz bogatą ofertę hotelową, Turcja będzie hitem 2014 r.\nW 2013 r. znaczny wzrost zainteresowania, po niepewnej sytuacji w 2012 r. i licznych obawach ze strony turystów odnośnie sytuacji polityczno-gospodarczej, zanotowała Grecja. Przyczyniły się do tego m.in. ciekawa i różnorodna oferta, coraz więcej nowych lub odrestaurowanych hoteli, wyższy poziom obsługi oraz atrakcyjne ceny. Na rynku polskim pojawiły się nowości, wyjazdy na kolejne greckie wyspy, jak np. malownicza Kefalonia (Kefalinia) czy uroczas Lefkada (Leukada).\nWedług ekspertów z portalu Fostertravel.pl, warto również zauważyć wzrost sprzedaży wyjazdów autokarowych. Dotyczy to przede wszystkim wycieczek objazdowych po Europie, np. Północnych Włoch, Stolic Europejskich, Francji – Parki Rozrywki (Disneyland Paris, Park Asteriksa), Zamki nad Loarą.\nZe statystyk za 2013 r. pochodzących z Fostertravel.pl wynika, że zdecydowana większość polskich turystów decydowała się na wyjazdy 7-dniowe. Natomiast rodziny z małymi dziećmi wybierały na ogóły 2-tygodniowe wakacje.\nKlienci wykupywali głównie obiekty 4- i 3-gwiazdkowe, oferujące formułę all inclusive. Staje się to zresztą pomału standardem wśród polskich turystów.\nPoniżej prezentujemy wykres przedstawiający najniższe ceny w sezonie 2013 dla wyjazdów 7 i 14 dniowych w wersji all inclusive w poszczególnych miesiącach.\nŚrednia cena wakacji na osobę w 2013 r. wyniosła 2432,19 zł (źródło: www.fostertravel.pl).\nKiedy najczęściej Polacy wyjeżdżają na zagraniczny urlop? Najwięcej osób podróżuje w lipcu, sierpniu i wrześniu. Można też zaobserwować, że coraz więcej polskich turystów korzysta z atrakcyjnych cenowo ofert na wyjazdy w drugiej połowie maja (po długim weekendzie majowym) oraz w czerwcu (na podstawie danych z www.fostertravel.pl).


Gazeta w Choroszczy – archiwalna » Archiwum Bloga » Kwesta na ratunek Starej Rossie\nKwesta na ratunek Starej Rossie\nW niedzielę 9 listopada w choroszczańskiej parafii rzymskokatolickiej odbywać się będzie po każdej z Mszy Św. kwesta na rzecz ratowania zabytkowych nagrobków wileńskiego cmentarza na Starej Rossie. Cegiełki będzie można nabyć bezpośrednio od Pani Alicji Klimaszewskiej, Prezes Społecznego Komitetu Opieki nad Starą Rossą, gdzie spoczywa matka i serce Józefa Piłsudskiego. Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą od 25 lat z powodzeniem ratuje od ruiny cenne dla kultury polskiej zabytki tego najstarszego wileńskiego cmentarza.\nTagi: Choroszcz, gazeta, Kwesta na ratunek Starej Rossie, parafia, w Choroszczy\nZapraszamy do dyskusji na profilu "Gazety..." na Facebooku o artykule pt. "Kwesta na ratunek Starej Rossie"


Nasz Chausson\nStart Nasz Chausson\nZobacz zakładkę taborową\nChausson wyruszył na TRANSEXPO!\nMontaż poręczy sufitowych\nMontaż drzwi i oblachowania zewnętrznego\nMontaż wyposażenia przedziału pasażerskiego\nMontaż układów mechanicznych\nZakończył się długo oczekiwany oraz pracochłonny remont naszego zabytkowego Chaussona. W dziale "Historia" możecie się Państwo dowiedzieć o losach tych francuskich autobusów w Warszawie. Chcielibyśmy również przedstawić naszego bohatera.\nNiestety, oprócz nowszego Chaussona APH 522, będącego własnością Muzeum Techniki, do dzisiejszych czasów nie zachował się w Polsce ani jeden przedstawiciel starszej serii APH 47. Dlatego też, kiedy w 2007 roku dowiedzieliśmy się, że stowarzyszenie miłośników komunikacji miejskiej z Belgii zmuszone zostało do zmniejszenia swojej kolekcji o Chaussona AH 48, natychmiast podjęliśmy działania zmierzające do pozyskania autobusu. Wiedzieliśmy, że koszty zakupu i transportu będą przerażające, ale mieliśmy świadomość, że taka okazja prędko się nie powtórzy. Przy okazji ogromne podziękowania kierujemy raz jeszcze dla Miejskich Zakładów Autobusowych za opłacenie transportu pojazdu z Belgii.\nAutobus przybył do Warszawy na lawecie 27 lipca 2007 roku, czyli dokładnie 60 lat i 5 dni po rozpoczęciu eksploatacji Chaussonów w odbudowującej się z gruzów stolicy. Choć jego stan dawał do zrozumienia, że czeka nas przy nim mnóstwo pracy, wiedzieliśmy, że w przyszłości inwestycja ta zwróci się z nawiązką.\nPrzez niemal cztery lata Chausson stał na terenie Ośrodka Remontu Taboru MZA przy ulicy Włościańskiej w hali, do której dostęp mieli nieliczni. Dzięki temu mógł spokojnie czekać na lepsze czasy, a jego stan nie uległ pogorszeniu.\nWreszcie, w 2011 roku, nadeszły dobre informacje - znalazły się firmy chętne do pomocy w restauracji pojazdu. W chwili obecnej trwa jego remont, który można śledzić na bieżąco na tej stronie internetowej.\nPoniżej prezentujemy zdjęcia z rozładunku i postoju na hali tuż po tym, jak Chausson zawitał do Warszawy. Zdjęcia z postępów przy remoncie można śledzić na stronie głównej. Poniżej znajduje się również reportaż TVN Warszawa przygotowany przed rozpoczęciem remontu.


Dodane: 21-03-2016 12:41\nStworzyć oprogramowanie na zamówienie katowice to nie skomplikowana rzecz- wymaga dużo pracy, całego zespołu programistów. Jednak jak na rozwiązania indywidualne przystało, trzeba poczekać i zainwestować trochę więcej, a z pewnością program przerośnie nasze oczekiwania. Czemu dobrze jest inwestować w indywidualne oprogramowanie?\nPozycjonowanie Płock - skuteczny poradnikStomatolog ZabrzeJak sobie radzić z insektami w domu?Jak ogrzać magazyn, domek ogrodowy, zimowy taras?Zdrowe serce jest najważniejszeJak nie bać się dentysty? Poradnik dla pacjentówMarketing poligraficznySuperfood- dieta cudBadania serca - po co i dla kogo?Systemy badań telefonicznych w praktyceKrótko i an temat: O prawie i adwokatach myjnia samoobsługowa cena zakupuGrzybica CandidaO pracy geodety oraz jego obowiązkachCzy sprzęt rehabilitacyjny pomaga powrócić do zdrowia?Szokujące 7 Metod Aby znaleźć prawnika dla firmCo musisz wiedzieć o szpitalach i klinikachDla sportowców i nie tylko! Termoaktywne ubraniaCiepły dom, pełen komfortKilka porad odnośnie nieruchomościTrening na odżywkach i suplementachJak chować skuter?Usługi geodezyjne, czyli jakie?Zabiegi medycyny estetycznej i chirurgii plastycznejKilka słów o zaproszeniach na ślub i nie tylkoKrótko i na temat: domy opieki nad senioramiOgrzewanie na eventyOgólnie o smarachSerwis ekspresów do kawyTrochę o reklamie


Ocena jakości usług telefonii pakietowej. Robert Janowski * Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki, Warszawa - PDF\nDownload "Ocena jakości usług telefonii pakietowej. Robert Janowski * Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki, Warszawa"\n1 Zeszyty Naukowe Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki Nr 10, Rok 7, 2013, s Ocena jakości usług telefonii pakietowej Robert Janowski * Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki, Warszawa Streszczenie W artykule kompleksowo opisano podejście do zagadnienia oceny jakości usług telefonii pakietowej. Na wstępnie dokonano systematyki pojęć związanych z oceną jakości, wyjaśniając m.in. różnicę pomiędzy używanymi w tym kontekście terminami QoS (Quality of Service) oraz QoE (Quality of Experience). Następnie omówiono możliwe poziomy oceny jakości, tj. poziom sieci, aplikacji i użytkownika, opisując dla każdego z nich adekwatne metryki jakościowe, stosowne rekomendacje organizacji standaryzujących oraz sugerowane wartości graniczne warunkujące akceptowalną jakość. Dla poziomu użytkownika dokonano krótkiej systematyki stosowanych metod oceny, koncentrując się na metodzie E-model z zalecenia ITU-T G.107 . E-model jest nieinwazyjną, pasywną metodą pozwalającą na oszacowanie subiektywnej oceny użytkownika w skali MOS (Mean Opinion Score) na bazie wartości parametrów obiektywnych tzn. w pełni mierzalnych. W pracy zilustrowano praktyczne zastosowanie E-modelu, wyjaśniając sposób pozyskiwania niezbędnych dla niego wartości m.in. z raportów protokołu RTCP (Real Time Control Protocol) . Słowa kluczowe: telefonia pakietowa, ocena jakości, MOS, E-Model, RTCP * Zgłoszono do druku r. 7\n2 Robert Janowski 1 Wprowadzenie Telefonia pakietowa, popularnie określana skrótem VoIP (Voice over IP) staje się coraz powszechniejszą metodą realizacji połączeń głosowych. Aplikacje takie jak Skype , Viber , będące przykładami realizacji usług VoIP zyskują coraz więcej użytkowników. W segmencie użytkowników końcowych telefonia pakietowa cieszy się sporą popularnością ze względu na stosowany model opłat, tzw. stawek płaskich, w których opłata jest zryczałtowana i nie zależy od częstości korzystania z zasobów. Taki model jest typowy na rynku przewodowego dostępu do sieci Internet (np. technika xdsl), jest także stosowany w przypadku dostępu mobilnego w tzw. pakietach danych z ustalonym wolumenem. Telefonia pakietowa jest również chętnie używana przez operatorów w szkielecie sieci, co wynika z wysokiej efektywności wykorzystania zasobów, czyli przepustowości łączy. Dla operatorów opłacalne jest stosowanie telefonii pakietowej w szkielecie sieci, natomiast pozostawienie w linii abonenckiej dotychczasowej techniki komutacji kanałów, ze względu na wysokie koszty zmian na tym odcinku sieci głównie z powodu