Мәктәптең киләсәге, йәки Мәғарифтағы үҙгәртеп ҡороуҙар нимәгә килтерер? » Башкортостан кызы\nҮткәндәргә, быуаттар төпкөлөнә күҙ һалып, милли мәғарифтың һәр заманда ла ауыр һынауҙарға дусар булыуын төҫмөрләйбеҙ. Бихисап һорау уятҡан был мөһим өлкәлә бөгөн дә аңлашылмаусанлыҡ етерлек. Мәғариф системаһындағы яңылыҡтар, тәжрибә үткәреүҙәр, үҙгәртеп ҡороуҙар беҙгә, ябай халыҡҡа, нимә вәғәҙә итә? Мәктәптәрҙең күпләп ябылыуы, уҡытыу программаһынан милли компоненттарҙы алыуҙары халҡыбыҙҙың киләсәгенә һынылышлы тәьҫир итмәҫме?\n“Түңәрәк өҫтәл” тирәләй әңгәмә ҡороп, бөгөнгө үҙгәрештәрҙең асылын аңларға, күңелде борсоған һорауҙарға яуап табырға тырыштыҡ. Әңгәмәлә БР Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты, Башҡортостандың халыҡ шағиры Рауил Төхвәт улы БИКБАЕВ, БР мәғариф министры урынбаҫары Венера Фәрит ҡыҙы ВӘЛИЕВА, Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы, филология фәндәре кандидаты, Башҡорт дәүләт университеты доценты Фәнзил Бүләк улы САНЪЯРОВ, Учалы районы Өргөн урта мәктәбе уҡытыусыһы, Башҡортостандың мәғариф алдынғыһы Салауат Хәйретдин улы РӘСҮЛЕВ ҡатнашты.\n–Беҙҙе ауыл мәктәптәрендә белем биреү кимәленең түбән булыуына ышандырырға тырышалар. Йәнәһе, ҡалала ғына яҡшы белем биреү, баланың һәләтен үҫтереү мөмкинлеге бар. Ә бит кескәй генә ауыл мәктәптәренән бик күп арҙаҡлы шәхестәр сыға ла баһа…\nРауил Бикбаев. Ауылда, ҡалала уҡыймы бала, минеңсә, әллә ни айырма юҡ. Баланың уҡыуға мөнәсәбәте уның үҙенә, уҡытыусыларға, уратып алған мөхиткә бәйле. Мин, мәҫәлән, Ырымбур өлкәһендә бәләкәс кенә ауылда ете йыллыҡ мәктәпте тамамлағанмын. Унда бөтә фәндәр ҙә башҡортса уҡытыла ине. Шул осор мәктәпте тамамлаған уҡыусыларҙың 50-нән ашыуы юғары уҡыу йортонда белем алған. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, тыуған мәктәбемдең артабанғы яҙмышы аяныслы булды – ул ябылды. Балаларҙы күрше ауылдың урыҫ мәктәбенә йөрөтөп уҡыта башланылар. Борондан күсә килгән ғөрөф-ғәҙәттәр, милли үҙенсәлектәр яйлап юғала барған һайын, юғары уҡыу йортона инеүселәр һаны ла ҡырҡа кәмене. Бәләкәй генә ауылдан, кескәй генә мәктәптә башҡортса уҡып та, бынамын тигән һөнәр эйәләре сыҡҡан. Эшкә ижади, яуаплы ҡараған һәм һәр ғаиләнең үҙенсәлеген, тарихын белгән уҡытыусыларыбыҙ беҙҙең күңелдәрҙә яҡтылыҡҡа ышаныс, белемгә ынтылыш, ижадҡа һөйөү тәрбиәләй алған. Кескәйҙән балаға матур сифаттар һалына икән, кеше тормошта юғалып ҡалмай. Ул саф шишмәләй артабан барыбер үҙ юлын, үҙ ағышын таба.\nФәнзил Санъяров. Хәтерегеҙҙәлер, ХX быуаттың икенсе яртыһында илебеҙҙә ауыл менән ҡала араһындағы социаль-иҡтисади айырмалыҡтарҙы баһалауға ынтылыш яһалды. Идея һәйбәт ине, әммә, әүәлгесә, беҙ атҡарып сыға алманыҡ. Ҡала-ауыл үҙенсәлектәре шул килеш ҡалды. Нимә тиһәң дә, ҡала ҡала инде: кешенең шәхес булараҡ камиллашыуына һәм аң үҫешенә йоғонто яһамай ҡалмай. Академик Ғайса Хөсәйеновтың “мәркәз мәктәбе” тигән тәрән мәғәнәле фекере бар. Шулай ҙа ауылды беҙ бер ваҡытта ла инҡар итә алмайбыҙ. Рухи яҡтан үҫешкән, эске донъяһы бай һәм күркәм кешеләр ауылдан сыҡҡан һәм сығасаҡ. Күп кенә бөйөк заттарыбыҙҙың булмышы ауылдан. Урыҫ араһында ла, башҡорт араһында ла шулай. Мәҫәлән, Әбйәлил ерендә үҫкән, белем алған физика-математика фәндәре докторы, академик Марат Әҡсән улы Илһамовты ғына алайыҡ. Ул бер төркөм ғалимдар менән математика мәктәбе булдырыуға өлгәште, әле тыуған яғында буласаҡ математиктар әҙерләү менән мәшғүл. Уның ише арҙаҡлы шәхестәребеҙ бихисап.\nСалауат Рәсүлев. Ауылда уҡытыу кимєле түбєн, тигєн фекер менєн килешмєйем. Һєр ҡайҙа ла белем кимєле уҡытыусы шєхесе менєн бєйле. Ул үҙ фєнен төплө белє һєм уҡыусыларына оҫталыҡ менєн еткерє ала икєн – уңыш нигеҙе шунда.\nАуыл һєм ҡала мєктєптєрен матди мөмкинлектєр йєһєтенєн тиңлєштереп булмай. Ҡалала мєктєпте бағыусылар бар, ата-єсєлєр ҙє хєлдєренсє ярҙам итергє әҙер. Ауыл мєктєбенең йыһазландырылышы күберєк осраҡлы «бєхеттєрҙєн» тора: йє тєжрибєле, компетентлы, хужалыҡсан директор килеп элєгє, йє мєғариф бүлеге начальнигы был уҡыу йортон яҡын күрә… Ҡалай ғына булһа ла, ауыл һєм ҡала мєктєптєре араһында айырмалыҡтар бар һєм буласаҡ. Єммє бының өсөн төшөнкөлөккє бирелергє һис ярамай. Сөнки ауыл уҡыусыһын – ҡаланыҡы, һєм киреһенсє алмаштырып булмай. Ауыл балаһының үҙ мөхите: ул мал аҫрағанды, икмєк сәскєнде, ҡош-ҡорт үрсеткєнде күреп һєм үҙе лє шул эштєрҙє ҡатнашып үҫє. Ул тормошсан, сыҙамлы, күндєм, ныҡышмал. Шуға күрє төрлө вазифалағы күренекле шєхестєребеҙ нигеҙҙє ауылдан сыҡҡан. Килєсєктє лє шулай буласаҡ.\nВенера Вәлиева. Ысынлап та, бөгөнгө милли зыялыларҙың 70-80 проценты ауыл мәктәптәрендә белем алған кешеләр. Быны беҙ иң тәүҙә шул кешеләрҙең үҙ тамырҙарынан айырылмай, туған телендә халыҡ ижады, ғөрөф-ғәҙәттәре нигеҙендә тәрбиәләнеүе менән бәйле тип иҫәпләйбеҙ. Был мәктәптәрҙәге белем кимәленә килгәндә инде, Мәғариф министрлығының бер ҡасан да, ауыл мәктәптәрендә уҡытыу насар ҡуйылған, тип раҫлағаны юҡ. Республикала гөрләп эшләгән, балаларға яҡшы тәрбиә, юғары кимәлдә белем биргән мәктәптәр әҙ түгел. Мәғариф министрлығы 2011 йылда беренсе тапҡыр ауыл милли мәктәптәре араһында бәйге үткәргәйне, унда 38 милли мәктәп ҡатнашты. Беренсе урынды алған Салауат районы Лағыр урта мәктәбе бөгөн күп кенә ҡала мәктәптәре менән ярыша ала. Икенсе урынды алған Мишкә районының Сурай мәктәбенә сираттағы аккредитациянан һуң гимназия статусы бирелде. Шулай уҡ Әбйәлил районының Буранғол, Байым, Ишембай районының Сәлих, Нуриман районының Яңы Күл, Баҡалы районының Мостафа ауылдары урта мәктәптәре ошо йүнәлештә әүҙем эшләй.\nБелем кимәленең түбән булыуы тураһында єйткєндє, күберәк балалар һаны бик әҙ булған, синыфтарҙа 2-3 бала уҡыған мәктәптәр тураһында һүҙ бара. Ике балаға бер уҡытыусы тура килгән мәктәптәр бар. Бындай мәктәптәрҙә сәғәттәр һаны әҙ булыу сәбәпле һәр фән буйынса белгестәр тотоп булмай. 5-6 сәғәткә ниндәй уҡытыусы эшләп йөрөһөн инде. Икенсенән, класта балалар һанының әҙ булыуы уҡыусыларҙың яҡшы уҡырға ынтылышына ла кире йоғонто яһай. Теүәл фәндәр буйынса белгестәрҙең етешмәүе, балаларҙың тырышлығы кәмеүе бындай мәктәптәрҙә уҡыу сифатының түбән төшөүенә килтерә.\n– Мәктәптәрҙә ҡулайлаштырыу бара. Һөҙөмтәһеҙ сығымдарҙы бөтөрөүҙән һәм оптималләштереүҙән алынған аҡсаны уҡытыусыларҙың эш хаҡын арттырыуға йүнәлтмәкселәр. Ҡулайлаштырыу һәм оптималләштереү һөҙөмтәһендә байтаҡ милли мәктәптәребеҙ ябылды. Ата-әсәләр бәләкәй балаларын автобус менән сит ауылға йәки район үҙәгенә мәктәпкә йөрөтөргә мәжбүр. Ҡулайлаштырыу тураһында бәхәстәр дауам итә. Берәүҙәр быны заман талабы тип ҡараһа, күптәр уның кире эҙемтәләрен күреп ҡайғыра. Ауыл мәктәптәренең киләсәген һеҙ нисек күҙ алдына килтерәһегеҙ?\nСалауат Рәсүлев. Оптималлєштереү сєйєсєте белем биреү учреждениелары өсөн ыңғай һөҙөмтєгє ҡарағанда кире күренештєре менєн йөҙєтте. Мєктєптєрҙє єҙерєк сығым түгеп, күберєк һөҙөмтєгє өмөтлєнеп булмай ул. Беҙҙең мєктєпте генє алайыҡ. Тулы булмаған урта мєктєп һаналып, уҡыусылар һанына ҡарап, ярты ставкаға булһа ла завуч вазифаһын тотҡанда, уҡыу-уҡытыу барышы аҙмы-күпме ҡарау аҫтында ине. Был вазифа бөтөрөлгєс, уҡытыу эшен күҙәтеү мөмкинлеге юғалды: уҡытыусы нисек эшлєгєнен үҙе генє белє. Сөнки директорҙың дєрестєргє инергє лє, тєрбиє эшен ҡулға алырға ла ваҡыты юҡ. Ул үҙе, “оптимизация” ҡоло булараҡ, күп ваҡытын компьютер артында ҡағыҙ тултырып үткєрє, кєрєк-кєрєкмєгєн документтар туплай, мєғариф бүлеге өсөн отчеттар хәстәрләй, дєрестєр теҙмєһе төҙөй һєм башҡалар. Ул арала күпме күҙгє күренмєҫ хужалыҡ мєшєҡєттєре!\nОптималләштереү һөҙөмтєһе булараҡ, беҙҙең мєктєп 2011/12 уҡыу йылында Учалы ауылы башҡорт гимназияһының филиалы итеп үҙгєртелде. Ике ҡатлы, бөтє мөмкинлектєре булған Өргөн мєктєбен (спорт залы, ашхана, китапхана, тамаша залы, йыһазландырылған бүлмәләр), яңы иҫєп-хисаптарға тап килмєүҙє (уҡыусылар һаны аҙ) сєбєп табып, ябылыуҙан һаҡлап ҡалыу өсөн, Ҡалҡан мєктєбе уҡыусыларын беҙгє йөрөтє башланылар. Ҡалҡандар өсөн был, минеңсє, ҡулайлаштырыуҙың ыңғай яғы. Ҡыҫҡаһы, яраҡлаштарылған ҡыҫынҡы бүлмєлєрҙєн арынып, бөтє уңайлыҡтары булған мєктєптє уҡый башлау һєр балаға ҡыуаныс килтерҙе.\nБєхеткє күрє, Ҡалҡан мєктєбендє эшлєгєн уҡытыусылар үҙҙєренє башҡа урында эш тапты. Унда башланғыс синыфтар ѓына тороп ҡалды, мєктєп ике сменала эшлєүҙєн ҡотолдо. Ике ауыл араһында асфальт түшєлгєнгє күрє, ситкє автобус менєн йөрөү ауырлыҡтар тыуҙырмай: юлға биш-алты ғына минут китє. Был, єлбиттє, оптималлєштереүҙең тиҫтєлєгєн кире күренештєре араһында бармаҡ менєн генє һанарлыҡ ыңғай миҫалдарҙың береһе.\nРауил Бикбаев. Ҡулайлаштырыу буйынса республикала байтаҡ эш башҡарыла. Һуңғы йылдарҙа мәғлүмәт технологиялары йылдам үҫеш кисерҙе. Хәҙер иң төпкөл ауыл мәктәбе уҡыусылары ла компьютер, интернет менән файҙалана. Был беҙҙе ҡыуандыра, әлбиттә. Шул уҡ ваҡытта милли мәктәптәрҙең күпләп ябылыуы киләсәк быуындарҙың яҙмышы өсөн хәүеф уята. Ысынлап та, ҡайһы бер осраҡта мәктәпте япмайынса ла мөмкин түгел. Мәҫәлән, ике бала өсөн генә мәктәп, уҡытыусы тотоу үҙен аҡламай.\nБыл ҡатмарлы хәлдән юғалтыуһыҙ сығыу өсөн мәғариф өлкәһендә үҙәк мәктәптәр булдырылды. Әгәр ҙә бәләкәй ауылда башланғыс мәктәп булып, артабан балаларҙы күрше ауылдарға йөрөтөү өсөн бөтә уңайлы шарттар тыуҙырылған икән, йәғни, юлдар һәйбәт, автобус ваҡытында йөрөй, тимәк, быны хупларға ғына кәрәк. Әммә йыш осраҡта быға ирешеү ауыр. Хәҙер хатта ҙур ауылдарҙа ла мәктәптәр ҡалманы. Ете–ун йәшлек баланы ҡайҙалыр йыраҡҡа уҡырға йөрөтөү уның һаулығына, белем алыуына зыян итеүе бар. Төпкөл ауылдарҙа, ғәҙәттә, юл насар, автобустар йыш боҙола. Бураны, ел-ямғыры йөҙәтә. Беренсе синыф балаһы өлкән синыф уҡыусыларының дәрестәре бөткәнен көтөп йөрөргә мәжбүр. Интернатҡа йәки ҡала мәктәбенә биргән осраҡта, кескәй бала атай-әсәй тәрбиәһенән мәхрүм ҡала. Сабыйҙы ғаилә тәрбиәһенән, тыуған ерлегенән айырыу шулай уҡ уның киләсәге өсөн аяныслы. Әлбиттә, кеше ғүмер буйына ата-әсәһе менән йәшәй алмай. Үҙебеҙ ҙә ун биш йәштә, арҡаға икмәк һалынған тоҡсай аҫып, ауылдан сығып киттек. Ләкин төп йәшәү нигеҙе, йәшәү талаптары ун ике–ун биш йәштәргә тиклем барыбер балаға ғаиләлә һалынырға тейеш.\nАуылдың киләсәге район, ауыл халҡының үҙенә лә бәйле бит. Беҙ был хаҡта онотоп китәбеҙ. Хәҙер ауылдарға йәштәр ҡайтмай, балалар һаны аҙ. Әгәр унда йәштәрҙе ылыҡтырырҙай шарттар тыуҙырылмай, ауыл халҡы ситкә тарала, үҙ-ара берҙәм түгел икән, мәктәптең киләсәген ышаныслы итеп күҙ алдына килтереү ҡыйын. Хәҙер йәш белгестәргә хөкүмәт аҡса түләй, төрлө программалар менән ярҙам итергә тырыша. Ләкин йәштәр үҙҙәре әүҙем түгел. Ауыл мәктәбенең киләсәге өмөтлө тип әйтеүе ауыр.\nВенера Вәлиева. 2010 йылда Рәсәй Президенты тәҡдим иткән “Беҙҙең яңы мәктәп” милли мәғариф башланғысы мәғариф системаһы алдына аныҡ бурыстар ҡуйҙы. Иң төп талаптарҙың береһе – ул мәктәптәрҙең төҙөк, яҡты, һәр яҡлап йыһазландырылған булыуы. Был ҡоро һүҙҙәр генә түгел, йыл һайын Рәсәй Хөкүмәте тарафынан мәғарифты модернизациялау өсөн байтаҡ аҡса бүленә, 2012 йылда, мәҫәлән, уның Башҡортостанға тәғәйенләнгән күләме 2 млрд. һумдан ашыу тәшкил итте. Заман башҡа – заң башҡа, ти халыҡ әйтеме. Бөгөнгө мәктәп тә элекке, беҙ күнеккән уҡыу йорто түгел, бынан 10-15 йыл элгәре генә булған мәктәптән ҡырҡа айырыла. Был яңы уҡыу стандарттары индереүгә, уҡытыу йөкмәткеһенең, алымдарының үҙгәреүенә лә бәйле. Балалар ҙа бик мәғлүмәтле, компьютерҙы, интернет селтәрен улар ҡайһы бер уҡытыусыларҙан яҡшыраҡ белә. Шуның өсөн мәктәптә үҙ фәнен яҡшы белгән, үҫешкә һәләтле, заман менән бергә атлаған талантлы уҡытыусылар булыуы шарт. Уларҙы мәктәпкә йәлеп итеү өсөн һәйбәт эш хаҡы кәрәк. Шуға ла Башҡортостан Республикаһы Президенты һәм Хөкүмәте уҡытыусыларҙың эш хаҡын күтәреүгә ҙур иғтибар бүлә. Халыҡ әйтмешләй, хеҙмәтенә күрә хөрмәте лә булырға тейеш.