15 Апрель 2019, 23:09\n...Уяныуыма, беҙ төндә йолҡоп кергән кәбән тишеге ап-аҡ булып, яҡтырып тора ине. Ғәзинур юҡ, ҡасан сығып киткәндер... Янымдағы Камал иҫ белмәй мышнап йоҡлай. Мүкәйләп тышҡа сыҡҡайным, тирә-яҡта балҡып ятҡан донъянан күҙҙәрем ҡамашып, башым әйләнеп китте. Төн уҙғансы балтырға тиклем ҡар яуып һалған, имеш. Ел тынған, ярайһы уҡ һалҡын, ауыҙ-морондан сыҡҡан тын томан булып һауаға бөркөлә. Шул саҡ яҡында ғына һуҙып-һуҙып әтәс ҡысҡырҙы. Бынағыйыш, бынауы урманда ниндәй әтәс ти ул? Ғәзинур шаяра, ахыры...\nЙүгерек һыулы һай ғына инеште кистереп сыҡҡас, машинамды арғы ярҙағы таш нигеҙле бейек йорт алдына туҡтаттым. Трансалы рәшәткә буйындағы эскәмйәлә ултырған Сәлмән ағай, күптән көткән ҡунағын күргәндәй балҡып, минең менән ҡул ҡушлап күреште.\n– Иҫәнме, Мансур ҡустым! Вәт, Хоҙайҙың рәхмәте! Бирәм тигән ҡолона – сығарып ҡуйыр юлына, тиҙәр бит. Ни ҡылырға белмәйенсә аптырап ултырғанымда килеп, ифрат йәтеш иттең дәһә! Әйҙә, ҡустым, түрҙән уҙ, машинаңды ла урамға индер, юғиһә үткенсе мал-тыуар һыпырылып, әрәм итер.\nСәлмән ағайҙың сикә-эйәгендәге шырт һаҡал-мыйығын ағартып мул "ҡырау" ҡунған. Йылдан ашыу күрмәгәнгәме, буйға ла бирешеп, йөҙгә лә ҡартайып киткән һымаҡ. Башынан һалмаған иҫке һоро кәпәсе ситенән көлһыуланған сәстәре тырпая, ә ҡаҡса йөҙө, гүйә, ҡыртышын ҡорт-ҡуңыҙ йырмаслаған ҡоро ағас. Тик дымлы, йәшкәҙәк күҙҙәре генә әүәлгесә яғымлы, һынсыл ҡарайҙар. Алтмыш бишен аша баҫҡан сағы шул.\n– Тик торғанда билһеҙ ҡалдым, – тип, хужа ҡапҡа биген ысҡындырҙы ла, рәшәткә осона элде. – Көс етмәҫлек ауыр эш тә булманысы һуңғы арала... Аяҙ көнгә ышанып, бер-ике тапҡыр урамға кейенмәйенсә сыҡҡайным, шунда ел һуҡҡан, ахыры, билемде. Хәҙер килеп аптырата шул касафат, бер ни эшләргә бирмәй...\nСәлмән ағайҙың, күрәләтә бөксәнләмәһә лә, боҙға төшкән башмаҡтай йәпһеҙ йөрөш-торошон бер ҡарауҙан уҡ сырамытҡайным инде. Ул, баш өҫтөндә көҙгө алдаҡсы ҡояш ялтырауға ҡарамайынса, йылы сәкмәненең төймәләрен ҡаптырып элгән, ҡалын күрмә салбар кейеп алған, кәмәләй дәү ҡаталы аяҡтарында һарыҡ йөнөнән бәйләнгән йылы, ҡара ойоҡбаштар.\nҠара көҙ етеп, урман-ҡырҙарҙың төҫһөҙләнгән, яланғасланған сағы. Әрәмә-шырлыҡтар үтә күренмәле. Йорт алдындағы баҡсала шәрәләнеп ҡалған балан ағасы ҡыҙыл алҡалай тәлгәштәрен ҡояшта йылтырата. Иркен ихатаны баҫҡан сирәм генә, көҙгө ҡырауға бирешмәйсә, затлы балаҫтай һаман ҡабарып, йәшәреп ята. Шул сирәмде ярып солан күтәрмәһенән башланған таҡыр ғына ике һуҡмаҡ үтә. һуҡмаҡтарҙың береһе урам ҡапҡаһына йүнәлһә, икенсеһе аҙбар артындағы йәшелсә баҡсаһына илтә. Бураулы аҙбар башы бесән менән тулы. Арыраҡ, тауға терәлгән картуф баҡсаһында, йәнәш ҡойолған ике кәбән күренә. Тимәк, мал аҙығы йәһәтенән ҡыш уртаһына хәтлем хужаның күңеле тыныс. Түбәлек аҫтында шәкәрҙәй аҡ ҡайындарҙан бысып ярылған мул утынлыҡ. Шунда уҡ күрепле арба тора, ҡарайып бөткән имән бағаналарҙағы ағас ырғаҡтарға аттың ҡамыт-ҡайышы, эйәр-эпсәне эленгән. Аласыҡ ишегендә аҫылмалы дәү йоҙаҡ. Хужалар, көҙгө һыуыҡтан ҡасып, өйгә яға башлағандар, ахыры.\nӨй ишеге асылып, солан күтәрмәһендә Нәғимә еңгә күренде.\n– Әстәғи, ҡапылдан танымайынса, кем тип торамсы?! Ҡәйнешем килгән, имеш! Кисә генә иҫкә алып, был яҡтарға юлды ла онотҡандыр, ахыры, тип, әсем бошҡайны... Яңғыҙың ғына килеүеңме? Ниңә Зилә киленде лә алып килмәнең? Килен килһә, һөйләшеп танһығым ҡаныр ине, исмаһам, юғиһә был ташландыҡ ауылда һөйләшер-серләшер кеше лә ҡалманы бит...\n– Киленең дә был яҡҡа уҡтала биреп ҡуйғайны ла, тик ялыбыҙ тура килмәне, – тип, Нәғимә еңгәнең күмәстәй йылы устарын ҡыҫып иҫәнләштем. Еңгәнең елкәһенә ҡайырып бәйләнгән аллы-гөллө яулығы ситенән салланған сәс шәлкеме күренә, йомро битендә ваҡ ҡына тир тамсылары емелдәй, эҫе мейес янында аш-һыу хәстәрләүелер. Минең һүҙҙәремдән уның йылы ҡарашында бошонҡолоҡ сағылды, әйтерһең дә, әбейҙәр сыуағында кинәт кенә күктә болот шәйләнде. Олоғайған еңгәмдең һын-килбәте йоморайып, буйы ла бөтөнләй тәбәнәйгән, ул, бейек күтәрмәлә тороуына ҡарамаҫтан, күмерҙәй ҡара күҙҙәре менән миңә аҫтан өҫкә төбәлеп тора.\n– Шулайҙыр... Ҡала ерендәге сәғәтле эште нисек ташлап китәһең. Әйҙә, ҡәйнеш, түрҙән уҙ. Маҡтап ҡына йөрөйһөң, сәйем ҡайнаған, табала балыҡ бешә...\n- Ғәзинур улыбыҙ ҙа яныбыҙҙа, – тип һүҙгә ҡушылды Сәлмән ағай. – Кисә, дәрт итеп, сыраҡҡа төшкәйне. Яуындан һуң һыу шәп, буйыраҡ, ти, шулай ҙа һалдау менән өс шамбы, унлаған бәрҙе төртөп алған.\nАҙбар мөйөшө артынан яртылаш күренеп ултырған йәшел "Нива"ны ихатаға кергәс үк шәйләгәйнем. Ғәзинур менән тиңдәштәр беҙ. Йәш саҡта ҡалала бергә уҡыныҡ, хатта, йәшлек иҫәрлеге менән, шундағы бер бумала башҡа талашып, сәпәләшеп тә алғайныҡ бер саҡ. Малайлыҡтан инде. Барыбер беребеҙгә лә тәтемәне...\nСолан күтәрмәһенә сүкәйеп, аяҡ кейемен сисеп торғанда, арҡама гөпөлдәтә килтереп һуҡмаһындармы! Туңҡайып төшә яҙҙым. Ул да булманы, айыу ҡуллы Ғәзинур яғамдан тартып торғоҙҙо ла, билемдән ҡосаҡлап, күтәреп үк алды.\n– Сәләм, Мансур дуҫ! һо-һо, бына кемдә ул ҡорһаҡ! Килгәнеңде шәйләмәнемсе, әллә һауанан осоп төшкәнһең инде?!\nМинең алдымда бағаналай йыуан аяҡтарын кирә баҫып, ҡайҡанлап торған әзмәүерҙәй ирҙе хәҙерҙән үк һабанға егеп ер һөрөргә булыр ине. Ғәзинур малай сағынан уҡ кәүҙәгә тос, йомош-йүнгә тилбер, сос булды. Ул атлап барһа, табандары аҫтында ер уйылып ҡалғандай, ә инде тирмән ташылай йомарланып йүгерә башлаһа, тирә-йүн дерелдәп ята. Ғәзинурҙың ауыҙ ситләп төшкән мыйыҡ остары эйәгендәге түңәрәк кенә ҡара һаҡалына тоташҡан, улар, ҡуйы ҡара ҡаштары менән бер рәттән, дуҫыма ғәжәйеп күркәм ҡиәфәт бирә. һынсыл күҙҙәрендә һаман да шаян балаларса мутлыҡ яна.\nҺуңғы тапҡыр күргәнемдә Ғәзинур, ҡара янып, эшендә ултыра ине. Бошоноуынан итсән йөҙө иҫке баҡырсалай булып тутланып, йәмшәйгәйне, ҡараштары тәртәкәй шәмдәй һөрөмлө, әүәлге күбәләй кәүҙәһе лә шиңеп, тәбәнәкләнеп ҡалғандай. Әҫтәмдән прокурорға ялыу яҙғандар, ҡыуалармы эшемдән, ҡалдыралармы, йәки рәшәткә артына тығалармы тип көтәм, ти. Йәш сағынан уҡ ҡала милицияһында участковый булып эшләне ул. Эш күрһәтәм, тигән уй менән алабарманланып, яңлышҡанмын, беҙҙең эштә законды урынынан ҡуҙғатҡансы, алдан уны ҡырҡ тапҡыр боҙорға тура килә, пенсияға тиклем ярты йыллыҡ ҡына хеҙмәтем ҡалған, әллә насип итәм шул хаҡлы ялды, әллә юҡ, тип көйәләнә ине. Күренеүенсә, шул бәлә-ҡазаһынан иҫән-һау ғына ҡотолған. Ана бит, эсендә ут дөрләгән оло мейестәй ян-яғына йылы бөркөп, бәһлеүәндәй кәүҙәһе менән тубығынан ергә батырҙай булып, ауыҙ йырып тора.\nБыл яҡтарға йылдан ашыу йөрөгәнем булманы. Шуғалырмы, үҙем дә һиҙмәҫтән, күҙҙәрем хәтерҙә ҡалғандар менән бөгөнгө күренештәр араһында айырмалыҡтар эҙләй. Барсаһы ла элеккесә һымаҡ, тик аҙбар-ҡурала, йорт-кәртәлә яңы юнған балта-бысҡы эҙҙәре күп. Аласыҡ ҡыйығы яңыртылған, баҡса рәшәткәләре ялтырашып торалар, аҙбар янында сайырҙары ағып торған һары бүрәнәләр өйөмө, солан күтәрмәһенә лә йышынҡы таҡталар ҡағылған. Ғәзинурҙың ҡулынан инде барыһы ла, билдәле...\nТөшкө аш артында бер-беребеҙҙең хәл-әхүәлде белешеп гәпләшәбеҙ. Ике бүлмәле иркен йорттағы йыһаздар ауылса ғына булһа ла бөхтә, ябай. Тәҙрәләрҙә сигеүле аҡ ҡорғандар. Түрбаштағы ҡарҙай аҡ ҙур мейестә ут дөрләй, йомшаҡ мейес йылыһы менән бергә өй эсенә тамшандырғыс тәмле аш еҫтәре таралған. Төпкө бүлмәнең иҙәненә яландай киң, ялбыр айыу тиреһе йәйелгән, ялтыр арҡалы бейек карауаттарҙа болоттай дәү яҫтыҡтар. Ҡулдан яһалған боронғо аш өҫтәлендә ҡуҙлы еҙ самауыр йырлай, табала һары майҙа бешеп күҙҙәре ағарған балыҡтар, ҙур табаҡта һуғанлы һөҙлөккә мансылған өйөм-өйөм ит менән картуф...\nМиңә, ҡаланың ҡалаҡ осона ғына эләгерлек наҡыҫ ҡабымлыҡтарына күнеккән әҙәмгә, өҫтәл тулы был ауыл һыйҙары иҫ киткес мул, ашап туйғыһыҙ тәмле тойола.\n– Ҡалала был хәтлем ит-майҙы беҙ ай буйына ашайбыҙ, – тип, итле табаҡ янына күстәнәсемде сығарып ҡуйҙым.\n– Ҡала ашынан бындағы шишмә һыуы ла туҡлыҡлыраҡ, – йөҙө яҡтырып киткән Сәлмән ағай, өлгөрөп ҡалайым, тигәндәй, көрәктәй ҡулдары менән йәһәт кенә һонолоп, шешәнең башын бороп та ташланы. – Мин ҡалаға барһам, ике көн дә түҙмәйем, айыу башы ашарҙай булып асығып ҡайтам... Әбекәй, ҡара әле, һин бирмәһәң дә, Хоҙай насип иткәс, барыбер алдыма уҡ килеп ултырҙы бит, – тип, беҙгә ҡарап шуҡ ҡына күҙ ҡыҫты.\nНәғимә еңгә кәштәнән алып өҫтәлгә ҡырлы эстәкәндәр теҙҙе.\n– Бирмәнем шул... Етмешкә етеп барғаныңда үҙеңдән икеләтә кесерәк булған алкаш Камал менән эсеп йөрөргә ни оятың еткәндер? Етмәһә, бөгөн дә, таң менән, башым ҡыҫа, тип хәмер теләнселәйсе, ҡарт ишәк?\n– Эсеп йөрөй, тип шаштырмаһаң да булыр ине, әбей, ҡәйнешеңде аптыратып? Йомош менән барғайным Камалға, үҙең беләһең дәһә... Урамына барып керһәм, япа-яңғыҙы араҡы һемереп ултыра. Алдында түтәлдән йолҡоп алған кишерҙән башҡа ашҡаҙанды йылытырлыҡ бер йүнле ҡабымлыҡ та юҡ... Ҡыҫтағас, аштан оло булмайым, тип, ике генә эстәкән йомдорғайным шул. Әллә ниндәй һаҫыҡ, әшәке эсемлек булды, тон буйына күңелем уйнап, уҡшытып сыҡты.\n– Камал әле ләж булып, башын да күтәрә алмайынса, ауырып ята, – тип һүҙгә ҡушылды Ғәзинур. – Ул, баҡһаң, кисә үткенселәргә ҡорт балы һатҡан, имеш. Тегеләр уның эскесе икәнен белепме, балға өлөшләтә хәмер менән түләгәндәр. Билдәле, улар ундай кәсепкә йүнле эсемлек йөрөтмәй, эс-ҡарынды тишерлек һелтәләй шыйыҡса биреп киткәндәрҙер... Иллә-мәгәр, үҙем рәхәткә сыҡтым хәҙер,– тине ул ап-аҡ тигеҙ тештәрен миңә балҡытып. – Хаҡлы ялда мин, дуҫҡайым! Ҡотолдом, ниһайәт, эт эшенән! Ҡырҡ бишем тулғандың иртәгәһенә үк ғариза яҙҙым да, айыуҙан ҡасҡан төлкөләй һыпырттым шул биҙа-маҙалы тынғыһыҙ хеҙмәттән. Унан ҡыш буйына бот сәнсеп диванда аунаным... Ҡалала бүтән эш табырға ла була, әлбиттә, теләге, һаулығы булған әҙәм пенсияла ла тик ятмай. Тик миндә ниңәлер быға дәртем дә, дарманым да уянманы, – Ғәзинур, тәҙрәгә төбәлеп, бер мәл генә шымып ултырҙы. – Ялҡҡанмын шул кешеләрҙән, ҡала ығы-зығыһынан, эштәге ыҙа-маҙанан тамам биҙгәнмен, күргем дә, ишеткем дә килмәй... Шуға ла, быйылғы яҙ башынан алып тыуған ауылымда, атай-әсәйем янында ятам бына. Умарталарҙы егермегә еткерҙем, ҡолон һатып алдым, ат, һыйыр, башмаҡтар бар, һарыҡтар тиҫтәнән ашыу, атай-әсәйемдең йорт-ҡаралтыһын да йүнәтеп яңырттым. Хатта тәмәке тартыуҙы ташлап, эскене лә ҡыҫтым, малай! Хөрриәт, ҡыҫҡаһы! Үҙем баш – үҙем түш, ғүмер буйы мейемде сереткән кеше бәләһен хәҙер бар тип тә белмәйем!\n– Аллаға шөкөр, йәй бик ыңғай, матур килде быйыл, – ти Нәғимә еңгә сынаяҡҡа самауырҙан сәй яһап. – Сабындар мул булды, йүкә шаулап сәскә атты, уттай эҫе көндә айырған ҡорттарҙы һоҫоп, яңы умарталар ябып, бал һурҙырып мәж килдек... Алған балды яйлап һатһаң, бына һиңә эш хаҡына тиң аҡса...\n– Ҡорттарҙы баҙға һалырға торғанда ғына арҡама һыуыҡ тейеп һемәйтте, – тип зарланды хужа биленә ураған йылы шәлгә ымлап. – Умарта ташыу түгел, аяҡ аҫтында ятҡан сүпте күтәрергә лә рәтем юҡ... Ғәзинур улым елле лә, тик яңғыҙ кешенең эшеме ни, умарта ташып ҡорт һалыу?\n– Кисә Камал менән һөйләшеп килешкәйнем дә, ә бөгөн ул алкаш, башын да күтәрә алмайынса, саҡ ята, – тине Ғәзинур аптыраған ҡиәфәттә елкәһен тырнап. – Көн боҙолоп китеп, ҡорттарҙы күрәләтә өшөтәбеҙме ни? Шуға ла бөгөн үк берәй яйын табып, был мәшәҡәтте хәл итеү фарыз...\nХужаларҙың ҡунаҡ алдында әҙәп һаҡлап ҡына уратып– суратып йөрөткән һүҙҙәренең айышын төптө ауһар ғына һиҙмәҫ. Көтмәгәндә килеп төшһәм дә, бик йәтеш тура килеүемә үҙем дә эстән генә ҡыуанып ултыра инем инде. Ауылдағы көндәлек эш– мәшәҡәттәрҙе тауыҡ сүпләһә лә бөтөрлөк түгел, ә бөгөнгөләй ҡыҫтау саҡта, арбаныңватылған тәгәрмәсенә алмаш табылғандай^ тап-таман булыуың үҙе бер һауап түгелме ни?\nЯрҙамға әҙерлегемде белдергәс, Сәлмән ағайҙың күңеле оторо ирәйеп, йөҙө яҡтырып китте.\n– Иллә еңел аяҡлы кешеһең, ҡустым, – тине ул балаларса ҡыуанып. – Өсөнсө йыл килгәнеңдә лә, тап әлегеләй хәлгә тарып эшкинмәгән сағымда, ике кәбәнемде ҡойоп киткәйнең бит, иҫеңдәме? Был ҡәһәрле сырхау, – ул билендәге шәлде ҡыҫтабыраҡ тартып бәйләне, – йәйме, ҡышмы тип тормай шул, уйламағанда килтереп бәрә лә, аяҡ-ҡулһыҙ итә... Әбекәй, – тип, Сәлмән ағай Нәғимә еңгәгә ишараланы. – һин, былай бугас, аш– һыуыңды ҡайғырт, эш һуңында өҫтәлдә әсеһе лә, сөсөһө лә булһын! Ҡорттарҙы баҙға һалыу йылына бер генә, значит – байрам бөгөн!\n– Әйтмәһәң дә беләм, – тине еңгәм өҫтәлдәге һыйҙарҙы минең алдыма яҡынайтып. – Тик, юҡҡа өмөтләнеп, күҙҙәреңде майландырма, һиңә барыбер тәтемәй. Алкаш Камал менән кисә эскәнең дә еткән! Эшкинеп йөрөһәң тағы бер хәл. Былай ҙа танауың ҡыҙарған инде, урландыҡ эсемлегең барҙыр, моғайын... Аша, ҡәйнеш, етешеп ултыр, оҙон юлда асыҡҡанһыңдыр! Рәхмәт яуғыры, беҙ бисараларҙы иҫеңә алып, алыҫтан килеп еткәнһең бит, юлы юлмы был яҡта?\nЕңгә шулай бабайын орошоп маташһа ла, уның мөләйем күҙҙәрендә уҫаллыҡ салынманы.\n– Ҡуйсәле, әбекәй, әрләшмә, ҡорт һалыу хан заманынан бирле оло байрам булған даһа...\nСәлмән ағай менән Нәғимә еңгә – тау-таш, урман араһында ултырған ошо ауылда тыуып, шунан сыҡмайынса ғүмер уҙғарған кешеләр. Бынан утыҙ-ҡырҡ йыл ғына элегерәк ауылда алтмыштан ашыу йорт булып, бындағы халыҡ ҡырмыҫҡа иләүеләй мыжғып тора ине. Өй һайын тиерлек бишәр-етешәр бала үҫте, һигеҙ йыллыҡ мәктәп гөрләп торҙо, ауыл халҡы урманға бәйләнешле төрлө эштә аҡса табыр, мал тотор, кәсеп итер ине. Ул заманалар ҡайҙа хәҙер... Бөгөн килеп ауылда торбаһынан төтөн сыҡҡан ни бары дүрт йорт бар. Әүәлге урам-тыҡрыҡтарҙы, өй нигеҙҙәрен бейек кесерткән, киндер үләне баҫҡан, үлән араһынан тегендә-бында эс бошорғос ташландыҡ харабалар ҡалҡып ултыра, ҡасандыр тауҙай йөк машиналары үтеп йөрөгән күперҙәр емерелеп, кәлтәнсек ағас баҫмаларға, ә саң борхоп ятҡан киң юлдар табан терәрлек кенә тар һуҡмаҡҡа ҡалған.\n– Әүәле бесәнгә төшөр саҡ етһә, силсәүиткә йыйылышып, сабынлыҡтарҙы бүлешер инек, – ти Сәлмән ағай күңелһеҙ генә көлөмһөрәп. – Беҙҙәге урман, тау-таш араһында салғы һелтәрлек туғай-яландар наҡыҫ булғас, шулар өсөн ирешеп-талашып, күрше-күлән, туған-тыумасалар менән аралар боҙолошоп бөтөр ине хатта... Ул саҡта халыҡ малды күп тотто. Ә хәҙер, ана, тәгәрәп киткәнсе сапһаң да бөтөрлөк түгел! Бесән сапҡан кеше булмағас, күпме туғайҙар сүпләнеп, ағасҡа ҡалып та бөттө инде...\n– Мал, тиһең әле, – тип һүҙгә ҡушылды Нәғимә еңгә зарланып. – Әйтәм дәһә, һөйләшеп күңел бушатырлыҡ бисәләр ҙә бөткән инде был ауылда. Йәмиғә әбей ҡартайған, алйыу, һүҙ йөрөтөүенең дә һис рәте юҡ, әйләнә лә бер үк хәбәрен яңынан башлап һөйләй, бахыр. Камалдың әсәһен һөйләүем... Сырхай әле ул, тороп китерме-юҡмы инде... Рауилдың ҡатыны, Ғәлиә, бигерәк йәш булғас, уның менән дә уй-һүҙебеҙ берекмәй. Ифрат әсем боша шуға. Билдәле бит, ҡатын-ҡыҙҙың тел сарлап, ғәйбәте сыҡмаһа, ни күңеле... Шуға ла, бөтөнләй телдән ҡалмайым әле, тип, һыйырым, һарыҡтарым, бейәм менән һөйләшәм хәҙер – еңгә усы менән ауыҙын баҫып ҡына көлөп ҡуйҙы. – Ҡолаҡтарын ҡарпайтып тыңлайҙар мине, тик ҡайтарып һөйләшергә телдәре генә юҡ, бахырҙарҙың... Нишләйһең, бүтәндәр ыңғайына ваҡытында ситкә күсергә дәрт итмәнек шул, ултырып ҡалдыҡ ошо ҡараңғы ауылда. Хәҙер инде ҡартайҙыҡ, бынан арҡанлап алып китергә булһалар ҙа, риза түгелбеҙ. Ошонда йәшәп, ошонда үлергә яҙғандыр инде...\nЗаманалар ҡырҡа ғына үҙгәрҙе шул. Халыҡ хәҙер ҡалаларға һыйына. Унда эш, аҡса... Ата-бабаларҙың нигеҙен ҡоротоп ситкә күсеүҙең сәбәптәре, бер ҡарауға, һәр кемдеке үҙенсә һымаҡ тойолһа ла, асылында иһә, улар, кешеләрҙең алабарман холоҡло ваҡыт толпары егелгән замана арбаһынан төшөп ҡалмайынса, шуға сат йәбешеп барырға теләүенән ғибәрәт инде. Ауылдан сығып, ситтә уҡып йөрөгән бала-саға ла ҡала яҡтыһына тиҙ үк күнегеп, ата-әсәһе янына ҡайтып киткән арала итәк-балағына йәбешкән ауыл батҡағына ҡарап, танауын сира башлай. Урмантауҙар араһына йәшенгән, зыяраттарына тиҫтәләрсә быуындар ерләнгән ауылдарҙың бер килеп юҡҡа сығыуы тик бөгөн генә түгел, әлбиттә. Уларҙың заңлы-моңло атамалары әлеге көндәрҙә лә ҡайһы бер сал сәсле бабайҙарҙың, сабыр йөҙлө әбейҙәрҙең паспорттарында күренеп ҡала. Хоҙайбирҙе, Ҡарағай, Шырышҡы, Әтәлән, Норош, Лапышты, Айыс, һөйөндөк, Ямашты... Шунда тыуғандар бөгөн дә урман баҫып ергә һеңгән ауылдарының тупраҡ йылыһын табандарында һаман тояларҙыр әле. Эйе, йәшәйеш, тормош ҡанундарына кем ҡаршы тора ала һуң... Нисек кенә булмаһын, халҡы китеп, нигеҙ таштары ғына сурайып ҡалған ауылдарҙы юлда тап иткәндә йөрәкте әйтеп аңлатмаҫлыҡ һағыш, моң баҫа, гүйә, ситкә сығып киткән балаларын һаман көтөп ултырған яңғыҙ ҡарсыҡты күрәһең...