cen sprzętu. Wymagana konwersja pomiędzy obiema technikami wykonywana jest na brzegu sieci szkieletowej. Takie rozwiązania są powszechnie stosowane przez operatorów alternatywnych oferujących tanie telefoniczne połączenia międzynarodowe użytkownik końcowy nie ma nawet świadomości, że do obsługi jego połączenia głosowego wykorzystywana jest telefonia pakietowa. Wynika to z faktu, że posługuje się on swoim dotychczasowym sprzętem, a konwersja dokonywana wewnątrz sieci jest dla niego niewidoczna. Dlatego skala korzystania z usług telefonii pakietowej jest znacznie większa niż może się to wydawać użytkownikom końcowym, którzy usługi VoIP kojarzą zwykle z aplikacjami typu Skype  lub Viber . Powszechność usług VoIP podnosi znaczenie kwestii zapewnienia odpowiedniej jakości. Zagadnienie to jest znacznie bardziej skomplikowane niż w przypadku techniki komutacji kanałów. Sieci pakietowe nie mają, typowych dla techniki komutacji kanałów, wbudowanych mechanizmów gwarantowania zasobów. W efekcie, próbki głosu przenoszone w pakietach IP nie gwarantują dotarcia do odbiorcy ani zachowania reżimu czasowego. Skutkiem straty pakietu lub jego zbyt późnego dostarczenia odbiorcy jest degradacja jakości połączenia głosowego. Zatem w telefonii pakietowej pojawiają się zupełnie nowe zjawiska mające wpływ na jakość tej usługi, które powinniśmy umieć zmierzyć. 2 Perspektywy, czyli poziomy oceny jakości połączeń telefonii pakietowej Oceny jakości usług telefonii pakietowej można dokonać na różnych poziomach stosownie do warstwowego modelu przedstawionego na rysunku 1. W tym modelu, analogicznie jak w modelu OSI, warstwa niższa wykonuje pewne funkcje na rzecz warstwy wyższej. Na najwyższym poziomie modelu znajduje się usługa VoIP, która pozwala użytkownikowi na wykonanie rozmowy poprzez sieć IP. Usługa ta korzysta z usług niższego poziomu, które realizują 8\n3 Ocena jakości usług telefonii pakietowej połączenia VoIP w dedykowanych do tego celu aplikacjach, np. Skype. Jeszcze niżej w modelu umiejscowiony jest poziom sieci, który zapewnia usługi transportowe tzn. przenosi pakiety IP z próbkami głosu. W zależności od rozpatrywanego poziomu definicje jakości usług mogą posiadać pewne różnice. Dla usług, których odbiorcami są ludzie (poziom użytkownika na rysunku 1) jakość definiowana jest w kategoriach percepcji ludzkiej. W przypadku mowy jest to określenie jakości słyszanego głosu, a na przykład dla usług telewizji IP jest to określenie jakości i płynności oglądanych obrazów. W celu podkreślenia, że pewne miary jakościowe są ściśle związane z ludzką percepcją w ostatnich latach w literaturze światowej pojawiło się określenie QoE (ang. Quality of Experience) , które można tłumaczyć jako jakość odczuwana. Zatem określenie QoE stosowane jest do oceny jakości w sposób bardziej odwzorowujący percepcję ludzką, czyli w kategoriach subiektywnych. Dla usług VoIP subiektywna ocena jakości wyrażana jest w skali MOS (ang. Mean Opinion Score) . Do oceny jakości na poziomach aplikacji i sieci stosuje się metryki mierzalne charakteryzujące opóźnienia i straty pakietów IP. Metryki te mają charakter obiektywny, tzn. są dobrze zdefiniowanymi parametrami technicznymi, niezależnymi od percepcji użytkowników. W odniesieniu do nich stosuje się określenie QoS (ang. Quality of Service), odróżniając je w ten sposób od subiektywnych metryk QoE. Poziom użytkownika użytkownik Subiektywna ocena wg skali MOS użytkownik Poziom użytkownika Poziom aplikacji kodek dodatkowe mechanizmy ITU G.1010 kodek Poziom aplikacji dodatkowe Dodatkowe mechanizmy (np. (np. bufor bufor odtworzeniow odtwarzający ) ) Poziom sieci interfejs sieciowy IT U Y.1541 interfejs sieciowy Poziom sieci Rysunek 1. Różne poziomy (użytkownika, aplikacji, sieci) oceny jakości usług Jak widać na rysunku 1, na poziomach aplikacji i sieci jakość definiuje się w oparciu o podobne metryki. Różnice polegają na innych punktach referencyjnych pomiarów i w konsekwencji na operowaniu na innych porcjach danych. Typowo na poziomie sieci podstawową porcją danych 9\n4 Robert Janowski (ang. Protocol Data Unit, PDU) jest pakiet, a na poziomie aplikacji, w przypadku usług telefonii pakietowej, jest to ramka kodeka. W jednym pakiecie może być przenoszona więcej niż jedna ramka kodeka, więc strata lub opóźnienie jednego pakietu wpływa na stratę lub opóźnienie więcej niż jednej ramki. W rezultacie wartości parametrów mierzonych na poziomie sieci mogą być inne niż na poziomie aplikacji. Różnice wynikają także z obecności mechanizmów dodatkowych (rysunek 1), mających na celu poprawę parametrów jakościowych uzyskanych na poziomie sieci. W ogólnym ujęciu, mechanizmy dodatkowe wpływają na zmianę charakterystyk strumienia pakietów mierzonego na poziomie sieci, czyli w pewien sposób modyfikują dane, które podlegają pomiarowi na poziomie sieci. Na przykład dla usług VoIP w celu zapewnienie izochronizmu odbieranego strumienia pakietów przenoszących głos, po stronie odbiorczej stosowany jest tzw. bufor odtwarzający (ang. playback buffer) . Idea bufora odtwarzającego polega na kumulowaniu niewielkiej ilości danych (kilku pakietów) w celu kompensacji nierównomiernego napływu pakietów do odbiorcy, który dla poprawnego działania aplikacji wymaga izochronicznego pobierania i odtwarzania próbek z głosem tzn. z takimi charakterystykami, z jakimi został pierwotnie nadany strumień. Efekt nierównomiernego napływu do odbiorcy, czyli zmiana charakterystyk nadawanego strumienia pakietów, jest wynikiem zniekształceń wprowadzanych przez sieć IP (rysunek 2). Rysunek 2. Idea działania bufora odtwarzającego Innym mechanizmem stosowanym w celu poprawy jakości, której degradacja wynika z wysokiego poziomu strat pakietów w sieci, jest mechanizm PLC (ang. Packet Loss Concealment), czyli mechanizm ukrywania strat pakietów . W jednej z prostszych realizacji może on polegać na replikacji ostatnio odebranego pakietu i podstawianiu go w miejsce straconego. Takie działanie ewidentnie modyfikuje dane otrzymywane z poziomu sieci, co wpływa na wyniki pomiarów dokonywanych na poziomie aplikacji. W ten sposób mechanizmy dodatkowe występujące na 10\n5 Ocena jakości usług telefonii pakietowej poziomie aplikacji powodują różną ocenę jakości usług mierzonych na poziomach sieci i aplikacji. W sieciach IP podstawowymi metrykami jakościowymi (w sensie QoS) są opóźnienia i straty. Dla usługi VoIP brak danych lub ich nadmierne opóźnienie (czyli ich brak w określonym momencie, w którym są potrzebne) powoduje niemożność prezentacji próbki głosu co bezpośrednio wpływa na ocenę jakości usługi dokonywaną przez użytkownika. Rekomendacje wypracowane na bazie analizy percepcji użytkowników jednoznacznie określają akceptowalne poziomy degradacji dla poszczególnych typów usług świadczonych użytkownikom w sieciach IP. Jednym z takich dokumentów jest rekomendacja ITU-T G.1010  podsumowana w tabeli 1, określająca graniczne wartości metryk jakościowych odnoszących się do poziomu aplikacji. Tabela 1. Podstawowe parametry jakościowe oraz ich wartości graniczne dla usług Audio (na podstawie ITU- T G.1010 Tabela I.1) Aplikacja Rozmowa Poczta głosowa Kierunkowość transmisji Dwukierunkowa 4 64 < 150 ms < 400 ms (połączenia długodystansowe) Jednokierunkowa Strumień audio wysokiej jakości Jednokierunkowa Typowe przepływności [kbit/s] Podstawowe parametry jakościowe oraz ich wartości graniczne Opóźnienie w jedną stronę Zmienność opóźnienia Poziom strat pakietów < 1 ms < 3% 4 32 < 1 s (odsłuchiwanie) < 2 s (nagrywanie) < 1 ms < 3% < 10 s << 1 ms < 1% W nomenklaturze ITU-T wykorzystywanej w rekomendacji G.1010 usługa VoIP odpowiada aplikacji Conversational Voice, dla której medium stanowi głos (w oryginale Audio). Według tej rekomendacji krytyczne dla odczuwanej jakości usług VoIP są opóźnienia (One-way delay), zmienność opóźnienia (Delay variation) oraz strata informacji (Information loss), czyli strata ramek kodeka VoIP. Graniczne wartości progowe określono na poziomie 150 ms (ewentualnie 400 ms dla połączeń długodystansowych np. międzykontynentalnych), 1 ms oraz 3%, odpowiednio dla opóźnienia, zmienności opóźnienia i poziomu strat informacji. Wartości graniczne dla usługi VoIP nie implikują jednakowych wymagań na poziom QoS dla usług transportowych oferowanych przez poziom sieci. Wynika to z faktu, że pomiędzy poziomem 11\n6 Robert Janowski aplikacji a warstwą sieci istnieją mechanizmy dodatkowe zmieniające charakterystyki strumienia pakietów. Dla poziomu sieci, który realizuje usługi transportowe, istnieją również rekomendacje precyzujące oczekiwane poziomy jakości. W dokumencie ITU-T Y.1540  zdefiniowano podstawowe metryki poziomu sieci. Należą do nich: opóźnienie pakietów IPTD (ang. IP Packet Transfer Delay), zmienność opóźnienia pakietów IPDV (ang. IP Packet Delay Variation) oraz poziom strat pakietów IPLR (ang. IP Packet Loss Ratio). Parametr IPTD jest mierzony pomiędzy dwoma punktami odniesienia w sieci i zdefiniowany jako czas liczony od wysłania pierwszego bitu pakietu w pierwszym punkcie do momentu