ބޯއެނބުރުމާއި، މޭނުބައިކޮށް ހޮނޑުލުން | ބަލިތައް | ޞިއްޙަތު\nBack ކަވާސާ ޞިއްޙަތު ޞިއްޙަތުގެ ބައިތައް ބަލިތައް ބޯއެނބުރުމާއި، މޭނުބައިކޮށް ހޮނޑުލުން\n09 ސެޕްޓެމްބަރު 2006\nއާންމު ނަޒަރަކުން ހޮނޑުލުން\nހޮނޑުލެވެން މެދުވެރިވާ ސަބަބުތަކަކީ ކޮބާ؟\nހޮނޑުލުމަށް ދެވޭ ފަރުވާ\nހޮނޑުލުމޭ ބުނަނީ '' މައިދާގައި ހުރި ތަކެތި އަގައިގެ ޒަރީއާއިން ބޭރުކޮށްލުމަށް'' ނުވަތަ ބޭރުވުމަށް ނިސްބަތް ކޮށެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ހޮނޑުލުމުގެ ކުރިން މޭނުބައިކުރާގޮތް ވެއެވެ. ބައެއް ހާލަތްތަކުގައި މިސާލަކަށް ދަތުރު ފަތުރުކުރާ އިރު ބޯއަނބުރާގޮތް ވެއެވެ. އަދި ހޮނޑުލެވުމުގެ ކުރިން އޯކަށް ދެމޭގޮތް ވެއެވެ.\nހޮނޑުލުމުގެ މަސައްކަތް ނުވަތަ އެވަޒީފާ އަދާކުރުމުގެ ބާރު ކޮންޓްރޯލް ކުރަނީ ސިކުނޑީގައިވާ ''މެޑައްލާ އޮބްލޮންގާޓާ'' (Medulla oblongata) އޭ ކިޔޭ ހިސާބުގައިވާ ''ހޮނޑުލުން ކޮންޓްރޯލްކުރާ މަރުކަޒު''ންނެވެ. މިމަރުކަޒު ހީވާގިކުރުމުން ސިކުނޑިއާއި، ސްޕައިނަލް ކޯޑް އިން ނިކުމެފައިވާ ބައެއް ނާރުތަކުގެ އެހީގައި ހޮނޑުލުމުގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަވެގެން(ނިމިގެން) ދެއެވެ. މިގޮތުން މިބުނި މަރުކަޒު ހީވާގިކުރުމުން އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ކުރިމަތި ވެއެވެ.\n(ހ)- އެތެރެއަށް ނޭވާލުން: ހޮނޑުލެވެން އުޅޭ ހިނދު އެތެރެއަށް ވަރުގަދަ ނޭވާއެއް ލެވެއެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ޑައިފްރަމް (Diagphram) ތިރިއަށްދާ ގޮތްވެއެވެ. އަދި ނޭވާ އެހާލުގައި ހިފެހެއްޓިފައި ހުރެއެވެ.\n(ށ)- އަޑުފޮށީގެ ތުން (Glottis)ނުވަތަ އޭގެ ހުޅުވިފައިވާ ލޯވަޅުބަންދުވެ، ތަލި (Soft palate)މައްޗަށް އުފުލިގެންދެއެވެ. އޭގެ ސަބަބުން ވައިނޮޅި އަދި ނޭފަތުގެ ހިދުރިއަށް ހޮނޑު ވާސިލްވުން މަނާކުރެއެވެ. ނުވަތަ އެކަމަށް ހުރަސް އަޅައެވެ.\n(ނ)- މައިދާގެ މައިބަޔާއި، އަދި މައިދާއާއި، ކާތަކެތި ހިގާހޮޅި،އާއި ގުޅޭ ހިސާބުގައިވާ ކާޑިއެކް ސްފިންކްޓާރ(Cardiac sphincter) އެއްކޮށް ހަމައަކަށް އެޅިދެއެވެ. ހަމައެހިނދު ޕައިލޮރިކް އެންޓްރަމް (Pyloric antrum)''އިންސިސިއުރާ އެންގިއުލާރިސް'' އޭ ކިޔުނު ހިސާބުން ކުރުގެޅިގެން ދެއެވެ.\nނޯޓް: ޕައިލޮރިކް އެންޓްރަމް އަކީ މައިދާނިމޭ ހިސާބު އަދި ކުޑަގޮހޮރު ފެށޭ ހިސާބުގައިވާ ތަނެކެވެ.\n(ރ)- މައިދާގެ ފާރުގައިވާ މަސްފަށަލަ އެތެރެއަށް ކުރުގެޅެއެވެ. މިގޮތަށް މައިދާގެ ފާރުގެ މަސްފަށަލަ ކުރުގެޅުން އަދި ޑައިފްރަމް ތިރިއަށްދާ ދިއުމާއި އެކުވުމުން މައިދާގެ ޕްރެޝަރ ވަރަށްބޮޑަށް މަތިވެގެން ދެއެވެ.\n(ބ)- މަތިވެގެންދާ މައިދާގެ ޕްރެޝަރުގެ ސަބަބުން ހަމައަކަށް އެޅިފައިވާ މައިދާ ފިއްތާލުމުން އަންނަނިވި ދެކަންތައް މެދުވެރިވެއެވެ.\n- މައިދާގެ މަތީބައި މޭމައްޗާއި ހަމައަށް އުފުލުން\n- މައިދާގައި އެކުލެވޭ ތަކެތި ކާތަކެތިހިގާހޮޅިއަށް ވާސިލްވެ، އެއަށްފަހު އަގައިގެ ޒަރީއާއިން ބޭރުކޮށްލުން\n1- ތިމާގެ ބާރަކާއި ނުލައި ހޮނޑުލެވުން\n- ވަކިހާލަތަކާއި ގުޅިގެން ހޮނޑުލެވުން: މިސާލަކަށް ފެންނަ އެއްޗެއްގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ދުވާ ވަހެއްގެ ސަބަބުން މޭނުބައިކޮށް ހޮނޑުލެވޭގޮތް ވެއެވެ.\n- ވަކިހާލަތަކާއި ނުގުޅި ހޮނޑުލެވުން ކުރިމަތިވުން: މިއީ ތަފާތު ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ހޮނޑުލެވުން ކޮންޓްރޯލްކުރާ މަރުކަޒު މުރާލިވެ ހީވާގިވުމުން ހޮނޑުލެވޭގޮތް ވުމެވެ. ބައެއް މިސާލުތައް ތިރީގައި މިވަނީ އެވެ.\n- މައިދާގެ އެތެރެ ހިލިގަތުން، ގޮހޮރާއި މައިދާ ހިމެނޭ ނިޒާމްގެ ބައިތަކުގެ ވަށައިގެންލެވިފައިވާ ''ޕެރިޓޯނިއަމް''(Peritoneum) އޭ ކިޔޭ ފަށަލަ ދުޅަވުން، ކުޑަގޮހޮރު ބެދުން ފަދަ ކަމެއް ސަބަބުން ހޮނޑުލެވޭގޮތް ވެދާނެ އެވެ.\n- ދުލުގެ ފަހަތުބައި،އަދި ކަރުތެރެ އެއްޗެއްގެ ސަބަބުން ހިލިގަތުން: މިސާލަކަށް ކަރުބުޑަށް އަތް ނުވަތަ އެއްޗެއް ލައިފިނަމަ ހޮނޑުލެވޭގޮތް ވެއެވެ.\n- ދަތުރުފަތުރުކުރާ އިރު ދޯނި ފަހަރު ފަދަ ތަކެތި މާބޮޑަށް ރާޅާ ތެޅުވުމުން މޭނުބައިކޮށް ހޮނޑުލެވޭގޮތް ބައެއް ފަހަރު ވެއެވެ.\n2- މަރުކަޒީ ހޮނޑުލެވުން : މިއީ ބައެއް ބަލިތަކާއި ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ހޮނޑުލުން ކޮންޓްރޯލް ކުރާ މަރުކަޒު ހީވާގިވެ، ހޮނޑުލޭގޮތް ވުމެވެ. މިގޮތުން ހޮނޑުލުން ކުރިމަތިކުރުވާ ބައެއް ބޭސްތަކުގެ ތެރޭގައި ''އެޕޯމޮރުފިން''(Apomorphin) އަދި ''ޑިޖިޓާލިސް''(Digitalis) ފަދަ ބޭސްތައް ހިމެނެއެވެ. އަދި ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި ސިކުނޑީގެ ވަށައިގެންވާ ފަށަލަތައް ދުޅަވުން، ސިކުނޑީގެ އެތެރޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުން، އަދި ބޮލުގެ އެއްފަޅީގައި ރިހުން އަދި މިނޫނަސް ތަފާތު އެތައް ބަލިތަކެއް ހިމެނެއެވެ.\nކުރިން ބަޔާންކުރެވުނު ބޭސްތައް ސީދާގޮތެއްގައި ހޮނޑުލުމުގެ މަރުކަޒު ހީވާގިއެއް ނުކުރެއެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި އެބޭސްތައް ފުރަތަމަ ހީވާގިކުރަނީ ސިކުނޑީގެ ''މެޑައްލާ އޮބްލޮންގާޓާ'' އޭ ކިޔޭ ހިސާބުގައިވާ ''ކީމޯ ރިސެޕްޓަރ ޓްރިގާ ޒޯން'' (Chemoreceptor trigger zone)އޭ ކިޔޭ އޭރިއާ އެވެ. އެއަށްފަހު އެހިސާބު ކައިރީގައިވާ ހޮނޑުލުމުގެ މަރުކަޒު ހީވާގި ކުރަނީ އެވެ. މާބަނޑުވުމުންނާއި، އަދި ހަކުރުބަލީގެ ސަބަބުން ހޮނޑުލެވުން އާންމުގޮތެއް ގައި މެދުވެރިކުރުވަނީ ކުރިން މިބުނި އޭރިއާ ހީވާގިވެ، މުރާލިވުމުންނެވެ.\n1- ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމްގެ ބަލިތައް: ހަޖަމުކުރާ ނިޒާމަށް ޖެހޭ ބައެއް ބަލިތަކުގެ ސަބަބަބުން ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރި ކުރެއެވެ. މިގޮތުން ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރިކުރުވާ ބަލިތަކުގެ ތެރޭގައި އެއްވެސް ސަބަބަކާއި ހުރެ މައިދާ ގެ ފާރު ހަލާކުވުން، ގޮހޮރު ބެދުން، މައިދާ އާއި ގޮހޮރުގެ ބޭރުން ލެވިފައިވާ ފަށަލަ ދުޅަވުން، ފުރަމޭ، ޗިސްމޭ، އެޕެންޑިކްސް، ޕެންކްރިއާސް ފަދަ ގުނަވަނެއް ދުޅަވުން ފަދަ ބަލިތައް ހިމެނެއެވެ.\n2- ދަތުރު ފަތުރު ކުރާއިރު ހޮނޑުލެވުން(ހަރަކާތުގެ ބަލި): މިއީ ކަންފަތުގެ އެތެރޭގައި ހުންނަ ދިޔަވަރު ތެޅުވުމުން ބެލެންސް ގެއްލި، ބޯއަބުރާ ހޮނޑުލަވާގޮތް ވުމެވެ.\n3- ސިކުނޑީގެ ބަލިތައް: ސިކުނޑީގައި ލޭހިލުން، ސިކުނޑީގެ އެތެރޭގެ ޕްރެޝަރ މަތިވުން، ސިކުނޑިއަށް ކެންސަރު ޖެހުން، އަދި ބަނގު އާތްވަށް ވިހަވުމުގެ ސަބަބުން ބައެއް ފަހަރު ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރި ކުރުވައެވެ. ބައެއް ފަހަރު ނަފްސާނީ ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރި ކުރުވައެވެ.\n4- ގުރުދާ ގެ ބަލިތައް: ގުރުދާ ގައި ހިލައުފެދުން، އަދި ގުރުދާ އަށް ޖެހޭ ދާއިމީ ބައެއް އެހެން ބަލިތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރި ކޮށްފާނެއެވެ.