\n– Шулай, – тине Сәлмән ағай өҫтәл артында урынлашҡан ауыр тынлыҡҡа сик ҡуйып. – Ҡартайыбыраҡ кителде шул, һиҙмәй ҙә ҡалдыҡ ғүмеркәйҙәрҙең уҙғанын... Бынауындай матур, етеш тормошта ең һыҙғанып эшләп, рәхәтләнеп йәшәргә ине лә, тик дәрт-дарман һайығайған. Белмәйем, ниңә хәҙерге тормошто ауырға һанайҙарҙыр? Аллаға шөкөрсө... Боронғо ыҙа-ғазапты белмәйҙәр шул. Халыҡ аҙған, йәштәр ҙә еңел-елпегә өмөт итә, үҙ ҡулың менән ҡайырып эшләүҙең тирен дә, тәмен дә татымай үҫкәс ни... Ауыл тормошон үҙһенмәйҙәр, ауыл эшенән ытырғаналар. Ана, күр, – тип, Сәлмән ағай ҡулдары менән тирә-яҡҡа иҙәне. – Ҡасан ғына шаулап-гөрләп торған ауылдан бер ни ҡалмаған. Үлеп китһәк, ҡәбер ҡаҙырға ла кеше тапмаҫтар...\nҒәзинур сынаяғын түңкәрҙе лә, устары менән битен һыпырып, төшкө ашты тамамлауын белдерҙе.\n– Ярай, атай-әсәй, онотҡанда бер килгән ҡунаҡ алдында эс бошорғос хәбәр һөйләмәйексе. Янығыҙҙа мин бар хәҙер, ҡустым менән һеңлеләрем дә бер-бер артлы ҡайтып-китәләр, тиҫтәләгән ейән-ейәнсәрҙәрегеҙ ҙә, олатай-өләсәй тип, өҙөлөп торалар, Аллаға шөкөр! Шунан, Мансур дуҫ, – тип ул миңә боролдо, – тотонайыҡмы инде эшкә?\n...Ошо тәңгәлдә көмөрө арҡалы бейек тау теҙмәләре, бер-береһен ситкә ҡыҫтап, ауыл ҡуйырлыҡ асыҡ арауыҡ хасил иткән. Туғай-әрәмәләр араһынан борғоланып аҡҡан йылға үрендә ҡырлас ҡаяташ ҡалҡып тора. Түбәндә, ҡояш байышында, йылғаға ҡаршы ҡарурманлы текә тау баҫҡан. Ауылға төшкән яланғырт тау итәктәрендә берәм-берәм генә үҫеп ултырған йүкә, ҡайын, ҡарағай ағастары барған һайын йышая, ҡуйыра барып, әлеге мәлдә көҙ ҡараһына ҡалған урманға тоташалар. Унда ҡайындарҙың ап-аҡ олондары, шәрәләнгән йүкә, уҫаҡ, имәндәр араһынан май шәмеләй яҡтырып күренә. Салт аяҙ, һалҡын көн күҙ күреме еткән тирә-йүнде, гүйә, йоҡа ғына зәңгәр пәрҙәгә сорнап, йоҡоға сумырған, һауала ағас осондағы яңғыҙ япраҡты һелкетерлек тә ипкен юҡ...\nСәлмән ағайҙың донъяһы ауылдың ҡап уртаһында, инеш ярындағы түмәләстә тора. Бынан, арғы ярҙағы бейек кесерткән баштары аша, үрге остағы Ғәлимйән ҡарт йортоноң өсмөйөшлө ҡыйығы ҡарайып күренә. Бирерәк Йәмиғә әбейҙең иҫке өйө. Шул өй артындағы картуф баҡсаһында һары кәбән тора, баҡса кәртәһенең әлеге инешкә сыҡҡан артҡы буйы ниңәлер һүтелеп, асыҡ ҡалдырылған. Түбәнге оста, йылға буйында, һарыһы сыҡҡансы йышылған бүрәнәләре, аҡ тимерле ҡыйыҡтары менән Рауилдың өр-яңы донъяһы ялтырап ултыра.\n– Маладис егет Рауил, – ти эш алдынан кәрәк-яраҡты йүнләп йөрөгән Ғәзинур. – Иллә эшкә шәп, егәрле. Тик торған көнө юҡ уның. Бейәләр тота, һарыҡтары эркелеп йөрөй, тракторы, йөк машинаһы бар, урмандан тағы әллә күпме ағас алырға йөрөй! Ҡаланан кешеләр килтереп, ял иттерә... Инеш буйында быуа ҡаҙып, балыҡ ебәрергә йыйына... Китмәйем бер ҡайҙа ла, ситтә мин кемгә кәрәк, үҙ еремдә нисек тә йәшәрмен әле, ти, – тип һөйләнде ул келәттән алып сыҡҡан сеймәлсек арҡанды тағатҡан арала. – Минең башта ла шуға оҡшаш уйҙар тыуып тора әле. Тик берәй эшкә тотонһаң, бүрәнә күтәрешерлек тә кеше ҡалмаған шул ауылда, шуныһы бәлә... Атайым олоғайған, уға ауыр эштән һаҡланыу фарыз. Рауилдың үҙ эше башынан ашҡан... Ә Камалға, ҡыл ҡыбырҙатһа ла, эсерергә кәрәк, ана бит, кисә килешеп-һөйләшелгән эшкә лә килә алмай, ауырып ята...\n– Килдем-килдем, Ғәзинур ағай...\nАҙбар мөйөшөнә һөйкәлеп торған әҙәми заттың ҡиәфәт– һыны күңелдәрҙә ытырғаныу ҡатыш йәлләү тойғоһо уятып, үҙен күргән һәр кемде лә ғибрәт әйттереп, тәүбәгә килтерерлек аяныс ине. Камалдың ауыҙ-моронон тәртипһеҙ һаҡал баҫҡан, күҙ төптәрен, танауын күк алып, йөҙөнә үлек төҫө кергән, маңлай тиреһе һыҙырылған, бәйенән бушатылған арҡан Һымаҡ хәлһеҙ аҫылынып торған һул ҡулы бер туҡтауһыҙ тартыша, бармаҡтары дерелдәй, уҡшытҡыс һаҫыҡ тынынан хатта осоп барған турғай һушын юйып, ергә ҡолар һымаҡ. Эрешкеле күҙҙәрендә йән юҡ, унда төпһөҙ тамуҡ ҡараңғыһы ҡатып ҡалған, ул, ауыҙ ситенән аҡҡан шайығын ҡул һырты менән һөртөп, бер туҡтауһыҙ тамшана, гүйә ғазаптарына түҙә алмайынса, был әшәке тәндән ҡасырға ынтылып алҡымына килеп терәлгән ғәзиз йәнен сығармайынса тотоп ҡалырға тырыша ине.\nАлдыбыҙҙағы был ғибрәтле күренештән мин генә түгел, Ғәзинур ҙа бер мәлгә аҙап ҡалды, шикелле.\n– Шул рәүешле хәлдә кемгә хәжәтең бар һинең? – тип ер ярырҙай итеп екерҙе ул һуңынан, ҡулындағы арҡан менән Камалға киҙәнеп.\nТеге бахыр тамам быуынһыҙланып ергә сүгәләп үк төштө.\n– Ғәзинур ағай... зинһар, бер эстәкән генә? Шундуҡ төҙәләм мин, эшкинәм... – тип ғырылданы ул йәбешкәкләнеп күгәргән ирендәре менән.\nКөйөнөүенән, торған урынында әйләнеп үк китте Ғәзинур.\n– Мансур, күрсәле бынауы ыстырамды! Йәнем сығып килә тимәй, һаман эске һорайсы?!\n– Ғәзинур ағай, ҡотҡар... зинһар, ҡарап тороп үлтермә... йөрәгем туҡтап бара бит... бер эстәкән генә...\n– Ух-х, Камал, һуғып ҡына үлтерерлек мәхлүк булһаң, бер минут та ҡарап тормаҫ инем!\nҒәзинур йән асыуы менән ҡулындағы арҡанды ергә бәрҙе лә ҡыҙыу баҫып өйгә инеп китте һәм бер аҙҙан, ҡулына тимер көрөшкә тотоп, кире сыҡты. Аҙбар мөйөшөнә тотоноп аяғына баҫҡан Камалдың күҙҙәрендә өмөт сатҡылары тоҡанды.\n– Ғәзинур ағай... изгелегеңде мәңге онотмам... – уның елдәге ҡоро япраҡай дер килеп ҡалтыраған ҡулдарында ҡайҙандыр бысраҡ һауыт пәйҙә булды. – Икегә бүләйек... юғиһә, бер юлы кире сығып, әрәм булыр...\n...Ғәзинур умарталарҙы бер нисә төркөмгә бүлеп йорт алдына, бәрәңге баҡсаһына һәм мунса артына урынлаштырған. Шуға ла, умартаны йорт баҙына төшөргәнсе, йөкмәнеп байтаҡ ҡына ара үтергә тура килә. Алдан йөрөгән Сәлмән ағай, умарта битенә һырыған ҡорттарҙы туҙғытып, кейәһен бикләй, ҡапҡасын нығыта, беҙҙең аяҡтарға эләгерҙәй үлән-ҡыйҙы юлдан ала. Беҙ Ғәзинур менән умартаны күтәреп йортҡа индерәбеҙ ҙә, арҡанлап тәрән баҙға төшөрәбеҙ һәм, артынса үҙебеҙ төшөп, алдан яйланған урынға кәрәгенсә урынлаштырабыҙ. Умарталарҙан татлы бал еҫе аңҡый, эсендә күстәр геүләй, бөтөрөнөп йөрөгән Нәғимә еңгә теленә килгән хәбәрен кемгәлер һөйләп, еүеш сепрәк менән умарталарҙы һөрткөләп, таҙартып өлгөртөргә тырыша.\n– Әднәке, ҡорттар һаман да шулай үрсеһә, бында урын етмәйәсәк, – ти Ғәзинур күҙҙәре менән иркен баҙҙы байҡап. Баҙҙың бирге мөйөшөндә мул картуф өйөмө, шунда уҡ сөгөлдөр, кишер, һуған тоҡтары тора, йомро кәбеҫтә баштары һарғайып яталар. – Былары һыйып бөтһә лә бик шәп булыр әле... Алдағы йылда, алла бирһә, ҡышҡа ҡорт һалыр өсөн айырым келәт ҡуйырға йыйынам!\nБер аҙҙан күҙҙәре асылып йөҙө алһыуланған Камал, манма һыуға батып, тирләй-быхылдай булһа ла, беҙгә ярҙамға керешеп китте.\n– Үткенселәргә бал һатҡайным кисә, – ти ул, хәлһеҙлектән тыны быуылып, сираттағы умартаны илткәндә. – Мәгәрес, тип, хәмер биргәйнеләр... Ыуҙай насар нәмә булып сыҡты, шуны эсеп, үлмәй саҡ ҡалдым бөгөн. Тағы шулай эсһәмме...\nҒәзинур ҡаш аҫтынан уға уҫал ҡараш атып, сертләтеп төкөрөп ҡуйҙы.\n– Тумыртҡа тәүбәһе...\n..."Урман һыйырын" текә "маңлайҙары" менән бер-береһенә төкәлешеп тиерлек торған тауҙарҙың көн төшмәҫ ҡараңғы ҡыҫығында барып таптыҡ. Ергә һылашып төҫөн юйған ҡоро япраҡтар өҫтөндә аҡтарылып күренеп ятҡан тояҡ эҙҙәрен юллап күпме саҡрым үткәнбеҙҙер. Имгәк булһа ла януар януар инде, кәрһеҙ йорт малы түгел. Нисек тә йәшәргә тырышып, әҙәм юлы кермәгән, йыртҡыс күҙе күрмәгән аулаҡ урын эҙләп байтаҡ ҡына ер уҙған булып сыҡты.\n– Был бахыр барыбер мандымаҫ ине, – тине лә Ғәзинур кемдеңдер алдында аҡланғандай итеп, усаҡ яҡтыһында айҙай ялтыраған хәнйәре менән януарҙың алғы тояғындағы ҡайын ороһолай ҙур шешеген киҫеп ебәрҙе. Шешек эсенән ҡан ҡатыш һары эрен, эркелеп, ергә аҡты, танауға үләкһә һаҫығы бәрелде.\n– Йәйҙән бирле ыҙалаған, буғай, – тине Камал бысағының осо менән яра эсендәге бихисап аҡ ҡарышлауыҡтарға төртөп. – Күрәһегеҙме, себен сысып яраһын сереткән...\nЙорт малы булһа, хужаһының ҡулы менән һыланып-һыйпалып, дауаланып-яйланып күптән йүнәлер ине был мәхлүк. Тик урман януарына бер кемдән дә аяу юҡ шул. Быға ҡәҙәрем әҙәм ҡулына ла, йыртҡыс тырнағына ла тарымайынса иҫән ҡалырға насип иткән аттай дәү хайуан сысҡан күҙеләй генә йәрәхәтенә ултырған себен-серәкәйҙән әрәм булған шулай.\n– Ҡайҙа килеп кергәнебеҙҙе һис тә аңламайымсы? – Ғәзинур ҡанлы хәнйәрен тирегә һөртөп, төн ҡараңғыһы аҫылынған киске һауаға күтәрелеп ҡараны. – Камал, һин был ерҙе беләһеңме?\nНиһайәт, "һатып алған" сиренән ҡотолоп, тейендәй теремекләнгән Камал турайып баҫты. Әйләнә-тирәләге текә тау биттәрендә өҫкә ауырҙай булып ултырған мәғрур шыршыларҙың остары ҡара күктә юғалған, бығаса ҡояштан йәшенеп ятҡан күләгәләрҙең тәрән уйһыулыҡтан сығып, күктән төшкән төн пәрҙәһе менән тоташа башлаған сағы ине. Көн яҡтттыһы үтеп, кискә табан ҡапыл ғына болотлаған һауанан ҡар еҫе килә, тау баштарында урман шаулай, һалҡын ел уйһыулыҡтағы ышыҡты ара-тирә һиҫкәндереп, үрле-ҡырлы йүгерекләп ала\n– Бының эҙенә Ҡалтай туғайында төшкәйнек бит әле?\nЛәүкеп янған усаҡ яҡтыһында Камалдың һаҡал-мыйығы күләгәләнеп төн ҡараңғыһына яғыла, ә һарғайып күренгән бит-танауы ҡарасҡылай килбәтһеҙ кәүҙәһенән айырылып, һауала осоп йөрөгән һымаҡ.\n– Шунда, – тип яуапланы Ғәзинур эшенән айырылмай ғына.\n– Унан һуң һандыҡташты, Ҡорояланды, Бәҙәүҙе, Ҡасҡыны үттек...\n– Ҡасҡыны үтмәнек!\n– Үттек! Туралай үтмәнек, ҡырлап ҡына үттек!\n– Үтмәнек Ҡасҡыны! Бәҙәүҙән һуң уңға тарттыҡ, ә Ҡасҡы һулда ҡалды.\n– Бәҙәүҙән түгел, Ҡасҡынан уңға тарттыҡ!\nҒәзинур, эшенән туҡтап, ҡаштары аҫтынан ғына Камалға таҫырайҙы.\n– Һин нимә, мейеңде эстеңме әллә?! Ҡасҡы ҡайҙа ята ла, Бәҙәү ҡайҙа? Бәҙәүҙән уңға ҡайырылып, тау үҙәгенә төшкәс, Ҡыйышҡы шишмәһе аша үттек, иҫеңдәме?\n- Әстәғи, Ҡыйышҡы тисе?! – тип, сыйнап көлөп ебәрҙе Камал. – Тамам әйләнсек булғанһың даһа, Ғәзинур ағай! Ҡыйышҡы түгел, ә Ҡасҡы буйындағы Ҡоройылға шишмәһе булды бит ул!?\nМинең тыуған ауылым бынан илле саҡрым самаһы ҡырҙа тора. Шуға ла иптәштәремдең теленән сыҡҡан был атамалар миңә бер ни һөйләмәй. Беҙҙә лә исем-атамаһыҙ төбәк юҡ. Ауыл халҡы әйләнә-тирәне шуларҙан белә бит. Күптәренең тәүге һүҙ– әйтелештәре боҙолоп, асылдары онотолоп бөтһә лә...\nАҡһай-туҡһай, эҙен урата-сырмата киткән януарҙы юллап, әллә күпме һыу, тау, урманды үттек бөгөн. Күҙҙәребеҙ гелән ерҙә булғас, аҙашып, юл-юҫыҡтан яҙыуыбыҙ ҙа ғәжәп түгел, әлбиттә. Бөтәһе лә әлеге лә баяғы Камалдан сыҡты инде. Умарталарҙы баҙға урынлаштырып бөткәс, ҡабаттан табынға ултырышҡайныҡ. Нәғимә еңгәнең тилберлеген хәҙерге замандағы унлаған киленгә бүлеп бирерлек бит, әллә ни арала өр-яңынан өлгөрткән аш– һыйынан өҫтәл таҡталары эйелеп торғандай. Беҙҙең ыңғайға ҡайнар һурпа ашап, зәм-зәм йотоп, тамам шәбәйгән Камалдың да күңеле иреп китте. Ҡырҡҡа етеп тә ғаилә ҡора алмайынса, ҡартлыҡтан кәрһеҙләнгән әсәһе янында тәрбиә-ҡарауһыҙ йәшәгән берәҙәккә күп кәрәкме ни? Биттәре алһыуланып теле асылған Камал, кисә, урманда йөрөгәнендә, имгәк януар тап итеүен әйтеп һалды шунда.\n– Өс тояғында ырғанлап, саҡ йөрөй, – тине лә ул, ниңәлер тауышын баҫып, төлкө күҙҙәре менән Ғәзинурға төбәлде. – Иллә елле үҙе, ат дәүмәле! Бынан йыраҡ та түгел, күт төбөндәге Сатра башында ғына...\nШундуҡ ҡолағы ҡарпайған Ғәзинурҙың йөҙөнә сысҡан аулаған бесәй ҡиәфәте сыҡты.\n– Икмәк алды! Мылтығым янымда булманы, юғиһә терәп тиерлек?! Эре яһауҙарым бөткәс, өйҙә ҡалдырғайным шул...\n– Улайһа, йәһәтерәк булайыҡ! – ултырғысын дөбөр-шатыр күсереп урынынан да ҡуҙғалды шунда Ғәзинур. – Көн ҡыҫҡа, кис етеп, ҡараңғы төшһә, тот унда ҡойроғон!\n– Атаҡ-атаҡ! – самауырҙан баҡырсаға һыу алып ултырған Нәғимә еңгә кәйефһеҙләнеп китте. – Ҡуйсәле, Ғәзинур, кис етеп килгәндә аш-һыуҙан оло булып, урман күҙләмәһәң дә булыр ине?! Ҡунаҡ күңелен уйлар инең?\nҺый-сафанан ирәйеп, йомро йөҙө табикмәктәй булған Сәлмән ағай ҙа, тыңлауһыҙ телен көрмәлдереп, ҡатынына ҡушылды.\n– Туҡтағыҙ, малайҙар!? Ярамай улай! Күренгән бер ҡыр мәхлүген ҡырырға ғына тораһығыҙ! Ҡомһоҙҙар! – тип екеренде ул, тауышы ҡарлығып. – Урман-ҡырҙа бер ни ҡалмаған, шешҡолаҡ ҡуянды ла тап итермен тимә! Йәнлекһеҙ урмандың ни йәме?! Тамағы туймаҫ мәскәй һымаҡ, осраған бер кейеккә һеләгәйегеҙ аға! Ана, өйҙә иттән күп нәмә юҡ, хет ғарҡ булғансы ашағыҙ! Ултыр, Ғәзинур, йөрөмә, был кәсебеңә һис тә ризалығым юҡ!\n– Бәй?! – Ғәзинур көтөлмәгән был ҡаршылыҡтан бер аҙға аҙап, урынына кире ҡайтты. – Януар имгәк, саҡ ҡуҙғалып йөрөй, ти ҙәһә Камал? Ул мәхлүк барыбер күпкә бармаҫ, әҙәмгә булмаһа ла, йыртҡыс емлегенә ҡалыр бит?!\n– Ҡалһын! – тип ҡарышты иҫерек Сәлмән ағай мөһабәт һында һуҡ бармағын түшәмгә төбәп. – Урмандағы кейек-ҡошҡа ла ем кәрәк! Аллаға шөкөр, осраҡлы урман ашына көнөбөҙ ҡалмаған әле, тәғәм-тамаҡтан өҫтәлебеҙ йығылып бара! – Ул, ҡулдарын ихлас йәйеп, алдағы мул табынға ымланы. – Ашағыҙ, уландар, әсегеҙ, Хоҙай биргән аштан оло булмағыҙ! Теймәгеҙ берүк януарға, үҙ көнө бөткәнсе йәшәһен, урман биҙәге бит ул!\n– Иҫерҙе атайың, – тине Нәғимә еңгә бабайына көйөнөслө ҡараш атып. – Эй, Хоҙайым, кисерә күр ҡолоңдо... Олоғайып бөткәс, шул ҡәҙәре эсеп, донъяны йәмһеҙләп ултырмаһа ла булыр ине бит инде, тәүбә-тәүбә! Ҡунаҡ алдында ла йәпһеҙ...\nҒәзинур Камал менән миңә кинәйәле генә ҡарап күҙ ҡыҫты ла, атаһының яурынынан ҡосаҡланы.\n– Ярай, атай, аңланым һине. Атай, ҡана, тағы бер генә йот та, ятып тор, ял ит, юғиһә йонсоп киткәнһең...\n– Иҫерҙем шул, уландар... Хәмерҙән түгел, ҡыуанысымдан... Тормош матур, ҡәҙерен белеп йәшәгеҙ!\nҺый-шараптан ауырайып күҙҙәре йомола башлаған хужаны төпкө бүлмәгә индереп түшәккә һалғас, табындан сығырға ҡуҙғалыша башлаған мәлдә, ауыр шығырҙап өй ишеге асылды ла, таяҡланған Йәмиға әбей күренде.\n– Иҫән-Һау ғына тораһығыҙмы, күршеләрем?\nӘбекәйҙең башында ал сәскәле затлы суҡлы шәл, өҫтөндә йәшел төҫтәге йылы һырма, зәңгәр бәбәйле оҙон күлдәк, аяҡтарында ҡулдан бәйләнгән ап-аҡ ойоҡбаштар. Ул, бейек тупһаны һаҡ ҡына аша атлап эскә үткәс, артындағы ишекте япты ла, көтмәһәгеҙ ҙә килдем бит әле, тигәндәй, шуҡ ҡиәфәттә, төпкә батҡан дымлы күҙҙәре менән өйҙәгеләргә алмаш-тилмәш ҡарап бер аҙ ғына тынып ҡалды. Шунда ғына Камал, ҡапыл ғына иҫенә килгәндәй шөбһәләнеп урынынан торҙо ла, йәһәт кенә ҡуҙғалып, әсәһен тотоп алды.\n– Ай, әсәйем, нишләп йөрөүең был?! Йығылып ятырһың даһа!\nКөтөлмәгән хәлдән бер мәлгә генә аптырап ҡалған Нәғимә еңгә, өтәләнеп барып әбейҙе ҡулынан алды ла, түрҙәге түшәккә илтеп ултыртты.\n– Хоҙайҙың рәхмәте, Йәмиға әбейем аяғына баҫҡан даһа?! – тине ул самауыр яңырта башлап. – Хәбәргә әүрәп, тәҙрәгә лә ҡарамайымсы, нисек итеп бынауы текә ярға менә алдың һуң? Хәҙер самауыр яңыртам, әбейем, саҡ ҡына сабыр ит...\nҠарсыҡ үҙе килеп ҡубарған ҡыуаныслы ығы-зығынан ғәйәт ҡәнәғәт төҫтә, һарғайып кипкән үлән ҡыяғылай ябыҡ йөҙөн һырыштырып, кеткелдәп кенә көлөп алды.\n– Аллаға шөкөр, бөгәсә, иртә таңдан алып, елдәй еңел тоямсы үҙемде! Аяҡ-ҡулдарым, һөйәк-тарамыштарым ҡаҙ ҡаурыйылай! Шуға матур итеп кейенеп алдым да, урамда йөрөп әйләнергә булдым, һи-һи... һауығып, аяҡҡа баҫыуым шулдыр, тим, собханалла! Мансур улым килгән икән дәһә, – тип, зәңгәрләнеп торған ҡан тамырҙары юлаҡлаған ябыҡ ҡулдарын һоноп, минең менән күреште. – Бик мәслихәт, туғандарыңды онотмай килеп йөрөүең оло сауап булһын үҙеңә!\n– Үҙең ни хәлдә, Йәмиға инәй?\nӘбей маңлайына төшкән ҡылғандай аҡ сәс шәлкемен кәкре бармаҡтары менән яулығы аҫтына һыпырҙы ла, көҙгө һыуҙай асыҡ күҙҙәре менән миңә ҡаршы баҡты.