odebrania ostatniego bitu pakietu w drugim punkcie sieci. Parametr IPDV jest zdefiniowany jako kwantyl rzędu 10-3 parametru IPTD minus jego wartość minimalna, czyli opóźnienie wynikające z czasu transmisji i propagacji. Parametr IPLR jest zdefiniowany jako stosunek liczby pakietów straconych do liczby wszystkich wysłanych pakietów. W rekomendacji ITU-T Y.1541  określone zostały graniczne wartości metryk z poziomu sieci. Z uwagi na fakt, że na poziomie sieci nie rozważa się poszczególnych aplikacji, ale rodzaje ruchu z uwzględnieniem ich charakterystyk, rekomendacja definiuje tzw. klasy QoS z przypisanymi do nich granicznymi wartościami adekwatnych metryk (tabela 2). Do przenoszenia ruchu z aplikacji VoIP dedykowana jest klasa 0, ewentualnie klasa 1 w przypadku połączeń długodystansowych. Porównanie granicznych wartości dla poziomów sieci i aplikacji pokazuje, że dla niektórych metryk są one znacząco różne. Na poziomie aplikacji oczekiwana jest bardzo mała zmienność opóźnienia (Delay variation) o wartości nieprzekraczającej 1 ms. Natomiast na poziomie sieci graniczna akceptowalna wartość zmienności opóźnienia to 50 ms. Zmniejszenie zmienności opóźnienia z 50 ms do 1 ms jest możliwe do osiągnięcia dzięki wprowadzeniu bufora odtwarzającego, który wygładzi odbierany strumień pakietów, czyli spowoduje, że na poziomie aplikacji strumień odbieranych ramek kodeka będzie izochroniczny z dokładnością do 1 ms. Tabela 2. Lista klas QoS według ITU-T Y.1541 Klasy QoS Parametry jakościowe Klasa 0 Klasa 1 Klasa 2 Klasa 3 Klasa 4 Klasa 5 Opóźnienie przekazu 100 ms 400 ms 100 ms 400 ms 1 s U Zmienność opóźnienia 50 ms 50 ms U U U U Poziom strat pakietów U Poziom błędów w pakietach U *Symbol U oznacza wartość nieokreśloną Podobnie jest dla dopuszczalnego poziomu strat pakietów jest on inny dla poziomu sieci niż dla poziomu aplikacji. W tym jednak przypadku, co wydawać się może niezrozumiałe, 12\n7 Ocena jakości usług telefonii pakietowej na poziomie sieci dopuszczane są dużo mniejsze (10-3 ) straty pakietów niż na poziomie aplikacji (3 x 10-2 ). Dopuszczenie wyższych strat na poziomie aplikacji niż na poziomie sieci wynika z zasad percepcji opóźnionych próbek głosu przez ucho ludzkie. Próbki (czyli faktycznie pakiety przenoszące próbki), których zwłoka przekroczyła pewną progową wartość przynoszą taką samą degradację jakości jak próbki stracone. Wobec tego próbki, których opóźnienie przekazu przekroczyło graniczną wartość są na poziomie aplikacji odrzucane, co jest uwzględnione poprzez złagodzenie wymagań na poziom strat do wartości 3 x Metody oceny jakości połączeń VoIP na poziomie użytkownika Według modelu z rysunku 1, na poziomie użytkownika ocena jakości usług telefonii pakietowej dokonywana jest w subiektywnej skali MOS (ang. Mean Opinion Score) . Skala MOS jest skalą 5-stopniową, w której wartość 1 oznacza najgorszą jakość, a wartość 5 najlepszą (tabela 3): Tabela 3. Pięciostopniowa skala MOS z przypisanymi ocenami Ocena punktowa Ocena jakości 5 Wspaniała (ang. Excellent) 4 Dobra (ang. Good) 3 Znośna (ang. Fair) 2 Słaba (ang. Poor) 1 Zła (ang. Bad) Tabela 4. Poziomy subiektywnej oceny jakości połączeń dla grupy testującej Opinia użytkowników Wartość MOS (według ITU) Bardzo zadowoleni (ang. Very satisfied) Zadowoleni (ang. Satisfied) Część użytkowników jest zadowolona (ang. Some users satisfied) Wielu użytkowników jest niezadowolonych (ang. Many users dissatisfied) Prawie wszyscy użytkownicy są niezadowoleni (ang. Nearly all users dissatisfied) Nierekomendowane (ang. Not recommended) *Maksymalna osiągalna wartość dla kodeka G.711 to\n8 Robert Janowski Definicyjnie ocena w skali MOS jest oceną subiektywną dokonaną przez uczestnika konwersacji. W praktyce, subiektywnej oceny usług VoIP dokonuje się poprzez uśrednienie ocen dokonanych przez grupę użytkowników biorących udział w teście (tabela 4). Metoda ta określana jest skrótem ACR (ang. Absolute Category Rating) i jest zestandaryzowana przez ITU-T w rekomendacji P.800 . Oddaje ona prawdziwe odczucia użytkowników, natomiast jej wadą jest koszt i czasochłonność, związane z wynajęciem oraz pracą z grupą testerów. Z tego powodu ITU-T w rekomendacji P.861 zdefiniowało metodę PSQM (Perceptual Speech Quality Measure)  umożliwiającą ocenę jakości połączenia VoIP bez konieczności posiadania grupy testerów. Idea metody polega na porównaniu sygnału po stronie odbiorczej (tzn. po zniekształceniu przez kanał) z sygnałem oryginalnym. Porównanie odbywa się z wykorzystaniem specjalnego modelu, który ocenia różnice obu sygnałów i ich wpływ na odczuwaną przez użytkownika jakość. W ten sposób obliczany jest wynik wyrażony w skali MOS, który przybliża percepcję człowieka. Metoda wymaga posiadania sygnału odniesienia (tzw. sygnału referencyjnego) i z tego powodu stosowana może być tylko na etapie testowania produktu lub kodeka. Zwykle takie testowanie odbywa się przed wdrożeniem komercyjnym lub okresowo w trakcie komercyjnego świadczenia usługi. Wadą tej metody jest konieczność posiadania sygnału referencyjnego. Warunek ten uniemożliwia ciągły pomiar jakości połączeń VoIP użytkowników, co ma duże znaczenie dla operatorów. Dodatkowym minusem jest kosztowny sprzęt realizujący pomiar. Do grupy tych metod należą również później zaproponowane metody np. PESQ (Perceptual Evaluation of Speech Quality) opisana w rekomendacji ITU-T P.862  lub POLQA (Perceptual Objective Listening Quality Assessment) opisana w rekomendacji ITU-T P.863 . W celu umożliwienia pomiaru jakości usług VoIP w sposób nieinwazyjny tzn. tylko na podstawie ruchu przekazywanego przez sieć, ITU-T opracowało metodę pozwalającą na przybliżenie subiektywnej oceny jakości połączeń VoIP wyrażonej w skali MOS poprzez parametry obiektywne tzn. mierzalne w sposób ścisły opóźnienia i straty pakietów. Opracowana metoda to E-model opisany w rekomendacji ITU-T G.107 . Podstawą uzyskania wyniku w skali MOS jest obliczenie wartości tzw. wskaźnika R (ang. R factor), która następnie jest odwzorowywana na wartość w skali MOS, według następującego wzoru (1) : = ( )( ) Wartość wskaźnika R zależy od kilku składników według następującego wzoru (2) : = + (2) gdzie: R o jest wartością podstawową obliczoną z wartości parametrów analogowych np. głośności sygnału, poziomu szumów, I s jest składnikiem reprezentującym zniekształcenia analogowe występujące równocześnie z sygnałem użytecznym np. zniekształcenia wprowadzone przez kwantyzację lub spowodowane zbyt wysokim poziomem głośności sygnału, (1) 14\n9 Ocena jakości usług telefonii pakietowej I d jest składnikiem modelującym wpływ opóźnienia pakietów na jakość głosu. Według definicji ITU-T jest to opóźnienie koniec koniec tzn. uwzględniające opóźnienia w sieci oraz opóźnienia związane z przetwarzaniem pakietów RTP w odbiorniku np. wpływ bufora odtwarzającego. Wartość parametru Id można wyznaczyć z poniższego wzoru (3) : gdzie: = 25 (1 + ) (3) = ( 100 ) 2 A to tzw. Advantage factor składnik reprezentujący oczekiwania użytkownika uczestniczącego w rozmowie. W sieciach komórkowych użytkownicy skłonni są zaakceptować obiektywnie gorszą jakość połączeń niż w sieciach stacjonarnych. Dla sieci bezprzewodowych wartość A wynosi 5, a dla sieci przewodowych wynosi 0, tzn. podnosi wartość oceny dla połączeń w sieciach bezprzewodowych, I e jest składnikiem modelującym wpływ strat pakietów przy uwzględnieniu specyfiki używanego kodeka. Wartość składnika I e obliczana jest według wzoru (4): = + 1+ (4) gdzie: a, b, c są parametrami charakteryzującymi kodek, IPLR jest poziomem strat podanym w procentach. Wartości parametrów a, b i c dla przykładowych kodeków zostały podane w tabeli 5. Wartości te otrzymywane są w badaniach metodą ACR  w wyniku aproksymacji charakterystyk empirycznych krzywymi opisanymi funkcją z równania (4). Tabela 5. Wartości parametrów a, b i c dla przykładowych kodeków Nazwa kodeka Wartość parametru a Wartość parametru b Wartość parametru c G G G Z definicji E-modelu wynika, że jakość połączenia jest silnie zależna nie tylko od poziomu strat i opóźnień pakietów, ale również od typu użytego kodeka. Niektóre są bardziej, a inne 15\n10 Robert Janowski mniej odporne na określone typy zniekształceń strumienia pakietów IP przenoszącego próbki głosu. Na rysunku 3 przedstawiono teoretyczne charakterystyki MOS wybranych kodeków VoIP otrzymane na podstawie wzoru (1) , przy założeniu opóźnień od końca do końca równych 150 ms i różnego poziomu strat pakietów IP. Poziom jakości wyrażony w skali MOS MOS 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0, Poziom strat pakietów [%] G.729 G.711 G.723 Rysunek 3. Teoretyczne charakterystyki MOS wybranych kodeków VoIP otrzymane na podstawie wzoru (1) , przy opóźnieniach od końca do końca równych 150 ms W praktycznych zastosowaniach do oceny jakości połączeń wykonywanych w całości w technice pakietowej, tzn. bez transkodowania do techniki komutacji kanałów, wartość wskaźnika R przy domyślnych wartościach parametrów analogowych można wyznaczać ze wzoru (5) : = (5) E-model jest bardzo atrakcyjny ze względu na możliwość monitorowania jakości usług VoIP bez ingerencji w zachowanie użytkowników. Taki pomiar jest całkowicie przeźroczysty dla użytkownika. W praktycznych implementacjach bazuje tylko na raportach protokołu RTCP , które i tak są przekazywane pomiędzy terminalami. Należy jednak podkreślić, że dokładność otrzymanych wyników, rozumiana jako błąd popełnianego oszacowania faktycznej jakości odczuwanej przez użytkowników, zależy od właściwego doboru parametrów modelu, w tym parametrów specyficznych dla kodeków. Doniesienia prac badawczych w tym zakresie wskazują, że popełniany błąd może osiągać wartość 16\n11 Ocena jakości usług telefonii pakietowej 0.5 w skali MOS. Zważywszy jednak na nieinwazyjność tej metody, jej względną prostotę oraz niskie koszty implementacji, można stwierdzić wysoką przydatność tej metody. Dowodem tego są liczne komercyjne programy monitorujące jakość telefonii pakietowej wykorzystujące właśnie tę metodę np. VQMON . 