\n5 - ހަށިގަނޑައި ހިމެނޭ ތަފާތު މާއްދާތަކުގެ މިންވަރަށް އަންނަ ބަދަލެއްގެ ސަބަބުން ވެސް ހޮނޑުލެވިދާނެއެވެ. މިސާލަކަށް ލޭގައި ކެލްސިއަމް ގިނަވުން، ޔޫރިއާ ޖަމާވުން ( ގުރުދާ ފޭލްވުމުން )، ހަކުރު ނުވަތަ ގުލްކޯޒުގެ މިންވަރު މަދުވުން ފަދަ ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރިކޮށްފާނެ އެވެ.\n6- އެހެނިހެން ބައެއް ސަބަބުތައް\n- ގަޔާނުވާ ތަނެއް ފެނުން ނުވަތަ ވަހެއް ދުވުމުން ބައެއް ފަހަރު ހޮނޑުލެވެއެވެ. މިސާލަކަށް ކުނިވެ ދުވަސްވެ، ހަލާކުވެފައި ހުރި ކާތަކެތި ފެނުމުންނާއި، އޭގެ ވަސްދުވުމުން ބައެއް އޯކަށް ދެމި، ހޮނޑުލެވޭގޮތް ވެއެވެ.\n- ވިހަމާއްދާއެއް ކެވިއްޖެ ނަމަ އެބޭރުކުރުމަށްޓަކައި ގަދަކަމުން ހޮނޑުލައްވަ އެވެ. ހަމަ ހަލާކުވެ، ދުވަސްވެފައި ހުރި ކާނާއެއް ކެވިއްޖެ ނަމަ ''ކާނާއަށް ވިހަވުން'' ފަދަ މައްސަލައެއް ކުރިމަތިވެ ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރިކޮށްފާނެއެވެ.\n- ބޭނުންކުރެވޭ ބޭހުން ކުރިމަތިވާ ނުރަގަޅު އަސަރެއްގެ ގޮތުގައި ވެސް ހޮނޑުލެވުން ކުރިމަތިވެދާނެ އެވެ. މިގޮތުން ބައެއް ވައްތަރު އެންޓިބަޔޮޓިކް، ދޭތެރެ ދުރުކުރުމަށްދޭ ގުޅަބޭސް، އަދި ހިތުގެ ބަލިތަކަށް ދީ އުޅޭ ބައެއް ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ވެސް ހޮނޑުލެވިދާނެ އެވެ.\n- ބައެއް ކަހަލަ އޮޕަރޭޝަނަށް ފަހު ބައެއް ފަހަރު މޭނުބައިކޮށް ހޮނޑުލެވޭގޮތް ވެއެވެ. ހަމަ މިހެން ކެންސަރުގެ ފަރުވާގެ ގޮތުގައި ދެވޭ ކީމޯތެރަޕީ ފަރުވާ ލިބިގަތުމަކީ ވެސް ހޮނޑުލުން މެދުވެރިކުރުވާ ސަބަބެކެވެ. ރޭޑިއޭޝަން ތެރަޕީ އަކީ ވެސް ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރިކުރުވާ ސަބަބެކެވެ.\n- މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ވެސް ވަރަށް ގިނަ އަންހެނުންނަށް މޭނުބައިކުރުމާއި، ބޯ އެބުރުން އަދި ހޮނޑުލެވުން ފަދަ ޞިއްޙީ މައްސަލަތައް ކުރިމަތި ވެއެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި މާބަނޑު ދުވަސްވަރު ހޮނޑުލެވުން ކުރިމަތިވަނީ ހެދުނު ކޮޅު އެވެ. އެހެންކަމުން މިކަމަށް ހެދުނު ބައްޔޭ ކިޔައި އުޅެއެވެ.\nނޯޓް: މޭނުބައިކޮށް ހޮނޑުލެވުމަކީ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ވަރަށް ފަސޭހައިން ހަށިގަނޑުން ފެން ހުސްވުން މެދުވެރިވެދާނެ ކަމެކެވެ. މިގޮތަށް ދިމާވުމަށް މެދުވެރިވާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރޭގައި:-\n- އެކަށޭނަ ވަރަށް ފެން ނުބުއިން: އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ކަރުހިއްކުން އިހްސާސް ވާލެން ޒުވާނުންނަށް ވުރެ ކުޑައެވެ.\n- ގުރުދާ އެކަށޭނަ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ނުކުރުން: އުމުރުން ދުވަސްވުމުން މުޅި ހަށިގަނޑަށް އަންނަ ބަދަލުގައި ގުރުދާ ގެ މަސައްކަތް ހިންގުން ވެސް ލަސްވެގެން ދެއެވެ.\n- ފެންބުއިމަށް އިދިކޮޅު ހެދުން: މިހެން ދިމާވަނީ އުމުރުން ދުވަސްވުމުން ބައެއް މީހުންނަށް ކުޑަކަމުދެވުން ކޮންޓްރޯލް ނެއްޓޭ ގޮތް ވުމުންނެވެ. ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އަމިއްލަ ބާރަކާއި ނުލައި ބައެއް ފަހަރު ކުޑަކަމުދެވޭ ގޮތް ވެއެވެ.\n- ޖިސްމާނީ ބައެއް މައްސަލަތައް: މިސާލަކަށް ތަށީގައި ހިފަން އުދަގޫވުން، ގޮޑިން ތެދުވަން އުދަގޫވުން، ވަރުބަލި ކަމުގެ ސަބަބުން ފާޚާނާ އަށް ދިއުމަށް އުދަގޫވުން ފަދަ ކަންތައްތަކަކީ މުސްކުޅިންނަށް ފެންބުއިމާއި، އެފަދަ އެހެން ކަންކަމަށް ހުރަސްއަޅާ ސަބަބުތަކަކަށް ވަނީ ވެފައެވެ.\n- ހޮނޑުލެވުމަކީ ހަށިގަނޑުން ފެން ހުސްވުން މެދުވެރިކުރުވާ ކަމެއް ކަމަށް ވުމާއި އެކު އެންމެ ފުރަތަމަ ވެސް އެކަން މެދުވެރިވެފައިވޭތޯ ބެލުމަށް ފަހު ފަރުވާ ލިބި ގަންނާށެވެ.\n- ގިނަފަހަރު ހޮނޑުލެވުން ކުރިމަތިވި، ސަބަބަކުން ދުރުހެލިވުމުން އެކަން ރަގަޅުވެއެވެ. ބައްޔެއްގެ ސަބަބުން ނަމަ ބަލި ރަގަޅުވުން ހޮނޑުލެވުމުގެ އުދަގޫ ވެސް ފިލައިދެއެވެ.\n- ބައެއް ކަހަލަ ބޭސްތައް ހޮނޑުލެވުމުން ދީ އުޅެއެވެ.\n- ރަގަޅު ވަންދެން ތަނެއްގައި އިށީދެގެން އިންނާށެވެ.\n- އެއް ގަޑިއިރު ވަންދެން ހޮނޑުނުލެވި ފާއިތުވެއްޖެ ނަމަ ކޮންމެ 20 މިނިޓަކުން ގަޑިއިރެއް ވަންދެން\n30މލ ގެ ދިޔާތަކެތި ބޯށެވެ. މިގޮތުން އާފަލު ޖޫސް، މަދުމިންވަރަކަށް ސައިފަތް އަޅައިގެން ހަދާފައި ހުރި ސައި، އަދި ލޮނު ޕެކެޓް ފަދަ އެއްޗެއް ތައްޔާރު ކޮށްގެން ބޭނުން ކުރެވިދާނެ އެވެ. އޮރެންޖް ޖޫސް، ޓޮމާޓޯ ޖޫސް، ލެމަނޭޑް، ފަދަ ބުއިންތަކާއި، ދުރު ހެލިވާށެވެ. ހަމަމިހެން ކިރާއި، ސޮޑާ ފަދަ ކާބޮނޭޓް އެކުލެވޭ ބުއިންތައް ބޭނުންކުރުން ހުއްޓާލާށެވެ.\n- އިތުރަށް ހޮނޑު ނުލެވޭނަމަ އަނެއްކާ ވެސް ގަޑިއިރެއް ވަންދެން ކޮންމެ 20މިނިޓަކުން 237މލ ގެ ދިޔާތަކެތި ބޮމުން ގެންދާށެވެ.2ވަނަ ދެގަޑިއިރު ނިމުމުން އިތުރަށް ހޮނޑު ނުލެވޭނަމަ ވެސް ދިޔާތަކެތި ބުއިން އިތުރު ކުރާށެވެ.\n- އިތުރަށް ރަގަޅުވާހެން ހީވާނަމަ ސުރުވާ ފަދަ ތަކެތި ބޭނުން ކުރަން ފަށާށެވެ. މިގޮތުން ދިޔާ ތަކެއްޗާއި، އެކު ހަޖަމުކުރަން ފަސޭހަ ކާނާ 1 ދުވަސް ވަންދެން ބޭނުންކުރާށެވެ.\nނޯޓް: މަތީގައި އެވަނީ އުމުރުން4އަހަރުން މަތީގެ ކުޑަކުދިންނާއި، އަދި ބޮޑެތި މީހުންނަށް ކުރިމަތިވާ ހޮނޑުލެވުމަށް ނިސްބަތްކޮށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ.\nބަލިވެއިނުމާއި، މޭނުބައިކޮށް ހޮނޑުލެވުން( ހެދުނުގެ ބަލި )\nމިއީ ބަލިވެ އިންނަތާ ކުރީކޮޅު މޭނުބައިކޮށް ހޮނޑުލެވުން ކުރިމަތި ވުމެވެ. ބަލިވެ އިންނަ %90 އަންހެނުންނަށް މިކަމުގެ އުދަގޫ ފޯރައެވެ. ގިނަމީހުނަށް މިކަން ކުރިމަތިވަނީ ހެދުނުކޮޅުއެވެ. ހެދުނުގެ ބަލި (Morning sickness) އޭ ކިޔެނީ މިސަބަބާއި ހުރެއެވެ. ނަމަވެސް ހައިބަނޑާއި ހުރިކަމުގައި ވާނަމަ ދުވާލުގެ ކޮންމެ ވަގުތަކުވެސް މިއުދަގޫތައް ކުރިމަތިވުމަކީ ވެދާނެ ކަމެކެވެ. ހެދުނުގެ ބަލީގެ އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހާލަތަށް ''ހައިޕަރެމިސިސް ގްރެވިޑޭރަމް''(Hyperemesis gravidarum) އޭ ކިޔައެވެ. ބުނެވޭގޮތުގައި މިއީ ބަލިވެއިނުމާއި ގުޅިގެން ހަށިގަނޑުގައި އެކުލެވޭ ހޯރމޯންތަކަށް އަންނަ ބަދަލަކާއި ގުޅިގެން ކުރިމަތިވާ ކަމެކެވެ.\nއާންމުގޮތެއްގައި މޭނުބައިކުރުމާއި، ހޮނޑުލެވުން ނުވަތަ ހެދުނުގެ ބަލި ފުރަތަމަ 3މަސް ފާއިތުވެދިއުމުން ރަގަޅުވެއެވެ. މޭނުބައި ކުރުމާއި ހޮނޑުލެވުން ކުޑަކުރުމަށް އަންނަނިވި ކަންތައްތައް އެހީތެރިވެދެއެވެ.\n- ލުއިކޮށް ގިނަގިނައިން ކެއުން ( ދުވާލަކު6ނުވަތަ 8 ފަހަރު )\n- ތެޔޮ އަދި ހަވާދު އެކުލެވޭ ( ކުޅި ) ކާނާ އާ ދުރުހެލިވުން\n- އެއްފަހަރު ކެއުމާއި އަނެއްފަހަރު ކެއުމާއި ދޭތެރޭ ގިނަގިނައިން ދިޔާތަކެތި ބުއިން .\n- ކޮފީ އަދި ކަޅުސައި ފަދަ ބުއިން ތަކާ ދުރުހެލިވުން\n- އިގުރު އެކުލެވޭ ކާނާ ބޭނުންކުރުން\n- މޭނުބައިކުރުވާ ކާނާއާއި، ވަސްތަކާއި ވީވަރަކުން ދުރުހެލިވުން\n- ޕާން ،ބަނަސް،،ފާރޮށި، އަދި ޗީޒް ފަދަ ސްޓާޗް އެކުލެވޭ ކާނާ ބޭނުން ކުރުން: މިފަދަ ކާނާ އެދުކައިރީ އަތުޖެހޭ ހިސާބުގައި ބެހެއްޓިދާނެއެވެ.