\n– Рәхмәт, улым! Үҙ аяғым менән йөрөп ятам әле, Аллаға шөкөр! Байтаҡ ҡына сырхап яттым бит мин. Бөгәсә, бына, хәл кергәндәй булғас, ауыл буйлап йөрөп килдем. Ғәлимйән ҡарт менән һөйләшеп ултырҙым, ул да, бахыр, күҙҙәрен ауыл юлынан алмай, өйө алдындағы эскәмйәлә көн уҙғара. Күптән килгәндәре юҡ, тип, балаларына һуҡрана... Рауилдың матур донъяһына, яр башынан ғына ҡарап, һоҡланып торҙом... Хатта зыяратҡа етеп, кәртә аша ғына булһа ла бабайым менән һөйләшеп алдым, – әбей тешһеҙ ауыҙын усы менән баҫып көлөп алды. – Эшеңде бөтөп, ҡасан яныма килеп ятаһың, ти, һи-һи... Әлхәмдүлилла, бөтәһе лә шунда, хоҙай баҡсаһында...\n– Уф, аллаҡайым, эшкә, һүҙгә мауығып, күрмәй ҡалғанмын бит, – тип көйөндө Нәғимә еңгә, күҙе йәшкәҙәп. – Өҙлөгөп кенә ҡуймаһа ярай ҙа...\n...Эйелгән һайын тутыҡ ҡапҡа сығанағылай тартышҡан билем иҫемә төшкәс, һунар улъяһы өҫтөндә бер-береһе менән асыуһыҙ ғына һаман әрепләшкән иптәштәремә йомошомдо әйттем.\n– Бурһыҡ майымы? – тине Ғәзинур эшенән айырылмай ғына. – Ул нәмә етерлек беҙҙә, хет биҙрәләп ал! Айыуҙыҡы ла бар, кәрәк булһа... Тик ятмайбыҙ беҙ бында. Бынауы алкаш үҙенең эскеселеге менән йөҙәтмәһә, бергәләшеп тағы әллә ниҙәр эшләргә булыр ине...\n– Әсәм шул, – тип ыңғайланы Камал үҙ алдына һөйләнгәндәй итеп. – Аҙ ғына айыҡ йөрөһәм, әсем ҡортлағандай тоям үҙемде, донъям ҡарая башлай.\n– Шуға һиңә бисә лә килмәй...\n– Кем килер, тиһең, бынауы тау тишегеләй ҡараңғы ауылға? Хәҙерге заман бисәләренә юллы-муллы, йылы һыулы тормош кәрәк...\n– Әсәйең, Йәмиға инәй, ҡартайған, саҡ атлап йөрөй. Яңғыҙ ҡалһаң, нисек йәшәрһең?\n– Аптырамайымсы?! Илап ултырған урындыҡ тулы балаларым юҡ, яңғыҙ башымды нисек тә ҡарармын әле. Ситтә кемгә хәжәтем бар минең? Эше булһа, торлағы юҡ, тапҡаныңа хатта тамағың да туймай. Беләм инде, йөрөгәнем булды... Бәйле эт һымаҡ, хужа ҡулына ҡарап, ҡойроҡ болғап тораһым юҡ. Ә бында, ҡайһылай булһа ла, үҙ йортом, малым, ҡортом...\n– Тиңдәштәреңдең ҡайһылары олатай булған инде...\n– Бәхеткә яҙмағанды Хоҙайҙан талашып та алып булмай...\n...Ҡыҫыҡ тау арауығын үтеп сыҡҡыһыҙ ҡуйы ерек, тал әрәмәлеге баҫҡан. Үҙәк буйынан аҡҡан инеш, ярҙарын йыуып, тегендә-бында тәрән генә семәкәйҙәр уйған.\nЭш аҙағында януар түшкәһен тураҡлап үҙебеҙ менән алып килгән бер нисә тоҡҡа тултырҙыҡ та, эргәләге тәрән семәкәйгә төшөрөп, таштар менән баҫтырҙыҡ.\n– Бик йәтеш булды, – тине Камал ыңғай тамамланған эшкә кинәнеп. – Мөгәрәпкә һалғандай иттек. Ҡыш буйы ятһа ла, бер ни булмаҫ!\n– Иртәгә үк, юл ҡоро саҡта, машина менән килеп алыу фарыз, – ти Ғәзинур. – Юғиһә, көн яуынға китеп ҡарға олғашһа, көрт кисеп йөрөү ҡыҙыҡ булмаҫ. Яңылышмаһам, был шишмә Шарлыҡ йылғаһының башы. Тимәк, бынауы һыртта боронғо арба юлы булырға тейеш, – ул ҡулын һоноп ҡоромдай тон ҡараһы аша ҡайҙалыр юғарыға ымланы.\n– Шарлыҡ, тисе?! – Камал, һаран ғына көлөп, оҙон бысағын һыуҙа сылатты ла, бил ҡайышына тағылған ҡынына һалды. – Ғәзинур ағай, һин сәпсим алйыу икәнһең дәһә? һине бынан кире урманға яңғыҙыңды ебәреү ярамаҫтыр, юғиһә, кәртә артында уҡ аҙашып, әрәм булырһың. Ҡоройылға башында торабыҙ беҙ!\nСыбыҡ осона ҡаҙалған ит киҫәген усаҡта ҡыҙҙырып ултырған Ғәзинур, яңы күргәндәй итеп, Камалға таҫырайҙы.\n– Алйот булдыңмы әллә? Ҡоройылғанан һуң, Шарлыҡҡа тоҫмаллап, әллә күпме ер үттек тәһә!?\n– Әллә күпме, имеш, ха-ха! Һинең өсөн әллә күпме булһа ла, минең һәр аҙымым иҫәпле, хатта төн ҡараңғыһында ҡайҙа аяҡ терәгәнемде һиҙеп, белеп барам мин. Белгең килһә, беҙ Ҡоройылғаны ике тапҡыр кисеп үттек, ә өсөнсөһөндә, Бәҙәү һыртын урап, кире ошонда килеп сыҡтыҡ!\nИке иптәш араһында тағы ҡыҙыу бәхәс ҡупты. Улар, усаҡ яҡтыһында, ҡомло ергә төрткөләп, һыҙыҡтар һыҙып, һәр ҡайһыһы үҙ һүҙен өҫкә сығарырға ныҡышып, зыу килделәр. Миңә, был яҡтарҙы белмәгән кешегә, барыбер булһа ла, иптәштәремдең осо-ҡырыйы күренмәгән бәхәсенән күңелемдә шик уянды. Әллә, юлдан тайпылып, ысынлап та аҙаштыҡ инде? Әммә был хәл мине һис тә борсоманы. Бәләкәй балалар түгелбеҙ бит, төн уҙып яҡтырғас, юл-юҫыҡты табырбыҙ әле...\nТик арабыҙҙа көҙгө оҙон төндө урманда уҙғарырға теләүсе кеше табылманы. Ҡараңғы төшөүгә ҡарамаҫтан, төн уртаһы ла етмәгәйне шул әле. Көнгә ышанып, өҫ-башыбыҙға ла йоҡа ғына кейгәнбеҙ, эш бөтөп тиребеҙ ҡатыу менән арҡа-ҡуйынға һалҡын ел үтә башланы, хатта дөрләп янган усаҡ та ҡотҡармай, алдыңды утҡа ҡуйһаң, артыңа һыуыҡ тейә.\nҠайтырға булдыҡ. Камал алдан төшөп алды.\n– Ошонан тураға Бәҙәү һыртына сығабыҙ ҙа, шунан Әсе башына төшәбеҙ. Ә унан ауыл күренеп ята тиерлек.\nКамалдың был һүҙҙәренән Ғәзинур миңә боролоп ауыҙын ҡыйшайтты ла, шаҡ ҡатҡан ҡиәфәттә һуҡ бармағын сикәһенә терәп, тегеләй-былай борғолап алды.\n– Шарлыҡ башынан Бәҙәүгә, тисе? Вәт, иҫәүән...\n...Күҙгә төртһәң дә күренмәҫлек ҡараңғыла, һәрмәнеп тигәндәй, абына-һөрөнә ҡайҙалыр китеп барабыҙ. Тәүҙә, ҡулға эләккән селеккә тотоноп, ахылдай-быхылдай үрмәләп, текә тау һыртына менеп еттек. Бында көслө ел шаулай ине. Ел тауышына ҡарағанда, тирә-йүндә ҡайын, шыршы, ҡарағайҙан торған бейек ҡарурман. Мәңге йәшел ҡарағай менән шыршы ағастарының шауы ауыр, тоноҡ, ә ҡайын менән уҫаҡтарҙың яланғас ботаҡтары әсе итеп елдә һыҙғырышалар. Ерҙә лә, күктә лә күҙ эләгерлек тә сатҡы юҡ. Ҡайһы саҡта, аңғармаҫтан, алдымда барған Ғәзинурҙың арҡаһына барып төртөләм. Ҡаршы осраған ағастарҙың, ҡыуаҡтарҙың сыбыҡтары ҡулдарға, биткә һуғыла. Барған килеш, алмашлап, ара-тирә генә шырпы һыҙабыҙ. Тоҡанып шундуҡ елгә һүнгән ут сатҡыһы яҡтыға сарсаған күҙҙәргә нур бирһә лә, уларға бер ни күрһәтергә өлгөрмәйенсә, тик тома һуҡырға ҡалмағаныбыҙҙы ғына белдерә. Уның ҡарауы, аяҡтар сосайҙы. Улар, ни ғиллә менәндер, барыр юлды алдан күргәндәй, уғата һаҡ һәм йомшаҡ баҫалар, түңгәк-түмәрҙәрҙе, соҡор-саҡырҙарҙы нисектер тойоп, табан терәрлек кенә яйлы урын табырға булдыралар.\n– Көндөҙ, ҡабаланып, яҡтыртҡысты алырға ла онотҡанмын, – тип толлана алда барған Ғәзинур. – Камал, шымтайма, йырлап йә, һис булмаһа, һөйләнеп бар, бөтөнләй күрмәйем һине...\nШул килеш арыу ғына китеп барғанда, арҡыры ятҡан ағасҡа абындым да, ботай-сатай килеп, ниндәйҙер соҡорға ҡолап төштөм. Хатта яурынымдағы мылтығым ысҡынып, ҡайҙалыр осто. Улай ҙа аяҡ-ҡулым, йөҙ-күҙем бер нәмәгә лә төртөлмәй-һуғылмай ғына һау ҡалдылар. Баш-күҙ алғандай булғас, һәрмәнеп эҙләп мылтығымды таптым да, соҡорҙан сыҡтым. Ҡайҙан килеп, ҡайҙа китеремде белмәйенсә, ҡоромдай ҡараңғылыҡ эсендә байтаҡ ҡына алйып торҙом. Тамаҡ ярып ҡат-ҡат һөрән һалам. Ләкин, баш өҫтөндә шаулаған ғәрәсәтле ел тауышымды йыртыҡ сепрәктәй ситкә осороп, шундуҡ юҡ итә... Шул мәлдә ҡайһылыр бер тарафта, тон пәрҙәһен тишеп, энәләй генә ут балҡып һүнде, уның артынса кемдеңдер һөрәнләүе ишетелде. Шатлығымдан һаҡлыҡты онотоп шул яҡҡа уҡталғайным, бөтә кәүҙәм менән ниндәйҙер ағасҡа барып бәрелмәмме! Башым шаҡ итеп ҡалды, күҙҙәремдән сәсрәгән осҡондарҙан, гүйә, тирә-йүн яҡтырып китте...\n...Усаҡтарынан яҙған тәүтормош кешеләре тап шундай мәлдә беренсе тапҡыр һүгенергә өйрәнгәндер...\nЭт тә йөрөмәҫ ҡараңғыла бәрелә-һуғыла сәғәт ярымдан ашыу китеп барабыҙ инде. Камал беҙҙе бөтөнләй юлһыҙ ерҙән алып китте, буғай. Ниндәйҙер эреле-ваҡлы үрҙәргә, ҡалҡыулыҡтарға бер туҡтауһыҙ менәбеҙ ҙә төшәбеҙ, йырындар буйлап атлайбыҙ, йә уңға, йә һулға боролабыҙ... Яланғырт итәге менән ауылға терәлеп торған тауҙың һырты урманлы-туғайлы бихисап түбәләрҙән, тәрән йырындарҙан, ҡыҫыҡ үҙәктәрҙән торғанын көндөҙ үк белгәйнем инде. Йырын, үҙәк, уйһыулыҡ һайын эреле-ваҡлы шишмә, инеш ағып ята... Бындағы юл-юҫыҡты белмәгән әҙәм, ҡараңғы төндә генә түгел, салт аяҙ көндә лә, башы әйләнеп, урмандан сыға алмай хыялый булыр...\nАлда барған Камал, туҡтап, тәмәке ҡабыҙҙы. Елдә баҙлаған тәмәке уты Камалдың танауы осона һары тап булып яғыла.\n– Беҙ ҡайҙа? – тип һораны Ғәзинур.\n– Бәҙәү һыртында!\n– Һым-м... – Ғәзинурҙың тауышында ғәжәпләнеү ҡатыш шикләнеү ауаздары салынды. – Ай-Һай, дуҫҡайым, башың буталманымы икән? Минеңсә, беҙ Сатра башына килеп сыҡтыҡ?!\n– Һы?! Ҡоройылға башынан тураға Сатраға сығып булғанды быға ҡәҙәре белмәй инем әле?! Ғәзинур ағай, һин был яҡтарҙы сәпсим белмәйһең, сәпсим алйыу имешһең дәһә?!\nКамалдың һүҙҙәрендә иптәшенә ҡарата мыҫҡыллы ғына шаяртыу билдәләре ишетелде. Был, әлбиттә, Ғәзинурҙың зитына теймәй ҡалманы.\n– Уның ҡарауы, Сатраға Шарлыҡтан тураға сығырға була! – тип гөрөлдәне ул тауышын күтәреп. – Беҙ бая Ҡоройылғала түгел, Шарлыҡ башында ултырҙыҡ!\n– Ҡуйсәле, Ғәзинур ағай, бәхәсләшмә минең менән! – тип ризаһыҙ ғына яуапланы ла Камал тәмәкеһен төн ҡараһына сиртеп осорҙо. – һин ҡайһы саҡта атайыңдың донъяһында ла, ҡайҙан инеп ҡайҙан сығырға белмәйенсә, аҙашып йөрөйһөң дәһә?! Ә мин был тарафтарҙы көн һайын тиерлек тапайым!\nМиңә ҡалһа, беҙ әлеге мәлдә мәңге көн яҡтыһы төшмәгән мәмерйә эсендә йөрөйбөҙ, тиһәләр ҙә, һис шикһеҙ, ышаныр инем.\nАры киттек. Барған юлыбыҙ түбәнгә һарҡҡандай итә. Кинәт кенә ишелеп ямғыр яуа башланы. Тирә-яҡта геүләп торған көслө ел өшәндергес ямғырҙың һалҡын тамсыларын услап-услап биткә, күҙҙәргә бәрә, муйын буйлатып иҙеүгә ағыҙа, итек ҡуныстарына тула...\n– Һин йүләргә эйәреп йөрөгән мин иҫәр! – алда барған Ғәзинурҙың Камал менән һүҙләшкәне ел менән ямғыр шауы аша гына ҡолағыма салына. – Берәй шыршы төбөнә усаҡ яғып, төндө шунда ғына уҙғарһаҡ, беҙҙән дә аҡыллыраҡ кеше булмаҫ ине!\nШып туҡтаған ҡайһылыр иптәшемдең арҡаһына барып төртөлдөм шунда.\n– Ниңә туҡтаның, Камал? Беҙ ҡайҙа? – Ғәзинурҙың тауышында асыу ишетелә.\n– Ҡалдыҡ яланында булырға тейешбеҙ, минеңсә, – Камал килгән юлдан шикләнә башланы, шикелле. – Тик бер ҙә оҡшамағансы?\nӘйтерһең дә, бынауы күҙгә төртһәң дә күренмәҫлек ҡараңғыла ниҙер нимәгәлер оҡшарға тейеш?!\n– Әйттем дәһә, Шарлыҡ башынан киләбеҙ тип! – Ғәзинур тантана итә ине. – Ух мин һине, Камал! Оло һүҙен тыңламаған, оролған да бәрелгән, ти! Күпме йөрөйһөң ошо урмандарҙы ҡыҙырып, ә Шарлыҡ менән Ҡоройылғаны айыра алмайһың, тьфү!\nҒәзинур Камалдың баяғы мыҫҡылын үҙенә кире ҡайтарып күрәләтә үс ала ине.\n– Шарлыҡ тиһең инде,– бер мәлгә шымып торған Камал тамам аҙап китте, ахыры. – Улайһа, беҙ әле Сатра туғайына сыҡҡанбыҙ. Ә Сатра туғайында минең кәбәнем тора...\n– Әйҙә һуң, эҙләп табайыҡ та кәбәнеңде, кереп ятайыҡ?! Туңабыҙ ҙаһа хәҙер бынауы боҙло ямғырҙа...\nЯмғыр һыуы тиҙ үк сәкмәнем аша һарҡып, арҡамды һыулай башланы. Күҙ асҡыһыҙ итеп саба яуа бит әле... Әллә ҡары ла бар инде аралаш? Килә торғас тағы ла ниндәйҙер һыу аша үттек. Бер аҙ барғас, ҡапыл ғына туҡтап ҡалған Ғәзинурға барып төртөлдөм тағы.\n– Кәбән! – шул саҡ алда, Камалдың шат тауышына ҡушылып, ҡоро бесән ҡыштырҙауы ишетелде.\n– Ары бармайыҡ, ҡунайыҡ ошонда! – тине Ғәзинур – Ауылға тиклем байтаҡ әле, бынауы эт йөрөмәҫ төндә ямғыр аҫтына ҡалып, әллә ниндәй сиргә тарыуың бар...\nШырпыланып торған ҡаты бесәнде йәһәт кенә йолҡҡолап, кәбән эсенә кереп ултырҙыҡ. Аңҡып торған ҡоро бесән еҫе йәйге ҡояш аҫтында теҙелешеп ятҡан бакуйҙарҙы, уттай эҫе көндә бесән йыйған саҡтарҙы иҫкә төшөрҙө... Бер уйлаһаң, әкиәт донъяһында йәшәйбеҙ бит. Ҡыҫҡа ғына йыл эсендә нисә миҙгел бер-бер артлы алмашынып өлгөрә! Хәтфәләй үлән-болонло йылы йәй етһә, ҡыштың өй ҡыйығына хәтлем күпереп яткан тәрән көрттәрен күҙ алдына килтереүе лә ҡыйын була. Ә әлегеләй ҡара көҙҙә башҡаса бер ҡасан да яҙ килмәҫ һымаҡ тойола...\n– Теге кәбәнең бит әле? – тине ҡыҫтау кәбән эсендә ҡыштыр-ҡыштыр килеп ятыр урын яйлаған Ғәзинур, ниңәлер көлөмһөрәп.\n– Ярай, һөйләмә инде...\n– Һөйләйемсе, ҡыҙыҡ таһа... Уҙған йәйҙә күрше ауылдағы бер яңғыҙ ҡатынҡайҙы Камалға димләп, таныштырғайныҡ. Әҙәмсә тормошланып йәшәп китмәҫтәрме, тип инде... Һәүетемсә генә йөрөп, бесән эшләй былар. Бер кис әсәйем, Камал урмандан яңғыҙы ғына ҡайттысы, иптәше юҡ, тип шөбһәләнгәс, килдем быларға. Билдәле, был әҙәм өйөндә лаяҡыл иҫерек ята, теле көрмәлеп, ике һүҙҙе лә бергә бәйләп әйтә алмай. Йәмиға әбей, иртәнсәк Сатрала кәбән ҡойорға киткәйнеләр, тигәс, киттем шунда теге ҡатынҡайҙы эҙләп. Килһәм, ни күрәм: меҫкен ҡатынҡай күт һыйырлыҡ ҡына итеп осланған кәбәндең турғай ҡунырлыҡ ҡына итеп ҡалдырылған үҙәк осона сытырым йәбешеп, илап ултыра! Кәбәне лә кәбән ишеме, ҡарағай һымаҡ ғәләмәт бейек итеп ҡойған, осона аша ташлаған дилбегәмдең буйы ла етмәне хатта. Бынауы дүрәк, әллә нимәгә үсегеп, кәбәнен ослаған да, теге ҡатынҡайҙы кәбән башынан төшөрөп алмайынса, ташлап ҡайтып киткән!\nҒәзинурҙың һөйләгәне күҙ алдыма килгәс, көлмәй түҙә алманым. Ғәзинур, мәрәкәләп, йоҙроғо менән Камалдың арҡаһына төрткөләне.\n– Әйт әле, Камал, ниңә ыҙғыштығыҙ? Нимә, һине үҙенә яҡын ебәрмәй инеме әллә? Ҡарап тороуға, буй-һынға ла, төҫ-башҡа нисауа ғына ҡатынҡай ине!\n– Түгел дә, – тип мығырҙаны арҡаһын ҡуйып ятҡан Камал. – һөйләмәһәм дә билдәле инде... Күп әсәһең, донъяң да иҫкергән, ти, минең менән йәшәгең килһә, йортҡа индерәм, тик үҙем был тау тишегендә йәшәргә ҡалмайым, ти... Йәшәмәҫ булғас, ниңә белә-тора ташландыҡ ауылға килдең һуң, тиһәм, өйҙә тик ултырып ялҡҡайным, ти... Әләйһә, мәйтәм, бар, бер аҙ кәбән башында ултырып тор, юғарынан донъя матур күренә ул...\nКөлөшөп туйғас, Ғәзинур ҡабатлап күршеһенә бәйләнергә кереште.\n– Үткәндә ҡалала йөрөгәнеңдә үҙеңде сихырлап һемәйтергә маташҡан теге сиған бисәһен нисек итеп төп башына ултыртҡаныңды ла һөйлә әле, Камал?\n– Ҡуйсәле, Ғәзинур ағай, теймә әле теңкәмә? Әллә ниңә кәйефем юҡ, эсем боша. Әсәйемдең хәле хөртәйгәйне, ә мин бында ятам. Янында бер кеше лә юҡтыр инде...\n– Бәй, шәбәйгән дәһә әсәйең?! Көндөҙ генә итәк елберҙәтеп йылмая-көлә ауыл буйлап йөрөй ине ләһә?\n– Йөрөй ҙә ул...\n...Уяныуыма, беҙ төндә йолҡоп кергән кәбән тишеге ап-аҡ булып, яҡтырып тора ине. Ғәзинур юҡ, ҡасан сығып киткәндер... Янымдағы Камал иҫ белмәй мышнап йоҡлай. Мүкәйләп тышҡа сыҡҡайным, тирә-яҡта балҡып ятҡан донъянан күҙҙәрем ҡамашып, башым әйләнеп китте. Төн уҙғансы балтырға тиклем ҡар яуып һалған, имеш. Ел тынған, ярайһы уҡ һалҡын, ауыҙ-морондан сыҡҡан тын томан булып һауаға бөркөлә.\nШул саҡ яҡында ғына һуҙып-һуҙып әтәс ҡысҡырҙы. Бынағыйыш, бынауы урманда ниндәй әтәс ти ул? Ғәзинур шаяра, ахыры...\nКүҙҙәрем яҡтыға күнегеп, ян-яғыма иғтибарлап ҡараһам, ниндәйҙер һүтек кәртәле баҡсала торғанымды шәйләнем. Ә ҡырҙараҡ, йырын аръяғында, тимер ҡыйыҡлы, кәртә-ҡуралы йорт ултыра, унан арыраҡ, йылға буйында, тағы бер йорт һарғайып күренә... Кәбәндән йөҙ аҙымдай ғына арыраҡ мал аҙбары тора, дүрт яҡлы йорт ҡыйығындағы мөрйәнән һауаға ап-аҡ төтөн бөркөлә...\nШунда артымда кемдер һаҡ ҡына тамаҡ ҡырҙы. Әйләнеп ҡараһам... Сәлмән ағай!\n– Шунан, Мансур ҡустым, кәбән төбөндә йоҡо тәмле булдымы?\nБашына ҡышҡы бүрек, өҫтөнә бөҙрә яғалы ҡыҫҡа тун, аяғына ҡара калушлы быйма кейгән. Сәлмән ағай янында тағы бер ир тора. Уныһы ҡулдарына бысҡы, көрәк тотоп алған. Бәй, Рауил даһа!\nТик шунда ғына әлегә тиклем зиһенемде ҡаплап торған томан пәрҙәһе йыртылып киткәндәй булды ла, шаҡ ҡатҡыс ғәжәп тә, көлөп туймаҫлыҡ мәрәкә лә тойолған ысынбарлыҡ мейемә бәреп керҙе. Әстәғи, өйгә ҡайтып еттек тигәндә, дөм-ҡараңғы төндә башыбыҙ буталып, Камалдың аҙбар артындағы баҡсаһында торған кәбәненә кереп ятҡанбыҙ ҙаһа!?\nАлдымдағы хәл-күренеште нисек ҡабул итергә белмәй аптырап торғанымдан, ни әйтергә белмәгәс:\n– Бик рәхәт, тыныс, хет көн һайын кереп ят, – тигән булдым.\nРауил көрәктәй устары менән ҡуш ҡуллап минең менән күреште лә, йөҙөнә бәреп сығырға торған көлкөһөн йәшереп, ситкә боролдо.\n– Йоҡлаймы? – тип һораны Сәлмән ағай кәбәнгә ымлап. Уның ҡарашы ниңәлер нурһыҙ, һүрән, кисәге табындан һуң сырхап йөрөүеме...\n– Йоҡлай. Алдан төшөп юл күрһәтеп килгәйне, йонсоғандыр. Ғәзинур ҡайҙа?\n– Ай, әттәгенәһе, нисек кенә уятырға ла, нисек кенә итеп әйтергә инде үҙенә, – Сәлмән ағай сикһеҙ зарланып урынында тапанды. – Йәмиға әбей үлеп киткән төндә... Камалдың әсәһе... Ғәзинур телефонға китте...