\nБашҡортостан Республикаһы Мәғариф министрлығы бөгөн һәр ауылда, хатта бер-ике генә уҡыусы булған ерҙә лә башланғыс мәктәп булырға тейеш тигән талаптан сығып эш итә. Төп дөйөм, урта белем биреү мәктәптәрен оптималләштереүҙе дауам итергә тура киләсәк. Ләкин ҡулайлаштырыуҙы башлағандағы һымаҡ, бөтәһен дә бер ҡалыпҡа һалып түгел. Кимәле үҙгәртелергә тәғәйен һәр мәктәптең яҙмышы, халыҡ әйтмешләй, ҡырҡ ҡат үлсәгәндән һуң ғына хәл ителергә тейеш. Шул уҡ ваҡытта бөгөн ата-әсәләрҙең, балаларҙың үҙҙәре белем алырға теләгән мәктәпте һайлау мөмкинлеге бар. Был мәғариф өлкәһендәге закондар тарафынан тыйылмай, киреһенсә, хуплана. Шуға күрә мәктәптәргә, уҡытыусыларға мәктәптә уҡыған балаларҙың һанын кәметмәү, яңыларын йәлеп итеү сараһын күрергә кәрәк.\n– Конкрет ауылда мәктәп ябылыу эҙемтәләре хаҡында, бәлки, миҫалдарығыҙ ҙа барҙыр?\nРауил Бикбаев. Шишмә районында бик матур Ябалаҡлы урта мәктәбе бар. Заманында гөрләп торған белем усағы ине ул. Бөгөн шул күркәм ауылда башланғыс мәктәп тә ҡалмаған. Төрлө яҡлап һөйләшеүҙәр алып барып та, эштең уң барып сығыуына ышаныс юҡ кимәлендә. Балалар 3-4 километр йыраҡлыҡта ятҡан ауылға йөрөп уҡый. Ят мөхиттә уҡыусыларҙы йыш ҡына ҡыйырһыталар. Ғөмүмән, Шишмә районында башҡорт мәктәптәре ауыр хәлдә.\nЯңыраҡ ҡына Белорет районы Мөхәмәт ауылынан хат килде. Бында башланғыс мәктәп кенә ҡалдырырға теләйҙәр икән. Һорау менән район хакимиәтенә мөрәжәғәт иттек. Улар ике юл тәҡдим итеп, хат ебәргән. Абҙаҡҡа йөрөтөп уҡытыуҙы йәки Белореттағы лицей-интернатҡа урынлаштырыуҙы күҙаллағандар. Абҙаҡҡа йөрөтөү мәшәҡәтлерәк. Сөнки күперҙәр емерек хәлдә, юлдар төҙөк түгел. Ә лицей-интернатта уҡытыу һәйбәт ҡарар, минеңсә. Ата-әсәйҙәр был мөмкинлекте ҡулдан ысҡындырмаһын ине.\n– Боронғо һәм хатта беҙҙең быуын күберәк уҡытыусы һәм йәмғиәт тәрбиәһе менән үҫкәнгәме, әлеге көндә балалар бөтөнләй ҡарауһыҙ булып күҙ алдына баҫа. Сөнки мәктәп хәҙер тәрбиә менән шөғөлләнмәй. Уҡытыусы һүҙенең синонимы – «педагог», грек теленән ингән был һүҙ баланы мәктәпкә оҙатыусы ҡол тигәнде аңлата. Тимәк, ул балаға уҡыуға йөрөүҙең әһәмиәтен аңлатыусы ла, белемгә өндәүсе лә, тормош серҙәренә төшөндөрөүсе лә булған. Бөгөн ошо йәһәттән мәктәптең әһәмиәте ниндәй кимәлдә?\nФәнзил Санъяров. Мин мәктәпте тәрбиәнән башҡа күҙ алдына килтерә алмайым. Шәхесте шәхес тәрбиәләй. Иң һәйбәт, заманса компьютер уртаҡул уҡытыусыны алмаштыра алмай. Ысын уҡытыусы икән, бала унан күҙен алмай, һәр һүҙен йотлоғоп тыңлай, уға оҡшарға тырыша. Мин белгән күп уҡытыусылар тап шулай.\nБөгөнгө идеология, мәғарифтағы уңышһыҙ эксперименттар баланы уҡытыусынан, йәнле аралашыуҙан айырырға, ситләштерергә тырыша, әйтерһең. Мәктәптең яйлап тәрбиә институты булыуҙан ситләшә барыуы хафаландыра.\nРауил Бикбаев. Эйе, 90-сы йылдар аҙағынан мәктәптә тәрбиә алып барыу эшмәкәрлеге һүлпәнәйҙе. Уҡытыусыларҙың Республика август кәңәшмәһендә лә был мәсьәләне күтәреп сыҡҡайным. Мәктәп тик белем бирергә тейеш, тәрбиә менән шөғөлләнеү уның эше түгел, тигән тезис булды. Хаталы фекер менән бер нисек тә килешә алмайым. Мәктәп белем биреүҙе генә түгел, ә шәхес тәрбиәләүҙе лә маҡсат итеп ҡуйырға бурыслы.\nТәрбиә хаҡында һүҙ ҡуҙғатҡанда, шуны ла әйтеп үтеү мотлаҡ. Беҙ нисә йылдар көрәшкәндән һуң башҡорт теле дәүләт теле итеп ҡабул ителде. Ләкин башҡорт теле ғаиләлә дәүләт теленә әйләнмәй икән, уны мәктәпкә япһарып ҡуйып ҡына әллә ни уңыштарға өлгәшеп булмай. Был юҫыҡта ла ата-әсә менән мәктәптең берҙәм булыуы талап ителә.\nВенера Вәлиева. Уҡытыусы “ҡол” тигән һүҙ менән килешмәйем. Уҡытыусы һәр ваҡыт уҡыусыға ла, ата-әсәләргә лә, ғөмүмән, һәр кемгә үрнәк булған һәм шулай булырға тейеш. Ҡолдарға мөнәсәбәт тә ҡолдарса була. Ә уҡытыусы уҡыусыларға белем һәм тәрбиә биреү барышында дуҫ-иптәш, өлкән кәңәшсе ролен үтәй алғанда ғына тәрбиә һөҙөмтәле буласаҡ.\nМәктәп ғүмер баҡый белем һәм тәрбиә үҙәге булды. Мәктәптәргә уҡыусылар менән генә түгел, ата-әсәләр, йәмәғәтселек менән дә әүҙем эшләргә кәрәк.\n– Уҡытыусылар үҙ уҡыусыларына әле үк түләүле репетитор була ала, был законлаштырылған. Күп дәрестәр киләсәктә түләүлегә әйләнәсәк. Ҡыҫҡаһы, баланы мәктәптә уҡытыу өсөн бик күп аҡса кәрәк буласаҡ. Беҙҙең халыҡта миллионерҙар юҡ кимәлендә. Тимәк, тотош милләткә белемһеҙ ҡалыу ихтималлығы янай түгелме?\nВенера Вәлиева. Рәсәй Федерацияһында, шул иҫәптән беҙҙә лә дөйөм белем биреү системаһы түләүһеҙ. Уҡытыусыларҙың репетитор булып эшләүенә килгәндә, эйе, Рәсәй Федерацияһының “Мәғариф тураһында”ғы законы нигеҙендә мәктәптәр стандарттарға ярашлы уҡыу программаһынан тыш, өҫтәлмә белем биргәндә, түләүле уҡытыуҙы ойоштора ала, мәҫәлән, балаларҙы юғары уҡыу йортона инергә әҙерләүсе махсус курстар уҡытылһа йәки ниндәйҙер предметтар уҡыу программаһынан тыш тәрәнәйтеп өйрәнелһә. Түләүле уҡытыуҙы ойоштороу өсөн мәктәптең лицензияһы булырға тейеш. Шул уҡ ваҡытта әгәр ҙә мәктәп йәки уҡытыусы бюджеттан финансланған, уҡыу предметының стандарттарға ярашлы йөкмәткеһен түләүле итеп уҡыта икән, был законды боҙоу, һәм улар яуапҡа тарттырылырға тейеш. Уҡытыусы үҙе уҡытмаған, сит мәктәптең балалары менән дә түләүле нигеҙҙә эшләй ала.\nФәнзил Санъяров. Мәктәпте коммерциялизациялау бөгөнгө реформаларҙың иң уңышһыҙы, тип уйлайым. Был ғәмәлдәге Рәсәй Федерацияһы Конституцияһының 43-сө статьяһын тупаҫ боҙоу тигән һүҙ. Унда, мәктәпкәсә йәштәге, урта дөйөм һәм профессиональ белем биреү түләүһеҙ һәм дәүләт тарафынан гарантиялана, тиелә. Рәсәйҙең яңы мәғариф министрының юғары уҡыу йорттарын тулыһынса түләүле итеү хаҡындағы фекере башҡа һыймай. Юғары белем шулай уҡ түләүһеҙ булырға тейеш, айырыуса беҙҙә, дөйөм халҡы фәҡир булған илдә. Ә кемдер түләп уҡырға теләй икән, ундай белем усаҡтары күптән эшләп килә. Әммә түләүһеҙ, бюджет иҫәбенә уҡыу – дәүләт гарантияһы!\nСалауат Рәсүлев. Төп дөйөм белем биреү мєктєптєрендє репетиторлыҡтың бөтөнлєй кєрєге юҡ. Беҙҙең мєктєп миҫалынан сығып, шуны єйтергє була: ата-єсєлєр төрлө фєн буйынса үҙебеҙҙє ойошторолған, шулай уҡ Учалы музыка мєктєбе тєҡдим иткєн түңєрєктєр өсөн түлєүгє (айына 100 һум самаһы) ҡыйынһыналар. Хатта һєр мєктєптєге кеүек ашау-эсеү өсөн йыйылған аҡсаны ла бирә алмай йөҙєтєлєр.\nМєктєптє үҙе һайлаған фєн буйынса кемдер түлєүле репетиторлыҡ ярҙамы ала икєн – уның ихтыярында. Уныһын иһє ниндєйҙер уҡытыусының эшлєп еткермєүен ҡаплау, йєки уҡыусының үҙ етешһеҙлеген бөтөрөргє тырышыу кеүек ҡабул итергє лє мөмкин.\n– Федераль дәүләт белем биреү стандарттары тормошҡа ашырыла башланы. Милли мәғарифтың үҫеше өсөн яңы стандарттар нимә бирәсәк? Ғөмүмән, һуңғы йылдарҙа мәғариф өлкәһендә бер туҡтауһыҙ барған үҙгәрештәргә нисек ҡарайһығыҙ? Һеҙҙеңсә, был камиллыҡҡа табан ынтылышмы әллә заман һынауымы?\nФәнзил Санъяров. Һәр нәмә ике яҡлы: йә атаһың, йә атылаһың – был тәбиғәт ҡануны. Эйе, мәктәптәребеҙҙә яңы стандарттар – “ФГОС – 3” ҡоласын йәйә бара. Ыңғайы шул – улар баланы ижади үҫтереүгә, аң һәм рухи үҫешен эволюцияла күҙәтеүгә, мониторингҡа йүнәлтелгән.\nРауил Бикбаев. Беренсе синыфтар яңы уҡыу стандарттары буйынса белем аласаҡ. 2008 йылдың майында Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай ултырышында беҙ региональ милли компонентты һаҡлап ҡалыу буйынса етди һөйләшеү үткәргәйнек. Милли компонентты һаҡлау буйынса Мәскәүҙә, төрлө республикаларҙа күп һөйләшеүҙәр булды, маҡсатлы талаптар ҡуйылды. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, был талаптар, уйҙар, ниәттәр ғәмәлгә ашманы һәм милли компонент тигән төшөнсә уҡыу-уҡытыу стандарттарынан алып ташланды. Ләкин беҙгә күңелде төшөрөргә ярамай. Яңы стандарттар буйынса уҡыу программаһының 80 проценты федераль компонентҡа тәғәйенләнгән. Ә ҡалған 20 процентында элеккесә туған телде, әҙәбиәтте, тарихты өйрәнеү мөмкинлеге бирелә. Быны файҙаланыуҙа белем усағының да әһәмиәте ҙур. Әгәр мәктәп етәкселеге хәл итһә, үҙебеҙҙең элекке белем биреү традицияларын һаҡлап ҡала алабыҙ.\nСалауат Рәсүлев. Белем кимєлен стандартлаштырыу тураһында һүҙ ҡуҙғатыуға байтаҡ йылдар үтеп китте. Хатта һєр предмет өсөн стандарт программалар булдырҙылар. Ғємєлдє беҙҙең районда улар былтырғы уҡыу йылынан ғына тормошҡа ашырыла башланы: башланғыс синыфтар яңы программаны үҙлєштереүгє күсте.\nСтандарт белем биреү программалары ғєҙєти, уртаса өлгєшеүсе уҡыусыларға иҫєплєнгєн. Образлы фекер йөрөтөп, белем алыуҙы елєк йыйыу менєн сағыштырһаҡ, түбєндєге күренеш күҙ алдына баҫа.\nФизик яҡтан таҙа, һєр яҡтан камил уҡыусы бер сєғєт эсендє 5 литрлыҡ биҙрєне ҡып-ҡыҙыл елєк менєн тултырырға тейеш! Сосораҡ, етеҙерєк балаға 6 литр йыйыу мөмкинлеге лє бар. Є һєлкєүерєк бала 3-4 литр менєн ҡєнєғєтлєнє ала. Аҙ булһа ла, был 3-4 литр йємєғєтселекте – ата-єсєне, ҡарап тороусы «жюри ағзаларын» да ҡєнєғєтлєндерє, сөнки был хєл стандартҡа тап килє. Ошо ғємєлдєн сығып, төрлө фєн буйынса берҙєм дєүлєт имтихандарына күнегеүҙєр єҙерлєнє.\nУҡытыуҙың стандарттарға ҡоролған был системаһы бер яҡтан отошло (теүєл фєндєр – математика, физика, химия һєм рус теле өсөн), икенсе яҡтан, милли компонент иҫєпкє алынмай (урындағы халыҡтың тарихы, мєҙєниєте, географияһы).\nДөйөм белем биреү системаһын стандартлаштырыуҙың һєм берҙєм имтихан индереүҙең иң ыңғай яғы: уҡыусы үҙе йыйған балдар менєн өйҙє ултырып ҡына, Интернет селтєре аша телєһє ҡайһы вузға уҡырға инє ала. Тик беҙҙең ауыл балалары, ҡыйыуһыҙланып, Мєскєү, Санкт-Петербург кеүек ҙур ҡалаларҙағы уҡыу йорттарына барырға йөрьәт итеп бармай. Юл сығымын, йєшєү шартын уйлайҙар. Баланы уҡытам тиһєң, ниндєйҙер сығымдарҙан ҡурҡмаҫҡа кєрєк шул.\nВенера Вәлиева. Яңы стандарттарҙың мәғариф үҫешенә булышлыҡ итеүсе ыңғай яҡтары бик күп.\nЭлекке стандарттар – һәр дәрес буйынса балаларҙың белеменә, уҡыу күнекмәләренә талаптар йыйылмаһы ине. Яңы стандарттар иһә уҡыу барышына, уның һөҙөмтәләренә, шарттарына талаптар ҡуя. Иң мөһиме – улар уҡыусыны үҙ аллы уҡырға, белем алырға өйрәтеүгә йүнәлтелгән. Яңы стандарттарға ярашлы уҡыу учреждениеһы бөгөн белем биреүҙең һөҙөмтәһе өсөн туранан-тура яуаплы, үҙенең уҡытыу программаһын да үҙ аллы эшләй. Стандарттар – мәктәптең үҙ аллылығын үҫтереүҙәге мөһим аҙымдарҙың береһе. Яңы стандарт тәрбиә эшен тергеҙеүҙе лә тәьмин итәсәк. Мәктәп элек тә баланың шәхси һыҙаттарын үҫтереүгә йүнәлтелгәйне, элек тә уҡыу процесын яҡшыртыу тураһында һүҙ алып бара инек, ләкин былар бер ниндәй норматив документта ла юҡ ине. Яңы стандарттарҙа быларҙың бөтәһе лә асыҡ яҙылған.\nӘйтергә кәрәк, уҡыу процесын ойоштороуға ҙур талаптар тупланған яңы СанПин ҡабул ителде. Был талаптарға яуап биреү өсөн беҙгә байтаҡ эшләйһе, мәктәптәрҙе төрлө яҡлап күтәрәһе бар.\nМәғариф өлкәһендә барған үҙгәрештәргә килгәндә, мин уны камиллыҡҡа ынтылыш тип тә, заман һынауы ла тип ҡабул итәм. Заман һынауы, сөнки кешелек тарихы күрһәтеүенсә, мәғариф өлкәһендә реформалар йыш булырға тейеш түгел. Икенсе яҡтан, заман шул тиклем тиҙ үҙгәрә, уға яраҡлашыу кәрәклеге туҡтауһыҙ яңырыу талап итә.\n– Хәҙер үҫмерҙәрҙе һәм йәштәрҙе рухи ҡиммәттәрҙән бигерәк, матди байлыҡ, еңел тормош ҡыҙыҡтыра. Балаларҙы заман талаптарына ярашлы нисек тәрбиәләргә икән?\nРауил Бикбаев. Баланы заман талабына ярашлы тәрбиәләү мәсьәләһе буйынса меңәр йылдар буйына баш ватҡандар. Әммә ҡәтғи генә яуап таба алмағандар. Беҙҙең заманда ауыл менән бәйләнеш тығыҙ ине. Бөгөн йәштәрҙең ауыл, шәжәрә, халыҡ ғөрөф-ғәҙәттәре менән бәйләнеше юҡ дәрәжәһендә. Был үкенесле, әлбиттә. Мин үҫеп килгән быуынды ҡала башлы, ауыл йөрәкле итеп күрергә теләр инем. Уларҙың күңелендә халыҡ ижады ынйылары, йолалары, ғөрөф-ғәҙәттәре, йырҙары, әҙәбиәте, милләтебеҙгә хас инсафлыҡ, үҙ-ара матур мөғәмәлә һаҡланһын ине. Элек шәхес тәрбиәләүҙә китап-журналдарҙың да әһәмиәте көслө булған. Хәҙер кешеләр һирәк китап уҡый, күптәр гәзит-журналдарға яҙылмай. Милли үҙенсәлекте онотмай, яҡшы сифаттарҙы үҙләштереү, үҫтереү һәм тормошта дөрөҫ файҙаланыу – киләсәк быуындың маҡсаты.\nҒӨБӘЙҘУЛЛИНА алып барҙы.\nФлөр ЃАЗИН фотолары.