ހެދުނު ހޭލާ އެދުން ތެދުވުމުގެ ކުރިންނާއި، މެންދަމު ހޭލެވިއްޖެނަމަ މިފަދަ ކާނާ ބޭނުންކުރުމަކީ ފައިދާހުރިކަމެކެވެ.ހަމައެހެންމެ މޭނުބައިކުރަން އުޅޭހެން ހީވާނަމަ މިކާނާ ބޭނުން ކުރެވިދާނެއެވެ.\n- މަތީގައި ބަޔާން ކުރެވުނު ކަމަކުން މޭނުބައިކުރުމާއި،ހޮޑުލުމަށް ބަދަލެއް ނާންނަނަމަ ވިޓަމިން ބީ ބޭނުންކުރުމަށް ޑޮކްޓަރެއްގެ ކިބައިން ލަފާހޯދިދާނެއެވެ.\n- ޕްރޮޓީންސް އެކުލެވޭ ކާނާ ގިނައިން ބޭނުން ކުރުން : މިގޮތުން ބަދަން، ޕީނަޓް ބަޓަރ ފަދަ އެއްޗެތި ބޭނުން ކުރެވިދާނެއެވެ.\nމާގިނައިން ހޮޑުލެވޭނަމަ ހަށިގަނޑުން ފެން ހުސްވާގޮތް ( ފެންމަދުވުން ) މެދުވެރިވުމަކީ އެކަށީގެން ވާކަމެކެވެ.މިފަދަ ހާލަތުގައި ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރަކާ މަޝްވަރާކޮށް އެކަމުގެ އިރުޝާދު ހޯދިދާނެއެވެ. މޭނުބައިކުރުމާއި،ހޮޑުލުން ކުޑަވެ،އެކަމުގެ އަސަރު ފިލަން ފެށުމުން ގަވާއިދުން ކާތަކެތި ބޭނުންކުރަން ފެށިދާނެއެވެ.އަދި ބަލިވެ އިންނަ ދުވަސްވަރު ނަގަންޖެހޭ ވިޓަމިންސް (Prenatal vitamins)ވެސް ނެގިދާނެ އެވެ.\nދަތުރު ފަތުރު ކުރުމާއި ހޮނޑުލެވުން( ހަރަކާތުގެ ބަލި )\nދަތުރު ފަތުރު ކުރާއިރު ވަރަށް ގިނަ މީހުންނަށް ބޯއަނބުރާ ހޮނޑުލެވޭގޮތް ވެއެވެ. ބައެއް މީހުންނަށް ހީވަނީ ބޯއަނބުރައި ހޮނޑު ލެވުން ކުރިމަތިވަނީ ހަމައެކަނި ކަނޑު ދަތުރު ފަތުރު ކުރާއިރު އެކަނި ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިއީ އޮޅުމެކެވެ. މަތިންދާ ބޯޓް، ކާރު، ރޭލް، ބަސް، ލޮރީ، ފަދަ ތަކެތީގައި ދަތުރު ކުރާ އިރު ވެސް ބައެއް މީހުންނަށް މިމައްސަލަ ކުރިމަތި ކުރުވައެވެ.\nހަރަކާތުގެ ބަލި (Motion sickness) މެދުވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު އުމުރުން 12-5 އަހަރާއި ދެމެދުގެ ކުޑަކުދިން، އަންހެނުން، އަދި އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނަށް ބޮޑުކަމަށް ވެއެވެ. ހަމަ މިހެން އުމުރުން2އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް ހަރަކާތުގެ ބަލީގެ އުދަގޫ ކުރިމަތިވުމަކީ ވަރަށް ނާދިރު ކަމެއް ކަމަށް ޞިއްޙީ ތަޖުރިބާ ކާރުން ވިދާޅުވެއެވެ.\nހަރަކާތުގެ ބަލީގެ އުދަގޫތަކުގެ ތެރޭގައި ހިތް ނުތަނަވަސްވުން، ބޯއެނބުރުން، މޭނުބައިކުރުން، ހޮނޑުލެވުން، ބޮލުގައި ރިހުން، އަދި ދާހިއްލުން ފަދަ ކަންތައްތައް ހިމެނެއެވެ. ހޫނު ނުވިނަމަ ވެސް ބައެއް ފަހަރު ދާހިއްލާ ގޮތް ވެދާނެ އެވެ. އާންމުގޮތެއްގައި ބަލީގެ އުދަގޫތައް ދަތުރު ނިމޭތަނާހެން ފިލައި ދެއެވެ. ނަމަވެސް ބައެއް ފަހަރު ދަތުރު ނިމުމަށް ފަހުވެސް ދެތިން ގަޑިއިރަށް އުދަގޫތައް ދެމިހުރުމަކީ ވެދާނެ ގޮތެކެވެ.\nހަރަކާތުގެ ބަލީގެ އުދަގޫ ކުރިމަތިވަނީ އެތެރޭ ކަންފަތާއި، ލޯ އަދި ހަށިގަނޑުގެ ހަމަހިފެހެއްޓުމުގައި ބައިވެރިވާ އެހެން ބައިތަކުން ސިކުނޑިއަށް ފޮނުވާ މެސެޖް އޮޅުން ބޮޅުން އެރުމުންނެވެ. މިގޮތަށް މެދުވެރިވަނީ ދަތުރުފަތުރު ކުރާއިރު އުޅަނދު ތަޅުވައި، ދެއަތަށް ހެލުވުމާއި ގުޅިގެން އެތެރޭ ކަންފަތުގައި ހުންނަ ހަށިގަނޑު ހަމަ ހިފެހެއްޓުމުގައި އެހީތެރިވެދޭ ދިޔަވަރު، ތެޅެން ފެށުމުން، ހަށިގަނޑު އެކި ފަރާތް ފަރާތަށް ދާކަމުގެ މެސެޖް ސިކުނޑިއަށް ލިބޭތީ އެވެ. ހަށިގަނޑުގެ ހަމަހިފެހެއްޓުން ގެއްލި، އެކިއަރިއަށް ހެލޭކަމުގެ މެސެޖް ހަޖަމުކުރުމުގެ ނިޒާމަށް ލިބުމަކީ ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރިވާ ކަމެކެވެ.\nހަރަކާތުގެ ބަލި ކުރިމަތި ވުމުގެ ކުރިން ރަގަޅީ އެކަމަށް ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން އެޅެން ހުރި ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމެވެ. މިގޮތުން ދަތުރަން ފެށުމުގެ ކުރިންނާއި، އަދި ދަތުރުމަތީގައި ވެސް މިބަލީގެ އުދަގޫ ކުޑަކުރުމަށް އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ކުރެވިދާނެއެވެ.\n1- ދަތުރަން ކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ފުރިހަމަ ނިދި ލިބިގަންނާށެވެ. ހޭލާހުރެ ދަތުރަން ފެށުމަކީ ބައެއް ފަހަރު ބޯއަނބުރައި ހޮނޑުލެވުން ކުރިމަތިވާނެ ކަމެކެވެ.\n2- ހުސް ބަނޑާއި، ހުރެ ދަތުރުކުރަން ނުފަށާށެވެ. ހުސް ބަނޑާއި ހުރުމަކީ ބަނޑުގައި ވައިހެދި ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރި ކުރުވާ ކަމެކެވެ. އެހެން ކަމުން ދަތުރު ކުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ރަގަޅަށް ކާށެވެ. މާގިނައިން ކެއުމަކީ ވެސް ރަގަޅު ކަމެއް ނޫނެވެ. ސަބަބަކީ މާގިނައިން ކެއުމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި ވެސް ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރިކުރާ ކަމަކަށްވާތީ އެވެ.\n3- ދަތުރަން ފެށުމުގެ ކުރިން ގިނައިން ދިޔާ ތަކެތި ބޯށެވެ. ކޮފީ އަކީ ދަތުރަށް ފެށުމުގެ ކުރިން ބޯން ރަގަޅު އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ގިނައިން ދިޔާތަކެތި ބުއިމަކީ ހޮނޑުލެވުމުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެދާނެ ހަށިގަނޑުން ފެންހުސްވުން ފަދަ ކަންތަކުން މިންޖުކޮށްދޭނެ ކަމެކެވެ.\n4- އެސިޑް އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ދަތުރު ފެށުމުގެ ކުރިން ބޭނުން ނުކުރާށެވެ. ދަތުރު މައްޗާއި، ދަތުރަށް ފެށުމުގެ ކުރިން ވެސް އެސިޑް މަދު ކާނާގެ ބާވަތްތައް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ. މިގޮތުން ދޮންކެޔޮ، އާފަލު، ނާސްޕަތީ(ޕިއާޒް)، ކަރާ، ކުރުބާ، މޭބިސްކަދުރު، އަދި ކަދުރު ފަދަ އެސިޑް މަދުން އެކުލެވޭ ބާވަތްތައް ބޭނުންކުރެވިދާނެ އެވެ.\n5- ތެލާއި، ހަވާދު އެކުލެވޭ ކާނާގެ ބާވަތްތައް ދަތުރަށް ފެށުމުގެ ކުރިން ބޭނުން ނުކުރާށެވެ.\n6- ދޯނީގައި އިންނައިރު ސާފުވައި ލިބޭ ތަނެއް އިޚްތިޔާރު ކުރާށެވެ. ހަމަ މިހެން އަވިން ސަލާމަތްވެ، ހިޔަލުގައި އިދެވޭތޯ ބަލާށެވެ. މިސާލަކަށް ދޯނި ފަހަރު ، ނުވަތަ ބޯޓު ފަހަރުގެ އެތެރޭ ގެގަނޑުގައި އިނުމަކީ ސާފުވައި ލިބުމަށް ހުރަސް އަޅާ ކަމެކެވެ.\n7- ތެލުގެ ވަސް ނުދުވާ ހިސާބެއްގައި އިންނާށެވެ. ވަރަށް ގިނަ ފަހަރު ތެލުގެ ވަސް ދުވައި، އޭގެ ސަބަބުން ބައެއް މީހުންނަށް މޭނުބައިކޮށް ހޮނޑުލެވުން މެދުވެރިކުރުވާ ކަމެއްކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވި ފައެވެ.\n8- ދޯނީގައި އިންނަ އިރު ރަގަޅީ ތައްޓުމަތި ފަދަ ތަނެއްގައި އިނުމެވެ. ދޯނީގެ ތެރެއަށް ބެލުމަށްވުރެ އުދަރެހުން ވަކިދިމާލަކަށް ބެލުން ރަގަޅެވެ.\n9- ދަތުރު ކުރާއިރު އަބަދު، އޮށޯވެ، ނުވަތަ އިށީދެ ނީންނާށެވެ. ތެދުވެ، ދަތުރުގެ ބައިވެރިންނާއި، ވާހަކަދައްކާލައި، ހިގާލާ ހަދާށެވެ.\n10- މީހަކު ހޮނޑުލާތަން ފެނުމުން ސަކަރާތް ވާނަމަ އެތަނަށް ނުބަލާށެވެ. ހޮނޑުލާތަން ފެނުމަކީ ބައެއް މީހުންނަށް ހޮނޑުލެވުން ކުރިމަތިކުރުވާ ކަމެކެވެ.