302 приказ минздравсоцразвития (интерпретация гипертонии)\n25.11.2013, 19:48 #1\nДобрый день! Поскольку вопрос скорее всего в юридической плоскости (трактовка написанного в НПА), то задам его тут:\nв числе противопоказаний содержит\nСобственно, имеется ввиду диагноз в комплексе (как бы конъюнкция, т.е. выполняются все 3 условия: 3стадия + 3степень + рссо4 ) или достаточно только одной составляющей (ну как бы логическая дизъюнкция, "и/или 3 степень и/или 3 стадия и/или рссо 4)? Иными словами, подпадает ли под эту норму ГБ 2стадии АГ 3степени РССО2, например?\nПоследний раз редактировалось Сударь; 25.11.2013 в 19:53.\n26.11.2013, 10:58 #2\nRe: 302 приказ минздравсоцразвития (интерпретация гипертонии)\nВы правильно интерпретировали Приказ Минздравсоцразвития - не допускаются к работе граждане, страдающие гипертонической болезнью, отвечающей всем трём условиям тяжести формы заболевания - и стадии, и степени, и уровню риска. Приведённый диагноз - ГБ 2 стадии АГ 3 степени риск 2 под это определение не попадает.


Айғыр ҡаяһында туристар аҙашҡан\n31 Июль 2021, 23:29\nАйғыр ҡаялары һуңғы йылдарҙа туристар араһында ҙур популярлыҡ яуланы. Был хозур урынға хәҙер электропоезд менән дә килергә була. Миҙгелендә маршрут яҡынса 50 мең кешене хеҙмәтләндерә. Әммә уның хәүефле булыуын, ҡуйы урман һәм тауҙар аша үтеүен ҡайһы берәүҙәр иҫәпкә алмай, ахыры.\nАйғыр ҡаяларында ике турист юғалған. Ҡая башына менеп төшкән мәлдә ҡара урманда аҙашалар. Юлды таба алмағас, ҡотҡарыусыларға шылтыраталар. Белорет ҡотҡарыусылары туристарға йүнәлеште табырға ярҙам итә, билдәләргә ҡарап улар тимер юл станцияһына үҙҙәре килеп сыға.\nБашҡортостан буйынса Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы тәбиғәткә сыҡҡанда абай булырға һәм хәүефле, белмәгән урындарға яңғыҙ йөрөмәҫкә кәңәш итә. Бер-бер хәл булһа, кеҫә телефоны аша 112 һандарын йыйырға кәрәк. Бәйләнеш булмаһа ла, ҡотҡарыусылар менән һөйләшеп буласаҡ.