Мәмәк — Башҡорт Википедияһы\n55°00′02″ с. ш. 55°35′08″ в. д.HGЯO\n80 240 890 004\n80 640 490 121\nМәмәк (рус. Мамяково) — Башҡортостандың Кушнаренко районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 437 кеше. Почта индексы — 452251, ОКАТО коды — 80240890004.\n2010 йыл 14 октябрь 437 201 236 46,0 54,0\n2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәте буйынса 58 % — башҡорттар, 38 % — татарҙар йәшәй.\nРайон үҙәгенә тиклем (Кушнаренко): 24 км\nАуыл советы үҙәгенә тиклем (Шәрип): 6 км\nЯҡындағы тимер юл станцияһы (Өфө): 45 км\n↑ 2002 йылғы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәте\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Мәмәк&oldid=930259 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 17:42 21 ғинуар 2020 үҙгәртелгән.


Иңдәренә һалды ил хәстәрен\n18 Октябрь 2018, 19:07\n“Эш нигеҙе асыҡлыҡҡа, законлылыҡҡа, һөҙөмтәлелеккә ҡороласаҡ”, – тине Радий Хәбиров.\nРәсәй Президенты Владимир Путин үҙенең Указы менән Радий Хәбировты Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп тәғәйенләне. Төбәк етәксеһе бурысын атҡарған Р.З. Хәмитовтың вәкәләттәрен ваҡытынан алда туҡтатыу тураһындағы ғаризаһына бәйле отставкаһы ҡабул ителде.\n“Президенттың ышанысын аҡлауҙы һәм бөтә көсөмдө, тәжрибәмде, белемемде Башҡортостан халҡының тормошон яҡшыраҡ итеүгә арнауҙы үҙем өсөн төп бурыс итеп күрәм”, — тип белдерҙе Радий Хәбиров.\nБашҡортостан халҡына яҡшы таныш сәйәсмән\nҮткән аҙнала республика парламенты йортонда үткән йыйылышта Рәсәй Федерацияһы Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле И.А. Комаров Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп тәғәйенләнгән Р.Ф. Хәбиров менән таныштырҙы. Был вәкәләтле һәм республика кимәлендәге оло ваҡиғала республика Хөкүмәте ағзалары, Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаттары, министрҙар, төрлө ойошма етәкселәре ҡатнашты.\nРәсәй Президентының Волга буйы федераль округындағы тулы хоҡуҡлы вәкиле И.А. Комаров ил етәксеһенең Башҡортостан Башлығы Рөстәм Хәмитовты үҙ теләге буйынса вазифаһынан бушатыуы һәм эште ваҡытлыса башҡарыусы итеп Радий Хәбировты тәғәйенләүе тураһындағы Указын уҡып ишеттерҙе.\n– Һуңғы һигеҙ йыл эсендә Башҡортостан Рөстәм Зәки улы етәкселегендә етди уңыштарға өлгәште, – тине Игорь Александрович. – 2015 йылда Өфөлә ШОС һәм БРИКС илдәренең саммитын үткәреү Рәсәй етәкселеге һәм сит илдәрҙән ҡатнашыусылар тарафынан юғары баһаланды.\nРеспублика тормошоноң барлыҡ даирәләрен демократлаштырыуға асыҡ курс граждандарҙың власҡа һәм дәүләт институттарына ышанысын кире ҡайтарыуға булышлыҡ итте. Төбәк һәм федераль һайлауҙарҙың һөҙөмтәләре лә шуны раҫланы. Республикаға идара итеүҙең заманса системаһын булдырыу һәм йәмәғәтселек дискуссияһына яңы көстәрҙе йәлеп итеү Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа вәкиллек алған сәйәси партияларҙы арттырҙы.\nИгорь Комаров билдәләүенсә, Рөстәм Хәмитовтың республика халыҡтарының мәҙәниәтен һаҡлауға, күп милләтле Башҡортостандың бай этник-мәҙәни мираҫына һаҡсыл ҡарашы ла ихтирам уята. “Бөгөнгө Башҡортостан – Рәсәйҙең иҡтисади яҡтан иң көслө төбәктәренең береһе, – тине тулы хоҡуҡлы вәкил. – Төбәктә ҡаҙылма байлыҡ сығарыу, эшкәртеү, ауыл хужалығы предприятиелары, төҙөлөш тармағы уңышлы эшләй. Хәл ителмәгән мәсьәләләр һәм өлгөрөп еткән проблемалар ҙа бар, ләкин диверсификациялай белеү һөҙөмтәһендә Башҡортостан бөгөн иҡтисади йәһәттән тотороҡло алға бара”.\nРеспублика ауыл хужалығы һәм юл селтәрен үҫтереү буйынса алдынғы урындарҙың береһен биләй. Федераль дәүләт программаларында уңышлы ҡатнашыу һәм төп капиталға инвестиция йәлеп итеү ҙә алға китеште тиҙләтә.\nРадий Фәрит улын Игорь Комаров Башҡортостан халҡына яҡшы таныш сәйәсмән тип атаны. “Ул ошонда тыуып үҫкән, белем алған, профессионал булараҡ танылған, республикалағы ижтимағи-сәйәси тормош үҙенсәлектәрен яҡшы белә”, – тине һәм уны муниципаль кимәлдән алып федераль ойошмаларға тиклемге эш йүнәлештәрен һәйбәт төшөнгән кеше тип белеүен әйтте. Мәскәү өлкәһенең Красногорск ҡалаһына етәкселек иткән дәүерҙә Радий Хәбиров үҙ мөмкинлектәрен тулыһынса күрһәткән, һөҙөмтәлә хәҙер был ҡала үҫеш кимәле һәм масштабы буйынса Рәсәйҙә алдынғылар рәтендә.\nАртабан һүҙ Башҡортостан етәксеһе булып 2010 йылдың июленән алып быйылғы октябрь уртаһына саҡлы эшләгән Рөстәм Хәмитовҡа бирелде.\n— Республика граждандарына минең эшмәкәрлеккә ярҙам иткәндәре өсөн рәхмәт белдерәм, – тине Рөстәм Зәки улы. – Башҡортостанға һәр саҡ Рәсәйҙең мөһим биләмәһе һәм ил үҫешенә ҙур өлөш индергән төбәге итеп ҡарағаны өсөн Президентыбыҙ Владимир Путинға рәхмәтлемен. Ни генә тимәһендәр, шуныһы асыҡ: республика өсөн бик күп эшләнде, ул үҙгәрҙе, ул хәҙер азатыраҡ, һәләттәреңде тормошҡа ашырыу өсөн бөтә мөмкинлектәр ҙә бар.\nРөстәм Зәки улы яңы етәкселеккә ярҙам итергә әҙерлеген белдерҙе. “Был вазифа бик ҙур яуаплылыҡ талап итә һәм мин, хеҙмәттәштәр, барығыҙҙы ла яңы командаға уның “күсеү осоро”н тиҙерәк үтеүенә һәм барыһы ла көткән яңы проекттарҙы тиҙерәк тормошҡа ашырырға тотоноуына ярҙам итергә саҡырам. Шәхси мәнфәғәттәрҙе ситкә ҡуйып, Башҡортостан өсөн тырышырға кәрәк”, – тине Рөстәм Хәмитов. Ул артабан сәйәсәт менән шөғөлләнмәйәсәген, йәмәғәтселек хәрәкәттәрендә ҡатнашмаясағын, фән һәм етештереү өлкәһендә эшләргә теләүен белдерҙе.\n“Бөтә көс-дәртемде артабанғы үҫешкә, тормошто яҡшыртыуға йүнәлтәсәкмен”\nАртабан Башҡортостан Башлығы вазифаһын ваҡытлыса башҡарыусы итеп тәғәйенләнгән Радий Хәбировҡа һүҙ бирелде.\n– Барыһынан элек Рәсәй Президенты Владимир Путинға күрһәткән ышанысы өсөн рәхмәт әйтәм, – тине Радий Хәбиров. – Ошонда, һеҙҙең алдығыҙҙа баҫып тороу – минең өсөн ҙур мәртәбә. Шул уҡ ваҡытта республика халҡы алдындағы яуаплылыҡ дәрәжәһен бик яҡшы аңлайым. Бөтә көс-дәртемде Башҡортостандың артабанғы үҫешенә, уның халҡының тормошон яҡшыртыуға йүнәлтәсәкмен. Һәр ҡайһығыҙҙан да ошоно уҡ үтенәсәкмен һәм ныҡлы талап итәсәкмен. Республиканы артабан үҫтереү бурысын тырышлығыбыҙҙы туплап ҡына үтәргә мөмкин. Властың закондар сығарыу, башҡарма, хоҡуҡ һаҡлау тармаҡтары, муниципалитет башлыҡтары эшмәкәрлеген берләштереп кенә яҡшы һөҙөмтәгә өлгәшә аласаҡбыҙ. Эшебеҙҙе дүрт миллионлы республика халҡы, һәр граждан мәнфәғәттәренән сығып төҙөргә тәҡдим итәм. Уны Рәсәй Президентының киләсәккә илдең үҫеш стандарттарын билдәләгән указдарына нигеҙләнеп ҡорасаҡбыҙ. Асыҡлыҡ, законлылыҡ, һөҙөмтәлелек нигеҙендә эш алып барырға тәҡдим итәм.\nҺәр яҡлап ярҙам күрһәтеләсәк\nТаныштырыу сараһында сығыш яһағандан һуң Радий Хәбиров үҙенең тәүге Указына ярашлы Рөстәм Хәмитовты, һигеҙ йыл дауамындағы емешле эшмәкәрлеген баһалап, “Башҡортостан Республикаһы алдындағы хеҙмәттәре өсөн” ордены менән наградланы.\nЙыйылыштан һуң Игорь Комаров һәм Радий Хәбиров журналистарҙың һорауҙарына яуап бирҙе.\n– Башҡортостанда идара итеү системаһы һәр саҡ көслө булды, республиканан күп белгестәр хәҙер дәүләт власының федераль органдарында эшләй, – тине Радий Фәрит улы, кадрҙарҙы алмаштырыу ихтималлығы тураһындағы һорауға яуап биреп. – Тәбиғи, ҡайһы бер үҙгәрештәр булыуы ла мөмкин, ләкин беҙ бөгөнгө команда менән эшләйәсәкбеҙ.\n– “Башҡортостан сода компанияһы”ның эшмәкәрлегенә, Торатауҙың яҙмышына ҡарашығыҙ нисек?\n– Республикала күп йылдар инде БСК буйынса бәхәс барғанын беләм, – тине Радий Хәбиров. – Миңә лә был хаҡта күп тапҡыр һорау бирҙеләр. Минеңсә, был мәсьәләлә “тайм-аут” алыу маҡсатҡа ярашлы буласаҡ. Бөтә яҡтарҙы ла иғтибар менән тыңларға, ғәмәлдә нимәләр барғанын төшөнөргә кәрәк. Мин тауҙың яҙмышын һәм әһәмиәтен яҡшы аңлайым. Шуға күрә мәсьәләне тыныс хәл итеү юлдарын табыу өсөн бер аҙ ваҡыт кәрәк.\n– Радий Фәрит улы Башҡортостан өсөн яңы кеше түгел, ул бындағы хәл-ваҡиғаларҙың айышын һәйбәт белә, тимәк, төбәккә уңышлы идара итеүгә бөтә мөмкинлектәре бар, – тип йомғаҡланы киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән әңгәмәне Игорь Комаров. – Шул иҫәптән был әле һеҙ һораған яңы команданың ниндәй буласағына ла ҡағыла. Беҙ республиканың ил өсөн әһәмиәтен яҡшы аңлайбыҙ һәм яңы етәксенең эшмәкәрлегенә һәр яҡлап ярҙам күрһәтәсәкбеҙ.\nХеҙмәт эшмәкәрлеген 1981 йылда Ишембай транспорт машиналары эшләү заводында фрезерлаусы өйрәнсеге булып башлай. 1989 — 1992 йылдарҙа — Башҡорт дәүләт университетының юридик факультетындағы дәүләт хоҡуғы һәм совет төҙөлөшө кафедраһы ассистенты. 1994 — 2003 йылдарҙа Башҡорт дәүләт институтының өлкән уҡытыусыһы, доценты, юридик факультеты деканы урынбаҫары, Хоҡуҡ институты директоры була. 2003 — 2008 йылдарҙа — Башҡортостан Республикаһы Президенты Хакимиәте етәксеһе. 2008 йылда — Рәсәй Президентының Эске сәйәсәт идаралығындағы Рәсәй Федерацияһы Федераль Йыйылышы һәм сәйәси партиялар менән үҙ-ара эш итеү департаменты директоры. 2009 йылдан 2016 йылға тиклем Рәсәй Президентының Эске сәйәсәт идаралығы начальнигы урынбаҫары булып эшләй. 2017 — 2018 йылдарҙа — Мәскәү өлкәһенең Красногорск ҡала округы башлығы. Юридик фәндәр кандидаты, Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған юрисы.\n– Барыһынан элек Рәсәй Президенты Владимир Путинға күрһәткән ышанысы өсөн рәхмәт әйтәм. Бөтә көс-дәртемде Башҡортостандың артабанғы үҫешенә, уның халҡының тормошон яҡшыртыуға йүнәлтәсәкмен. Һәр ҡайһығыҙҙан да ошоно уҡ үтенәсәкмен һәм ныҡлы талап итәсәкмен. Республиканы артабан үҫтереү бурысын тырышлығыбыҙҙы туплап ҡына үтәргә мөмкин. Властың закондар сығарыу, башҡарма, хоҡуҡ һаҡлау тармаҡтары, муниципалитет башлыҡтары эшмәкәрлеген берләштереп кенә яҡшы һөҙөмтәгә өлгәшә аласаҡбыҙ. Эшебеҙҙе дүрт миллионлы республика халҡы, һәр граждан мәнфәғәттәренән сығып төҙөргә тәҡдим итәм. Уны Рәсәй Президентының киләсәккә илдең үҫеш стандарттарын билдәләгән указдарына нигеҙләнеп ҡорасаҡбыҙ. Асыҡлыҡ, законлылыҡ, һөҙөмтәлелек нигеҙендә эш алып барырға тәҡдим итәм.\nДәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙың вице-спикеры, Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Үҙәк штабы ағзаһы, Башҡортостандағы төбәк штабы рәйестәше:\n– Дөйөм Рәсәй халыҡ фронты Радий Хәбиров Рәсәй Федерацияһы Президенты Хакимиәтендә эшләгән осорҙа хәрәкәт булараҡ барлыҡҡа килде. Шуға күрә уға беҙҙең йәмәғәт ойошмаһының эш даирәһе яҡшы таныш. Республика етәксеһе өсөн йыл һайын мониторингтарға таянып беҙ әҙерләгән йәмәғәт тәҡдимдәре берлектәге ғәмәлдәр планына әүерелер тигән ниәттәбеҙ.\nДөйөм Рәсәй халыҡ фронты йәмәғәт контроле алымдарын да файҙалана. Яңы етәксе интерактив карталарға ла иғтибар итһен ине. Уларҙы урындағы халыҡ тултыра. Беҙҙә шулай уҡ закон сығарыу инициативалары ла байтаҡ. Властың ярҙамынан тыш уларҙы тормошҡа ашырыу ҡыйынға төшә. Үҙ-ара конструктив эшмәкәрлек көтәбеҙ.\nюридик фәндәр кандидаты, Башҡортостан дәүләт аграр университеты уҡытыусыһы:\n– Радий Фәрит улы – эш кешеһе. Әйткәндәй, кәңәшмәләрендә күп тапҡыр ҡатнашырға тура килде. Уның етәксе сифаттары кешелә “кәңәшмә бөтөү менән уның бурыстарын үтәргә йүгерәсәкмен” тигән ниәт уята.\nРадий Хәбировтың физика уҡытыусыһы:\n– Аныҡ фәндәр уға еңел бирелә торғайны. Әммә иң яратҡаны әҙәбиәт менән тарих ине. Һәр ерҙә барыһы алдында беренсе, лидер булырға теләгән балалар осрай. Радий Хәбиров иһә асылы менән лидер ине.