Council inthihaabah PPM Ge ticket ah kurimathilumuge furusathu hulhuvaalaifi | Mihaaru\nޕީޕީއެމްގެ ޖަލްސާއެއްގައި އެ ޕާޓީގެ މެމްބަރުންތަކެއް. އެ ޕާޓީން ވަނީ ކުރިއަށް އޮތް ލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބުގައި އެ ޓިކެޓަށް ވާދަ ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލާފައި --ފޮޓޯ: ޕީޕީއެމް\nކައުންސިލް އިންތިހާބަށް ޕީޕީއެމްގެ ޓިކެޓަށް ކުރިމަތިލުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލައިފި\n06 އޮކްޓޯބަރ 2016 - 19:327comments\nއެ ޕާޓީން ނެރުނު އިއުލާނެއްގައި ބުނީ އަންނަ ޖެނުއަރީ 14ގައި އޮންނަ ކައުންސިލް އިންތިހާބުގައި ޕީޕީއެމްގެ ޓިކެޓުގައި ވާދަކުރަން ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އެކަމަށް އެދި ހުށަހެޅުމުގެ ފުރުސަތު މިއަދުން ފެށިގެން މިމަހުގެ 16 ވަނަ ދުވަހުގެ ނިޔަލަށް ހުޅުވާލާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nޕީޕީއެމް ޓިކެޓް ލިބޭނީ މި މަހުގެ ހައެއްގެ ނިޔަލަށް ޕާޓީގެ ދަފްތަރުގައި ހިމެނިފައިވާ މީހުންނަށް ކަމަށާއި ދާއިރާ އަށް ކުރިމަތިލާންޖެހޭ އަދަދަށް ވުރެ އިތުރަށް މީހުން ކުރިމަތިލައިފިނަމަ ޕްރައިމަރީ ބޭއްވުމަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ވެސް އިއުލާނުގައިވެ އެވެ.\nލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބުގައި ވާދަ ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވާލިއިރު، ރައީސް އަބްދުﷲ ޔާމީނާއި ޕީޕީއެމްގެ ރައީސް އަދި ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމާ ދެމެދު ހިޔާލު ތަފާތުވުންތަކެއް ވަނީ އުފެދިފަ އެވެ. އަދި މިއަދާ ހަމައަށް އައިއިރު އެ ހިޔާލު ތަފާތުވުންތައް ހައްލުކުރެވިފައެއް ނުވެ އެވެ.\nލޯކަލް ކައުންސިލް އިންތިހާބުގައި ވާދަ ކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެމްޑީޕީ އާއި ޖުމްހޫރީ ޕާޓީން ވަނީ ހުޅުވާލައިފަ އެވެ. މިފަހަރު އިންތިހާބުގައި އަދާލަތު ނިކުންނަނީ އެމްޑީޕީއާ ކޯލިޝަން ހަދައިގެންނެވެ.\nރަށު ކައުންސިލާއި އަތޮޅު ކައުންސިލްތަކުގެ މެމްބަރުންގެ އަދަދު މަދުކުރަން ލޯކަލް ކައުންސިލްތަކުގެ ގާނޫނަށް ގެނައި އިސްލާހުގެ ސަބަބުން އިންތިހާބުކުރަން ޖެހޭ ކައުންސިލަރުންގެ އަދަދު 655 އަށް ވަނީ މަދުވެފަ އެވެ. ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ރަށު ކައުންސިލްތަކާއި އަތޮޅު ކައުންސިލްތަކުގައި މިހާރު ތިބޭ މެމްބަރުންގެ އަދަދަކީ 1077 އެވެ. އެހެންކަމުން އެއީ 422 ކައުންސިލަރުންގެ މަދުވުމެކެވެ. ރަށު ކައުންސިލަރުންގެ މުސާރައަށް މިހާރު މަހަކު 11 މިލިޔަނަށް ވުރެ ގިނަ ރުފިޔާ ހަރަދުވާއިރު، ކައުންސިލަރުންގެ އަދަދު މަދުވުމާ ގުޅިގެން ދެން ކައުންސިލަރުންނަށް މުސާރައިގެ ގޮތުގައި ހަރަދު ކުރަން ޖެހޭނީ މަހަކު 7.3 މިލިޔަން ރުފިޔާ އެވެ.\nއިތުރު ލިޔުންތައް ލޯކަލް އިންތިހާބު ރަށު ކައުންސިލް އަތޮޅު ކައުންސިލް ސިޓީ ކައުންސިލް އިލެކްޝަންސް ކޮމިޝަން ޕީޕީއެމް އެލްޖީއޭ


Mahloof ge ithubaaru nei massala vaddhaakah noolhen: Azim\nޔޫތު އެންޑް ސްޕޯޓްސް މިނިސްޓަރު އަހުމަދު މަހްލޫފުގެ އިތުބާރު ނެތް ކަމުގެ މައްސަލަ ވައްދަން މަސައްކަތް ނުކުރައްވާ ކަމަށާއި ދެކެވެމުން ދަނީ ދޮގު ވާހަކައެއް ކަމަށް އެމްޑީޕީގެ ޕާލިމެންޓްރީ ގްރޫޕްގެ ލީޑަރު، މެދު ހެންވޭރު ދާއިރާގެ މެންބަރު އަލީ އާޒިމް ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.\nނަން ހާމަ ނުކުރައްވައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިނިސްޓަރު މަހުލޫފްގެ އިތުބާރު ނެތް ކަމުގެ މައްސަލަ ވެއްދުމަށް ސޮއި ހޯދަން މަސައްކަތް ކުރައްވަނީ އެމްޑީޕީގެ ޕީޖީ ލީޑަރު އަލީ އާޒިމް ކަމަށެވެ. އެ މައްސަލާގައި އޭނާ މެންބަރުންނާ ލޮބީ ކުރައްވަން ފައްޓަވާފައިވާ ކަމަށް ވެސް ވިދާޅުވި އެވެ.\nނަމަވެސް އާޒިމް ފަހުން "އަވަސް" އާ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން ވިދާޅުވީ އެއީ ތެދު ވާހަކައެއް ނޫން ކަމަށެވެ. މިނިސްޓަރު މަހްލޫފުގެ އިތުބާރު ނެތް ކަމުގެ މައްސަލަ ވައްދަން އޭނާ މަސައްކަތް ނުކުރައްވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެފަދަ ވާހަކައެއް އޭނާއަށް ފެނިގެން ދިޔައީ ވެސް ނޫސްތަކުގައި އެކަން ރިޕޯޓް ކުރުމުން ކަމަށެވެ.\n"އަޅުގަނޑަށް ވެސް ތި ކަން ހަމަ އެނގުނު ތަނުގައި މި ހުރީ، އެފަދަ އެއްވެސް ކަމެއް ނުހިނގާ،" އާޒިމް ވިދާޅުވި އެވެ.\nމަހްލޫފުގެ އިތުބާރު ނެތް ކަމުގެ މައްސަލައެއް ނަގަން ނޫޅުއްވާ ކަމަށް އާޒިމް ވިދާޅުވިއިރު، މަޖިލީހުގެ މިއަދުގެ ޖަލްސާއަށް މަހްލޫފު ހާޒިރުވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ. މެންބަރުން އަމާޒު ކުރައްވަމުން ގެންދެވި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން މަހްލޫފު އާޒިމަށް ފާޑުވިދާޅުވާން ވެސް އުޅުއްވި އެވެ. ނަމަވެސް މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު އެކަން ހުއްޓުވި އެވެ.\nމަޖިލީހުގެ މިއަދުގެ ޖަލްސާގައި މަހްލޫފު ވިދާޅުވީ "އަޅުގަނޑު ލައްވައި އާޒިމް ވަރަށް ހަޑި ކަންކަން ކުރުއްވަން އުޅުއްވާތީ ވަރަށް ދެރަވާ" ކަމަށެވެ. އެހެން ވިދާޅުވުމާ އެކު މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތުގައި އިންނެވި ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު އެ ވާހަކަތައް ހުއްޓުވާފަ އެވެ. ނަޝީދު ވިދާޅުވީ މިނިސްޓަރަށް ޖެހިވަޑައިގަންނަވަނީ މެންބަރުގެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެއްވަން ކަމަށެވެ. އޭގެ ބޭރުން ވާހަކަފުޅު ނުދެއްކެވުމަށް އެދިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށެވެ.\nމަޖިލީހުގެ މިއަދުގެ ޖަލްސާގައި މިނިސްޓަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މަހްލޫފު ކުރައްވަމުން ގެންދަވާ މަސައްކަތްތަކަށް ބައެއް މެންބަރުން ތައުރީފު ކުރެއްވި އެވެ. އަދި އާޒިމް ވަނީ މަހްލޫފު ގާނޫނުގައިވާ ގޮތަށް އަމަލު ނުކުރައްވަނީ ކީއްވެގެންތޯ ވެސް ސުވާލު ކުރައްވައިފަ އެވެ. އެ ސުވާލު ކުރެއްވުމަށް ފަހު ތަޅުން ދޫކުރައްވައި އޭނާ ވަޑައިގެންނެވީ އެވެ.