Маршрутка 411 Киев - СтікерМен - Реклама в транспорті\nМаршрутка 411 Киев\nСт. м. Дворец Спорта – ул. Симиренко\nУл. Симиренко – (обратно: бульвар Кольцова) – улица Семьи Сосниных – улица Василия Кучера – улица Картвелишвили – пр. Леся Курбаса – пр. Космонавта Комарова – улица Борщаговская – (обратно: пр. Победы – площадь Победы – улица Саксаганского) – улица Жилянская – улица Шота Руставели – улица Рогнединская – улица Эспланадная – Станция метро “Дворец Спорта”


ЕГРН: край Алтайский, р-н Заринский, с. Гоношиха, ул. Новая, дом 6. Кадастровый №: 22:13:060001:95\nВыписка из ЕГРН по объекту: край Алтайский, р-н Заринский, с. Гоношиха, ул. Новая, дом 6. Кадастровый номер: 22:13:060001:95\n№ 22-22-10/003/2010-353 от 05.03.2010 (собственность)\nадрес: край Алтайский, р-н Заринский, с. Гоношиха, ул. Новая, дом 6.


Вулкан (Vulcanus) — эффузиваль геологик осло тау (жерло, кратер, кальдера) йәки, шул иҫәптән ҡыҙыу лава һәм вуль газдары ер аҫтынан өҫкә сығып торған тау. Эффузия тау тоҡомдарынан торған ҡалҡыулыҡ..\nВулкандар Ер ҡабығында һәм башҡа планеталарҙа барлыҡҡа килә, унда ер өҫтөнә магма килеп сыға, ҡалҡыулыҡтар һәм тауҙар барлыҡҡа килтергән төрлө вулканизм продукттарын сығара.\n2 Вулкан әүҙемлеге\n2.1 Башҡа планеталларҙа\n3 Вулкан ҡоролмаларының төрҙәре\n4 Формаһы буйынса классификация\n5 Вулкан урғылыуҙары\n6 Вулкандан һуң күренештәр\n7 Башҡа планеталарҙа вулкандар\n8 Ер йөҙөндәге иң ҙур вулкандар\n«Вулкан» һүҙе боронғо Рим ут аллаһы исеменән килеп сыҡҡан (лат. Vulcanus йәки лат. Volcanus). Уның оҫтаханаһы Вулькано (Италия) утрауында булған.\nВулканология — вулкандарҙы өйрәнеүсе фән. Вулканолог — вулкандарҙы өйрәнеүсе ғалим.\nбатҡаҡ вулкандарын вулкан тип әйтеү дөрөҫ түгел, был вулкандан һуң булған күренешкә ҡарай. Асфальт вулкандары — атылыу продукттары булып нефть продукттары: газ, нефть һәм ыҫмалалар торған асфальт тора.\nӘүҙем вулкан атылыу Этна, 2002\nИң көсөргәнешле вулканизм түбәндәге геологик шарттарҙа сағыла:\nконтинент сиктәрендә әүҙем\nурта океан һырттары зоналарында * мантия шлейфы күтәрелгән урындарҙа ҡыҙыу нөктәләр өҫтөндә\nВулкандар ике төргә бүленә:\nӘүҙем вулкандар (әүҙем) — тарихи осорҙа йәки Голоцен осоронда (һуңғы 10 мең йылда) атыла. Ҡайһы бер әүҙем вулкандарһүнгән тип иҫәпләнһә лә, уларҙа атылыу ихтималлығы бар. * Әүҙем булмаған вулкандар (юҡҡа сыҡҡан) — әүҙемлеген юғалтҡан боронғо вулкандар.\nҠоро ерҙә 900-гә яҡын әүҙем вулкан бар (түбәндә иң ҙур вулкандар исемлеген ҡарағыҙ), диңгеҙҙәрҙә һәм океандарҙа уларҙың һаны күрһәтелгән.\nВулкан атылыу осоро бер нисә көндән алып бер нисә миллион йылға тиклем дауам итеүе мөмкин.\nБашҡа планеталларҙа[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nАстрофизиктар, тарихи аспект буйынса, вулкан әүҙемлеге, үҙ сиратында, башҡа күк есемдәренең тирбәлеү йоғонтоһо арҡаһында тереклектең барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ итә ала, тип иҫәпләй. Атап әйткәндә, нәҡ вулкандар ер атмосфераһының һәм гидросфераның барлыҡҡа килеүенә булышлыҡ итә, байтаҡ күләмдә углекислый газ һәм һыу пары бүлеп сығара. Мәҫәлән, 1963 йылда Исландияның көньяғында һыу аҫты вулканы атылыуы һөҙөмтәһендә Сурцей утрауы барлыҡҡа килә, әлеге ваҡытта ул тереклектең килеп сығышын күҙәтеү өсөн фәнни тикшеренеүҙәр үткәреү өсөн майҙансыҡ булып тора.\nҒалимдар билдәләүенсә, артыҡ әүҙем вулканизм, мәҫәлән, Юпитер айындағы Ио планетаның өҫкө йөҙөн кеше йәшәмәҫлек итә. Шул уҡ ваҡытта тектоник әүҙемлектең үтә көсһөҙ булыуы углекислый газдың юҡҡа сығыуына һәм планетаның стерилизацияланыуына килтерә. «Был ике осраҡ планеталар йәшәүенең потенциаль сиктәрен кәүҙәләндерә һәм йәшәү зонаһының традицион параметрҙары менән бер рәттән түбән массалы төп эҙмә-эҙле йондоҙҙар системаһы өсөн дә бар»..\nВулкан ҡоролмаларының төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nДөйөм алғанда, вулкандар һыҙыҡлы һәм үҙәккә бүленә, әммә был бүленеш шартлы, сөнки вулкандарҙың күпселеге ер ҡабығында һыҙыҡлы тектоник боҙолоуҙар (һыныуҙар) менән сикләнә.\nТарҡау типтағы һыҙыҡлы вулкандар ҡабыҡтың тәрән ярылыуынан барлыҡҡа килә. Бындай ярыҡтарҙан базальт шыйыҡ магма ағып сыҡҡан һәм ҙур лава япмаларын барлыҡҡа килтереп ағып сыға.\nҮҙәк типтағы вулкандарҙың үҙәк т каналы, йәки ауҙа (жерло) бар. Ауҙы (жерло) вулкан төҙөлөшө үҫкән һайын өҫкә табан хәрәкәт итеп киң ауыҙ менән тамамлана. Үҙәк типтағы вулкандарҙың ҡабырға яҡҡа, йәки паразит, кратерҙары булыуы мөмкин, был ваҡытта лава тау битлә-енән сыға. Кратерҙарҙа йыш ҡына шыйыҡ лава күлдәре була. Әгәр магма йәбешкәк булһа, ҡаты көмбәҙҙәр барлыҡҡа килә, улар өҙәкте «тығын» кеүек ҡаплай, вулкан атылғанда был «тығын» атылып шартларға мөмкин.\nҮҙәк типтағы вулкандарҙың формаһы магманың составы һәм йәбешкәклегенә бәйле. Эҫе һәм еңел хәрәкәтсән базальт магмалары киң һәм яҫы ҡалҡанлы вулкандар (Mauna Loa, Mauna Kea, Килауэа) барлыҡҡа килтерә. Әгәр вулкан ваҡыты-ваҡыты менән лаваны, һуңынан пирокластик материалдар сығарһа, конус формаһындағы ҡатлам барлыҡҡа килә.\nБындай вулкан битләүҙәре, ғәҙәттә, тәрән радиаль йырындар — барранкос менән ҡапланған була. Үҙәк типтағы вулкандар тик лава, йәки вулкан продукттары — вулкан шлагтары, туф һ. б. формацияларҙан ғына ла ғына барлыҡҡа килеүе мөмкин.\nШулай уҡ моноген һәм полиген вулкандар бар. Беренсеһе бер атылыу һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән, икенсеһе — бер нисә тапҡыр атылыу һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килгән.\nФормаһы буйынса классификация[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nВулкандың формаһы ул атылып сыҡҡан лава составы менән бәйле; Ғәҙәттә вулкандарҙың биш төрө ҡарала::\nҠалҡан һымаҡ вулкандар. Шыйыҡ лаваның күп тапҡыр аталыуы һөҙөмтәһендә барлыҡҡа килә. Был форма түбән йәбешкәкле базальт лаваһы булған вулкандарға хас: ул оҙаҡ ваҡыт үҙәк ауыҙҙан да, вулкандың ҡабырға кратерҙарынан да аға. Лава күп километрға тигеҙ тарала; яйлап ошо ҡатламдарҙан нәҙек кенә ситтәре менән киң «ҡалҡан» барлыҡҡа килә. Быға Гавайиҙағы Мауна-Лоа вулканы миҫал итеп килтерелә, унда лава туранан-тура океанға ҡоя; океан төбөндәге бейеклеге яҡынса ун километр тәшкил итә (шул уҡ ваҡытта вулкандың һыу аҫты нигеҙенең оҙонлоғо 120 км, киңлеге 50 км).\nШлаг конустары. Бындай вулкандар атылыу ваҡытында кратер тирәләй конус формаһындағы ҙур фрагменттар йыйыла, ә ваҡ фрагменттар аҫта ауыш битләүҙәр барлыҡҡа килтерә; һәр атылыу менән вулкан юғарыраҡ була бара. Был ҡоро ерҙә иң таралған вулкан төрө. Бейеклеге бер нисә йөҙ метрҙан да артыҡ түгел. Йыш ҡына шлак конустары ҙур вулкандың ҡабырға конустары булараҡ йәки тарҡау атылыуҙарҙа атылыу әүҙемлегенең айырым үҙәктәре булараҡ барлыҡҡа килә. Миҫал — 1975-76 һәм 2012-2013 йылдарҙа Камчаткала Плоский Талбачик вулканының һуңғы атылыуы ваҡытында силаг конустарының бер нисә төркөмө барлыҡҡа килә.\nСтратовулкан, йәки «ҡатлаулы вулкандар». Ваҡыты-ваҡыты менән лава (ҡуйы һәм йәбешкәк, тиҙ ҡатыусан) һәм пирокластик матдә — эҫе газ, көл һәм эҫе таштар ҡатнашмаһы; һөҙөмтәлә уларҙың конусында сиратлар ултырмалар барлыҡҡа килә. Бындай вулкандарҙың лаваһы шулай уҡ ярыҡтарҙан ағып сыға, битләүҙәрҙә таҫма коридор рәүешендә ҡатып ҡала. Миҫал өсөн; Этна, Везувий, Фудзияма вулкандары.\nКөмбәҙ вулкандар. Вулкандың эсәгенән күтәрелгән йәбешкәк гранит магма битләүҙәрҙән ағып төшмәй һәм өҫкө өлөшөндә туңып, көмбәҙ барлыҡҡа килтергәндә барлыҡҡа киләләр. Тығылған вулкан ауыҙын ваҡыт үтеү менән көмбәҙ аҫтында йыйылған газдар ҡыҫырыҡлап сығара. Әлеге ваҡытта бындай көмбәҙле вулкан АҠШ-тың төньяҡ-көнбайышындағы Изге Хеленс тауы кратеры өҫтөндә барлыҡҡа килә, ул 1980 йылдағы атылыу ваҡытында барлыҡҡа килә.\nЧирип (һулда) һәм Богдан Хмельницкий (уңда) вулкандары. Итуруп утрауы.\nБаранс вулканы. Итуруп утрауы.\nВезувий һәм Помпей емереклектәре (Диңгеҙ ҡапҡаһы).\nТятя вулканы. Кунашир утрауы.\nВезувий яғынан Эрколать.\nВулкан урғылыуҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nВулкан атылыуы йыш ҡына тәбиғәт бәлә-ҡазаларына килтергән геологик ғәҙәттән тыш хәл тип ҡабул ителә. Атылыу процесы бер нисә сәғәттән алып күп йылдарға тиклем дауам итеүе мөмкин.\nВулкан атылыу процессы тип газлы, шыйыҡ һәм ҡаты, эҫе вулкан продукттарын ер өҫтөнә сығарыу процесы татала. Атылыу ваҡытында вулкан ҡоролмалары барлыҡҡа килә..\nАтылыуҙан һуң вулкандың әүҙемлеге йә мәңгегә туҡтай, йә меңәр йылдар «йоҡлай», вулкандың үҙендә һәм уның тирә-яғында аяныслы усаҡтың һыуыныуы менән бәйле процестар бара һәм уны вулкандан һуң күренеш тип атайҙар. Уларға түбәндәгеләр инә:\nГавай тибы — шыйыҡ базальт лава урғылыуы, лава күлдәре барлыҡҡа килә, лава ағымы алыҫ араларға таралыуы мөмкин.\nСтромболиан тибы — ҡуйы лава шарлап вулкан ауыҙынан сыға. Көл клнустары бурлыҡҡа килә.\nПлиниан тибы — тефраны бер нисә тиҫтә километр бейеклеккә ырғыта алған көслө һирәк шартлау.\nГаз (фреотик) төрө — кратер вулкан газдарына ғына барып еткән һәм ҡаты тау тоҡомдары бүленеп сыҡҡан атылыу. Магма күҙәтелмәй.\nҺыу аҫты тибы — вулкан атылыуҙар, һыу аҫтында булған. Ҡағиҙә булараҡ, пемза оҙатып ташлайым.\nВулкандан һуң күренештәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nВулькано утрауында фумарол, Италия\nГейзерҙар вулкан әүҙемлеге булған, ер өҫтөнә яҡын эҫе тау тоҡомдары урынлашҡан райондарҙа осрай. Бындай урындарҙа ер аҫты һыуҙары ҡайнау нөктәһенә тиклем йылытыла, ә һауаға әленән-әле эҫе һыу һәм пар фонтаны сығарыла. Яңы Зеландияла һәм Исландияла электр энергияһы етештереү өсөн гейзерҙар һәм эҫе сығанаҡтар энергияһы ҡулланыла. Донъяла иң билдәле гейзерҙарҙың береһе — Йеллоустоун милли паркында (АҠШ) Иҫке служака гейзеры, ул һәр 70 минут һайын 45 метр бейеклеккә тиклем һыу һәм пар ағымын ырғыта.\nИҫке служака гейзеры\nЭйфель вулкан көмбәҙҙәре\nБатҡаҡ вулкандары — ҙур булмаған вулкандар, улар аша ер өҫтөнә магма түгел, ә шыйыҡ балсыҡ һәм ер ҡабығынан газ сыға. Батҡаҡ вулкандар күләме буйынса ябай вулкандарға ҡарағанда күпкә бәләкәйерәк. Ләм, ғәҙәттә, һыуыҡ булып сыға, әммә батҡаҡ вулкандар атҡан газдарҙа йыш ҡына метан була һәм атылыу ваҡытында ут тоҡаныуы мөмкин, был миниатюрала ябай вулкан атылыуына оҡшаш картина тыуҙыра.\nРәсәйҙә Таман ярымутрауында батҡаҡ вулкандары таралған; Шулай уҡ Ҡырым ярымутрауында, Себерҙә, Каспий диңгеҙе эргәһендә, Байкал күлендә һәм Камчаткала осрай. Евразия территорияһында йыш ҡына Әзербайжанда, Төркмәнстанда, Грузияла, Индонезияла батҡаҡ вулкандары осрай.\nБашҡа планеталарҙа вулкандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nФайл:Олимпус Монс. Фото спутника НАСА 2004.jpg\nЮпитер юлдашы Ио\nВулкандар Ерҙә генә түгел, башҡа планеталарҙа һәм уларҙың юлдаштарында ла бар. Ҡояш системаһында иң бейек тау — бейеклеге 21,2 км булған Марс вулканы Олимп.\nҠояш системаһында иң һур әүҙем вулкан — Юпитер айы Иола. Ио вулканы һипкән матдәләр бейеклеге 330 км-ға етә һәм радиусы 700 км (Тваштар патерҙары), лава ағымы — оҙонлоғо 330 км (Айрани һәм Масуби вулкандары).\nПланеталарҙың ҡайһы бер юлдаштарында (Энцелад һәм Тритон) түбән температура шарттарында атылып сыҡҡан «магма» ирегән тау тоҡомдарынан түгел, ә һыу һәм еңел матдәләрҙән тора. Атылыуҙың был төрөн ябай вулканизмға бәйләп булмай, шуғк был күренеште криоволканизм тип атайҙар.\nЕр йөҙөндәге иң ҙур вулкандар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]\nВулкан әүҙемлегенең иң ҙур өлкәләре — Көньяҡ Америка, Үҙәк Америка, Ява, Меланезия, Япон утрауҙары, Курил утрауҙары, Камчатка, АҠШ-тың төньяҡ-көнбайыш өлөшө, Аляска, Гавай утрауҙары, Алеут утрауҙары, Исландия һ. б.\nИң ҙур әүҙем вулкандар исемлеге\nЧили Анды 6887 Көньяҡ Америка\nЧили Анды 6723 Көньяҡ Америка\nҮҙәк Анд 6159 Көньяҡ Америка\nЭкватор Анды 5911 Көньяҡ Америка\nМасаи яҫытаулығы 5895 Африка\nҮҙәк Анд ( Перу) 5821 Көньяҡ Америка\nМексика яҫытаулығы 5700 Төньяҡ һәм Үҙәк Америка\nҘур Кавказ 5642 Европа\nМексика яҫытаулығы 5455 Төньяҡ һәм Үҙәк Америка\nЭкватор Анды 5230 Көньяҡ Америка\nТөньяҡ-Көнбайыш Анд 5215 Көньяҡ Америка\nКамчатка ярымутрауы 4850 Азия\nКордильер 4392 Төньяҡ һәм Үҙәк Америка\nҮҙәк Америка 4217 Төньяҡ һәм Үҙәк Америка\nГавайи 4169 Океания\nКамерун 4100 Африка\nАнатолия яҫытаулығы 3916 Азия\nСуматра утрауы 3805 Азия\nРосса утрауы 3794 Антарктида\nХонсю утрауы 3776 Азия\nКанар утрауҙары 3718 Африка\nЯва утрауы 3676 Азия\nКамчатка ярымутрауы 3621 Азия\nКамчатка ярымутрауы 3528 Азия\nКамчатка ярымутрауы 3456 Азия\nСицилия утрауы 3340 Европа\nКамчатка ярымутрауы 3283 Азия\nКордильер 3187 Төньяҡ һәм Үҙәк Америка\nКөньяҡ Анд 3060 Көньяҡ Америка\nМинданао утрауы 2954 Азия\nЯңы Зеландия 2796 Австралия Океания\nКорея ярымутрауы 2750 Азия\nКамчатка ярымутрауы 2741 Азия\nКурил утрауҙары 2339 Азия\nАляска ярымутрауы 2047 Төньяҡ һәм Үҙәк Америка\nКурил утрауҙары 1819 Азия\nМауи утрауы 1750 Океания\nИсландия утрауы 1491 Европа\nМартиника утрауы 1397 Төньяҡ һәм Үҙәк Америка\nАпеннин ярымутрауы 1277 Европа\nГавай утрауы 1247 Океания\nЛипар утрауҙары 926 Европа\nЗонд боғаҙы 813 Азия\nФилиппин 311 Көньяҡ-Көнсығыш Азия\n↑ Катастрофы в природе: вулканы - Батыр Каррыев - Ridero. ridero.ru. 8 декабрь 2016 тикшерелгән.\nhttps://ba.wikipedia.org/w/index.php?title=Вулкан&oldid=1097958 ҡабул ителгән\nБыл бит һуңғы тапҡыр 18:09 28 ноябрь 2021 үҙгәртелгән.