Барабансы » Журнал Башкортостан кызы | Башҡортостан ҡыҙы журналы\nТанылған прозаик Сабир Шәриповтың хикәйәләре халыҡсан теле менән генә түгел, йылы милли мөхиткә алып инеүе менән дә ҡәҙерле. Уларҙан хәтерҙә булып та, көндәлегебеҙҙән юғала барған таныш һәм яҡын һүҙҙәр, күренештәр табып һиҫкәнәһең, телдең бәҫен, баһаһын, байлығын, уның боронғолоғон тояһың.\n...Батальон иртәнге разводҡа теҙелгән. Рядовой Шамил Аҡсурин музыканттар араһында, штаб офицерҙарына йәнәш төркөмдә. Барабансы ул. Киномеханик флейта һыҙғырта, итексе ефрейтор гобойҙа уйнай, аккумуляторсы һалдат «тәрилкә» зыңҡылдата.\nЫҫпай командир частың үткән аҙналағы режимына анализ яһап, нимәнелер маҡтай, нимәнелер яманлай. Янғын һүндереүҙә ҡатнашҡандарға командование һәм урман хужалығы исеменән рәхмәт күндерә.\n– Үкенескә күрә, – ти майор, – беләһегеҙ, рядовой Жаҡсылыҡ Торсонбаев госпиталгә эләкте. Бөгөн шылтыраттылар: «Һеҙҙең боецҡа тере тире кәрәк». Дөрөҫ аңлағыҙ, ҡоралдаш дуҫты бите имәнес килеш көйө өйөнә оҙатһаҡ, үҙебеҙҙең бит ҡыҙарасаҡ!.. Операция, әлбиттә, анһат түгел. Шуға күрә бойормайым, ә өгөтләйем. Донор булырға...\nАртабан штаб начальнигы – ҡупым капитандың бойороғо яңғыраны: «Кемдәрҙең ҡаны фәләнсә төркөмгә ҡарай? Доброволецтар, биш аҙым алға, марш!»\nАҙ ғына тынлыҡтан һуң барабанын дөмбөрләтеп рядовой Шамил Аҡсурин тыҡ-тыҡ баҫып сафтан сыҡты. «Барабанщик тоже степняк, что ли? – «Нет, он уралец!» – тип мөңгөрҙәшеп алды штабистар.\nТәүге рота замполиты аҙымланы, тиҙҙән үҙ-ара һөйләшептер, ике үзбәк, өс тажик һәм чечен пәйҙә булды.\nҠаҙаҡ һалдаттары күпләп хеҙмәт иткән роталар трасса әҙерләү командировкаһында ине, моғайын, егермеләбе алға шылт атлар ине бөгөн. Сөнки бөтәһе лә Жаҡсылыҡты үҙ күрә.\n– Рәхмәт, урындарығыҙға баҫығыҙ. Разводтан һуң машина алып, санчасть начальнигы оҙатып барыр госпиталгә. Был – приказ! – тине комбат, капитан үҙенә ниҙер әйткәс.\nӘ етәүҙән бары тик Шамилдың ғына ҡаны-тиреһе иң ҡулай тип табылды һәм башҡорт егете ҡаза күреүсе ҡаҙаҡ ятҡан палатаға урынлашты. Аҙаҡ операция бүлмәһенә икеһен ике тәгәрәктә алып киттеләр...\nХикәйәнең тулы вариантын журналдың 12-се һанында уҡығыҙ.\nТеги: Сабир Шәрипов хикәйә


Замандан артта ҡалмайбыҙ\nРайоныбыҙ белем усаҡтарында уҡыусыларҙа инженер һөнәренә ҡыҙыҡһыныу уятыу, уларҙы техник ижадҡа, фәнни-тикшеренеү эштәренә йәлеп итеү 2015 йылда уҡ башланғайны. Тәүге робот техникаһы түңәрәктәре Сиҙәм, Өфө, Аҡъяр мәктәптәре базаһында асылды. Был йәһәттән район хакимиәтенә рәхмәтлебеҙ, ҡаҙнанан 649 мең һум аҡса бүлеп, ҡоролмалар алырға ярҙам иттеләр.\nОшо уҡ уҡыу йылында III – VIII синыфтар өсөн Әбеш мәктәбендә робот техникаһы буйынса йүнәлешле лагерь ойошторолдо. Унда районыбыҙҙың төрлө белем усаҡтарынан 20 бала ял итеп кенә ҡалманы, төрлө робот моделдәрен төҙөргә, программаларға ла өйрәнде. Смена һуңында шорт-трек, сумо, атлаусы роботтар ярыштарында ҡатнашып, ҡыҙҙар, малайҙар тырышып-тырмашып ижад проекттарын да яҡланы.\nХәҙер инде Аҡъярҙағы 3-сө «Шатлыҡ», «Йәйғор», «Бәпембә» балалар баҡсаларының әҙерлек төркөмөнә йөрөүселәре лә бында шөғөлләнә. Педагогик мәғлүмәт бүлеге методистары кескәйҙәр өсөн робот техникаһы менән эшләү программаһын төҙөнө, Lego Education WeDo 2.0 конструкторҙарын алыр өсөн район ҡаҙнаһынан тағы 150 мең һум аҡса тотонолдо.\nӘле бәләкәстәр был түңәрәктәргә бик теләп йөрөй. Үҙ ҡулдары менән роботтар яһап, махсус программа, командалар ярҙамында уларҙың хәрәкәтләнеүен күреү кескәй бала өсөн ҙур ҡыуаныс, фекерләү ҡеүәһе арта, ижади яҡтан да үҫешә.\nЙәш инженерҙарыбыҙ ярыштарҙа ла һынатмай. Быйыл май айында 3-сө «Шатлыҡ» балалар баҡсаһында Lego Education WeDo 2.0 конструкторҙары ярҙамында төҙөлгән ижади эштәрҙең конкурс-күргәҙмәһе үткәрелгәйне. Унда кескәйҙәр ҙә ҡатнашып, тәжрибә тупланы. Сиҙәмдәге «Робобайт», Аҡъярҙағы «Айтишниктар» командалары район, «Роболига», «РобоФест» республика конкурстарында ла уңышлы сығыш яһап, призлы урындар яулай. Ике йыл рәттән – 2016, 2017 йылдарҙа Сиҙәмдең йәш конструкторҙары Башҡортостан исеменән Мәскәүҙә лә үҙҙәренең көсөн һынап ҡараны. Уларҙың етәкселәре – «Робофест – 2018» Бөтә Рәсәй робот техникаһы буйынса педагогтар араһында «Кегельринг-төҫ» номинацияһында, робот техникаһы һәм инжиниринг буйынса республика бәйгеһендә, техник йүнәлешле программалар конкурсында I урын яулаусы Ришат Рәшит улы Хөсәйенов үҙебеҙҙең төбәктә ойошторолған фестивалдә эш тәжрибәһе менән дә уртаҡлашты.\nХәҙерҙән үк алдағы көндәрҙә был һөнәр эйәләренең хеҙмәт баҙарында иң талап ителгәндәрҙең береһе булырын күҙалларға мөмкин. Әле инде робот техникаһы, конструкция төҙөү менән шөғөлләнгән, мауыҡҡан балаларҙан бына тигән инженерҙар үҫеп сығыр, тип өмөтләнәбеҙ.


Купить Найденыш. Притяжение Силы (Гуминский В. / eks) недорого с доставкой или самовывозом\nАтмосфера хюгге. Книги\nНайденыш. Притяжение Силы (Гуминский В. / eks)\nГрани воды Джордж Э.


АККУМУЛЯТОР RED ENERGY RE 12-08 (150Х66Х95): продажа, цена в Жезказгане. Аккумуляторы для мототехники от "ИП СЕМЁНОВ В.Н. - ИНТЕРНЕТ МАГАЗИН "МотоСтиль+"" - 23316353\nАККУМУЛЯТОР RED ENERGY RE 12-08 (150Х66Х95)\nАККУМУЛЯТОР RED ENERGY RE 12-08 (150Х66Х95)В наличии\nПусковой ток 115 А


Отзывы о Шатура, ул Мира 47В отдельно стоящее, филиалы, скидки, распродажи\nВолжский, Мира улица, 47В, отдельно стоящее\n+7 (8443) 56-19-48\n+7 (8442) 76-37-23 (контакт доставки)\nДОБРАТЬСЯ ДО МАГАЗИНА можно от вокзала на марш. 15, 24, 5, 5"А"\nпересечение ул. Мира и ул. Александрова. 17-й Микрорайон


Купить Lada Largus Универсал у официального дилера. Лучшая цена по акции и скидки на автомобиль — Автера\nLargus Универсал в Санкт-Петербурге\nот 7 963 ₽ / мес. 668 900 ₽\nот 8 273 ₽ / мес. 694 900 ₽\nот 8 630 ₽ / мес. 724 900 ₽\nот 8 904 ₽ / мес. 747 900 ₽\nот 9 273 ₽ / мес. 778 900 ₽\nот 9 344 ₽ / мес. 784 900 ₽\nот 9 368 ₽ / мес. 786 900 ₽\nот 9 523 ₽ / мес. 799 900 ₽\nот 9 546 ₽ / мес. 801 900 ₽\nот 9 618 ₽ / мес. 807 900 ₽\nот 9 796 ₽ / мес. 822 900 ₽\nот 11 046 ₽ / мес. 927 900 ₽\nот 11 296 ₽ / мес. 948 900 ₽\nот 11 475 ₽ / мес. 963 900 ₽


Купить БУ Volvo XC70 2.4d AT (181 л.с.) 4WD 2015 года за 1 207 000 ₽ в Санкт-Петербурге в кредит | Plaza\nVolvo XC70 2.4d AT (181 л.с.) 4WD 2015 года с пробегом 78 000 км.


�ȵ㣺��־�������� ������S�� ���ְ�� "�Թ��" ���Ǵ��¾�\n����Ƶ�� > sex love > �������\n������ �԰� ���� ������>> ����Ƽ�\n����ϰ���Ӣ�� ����������Ь��JIMMY CHOO\n���κ��Ż�����Ļ�ع�\t�����˳����׶��ع�\t����ս�й��ж���ʤ��\t25����Ů��������ʱ��\n��ä ������ ���Խ��� ��5 ϱ�����������ɵ�\n�ҽ��¼Ƭ 7��Ӱ תɽ\n����3D ���ŷɼ� ����\nɱ¾ս�� ԡ����ɱ��\t�����Ƽ�\n���ս����������Ƽ������Թŵ�ͼͼ��Ƥ���Ʒ����������������Ƥ��Ʒ��1A CLASSE Alviero Martini����רΪ���ն���Ƶ�ϵ�У�������Կ�׿ۺ���������ϵ��...����ϸ��\n����ʱ�� Folli Follie�¿����\n��ʿ��װ| ���� ���� T�� �˶��� �� Ь ë�� �п� ţ�� ���п� ���� ����\n��ʿ����| ���� ���� � ��ʪ ��ɹ ���� ��� ���� ���� �ѷ� ����\n������ͯ��Ӱ�����������ļҺ�?�ļ��Լ۱ȸ�? ���ʴ�ҵ�������ǽ��ˮͿ�Ͽ�����? ����άë�����ͨë�����? ȥ�հ����ȥ���·��ϵ�����? ���෹��\n����| ��ƿ÷ Ů����ʦ\n����| �ڰ�ѩ ������Ϸ\n��� ĻǰĻ�� ��Ʒ����\n����| ��è����Ц ����\n�Ѻ� | ChinaRen | ���㷿�ز� | 17173 | �ѹ�\n- About SOHU\nCopyright © 2013 Sohu.com Inc. All Rights Reserved. �Ѻ�˾ ��Ȩ����


Май байрамдарында республикабыҙға 40 меңдән ашыу турист килгән — Башкирский государственный природный заповедник\nМай байрамдарында республикабыҙға 40 меңдән ашыу турист килгән\n09.07.2018 21.07.2018 Graboid Новости на башкирском\nРеспубликаның Эшҡыуарлыҡ һәм туризм буйынса дәүләт комитеты мәғлүмәте буйынса, 29 апрелдән 9 майға тиклем Башҡортостанға 40 меңдән ашыу турист килгән. Был уҙған йылға ҡарағанда 23,5% күберәк, тип асыҡлыҡ индерҙеләр ведомствола.\nҺауыҡтырыу һәм экологик туризм әүәлгесә популяр, дини сәйәхәттәр артҡан. Ирәмәлгә күтәрелеү, «Ҡандракүл», «Мораҙым тарлауығы» тәбиғәт парктарына, «Башҡортостан» милли паркына, «Шүлгәнташ» дәүләт тәбиғәт ҡурсаулығына барыусылар күп. Әүҙем ял итергә яратыусылар араһында тау йылғалары бик популяр.\n«Белем вагоны» төбәк-ара туристик проекты сиктәрендә май байрамдарында Өфөгә Һамар өлкәһенән 80 бала килгән.\nС началом лета для детей наступает самое веселое время — каникулы!\n17.06.2021 Graboid 0


Адрес ул. Урицкого, д.27\nАптека Ярославская обл., г. Ярославль, ул. Урицкого, д.27


Кальян в Бресте\nTAM.BY→Еда→Рестораны, кафе→КальянныеКальянные в Бресте\nСладкий уголок в Бресте\nМагазин-кулинария «Сладкий уголок в Бресте». Адрес: г. Брест, ул. Пушкинская, 14/1\nг. Брест, ул. Пушкинская, 14/1\nfivestars.by/sweet_corner.htm Нашли ошибку?


Улан-удэнцы останутся без холодной воды - Общество и культура - Новая Бурятия\nЧасть Улан-Удэ останется без холодной воды. Как сообщает пресс-служба БКС, причиной этому станет ремонт трубопровода.\n8 октября с 09:00 до 21:00 в связи с проведением аварийно-восстановительных работ на трубопроводе по ул. Жердева для ремонта и замены задвижек d 200мм, d 50мм, замены пожарного гидранта состоится отключение холодного водоснабжения по следующим адресам:\n- ул. Ключевская,14,16,20,26,28,30,32,34,36,40,42,5,7,9.11,13,15,17,19,2,2а,4.4а.6.8,10,12;\n- ул. Лебедева, 1,3,5,7,9,11,13;\n- ул. Жердева, 5,7,9,11,13,15,17,19,21,21а,22,22а,25,31,33,35,35а;\n- пр. Строителей,70б;\n- Частный сектор п. Сосновый;\n- ул. Трубачеева,69,152а;\n- ул. Приречная,3,5,7,8б.\n- Д/с «Колокольчик»;\n- ЦТП – 18кв, 21кв;\n- ул. Жердева «ВторЧерМет»;\n- ул. Жердева «Улан-УдэЭнерго»;\n- ул. Жердева,10а «Солнечный остров»;\n- ул. Жердева, 12 «Горсвет»;\n- ул. Жердева ТК «КЭШ»;\n- ул. Жердева ,8 Автобаза №1;\n- ул. Жердева,8/1 «Либерти»;\n- ул. Жердева,9 СК «Юность»;\n- ТЦ «Гвоздь»;\n- АЗС «Альянс»;\n- ул. Жердева, 2 МЭСИ;\n- МУП «Управление трамвая»;\n- ТЦ «Шкода»;\n- ул. Приречная, 1 РТЦ;\n- РЦ «Озон»;\n- ул. Жердева, 6 Детская школа искусств;\n- ул. Сахьянова,3б НС – ТГК-14;\n- Магазин «Тотемо»;\n- ул. Жердева,31а Общежитие ВСГТУ.


Калдина Елена Ивановна\nтел. 571-99-67, каб. 418а\nИшутина Людмила Евгеньевна


Һуғыш балалары ҡасан ҡыуаныр? » Башҡортостан гәзите | Газета Башкортостан на башкирском языке\nБашҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Һуғыш балалары ҡасан ҡыуаныр?\nҺуғыш балалары ҡасан ҡыуаныр? 05.08.2015 // Йәмғиәт\nБөйөк Ватан һуғышы йылдарында Иҫке, Бәләкәй һәм Яңы Аҡҡолай ауылдарынан 146 кеше фронтҡа китә, шуларҙың ни бары 49-ы тыуған яғына әйләнеп ҡайта. Әле бында ағалы-ҡустылы Лоҡман менән Талха Шафиҡовтар ғына иҫән.\nРайондың “Заветы Ильича” колхозы башҡорттарҙы ла, татарҙарҙы ла, украиндарҙы ла, немецтарҙы ла берләштергән. Улар оҙаҡ йылдар дауамында тыныслыҡта һәм татыулыҡта йәшәгән, тырышып эшләгән. Казанка ауылы мәктәбен байтаҡ йылдар ҡаһарман осоусы, Советтар Союзы Геройы Александр Павлович Фролов етәкләгән. Ике Социалистик Хеҙмәт Геройы – бригадир Дмитрий Афанасьевич Злыдников менән һауынсы Сафура Рафиҡ ҡыҙы Суфиянова ла ошо төбәктә тыуып үҫкән. Уларҙың данлы хәрби һәм хеҙмәт батырлығы бөтөн халыҡ, айырыуса йәштәр өсөн өлгө булып тора.\nОло быуын вәкилдәрен ауылдарҙың бөгөнгөһө һәм киләсәге борсоуға һала. Яңы Аҡҡолайҙағы ҡасандыр гөрләп эшләгән һөтсөлөк фермаһы әле емерек хәлдә. Сафура Суфиянова тир түккән Бәләкәй Аҡҡолай ауылындағы ферма ла ябылған. Район үҙәгенә илткән юлға әле булһа асфальт түшәлмәгән. Эш һәм йәшәү өсөн уңайлы шарттар булмағас, йәштәр ситкә китеүҙе хуп күрә. Мәктәптәр, магазиндар, клуб, медпункттар ябылһа, ауылдың киләсәге юҡ тигән һүҙ. Кешегә эш биреп хеҙмәт хаҡы түләгән, шарттар тыуҙырған, хоҡуҡтарын яҡлаған осраҡта ғына маҡсатҡа өлгәшергә мөмкин. Хужалыҡты тергеҙеү, ауылдарға яңы һулыш өрөү өсөн тәҡдимдәр, аныҡ эштәр кәрәк.\nБөйөк Еңеүҙең 70 йыллығы билдәләнгән дәүерҙә оло быуынға иғтибар бермә-бер артты. 1928 – 1945 йылдарҙа тыуған, барлыҡ михнәттәрҙе үҙ иңендә татыған, илебеҙҙе емереклектәрҙән күтәргән “һуғыш балалары” үҙҙәренең статусы һәм ташламалары тураһында закон ҡабул итеүҙе көтә. Фекерҙәребеҙ иҫәпкә алынһын һәм тарихи ғәҙеллек тергеҙелһен ине.\nхеҙмәт һәм профсоюз хәрәкәте ветераны.