4 Wyznaczanie wartości MOS w oparciu o E-model Najważniejszą zaletą E-modelu jest łatwość i nieinwazyjność pozyskiwania danych do obliczenia wartości MOS. Próbki głosu przenoszone są w pakietach protokołu RTP (Real Time Protocol) enkapsulowanych w pakietach IP. Oprócz strumienia RTP każdemu połączeniu VoIP towarzyszy strumień pakietów protokołu RTCP (Real Time Control Protocol) . Zadaniem tego strumienia jest, między innymi, dostarczanie danych do oceny jakości połączeń w ujęciu koniec koniec (ang. end-to-end). Protokół RTCP definiuje 5 rodzajów wiadomości : - raport nadawcy (ang. Sender Report, SR), - raport odbiorcy (ang. Receiver Report, RR), - opis źródła (ang. Source Description, SDES), - wiadomość Goodbye (BYE), - wiadomość specyficzną dla aplikacji (ang. Application-defined packet, APP). Każda z tych wiadomości ma inny format wynikający z funkcji, których działanie wspiera. Wiadomości SR i RR zostały zdefiniowane z myślą o przekazywaniu danych związanych z jakością połączeń VoIP. Różnica pomiędzy wiadomościami SR i RR związana jest z 20 dodatkowymi bajtami, które zawiera wiadomość SR. Bajty te zawierają informację charakteryzującą nadawcę (ang. Sender info). Pozostała cześć wiadomości SR i RR ma taką sama strukturę i zawiera tzw. bloki raportów (ang. Report block). Reguła określająca, który raport (SR czy RR) powinien zostać wygenerowany stanowi, że w przypadku otrzymywania tylko danych odbiorca generuje wiadomości RR. Natomiast gdy odbiorca jednocześnie nadaje dane, wówczas generuje wiadomości SR. Na rysunku 4 uwidoczniono format wiadomości SR. 17\n12 Robert Janowski Rysunek 4. Format wiadomości z raportem nadawcy (wg RFC 3550); oryginalna terminologia anglojęzyczna Znaczenie wybranych pól, istotnych z punktu widzenia oceny jakości połączeń, jest następujące: - pole RC (ang. Report Count) określa liczbę raportów przekazywanych w bieżącej wiadomości RTCP, - pole PT (ang. Payload Type) definiuje typ wiadomości RTCP (wartość 200 zdefiniowana jest dla wiadomości SR), - pole SSRC (ang. Synchronisation Source) określa nadawcę raportu. Pola NTP timestamp, RTP timestamp, Sender s packet count oraz Sender s octet count tworzą blok opisu źródła (Sender Info). Ich znaczenie jest następujące: - pole NTP timestamp podaje znacznik czasowy synchronizowany z czasem NTP (Network Time Protocol). Wartość zapisana jest na 8 bajtach rozdzielonych na część bardziej (MSB) i mniej (LSB) znaczącą, - pole RTP timestamp podaje względny czas wysłania wiadomości, - pole Packet count podaje liczbę wysłanych pakietów RTP, - pole Octet count podaje liczbę wysłanych bajtów RTP. W dalszej części wiadomości SR znajdują się bloki raportów (ang. Reception report block) przenoszące dane o parametrach jakościowych związanych z poszczególnymi nadawcami. Nadawcy identyfikowani są przez pole SSRC. Pełna struktura bloku raportu została uwidoczniona na rysunku 5 (obszar zaznaczony na szaro), na tle struktury wiadomości RR. 18\n13 Ocena jakości usług telefonii pakietowej Rysunek 5. Format wiadomości RR (wg RFC 3550); oryginalna terminologia anglojęzyczna Każdy blok raportów rozpoczyna się od pola SSRC wskazującego nadawcę, którego dotyczy raport. Kolejne pola bloku raportu mają następujące znaczenie: - pole Fraction lost podaje procent straconych pakietów policzony od ostatniego raportu, - pole Cummulative number of packets lost określa łączną liczbę straconych pakietów od ostatniego raportu, - pole Extended highet sequence number received podaje najwyższy numer sekwencyjny pakietu RTP odebranego od ostatniego raportu, - pole Interarrival jitter estimate podaje zmienność opóźnienia pomiędzy pakietami RTP (jest to miara zaburzenia synchronicznie nadanego strumienia pakietów RTP), - pole Last sender report timestamp (LSR) podaje czas odebrania ostatniego raportu SR z danego źródła, - pole Delay since last sender report timestamp (DLSR) podaje opóźnienie (wyrażone w jednostkach 1/65535 sekundy) od momentu odebrania ostatniego raportu SR od danego źródła (identyfikowanego polem SSRC) do momentu wysłania do niego bieżącego raportu RR. Dane z powyżej opisanych wiadomości SR lub RR pozwalają na obliczenie parametrów jakościowych połączenia VoIP tzn. poziomu strat pakietów RTP, ich opóźnień i zmienności tego opóźnienia. Informacje o poziomie strat (metryka IPLR) są dostępne bezpośrednio z pola Fraction lost. Analogicznie, informacje o zmienności opóźnienia (ang. Jitter) dostępne są bezpośrednio z pola Interarrival jitter estimate. 19\n14 Robert Janowski Należy zwrócić uwagę, że przekazywana w tym polu wartość J wyliczana jest jako średnia krocząca według następującej formuły (6): ( ) = ( 1) + ( (, ) ( )) (6) gdzie: J(i) oraz J(i-1) są wartościami obliczonymi dla dwóch kolejnych pakietów RTP, i-tego oraz jego poprzednika, D(i-1,i) jest wartością bezwzględną różnicy czasów przekazu dwóch kolejnych pakietów RTP, tj. i-tego pakietu oraz jego poprzednika. Wartość D(i-1,i) obliczana jest na podstawie czasów odbioru (R) i nadania (S) pakietów RTP według wzoru (7): ( 1, ) = ( ) ( ) = ( ) ( ) (7) Zmienność opóźnienia obliczana według wzoru (6) jest faktycznie średnim odchyleniem wielkości D, czyli różnic odstępów między pakietami mierzonych w odbiorniku i w nadajniku. Innymi słowy, jest to średnie odchylenie różnicy czasów przekazu od nadajnika do odbiornika, mierzonych dla dwóch kolejnych pakietów RTP. Definicję wielkości D zilustrowano graficznie na rysunku 6. Nadajnik Si-1 Si Si+1 Si+2 Odbiornik D(i-1,i) D(i,i+1) D(i+1,i+2) Ri-1 Ri Ri+1 Ri+2 Rysunek 6. Ilustracja zjawiska zmian odstępu między pakietami obserwowanego w odbiorniku Zmienność opóźnienia (Interarrival jitter) powinna być obliczana w sposób ciągły, dla każdego odebranego pakietu RTP, według wzoru (6). Po każdym przedziale pomiarowym, wyznaczonym przez wysłanie kolejnych raportów SR lub RR, zmienność opóźnienia jest zerowana. W przeciwieństwie do informacji o poziomie strat i zmienności opóźnienia, informacje o opóźnieniu pakietów RTP nie są dostępne bezpośrednio z raportów SR lub RR. Format 20\n15 Ocena jakości usług telefonii pakietowej tych raportów nie definiuje pól do przenoszenia takiej informacji. Istnieje jednak sposób obliczenia wartości opóźnienia na podstawie danych z pól LSR i DLSR oraz dodatkowych pomiarów wykonywanych przez odbiornik. Z definicji czasów LSR i DLSR wynika, że odbiorca wiadomości RR może wyznaczyć opóźnienie, którego doświadczają pakiety RTCP na drodze od nadajnika do odbiornika i z powrotem, czyli opóźnienie w pętli (Round Trip Time; RTT). Wartość tego opóźnienia wyznaczana jest jako różnica czasu odbioru wiadomości RR (moment A), czasu nadania wiadomości SR (wartość pola LSR) oraz dodatkowego opóźnienia (wartość pola DLSR) wprowadzonego przez nadawcę wiadomości RR, według wzoru (8): óź = (8) Na rysunku 7 przedstawiono ideę pomiaru opóźnienia RTT z wykorzystaniem wiadomości protokołu RTCP. Rysunek 7. Pomiar opóźnienia RTT z wykorzystaniem wiadomości SR i RR protokołu RTCP Czasy nadania wiadomości SR i dodatkowego opóźnienia jej przetwarzania odczytywane są z odpowiednich pól odebranej wiadomości RR (pola LSR i DLSR), a czas A jest znany na podstawie pomiaru. Wyznaczone w ten sposób opóźnienie RTT można wykorzystać do określenia wartości opóźnienia w jedną stronę (one-way delay), czyli wartości parametru d koniecznego do obliczenia wartości parametru Id według wzoru (3). Ze względu na fakt, że drogi w obu kierunkach nie muszą być symetryczne, wartość opóźnienia d wyznaczona jako połowa wartości opóźnienia RTT jest tylko przybliżeniem: 21\n16 Robert Janowski = 0.5 óź + (9) Postać wzoru (9) wynika z faktu, że parametr d opisuje opóźnienie od końca do końca więc musi uwzględniać oprócz opóźnienia wnoszonego przez sieć (połowa opóźnienia RTT) również opóźnienie wnoszone w terminalu. W odniesieniu do opóźnienia w terminalu przyjmuje się, że jest ono głównie spowodowane kolejkowaniem w buforze odtwarzającym. Bufor odtwarzający kolejkuje tyle ramek, żeby skompensować zmienność opóźnienia wprowadzaną przez sieć, zatem opóźnienie kolejkowania w przybliżeniu równe jest wartości parametru jitter. 