Фамилия Кутуз, значение фамилии Кутуз, анализ фамилии Кутуз\nФедор Александрович, вторая половина XIV в.; от него — Кутузовы [см. Беркальник, Булыга, Бурдук, Голенище, Гусло, Зверь, Зык, Клеопа, Корова, Кудреватый, Лапа, Мижуй, Миса, Немятый, Станко, Старко, Суббота, Хорхора, Щука, Щурак, Яска] Кутуз — кожаная подушка или подушка из материи с песком у кружевниц\nУлицы в России, названные в честь фамилии Кутуз\nРоссия, Респ. Башкортостан, г. Октябрьский, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Башкортостан, г. Сибай, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Бурятия, г. Улан-Удэ, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Дагестан, г. Махачкала, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Дагестан, г. Избербаш, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Дагестан, г. Кизляр, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Дагестан, г. Буйнакск, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Кабардино-Балкарская, г. Нальчик, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Калмыкия, г. Элиста, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Карачаево-Черкесская, г. Черкесск, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Карачаево-Черкесская, г. Черкесск, пер. Кутузова\nРоссия, Респ. Карелия, г. Петрозаводск, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Коми, г. Сыктывкар, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Марий Эл, г. Йошкар-Ола, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Мордовия, г. Саранск, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Саха /Якутия/, г. Якутск, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Северная Осетия - Алания, г. Владикавказ, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Татарстан, г. Казань, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Татарстан, г. Казань, пер. Кутузовский\nРоссия, Респ. Удмуртская, г. Ижевск, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Удмуртская, г. Сарапул, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Хакасия, г. Абакан, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Чеченская, г. Грозный, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Чеченская, г. Аргун, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Чувашская, г. Чебоксары, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Чувашская, г. Алатырь, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Чувашская, г. Канаш, ул. Кутузова\nРоссия, Респ. Чувашская, г. Шумерля, ул. Кутузова\nРоссия, Алтайский край, г. Барнаул, ул. Кутузова\nРоссия, Алтайский край, г. Бийск, ул. Кутузова\nРоссия, Алтайский край, г. Новоалтайск, ул. Кутузова\nРоссия, Алтайский край, г. Рубцовск, ул. Кутузова\nРоссия, Краснодарский край, г. Краснодар, ул. Кутузова\nРоссия, Краснодарский край, г. Геленджик, ул. Кутузова\nРоссия, Краснодарский край, г. Кропоткин, пер. Кутузова\nРоссия, Краснодарский край, г. Новороссийск, ул. Кутузовская\nРоссия, Краснодарский край, г. Новороссийск, пер. 1-й Кутузовский\nРоссия, Краснодарский край, г. Новороссийск, пер. 2-й Кутузовский\nРоссия, Краснодарский край, г. Новороссийск, пер. Кутузовский\nРоссия, Краснодарский край, г. Сочи, ул. Кутузова\nРоссия, Красноярский край, г. Красноярск, ул. Кутузова 2-я\nРоссия, Красноярский край, г. Красноярск, ул. Кутузова\nРоссия, Красноярский край, г. Минусинск, ул. Кутузова\nРоссия, Красноярский край, г. Назарово, ул. Кутузова\nРоссия, Приморский край, г. Владивосток, ул. Кутузова\nРоссия, Приморский край, г. Арсеньев, пер. Кутузова\nРоссия, Приморский край, г. Находка, ул. Кутузова\nРоссия, Приморский край, г. Партизанск, ул. Кутузова\nРоссия, Ставропольский край, г. Ставрополь, ул. Кутузова\nРоссия, Ставропольский край, г. Железноводск, ул. Кутузова\nРоссия, Ставропольский край, г. Кисловодск, ул. Кутузова\nРоссия, Ставропольский край, г. Невинномысск, ул. Кутузова\nРоссия, Ставропольский край, г. Георгиевск, ул. Кутузова\nРоссия, Хабаровский край, г. Хабаровск, ул. Кутузова\nРоссия, Хабаровский край, г. Комсомольск-на-Амуре, ул. Кутузова\nРоссия, Архангельская область, г. Архангельск, ул. Кутузова\nРоссия, Архангельская область, г. Коряжма, ул. Кутузова\nРоссия, Астраханская область, г. Астрахань, ул. Кутузова\nРоссия, Белгородская область, г. Белгород, пер. Кутузова 1-й\nРоссия, Белгородская область, г. Белгород, пер. Кутузова 2-й\nРоссия, Белгородская область, г. Белгород, пер. Кутузова 3-й\nРоссия, Белгородская область, г. Белгород, ул. Кутузова\nРоссия, Белгородская область, г. Белгород, пер. Кутузова 4-й\nРоссия, Брянская область, г. Брянск, ул. Кутузова\nРоссия, Брянская область, г. Брянск, пер. Кутузова\nРоссия, Брянская область, г. Брянск, проезд. Кутузова\nРоссия, Волгоградская область, г. Волгоград, ул. Кутузовская\nРоссия, Вологодская область, г. Вологда, ул. Кутузова\nРоссия, Ивановская область, г. Иваново, ул. Кутузова\nРоссия, Иркутская область, г. Иркутск, ул. Кутузова\nРоссия, Иркутская область, г. Братск, ул. Кутузовская\nРоссия, Иркутская область, г. Нижнеудинск, ул. Кутузова\nРоссия, Иркутская область, г. Тайшет, ул. Кутузова\nРоссия, Иркутская область, г. Тулун, ул. Кутузова\nРоссия, Иркутская область, г. Усть-Кут, ул. Кутузова\nРоссия, Калининградская область, г. Калининград, ул. Кутузова\nРоссия, Калининградская область, г. Калининград, ул. Кутузовская\nРоссия, Калининградская область, г. Советск, ул. Кутузова\nРоссия, Калужская область, г. Калуга, ул. Кутузова\nРоссия, Калужская область, г. Обнинск, ул. Кутузова\nРоссия, Камчатский край, г. Петропавловск-Камчатский, ул. Кутузова\nРоссия, Кемеровская область, г. Анжеро-Судженск, ул. Кутузова\nРоссия, Кемеровская область, г. Березовский, ул. Кутузова\nРоссия, Кемеровская область, г. Киселевск, ул. Кутузова\nРоссия, Кемеровская область, г. Мыски, ул. Кутузова\nРоссия, Кемеровская область, г. Кемерово, ул. Кутузова\nРоссия, Кемеровская область, г. Ленинск-Кузнецкий, ул. Кутузова\nРоссия, Кемеровская область, г. Новокузнецк, ул. Кутузова\nРоссия, Кемеровская область, г. Прокопьевск, ул. Кутузова\nРоссия, Кемеровская область, г. Прокопьевск, пер. Кутузова\nРоссия, Кемеровская область, г. Белово, ул. Кутузова\nРоссия, Кировская область, г. Киров, ул. Кутузова\nРоссия, Курганская область, г. Шадринск, ул. Кутузова\nРоссия, Курская область, г. Курск, ул. Кутузова\nРоссия, Липецкая область, г. Липецк, ул. Кутузова\nРоссия, Московская область, г. Королев, ул. Кутузова\nРоссия, Московская область, г. Королев, проезд. Кутузова\nРоссия, Московская область, г. Щербинка, ул. Кутузова\nРоссия, Московская область, г. Щербинка, проезд. Кутузовский\nРоссия, Московская область, г. Подольск, ул. Кутузовская М.


Сираттағы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы үткәреү ваҡыты билдәләнде // Иҡтисад | новости башинформ.рф\nСираттағы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы үткәреү ваҡыты билдәләнде\n12:12, 9 ноября 2017 Иҡтисад\nСираттағы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыуҙы үткәреү ваҡыты билдәләнде Фото: Олег Яровиков\nӨФӨ, 2017 йыл, 9 ноябрь. /«Башинформ» мәғлүмәт агентлығы, Әлим Фәйезов/.\nСираттағы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу 2020 йылдың 1-31 октябрендә уҙғарыла. Рәсәй Хөкүмәте ошо хаҡта бойороҡ ҡабул итте, ул Министрҙар Кабинеты сайтында баҫылған.\nДокументта әйтелеүенсә, ойоштороу мәсьәләләрен эшкәртеү маҡсатында 2018 йылдың 1-31 октябрендә дөйөм халыҡ иҫәбен алыу ойошторола һәм 550 мең кешене үҙ эсенә ала.\nХалыҡ иҫәбен алыу барышында Рәсәй, ил төбәктәре, муниципаль берәмектәр халҡының һаны һәм составы тураһында рәсми мәғлүмәт йыйыу күҙаллана. Шулай уҡ халыҡтың белем кимәле, милли һәм тел составы, социаль-иҡтисади характеристика иҫәпкә алына.\nБынан алдағы Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу 2010 йылдың октябрендә үткәрелде. Унда 141 миллиондан ашыу кеше ҡатнашты.


HD 2021 52 мин. 15 180 просм.\nАктёры: Николас Пиннок, Индира Варма, Джой Брайант, Дориан Миссик, Tyla Harris, Тимоти Басфилд, Крис Мормандо, Борис МакГайвер, Брэндон Дж. Дирден, Мэри Стюарт Мастерсон\nHD 2021 107 мин. / 01:47 5 923 просм.\nTrailer 2021 1 мин. / 00:01 3 014 просм.


Площадь Декабристов – Гродно - Kogda.by расписание ближайших рейсов Автобуса №3 Фолюш - Железнодорожный вокзал\nРасписание автобуса №3 г.Гродно, остановка Площадь Декабристов\nФолюш - Железнодорожный вокзал\nЖелезнодорожный вокзал - Фолюш\nОстановка Площадь Декабристов\n08:36 08:56 09:11\n23 29 3 38 43 44 51 58 6\n1 10 13 15 4\n23 СП Теста - Фолюш 4 мин\n23 Фолюш - СП Теста 16 мин\n29 Улица Пригородная - Улица Репина 2 мин\n3 Железнодорожный вокзал - Фолюш 2 мин\n3 Фолюш - Железнодорожный вокзал 19 мин\n38 Колбасино - Улица Молодая 40 мин\n38 Улица Молодая - Колбасино 32 мин\n43 Ольшанка - Площадь Декабристов 41 мин\n43 Площадь Декабристов - Ольшанка 53 мин\n44 Фолюш - Вишневец 8 ч 49 мин\n51 Площадь Декабристов - Улица Богушевича 1 ч 9 мин\n51 Улица Богушевича - Площадь Декабристов 1 ч 8 мин\n58 Рынок Южный - Фолюш 25 ч 34 мин\n58 Фолюш - Рынок Южный 24 ч 13 мин\n6 Улица Репина - Городская клиническая больница №3 9 мин\n1 Гродно Азот - Фолюш 0 мин\n10 Девятовка - Фолюш 5 мин\n10 Фолюш - Девятовка 3 мин\n13 ул. Победоносная - Фолюш 1 ч 58 мин\n13 Фолюш - ул. Победоносная 2 ч 12 мин\n15 ул. Молодежная - Фолюш 15 мин\n15 Фолюш - ул. Молодежная 8 мин\n4 Гродно Азот - Фолюш 11 мин\n4 Фолюш - Гродно Азот 8 мин


Внимание! Плановые отключения электроэнергии с 26.11.18-29.11.2018\nВ связи с проведением плановых ремонтных работ 26.11.18-29.11.2018 с 8-00 до 17-00 (в течение нескольких часов из указанного временного промежутка) будет производиться отключение электроэнергии:\n26, 27, 29. 11. 2018 г. - ст. Вознесенская: Ул. 50лет Октября, ул. Свердлова, пер. Мостовой,\nул. Бойко, ул. Тургенева.\n28.11.2018 г. - ст. Вознесенская: Ул. 50лет Октября, ул. Свердлова, пер. Мостовой, ул. Бойко, ул. Гайдара, ул. Тургенева.