Ҡайғырма... | Әбйәлил - Абзелил\nӘбйәлил - Абзелил > Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр > Ҡайғырма...\n« Әбйәлилдәр 1812 йылда\nШайтандан һаҡланайыҡ »\nҺәр төшөнкөлөккә бирелеүсегә...\nҺәр ҡайғы кисереүсегә...\nҠәҙерле туғаным! Ысын йөрәктән һиңә матур һүҙҙәремде әйтәйем. Бәлки Аллаһ һинең ҡайғыңды еңеләйтер, борсоулы хистәреңде таратыр. Ҡыйынлыҡтарҙан һуң еңеллек, йән ғазаптарынан һуң йыуаныс, ҡурҡыуҙан һуң именлек бирер. Ул — Ишетеүсе һәм доғаларға Яуап биреүсе.\nҠайғырма: тәҡдир үҙгәрмәй, яҙылған булмай ҡалмай, ҡәләмдәрҙең ҡараһы кипкән, биттәре ябылған, һинең ҡайғырыуың бер нәмәне ашыҡтырмай һәм кисектермәй.\nҠайғырма: ҡайғырыу юғалтҡанды ҡайтармай, йәне сыҡҡанды терелтмәй, һиңә ҙур файҙа килтермәй.\nҠайғырма: гонаһ ҡылһаң, тәүбә ит, ҡаршы килһәң, ғәфү үтен, хаталанһаң — төҙәл. Рәхмәте киң, ишек асыҡ, тәүбә ҡабул булыр.\nҠайғырма: күберәк ғәфү һора, Раббың ғәфү итеүсе: «Мин уларға: «Раббығыҙҙан ғәфү итеүен һорағыҙ. Ул бит Ғәфү итеүсе», — тинем. Ул һеҙгә күктән мул ямғырҙар ебәрер, һеҙгә мал һәм балалар биреп ҡеүәтләр. Һеҙгә баҡсалар һәм йылғалар ниғмәт ҡылыр». (Аят.)\nҠайғырма: бер изгелек ун изгелеккә тора, хатта ете йөҙ мәртәбәгә арта, ә кәмселек бер кәмселек булып ҡала.\nҠайғырма: ауырыу бөтә, ауырлыҡ китә, гонаһ ғәфү ителә, әжәт түләнә, тотҡон азат ителә, юғалып йөрөүсе ҡайта, ҡаршы сығыусы тәүбә итә, фәҡир байлығын таба.\nҠайғырма: һине урап насип булмай үткән нәмәләргә һиндә булғандары ла етә. Аллаһының ниғмәттәре тураһында фекерлә, улар өсөн шөкөр ит.\n«Аллаһының ниғмәттәрен һанарға уйлаһағыҙ, һанап бөтөрә алмаҫһығыҙ». Аят.\nҺиндә Ҡөръән, зекер, доға, намаҙ,\nсаҙаҡа һәм башҡа изге эштәр.\nҒүмеремдең иң ауыр, ҡыйын,\nуңайһыҙ бер минутында,\nӘгәр янһам ҡаты хәсрәт үә ҡайғының мин утында.\nУҡыйым тиҙ-тиҙ күңелдән ғәжәиб сүрә Ҡөръәндән,\nҒазаптар бер мәғәнәүи бер ҡул менән алыналыр йәндән.\nОса күңелдән бөтә шик-шөбһәләр,\nһәм мин илай башлайым:\nЯңаҡтарҙы мөҡәддәс күҙ йәшемдә ынйылай башлайым.\nҠайғырма: әгәр фәҡир булһаң, кемдер тамам әжәттә ултыра. Бер урындан икенсе урынға күсеп йөрөү өсөн мөлкәтең етмәһә, кемдер ике аяғының береһенән мәхрүм. Һыҙланыуҙан зарланһаң, ҡайһы берәүҙәрҙең ғүмерҙәре аҡ ятаҡ өҫтөндә үтә. Ҡәҙерле балаңды юғалтһаң, кемдәрҙер бер көндә бар балаларын юғалта.\nҠайғырма: кешеләргә изгелек ҡылыуҙан туҡтама, сөнки кешеләргә изгелек ҡылыу бәхеткә бер юлдыр.\nҠайғырма: ҡайғы дошманды һөйөндөрә, дуҫтың күңелен төшөрә, һинән көнләшеүселәргә шатлыҡ өҫтәй һәм хаҡ булған нәмәләрҙе һиңә үҙгәртеп күрһәтә.\nҠайғырма: сөнки төшөнкөлөк-ҡайғыға йөрәк эйәрә, йөҙ сөйөрөлә, өмөт юҡҡа сыға.\nҠайғырма: ҡайғыла ла, шатлыҡта ла, байлыҡта ла, фәҡирлектә лә, ауырлыҡта ла, рәхәттә лә һин хәйерлерәкһең.\n«Мөьминдең хәле ғәжәйеп. Уның һәр халәте хәйерле. Был хәл мөьминдән башҡа һис бер кемдә юҡ. Уға шатлыҡ килһә, шөкөр итә, был уға хәйерле була. Ҡайғы килһә, сабыр итә, был уға ла хәйерле була». (Хәҙис.)\nҠайғырма: ауырлыҡтарҙы еңеләйтә торған нәмәләр бар:\n* Аллаһының әжеренә өмөтлән: «Сабыр итеүселәр хисапһыҙ әжерҙәргә ирешерҙәр». (Аят.)\n* Ул ауырлыҡтар һинең динеңдә, иманыңды түгел, донъя эштәрендә булғанға һөйөн.\n* Һиңә нимә насар, нимә яҡшы — Аллаһ уны белә.\n«Бәлки, һеҙ нимәнелер һөймәйһегеҙер, ә ул һеҙгә хәйерле». (Аят.) ,\nҠайғырма: ҡара болоттар таралып, араһынан нурлы ҡояш сыҡҡанын күргәнең бармы? Ҡараңғы төн нисек асыла? Ҡапыл дауыл нисек тына? Караптарҙы ҡаяларға бәреүсе тулҡындар нисек тигеҙләнә? Тимәк, һинең ауырлыҡтарың еңеллеккә, борсоуло миҙгелдәрең тыныслыҡҡа, киләсәгең бәхеткә бара. Иншаллаһ.\nҠайғырма: әгәр һинән көстәрең китһә, һинең өсөн юлдар тарайһа, аҡ өмөт нурҙарын ҡара болот ҡаплаһа, тотонор арҡандарын өҙөлөп китһә, әйт: «Йә, Аллаһ!»- тип.\n* Әгәр һиңә киң булған ер тар булып китһә, күтәргән йөктәрен менән йәнең ҡыҫылһа, саҡыр, әйт: «Йә, Аллаһ», — тип.\n* Әгәр күкрәгең ҡыҫылһа, хәлең ауырайғандан — ауырая барһа, өндәш, әйт: «Йә, Аллаһ», — тип.\n* Әгәр ҡаршыңда ишектәр ябылһа, менгән үрҙәрең яулай алмаҫлыҡ текәләнһә, өндәш, әйт: «Йә, Аллаһ», — тип.\nҺис тә күңелем асылмаҫлыҡ эсем бошһа,\nҮҙ-үҙемде күрәлмәйсә, рухым төшһә...\nХәсрәт артынан хәсрәт килеп алмаш-алмаш,\nКүңелһеҙ уй менән тамам әйләнһә баш...\nШул ваҡытта мин ҡулыма Китап алам,\nУның изге сәхифәләрен аҡтарам;\nРәхәтләнеп шунда китә йәнем, тәнем,\nШунда ғына дәрттәремә дарман табам...\nЙосыф ДӘҮЛӘТШИН, Сарман районы имам-мөхтәсибе.\nЭта запись написана автором Назир Сабитов, 05.12.2018 в 23:58, и размещена в категории Ғибрәтле ҡиссалар, хикәйәттәр, вәғәздәр. Следите за ответами на эту запись с помощью RSS 2.0. Вы можете написать комментарий или разместить обратную ссылку на своем сайте.


Юпитер (мифология) — Башҡорт Википедияһы\nЮнона[d], Веста[d], Плутон[d], Нептун[d] һәм Церера[d]\nЛатона[d] һәм Ютурна[d]\nВулкан, Диана[d], Геркулес[d], Бахус[d], Ювента[d], Марс[d], Беллона[d], Минерва[d], Аполлон[d], Иарбант[d], Меркурий[d] һәм Прозерпина[d]\nМолния Зевса[d], Бөркөт[d] һәм гаста[d]\nЮпи́тер (лат. Iupiter) — боронғо рим мифологияһында рим мифологияһында иң юғары илаһ, бар илаһтарҙың атаһы, күккә, көндөҙгө яҡтылыҡҡа, йәшенгә идара итә. Сатурн һәм Опаның өсөнсө улы. Ағаһы Плутон, Нептун, Церера һәм Вести. Ҡатыны Юнона алиһә, үҙенең ҡыҙ туғаны. Боронғо грек мифологияһына ярашлы - Зевс; өлөшләтә шулай уҡ боронғо этруск мифологияһындағы Тинияға тап килә. Юпитерҙы убалар, тауҙар түбәһендәге таш рәүешендә күреп табынғандар. Тулы ай ваҡыты көндәре уға арналған — ид.\nЮпитер ҡорамы Капитолий убаһында торған, унда Юпитер менән бергә, Римдең өс төп илаһы Юнона һәм Минерва ла (Капитолий триадаһы) булған.\n2 Юпитер илаһтың төрлө рәүеше\n«Юпитер» (лат. Iupiter Iovi-/Iove-) архаик латин теленән килеп сыҡҡан (Iovis pater/Diēspiter), праиндоевропа мифологияһына барып тоташа, ул көндөҙгө яҡтылыҡ илаһы булып һаналған. Һинд-европа халыҡтары илаһтары : гректа Зевс (Ζεύς), боронғо һиндтә Дьяус пита (санскр. Dyáus Pitā, иллирий телендә Dei-pátrous һәм башҡалар\nЮпитер илаһтың төрлө рәүеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nЮпитер функциялары күп төрлө булып, урындағы италий илаһтарының бер нисә үҙ аллы һыҙаттар бергә йыйған.\nЮпитер. Мәрмәр статуя. I быуат.\nЮпитер Тонанс (Iuppiter Tonans) (күкрәүсе) — ямғыр ебәреү, йәшен йәшнәтеү;\nЮпитер Фульгур (Iuppiter Fulgur) (ялағайлы, ялтыраусы) — йәшен ебәреү ;\nРим дәүләт культында Юпитер «Максимус Сотер Оптимус» (Optimus Maximus Soter) тип аталған («Иң яҡшы, Иң Бөйөк Ҡотҡарыусы»);\nЮпитер Виктор (Iuppiter Victor) — еңеү биреү;\n* Юпитер Лациарис (Iuppiter Latiaris) — латин ҡәбиләләре берләштереүсе илаһ;\nСәсеү алдынан Юпитер Дапалисҡа (Iuppiter Dapalis) ҡорбан килтерелгән, ул игенселекте уны ҡурсалаусы һаналған, уға йөҙөм йыйғанда — виналий байрамы арналған, тип тоғролоҡ анты гаранты һаналған;\nЮпитер Терминус (Iuppiter Terminus) — ил сиктәрен һаҡлаған;\nЮпитер Либертас (Iuppiter Libertas) — азатлыҡ һаҡсыһы;\nЮпитер Феретриус (Iuppiter Feretrius) — һуғышы һәм еңеү илаһы, триумф йолалары уның менән бәйле. Еңп сыҡҡан полководец Капитолийға бара, унда Юпитерға ғәнимәт малдан ҡорбан килтерелгән һәм уның һыны аяҡ аҫтына лавр веногы һалынған.\nM. Volteius осоронда Капитолий Юпитеры ҡорамы һүрәте беҙҙең эраға тиклем 75 йыл элек денарий аҡсаһында төшөрөлгән \nЮпитер илаһ исеме менән Ҡояш системаһындағы бишенсе планета аталған.\n↑ Mallory & Adams 2006, pp. 409–31\n↑ Coin-Gold.com- Rome Respublic. #resp_0048. M. Volteius M.f. Temple of Jupiter on the Capitoline Hill, 75 BC. Тәүге сығанаҡтан архивланған 4 апрель 2013. 30 март 2013 тикшерелгән. 2013 йылдың 2 ноябрь көнөндә архивланған.\nОбнорский Н. П.,. Юпитер, бог // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том). — СПб., 1890—1907. (рус.)\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Юпитер_(мифология)&oldid=1059768 ҡабул ителгән\nРим мифологияһы илаһтары\nБыл бит һуңғы тапҡыр 07:03 12 август 2021 үҙгәртелгән.


MITSUBISHI DINGO 2002 год с аукциона Японии, стоимость и фото. Япония транзит\nГлавная Статистика продаж японских авто MITSUBISHI DINGO Лот № 4040\nДата завершения аукциона: 2020-07-16 03:10:45\n200 943 ₽\nГод: 2002 Объем: 1300 Стоимость в Японии: 37 000 ¥\nКПП: CAT(FF) Кузов: CQ1A Распил: 161 066 ₽ ?\nПробег: 93 000 км. Оценка: Конструктор: 212 732 ₽ ?\nЛот: 7535 (JU Fukuoka) Дата: 2020-08-07 Полная пошлина 530 212 ₽ ?\nРаспил: 161 066 ₽\nКонструктор: 212 732 ₽\nГод: 2002 Объем: 1300 Стоимость в Японии: 39 000 ¥\nКПП: CAT(FF) Кузов: CQ1A Распил: 162 539 ₽ ?\nПробег: 108 000 км. Оценка: 3.5 Конструктор: 214 206 ₽ ?\nЛот: 5136 (JU Aichi) Дата: 2020-07-09 Полная пошлина 531 686 ₽ ?\nРаспил: 162 539 ₽\nКонструктор: 214 206 ₽


BDRip 2016 108 мин. 389 просм.\nHDRip 2012 85 мин. 291 просм.\nWEB-DL 1998 108 мин. 279 просм.\nWEB-DL 2018 98 мин. 440 просм.\nWEB-DL 2016 84 мин. 172 просм.\nBDRip 2017 108 мин. 401 просм.\n2011 157 мин. 253 просм.


Бөгөндән Өфөлә канат юлы ябылды | ГТРК «Башкортостан» — Новости Уфы и РБ\nБөгөндән Өфөлә канат юлы ябылды\n29 мая 2017 — 16:18 ГТРК «Башкортостан»\nБөгөндән Өфөлә канат юлы ябылды.\nУл биш көнгә ремонтҡа туҡтаны. 3 июнь юл ғәҙәттәге режимда эшләй башлай. Быйыл канат юлы менән йөрөү өсөн билет хаҡы 45 һум, транспорт картаһы менән түләгәндә – 35 һум. Электрон пластик карталар буйынса пенсионерҙар, мәктәп уҡыусылары һәм студенттар өсөн юл хаҡы 20 һумға төшәсәк.\n1 из 5299


Өфө саңғы марафоны еңеүселәре билдәләнде\n8 март көндө «Биатлон» спорт комплексында Өфө саңғы марафоны уҙҙы. Ярыштарҙа Рәсәйҙең 24 төбәгенән 500-ҙән ашыу спортсы ҡатнашты.\n8 март көндө «Биатлон» спорт комплексында Өфө саңғы марафоны уҙҙы. Ярыштарҙа Рәсәйҙең 24 төбәгенән 500-ҙән ашыу спортсы ҡатнашты, шуларҙың 173-ө 50 километрлыҡ марафон йугерҙе. Ҡалғандары ирекле стиль менән 5, 10 һәм 30 км дистанцияларҙы үтте. 2 йәштән алып 8 йәшкә тиклемгеләр өсөн балалар старттары ойошторолдо.\nЯрыштар башланыр алдынан спортсыларҙы Өфө ҡалаһы Хакимиәте Физик культура һәм спорт идараһы етәксеһе Егор Сорокин, Орджоникидзе районы Хакимиәте башлығы Марат Галиуллин, Олимпия уйындары призеры һәм донъя чемпионы Александр Панжинский, «Динамо» физкультура һәм спорт йәмғиәте рәйесенең беренсе урынбаҫары Максим Чудов, марафонды ойоштороусы Владислав Литвинчук сәләмләнеләр.\n– Был йылдан башлап Өфө саңғы марафоны RussiaLoppet саңғы марафондары серияһы составында уҙа, – тине Егор Сорокин. – Был ярыштарҙы алға үҫтереү, тағы ла күберәк ҡатнашыусылар йәлеп итеү өсөн өҫтәмә стимул бирә.\n50 километрлыҡ марафонда Татарстан Республикаһы спортсыһы Алмаз Таипов еңеүсе булды. Уның артынан финиш һыҙығын Өфө саңғысылары Андрей Филиппов һәм Александр Потапов уҙҙылар. Өфө марафоны тарихында беренсе тапҡыр ҡатын-ҡыҙҙар 50 километр араны уҙҙылар. Иң яҡшы ваҡытты Татарстан Республикаһы вәкиле Жанна Муравьева күрһәтте, Оренбургтан Вероника Гәрәева – икенсе, ә Өфөнән Лиана Кинзягулова өсөнсө булды. 30 километр дистанцияны беренсе булып Өфө саңғысыһы 16 йәшлек Игорь Кобелев үтте, ҡатын-кыҙҙар араһында иң яҡшы һөҙөмтәне Өфөнән Екатерина Окунева күрһәтте.\nБарлыҡ ҡатнашыусыларға ла иҫтәлекле миҙалдар тапшырылды. Ир-аттар һәм ҡатын-ҡыҙҙар араһында 50 һәм 30 км дистанцияларҙа 1-3 урындар яулаусылар ҡиммәтле приздар һәм грамоталар менән бүләкләнде.