5 Podsumowanie O jakości połączeń telefonii pakietowej można mówić na kilku poziomach oceny. W wielu, szczególnie mniej specjalistycznych publikacjach popularno-naukowych, zapomina się o tym, mieszając pojęcia oceny subiektywnej (wyrażanej w skali MOS) z parametrami obiektywnymi takimi jak poziom strat, opóźnienia pakietów lub ich zmienność (jitter). Zrozumienie różnic w poziomach oceny oraz właściwe stosowanie metryk przyjętych przez organizacje standaryzujące, jest konieczne dla właściwej interpretacji wyników. Równie ważne jest wybranie właściwej metody. W pracy wskazano obszary zastosowań, w których wykorzystywane są odpowiednie typy metod. W tym kontekście jeszcze raz warto podkreślić znaczenie metody E-model, której poświęcona została znaczna część tego opracowania. Pomimo niedokładności oszacowania wartości MOS, E-model jest metodą szczególnie atrakcyjną dla operatorów, gdyż umożliwia ciągłe i nieinwazyjne monitorowanie jakości połączeń telefonii pakietowej realizowanych przez abonentów. Jest ona też atrakcyjna dla programistów rozwijających aplikacje terminalowe służące ocenie jakości połączeń VoIP. W oparciu o dostępne w terminalu raporty RTCP można w przybliżony sposób wyznaczyć jakość połączeń w skali MOS. W niniejszym tekście szczegółowo wyjaśniono sposób pozyskiwania wartości parametrów koniecznych do wyznaczenia wartości MOS w oparciu o E-model. Wiedza ta ma istotne znaczenie dla implementacji algorytmu wyznaczania wartości MOS bazującego na danych przekazywanych w raportach RTCP. Bibliografia  Rekomendacja ITU-T G.107, The E-model, a computational model for use in transmission planning, marzec 2003  Schulzrinne H. inni, RTP: A Transport Protocol for Real-Time Applications, IETF RFC 3500 dostępne pod adresem: lipiec 2003  22\n17 Ocena jakości usług telefonii pakietowej   Rekomendacja ITU-T G.1080, Quality of experience requirements for IPTV services, grudzień 2008  Ramjee R., Kurose J., Towsley D., Shulzrinne H., Adaptive playout mechanisms for packetized audio applications in wide-area networks, materiały konferencyjne IEEE Infocom, (1994)  Gündüzhan E., Momtahan K., A linear prediction based packet loss concealment algorithm for PCM coded speech, IEEE Trans. Speech Audio Process., Vol. 9, No. 8, listopad 2001  Rekomendacja ITU-Y G.1010, End-user multimedia QoS categories, listopad 2001  Rekomendacja ITU-T Y.1540, Internet protocol data communication service IP packet transfer and availability performance parameters, marzec 2011  Rekomendacja ITU-T Y.1541, Network performance objectives for IP-based services, ww.itu.org, grudzień 2011  Rekomendacja ITU-T P.800, Methods for subjective determination of transmission quality, sierpień 1996  Rekomendacja ITU-T P.861, Objective quality measurement of telephoneband ( Hz) speech codecs, sierpień 1996  Rekomendacja ITU-T P.861, Perceptual evaluation of speech quality (PESQ): An objective method for end-to-end speech quality assessment of narrow-band telephone networks and speech codecs, luty 2001  Rekomendacja ITU-T P.863, Perceptual Objective Listening Quality Analysis, org, styczeń 2011  Abstract Quality evaluation of the IP packet telephony This paper summarizes quality evaluation of the IP packet telephony service. At the beginning the taxonomy of the quality related concepts is introduced and the fundamental differences between QoS (Quality of Service) and QoE (Quality of Experience) approaches are explained. Furthermore the possible quality evaluation levels including user, application and network perspective are proposed and for each quality evaluation level the relevant recommendations of 23\n18 Robert Janowski standardization bodies, the adequate metrics and associated thresholds necessary for the acceptable service quality are discussed. For the user level, the brief review of the quality evaluation methods is presented with the special focus on E-model as defined in ITU-T G.107  recommendation. E-model is a not invasive passive method that let to estimate the user subjective opinion in MOS (Mean Opinion Score) scale based on the values of the measurable objective parameters. In this paper the practical application of the E-model is described including details related to acquisition of the necessary values from RTCP (Real Tome Control Protocol) reports . Keywords: voice over IP, quality evaluation, MOS, E-Model, RTCP 24\nOCENA JAKOŚCI KODEKÓW AUDIO W USŁUDZE VOIP\nPOLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Elektroniki i Technik Informacyjnych Instytut Telekomunikacji PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA Tomasz Kabala OCENA JAKOŚCI KODEKÓW AUDIO W USŁUDZE VOIP Kierujący pracą dyplomową:


Prezydent Katowic wskoczył do wody - Dziennik Sport\nDocelowo z Basenu Brynów, którego uroczyste otwarcie miało miejsce dziś, będzie mogło korzystać 550 osób, ale obecnie – ze względu na pandemię – w obiekcie może przebywać jednocześnie połowa z nich.\nZa godzinę trzeba zapłacić 8 (bilet normalny) oraz 4 złote (bilet ulgowy) i już można korzystać m.in. z 6-torowej niecki o długości 25 metrów o głębokości od 120 do 180 centymetrów, 80-metrowej zjeżdżalni, brodzika do nauki pływania, masażu wodnego, gejzerów, grzybka wodnego, wanny jacuzzi oraz sauny (20 groszy za minutę pobytu w tej strefie).\nJednym z pierwszych, którzy wypróbowali basen był prezydent Katowic Marcin Krupa. – Jak mam skoczyć? – pytał nieśmiało stojąc na słupku. – Na główkę – usłyszał do jednego z „kibiców”. – Na dechę – podpowiedział drugi. – Na bombę panie prezydencie – szepnął ktoś nieśmiało i po chwili prezydent Krupa był w wodzie, wybierając tę pierwszą opcję. Nie dopłynął jednak do końca, bo na brzegu czekali przedstawiciele mediów.\n– Dla mnie to jest wyjątkowy dzień, bo wreszcie udało się uruchomić pierwszy z trzech basenów, o których mówiłem w swojej kampanii wyborczej w 2014 roku – mówił Marcin Krupa podczas uroczystego otwarcia i prezentacji obiektu mieszczącego się przy ulicy Kościuszki 104.\nTo na wniosek prezydenta w Katowicach i przy aprobacie Rady Miasta mają powstać trzy bliźniacze mniejsze baseny (drugi – w dzielnicy Burowiec – ma zostać otwarty w przyszłym tygodniu, budowa trzeciego – w dzielnicy Zadole – została wstrzymana w ubiegłym roku, gdyż miasto zerwało kontrakt z wykonawcą inwestycji ze względu na opóźnienia w realizacji) zamiast jednego dużego aquaparku, gdyż takimi od lat dysponują Ruda Śląska, Tychy czy Dąbrowa Górnicza.\nBudowa Basenu Brynów (powierzchnia 4675m²) trwała prawie 3 lata, kosztowała 37,7 miliona złotych, zarządza nim – podobnie jak pozostałymi – spółka Katowickie Wodociągi, a funkcję dyrektora do spraw eksploatacji powierzono radnemu Tomaszowi Szpyrce. – Zakładam, że na trzech obiektach basenowych zatrudnionych zostanie 60 osób – powiedział dyrektor Szpyrka.\nFot. Marek Hajkowski\n← Żużel. Nareszcie wracają na tory\nLegijna dominacja totalna →\n14 stycznia 2019 6 października 2019 Redakcja\nGKS Katowice. Prezydent niezadowolony z materiału o stadionie\n25 stycznia 2020 25 stycznia 2020 mag


Jak się przeprowadzać sprawnie i szybko? Tylko firmą z Japa & Co. - TechNow.pl Jak się przeprowadzać sprawnie i szybko? Tylko firmą z Japa & Co. - TechNow.pl\nPrzewóz mebli - gwarantowany brak uszkodzeń\nCiężka praca i zaangażowanie zatrudnionych pracowników została doceniona również przez jedną z gwiazd popularnego programu telewizji TTV "Królowe życia". Panowie pomagali bohaterce przeprowadzić się do innego mieszkania. To zadanie było trudne ze względu na dużą ilość ubrań do przewiezienia.\nPoprzedni wpis: Najważniejsze ciekawostki ze świata technologii\nKolejny wpis: Kasy fiskalne online - od kiedy i dla kogo (rozporządzenie)


Taka Paczka - Rejestracja\nRejestrując się na „Taka Paczka” zgadzasz się na poniższe warunki. Jeśli się na nie nie zgadzasz, opuść i nie korzystaj z „Taka Paczka”. „Taka Paczka” ma prawo zmienić te warunki, ale musi Cię o tym poinformować.\nForum „Taka Paczka” działa na skrypcie phpBB, wydanym na licencji „General Public License” (zwanej też „GPL”) i możliwym do ściągnięcia ze strony www.phpBB3.PL. Skrypt phpBB tylko ułatwia dyskusje przez Internet, jego autorzy nie kontrolują tekstów zamieszczanych w Internecie za pomocą tego skryptu. Więcej informacji o skrypcie phpBB można znaleźć na stronie www.phpBB3.PL.\nZgadzasz się nie pisać żadnych wypowiedzi o charakterze obraźliwym, oszczerczym, propagującym treści niezgodne z polskim prawem lub naruszających cudze prawa autorskie. Robienie tego może spowodować, że zostaniesz zbanowany na zawsze, a Twój dostawca internetu powiadomiony o Twoim zachowaniu. Zgadzasz się, że „Taka Paczka” ma prawo w każdej chwili usunąć, przeedytować, przenieść lub zamknąć każdy wątek. Zgadzasz się też na zapisywanie wszystkich informacji, które podajesz, w bazie danych. Dane te nie będą przekazywane nikomu bez Twojej zgody, ale ani „Taka Paczka” ani phpBB nie odpowiada za włamania, które mogą spowodować wykradzenie danych.