Ниңә күп ҡатындар сатанлай?..\n26 Декабрь 2018, 15:37\nӘле ғүмер көҙөнә лә етмәгән ҡатындарҙың урам буйлап сатанлап барыуын күреп, “бөгөнгө көслө медицинаның был ғәҙелһеҙлеккә ҡаршы ниндәйҙер сараһы барҙыр бит?!” тигән һорау тыуа. Был һорауҙы беҙ Ҡыуатов исемендәге Республика клиник дауаханаһының ревматология бүлеге табибы, юғары категориялы ревматолог, медицина фәндәре кандидаты Гөлшат Флүр ҡыҙы Фәтхуллинаға бирҙек. “Йылдың иң яҡшы терапевы” исеменә лайыҡ табип менән әңгәмә журналдың киләһе һанына әҙерләнә. Ә әлегә уның ҡыҫҡаса яуаптарын тәҡдим итәбеҙ.\n– Артроз – донъяла иң таралған ауырыуҙарҙың береһе. Ул быуындар араһындағы һеңерҙәрҙең ялҡынһынып, яйлап ҡына тарҡалыуынан ғибәрәт. Был иһә кешенең хәрәкәттәрен сикләп, тормош сифатын ҡырҡа насарайта. Сир уҙынғанда, мәҫәлән, аяҡтар ныҡлап сатанлап, һыҙлағанда, төндәрен ауыртыу йоҡо бирмәгәндә, ғәҙәттә, һеңерҙәр генә түгел, мускулдар, улар янындағы һөйәк тә ялҡынһынған була.\nҺуңғы йылдарҙа артроз бик “йәшәрҙе”. Мәҫәлән, 40 йәште үткән һәр икенсе ҡатында тубыҡ артрозы күҙәтелә. Әммә сир тубыҡта сағыла икән, тимәк, ул ҡалған быуындарға ла ҡағылған. “Туҙған” тубыҡ быуындарын яңыртып булмай, ләкин ауырыуҙы баҫып, хәлеңде һәйбәтләп йәшәргә мөмкин.\nБыуын сиренә килтергән сәбәптәр күп: артыҡ ауырлыҡ, имгәнеүҙәр, аҙ хәрәкәтле тормош йә киреһенсә, быуындарға ҙур көс төшөрөү, шәкәр диабеты һәм матдәләр алмашыныуы боҙолоуға килтергән башҡа сирҙәр… Артроз менән бигерәк тә ҡатын-ҡыҙҙар яфалана, уға әүәҫлек йыш ҡына әсәнән ҡыҙға күсә.\n– Был сирҙән һаҡланыу өсөн ни эшләргә?\n– Кәүҙә ауырлығын контролдә тотоу мөһим. Сөнки артыҡ килограмдарҙан быуындар таушала. Туҡланыуҙы яйға һалып, матдәләр алмашыныуын көйләргә кәрәк. Кальцийға, фосфорға, аҡһымға, микроэлементтарға бай ризыҡтарға өҫтөнлөк бирегеҙ. Мәҫәлән, өҫтәлегеҙҙә эремсек, ҡатыҡ, балыҡ, майһыҙ ит, кәбеҫтә, сөгөлдөр, кишер, ҡабаҡ кеүек йәшелсәләр булһын. Һурпаны түбәндәгесә әҙерләргә кәңәш итәм: ит һалынған һыуҙы, ҡайнап сыҡҡас, түгегеҙ ҙә яңы һыу һалып ҡайнатығыҙ. Шулай эшләһәгеҙ, һурпала быуын өсөн зарарлы пурин тигән матдә юҡҡа сығыр. Өшөмәҫкә, ауыр күтәрмәҫкә тырышығыҙ. Быуындарға гимнастика, массаж файҙалы. Хәрәкәттә бәрәкәт икәнен онотмағыҙ, тик артыҡ көс төшмәһен. Көндәлек тормошта бейек күтәрмәле туфлиҙа түгел, өс-дүрт сантиметрлы үксәле уңайлы аяҡ кейемендә йөрөгөҙ.\n– Ә был сиргә тарыған ҡатындарға ниндәй кәңәш бирер инегеҙ?\n– Артроз – аҡрынлап үҫешеүсе ауырыу. Ауыртыныу тойғанһығыҙ икән, тимәк, биш-ете йыл элек үк быуындар үҙгәрә башлаған. Тубыҡ тирәһендә саҡ ҡына сәнсеү һиҙһәгеҙ ҙә, атлағанда әҙ генә һыҙланһағыҙ ҙа, балтырҙы көҙән йыйырған һымаҡ булһа, кисекмәҫтән табипҡа мөрәжәғәт итегеҙ. Бөгөн артрозды дауалау алымдары күп, улар сирҙең кимәленә ҡарап һайлана. Дарыуҙар, физиотерапия, шифаханаларҙа сихәтләнеү һеҙгә ҡәҙимге тормошҡа ҡайтырға, йәшәү сифатын яҡшыртырға ярҙам итә. Сир ныҡлап көсәйгән икән, операция яһап, эндопротездар ҡуйыу яҡшы һөҙөмтәләр бирә. Мин журнал уҡыусы ҡатын-ҡыҙҙарҙы үҙ һаулығына бик иғтибарлы булырға саҡырам!


Скачать бесплатно, без регистрации и смс - Книги - Жизнь пекаря раньше и теперь / Сенюков Г. , Цылов Л. / 1937\nГлавная » Файлы » Книги » Жизнь пекаря раньше и теперь / Сенюков Г. , Цылов Л. / 1937\n$CUT$Мы должны знать прошлое, чтобы глубже осмыслить и оценить настоящее, чтобы еще горячее и преданнее бороться за радостную жизнь, которую строит наш всепобеждающий свободный народ под руководством партии Ленина — Сталина.\nНазвание книги: Жизнь пекаря раньше и теперь\nАвтор: Сенюков Г. , Цылов Л.\nСкачать Жизнь пекаря раньше и теперь / Сенюков Г. , Цылов Л. / 1937\nНа нашем сайте вы можете бесплатно скачать Книги без лишних регистраций и отправки платной смс, а именно скачать Жизнь пекаря раньше и теперь / Сенюков Г. , Цылов Л. / 1937 бесплатно.\nКлючевые теги: жизнь, пекаря


Более 5000 человек в Динском районе останутся без света 16 марта — Сайт газеты "РВС"\nГлавная Публикации Более 5000 человек в Динском районе останутся без света 16 марта\n6 месяцев назад Васюринская, Газета РВС, Горячая линия Кубаньэнерго, Динская, Динской район, Кубаньэнерго, Нет света, Новости Динского района, Отключения света, Пластуновская, Поселок найдорф, Старомышастовская\nНеплановые отключения электроэнергии в Динском районе на 16 марта.\nул. Московская, Западная, Редутская, Кирпичная. С 8.00 до 19.00. Причина - капитальный ремонт ВЛ-0,4кВ. Количество отключенных потребителей - 69 человек.\nулица Гоголя. С 8.00 до 19.00. Причина - для установки узлов учета на опорах. Количество отключенных потребителей - 126 человек.\nул. Кузнечная ул. Ленина, ул. Красная, ул. Гоголя, ул. Кирова. С 8.00 до 18.00. Причина - для К.Р ТП. Количество отключенных потребителей - 348 человек.\nул. Кузнечная, ул. Крыловская, ул. Красная, ул. Платнировская. С 8.00 до 18.00. Причина - Для замены РЛНД. Количество отключенных потребителей - 291 человек.\nЖ-дорожный вокзал, ул. Вокзальная, ул. Механизаторов, ул. Зеленая, ул. Гоголя, ул. Платнировская, ул. Пушкина, ул. Степная, ул. Красная, ул. Октябрьская, ул. Кубанская, ул. Пролетарская, ул. Казачья, ул. Крыловская, ул. Кирова, ул. Базарная, ул. Рабочая, ул. Пионерская, ул. Линейная, пер. Вокзальный, Украинская. С 8.00 до 18.00. Причина - Для БВР на ТП ПЛ4-178.ПЛ4-1088. Количество отключенных потребителей - 4032 человека.\nкл. Кирова, Ленина, Выгонная. С 8.00 до 19.00. Причина - Для замены проводов в пролетах 7-17. Количество отключенных потребителей - 165 человек.\nул. Красная, ул. Центральная, ул. Набережная, ул. Садовая, ул. Земляничная, ул. Юности, ул. Школьная, ул. Студенческая. С 8.00 до 19.00. Причина -Для БВР при капитальном ремонте ТП БП7-981 . Количество отключенных потребителей - 318 человек.\nКраснодарские электросети приносят извинения за вынужденные неудобства. Для информирования населения работает горячая линия Кубаньэнерго 8-800-100-15-52. Также функционирует единый интернет-портал группы компаний «Россети» «Светлая страна», где можно оставить свое обращение в режиме реального времени и сообщить о технологических нарушениях (светлаястрана.рф).


Москва, ул, Яблочкова, 43Б. Паспорт многоквартирного дома\nгород Москва, улица Яблочкова, д.43Б (район Бутырский, Северо-Восточный АО)\nКвартир - 251,\nПлощадь здания - 7347.90,\nСерия этого здания - И-522а\nгород Москва, улица Яблочкова, д.43Б (район Бутырский, Северо-Восточный АО).\nШестнадцатиэтажный, блочный, четырехподъездный дом, построен в 1983 году. Типовой проект - И-522а.\nГеографические координаты :Широта:55.82887 Долгота:37.57535\nТиповая серия : И-522А\nКвартир : 251\nОбщая площадь : 12900 м2\nЖилая площадь : 7348 м2\nКадастровый номер дома : 77:02:0020002:1050\nМероприятия по капремонту дома на улице Яблочкова дом 43Б, планируется проводить если выбрано накопление средств на счете регионального оператора.\nСоседние дома : ул. Яблочкова 41Б, ул. Яблочкова 41А, ул. Яблочкова 43А, ул. Яблочкова 43В, ул. Яблочкова 49, ул. Яблочкова 45, ул. Яблочкова 47, ул. Яблочкова 41 к.4, ул. Яблочкова 45 стр.2, ул. Яблочкова 41А стр.2,\nОтзывы и комментарии к дому по адресу: Москва, ул. Яблочкова, 43Б


TP-Link TL-WR841N: купить в Москве и Санкт-Петербурге, цена, условия доставки, отзывы. Продажа недорого TP-Link TL-WR841N в интернет-магазине EVOMAG\nГлавная → Электроника → Компьютеры → TP-LINK → TP-LINK TP-Link TL-WR841N\nОсновные характеристики Маршрутизатор TP-Link TL-WR841N\nВходит в комплект : антенна • 2 шт. блок питания документация диск\nLAN : Тип сети: Ethernet, Fast Ethernet Кол-во базовых портов: 4 (макс. 4) Скорость передачи по базовым портам: 1 Мбит/сек. 10 Мбит/сек. 100 Мбит/сек. 11 Мбит/сек. 12 Мбит/сек. 120 Мбит/с 18 Мбит/сек. 180 Мбит/сек. 2 Мбит/сек. 24 Мбит/сек. 240 Мбит/сек. 270 Мбит/сек 30 Мбит/сек. 300 Мбит/сек. 36 Мбит/сек. 450 Мбит/сек. 48 Мбит/сек. 5.5 Мбит/сек. 54 Мбит/сек. 6 Мбит/сек. 60 Мбит/сек. 9 Мбит/сек. 90 Мбит/сек. Специальные функции: 128-бит. WEP шифрование 152-bit WEP шифрование 64-бит. WEP шифрование WPA WPA-PSK WPA2 WPA2-PSK Протоколы тунеллирования: IPSec tunneling L2TP PPPoE PPTP Встроенные службы: DDNS DHCP сервер Поддерживаемые стандарты: IEEE 802.11a IEEE 802.11b IEEE 802.11g IEEE 802.11n IEEE 802.3 (Ethernet) IEEE 802.3u (Fast Ethernet)\nБеспроводное соединение : 2.4 ГГц 2.4835 ГГц две дипольных антенна\nДополнительные характеристики Маршрутизатор TP-Link TL-WR841N\nИнтерфейсы : Ethernet 10/100BaseT • RJ-45 • (ГВС (WAN)) 4 x Ethernet 10/100BaseT • RJ-45 • (ЛВС)\nТехнические характеристики Маршрутизатор TP-Link TL-WR841N\nРазмеры, вес : 19.2 x 3.3 x 13 см,\nРазмеры, вес (брутто) : 7 x 23 x 20 см • 4 кг\nEAN : 6935364090586\nТехнологии TP-СВЯЗИ маршрутизатор радио TL-WR841N - 300 Mbps TL-WR841N Routers & Gateways - радио\nTime Warner взимал с нас 10$ в сборах за Wi-Fi и арендной плате за модем каждый месяц (сбор за Wi-Fi???.. они чокнутые), они предоставляли кабельному модему построенный в Wi-Fi, но Показать все Time Warner взимал с нас 10$ в сборах за Wi-Fi и арендной плате за модем каждый месяц (сбор за Wi-Fi???.. они чокнутые), они предоставляли кабельному модему построенный в Wi-Fi, но диапазон был так короток, я должен был вложить капитал в несколько ретрансляторов только, чтобы получить Wi-Fi на втором уровне. Я купил РЕБРО / Motorola SB6121 для кабельного модема и купил этот маршрутизатор для Wi-Fi. За цену я не ожидал ничто твердое, но столько положительных обзоров заставило меня продолжить эту покупку. Я рад, что не купил этот маршрутизатор как даже без ретранслятора, у меня есть мощный сигнал не только во втором этаже, но также и чердак на третьем этаже получает сильные бары Wi-Fi. Это - твердый маршрутизатор Wi-Fi. Скрыть


Быйыл көҙ Иглин районы үҙәгендә мәктәп һәм балалар баҡсаһы сафҡа инер тип көтөлә - Bash.News\nБыйыл көҙ Иглин районы үҙәгендә мәктәп һәм балалар баҡсаһы сафҡа инер тип көтөлә\nБыйыл көҙ Иглин районы үҙәгендә мәктәп һәм балалар баҡсаһы сафҡа инер тип көтөлә https://bash.news/news/90436_byjyl_k_iglin_rajony_gend_mktp_m_balalar_basay_safa_iner_tip_ktl/?lang=bash\n19 фев 2019, 23:52\nМәктәп 640 уҡыусыға иҫәпләнһә, балалар баҡсаһы 160 урынлыҡ. Ике учреждение ла бер бинала эшләйәсәк. Төҙөлөш "Башҡортостандың 100 йыллығына - 100 объект" проекты сиктәрендә бара. Әлегә балалар баҡсаһы стеналары тулыһынса күтәртелгән, эске һәм тышҡы яҡтан биҙәкләү эштәре башланған.\nБелем усағы корпустарының һуңғы ҡаттарына кирбес һалына, спорт залы төҙөлә. Социаль объектҡа газ торбаларын үткәреү Яңы Иглин микрорайонында электр тәьминәтенә бәйле проблеманы хәл итергә ярҙам итәсәк. Алты йөҙҙән ашыу йортҡа зәңгәр яғыулыҡ үткәреләсәк.\nРуслан Исмәғилев, Башҡортостандың капиталь төҙөлөш идаралығы әйҙәүсе белгесе: “Төҙөлөш эштәре календарь графигынан ҡалышмай бара. Мартта бинаға газ ебәреү, электр уты үткәреү ҡаралған. Контракт буйынса объектты ноябрҙә файҙаланыуға тапшырырға тейешбеҙ, әммә ул сентябрҙә үк сафҡа индереләсәк”.\n18:20, 09 дек\nМөхәмәт Исҡужин исемендәге 136-сы башҡорт лицейы 25 йыллыҡ юбилейын билдәләй\n23:08, 06 дек\nСтәрлетамаҡта ил авиацияһы пионеры Александр Можайский исемендәге олимпиаданың һайлап алыу этабы үтте\n23:06, 06 дек\nӨфөлә юридик диктант үтте\n23:05, 06 дек\nБашҡорт теле көнөндә смартфондар өсөн мобиль өс ҡушымта презентацияһы үтә\n15:15, 05 дек


Словарный состав и языковые изменения. | Об английском с любовью\nСловарный состав и языковые изменения.\n03.10.2016 admin Как изучать иностранные языки, Память и трудности запоминания., С чего начать?, Словарный запас, Словообразование\nНапример, если вы понимаете смысл глагола – “держать” , то вы понимаете и однокоренные глаголы : задержать, задержаться, продержать, продержаться, передержать, содержать, сдержать, сдержаться, подержать, придержать, придерживаться, удержать, удерживаться.


Antutu Benchmark из Huawei Y9 (2019)\n20 May 2019 5:46:53\nFLA-LX1 EU 4GB 64GB 334233163 £173 £186 €197 €197 £197 £198 £208 $220 $225 €225 €226 €251 $251 $252 $801 zł848 zł851 R$901 R$969 zł969 zł974 zł1030 R$1030 R$1035 R$3980 MX$4213 MX$4812 MX$4812 MX$4837 MX$13447 ₽14234 ₽14602 ₹15457 ₹16258 ₽16258 ₽16344 ₽17655 ₹17655 ₹17748 ₹Не доступен\nFLA-LX3 3GB 64GB 1203 £231 €258 $995 zł1057 R$4939 MX$16696 ₽18138 ₹Не доступен\nКакова AnTuTu озвучивание Huawei Y9 (2019) FLA-LX1 EU 4GB 64GB?\nv? Antutu из Huawei Y9 (2019) FLA-LX1 EU 4GB 64GB является 138.500\nОт 163 £ 173 £ 186 € 197 € 197 £ 197 £ 198 £ 208 $ 220 $ 225 € 225 € 226 € 251 $ 251 $ 252 $ 801 zł 848 zł 851 R$ 901 R$ 969 zł 969 zł 974 zł 1030 R$ 1030 R$ 1035 R$ 3980 MX$ 4213 MX$ 4812 MX$ 4812 MX$ 4837 MX$ 13447 ₽ 14234 ₽ 14602 ₹ 15457 ₹ 16258 ₽ 16258 ₽ 16344 ₽ 17655 ₹ 17655 ₹ 17748 ₹ -- Посмотреть цены