Порно жопы - большие голые задницы онлайн бесплатно на 24 video net - Страница 134 | getmission.ru\n47 мин. 1272 0 +5 −5\nCharley Monroe трахается, как шлюха\n37 мин. 125 0 +1 −1\n42 мин. 681 0 +3 −3\n54 мин. 204 0 +2 −2\n53 мин. 606 0 +2 −2\n25 мин. 263 0 +1 −1\n34 мин. 590 0 +3 −3\n25 мин. 1527 0 +12 −12\nДрузья в беде жену не бросят - 2\n58 сек. 92777 5 +120 −120\n24 мин. 83 0\n38 мин. 723 0 +4 −4\n25 мин. 151 0\n27 мин. 169 0\nNatasha Nice играем в волейбол\n40 мин. 1292 0 +8 −8\n25 мин. 21 0\n35 мин. 700 0 +3 −3\n43 мин. 61 0\nBrazilian girl(Isabelly Ferraz)- amazing brazilian maid big\n30 мин. 861 0 +1 −1\n19 мин. 370 0 +4 −4\n30 мин. 2077 0 +16 −16\n40 мин. 99 0\n35 мин. 172 0\n19 мин. 148 1\n15 мин. 1560 0 +13 −13\nКрасивая брюнетка трахается в рот, пизду и очко\n25 мин. 170 0 +1 −1\nBea Stiel Sexxxxy Honey\n27 мин. 983 0 +6 −6\nБольшие груди, мокрая киска\n3 мин. 297 0 +2 −2\n27 мин. 479 2 +3 −3\n35 мин. 123 0\n42 мин. 143 0 +1 −1\n25 мин. 376 0 +3 −3\nAnal Interviews #02 CD 4\n58 мин. 768 0 +4 −4\n41 мин. 296 0 +1 −1\n40 мин. 614 0 +4 −4\n52 мин. 526 0 +5 −5\nпорно видео дарья сагалова наказание клизмой порно сматреть видео кино порно онлайн бесплатно порно азиаток в автобусе смотреть порно кавказа порно в розовых колготках хорошие сиськи gjhy порно фильм екатерина великая эротические фильмы 80 годов фильмы ххх с переводом анна снаткина голая запретная вечеринка секс в деревенской бане смотреть онлайн изнасилования ххх мультфильм большие поки русски порно видео видео женщина сверху смотреть фильм екатерина и ее жеребцы гермафродиты онлайн секс порно измена селен порно мульт минет арабское порно домашнее порно ретро филми украинское порно ролики камасутра видео онлайн бесплатно кончающая пизда крупным планом домашний анал онлайн порно мамки ру russkoe porno video трах на работе секс видео жестокое порно женщины бесплатно смотреть секс в поезде лишение девствености онлайн порно бесплатно россия нудистки видео парнуха видио анна семенович голая видео геи видео секс как лешают девствености нежное порно нд эротический шпагат порно видео немецкое скрытая камера в женском туалете порно порно чулки hd лишение дественности видео порно руские мамочки порнофильм изнасилование по принуждению порно видео онлайн порно для телефонов порно мульт монстры порно и масаж секс дияна sex trah потеря девственности онлайн ретро порно филмы сексв офисе банка в попе порно видео зрелых женшин зрелые колготки порно по таджикский видео изнасиловани девушки кончают смотреть бесплатно лариса порно порно онлайн целки жестокое износилование порно видео лишение целки порно кино ретро беременная анал порно русс инцест


Жанровые особенности башкирских романов о современности\nЖанровые особенности башкирских романов о современности Ахметьянова Найля Ахмадулловна\nАхметьянова Найля Ахмадулловна. Жанровые особенности башкирских романов о современности : диссертация... кандидата филологических наук : 10.01.02 Уфа, 2007 139 с. РГБ ОД, 61:07-10/1288\nКен темапына арналган роман тероре пэм жанр у?енсэлектэре Икенсе булек.\nХэ?ерге кен темапына арналган романдар?а герой проблемаЬы\tвсенсе булек.\nЗаман проблемаЬы пэм конфликт тэбигэте\t88\n"Кулланылган э^эбиэт\t127\nhap тарихи осорзон уз узенсэлеге булган кеуек, уныц эзэбиэт алдына куйган у? талабы бар. Замандын йезен пынландырыусы социаль-ижтимаги процестарзы, эхлаки-этик куренештэрзе югары эстетик кимэлдэ художестволы узлэштергэн эрэрзэр эзэбиэттен. урешен билдэлэй. Ижади эзлэнеузэр, укыштар, тэжрибэлэр пэм илдэ ижтимаги формация нигеззэре алмашыныу осорон характерлаусы жанр формалары тыуыуы котолгогюз тер алды.\nЕтмешенсе йылдарза башкорт романы заман темапына боролош япаны.Был хэл унда «тарихи, тарихи-революцион темаларзын, художестволы публицистика, очерк, хикэйэ, повесть жанрзарынын зур тэжрибэ туплауы аркапында мемкин булды».1\nХэзерге кен проблемаларын сагылдырган башкорт романыныц мепим узенсэлеге тормошто тэрэнерэк, конкретырак ейрэнеузэ, ысынбарлыктык тэбигэтенэн, уреш тенденцияларынан сыгып сагылдырыуза. Бегенге тормош агышы, заманыбыззын. рухи йезе, кешелэрзец ижтимаги пэм эхлаки яуаплылыгы, унын тормошка, хезмэткэ, йэмгиэткэ, тэбигэткэ менэсэбэте мэсьэлэлэре кузгатыла.\nЗаман менэн бергэ эзэбиэттен геройы ла узгэрзе. Иеземтэлэ, замандаш образыныц хэрэкэт итеу сферапы ла кинэйзе, мэнфэгэттэре лэ терлелэнде, интеллектуаль кимэле лэ байтак кутэрелде. Яны эзэби герой заманынык ниндэй тенденцияларын узендэ сагылдырзы? Алтмышынсы йылдарза башкорт халкынык йэшэу рэуеше уЗГЭрЭ. НефТЬ СЭНЭГЭТенеН У ЄШЄ ПЄЗЄМТ9Г1ЄНД9 бэлэкэй генэ ауылдар янында эшселэр поселоктары тезелэ, якы калалар калкып сыга, белем кимэле кутэрелэ, халыктын. кенкуреше якшыра, ауылдар кала тормошона якынлаша, демографик структура узгэрэ. Был интенсив урештен кире яктары ла узен пиззерзе: янылыкты кабул итеу процесында эхлэки каршылыктар тыузы. Шулай ук мелиорация, тезелештэр, буровойзар эшмэкэрлеге тэбитэткэ зур зыян килтерзе пэм экологик кесергэнешлек тыузырзы. Ошо осор якы тип кешелэр, якы формация барлыкка килтерзе. Йэмгиэттэ шэхес культынын фашланыу, волюнтаризм пэм догматизм куренештэренен бетерелеуе языусыларзы тэрэн уйланыузарта юлыктырзы: куп нэмэлэрзе янынан карап, яцыса бапаларга тура килде.\nДемократияны кесэйтеу осоро, йэмгиэттэге уныш пэм етешпезлек, каршылыктар пэм бозоузар, уларзы тыузырыусыларта каршы киркен керэш алып барыу романдарза замандыц ижтимати караштарын узендэ туплаусы терле типтагы геройзары барлыкка килтерзе. Ул геройзар осор идеологияпын, унык идеалдарын сагылдырзы.\nЭзэбиэттен елгергэнлеген билдэлеусе сифаттарзык 6epehe - заман пызаттарын, уреш-узгэреш йунэлештэрен, кенузэк каршылыктарын курэ пэм сэнгэтсэ пурэтлэй белеу кеуэпе. «Быга тиклем уреш этаптарында роман жанры, башлыса, тарихи темага арналпа, пунгы ун йыллыктарза романдык кен темапына боролоуы мэглум булды. Шунын менэн бергэ, пуцгы осорза йыл Иайын тиртэгэ якын роман донья куреуе лэ тэзэти куренешкэ эуерелеп китте»1. Тематика, жанр-стиль терлелегенек ни тиклем эпэмиэтле булыуына карамартан, эзэбиэттек теп вазифапы - заман есен ик мепим, ик актуаль булган булган пуззе эйтеузэ. «Без бегенге тормош агышы, заманыбыззык рухи йезе... турапында таран уйланып язылган пэм шуга курэ лэ укыусыларзы ла уйланырта мэжбур иткэн байтак эрэрзен барлыкка килеуен курэбез»,2 - тип билдэлэй С. Сафуанов.\nУзгэртеп короузар, яцырыштын кешелэр, гэилэ менэсэбэттэренэ йогонтопон социаль-психологик, гаилэ-кенкуреш романдары кэузэлэндерзе. Илдэге иктисади, ижтимаги-сэйэси тормоштоц катмарланыу аркапында шэхес пэм халык психологияпындагы узгэрештэр жанрзык ижтимаги-публицистик формаларында художестволы сагылыш тапты. Замандын. социаль проблемалары мэкгелек темалар менэн урелеп бирелгэн романдар оло философии дейемлэштереузэргэ дэгуэ итте. Шул рэуешле, заман темапына арналган романдарга югары талаптарзан Караганда, уткэн быуаттын илленсе-алтымышынсы, тукпанынсы йылдары осоронда башкорт романдары арапында байтак кызыклы терзэр, яны тематик йунэлештэргэ нигез палынды. «Хэзерге романдын. теп йунэлеше -бегенге кен тематикапы, - тип билдэлэй 9. Хэкимов. - Тимэк ул заман пулышы менэн Иулай, бегенге тормош куренештэренэ бапа пэм хекем сыгарырга пэлэтле булып елгереп килэ».1\nДиссертацияла уз заманына арналган романдарзын усеш тенденцияларын билдэлэу максаты куйыла. Ошонан сыгып, тубэндэге бурыстарзы хэл итеу куз унында тотола:\n- кен темапына арналган романдарзы барлап сыгып, жанр тэбигэте йэпэтенэн теркемлэу;\n- хэзерге роман формаларында герой концепцияпын билдэлэу;\n- заман проблемаларын сагылдырган роман формаларынын конфликт тэбигэтен, уныц тарихилыгын курпэтеу.\nПроблеманьщ ейрэнеу кимэле.\nРоман, унын жанр терзэре, эволюцияпы эзэбиэт гилемендэ ярайпы ук ейрэнелгэн.\nЖанрзар теорияпы башкорт эзэбиэт гилемендэ тепле ейрэнелгэн тип эйтеп булмай. Шул аркала теоретик, эзэби-тарихи хезмэттэрзэ, тэнкит практикапында ла жанрзарзын тэбигэтен терлесэрэк билдэлэу,\nхатта бер ук эсэрзе терле жанрзарга индереп йеретеу хэлдэре осрай. Элбиттэ был хэл hep кемдец уз эрэренэ узенсэ жанр ацлатмапы биреуенэн гене килеп сыкмай, бэлки жанрзыц катмарлыгы, езлекпез усеш юлында булыу менэн бэйле. Эзэби жанр тарихи формалашыу процесында типиклаштырыу алымдары, образлылыгы, композицияпы heM кулеме менен узенсэлекле берлекте тэшкил итэ торган тоторокло бер категория. Роман, повесть, хикэйэ, поэма, трагедия, комедия п.б. кеуек жанрзар hep 6epehe бетен поэтик системаны барлыкка килтерэ heM уззэренец теп жанр узенсэлектэрен паклаган кейе усеш, узгэреш естендэ. "Кайпы бер жанр, узенен тезелеше heM поэтик формалары менэн катмарлы heM терле-терле булып, уз эсендэ бер нисэ жанр терзэрен хасил итеуе ихтимал. Хэзерге эзэбиэт донъяпында терле жанр формаларынын. ишэйеуе менэн, уларзын. бер-берепенэ йогонтопон, уз-ара тыгыз аралышып китеузэрен, синтетик формалар барлыкка килеуен дэ кузэтергэ мемкин. Жанрзар hep эзэбиэттэ милли узенсэлекле сифаттарга ла эйэ. Был - hap бер эзэбиэттен. милли поэтик традициялары, эзэби-тарихи усеш узенселектэре менэн бэйле куренеш.\nЬунгы йылдарза эзэбиэт йылдарза эзэбиэт гилеме жанр, стиль, художество метод мэсьэлэлэренэ зур иггибар бирзе. «Якы офоктарга: эзэби-тэнкит мэсьэлэлэре» (1974), «Хэзерге заман пэм башкорт эзэбиэте» (1977), «Башкорт эзэбиэтендэ жанрзар cncTeMahbi» (1980), «Заман пэм эзэбиэт» (1982) кеуек йыйынтыктар башкорт эзэбиэте теорияпынын MehnM йунэлештэрен билдэлэуе, жанр h9M стиль мэсьэлэлэрен дерес куйыуы, уларзы тикшереузен. айырым урнэктэрен курпэтеузэре менэн 9h9MH9Tne. Ошо йунэлештэ проза жанрзары буйынса зур монографик китаптар барлыкка килде.\nБыл елкэлэге теоретик фекер усеше О. Вэхитов, Р. Байымов, F. Рамазанов1 эшмэкэрлеге менэн бэйле. Шул рэуешле, башкорт эзэбиэт гилемендэ проза жанрзары ентекле ейрэнелде.\nФэндэр Академияпынын. Тарих, тел пэм эзэбиэт институты галимдары тарафынан сыгарылган «Башкорт эзэбиэтендэ жанрзар проблемапы» (1973) йыйынтыгында урын алган Э. Вэхитовтын. «20-30 йылдарза роман жанры», «Хэзерге башкорт романын усеш тенденцияпы» мэкэлэлэре башкорт эзэбиэтендэ роман жанры хакында махсус тикшереузе башлап ебэреуе менэн эпэмиэтле. Ул хезмэттэ башкорт романыньщ дейем художестволы тэжрибэпен ейрэнеп, жанр удеш перспективапын билдэлэу максаты куйыла. Милли роман жанрынын. барлыкка килеу, формалашыу, усеш этаптары тикшерелэ пэм шул нигеззэ кайпы бер теоретик пыгымталар япала2.\n«Эпик кинлектэрзэ» (1968) исемле эзэби-тэнкит мэкэлэлэр йыйынтыгына романдыч «поэтик йезенеч нэфислэнэ», «йекмэткенен ячыра», «фекерзеч тос пэм етез усешле» була барыуы «форма йыйнаклыгына Иэм Ьыгылмалыгына»3 килтергэнлеген, э жанр удешендэге «тендециялар ик мепиме - проблематик масштаблылык»4 икэнлеген билдэлэй.\nЭ.Вахитов башкорт романынын усеш юлынык узенсэлекле булыуын пызык естенэ ала пэм был узенсэлектен характерлы пызаттарын билдэлэй:\n1) прозанык бэлэкэй жанрзары усеше, тэжрибэ туплауы, стилде формалаштырыуы;\n2) башкорт языусыларынын социалистик реализм методын узлэштереуе;\n3) фольклорзы, унын халык прозапы тиген елешен (хикэйэт, энгэмэ, келэмэс, реалистик экиэт) узлэштереуе;\n4) революцияга тиклемге (XVIII-XIX быуаттар башкорт язма npo3ahbi) эзэби мирарты барлау.\nРомандын идея-тематик, проблематик, социаль-эхлэки йекмэткепен тикшереп, автор унын хрониканан, информатив хэбэр пейлэузэн куп планлы реалистик пурэтлэугэ табан катмарлы уреш юлы утеуе тураИында эйтэ. Прозанык терле жанрзарында стилдек формалашыу процесы 9. Вахитовтык махсус тикшеренеу обьекты булды (Жанр и стиль в башкирской прозе, 1982). Был мэсьэлэне тикшереу роман жанрынык тарихи поэтикаИына барып тоташа. Тарихи-теоретик планда, талим жанр-стиль усешендэ ее этапты билдэлэй. Тэуге этап - прозанык хикэйэлэу формаларынык асыкланыу осоро (1917-1940). Тап ошо йылдарза жанрзык милли йезен билдэлэрзэй стиль агымдары формалаша. Икенсе этап -публицистик апэнлелек h9M типиклаштырыузык якы алымдарын узлэштереу осоро (1941-1955). всенсе этап - хэзерге дэуер эзэбиэте -башкорт прозаЬынык дейем стиленек аныкланган осоро. Жанрзык стиль пэм пурэтлэу алымдарынык якы мемкинселектэре асылыу хэзерге дэуер эзэбиэте менэн бэйле. «Романда сюжеттык, мэсэлэн, хроникаль характерна FbiHa тезелеуенэ заман темапы сик куйзы»,1 -тип билдэлэй 9. Вахитов. Ул хэзерге башкорт романында заман\nтемапыныч естенлек алыуы унда конфликттык, сюжеттыч, жанрзыч структур ячырыуына килтереуен курпэтэ алды. «Романдыч тарихи-революцион темаларзан, заман темапына кискен боролош япауы, тарихи, художестволы публицистика, очерк, хикэйэ, повесть жанрзарыныч зур тэжрибэ туплауы аркапында мемкин булды, - тип яза тикшеренеусе. - Ьучгы йылдарза ижад ителгэн романдарзыч идея-тематик йекмэткепенэ, жанр типтарына, пурэтлэу алымдарына иггибар иткэндэ шул кузгэ ташлана: беренсенэн, жанрзыч тормошка утеп инеу мемкинлеге кубэйэ бара. Ул халык эшмэкэрлегенеч ячынан-ячы елкэлэрен яктырта. Икенсенэн, ошо активлык уныч жанр асылына ла эз пала. Романдыч заман проблемаларын кутэреугэ ныклап тотоноу дейем башкорт башкорт прозапынын зур бер ечеуе ул. Сенки заман темапы узенеч кичлеге, терлелеге менэн жанрзыч идея-эстетик йекмэткепен дэ, форма типтарын да байыктырзы, Ьурэтлэу мемкинлектэренэ зур юл асты. Тап шул аркала башкорт романыныч офоктары кичэйгэндэн кичэйэ бара».1\nБашкорт эзэбиэтендэ проза жанрыныч, тарихи-революцион романдарзыч эволюция мэсьэлэлэрен артабан галим Роберт Байымов ентеклэп ейрэнэ.2 Тикшеренеузэ уга башкорт эзэбиэте факттарын дейем совет эзэбиэттеч берзэм уреш процесында карарга ынтылыу хае.\nТикшеренеусенеч «Жанр язмышы» китабы - эзэби куренештэргэ комплекслы системалы караш ташлау елгегіе. Унда автор тарихи-теоретик аспектта роман жанрыныч усеш юлы, милли Ьвм сит идея-эстетик традициялары, куп миллэтле эзэбиэттэр араИында тоткан урыны, художестволы кимэле турапында тепле фекер йеретэ.\nХэзерге осорза пуз сэнгэтендэ традицион жанр сиктэренен юйыла, эзэби терзэр арапындагы бэйлэнештэрзен, уз-ара «алыш-бирештэрзен» кесэйэ барыу ерлегендэ яны сифатлы синкретик формаларзын барлыкка килеуе ихтималлыгы турапындагы фекер перспектив тенденциялы.\nР. Н. Байымов хезмэтендэ, бер яктан, башкорт романынын жанр усеше пэм терлелеге (бында унын сатирик h9M тарихи терзэре анализлана), типологияпы пэм поэтикапы эзмэ-эзлекле тикшерелэ. Ошога ярашлы, жанр усешенэ зур елеш индергэн дилогия, трилогия (3. Биишева, Ф. Исэнголов, Я. Хамматов), айырым романдарга монографик анализ япала. Икенсе яктан, романдын милли прозанык эпик формалары системапындагы тоткан урыны гі9м роле ейрэнелэ. Роман, унын усеш проблемаЬы есен герой концепцияпы мегіим мэсьэлэ. Жанр барлыкка килтереусе тенденциялар тап ошо позициянан сыгып карала. Романдын башка жанрзарынын мемкинлектэрен файзаланыусы йэки узенсэлектэрен узендэ йеретеусе аккумулятив форма икэнлеген иста тотоп, жанр-ара бэйлэнештэр, хэзерге эпик формалар контексында ейрэнеу роман тэбигэтен тулырак асыкларга мемкинлек бирэ.\nFannM эзэбиэт гилемендэ тэугелэрзэн «влгергэнлеккэ азым» (1971) «Жанр язмышы» (1984) китаптарында1 башкорт э?эбиэтенен шэрек мэзэниэте контексында етешэ барыу масьелаїїен кузгатты. Инкилаптан hyH да эле милли эзэбиэт, унын жанр формалары (роман, повесть, хикэйэ, поэма, драма п.б.) кенбайыш эзэбиэте елкэИендэ янынан формалашыуына карамартан, уларзын структур поэтикаЬы, стилдэр тэбигэте, сюжет, композиция короу узенсэлэктэре урта Иэм боронго дэуер эзиптэре (Фирзэуси, Руми, Низами h.6.) эсэрзэренэ барып тоташа. Тикшеренеусе 20-се йылдар азагында пэм 30-сы йылдарзын тэуге яртыпында ижад ителгэн «Боролош» (F. Хэйри), «Кузэй» (И. Насыри) кеуек романдарзын, шулай ук ошо йылдарзык куп панлы повестарынык, тарихи-этнографик драмаларзык «бизэкле» (орнаменталь) стиль тэбигэте, куп «тартмалы», оя-оя композиция королошо уларзык кенсыгыш эпик эдэрзэре поэтикапына ауаздаш хэмсэ, кисса, дастан формалар менэн кэрзэш булыуын курпэтэ. Шэрек эзэбиэтенек традициялары, «бизэкле» стилен йереткэн эдэрзэр И. Насыри, Д. Юлтый, Т. Йэнэби ижады менэн сиклэнмэй, артабангы усеш этаптарында ла 3. Биишева, Ф. Идэнголов дауам итеуенэ бадым япай.\nХэзерге кен темапына арналган романдарзык идея-художестволы нигезен тикшереугэ лэ ярайпы урын бирелэ «Жанр язмышы» китабында. Башкорт романы удешендэ элекке этаптар менэн сагыштырганда хэзерге заман темапыныц ныклы урын алыуы -характерлы гіьізат икэнлеге ГІЬІЗЬІК едтенэ алына. Икенсе характерлы гіьізат - ул бегенге кенде хедожестволы узлэштереузэ лэ эдэрзэр серияпы тыузырырга ынтылыш.Г.Ибрагммовтык колхоз ысынбарлыгын тэуге азымдарынан алып пунгы иылдарга тиклем пурэтлэусе «Умырзая», «Ай битен йыуганда» романдарынан торган дилогиягіьі -«Зэкгэртауза ак болан», «Яралы кеше тауышы», «Так менэн сын юлдарга» эдэрзэре шундайзар рэтендэ.\nБер ук вакытта эзэбиэттек герой концепцияпы ла ярайИы ук тедмэрлэнеуен дэ билдэлэй галим. Языусылар гражданлык йэпэтенэн елгергэн, ижтимаги теремек, халык уй-ынтылыштарын, унык борсолоузарын дейемлэштергэн ошондай геройга мерэжэт итте. Эдэрзен формапы, конфликты, сюжетынык узенсэлэге лэ герой концепцияпына бэйле икэнлеген тикшереусе кен темаИына багышлаган романдар анализы нигезендэ курпэтэ.\nФилология фэндэре кандидаты Г. Гэрэева узенен. «Хэзерге прозала осталык мэсьэлэлэре» (вфе, 1996), «Заман кезгепе: геройзыц рухи донъяпы» (вфе, 2003) хезмэттэрендэ1 хэзерге заман темапын йеклэгэн романдарга тукталып, Д. Булэковтын, «Туззырылган тамук», «Килмешэк», «Гумер бер генэ», Р. Байымовтыц «Яуап бирер кен», Р. Солтангэрэевтын «Без йэшэгэн ер» h.6. эдэрзэренен, жанр, сюжет узенсэлектэрен анализлай, характерзар бирелешендэ психологизм мэсьэлэлэрен тикшерэ. Шулай ук хэзерге башкорт прозапында актуаль булган осталык мэсьэлэлэренэ кагылышлы проблемаларын яктырта, заман психологияпын тыузырыуза традиция пэм новаторлык куренештэре хакында пуз алып бара. Башкорт npo3ahbiHbi4 елгереп етеу кимэлен, художестволы фекерлэу бейеклеген, пурэтлэу осталыгы артыуын исбатлаусы курпэткестэрзен 6epehe булган психологизм проблемапы иггибар узэгенэ куйыла.\nЭзэбиэт белгесе 3. Элибаевтын2 да тикшеренеу обьекты -романдар. Узенен «Хэзерге башкорт романдарынын конфликт тэбигэте» (вфе, 2003) исемле монографик хезмэтендэ роман жанры узенсэлектэрен, сюжет удтереу, композиция тезеу осталыгын, конфликт тэбигэтен анализлай, башкорт романдарында конфликт типтарын билдэлэй.\nЭ. Хэкимов3 «Эзэбиэт гізм заман» китабында башкорт эзэбиэте проза елгелэрен ентеклэп тикшерэ, уларзын рухи-эстетик кесен асып бирэ. Уныч иггибар узэгендэ заман кешепенен, катмарлы характерын эзэбиэттэ югары сэнгэт дэрэжэпендэ асыу проблемагіьі тора.\nБашкорт эзэбиэтендэ хэзерге заман темагіьіна арналган романдарзын жанр-стиль узенсэлектэре мэсьэлэИенэ кагылышлы хезмэттэр, нигеззэ, эзэби журналдарза, фэнни йыйынтыкгарза басылган рецензия, башкорт эзэбиэте тарихын кузаллау максатын сыгып язылган мэкэлэлэр рэуешендэ.\nМатбугат биттэрендэ хэзерге роман проблемапы ярайпы яктыртыла. Уз хезмэттэрендэ, гилми-эзэби кузэтеузэрендэ тепле пыгымталарга килеуселэр, НИНД9Й зэ булпа фекер эйтеуселэрзэн терле йылдарзагы байкау япаусыларзан Э. Вахитов, М. Минпажетдинов, 9. Хэкимов, 3. 9либаев, Г. Гэрэева, Р. Шэпиев, И. Вэлитов, Р. Азнаголов h.6. килтерергэ мемкин. Был хезмэттэр башлыса кайпы бер романдарзын жанр узенсэлеген асыуга йунэтелгэн.\nБез карап уткэн монографик хезмэттэр, рецензия, мэкэлэлэр хэзерге романдарзын жанр-стиль проблемапын ейрэнеугэ юл аса.\nДиссертациянык методологик нигезен башкорт, рус эзэбиэте гилеме белгестэре 9. Вахитов, Р. Байымов, F. Хесэйенов, 3. Нургэлин, Р. 9миров, М. Гэйнуллин, С. Сафуанов, В. Оскоцкий, В. Днепров, Л. Ершов, А. Чичерин, А. Бочаровтыц хезмэттэре тэшкил итэ.\nТикшереу материалы - жанр усешендэ мепим роль уйнаган йэки айырым куренештэрзе билдэлэрзэй совет осоро пэм хэзерге осор эзэбиэте романдары пайлап алынды.\nТикшеренеу методикапы. Без узебеззен эзлэнеузэребеззэ бегенге кен эзэбиэт гилеме талаптарынан сыгып, тарихи, сагыштырма, системалы h9M эстетик анализ методтарына таяныузы максатка ярашлы тип таптык.\nЭштек гилми яцылыгы. Хэзерге заман темагіьіна арналган роман проблемапыныц тэуге тапкыр системалы ейрэнеугэ йэлеп ителеуе -диссертациянык теп яцылыгы. 9зэбиэт фэнендэ аз тикшерелгэн проблема буларак та, диссертантык уз эзлэнеузэрен быга тиклем тупланган материал менэн бэйлэп дейем, системалы анализ кузлегенэн уткэреу йэпэтенэн дэ эштек эпэмиэте зур, тип исэплэйбез.\nДиссертациянын, теп фекерзэре, кузэтеузэре башкорт эзэбиэтенен. роман жанр эволюцияпы, кусэ килгэн поэтик традициялары, языусыларзын жанр формаларына индергэн янылыктары пеземтэпендэ барлыкка килгэн узенсэлекле тэбигэте куз алдында бастырыла. Тэнкит кузлегенэн утмегэн хэзерге романдарзы анализлау за проблеманы тикшереугэ янылык естэй.\nТикшеренеузек теоретик пэм практик эпэмиэтен диссертант шунда курэ: хэзерге роман жанры хакындагы караштарзы кинэйтеу, тулыландырыу ягынан был хезмэт эзэбиэт тарихына пэм теорияпына яны караштар, бапалар, конкрет кузэтеузэр пэм дейемлэштереузэр естэй.\nДиссертациянын теп фекерзэре эзэби тэнкитселэргэ, белгестэргэ лэ башкорт прозапы жанрзарын ейрэнгэндэ файзалы булыр. Шулай ук кайпы бер пеземтэлэр югары укыу йорттарында башкорт эзэбиэтенэн лекциялар, махсус курстар тезегэндэ искэ алыныуы, кулланыуы ихтимал.\nДиссертациянын кайпы бер мэсьэлэлэре терле кимэлдэге гилми -гэмэли конференцияларзагы сыгыштарза, матбугат биттэрендэ яктырылды.\nХезмэт структурапы куйылган максатка пэм материалды ейрэнеу буйынса асыкланган бурыстарга нигезлэнеп билдэлэнде. Диссертация инештэн , ее булектэн, пыгымта h9M эзэбиэт исемлегенэн тора.\nПохожие диссертации на Жанровые особенности башкирских романов о современности\nНационально-эстетические особенности жанра романа в кабардинской прозеТатарова Рамета Хамидбиевна\nОсобенности хронотопа романов И. М. ГоголеваНоева Саргылана Еремеевна\nОсобенности художественного мира Романа СолнцеваШоломов Сергей Владимирович\nОсобенности жанровой структуры романа Е. Уруймаговой "Навстречу жизни"Кайтова Ирина Анатольевна\nСтилевые особенности современных башкирских исторических романовХуснуллина Роза Диясовна\nОсобенности современного философско-психологического романа Койчуев Бахтияр Турарович\nРоман "Вот камень, вот весы" Меджида Гаджиева: жанровые и художественные особенностиКачаева Эльвира Рагимовна\nЧеченский и ингушский роман (20-70-е гг.). История и современностьУжахова, Роза Керимовна\nОсобенности функционирования печати КНР в контексте современностиТё Ольга Евгеньевна