\nފަހަކަށް އައިސް އާޒިމް ގެންދަވަނީ ވެސް މަހްލޫފުގެ ބައެއް ނިންމެވުންތަކަށް ފާޑުވިދާޅުވަމުންނެވެ. އެ ގޮތުން އެފްއޭއެމްގެ އިންތިހާބުގެ ކަންކަމާ ގުޅޭ ގޮތުންނާއި ސްޕޯޓްސް ކޯޕަރޭޝަން އުވާލުމަށް މަހްލޫފު ދައްކަވާފައިވާ ވާހަކަތަކަށް އާޒިމް ފާޑުވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ. ސްޕޯޓްސް ކޯޕަރޭޝަންގެ ކަންތައްތަކުގައި އެހެން މެންބަރުން ވެސް ފާޑުވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.\nއެފްއޭއެމްގެ ރައީސް ކަމަށް ދެވަނަ ދައުރަކަށް ބައްސާމް އަދީލް ޖަލީލް އިންތިހާބުވިއިރު އެފްއޭއެމުން އާޒިމްގެ އާއިލީ މަސްލަހަތު އޮންނަ ނިއު ރޭޑިއަންޓް ސަސްޕެންޑް ކުރި މައްސަލާގައި ބައެއް މީހުންގެ ނުރުހުން އެބަ އޮތެވެ. އާޒިމަކީ އެ ކްލަބްގެ ކުރީގެ ޗެއާމަނެވެ. އަދި ކްލަބްގެ މަސްއޫލުވެރިޔާ އަހުމަދު ވަހީފުގެ ދަރިކަލުންނެވެ.\nއެމްޑީޕީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލިސް އަހުމަދު މަހްލޫފު + އަލީ އާޒިމް ޕޮލިޓިކްސް


Ronaldo nehthan foobehdheyne gotheh Real gai neh\n"ރޮނާލްޑޯ ނެތްތަން ފޫބެއްދޭނެ ގޮތެއް ރެއާލްގައި ނެތް"\nރެއާލް މެޑްރިޑްގެ މިޑްފީލްޑަރު ލުކަ މޮޑްރިޗް ---\nކްރިސްޓިއާނޯ ރޮނާލްޑޯ ޖަހާވަރަށް ކޮންމެ އަހަރަކު ލަނޑު 50 ލަނޑު ނުޖެހުނު ނަމަވެސް، ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ލަނޑު ޖަހާނެ ކުޅުންތެރިޔެއް މިހާރު ރެއާލްަ މެޑްރިޑަށް ބޭނުންވާ ކަމަށް. މިޑްފީލްޑަރު ލުކަ މޮޑްރިޗް ބުނެފި އެވެ.\nޗެމްޕިއަންސް ލީގްގައި، މިރޭ އަޔެކްސްއާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ ދެ ވަނަ ލެގް މެޗުގެ ކުރިން، ވާހަކަ ދައްކަމުން، ރެއާލްގެ މިޑްފީލްޑަރު ބުނީ، އެ ޓީމަށް މިހާރު ދިމާވެގެން އުޅޭ މައްސަލައަކީ، ރޮނާލްޑޯ ކުލަބު ދޫކޮށްލުމުން، އޭނާގެ މަގާމު ފޫބައްދަން އުނދަގޫވުމުގެ މައްސަލަ ކަމަށެވެ.\nމޮޑްރިޗް، ބުނީ ރޮނާލްޑޯ ކަހަލަ ކުޅުންތެރިޔެއް ޓީމުގައި ހުރެފައ އޭނާ ދޫކޮށްލުމަކީ، ކޮންމެ ޓީމަކަށްވެސް މައްސަލަ ދިމާވާނެ ކަމެއް ކަމަށެވެ. އަދި ރޮނާލްޑޯގެ މަގާމު ފޫބެއްދުމަށް ރެއާލް މެޑްރިޑަށް އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވާ މޮޑްރިޗްވެސް އެއްބަސްވެ އެވެ.\n"ރޮނާލްޑޯގެ މަގާމު ފޫބައްދަން ކުލަބުން މިކުރާ ކަމަކީ މުޅި ޓީމެއްގެ ގޮތުގައި މަސައްކަތް ކުރުން، އެހެންނަމަވެސް އެއީ ފަސޭހަ ކަމަކަށް ނުވޭ،" މޮޑްރިޗް ވާހަކަ ދެއްކި އެވެ. "ކްރިސްޓިއާނޯ [ރޮނާލްޑޯ] ޖަހާނެ 50 ގޯލް، އެހެންނަމަވެސް މިހާރު ނެތް އެވަރަށް ގޯލް ޖަހާނެ މީހެއް."\n"ރޮނާލްޑޯ ޖަހާ ވަރަށް 50 ލަނޑު ނުޖެހުނު ނަމަވެސް ކޮންމެވެސް މީހަކު އެބަޖެހޭ ކުރިއަށް ނިކުންނަން، 20 އަދި 15 ގޯލް ޖެހޭނެ ކަހަލަ މީހަކު ނުވަތަ އެވަރުން ނުވަންޏާ 10 ގޯލް ނަމަވެސް ޖެހޭނެ މީހަކު ހުންނަން ޖެހޭ، އެއީ މިވަގަތު އަހަރެމެންނަށް މަދުވާ ތަންކޮޅަކީ، އެހެންވެ ލަނޑުޖެހުން މި ސީޒަންގައި އަހަރެމެންނަށް އުނދަގޫވެގެން މިއުޅެނީ."\nމޮޑްރިޗް ބުނީ، ކޮޕާ ޑެލްރޭ އާއި ލީގްގައި، ބާސެލޯނާއާ ދެކޮޅަށް ކުޅުނު މެޗުގައިވެސް ދެރަ ލިބުނީ އެހާ ގިނަ ފުރުސަތު ލިބުނުއިރުވެސް ލަނޑު ނުޖެހުމުން ކަމަށެވެ.\nމިރޭ އަޔެކްސްއާ ދެކޮޅަށް ކުޅޭ މެޗާ ބެހޭގޮތުން، މޮޑްރިޗް ބުނީ، އަޔެކްސް އަކީ ވަރުގަދަ ރޫހަކާއެކު މަސައްކަތް ކުރާ ޒުވާން ޓީމެއް ކަމަށެވެ. މިރޭގެ މެޗުންވެސް ރެއާލަށް އުނދަގޫވާނެ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. މިރޭގެ މެޗުގައި ރެއާލްގެ ކެޕްޓަން ސާޖިއޯ ރާމޯސްއަށް ނުކުޅެވޭނެ އެވެ. އެއީ ގަސްތުގައި ކާޑެއް ހޯދުމުން، ޔޫއެފާއިން އޭނާއަށް ކުރިމަތި ކުރި ސަސްޕެންޝަނާ ގުޅިގެން ކަމަށެވެ.\nރެއާލްގެ ސެންތިއާގޯ ބެރުނަބޭއު ސްޓޭޑިއަމްގައި، މިރޭ ކުޅޭ މެޗު ފަށާނީ ރާއްޖޭގަޑިން ދަނަވަރު 1:00 ގަ އެވެ. ހަމައެގަޑީގައި ބުރޫޝިއާ ޑޯޓަމުންޑާއި ޓޮޓެންހަމްވެސް ވާދަ ކުރާނެ އެވެ.\nގަސްތުގައި ކާޑު ހޯދުމުން ރާމޯސްއަށް ދެ މެޗަށް އަދަބު ދިފ\nމިއީނިމުމެއް ނޫން، އެންފީލްޑްގައި ތަފާތު ފެންނާނެ


އަހަންނަށް ބަލަން ހުރެވުނީ އެވެ. ނިޔާޒާގެ މޫނަށެވެ. އޭނާގެ ހަރަކާތްތަކަށެވެ. ގޮށް ޖަހައިލެވިފައިވާ ދެ ބުމައަށެވެ. ނިޔާޒާ އަހަންނާ ދިމާ ބަލައި ވެސް ނުލަ އެވެ. އޭނާ އިނީ ރުޅިއައިސް ރަތްވެފަ އެވެ. ގަދަ ކަމުން ކަހަލަ ގޮތަކަށް އަހަންނަށް ހިންދިރުވާލެވުނެވެ. ކަރުތެރެ ހީވީ ބެދެމުން ދިޔަހެންނެވެ. ތުންފަތާއި އަނގަތެރެ ހިކި ހިންދިރުވަން އުނދަގޫވަމުން ދިޔަ އެވެ.\n"ކީއްވެގެންތަ ފާޑަކަށް ބަލަން ތި ހުންނަނީ؟" އަހަރެންގެ މޫނަށް ބަލައިލެވުމުން ނިޔާޒާގެ ރުޅި ގަނޑު ގަދަވި ކަހަލަ އެވެ.\n"އަހަރެން.. އަހަރެން..." ހިތުގައި އޮތް ޖުމުލަތައް ދުލާ ހަމައަށް ނެރެން އުނދަގޫވި އެވެ.\n"ހޫމް! ދެން އަނެއްކާ ތިމާގެ ނިކަމެތި ކަމާ، ޔަތީމުކަމުގެ ވާހަކަތަކުން މަ ހިތް ފިނި ކުރަން އުޅޭނެ ކަމެއް ނެތް،" ނިޔާޒާ ދެ ކަކޫ ގަޔާ ކައިރި ކޮށްލި އެވެ. "ދެން މީނަހާ އިމޯޝަނަލް، މީނަހާ ނިކަމެތި މީހެއް ވެސް މި ދުނިޔޭގައި ނުހުންނާނެ. ހިތުން ތިމާއަކީ މާ ބޮޑު ނިކަމެއްޗެއް."\n"އަހަރެން ކީއްތަކުރީ؟" އަހަންނަށް އިސްޖަހައިލެވުނެވެ.\nއޭރު ލޮލަށް ގިނަވަމުން ދިޔަ ކަރުނަތައް ލޮލުގެ ތިރީ ރަވައިގެ ކައިރިއަށް ބަރު ޖެހެމުން ދިޔަ އެވެ. އަހަރެން އުޅުނީ ނިޔާޒާއަށް އެ މަންޒަރު ނުފެންނަ ގޮތް ހަދާށެވެ. އޭނާއަށް އެ ކަން ނުދައްކާށެވެ.\n"ކުރިކަމެއް އެނގޭނީ ކަލޭއަކަށްނު. ކަލޭއަށް ސާފުކޮށް އެނގޭނެ އަހަންނަކީ އެހެން މީހަކު ދެކެ ލޯބިވި މީހެއްކަން. ކަލޭއަށް އެނގޭނެ ކަލޭ ދެކެ ކުޑަކޮށް ވެސް އަހަރެން ލޯތްބެއް ނުވާކަން. އަދި ދުވަހަކު ވެސް ނުވާނެކަން ވެސް." ނިޔާޒާ މަލާމާތުގެ ރާގުގައި ބުނެލި އެވެ.\nއަހަރެންގެ ހިތް ފަޅިފަޅިވަމުން ދިޔަ އެވެ. ހީވީ ހިކި ގޮނފިގަނޑެއް ހިތުރެ ތެރެއަށް ކޮށްޕަމުން ދިޔަހެންނެވެ. ހިތުގެ ތެޅުން އަވަސްވެ މޭ ފުފެމުންދާހެން ހީވަމުން ދިޔަ އެވެ.\n"އެންމެ ފުރަތަމަ ތިމާގެ އަމިއްލަ ސޫރައަށް ބަލައިބަލަ. ގައިގެ ހަންގަނޑަށް ބަލައިބަލަ. ކަލެއެކޭ އެފްރިކާ މީހެކޭ ތަފާތެއް އެބަހުރިތަ؟ ނެތެއްނު. ކަލޭ ކިބައިގައި މީހަކު ލޯބިވާނެ އެއްވެސް ސިފައެއް އެބަހުރިތަ؟ މި ސުވާލުތައް އަމިއްލަ ނަފުސާ ކޮށްބަލަ." ނިޔާޒާ އަނގަޔާއި މޫނަށް ވައްތަރުތަކެއް ޖައްސާލަމުން ބުނެލި އެވެ.\nއަހަންނަށް އަތުގައި އޮތް ތަބަކުގައި ބާރަށް ހިފައިލެވުނެވެ. މުލައްދަނޑިއަށް ބާރުކޮށްލަމުން އަތްތިލައަށް ވާންކޮށްލެވުނެވެ. ދެ ދަތްޕިލަ ޖައްސާލެވުނެވެ.\n"އެއީ އަހަރެންގެ ކުށެ..." އަހަރެންގެ ޖުމުލަ ފުރިހަމަ ނުވަނީސް ނިޔާޒާ ފެށުމުން އަހަރެން ހުއްޓައިލީމެވެ.\n"ކުށެއް ނޫން. ކުށެއް ނޫން މާތް ސާހިބާ. މަނިކުފާނަށް އެނގި ނުލެއްވީ މަނިކުފާނުގެ ފެންވަރު. މަނިކުފާނުގެ ހައިސިއްޔަތު. މަނިކުފާނާ ނިކަމެތި އަޅުގަނޑާ އަރާ އަރަފޯދިގެން ނުވަނީ. އެއީ މައްސަލައަކީ. އެއީ ކުށަކީ،" ނިޔާޒާ ބާރުބާރަށް ހޭން ފެށި އެވެ. "ތިޔަހާ ގަދަރުވެރި އިއްޒަތްތެރި ސާހިބަކަށް، ނިކަމެތި އަޅުގަނޑު ފަދަ ކަންނެތް، ގޮތެއް ނެތް އަނތްބަކު އިހުތިޔާރު ކުރުން އެއީ މަނިކުފާނުގެ މައްސަލައަކީ."\nއަހަރެން ކޮޓަރިން ނުކުންނަށް ހިނގައިގަތީމެވެ. ބަރު ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅަމުން ކޮޓަރިން ބޭރަށް ނުކުތީމެވެ. ލޮލަށް ގިނަވެ ބަރުވެފައި ހުރި ކަރުނަތައް އޮހިގަތީ އެވަގުތު އެވެ. ފިކުރުތަކުން ބަރުވެ، ޝަކުވާތަކުން ތޮއްޖެހިފައިވާ ހިތެއް މޭގައި އެލުވައިގެން ގޮސް ބަދިގެއަށް ވަނީމެވެ.\nބަދިގެއަށް ވަދެވުނު އިރަށް އަހަރެންގެ އަމިއްލަ ނަފުސުގެ ކޮންޓުރޯލު ގެއްލުނެވެ. ބާރުބާރަށް ހަޅޭއްލަވާ ގަނެވުނެވެ. އަތުގައި އޮތް ތަބަށް މޭޒު މައްޗަށް ހޫރައިލެވެނެވެ. މޭޒުމަތީގައި ދެ އަތް ތިލައިން ބާރަށް ޖަހައިލެވުނެވެ. އެގޮތުގައި އެތައް ހަރަކާތެއް ކުރެވުނެވެ.\nއެންމެފަހުން އަހަންނަށް މުށިގަނޑު މައްޗަށް ތިރިވެވުނެވެ. ދެ ކަކުލުގައި އަތް އަޅައިގެން އިށީނދެވުނެވެ. އަމިއްލަ ނިކަމެތި ކަމާ މެދު ޝަކުވާ ކުރާ ހާލުގަ އެވެ. އަނތްބަކު ހުރެމެ، އަނތްބެއްގެ ފަރާތުން ލިބެން ޖެހޭ ލޯތްބެއް އޯގާތެރިކަމެއް، އެހީތެރިކަމެއް ނުލިބޭތީ ހިތާހިތާ ސުވާލު ކުރެވުނެވެ. އަމިއްލަ ނަފުސުގެ ނިކަމެތި ކަމާ މެދުގަ އެވެ.\n"އަހަރެންގެ ކުށަކީ ކޮބާ؟ އަހަންނަށް މިހެން މިވަނީ ކީއްވެތަ؟ އަހަންނަކީ ވެސް ހަމަ އިންސާނެއް ނޫންތަ؟ އަހަރެން ސިފައަކީ އަހަރެންގެ ދިރިއުޅުން ޖަހަންނަމައަށް އެއް ލައިލަން ޖެހޭ ސަބަބެއްތަ؟ އަހަންނަށް ހައްގު މިންވަރަކީ މިއީތަ؟" އަމިއްލަ ނަފުސާ ކުރެވުނު ޝަކުވާތައް ދުލާހަމައަށް ބޭރުވާން ފެށި އެވެ. "އަހަރެންގެ ސިފައަކީ އަހަރެން އަމިއްލައަށް ހޯދައިގަތް ކަމެއްތަ؟ ނިޔާޒާ އަހަންނަށް އެހެން އެ ހަދަނީ ކީއްވެތަ؟ އަހަރެންގެ ކޮން ކުށެއް އޮވެގެންތަ؟"\nއަހަރެން ބޮލަށް ބަރު ޖެހެމުން ދިޔަ އެވެ. ބޮލުގެ ދެ ފަރާތަށް ފިތެމުން ފުރެމުންދާހެން ހީވަމުން ދިޔަ އެވެ. ބަރު އެއްޗެއް ބޮލަށް ލައިގެން އިނދެވޭ ކަމުގެ އިހުސާސް ކުރެވެމުން ދިޔަ އެވެ. ދެ ލޮލަށް ވެސް އުނދަގޫތަކެއް ވަމުން ދިޔައެވެ. ލޮލުން އޮހެމުން ދިޔަ ކަރުނަތައް ނޭފަތުގެ ދެ ފަރާތުން އަނގަޔާ ދިމާއަށް ފައިބަމުން ދިޔަ އެވެ.\n"އަހަންނަށް މިހެން މިވަނީ އަހަރެންގެ ފިނޑިކަމުންތަ؟ ނޫނީ އަހަންނަކީ މާ މަޑުމައިތިރި މީހަކަށް ވީމަތަ؟ ނިޔާޒާގެ ކުރިމަތީގައި ކުޑަކުޑަ ފުށްކޮޅެއްހެން މި ހުރެވެނީ ކީއްވެތަ؟ ނިޔާޒާގެ ކޮން ޖާދޫއެއް އަހަންނަށް ކަމު ގޮސްގެންތަ؟" ހިތުގެ އުދާސްތައް ލަސްލަހުން ބޭރުކުރެވެމުން ދިޔައެވެ.\n"ބައްޕާ. ބައްޕާ!" ސިހިފައި އަހަންނަށް ބަލައިލެވުނެވެ.\nބަދިގެ ދޮރުމަތީގައި ހުރީ ސިނާނެވެ. އަހަންނަށް ކޮޅަށް ތެދުވެވުނެވެ. ދެ ލޯ ފޮހެލަމުން އަހަރެން ބަލައިލެވުނީ ސިނާނުގެ މޫނަށެވެ. ލުއި ގޮތަކަށް ހިނިތުން ވެވޭތޯ ބަލައިލީމެވެ.\n"ބައްޕަ ރޮނީތަ؟" ސިނާނު ބަދިގެ ތެރެއަށް ވަނެވެ.\n"ނޫން! ފުށްމޮޑެން ހުއްޓާ ބޮލުގައި ރިއްސައި ގަތީމަ،" ދެ ލޯ ފޮހެލަމުން އަހަރެން ބަލައިލީ ސިނާނުގެ މޫނަށެވެ. "ދަރިފުޅު އިށީނދޭ. ބައްޕަ ރޮށްޓެއް މި ފިހެލަނީ."\n"ބައްޕަ ވެސް ބަލިވީމަ އޮށޯވެ ރެސްޓު ކޮށްލާ. މަންމަ އެކަންޏެއް ނޫނެއްނު ރެސްޓު ކުރަން ޖެހޭނީ." ސިނާނު ހިތްހަމަ ނުޖެހި ހުރެ ބުނެލި އެވެ. "އަސްލު މަންމަ ބައްޔެއް ވެސް ނޫން. އެއީ ހުސް ފޭކު."\n"ދަރިފުޅާ އެއީ ދަރިފުޅުގެ މަންމައެއްނު. ބައްޕަ ދުވަހަކު ވެސް ތި ކަހަލަ ވާހަކައެއް ދެކިންތަ؟" އަހަންނަށް އަޑު އަހަން އުނދަގޫވި އެވެ.\nމޮޑެންފެށި ފުށްތަކުގެ ތެރެއަށް އަތްލަމުން އަހަރެން ބަލައިލީ ސިނާނާ ދިމާއަށެވެ. އޭނާގެ މޫނު މަތިން ފެންނަމުން ދިޔަ މައުސޫމު މަންޒަރު ފެނިފައި އަހަރެންގެ ވާހަކަ ދެއްކުމުގެ ރާގު ބަދަލު ކޮށްލަން މަޖުބޫރުވި އެވެ.\nދެން ދެމިގެން ދިޔައީ ހިމޭން ސިކުންތު ކޮޅެކެވެ. ފުށްގަނޑު މޮޑެ ފުށް ކަނޑަށް ފެށުމުން ސިނާނު އަހަރެން ގާތަށް އައެވެ.\n"ދަރިފުޅުމެން ނުކިޔަވަންތަ މަންމައަށް އޯގާތެރިވާން ޖެހޭނެ ވާހަކައެއް. މަންމައަށް ކިޔަމަންތެރިކަން އަދާ ކުރަން ޖެހޭނެ ވާހަކައެއް. މަންމައާ ދިމާއަށް އުއްފު ވެސް ބުނަން ނުވާނޭ ބުނާ ވާހަކަތަކެއް. ދަރިފުޅަކީ މިހާރު ބާރަ އަހަރު ވެފައި ހުރި ބޮޑު ކުއްޖެއް. ބައްޕަ ނުބުންޏަސް ދަރިފުޅަށް ވިސްނެން ވާނެ މިކަން." ސިނާނުގެ މޫނަށް ބަލައިގެން ހުރެ ފުށް ކަނޑަމުން އަހަރެން ބުނެލީމެވެ.\n"އަހަރެން ބޮޑު ކުއްޖަކަށްވީމައޭ މިހެން މި ބުނީ. ބޮޑެތި ކުދިން ވިސްނާހެން ވިސްނާތީއޭ މި ބުނީ. މަންމަ ޖައްސަނީ ހުސް ފޭކޭ މި ބުނަނީ." ސިނާނު ދޭފަތް ނެގި އެވެ. "އެހެން ކުދިންގެ ބައްޕައެއް ތިހެންނެއް ނޫޅޭ. ބައްޕައަށް ތި ޖެހެނީ މަންމަ ކުރަން ޖެހޭ ކަންކަން ކުރަން."\n"އެއީ މަންމަ ބަލިވީމައޭ. އެހެން ކުދިންގެ މަންމަމެން ބަލިވީމަ ވެސް އެކުދިންގެ ބައްޕަމެން މިގޮތަށް އުޅޭނެ." ރޮށި ދަމާ ގޮނޑިގައި ފުށްގަނޑު ބާއްވާލީމެވެ.\n"އެކަމަކު މި ނޫން ދުވަހެއް ނާދެއެއްނު." ސިނާނު ބަލައިލީ އަހަރެން މޫނަށެވެ.\nއަހަރެން ގަނޑުވިއެވެ. ސިނާނު ވިކައިގަތީ ސީދާ އަހަރެންގެ ހިތުގަ އެވެ. އޭނާ ހިފައިލީ އަހަރެންގެ ބަލި ފައިގަ އެވެ.\n"މަންމައަށް އަހަރުމެންނަށް ކޮށްދެވުނީ ކޮން ކަމެއް؟" ސިނާނު އަނެއްކާ ވެސް ބުނެލި އެވެ.\n"ދަރިފުޅާ! އެއްވެސް ވަރަކަށް ނުވިސްނާ ތިކަހަލަ ވާހަކަ ދައްކާކަށް ނުވާނެ." އަހަންނަށް އަޑު އަހަން އުނދަގޫވަމުން ދިޔައެވެ.