Лгбт Онлайн Уйын – Уйын Бушлай Ххх Гей\nЛГБТ онлайн уйын - уйын йорттары сәйер был сексуаль\nДонъяла бик оҙаҡ натурал порноигр өҫтөнлөк итә. Лгбт киләсәк өсөн ваҡыты-берләшмәләр ғына үҙе өсөн платформа булдырылған, унда интерактив уйын, бәлки барыһына ла фантазия һәм гейне бисексуал, карнаһыҙ был HTML5, графика һәм алған һеҙҙән үҙ раят ул ҡалдырған. Бөтә уйын беҙҙең өсөн булһа, өйрәнгәнең үҙең эләгергә теләйһең һәм сексуаль кем беҙҙең сайтта. Гейне булыу-енси уйын, беҙ уларҙы күрһәтмәй, бик күп gnu. Уйын беҙҙең леско булып, лескам ул уйынсылар өсөн түгел, ә леско менән натурал өсөн табы., Ә беҙҙең ҡайһы бер һуңынан иң яҡшы транс-Онлайн порно уйын. Бөтә был уйын һеҙгә бушлай киләсәк. Беҙ монетизация беҙҙең иң яҡшы ысулдар табырға сайттар, улар беҙҙең уйынсылар иҫәбенә түгел. Бөтә был һеҙгә уйын уйнай ала, һәм беҙ ниндәй ҙә шәхси мәғлүмәт биреүсе реклама тәнәфес юҡ түгел. Бушлай бөтә был секс-уйын бер ниндәй ҙә шарттар беҙҙең сайтта. Барып уйынын сексуаль күп бирһәләр, беҙ был сайт тәҡдим итә, һәм һеҙ аңлайһы, тип беҙ бер номер порноигр өсөн платформа булып тора, улар һеҙҙең кәрәк.\nУйын уйын булманы өсөн бөтә лгбт онлайн\nНамыҫ һүҙе, гей-секс-уйын беҙҙең сайтта иң күп һанлы булған. Был, сөнки уларға ихтыяж ҙур була, сөнки улар нисек файҙаланыла гея, натурал ла, башҡа яҡтан уны океан үҙенең окунать ағзаһы. Ярай, беҙ иң сифатлы һәм файҙалана коллекцияһын булдырыу һәм был бер төрлө гей-ХХХ уйын, һеҙ уны интернетта таба ала. Бөтә төр уйындар беҙҙең менән енси гей була, татлы була папик тиклем гейне, шулай уҡ айыу менән йәки спортсы., Хатта беҙҙең гей булыуы пародийный-уйын, уларҙа персонаж билдәле переосмысливать. гейне кеүек, барыһы да һеҙҙең яратҡан фильмдар һәм сериалдар менән килгән егет йәки супергеройҙар.\nШулай уҡ беҙҙең сайтыбыҙ леско шәп уйын сексуаль. Беҙ беләбеҙ, тип, уларҙың ҡайһы бер егеттәр уйнай, ә ҡатын-ҡыҙға енси леско коллекция туплау өсөн беҙ был уйын булды. Һеҙ енси алыуы ғәжәйеп күренеш, ул раят мөмкинлек бирәсәк һезгә наслаждаться свобода, ул позициялары өсөн уйынсыҡтар һәм эксперименттар бөтә төрҙәре менән файҙаланыу мөмкин. Ләкин беҙ күп интерактивты һәм тарихты шулай уҡ персонаждар булырға, улар өсөн уйнарға мәжбүр булды, һеҙ генә беләһегеҙ, мажаралары нисек тамамланғанын.\nҺуңынан беҙҙең бар беҙҙең коллекцияла транс-уйын порно, ул, моғайын, үҙ йүнәлеше булған, һуңғы йылдарҙа улар алға барыу өсөн күберәк. Бөтә коллекциялары буласаҡ был, һеҙ ҡасан уларҙы шатландырабыҙ теләйем транс-хыял. Уйын беҙҙең бар, һеҙ уларҙы наслаждаться ғәмәлдәр трансвеститный трансвестит булыуы мөмкин. Уйын менән транс-бара ир-ат менән енси һәм нисек хәрәкәт итә, сөнки мөхәббәткә һәм трансп. Трансвестит була һәм хатта беҙгә эконом ваҡытта һәм эконом на woman cist sex, с киска цыпочки цыпочки трахать ябай ағзаһы була., Тип-тип, беҙҙең сайтта үткәрергә ярамай, был - яңғыҙ транс-порно уйын, детка менән ҙур ағзалары, улар үҙе менән бергә оргазм һаны.\nЛгбт уйнап-үҙ Уйын Браузеры Онлайн\nБраузерный уйын ғына булһа етәксе һ. б. коллекцияларында, ул порно тураһында оноторға мәжбүр итә, сезне ҡарарға. Был, сөнки, был html5 бөтә быуындарға яңы уйын ҡарайым тип, графика һәм раят айырылып торған реалистик, һеҙҙең өсөн был ҡарар ҡабул итеү азатлығын ҙур. Нимәгә күберәк порно ҡарап, был коллекцияһы порно секс менән үҙ контроленә ала һеҙ бушлай ярҙам итеү-уйын. Беҙ башланы һөйләргә һәм "бушлай", беҙ был төрө ысынлап та булыу. Беҙ һеҙҙең шәхси мәғлүмәтте ҡарау өсөн түләргә мәжбүр итә йәки реклама һеҙҙең өсөн түгел., Бәләкәйерәк була, беҙ ҙә ҡатнашырға мәжбүр була һеҙ беҙҙең сайтта, был тәү сиратта бөтә уйын да уйнап, әммә беҙ шулай уҡ башҡа кешеләр менән бәйләнештәр бүлеге комментарий биреү сифатын һеҙ беҙҙең сайтҡа аноним уйынсыларына мөмкинлек. Дөйөм алғанда, беҙ яҡшы мөхит булдырып, унда өйрәнелгән ҡаршылыҡһыҙ һеҙҙән уны сексуаль. - Булмауға ҡарамаҫтан, һеҙ тораһы гейне, транс, лесбиянки, бисексуал йәки ҡыҙыҡһыныусан, өлкәндәр өсөн был номер һеҙ күңел бер сығанағы булған.


Cashback World | SMDL Medika OOD Cashback & Shopping Points\nSMDL Medika OOD Cashback & Shopping Points\nSMDL Medika OOD\nул. "Марно Поле" 21\n7:30 - 18:00 ч.\nул. "Отец Паисий" 72\nул. Марно поле 21\nМедицинска лаборатория,която извършва изследвания в областта на:\n-здравни книжки и др.


Дождевики детские. Регланы, футболки Moncler, Dolce&Gabbana, Calvin Clain, Tommy Hilfilger, рубашки Polo, солнцезащитные очки Kangol, AVK, Asics, Dunlop, HI-TEC, New Balance по самым низким ценам в Киеве! Акции, скидки, бонусы, призы, Киев, метро Лукьяновская\npage__catalogue___ part__37___ pid__all___


Краткое наименование: АО "2048 ЦИБ"\nМесто нахождения: 392005, Российская Федерация, г. Тамбов, ул. Дмитрия Карбышева, д.1\nПочтовый адрес: 392005, Российская Федерация, г. Тамбов, ул. Дмитрия Карбышева, д.1\nНаименование регистрирующего органа: Инспекция Федеральной налоговой службы по городу Тамбову\nРуководитель: Открытое акционерное общество "Спецремонт" (управляющая организация)\nСпирин Александр Владимирович (Руководитель управляющей организации)\nТелефон руководителя: (499) 790-92-39


Fabric And Apparel Patternmakers Job Description / Функцияларын Һәм Бурыстарын Өлгөһө – JobDescriptionSample.org\nШул уҡ дәхләүи тауышын тыңлай, кеүек Multiply ?\nHome / Башҡа потаенной / Fabric And Apparel Patternmakers Job Description / Функцияларын Һәм Бурыстарын Өлгөһө\nFabric And Apparel Patternmakers Job Description / Функцияларын Һәм Бурыстарын Өлгөһө\nsuperadmin Июнь 28, 2016 Башҡа потаенной Leave a comment 230 Views\nDraw details on discussed the jobs of pleats, кеҫәһенә, buttonholes, and also other attributes, as well as elements to point wherever areas are to be registered, applying pcs or creating tools.\nTag concluded styles with information such as garment dimensions, section, тибындағы, танылған, and stitches directions and products.\nStudy blueprints, Template articles, and layout specifications to ascertain quantities, биҙәктәре, and sizes of structure pieces, also to decide the total amount of material or substance needed to produce a solution.\nActive Listening-Giving total attention to what other folks are saying, ҡабул итеү осоронда һеҙҙең өсөн, предметты өйрәнеү өсөн ойошторолдо, шуныһы ҡыҙыҡлы, һорауға нисек идеалы, rather than mesmerizing at unacceptable moments.\nАралаша-аралаша менән уңышлы башҡа еткергән факттар .\nМатематика-проблеманы хәл итеү өсөн арифметика ҡулланып.\nCriticalthinking-Applying reason and reasoning to recognize flaws and the talents of alternate options, йәки күңелһеҙ һығымта юл.\nChecking-OverseeingANDExamining efficiency of oneself, төрлө кеше, or companies to create advancements or consider remedial action.\nИдара-хәрәкәттең эшмәкәрлеге othersi мөнәсәбәт үҙгәрә..\nУстановка-ҡорал ҡуйыу, моделе, проводка, пакетҡа йәки, талапты ҡәнәғәтләндереү өсөн.\nFunction Monitoring-Observing calls, тест, or other signals to make sure an equipment is performing properly.\nСифатын баһалау-контроль тикшереү һәм продукция тикшереү, ҡарар, йәки процесының сифатын һәм һөҙөмтәлелеген баһалау өсөн.\nSystems Analysis-Deciding how a process should work and how alterations in the environment, функцияларын, and also ailments will affect benefits.\nSupervision of Financial Resources-Determining how income will soon be spent to acquire the task performed, был йәһәтенән һатыу һәм сығымдарҙы..\nИдара итеүсе кадрҙар ресурстарына-дәртләндерә, булдырылды, кеше һәм етәксе булараҡ, улар эшләй, identifying the most effective persons for your career.\nУҡыуға Талаптар Белем Квалификацион\nТоташыу’ы дәрәжәһе (2 йәки башҡа йәшлек диплом)\nДәрәжәһендәге Өлкән Мәктәбе (мәктәп йәки квалификацияһын йәки өлкән GED эквивалентлы )\nАртыҡ 6 йыл, тиклем 8 һәм шул иҫәптән йыл.\nЕтәксеһе Һөнәри Күнекмәләренә Талаптар\nБилдәләй – 91.61%\nТырышлығы – 90.54%\nКонтроль – 81.22%\nХеҙмәттәшлек – 93.32%\nБашҡалар хаҡында хәстәрлек – 87.38%\nСоциаль Йүнәлештәге – 88.86%\nСамоконтроль – 88.89%\nБаҫым Пороговый – 85.78%\nКөйҙәре/Мобиллек – 87.17%\nТотороҡлолоҡ – 91.56%\nАкцент на аспекттары – 88.61%\nБөтөнлөк – 92.49%\nБойондороҡһоҙлоҡ – 82.89%\nИтеү – 86.25%\nФекерләү – 85.26%\nNext Шул уҡ дәхләүи тауышын тыңлай, кеүек Multiply ?\nТеүәл һәм тулы күләмдә ағас диапазонлы элементтарының моделдәрен йыйыу. Includes loft employees and wooden lure …\n© Авторлыҡ хоҡуҡтары 2019, Бөтә Хоҡуҡтар Ҙа Яҡланған


Юрист у метро Тропарево. Консультация адвоката, юриста у метро Тропарево бесплатно - звоните 8 (499) 380-76-14\nЮрист у метро Тропарево. Консультация адвоката, юриста у метро Тропарево бесплатно


Помощь студентам ONLINE. Помощь студенту в написании работ по выгодным ценам в Энгельсе\nОказываем помощь студентам в Энгельсе, для всех учебных заведений, круглосуточно! Мы поможем написать любую работу.


Орландо — Майами. Посадка на круиз Norwiegan Sky. - Часть 23342\nJulia Последние изменения: март, 2018 года 08.03.18 303\n06.07.16 at 06:52\n05.07.16 at 23:02\n147 запросов за 1,561 сек., затрачено 71.34 mb памяти.


Обмен квартир ул. Баянкольская, Кызыл, поменять с доплатой и без доплаты на вторичном рынке на AFY.ru\nВ базе 5 091 292 предложения от 124 875 агентов\nОбмен квартир Кызыл, ул. Баянкольская\nОбмен квартир ул. Баянкольская, Кызыл\nПохоже, ул. Баянкольская, Кызыл есть сложности с предложениями\nОставьте заявку и наши риэлторы подберут для вас квартиру ул. Баянкольская, Кызыл


Р’Р Р•РњРЇ РџР Р�РљР›Р®Р§Р•РќР�Р™ РЎ РџРћРќРЇРЁРљРђРњР�!! РџР РЇРўРљР� РњРђР™РќРљР РђР¤Рў!!


Букварь Жукова Н.С. *ЭКСМО* - купить в интернет-магазине bukvatoria.ru | 978-5-699-57551-0\n>Учебная литература>Учебные пособия>Букварь Жукова Н.С. *ЭКСМО*\nБукварь Жукова Н.С. *ЭКСМО*


Ульян Дәүләт Университеты - Тикшеренеүҙәр, Россия Федерацияһы\nҠала : Ульяновск\nЙәғни : УЛГА\nНигеҙләнгән : 1648\nОнотмағыҙ discuss Ulyanovsk State University\nУльян Дәүләт Университетыйәмғиәт, тикшеренеү университеты, тора Ульяновскиҙа, Россия. Ульяновск Ҡалаһының (үткән Симбирск, founded in 1648) урынлашҡан Волга йылғаһында, тураһында 440 километр өҫтәрәк, Мәскәү һәм уның халҡы 700,000. Университеты, иң эре проекттарҙың береһе, был регионда, ҡайһы бер регистру 16,000 студенттар алты көллият, предлагаю 68 һөнәр һәм раслый һәм ҙур халыҡ-ара элемтәләр. Урду ине араһында беренселәрҙән булып россия университеттары ҡушылды Болоном процессына һәм кереште реформа үҙ докторской, Мастер’ ' S һәм Мальчишник’s градус стандарттар.\nСоставында Мәскәү дәүләт университетының Ульяновск, нигеҙләнгән был-ғәҙәттәре, классик мәғариф, ойошторолоуын Хөкүмәте ҡарары менән СССР февраль 1988 (үткән Симбирск кешеләр’ң Университеты, ойошҡан 1648). 1996 йылда филиалы МДУ Ульяновскиҙа итеп үҙгәртелә Ульян Дәүләт Университеты. Хәҙерге ваҡытта Ульяновск Дәүләт Университеты иң эре юғары уҡыу йорттары волга Буйында, кергән алты институттары, 7 үҙ факультеттарҙа, 2 филиалдары, 6 уҡытыу үҙәктәре һәм күп кенә халыҡ-ара өйрәнеү үҙәктәре.\nУниверситетта уҡый менән 16,000 студенттар, улар араһында әйтергә мөмкин 200 сит ил Европа граждандарының, Азия, Африкалағы ар, North America and South America. Хәҙерге ваҡытта вузда эшләй 1,254 уҡытыусылары, шул иҫәптән 138 Табип һәм 623 Кандидаты иялары ғилми дәрәжә дәрәжәгә.\nУльян Дәүләт техник Университеты тәҡдим итә төрлө-төрлө мөмкинлектәр өйрәтеү: тулы һәм тулы булмаған эш көнө, тирә-яҡ, алға һәм дистанцион уҡытыу программалары, бакалавриат, магистрант һәм аспиранттары. Студент ала килгән һайларға 77 Майоров, 76 аспиранты, 37 медицина стажировка үтеү һәм программаны ординатура. Бынан тыш, Университет мөмкинлеге бирә алыу ике тапҡыр дәрәжә өлкәһендә хоҡуҡ һәм бизнес. Дәүләт-бизнес мәктәбе Ульяновск университеты тәҡдим итә МВА дәрәжәһе менән акцентом халыҡ-ара бизнес һәм финанстар.\nInstitute of Medicine, Ecology and Physical Culture (4 факультеттар асмалы, 28 бүлектәр,\nшул иҫәптән 3 basic, 1 division, Medical college, 6 үҙәктәре);\nInstitute of Economics and Business (3 факультеттар асмалы, 10 бүлектәр, шул иҫәптән 3 basic, 3 бүлек, 4 үҙәктәре, 1 академияһы);\nХалыҡ-ара мөнәсәбәттәр институты (3 факультеттар асмалы, 4 бүлектәр, 4 үҙәктәре);\nInstitute of Additional Education* (1 center, 5бүлек, курс);\nInstitute of Open Education * (2 бүлек, 1 колледжы);\nМатематика факультеты, Information and AviationTechnologies (7 бүлектәр, шул иҫәптән 2 basic);\nEngineering and Physics Faculty of high technologies (11 бүлектәр, шул иҫәптән 3 basic, 3 үҙәктәре, Driver Training School);\nЮридик факультеты (9 бүлектәр, шул иҫәптән 3 basic);\nFaculty of Humanities and Social Technologies (5 бүлектәр, шул иҫәптән 1 basic, 2 үҙәктәре);\nFaculty of Culture and Art (7 бүлектәр, шул иҫәптән 1 basic);\nДivisions of secondary professional education:\nMusical school named after G. Мин. Shadrina (10 subject cycle boards);\nModern Open College «SOKOL» * (2 бүлек);\n. 1985, the USSR government adopted a resolution to establish the first university in Ulyanovsk, which was to open its doors to first students in 1995. The government acted on the request of the Ulyanovsk region administration, which hoped for a new academic institution to satisfy the growing demand for professionals in rapidly developing fields, such as radiophysics, электроника, математика, мәғлүмәти технологиялар, медицина.\n. 1986, the regional administration established a special group to work out a concept of the new educational institution. The group, which included members of the local government and scholars from several educational institutions of Ulyanovsk, was guided by prof. Yuri Polyanskov, who was later elected the first USU rector and held this position until 2006.\nSince the need for new employees was extremely urgent, the initial plans were soon adjusted to envision the university opening in 1988. Бынан тыш, it was decided that the new university would become an affiliate of a large university from a major neighboring city – Gorky (currently Nizhny Novgorod), Saratov or Kazan.\nАй-һай, careful consideration tipped the scale in favor of the most renowned institution of higher education in Russia, М. В. Ломоносов Исемендәге Мәскәү Дәүләт Университеты (МДУ), which would give its newly founded affiliate a head start, ensuring excellence in education and research. This idea was approved by Gennady Yagodin, Chairman of the State Committee for Education, and MSU President, prof. Logunov. Февраль Айында 11, 1988, the USSR government adopted an official resolution to establish a MSU affiliate in Ulyanovsk. This day is celebrated as USU birthday.\nUlyanovsk State University started its activity with two faculties — Mathematics and Economics, which at that time enrolled a total of about 200 студенттар. The first classes took place on September 1, 1988, in a turn-of-the-century mansion located in the city center, which for a few years remained the only university building and currently houses the majority of administrative offices.\nThe university campus design project, selected as a result of the national competition, envisioned several study, research and recreation facilities in a largely undeveloped city spot on the Sviyaga river. Construction began a year later, һәм 1992 saw the completion of the first classroom building, which became home to Faculty of Humanities and Faculty of Physics and Technology.\nAfter eight years of being an MSU affiliate, the university was granted autonomy by the decree of the President of the Russian Federation, Boris Yeltsin, issued on December 17, 1995. The resolution of the Russian government to that effect was adopted on January 8, 1996. By that time, Ulyanovsk State University with its total enrollment nearing 4500 had grown to include 11 факультеттар асмалы.\nҺеҙ телһеҙме discuss Ulyanovsk State University ? Теләсә ниндәй һорау, комментарийҙар йәки аңлатмалар\nФото: Ульян Дәүләт Университеты рәсми Facebook