ул. Б.Хмельницкого, д.16-22, вход №2\nэл. почта: cruiz@naftacruises.com.ua


Вызовите мастера для выполнения работ\nУзнать состояние счета онлайн\nДиректор: Грачева Ольга Петровна\nБанк: Липецкое отделение №8593 "ПАО Сбербанка России"\nПрием заявок на сервисное обслуживание\nежедневно с 9:00 до 21:00 по тел. +7-910-742-05-04\nТел./факс: (4742) 79-36-89\nАдрес: 398046, г. Липецк, ул. Стаханова, д. 2\n(Улица) ул. 1 Мая (Сселки) пер. 1й Театральный ул. 1я Карла Либкнехта ул. 1я Крымская мкр. 15й ул. 2ая Воронежская пер. 2й Театральный пер. 2ой Лесной пер. 2ой Моторный пер. 2ой Садовый ул. 2я Гранитная ул. 2я Индустриальная ул. 2я Карла Либкнехта ул. 2я Крымская ул. 20 Партсъезда ул. 3 Сентября ул. 30 Лет Влксм ул. 30 лет Октября ул. 300 лет Рос. Флота (Сселки) ул. 4й Пятилетки ул. 40 лет ВЛКСМ ул. 40 лет Октября ул. 40 лет Советской Армии ул. 50 лет НЛМК ул. 6й Гвардейской Дивизии просп. 60 лет СССР ул. 70 Лет Октября (Матырский) ул. 8 Марта ул. 9 Мая ул. 9 Января мкр. 9й ул. Абрикосовая (Матырский) ул. Авиационная ул. Агрономическая ул. Адамова ул. Адмирала Лазарева ул. Адмирала Макарова ул. Адмирала Нахимова пер. Адмирала Ушакова ул. Айвазовского ул. Академика Павлова пл. Аксакова ул. Алмазная ул. Алтайская (Матырский) ул. Амурская ул. Ангарская (Сырский Рудник) ул. Аносова пер. Антипова ул. Ануфриева (Матырский) ул. Апраксина (Сселки) ул. Арктическая ул. Арсеньева ул. Артема ул. Архангельская ул. Астраханская ул. Асфальтная (Казинка) ул. Аэродромная ул. Бабушкина ул. Багратиона ул. Баженова ул. Базарная (Сырский Рудник) ул. Байкальская (Новая Жизнь) пер. Балакирева ул. Балмочных ул. Барашева ул. Бардина ул. Басинского (Матырский) ул. Баумана ул. Бахаева (Матырский) ул. Бачурина ул. Белана ул. Белорусская ул. Береговая ул. Березовая ул. Берзина ул. Бескрайняя пер. Бестужева ул. Бехтерева ул. Биологическая ул. Богатырская ул. Богдана Хмельницкого пр. Боевой ул. Бол. Ключи пер. Больничный пер. Боринский (Заречье) ул. Боровая ул. Бородинская ул. Ботаническая ул. Братьев Сенявиных (Сселки) ул. Брестская ул. Бригадная (Казинка) ул. Брюллова ул. Буденного ул. Буденого (Желтые пески) ул. Булавина ул. Бунина ул. Бурлакова (Дачный) ул. Былинная ул. Вавилова ул. Варшавская (Дачный) пер. Ватутина пер. Верещагина ул. Вермишева ул. Верхне Логовая пер. Верхний ул. Верхняя пер. Весенний пер. Вилкова ул. Вилли Огнева ул. Вильямса ул. Винницкая (10 Шахта) пер. Виноградный (Матырский) пер. Витебский (Заречье) пер. Вишневый ул. Владивостокская (Новая Жизнь) ул. Владимирская (Новая Жизнь) ул. Водная ул. Водопьянова ул. Военный городок пер. Войнич ул. Вокзальная ул. Волгоградская ул. Волжская ул. Володарского ул. Вольная ул. Воровского ул. Воронежская ул. Ворошилова ул. Восточная ул. Высокая ул. Высоцкого (Сселки) ул. Гагарина (Матырский) ул. Гагарина (Сселки) ул. Гагарина ул. Газина ул. Гайдара ул. Гастелло ул. Гвардейская ул. Геологическая (Сырский Рудник) ул. Герцена ул. Гоголя ул. Горняцкая ул. Городовикова (Сырский Рудник) ул. Горького ул. Гражданская ул. Гранитная ул. Грибоедова ул. Гришина ул. Гусева пер. Данковский (Заречье) ул. Дарвина ул. Даргомыжского ул. Дачная ул. Декабристов ул. Демократическая ул. Демьяна Бедного ул. Депутатская ул. Детская (Сырский Рудник) пер. Джамбула ул. Дзержинского ул. Димитрова ул. Днепровская ул. Добровская (Дачный) ул. Добролюбова ул. Доватора ул. Докучаева ул. Долгорукова ул. Дома Лесхоза ул. Доменщиков ул. Донецкая ул. Донская ул. Дорожная ул. Достоевского ул. Дружбы пер. Дубинина ул. Елецкая пер. Ермака бул. Есенина ул. Жактовская (Сырский Рудник) пер. Жасминовый (Матырский) ул. Железногорская (Дачный) ул. Железнодорожная ул. Железнякова ул. Желябова ул. Жуковского пл. Заводская ул. Загородная пер. Задонский ул. Задорожная (10 Шахта) ул. Западная ул. Заповедная (Сселки) ул. Зареченская ул. Заслонова ул. Звездная ул. Зегеля ул. Зеленая ул. Земная ул. Знаменского (Матырский) ул. Зои Космодемьянской ул. Зоологическая ул. Зорге (Дачный) ул. Ибаррури ул. Ивана Франко ул. Игнатьева ул. Известковая пр. Ильича ул. Ильича ул. Индустриальная ул. Инженерная ул. Интернациональная ул. Исполкомовская (Сырский Рудник) ул. Кавказская (Матырский) ул. Калинина ул. Калужская (Матырский) ул. Каменный Лог ул. Карбышева ул. Карла Маркса ул. Карьерная ул. Катукова ул. Качалова пер. Каштановый (Матырский) ул. Кибальчича (Казинка) ул. Киевская ул. Кирова (Сселки) ул. Кирова ул. Клары Цеткин ул. Кленовая ул. Ковалева пер. Колхозный ул. Кольцевая ул. Кольцова (Сселки) ул. Комарова (Сселки) пл. Коммунальная ул. Коммунальная ул. Коммунистическая ул. Комсомольская пр. Комсомольский ул. Кондарева пл. Константиновой ул. Кооперативная пер. Коперника ул. Короленко пер. Космический ул. Космонавтов (Желтые пески) ул. Космонавтов (Сселки) ул. Космонавтов ул. Костенко ул. Котовского ул. Кочеткова пер. Кочубея ул. Краеведческая (Сселки) ул. Крайняя ул. Красина ул. Красная ул. Краснодарская (Новая Жизнь) ул. Краснодонская ул. Краснозаводская ул. Краснознаменная ул. Кривенкова ул. Кротевича ул. Крупской ул. Крылова пер. Крымский пр. Кувшинова ул. Кузнечная пер. Кузнечный ул. Кузьминские Отвержки ул. Куйбышева пер. Кулибина пер. Курако ул. Курская пер. Курчатова ул. Курчатова ул. Кутузова ул. Лавочкина ул. Ладыгина (Казинка) ул. Лебедянская ш. Лебедянское ул. Леваневского ул. Левобережная ул. Ленина (Желтые пески) ул. Ленина (Сселки) ул. Ленина ул. Ленинградская ул. Лермонтова ул. Лескова ул. Лесная (Желтые пески) ул. Лесная (Сселки) ул. Лесная пер. Лесной ул. Лесопарковая пер. Линейный ул. Липецкая (Казинка) ул. Липовская ул. Литаврина ул. Литейная ул. Лобачевского ул. Локомотивная (Казинка) ул. Луговая (Желтые пески) ул. Луговая пер. Лузана пер. Луначарского ул. Лучистая пер. Львовский (Заречье) ул. Майская (Новая Жизнь) пер. Макаренко ул. Малые ключи ул. Маминасибиряка ул. Марии Расковой ул. Маршала Рыбалко (10 Шахта) ул. Матросова ул. Маяковского ул. Медицинская (Сырский Рудник) ул. Менделеева ул. Меркулова ул. Металлистов (Сырский Рудник) пл. Металлургов ул. Металлургов ул. Механизаторов ул. Мешкова ул. Минина ул. Минская (Сырский Рудник) пл. Мира просп. Мира ул. Мирная ул. Мичурина ул. Можайского ул. Молодежная (Северный Рудник) ул. Молодежная ул. Монтажников (Сырский Рудник) пер. Морозова ул. Морская (Новая Жизнь) ул. Моршанская (Матырский) ул. Московская пер. Моторный ул. Муравьева (10 Шахта) ул. Мурманская (Матырский) ул. Мусоргского ул. Набережная (Сселки) ул. Нагорная пер. Нагорный ул. Надежды (Матырский) ул. Невского ул. Неделина ул. Нестерова ул. Ниж. Логовая ул. Никитина ул. Новая ул. НовоВесовая (Сырский Рудник) ул. Нововесовая ул. Новокарьерная ул. Новоселов ул. Новотепличная ул. Одесская ул. Одоевского (10 Шахта) ул. Озерная ул. Октябрьская ул. Олега Кошевого ул. Олеко Дундича ул. Олимпийская (Дачный) ул. Ольховая ул. Опытная ул. Орджоникидзе ул. Орловская пр. Осенний ул. Осипенко ул. Островского ул. Отрадная ул. Панфилова ул. Папанина (Матырский) ул. Папина ул. Парижской Коммуны ул. Парковая пер. Парковый ул. Паровозная (Сырский Рудник) ул. Партизанская ул. Пархоменко ул. Патриотическая (Дачный) ул. Патриса Лумумбы ул. Пензенская (Новая Жизнь) ул. Первомайская ул. Передельческая ул. Перова пер. Пестеля ул. Песчаная пл. Петра Великого ул. Петра Смородина пр. Петровский ул. Пионерская ул. Пирогова ул. Писарева (Дачный) пл. Плеханова ул. Плеханова ул. Пляжная пл. Победы просп. Победы ул. Подовражная ул. Подсобного Хозяйства ул. Пожарского ул. Полевая (Желтые пески) ул. Полевая ул. Полетаева (Заречье) ул. Полиграфическая пер. Полтавский ул. Полунина (Матырский) ул. Полярная пр. Поперечный пер. Попова ул. Попова ул. Поселковая (Сырский Рудник) ул. Постышева (Дачный) пр. Потапова ул. Привокзальная (Казинка) ул. Пригородная ул. Пришвина ул. Пришкольная (Новая Жизнь) ул. Производственная ул. Прокатная ул. Пролетарская ул. Просторная ул. Профсоюзная ул. Прудная (Сырский Рудник) ул. Пугачева ул. Пушкина (Сселки) ул. Пушкина ул. Рабочая ул. Радиаторная пер. Радиаторный ул. Радищева ул. Раздольная ул. Разина пер. Ракетный ул. Рассветная пер. Рахманинова пл. Революции ул. Репина ул. Речная ул. РимскогоКорсакова ул. Рождественская (Желтые пески) ул. Российская (Матырский) пер. Ростовский пер. Руднева ул. Рудничная (Сырский Рудник) пер. Рудный (Сырский Рудник) пер. Рылеева ул. Рябиновая (Сырский Рудник) ул. Рязанская ул. Садовая (10 Шахта) ул. Садовая пер. Садовый ул. СалтыковаЩедрина ул. Санаторная (Новая Жизнь) ул. Санитарная ул. Саперная ул. Саратовская (Матырский) ул. Сафонова ул. Свердлова ул. Светлова (Дачный) ул. Свободный Сокол пер. Свободный ул. Севастопольская ул. Северная ул. Седова ул. Селекционная ул. Сельскохозяйственная (Матырский) ул. Семашко ул. Семена Тяньшаньского ул. Сенная ул. Сергея Лазо ул. Силикатная пр. Сиреневый ул. Скороходова ул. Славянская (Матырский) ул. Сливовая (Матырский) ул. Смирнова (Сырский Рудник) ул. Смоленская ул. Смургиса ул. Смыслова пл. Соборная ул. Советская (Желтые пески) ул. Советская (Сселки) ул. Советская ул. Совхозная ул. Соколовская ул. Сокольская (Сселки) ул. Солидарности ул. Солнечная (Матырский) ул. Солнечная (Сырский Рудник) пер. Сосновый ул. Софьи Ковалевской ул. Социалистическая ул. Союзная ул. Спартака ул. Спиртзаводская ул. Спортивная пер. Спортивный ул. Средняя пер. Стандартный ул. Станиславского ул. Станционная ул. Стасова ул. Стаханова ул. Степанищева ул. Степная пр. Строителей ул. Студеновская ул. Студенческая ул. Студенческий городок ул. Суворова ул. Сурикова ул. Сырская ул. Таежная (Новая Жизнь) ул. Талалихина ул. Тамбовская пл. Театральная пер. Театральный ул. Тельмана ул. Теперика ул. Тепличная (Новая Жизнь) пер. Теплый ул. Терешковой ул. Техническая (Сырский Рудник) ул. Тимура Фрунзе ул. Титова ул. Тихая (Дачный) ул. Товарищеская пр. Товарный ул. Толстого пер. Тополиный (Матырский) пл. Торговая пер. Трамвайный ул. Третьякова ул. Трубная пр. Трубный ул. Трудовая ул. Тульская ул. Тургенева ул. Тюленина (Заречье) ул. Угловая ул. Ударников (Сырский Рудник) ул. Украинская ул. Ульяны Громовой пр. Универсальный ул. Уральская (Матырский) ул. Урицкого ул. Урожайная ул. Усманская ул. Уступная (Новая Жизнь) ул. Утренняя ул. Учительская (Сселки) ул. Ушинского ул. Фабрициуса ул. Фабричная (Казинка) ул. Фадеева ул. Фанерная ул. Ферросплавная ул. Фестивальная ул. Физкультурная (Матырский) ул. Филипченко ул. Флерова пер. Франко пер. Фруктовый ул. Фрунзе ул. Фурманова ул. Хабарова ул. Харьковская (10 Шахта) пер. Хвойный (Заречье) ул. Хорошавина пер. Цветочный ул. Целинная ул. Центральная (Дачный) ул. Цимлянская ул. Циолковского ул. Чайковского ул. Чапаева ул. Чаплыгина пер. Челюскинцев ул. Череповецкая (Казинка) пер. Черниговский (Заречье) ул. Черноземная ул. Чернышевского ул. Черняховского ул. Чехова ул. Чкалова пер. Чугунный ул. Шаталовой ул. Шаумяна (Казинка) ул. Шахтерская (10 Шахта) ул. Шевченко пр. Шишкина ул. Шкатова ул. Школьная (Сселки) ул. Школьная ул. Шмидта бул. Шубина ул. Шуминского пер. Щепкина ул. Щорса ул. Энгельса ул. Энергетическая ул. Энергостроителей (Матырский) ул. Энтузиастов ул. Юбилейная ул. Южная (Новая Жизнь) ул. Юношеская (Сырский Рудник) ул. Юных Натуралистов пер. Яблочкина ул. Ягодная ул. Ярославская (Дачный) ул. Ясная\n(Причина обращения) не открывается дверь с трубки нет звука в трубке не идет звонок в квартиру ключ не открывает дверь дверь закрывается слишком медленно или быстро дверь открыта дверь не открыть на выход свой вариант