Liczba odwiedzin od 01.01.2015: 17050 razy\n- B.33. Organizacja i kontrolowanie\n- B.16+B.33+B.30 = technik budownictwa\n- A.18. Prowadzenie sprzedaży - sprzedawca\n- A.18+A.22 = technik handlowiec\n- R.3+R.16 = technik rolnik\n- R.6+ R.3 = technik agrobiznesu\n- A.28. Organizacja i nadzorowanie\nrobotniczych, dla których istnieje możliwość\nrealizacji zajęć praktycznych\nZespół Szkół Zawodowych w Sztumie realizuje projekty edukacyjne. Na praktyki zagraniczne uczniowie i nauczyciele wyjeżdżają do Anglii i Włoch. Do tej pory ze środków unijnych pozyskaliśmy ponad 350 tysięcy euro. Praktyki odbyło ponad 100 uczniów. Wyjazdy te są całkowicie bezpłatne.\nZajęcia praktyczne odbywają się bezpośrednio w zakładach produkcyjnych i usługowych. Uczeń za zajęcia praktyczne otrzymuje wynagrodzenie, praktyki zapewnia i nad ich realizacją czuwa kierownik praktycznej nauki zawodu.\nDo końca 2017r. zostaną oddane do użytku warsztaty XXI wieku, a w nich bardzo nowoczesne pracownie do nauki zawodów mechanicznych, rolniczych, informatycznych.\nSzkoła posiada dwie sale gimnastyczne, siłownię, saunę oraz boiska do koszykówki, piłki ręcznej, tenisa i piłki nożnej.


Książka "Insulina nasz cichy zabójca...czyli żegnaj cukrzyco!" Thomas Smith cena 34,75 zł - Sklep AleEko.pl\nOpis: Insulina Nasz cichy zabójca... czyli żegnaj cukrzyco Coraz częstsze przypadki otyłości są ściśle powiązane z dramatycznymi zmianami środowiska oraz z rosnącą falą zachorowań na cukrzycę typu II. Oba te zjawiska zaś są skutkiem systematycznego pogarszania się jakości dostępnego na rynku ...\nInsulina Nasz cichy zabójca... czyli żegnaj cukrzyco Coraz częstsze przypadki otyłości są ściśle powiązane z dramatycznymi zmianami środowiska oraz z rosnącą falą zachorowań na cukrzycę typu II. Oba te zjawiska zaś są skutkiem systematycznego pogarszania się jakości dostępnego na rynku pożywienia oraz objadania się ponad miarę. Z cukrzycą bezpośrednio wiąże się ponad 28 różnych zaburzeń i chorób, m.in. podwyższony poziom cholesterolu (przy obniżonym poziomie frakcji HDL), udar, retinopatia, impotencja u mężczyzn, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, upośledzenie metabolizmu tłuszczów, uszkodzenia tętnic, upośledzenie funkcji nerek, neuropatia, alergie pokarmowe, otyłość, zespół wielotorbielowatych jajników, ślepota, atak serca, niewydolność wątroby, gangrena obwodowa... Powiedzenie: „Król jest nagi" to stwierdzenie oczywistego stanu rzeczy, którego inni nie chcą zauważać lub się tego boją, gdyż wygodniej jest im udawać, że wszystko w porządku. Lecz oto nagle pojawia się osoba, która dostrzega widoczne, choć pomijane dotychczas powiązania... Tak też było w przypadku pewnego inżyniera, który dowiedziawszy się, iż „będą go leczyć, ale nie wyleczą", postanowił przejrzeć doniesienia naukowe na temat cukrzycy. I okazało się, że cukrzyca typu II jest całkowicie uleczalna! Tę chorobę metaboliczną wywołuje długotrwała niewłaściwa dieta, a konkretnie braku tłuszczów o specyficznej budowie cząsteczki. Powoduje to osłabienie przyswajalności cukru przez komórki, co na pierwszym etapie objawia się zwiększeniem ilości insuliny w krwiobiegu. To początkowy sygnał, że coś w organizmie nie funkcjonuje, jak należy. Ponieważ układ kontroli poziomu cukru we krwi nadal działa i zmusza trzustkę wytwarzającą insulinę do intensywniejszej pracy, fakt ten jest zazwyczaj niezauważany przez lekarzy pierwszego kontaktu. Dopiero kiedy trzustka nie daje już sobie rady, zwiększa się poziom cukru - i oto mamy cukrzycę typu II.\nThomas Smith, wielokrotnie odznaczany weteran wojny w Korei, po przejściu do cywila i ukończeniu studiów inżynierskich oraz podyplomowych został specjalistą inżynierii układów sterowania, a następnie prowadził własną firmę konsultingową zajmującą się badaniami i rozwojem rozwiązań inżynieryjnych. Kiedy w wieku 65 lat przeszedł na emeryturę, stwierdzono u niego ostry przypadek klasycznej cukrzycy typu II. Gdy się zorientował, że konwencjonalna medycyna nie jest w stanie go wyleczyć, podjął szeroko zakrojone badania literatury naukowej w celu znalezienia lekarstwa. Opracował metodę leczenia, a gdy w pełni wrócił do zdrowia, napisał książkę Insulina Nasz cichy zabójca raport: Insulina - nasz cichy zabójca, w której wyjaśnia, w jaki sposób można skutecznie wyleczyć się z cukrzycy nieinsulinozależnej. Wtedy również zaczął się zastanawiać, dlaczego z języka lekarzy zaczęło znikać słowo „wyleczyć". Obecnie zajmuje się badaniem wielkiego biznesu, jakim jest medycyna. Prowadzi audycje radiowe, stronę internetową i pisze artykuły prasowe na tematy związane ze zdrowiem. Jest żonaty, ma czwórkę dzieci i ośmioro wnucząt. Mieszka w niewielkim gospodarstwie w wiejskiej części Stanów Zjednoczonych w Loveland, w stanie Colorado, gdzie wraz z żoną wiodą spokojne i udane życie.