Нижневартовск, ул. Индустриальная, д. 38


Председатель ПКОО "ДПО" - Бабушкин Дмитрий Юрьевич\nтел. (342) - 210-31-59\nАдрес: г. Пермь, ул. М. Горького 49\nОбщественное учреждение "Добровольная пожарная команда Пермского края"\n( ОУ "ДПК Пермского края")\nДиректор - Берлизов Сергей Викторович\n614000, г. Пермь, ул. М. Горького, 49\nтел/факс: (342) 210-31-59; 259-40-27


Музыка CJCity.ru: скачать/слушать трек Love (Trip-Hop).\nмаRA 25.01.2017 23:03 #\nНиштяк ! Текстуху на неё бы!)


Вторжение Онлайн Уйын Һуғыш Hack - ЯҢЫ ЧИТЫ 2015\nВторжение Онлайн Уйын Һуғыш Hack\nВторжение Онлайн Уйын Һуғыш Hack – Неограниченный Һаны Алмазов\nӘгәр һеҙ уйнайһы вторжение: Онлайн уйыны, һуғыш һәм телисез икән, булһын өсөн, алдап була һуң булыу өсөн иң яҡшы уйынсыһы, Morehacks команда бирә Һеҙгә идеальной ҡарар өсөн, Һеҙҙең барлыҡ ихтыяждарын. Вторжение Онлайн Уйын Һуғыш Hack был программалар менән тәьмин итеү, хөкүмәт бурыс һеҙгә абсолютно хакимиәт был вторжение: Онлайн Һуғышы Уйын.\nТөп квест уйынында вторжение төҙөргә хәрби империяһына, союзник менән дуҫтары, сиктәрен киңәйтә, һәм территорияһын алырға. Ҡаршы көрәшеү өсөн бер ниндәй пядь ер һәм киңәйтергә, үҙ территорияһын альянс, тапау был күренде һәм урып-йыйыу мәғлүмәт разведывательный. Һеҙ төҙөү иң көслө армия, бары тик әгәр ҙә һеҙ һатып алмайһығыҙмы бриллианты. Хәҙер атаһыҙ оноторға ошо проблема тураһында! Яңы Вторжение Онлайн Уйын Һуғыш Hack атаһыҙ өҫтәргә неограниченный һаны алмазов һеҙҙең иҫәбенә уйын 100% һау-сәләмәт һәм бушлай. Рәт-рәт скачать ҡулланырға был ҡоралы ашау өсөн вторжение тыныслыҡ һәм еңел һинең.\nҠуллана был атаһыҙ Сара Вторжение Онлайн Уйын Сит Һуғыш теләсә ҡайһы ваҡытта һеҙ телһеҙме, теләсә ниндәй төҙөлөшө. Әгәр телисез икән, файҙаланырға, уны туранан-тура диуарҙа Android/iOS, һеҙ, ябай тейеш скачать версияһын ул һеҙгә кәрәк. Әгәр телисез икән, уны ҡулланырға ПК, рәт-рәт следуйте инструкциям:\nВторжение Онлайн Взлом Инструкция (ПК)\nСкачать Вторжение Музыка Онлайн Hack.rar Һуғыш\nПолюсты ҡулайлама к ПК\nҺайлағыҙ һеҙҙең ОС (Андроид/iOS)\nЯҙығыҙ һаны алмазов, улар телһеҙ икән, хужа булырға\nТөймәгә баҫығыҙ Пуск һәм көтөгөҙ бер нисә секунд\nБеҙ имтихан тапшыра әлеге ҡоралы. Нисек атаһыҙ күрергә, түбәнерәк картиналағы, ул бик яҡшы эшләй! Беҙ һатып алдыҡ, күп байлыҡтар һәм беҙҙә бар әле 999999 алмазы. Һеҙ был үҙебеҙ был өсөн генә Сара Вторжение Онлайн Уйын Һуғыш Hack. Скачать хәҙер наслаждайся!\nWhatsapp һөйләшеү ҡоралы Дөрөҫ шпион\nАсфальт 8 Сара ВДВ Взломать\nImvu кредит взломать


25 Февраль 2021, 17:01\nБеҙ ҡатмарлы техника дәүерендә йәшәйбеҙ. Көндән-көн башҡорт халҡының ярҙамсыһы - аттарҙың һаны ҡыҫҡара бара. Хәҙер ауылдарҙа ла уларҙы осратыуы ауыр, шулай ҙа ат –кешенең тоғро дуҫы,ярҙамсыһы булып ҡала.\nБеҙ ҡатмарлы техника дәүерендә йәшәйбеҙ. Көндән-көн башҡорт халҡының ярҙамсыһы - аттарҙың һаны ҡыҫҡара бара. Хәҙер ауылдарҙа ла уларҙы осратыуы ауыр, шулай ҙа ат – кешенең тоғро дуҫы,ярҙамсыһы булып ҡала.\nБашҡорт аты сыҙамлы, аҡыллы булыуҙары менән башҡа аттарҙан айырылып тора. Башҡорт аты - Көньяҡ Урал өсөн эндемик аттар тоҡомо. Ҡырҡа континенталь климат шарттарында йыл әйләнәһенә тибенлектә йөрөргә өйрәнгән урындағы дала һәм урман тоҡомдарынан килеп сыҡҡан. Башы ҙур, тура ҡабырғалы, киң маңлайлы. Ҡыҫҡа ҡалын муйынлы, киң тура арҡалы. Башҡорт аты XVII-XVIII быуаттарҙа киң таралған булған. Өфө һәм Ырымбур губерналарында үрсетелгән, Пермь, Ҡазан һәм Һамар губерналарында һәм Көнбайыш Себерҙең почта юлдарында осраған. 8 сәғәт эсендә ял итергә туҡтамай һәм ашатмай 120-140 км юлды үтеп булған башҡорт тройкаһы киң билдәле булған.


Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров: «Беҙ хәл-торошто тотоп торабыҙ, ығы-зығы тыуҙырмайбыҙ» — Викиновости\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров: «Беҙ хәл-торошто тотоп торабыҙ, ығы-зығы тыуҙырмайбыҙ»\nЭто стабильная версия, проверенная 12 апреля 2020. Имеются непроверенные изменения в шаблонах или файлах.\nБашҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хабиров\n2020 йылдың 5 апрелендә «Рәсәй 1» телеканалындағы «Воскресный вечер с Владимиром Соловьёвым» тапшырыуы эфирында сығыш яһап, Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбиров үҙенең ҡарамағында булған территорияла SARS-CoV-2 коронавирусы менән хәлде тыныс тип билдәләне.\nБөгөн иң насары – ығы-зығы тыуҙырыу. Беҙ уны тыуҙырмайбыҙ. Беҙҙеңсә, вирус буйынса хәл-торош тыныс үтә – уны ауыҙлыҡлау тотоп торабыҙ. Шуға күрә иң беренсе эшләгән эшебеҙ – ҡурсаланыу режимын һаҡлайбыҙ, был хаҡта халыҡ менән килештек һәм улар теләктәшлек белдерҙе. Икенсеһе иҡтисадтың киләсәгенә ҡағыла. Вирустар килә лә китә, беҙгә киләсәк тураһында уйларға кәрәк: әгәр хәҙер бөтөн иҡтисадты туҡтатып, уны емерһәк, был тороштан сығыуы бик ауыр буласаҡ. Шуға күрә күп предприятиелар беҙҙең рөхсәт менән, санитар-эпидемиологик ҡағиҙәләрҙе үтәп, эшләй. Беҙгә, урындағы хәл-торошто баһалап, әлбиттә, хәүефле һәм тәүәккәл ҡарарҙар ҡабул итеү вәкәләттәре бирелгәне өсөн рәхмәтлебеҙ. Өсөнсөһө – медицинаны хәлдәрҙең иң насар сценарий буйынса ағышына әҙерләү. Беҙ әле шуның менән шөғөлләнәбеҙ. Дүртенсеһе – бик мохтаждарға ярҙам ойоштороу. Был дүрт йүнәлеш бер-береһе менән киҫешә, әммә уларҙы ойошҡан рәүештә һәм аныҡ үтәгәндә, был ауыр юлды тыныс һәм аңлы үтергә мөмкин буласаҡ.\n— тине Башҡортостан Башлығы.\nӘлеге ваҡытта республикала SARS-CoV-2 вирусы менән зарарланған сирлеләрҙе ҡабул итеү өсөн Минздрав талаптары буйынса йыһазландырылған 471 койка-урын әҙерләнгән. Сирҙең иң көслө ваҡытында был һанды 2,5 меңгә еткереү планлаштырыла. Роспотребнадзорҙың төбәк идаралығы етәксеһе урынбаҫары Александр Жеребцов белдереүенсә, Башҡортостан хәҙерге ваҡытта эпидемиологик процестың 3-сө фазаһында тора.\nТотош Рәсәй буйынса коронавирус инфекцияһы менән зарарланыусылар һаны артҡан ваҡытта, Башҡортостанда өсөнсө тәүлек яңы сирләүселәр юҡ, дауахананан тағы ла бер пациент һауығып сыҡҡан. Шул уҡ ваҡытта, ProUfu бойондороҡһоҙ интернет баҫмаһы мәғлүмәте буйынса, Ғ. Ғ. Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһында биш табипта COVID-19 шиге булыу арҡаһында дауаханаға оҙатылыуы һөҙөмтәһендә карантин иғлан ителгән. РКБ-ның башҡа хеҙмәткәрҙәре карантин бөткәнсе учреждениела пациенттар менән бергә ҡалырға тейеш.\nБиш госпитализацияланған табипта үпкә шешенең ауыр формаһы асыҡланды.\n— тип белдерә ProUfu-ның Минздравтағы сығанағы.\nҺуңыраҡ мәғлүмәтте «Башинформ» мәғлүмәт агентлығы ла раҫланы.\nБиш хеҙмәткәргә һәм ике пациентҡа пневмония диагнозы ҡуйылған, әлегә Covid-19-ҡа раҫлау юҡ. Улар йоғошло ауырыуҙар дауаханаһына, артабан тикшерелеүгә һәм дауалауға оҙатылған. Пациенттарҙың хәл-торошо тотороҡло.\n— тип белдерә Минздравтың матбуғат хеҙмәте.\n2020 йылдың 7 апрелендә РКБ-ның баш табибы Эльза Сыртланова ике табиптың коронавирусҡа анализы кире булыуын хәбәр итә, башҡаларҙыҡы әлегә билдәһеҙ.\nИА «Башинформ» «Глава Башкирии о COVID-19 на канале Россия-1: "Мы удерживаем ситуацию, не суетимся"». ИА «Башинформ», 6 апреля 2020 года года. (архив)\nИА «Башинформ» «В Башкирии из больницы выписан четвертый вылечившийся от коронавируса». ИА «Башинформ», 6 апреля 2020 года года. (архив)\nНурия Фатхуллина «Пять врачей РКБ им. Куватова в Уфе госпитализированы с подозрением на коронавирус». ProUfu, 6 апреля 2020 года года. (архив)\nИА «Башинформ» «В Уфе РКБ им.Г.Г.Куватова закрыта на карантин из-за возможной вспышки коронавируса». ИА «Башинформ», 6 апреля 2020 года года. (архив)\nИА «Башинформ» «В Уфе главврач РКБ имени Куватова сообщила о результатах анализов двух врачей на Covid-19». ИА «Башинформ», 7 апреля 2020 года года. (архив)\nИсточник — https://ru.wikinews.org/w/index.php?title=Башҡортостан_Республикаһы_Башлығы_Радий_Хәбиров:_«Беҙ_хәл-торошто_тотоп_торабыҙ,_ығы-зығы_тыуҙырмайбыҙ»&oldid=1500564\nВнебольничная пневмонияВоскресный вечер с Владимиром Соловьёвым