Jane Fonda wspiera Polki. 'Rząd musi trzymać się z dala od decyzji kobiet dotyczących ich ciał'\noprac. Marta Korycka 30.10.2020 15:32\nJane Fonda, legendarna aktorka, ikona feinistek i aktywistka, wsparła Strajk Kobiet. "Pismo" pokazało fragment korespondencji, którą przeprowadziła z nią na blogu redaktorka naczelna Magdalena Kicińska.\nMieremet, Rob / Anefo -  Dutch National Archives, The Hague, Fotocollectie Algemeen Nederlands Persbureau (ANeFo), 1945-1989, Nummer toegang 2.24.01.05 Bestanddeelnummer 927-6990, CC BY-SA 3.0 nl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=32335035 /Georges Biard, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=40702669\nJane Fonda, laureatka Oscarów za filmy "Klute" oraz "Powrót do domu", od lat 70. występuje publicznie w obronie swoich przekonań i zachęca innych do angażowania się w aktywizm.\nJane Fonda do protestujących: Chylę czoła przed polskimi kobietami i dobrymi mężczyznami\nTeraz aktorka, którą można podziwiać aktualnie w serialu "Grace i Frankie", napisała do tych, którzy od ponad tygodnia na ulicach i w sieci pokazują sprzeciw po decyzji Trybunału Konstytucyjnego w sprawie aborcji:\nJane Fonda angażuje się mocno w sprawy społecznę i politykę od lat. Kiedy po rozstaniu z pierwszym mężem Rogerem Vadimem (byli małżeństwem w latach 1965-73) wróciła do Stanów Zjednoczonych z Paryża, razem z Donaldem Sutherlandem założyła grupę Free The Army (FTA) - Uwolnić Armię, agitowała przeciwko wojnie wietnamskiej. Wyszła po raz drugi za mąż, tym razem za aktywistę i polityka Toma Haydena (jednego z bohaterów filmu Arona Sorkina "Proces Siódemki z Chicago"). W ciągu kilku lat Fonda stała się głównym celem ataków konserwatystów, była oskarżana o zdradę stanu.\nPotem walczyła m.in. o prawa Indian i przeciwko dyskryminacji czarnoskórych. Popierała również "Solidarność" i odwiedziła Polskę w 1987 roku, gdzie spotkała się m.in. z Lechem Wałęsą. W latach 90. zajęła się propagowaniem świadomego rodzicielstwa, problemami Trzeciego świata, ochroną zwierząt, jogą oraz wegetarianizmem. Oficjalnie odcięła się wtedy od swoich występów przeciwko wojnie w Wietnamie, przepraszała za to żołnierzy i weteranów. Od 2019 jest bardzo aktywna w ruchu Fire Drill Fridays, nagłaśniającym kwestie związane z katastrofą klimatyczną.


Autor: krzysiek86 maja 31, 2012\nSensacja w Chorzowie! Kiedy Zabrze szczyci się Ogrodem Botanicznym, Sosnowiec Egzotarium a Gliwice Palmiarnią z egzotyczną kolekcją roślin tak Chorzów będzie posiadał Ogród Biblijny. Dodam że trzeci po Proszowicach i Myczkowcach w kraju! Ten ciekawy obiekt powstanie przy Parafii Świętej Jadwigi i zajmie obszar około tysiąca metrów kwadratowych. Pojawią się tam gatunki kojarzone z Biblijnymi wydarzeniami wraz z tabliczkami na których będą widniały cytaty zaciągnięte z Biblii. Oprócz jęczmienia, winorośli czy pszenicy zostaną tam posadzone bardzo egzotyczne w Polskich warunkach gatunki takie jak palmy daktylowe, granaty i figowce! Nie zabraknie też wody w tym ogrodzie która będzie miała prawdopodobnie charakter strumienia bądź stawu. Zapowiada się ciekawie. Parafia liczy na duże zainteresowanie, chce organizować tam lekcje religii połączone z lekcją botaniki! Na zdjęciu jeden z kościołów w Zakopanem!\nMyślę że czasy w których to królował w szkółkach Kasztanowiec biały zaczynają odchodzić w przeszłość. Teraz królują inne gatunki w szczególności Kasztanowiec czerwony który swoimi kwiatami zwraca na pewno na siebie uwagę. Sadzony jest niemal wszędzie - zarówno w parkach, na osiedlowych skwerach i przy drogach. Jego sława tak szybko rośnie że nawet działkowicze coraz częściej sięgają po niego. Zaletą jest odporność na szkodnika który dalej atakuje okazy o białych kwiatach, długi okres kwitnienia i mała liczba zawiązywanych owoców. Polecam! Innym gatunkiem coraz częściej pojawiającym się w szkółkach choć nieśmiało jest Kasztanowiec żółty!\nŻycie usłane różami!\nAutor: krzysiek86 maja 29, 2012\nWiecie co Wam powiem. Czasem się zastanawiam jakie byłoby to życie gdyby było ono usłane różami. Na pewno spokojne bez nerwów ale czy ciekawe?? Co o Tym sądzicie :-)\nBez czarny - kwiat!\nAutor: krzysiek86 maja 28, 2012\nNo myślę że tego krzewu nie trzeba przedstawiać bo chyba każdy go zna a jak nie z nazwy to choćby z widzenia. Tak to bez czarny który właśnie rozpoczyna kwitnienie. Pięknie się prezentuje szkoda tylko że po tym okresie już nie wygląda tak atrakcyjnie przez co nie jest częstym gościem w ogrodach.\nAutor: krzysiek86 maja 27, 2012\nTo zdjęcie jakoś wyjątkowo mi się spodobało więc postanowiłem je zamieścić na blogu. Łabędzie i perkoz ładnie pozowały do zdjęcia. Jak się Wam podoba!\nKrzew ten coraz częściej i chętniej sadzony jest zarówno w parkach jak i na terenach prywatnych mimo tego iż nie jest on w pełni odporny na mrozy. Jego wiecznie zielone listki są piękne nie wspominając o kwiatach!\nZłoto kapie z drzew!\nAutor: krzysiek86 maja 24, 2012\nI stało się! Jedne z najładniejszych drzew stosowanych w terenach zieleni i na prywatnych działkach zaczynają okres kwitnienia. Mowa tu oczywiście o Złotokapach które swoimi gronami zwisających kwiatów wzbudzają podziw i zachwyt. Tradycyjnie już też zakwitłe robinie akacjowe ale o nich później!\nAzalia i Rododendron!\nAutor: krzysiek86 maja 22, 2012\nMyślę że te krzewy wzbudzają o tej porze roku ogromny zachwyt. Praktycznie co drugi działkowiec posiada choć jeden okaz Azali lub Różanecznika. Ilość kolorów jest teraz tak ogromna a wytrzymałość na mrozy też wystarczająca że ludzie chętnie decydują się na ich zakup. Polecam!\nAutor: krzysiek86 maja 20, 2012\nCo prawda od zrobienia tych zdjęć już prawie minęły dwa tygodnie ale chciałem pokazać jak ładnie prezentuje się wiosną Orzech czarny i Włoski. Pierwsze trzy zdjęcia prezentują gatunek rzadziej u Nas spotykany czyli Orzech czarny a kolejne trzy powszechnie występujący i chętnie uprawiany Orzech Włoski.\nAutor: krzysiek86 maja 19, 2012\nNie wiele osób zdaję sobie z tego sprawę że kwiaty nie tylko uprawia się w celach dekoracyjnych. Coraz częściej wykorzystywane są w kuchni ze względu na swoje niezwykle delikatne walory smakowe. A smakują bardzo różnie. Oczywiście nie wszystkie kwiaty są jadalne i o tym należy pamiętać. Przykładem jest na przykład groszek. Kwiaty groszku jadalnego są jak najbardziej zdatne do spożycia natomiast kwiaty groszku ozdobnego są toksyczne. To też nie wolno nam zrywać co popadnie na łące czy w ogrodzie bo możemy tylko sobie zaszkodzić. Znanych jest około 80 gatunków kwiatów jadalnych z czego najpopularniejsze to kwiaty: Tulipana, Słonecznika, Róży, Mieczyka, Bzu czarnego, Mniszka lekarskiego, Szczypiorku czy Ogórecznika lekarskiego. Pamiętajcie że nie wszystkie gatunki i jemy tylko takie co do których nie mamy żadnych wątpliwości. A najlepszym rozwiązaniem jest wizyta w sklepie w którym czasem można takie kwiaty zakupić. Może nie jest to tak popularny w Polsce produkt jak w Azji ale zyskuje na\nMagnolia parasolowata - kwiaty\nAutor: krzysiek86 maja 18, 2012\nTo chyba jedna z najpóźniej kwitnących magnolii w Polsce. Jednak kiedy kwiaty się pojawią wraz z jej potężnymi liśćmi wygląda pięknie. Szkoda tylko że jest dość wrażliwa i nie często sadzona w parkach no i jej kwiaty maja drobną wadę - nie przyjemnie pachną ale wygląd w zupełności mi wystarcza!\nKlon Ginnala kwiaty!\nAutor: krzysiek86 maja 17, 2012\nA teraz kolejna już odsłona Klonu Ginnala. Zobaczcie jak pięknie prezentuje się ten gatunek w okresie kwitnienia. Sam okaz który jest na zdjęciu ma też bardzo ładny pokrój!\nAutor: krzysiek86 maja 16, 2012\nI Kto powiedział że woda w fontannie zdobiącej miasto musi być zwyczajna. Katowice udowodniły że są otwarte na eksperymenty. Jeszcze niedawno woda miała kolor różu a następnie czerwieni teraz kolej na kolor żółty który od razu wpada w oko bez względu na to z jak dalekiej odległości podziwiamy główne rondo w mieście wraz z fontanną. Jak Wam się to podoba?! Zdjęcia dodane dzięki uprzejmości: nowekatowice.blogspot.com\nAutor: krzysiek86 maja 15, 2012\nNo i się stało Lilak nazywany przez Polaków Bzem pięknie kwitnie. Kolory kwiatów są bardzo różne od śnieżno białych po różowe i fioletowe. Wybór jest teraz ogromny! Tylko trzeba znaleźć miejsce w ogrodzie :-) a z tym niemal zawsze jest problem!


Maszynoznawstwo - pojecia. - Sciaga.pl\npoleca 83% 948 głosów\nMASZYNA- mechanizm, lub zespół mechanizmów połączonych ze sobą w sposób umożliwiający wykonanie pacy mechanicznej.\nAGREGAT- zespół sprzężonych ze sobą urządzeń technicznych wykonujących określoną pracę. (Np. silnik- pompa)KOMBAJN- Maszyna złożona z kilku mechanizmów, wykonujących różne czynności.\nSTAL- Stop żelaza z węglem, oraz z innymi składnikami dodanymi w procesie metalurgicznym.STALIWO- Stal odlana w formie.\nŻELIWO- Stop żelaza z węglem zawierającym zwykle 2,5 do 4,5% węgla oraz różne domieszki metalurgiczne.\nMOSIĄDZ- Stopy miedzi z cynkiem. Daje się dobrze obrabiać plastycznie na zimno i na gorąco, daje się dobrze obrobić skrawaniem.\nBRĄZ- Stopy miedzi z cyną. Mają dużą odporność na działanie czynników atmosferycznych, mają wysoka wytrzymałość na rozciąganie, twardość, oraz odporność na ścieranie.\nALUMINIUM- stop lekki. Rozróżnia się stopy aluminium do przeróbki plast. i stopy aluminium odlewnicze.\nRODZAJE POŁĄCZEŃ:-rozłączne- klinowe, wpustowe, śrubowe, kołkowe, sskurczne, skurczowe.-nierozłączne- nitowe, spojone (lutowanie), spawowe, zgrzewane\nNAPĘD-, napędzanie, wprawianie w ruch określonego urządzenia techn., także zespół napędowy, urządzenie do wprowadzania w ruch (napędzania) maszyny, mechanizmu itp., inaczej zespół napędowy lub urządzenie napędowe.\nSILNIK- (maszyna) przetwarzająca ciepło, energię elektr. lub mech. na pracę o postaci dogodnej do napędzania maszyn i urządzeń\nMASZYNA ROBOCZA- maszyna pobierająca energię mech. w celu wykonania określonej pracy.\nRÓŻNICA POMIĘDZY WAŁEM A OSIĄ:Części maszyn osadzone w łożyskach, służące do przenoszenia ruchów obrotowych, oraz momentów sił nazywamy wałami. Natomiast Oś to człon maszyny umocowany w łożyskach, na którym są osadzone inne człony wykonujące ruchy obrotowe lub wahadłowe; nie przenosi momentu obrotowego.\nPRZEKŁADNIA- To układ przenoszący ruch wału napędzającego na wał napędzony maszyny roboczej. Wyróżniamy: cierne, cięgnowe, zębate.\nSPRZĘGŁA- służą do łączenia wałów w celu przeniesienia ruchu obrotowego z jednego wału na drugi. Stosujemy je do: czasowego wyłączenia lub włączenia czynności maszyny; do łączenia wałów; do zabezpieczenia maszyny przed zniszczeniem; przy dużych wałach sprzęgło pełni funkcję łącznika dylatacyjnego. Są to części, które podobnie jak łożysko wymagają starannej obsługi i konserwacji.\nŁOŻYSKA- są to części maszyny służące do wsparcia osi i wałów, oraz umożliwiające im obracanie się. Rola łożyska to: przenoszenie sił nacisku obracającego się czopa na konstrukcję wsporną przy minimalnym tarciu; zapewnienie właściwego smarowania. Łożyska dzielimy na ślizgowe i tłoczne.łożysko toczne klasyfikuje się w zależności od rodzaju i sposobu ułożenia elementów tocznych (kulek, baryłek, wałków lub stożków);łożysko ślizgowe natomiast — w zależności od sposobu smarowania, na łożysko ślizgowe suche, łożysko ślizgowe o tarciu płynnym i łożysko ślizgowe o tarciu półpłynnym.\nHAMULEC- urządzenie do hamowania ruchomych części mechanizmu, maszyny lub całego urządzenia; jego zasada działania jest oparta na zjawisku tarcia.\nODLEWNICTWO- dział techniki zajmujący się wytwarzaniem wyrobów metal. za pomocą odlewania metali,\nSPAWANIE-, łączenie materiałów topliwych, gł. metali i ich stopów, przez stopienie brzegów łączonych elementów bez wywierania nacisku (z dodatkiem lub bez dodawania spoiwa). Rozróżnia się spawanie: elektryczne (łukowe, elektronowe, elektrożużlowe), aluminotermiczne, gazowe, laserowe i wiązką promieni świetlnych.\nOBRÓBKA PLASTYCZNA- obróbka bezwiórowa, gł. metali, tworzyw sztucznych (np. prasowanie tworzyw sztucznych), mająca na celu zmianę kształtu i wymiarów przedmiotów przez ich trwałe odkształcenie plastyczne.\nOBRÓBKA CIEPLNA- proces technol. zmieniający właściwości mech. i fizyczno-chem. metali i stopów w stanie stałym przez wywołanie w nich zmian strukturalnych, zależących gł. od temperatury i czasu\nOBRÓBKA SKRAWANIEM- proces wytwarzania elementów maszyn, w którym przez oddzielenie zbędnej warstwy materiału (naddatku obróbkowego) przetworzonej w wiór, uzyskuje się wymagane: kształt, wymiary oraz strukturę geom. powierzchni (chropowatość).\nOBWODY TRÓJFAZOWE (mocy)-MOC CZYNNA- jest miarą energii cieplnej wydzielonej w odbiorniku lub energii mechanicznej wytworzonej w silniku elektrycznym. Jest to iloczyn wartości skutecznych napięci i prądu, oraz cosinusa kąta przesunięcia fazowego pomiędzy napięciem i prądem (moc użyteczna).\n-MOC BIERNA- miarę energii pulsującej między elementem indukcyjnym i pojemnościowym odbiornika a źródłem energii elektrycznej. Jest równa iloczynowi wartości skutecznych napięcia i prądu, oraz sinusa kąta przesunięcia fazowego między napięciem a prądem (moc nieużyteczna, potrzebna do wytworzenia pola magnetycznego).\n-MOC POZORNA- to geometryczna suma mocy pobieranych przez odbiornik. Występuje jako moc znamionowa generatorów generatorów i transformatorów (moc czynna + moc bierna).\nCOSINUS- to stosunek mocy czynnej do pozornej. Jest to współczynnik mocy. Odbiorniki prądu przemiennego pobierają ze źródła moc pozorną, a oddają na zewnątrz moc czynna w postaci energii cieplnej, lub mechanicznej. Współczynnik ten jest, więc miarą wykorzystania energii.\nŚILNIK ASYNCHRONICZNY KLATKOWY- Uzwojenia wirnika są utworzone przez grube nie izolowane pręty miedziane lub aluminiowe ułożone w żłobkach wirnika i zwarte z obu stron dwoma pierścieniami zwierającymi. W ten sposób z prętów tworzy się rodzaj klatki. Silnik składa się z dwóch części: nieruchomego stojana i wirnika. Bardzo prostu rozruch, zmienna prędkość obrotowa.\nSTATYCZNE PRÓBY ROZCIĄGAŃ - Jeżeli dwie równe siły zewnętrzne o przeciwnych zwrotach działają wzdłuż osi pręta, to powoduje jego odkształcenie. Polega ono na wydłużeniu pręta z jednoczesnym zmniejszeniem jego wymiarów poprzecznych.\nNAPRĘŻENIE DOPUSZCZALNE- Największe naprężenie, które uwzględniając wszelkie warunki pracy konstrukcji będzie jeszcze naprężeniem bezpiecznym\n(K)WSPÓŁCZYNNIK BEZPIECZEŃSTWA- Liczna określająca, ile razy naprężenie dopuszczalne ma być mniejsze od granicznego (n)\n85% Maszynoznawstwo - pojęcia.\n84% Elastyczność tłokowych silników spalinowych\n85% Opis Simson s-51 E/4


Gapa wraca do gry – Oficjalna strona Klubu Stal Gorzów\nGapa wraca do gry\nTomasz Gapiński początku sezonu 2013 z pewnością nie zaliczy do udanych. Jak zapewnia jednak żużlowiec żółto-niebieskich, poczynił istotne zmiany sprzętowe i teraz jego dyspozycja powinna być coraz lepsza.\nWszystko wskazuje na to, że Tomasz Gapiński w końcu wychodzi na prostą. W ostatnich miesiącach zawodnik oczekiwał dziecka, jednocześnie próbując dojść do ładu ze sprzętem.\n– Przyjeżdżałem na niemal wszystkie treningi. Zmieniliśmy wiele w silnikach, ale nie przynosiło to rezultatów. Siadłem z mechanikami i doszliśmy do wniosku, że muszę zmienić tunera i tak też zrobiłem. Można powiedzieć, że obecnie zaczynam sezon w połowie roku. Dopasowujemy sprzęt, są już na pewno efekty, bo zacząłem się w końcu ścigać, a nie tylko jeździć. Wcześniej chciałem się ścigać i zdobywać punkty, ale sprzęt nie ciągnął i były potrzebne wielkie zmiany. Przepraszam za to kibiców – powiedział wychowanek pilskiej Polonii.\nTomasz zdradził, że na nowych motocyklach poczuł się już znacznie pewniej i co najważniejsze wróciła chęć do walki. Zawodnik odbył też rozmowę z zarządem… podczas wspólnego łowienia ryb: – Porozmawialiśmy z prezesem na spokojnie, bez nerwów i emocji – mówi Gapiński.\nObecnie jeździec żółto-niebieskich szuka możliwości jak najczęstszych startów w ligach zagranicznych.\n– Ten sezon nie zaczął się dla mnie dobrze, ale teraz będzie lepiej i mam nadzieję, że zarząd oraz kibice będą zadowoleni z mojej jazdy – zakończył Gapa”.\nźródło: Daniel Rutkowski, Radio Gorzów


3 dni temu, 11:00\nZnalazł w rowie... pijanego kierowcę\nDo 2 lat pozbawienia wolności grozi nietrzeźwemu kierowcy volkswagena, który został zatrzymany przez mieszkańca Szczercowa. 61-latek miał ponad 3,5 promila alkoholu w organizmie oraz nie posiadał uprawnień do kierowania pojazdami. Teraz będzie musiał się zmierzyć z poważnymi konsekwencjami.\nBełchatów Pijany Kierowca Rów Interwencja Policja Kpp Zatrzymanie\nPorzucił forda, bo był pijany\nDzięki pomocy świadków policjanci zatrzymali 38-latka, który kierował fordem mając w organizmie ponad 2,5 promila alkoholu oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów. Za takie przestępstwo, zgodnie z kodeksem karnym grozi kara do 5 lat pozbawienia wolności.\nBełchatów Pijany Kierowca świadkowie Zatrzymanie Kpp Policja