\n"ބައްޕައަށް ނުކެރެނީއޭ. މަންމަ ހެދިހާ ގޮތެއް ބައްޕައަށް އޯކޭ ވަނީއޭ." އަނެއްކާ ވެސް ސިނާނު ބުނެލި އެވެ.\n"ދަރިފުޅު ކޮންތާކުން ދަސްކުރި ވާހަކަތަކެއް ތި؟ ކާކު ދެއްކި ވާހަކަތަކެއް ތި؟" އަހަރެން ގަނޑުވި އެވެ.\nއިވެމުން ދިޔަ އަޑުތަކުން ހުއްޓުން އެރި އެވެ. ހިނދުކޮޅެއް ވަންދެން ހަރަކާތްކޮށްލަން ނޭނގިފައި ހުންނަން މަޖުބޫރުވި އެވެ.\n"ކުލާސް ކުދިން ބުނީ އެކުދިންގެ މަންމައޭ ހުރިހާ ކަމެއް ކުރަނީ. ޔުނީފޯމު ދޮވެދީ އިސްތިރި ކޮށްދީ، ފިލާވަޅުތައް ހަދާތޯ ބަލައި ހުރިހާ ކަމެއް ކުރަނީ ވެސް،" ސިނާނު އަނެއްކާ ވެސް ބުނެލި އެވެ. "އަދި އެނގޭތަ؟ ކުލާހުގައި އުޅޭ ހަސަންގެ މަންމަ މަރުވެފަ އެތައް ދުވަހެއް ވެއްޖެ. ހަސަން ބުނީ އޭނާއަށް ހުރިހާ ކަމެއް ކޮށްދެނީ ދޮންމަންމައޭ. ބައްޕަ ވެސް ދެން ދޮންމަންމައެއް ހޯދަންވީނު. އޭރު ބައްޕައަށް ކިހާ ފަސޭހަވާނެ. މަންމަ އެ ގޮތަށް ކަންނެތްވެފަ އޮންނާތީ ބައްޕައަށް ކިހާ އުނދަގުލެއްވޭ. މިހާރު މަހަށް ވެސް ނުދެވެއެއްނު. ލާރި ވެސް ނުލިބެއެއްނު."\n"ދަރިފުޅާ!" އަހަރެން ހައިރާންވެ ބަސް ހުއްޓުނެވެ.\nސިނާނު ދައްކަމުން ދިޔަ ބޮޑެތި ވާހަކަތަކުން ބުނާނެ އެއްޗެއް ހިތަށް ގެންނަން ވެސް ނޭނގުނެވެ.\n"ވަރަށް ދުވަސްވެއްޖޭ މި ވާހަކަ ދައްކަން އުޅޭތާ ވެސް. އެކަމަކު ބައްޕަ ހިތްހަމަ ނުޖެހިދާނެތީ ނުދައްކަން މިހުރީ ވެސް. އަހަންނަށް ފެނެޔޭ ބައްޕަ ސިއްރުން ރޯން އިންނަތަން ވެސް. އަހަންނަށް އިވެޔޭ ބައްޕައާ ދިމާއަށް މަންމަ ހަޅޭއްލަވާ އަޑު ވެސް. ބައްޕަގެ ސިފަ ހުތުރު ވެގެން އެއްޗެހި ކިޔާ އަޑު ވެސް،" ސިނާނު އަތުގައި އޮތް ދޭފަތަށް ބާރު ކޮށްލި މަންޒަރު އަހަންނަށް ފެނުނެވެ. "ބައެއް ފަހަރު އަހަރެން ގާތަށް ރުޅިވެސް އާދެވޭ. ހިތަށް އަރާ މަންމަގެ އަނގަމަތީގައި ޖަހަންވީއޭ ވެސް."\n"ދަރިފުޅާ!" އަކުރުތަކަށް ދަމައިލަމުން އަހަންނަށް ބުނެލެވުނެވެ.\n"ބައްޕަ މިއަދު އަޑުއަހާބަލަ އަހަރެން ދައްކާވާހަކަތައް. އަހަރެން މި ވާހަކަތައް ހިތަށް ލައިގެން އުޅެން ހަދައިގެންނޭ ކުލާހުގައި އުޅޭ އިރު ރުޅި ގަދަ ވެވެނީ ވެސް،" ސިނާނު ލަސްލަހުން ބުނެލި އެވެ. "އަހަރެން ގަސްތަކު ނޫނޭ ކުލާހުގަ އެ ގޮތަށް އުޅެނީ ވެސް. އަހަންނަށް އުނދަގޫ ވަނީ. މީހަކު އެއްޗެއް ބުންޏަސް ހީވަނީ މަންމަގެ އަޑު އިވޭހެން. ހިތްހަމަ ނުޖެހޭ އެއްޗެއް ބުނާއިރަށް ރުޅި ގަދަވެވެނީ."\n"މިއަދު ދެން ތި ވާހަކަ ތި ދައްކަނީއޯ؟" އަހަރެން ލޮލަށް ކަރުތައް ގިނަވިއެވެ.\n"ސުކޫލުގެ ކައުންސިލަރު ބުނީ ހިތުގަ ކަންކަން ނުފޮރުވާ އެކަމެއް ނިސްބަތްވާ މީހަކަށް ކިޔައި ދޭށޭ. އަހަރެން ނުބުނަން މި ވާހަކައެއް އެއްވެސް މީހަކު ގާތަކު. ކައުންސިލަރު އެހެން ބުނީމަ ބައްޕަ ގާތު މި ބުނެދިނީ ވެސް،" ސިނާނު އަހަރެންގެ އަތުގައި ހިފި އެވެ. "ބައްޕާ އެ ތެދު ވާހަކައެއް އަހަންނަށް މިހާރު ވަރަށް ލުއިކަން އިހުސާސް ކުރެވޭ. ބޮލަށް ވަރަށް ފަސޭހަވެއްޖެ. ބައްޕަ ގާތު މިހެން ބުނެވުނީމަ ވެސް." (ނުނިމޭ)


Libifaivaa magaamaai ilmah bodaavanee heyyeve? - vNews.mv\nލިބިފައިވާ މަޤާމާއި އިލްމަށް ބޮޑާވަނީ ހެއްޔެވެ؟\nޒިދުނާ ވަޙީދު 30 May 2021, 11:58\nދުނިޔޭގައި އިންސާނާ ލައްވާފައިވަނީ ވަގުތެއް ކަނޑައަޅާފައެވެ. ދުނިޔެއަށް އައުމުގެ ކުރިންވެސް އިންސާނާގެ މަރު ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ.\nމި ދުނިޔެއަކީ އިންސާނުންނަށާއި ޖިންނީންނަށް އިމްތިހާނަކަށް ވާއިރު، އެއްބަޔަކު ދުނިޔެއާއި ދުނިޔެވީ ކަންކަމަށް ޣާފިލުވެގެންދެއެވެ.\nއެއްބަޔަކު އެމީހުނަށް ލިބިފައިވާ އިލްމުގެ ޒަރިއްޔާއިން، ހެޔޮ ދަރުމައާއި ސަވާބު ހޯދައި، ﷲ އަށްޓަކައި މަސައްކަތްކުރަމުން ގެންދާއިރު، އަނެއްބަޔަކީ އެމީހެއްގެ މަޤާމާއި، ލިބިފައިވާ އިލްމާއި ޝަރަފަށް ބޮޑާވެ ކިބުރުވެރިވެގެން ދިރިއުޅޭ މީހުންނެވެ.\nއިސްލާމްދީނަކީ ގަދައަޅައި މަސައްކަތްކުރުމަށް ހިތްވަރުދޭ ދީނެކެވެ. އިލްމު އުނގެނުމަށް ހިތްވަރުދޭ ދީނެކެވެ. އަދި މައިމީހާގެ އުނގުން ފެށިގެން، ކަށްވަޅަށް ދާންދެންވެސް އިލްމު އުނގެނުމަށް އިސްލާމްދީން ބާރުއަޅައެވެ.\nނަމަވެސް އިންސާނާއަށް ކިތަންމެ މަތީ މަޤާމަކާއި، ޝަރަފެއް ލިބުނު ކަމުގައި ވިޔަސް ހަނދާން ބަހައްޓަންޖެހޭ އެއްކަމަކީ، ޝަރަފާއި އިލްމުގެ ސެޓްފިކެޓުތަކާއި، މަތީ މަޤާމުތަކަކީ ދާއިމީ އެއްޗެއް ނޫންކަމެވެ. ކިތަންމެ މަސައްކަތެއް ކުރިނަމަވެސް އެކަލާނގެ ދެއްވި ނިއުމަތަކަށް ބޮޑާވެ، ކިބުރުވެރިވެއްޖެނަމަ، ހިނދުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައިވެސް އެ ނިއުމަތް އެމީހެއްގެ އަތުން ބީވެ، ހިނގައިދާނެކަމެވެ.\nއިންސާނުން ފޮނުވުނީ ވަކި މަޤުޞަދެއްގައިކަން ހަނދާންކޮށް، މާތްﷲ އަށް ބިރުވެތިވެ، ހިތްތިރިކުރުމަކީ މުހިންމު ކަމެކެވެ. އެއީ ތަނެއް ބަލަހައްޓަން ހުންނަ މީހަކަސް، ނުވަތަ ޤައުމެއްގެ ވެރިއަކަސްމެއެވެ.\nބޮޑާކަމަކީ އިންސާނާގެ އީމާތްތެރިކަން ނައްތާލާ އެއްޗެކެވެ. ނަފްސާނީގޮތުން އިންސާނާ ގުޑުވާލާ ހަގީގީ ހިތްހަމަޖެހިން ނައްތާލާ އެއްޗެކެވެ. ބޮޑާވާ މީހާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ގެއްލުންވާއިރު، ބޮޑާވުމުގެ ސަބަބުން އެހެން މީހުނަށްވެސް ހިތާމަވެރި އިހުސާސްތަކާއި ކުރިމަތިލާންޖެހެއެވެ. ކޮންމެ މީހަކީވެސް އެކި ކަހަލަ އިމްތިހާނުތަކާއި ކުރިމަތިލަމުން ގެންދާ ބައެކެވެ. މިކަން ހަނދާންކޮށް، އެކަކު އަނެކަކަށް ހަމަހަމަކަން ބަހައްޓައި، އިހުތިރާމާއި ޤަދަރުކުރުމަކީ މިއަދުގެ މިމުޖުތަމައުގައި އިންތިހާއަށް ބޭނުންޖެހިފައިވާކަމެކެވެ.\nބޮޑާވުމާއި ބެހޭގޮތުން ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި، އެފަދަ މީހުންގެ ހިތްތަކުގައި ޣާފިލުކަމުގެ ސިއްކަ ޖައްސަވާނެކަމަށް އަންގަވާފައިވާއިރު، އިންސާނުންގެ ހަގީގީ ގޯއްޗަކީ މަރުވުމަށްފަހު އެމީހަކު ދަތުރުކުރާ އުޚުރަވީ ހަޔާތްކަން ހަނދާންކުރަން ޖެހެއެވެ. އެދުވަހުން އިންސާނާއަށް ކިތަންމެ ގިނަ ހެޔޮ ކަމެއް ކުރެވުނަސް، ކުޑަ ކުޑަ ކަމެއްގެ ސަބަބުންވެސް އަނދަ އަނދާހުރި ނަރަކައަށް އަބަދުމެ އަބަދަށް ދާން ޖެހިދާނެކަމަކީވެސް ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަންޖެހޭކަމެކެވެ.


vnews -2mashrooakah 14 million rufiyaage hiley ehee Inida in dheefi\nދެ މަޝްރޫއަކަށް 14 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ހިލޭ އެހީ އިންޑިއާ އިން ދީފި\nއއ. އުކުޅަހުގައި ބައިނަލްއަގްވާމީ ފެންވަރުގެ ކޮންވެންޝަން ސެންޓަރެއް އިމާރާތް ކުރުމަށާއި ދ. ވާނީގައި ހުންނަ ފުލުހުންގެ ޓްރެއިނިން ސްކޫލްގައި ތަފާތު ޕްރޮޖެކްޓްތަކެއް ހިންގުމަށް އިންޑިއާ ސަރުކާރުން ހިލޭ އެހީ ދީފި އެވެ.\nފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުނީ މިއި ރާއްޖޭގެ ތަރައްގީއަށް ބޭނުންވާ ޕްރޮޖެކްޓުތައް ހިންގުމަށް އިންޑިއާ ސަރުކާރުން ދިވެހި ރާއްޖެއަށް ދީފައިވާ 100 މިލިއަން ދިވެހި ރުފިޔާގެ ހިލޭ އެހީގެ ތެރެއިން ދީފައިވާ އެހީތަކެއް ކަމަށެވެ. އެގޮތުން އއ. އުކުޅަހުގައި ބައިނަލްއަގްވާމީ ފެންވަރުގެ ކޮންވެންޝަން ސެންޓަރެއް އެޅުމަށް 7.8 މިލިއަން ދިވެހި ރުފިޔާގެ ހިލޭ އެހީ ވަނީ ދީފަ އެވެ. އަދި ވާނީގައި ފުލުހުން ތަމްރީނުކުރުމަށް ޚާއްސަކޮށްފައިވާ ޓްރެއިނިން ސުކޫލުގައި ތަފާތު ޕްރޮޖެކްޓްތަކެއް ހިންގުމަށް ހަތް މިލިއަން ދިވެހި ރުފިޔާގެ ހިލޭ އެހީ ދީފައިވާ ކަމަށްވެސް ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ވަނީ މައުލޫމާތު ދީފަ އެވެ.\nއުކުޅަހުގައި ގާއިމްކުރާ ކޮންވެންޝަން ސެންޓަރަކީ އެ ރަށު ކައުންސިލާއި، އެ ރަށުގައި ކުރިއަރަމުން އަންނަ ގެސްޓްހައުސް ވިޔަފާރިއާއިި ތަފާތު އެހެނިހެން ކަންކަން ފުޅާދާއިރާއެއްގައި ޕްރޮމޯޓް ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފަރާތްތަކަށް ބައްދަލުވުންތަކާއި ކޮންފަރެންސްތައް ބޭއްވުމަށް އެކަށީގެންވާ ތަނެއް ހަދައިދިނުމުގެ ގޮތުން ސަރުކާރުން ހަދަން ނިންމާފައިވާ ސެންޓަރެކެވެ.\nފޮރިން މނިސްޓްރީން ބުނީ މި ކޮންވެސްޝަން ސެންޓަރު ފަރުމާކުރާނީ ބައިނަލްއަގްވާމީ ފެންފަރުގެ ބައްދަލުވުންތައްވެސް ބޭއްވޭ ގޮތަށް ކަމަށާ މިފަދަ ކޮންވެންޝަން ސެންޓަރުތައް ރާއްޖޭގެ އަތޮޅުތަކުގައި ވަރަށް މަދުކަން ފާހަގަކުރޭ ކަމަށެވެ.\nފުލުހުންނަށް ބޭނުންވާ ޒަމާނީ ތަމްރީނާއި ފުލުހުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އެންމެ ރަނގަޅަށް އަދާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހުނަރާއި ގާބިލްކަން އިތުރުކުރުމަކީ ވެސް އެހީގެ މަގުސަދެއް ކަމަށް މިނިސްޓްރީން ބުނެ އެވެ.\nމި ދެ މަޝްރޫއާ ގުޅޭ ގޮތުން ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ވަކިވަކިން ނެރުނު ބަޔާނުގައިވާ ގޮތުން އިންޑިއާ ސަރުކާރުގެ ހިލޭ އެހީ އަކީ އެ ގައުމުގެ އެކްސްޓާނަލް އެފެއާޒް މިނިސްޓަރު ސުޝްމާ ސްވަރާޖް ރާއްޖެއަށް ކުރެއްވި ރަސްމީ ދަތުރުފުޅުގައި ދޭން އެއްބަސްވި 100 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ތެރެއިން ފޯރުކޮށްދިން ހިލޭ އެހީ އެވެ.\nސުޝްމާ ރާއްޖެއަށް ވަޑައިގެންނެވީ މިއަހަރުގެ މާޗް މަހުގެ 17 އިން 18 އަށެވެ.


Rulhi control kuraane recipe : Rulhi nais meethi kiyaalevidhaanetha?\nރުޅި ކޮންޓްރޯލް ކުރާނެ ރެސިޕީ: ރުޅިނައިސް ކިޔާލެވިދާނެތަ؟\nއަރާމު ނިންޖެއްގައި އޮންނަ މީހަކު ނިދިން ހޭ ލައްވާލައިފި ނަމަ އެ މީހަކު ރުޅިގަދަވުމުގެ ޕަސެންޓް އުޅޭނީ 95 ނުވަތަ 100ގައި އެވެ. ނިދަން އޮންނަ ގަޑީގައި އެހެން މީހަކު ބާރަށް ލަވަ ޖަހަން ފަށައިފި ނަމަ އެމީހެއްގެ ފޯނު ނުވަތަ ޕްލެޔަރެއް ފުނޑައިވެސް ލެވިދާނެ އެވެ. އަދި ބައެއް މީހުންނަކީ ހެނދުނު ހޭލައިގެން އޮފީހަށް ދާން ޖެހޭތީ ވެސް ރުޅިގަދަވާ މީހުންވެ. އެމީހަކު އޮފީހަށް ވަދެގެން އަންނައިރު ފުފިގެން ގޮސް ފަޅައިގެން ހިނގައިދާނެހެން ހީވެފައި ހުންނަނީ ކޮންމެހެން އެމީހަކު ބަނޑުހައިވެފައި ހުރީމަކާ އެއް ނޫނެވެ.\nކޮންމެއަކަސް މިކިޔާލަ ދެވުނީ ބައެއް މީހުންގެ ގާތަށް ރުޅި އަންނަ ދެ ތިން ގޮތެއްގެ ވާހަކަ އެވެ. އެއް ފަހަރު ގުޅައިގެން ލޯބިވެރިޔާ ފޯނު ނުނެގީމަ ވެސް ރުޅިއަރައިގަނެގެން ގޮސް ހުރި ތަނަކުން އެ ލޯބިވެރިޔަކު ހޯދައި އެމީހަކަށް ދެ ދުނިޔެ ދައްކާލާ ފިރިހެނުންނާއި އަންހެނުން ވެސް މަދެއް ނޫނެވެ.\nއެހެންވީމަ، ރުޅި، ވަރަށް ބައިވަރު ގޮތްގޮތަށް އާދެވިދާނެ އެވެ.\nރުޅި އަންނަ ހިނދު ސިކުނޑިއަށް ވަނީ ކިހިނެތްކަން އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟\nސިކުނޑީގެ ޖަޒުބާތުތަކާ ބެހޭ މައި ވުޒާރާ އިން ބަޣާވާތެއް ކުރަނީ އެވެ. ސިކުނޑީގެ ސެރެބްރަލް ކޯޓެކްސްއޭ މިކިޔާ ބަޔަކީ ހަމަހޭގައި މީހާ ބަހައްޓައިދިނުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ސަރަހައްދެވެ. ވިސްނުންތެރިކަމާ އެކު ކަންކަން ނިންމައި ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް ލަފާ ދޭ ވުޒާރާ އަކީ މިއީ އެވެ.\nދެން މި އަންނަނީ ސިކުނޑީގެ ޖަޒުބާތު ކޮންޓްރޯލްކުރާ ވުޒާރާ އެވެ. އެބަޔަށް މި ކިޔަނީ ލިމްބިކް ސިސްޓަމް އެވެ. މިސާލަކަށް މީހަކު ކަމަކާ މާ ބޮޑަށް ހިތްހަމަނުޖެހިއްޖެ ނަމަ އަބަދުވެސް އެންމެ ފުރިހަމަ ބާރުގައި މަސައްކަތްކުރަން ފަށާނީ ސިކުނޑީގެ މި ލިމްބިކް ސިސްޓަމެވެ.\nޖަޒުބާތުގެ ބަޣާވާތް ފެށޭ ހިސާބަކީ މިއީ އެވެ. އެއަށް ފަހު މި ބަޣާވާތެއްގެ ލީޑަރަކަށް ވެގެން ދަނީ އަމީގްޑާލާއޭ ކިޔުނު ބައެކެވެ. ތަންކޮޅެއް ދިވެހިންނާ މި ދުވަސްކޮޅު ރައްޓެހި ރާގަކުން ބުނަނީ ނަމަ ސިކުނޑީގެ ބަޑި ގުދަނަކީ މިއީ އެވެ. އަމީގްޑާލާ އަކީ ހުރިހާ ޖަޒުބާތުތަކެއް ރައްކާކުރެވިފައިވާ ގުދަނެވެ.\nރުޅިއަރައިގަތީމަ ނުވަތަ ބިރުން ފިތްކަނޑައިގެންދާ ވަގުތު ވެސް މި ގުދަން ހުޅުވި ޖަޒުބާތުތައް އުތުރިއަރައި ހަމަނުޖެހުން ހިނގައި ދަނީ އެވެ.\nއެހެންވީމަ ރުޅި ކޮންޓްރޯލްކުރަން ހަދަންވީ ކިހިނެތް ހެއްޔެވެ؟\nމުޒާހަރާއެއްގައި އަންހެނަކު ފުލުހަކަށް ރުޅިގަނޑު ބާލަނީ. --ފޮޓޯ: ހުސެއިން ސިނާން / އޭޕީ\nއެންމެން ވެސް ބުނެ އުޅެއެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟ ބުއްދިވެރިން ވެސް ބުނެ އުޅެއެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އެންމެ ބުއްދިވެރި މީހާ އަކީ ރުޅި އަންނަ ވަގުތު އެ ރުޅީގެ މައްޗަށް ގަދަވެގަނެ އެ ރުޅި މައިތިރިކުރާ މީހާ އެވެ.\nމިއީ ކިހާ ވަރެއްގެ ތެދެއް ހެއްޔެވެ؟ ސައިންސްގެ އަލީގައި ކުޑަކޮށް މިއަށް ބަލާލަމާ ހިނގާށެވެ.\nރުޅިއަރައިގެން އަންނަ ވަގުތު ނުވަތަ ރުޅިގަދަވާ ކަހަލަ ކަމެއް މެދުވެރިވާ ހިނދު އަމިއްލަ މީހާގެ އިހްސާސްތައް ނުވަތަ ޖަޒުބާތުތަކުގައި މަތި ޖަހައި ބަންދުކޮށްލުމަކީ ރުޅިއައިކަން ނުވަތަ ހިތްހަމަނުޖެހުނުކަން ނުދައްކައި ހުރެވިދާނެ ކަމެވެ. ނަމަވެސް އިލްމީ ނަޒަރަކުން ނުވަތަ ސައިންސްގެ އަލީގައި މިއަށް ބަލައިލާއިރު ރުޅި ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށް ގެންގުޅޭ މި އުސޫލަކީ ނުވަތަ މި ފަރިތަކުރުމަކީ އެހައި ސިއްހަތަށް ރަނގަޅު ގޮތެއް ނޫނެވެ.\nއަރައިގެން އަންނަ ރުޅީގައި މަތިޖަހައި ބަންދުކޮށްލުމަކީ ބޮމެއްގެ ބާރު މިނުގައި ސިކުނޑި ގޮވައިފާނެ ކަމެކެވެ. މި ދެންނެވީ އެތެރޭގެ ޖަޒުބާތުތަކުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވާ ވާހަަކަ އެވެ.\nމިގޮތަށް ރުޅި ކޮންޓްރޯލްކުރަން މަސައްކަތްކުރުމަކީ ޖަޒުބާތުގައި ޖެހިގެން ސިކުނޑި ގެންނަ ބަޣާވާތަށް ލިބޭ ހިތްވަރެކެވެ. ސަބަބަކީ އޭގެ ސަބަބުން މީހާގެ ސްޓްރެސް ލެވެލް އާދަޔާހިލާފަށް މަތިވެ ނެގެޓިވް ފީލިންސްތަކެއްގެ ތެރެއަށް އެ މީހާ ދަމައިގެން ގެންދާތީ އެވެ. އެއް ކަހަލަ ބަޣާވާތުގެ ވެރިޔާ އަމީގްޑާލާ ހަމައިން ނެއްޓިގެން ދަނީ އެވެ.\nއެހެންވީމަ، ސިކުނޑީގެ ޖަޒުބާތުތައް ރައްކާކޮށްފައިވާ ގުދަން ފަޅައިގެން ދިޔައީމަ ދެން ކަންތައް ވާނެ ގޮތް ވިސްނާލައްވާށެވެ.\nރުޅީގައި މަތި ޖަހައި ބަންދުކުރުމަތީ އޭގެ ނޭދެވޭ އަސަރު ދެން ހުންނަ މީހާ އަށް ކުރާ ކަމެކެވެ. އިހްސާސްތައް ހިފަހައްޓާލައިގެން އަނގައިން ނުބުނެ ހުރީމަ ދެން ހުންނަ މީހާގެ ލޭ ދާނީ ބޮކި ޖަހާފައި ކެކެމުންނެވެ. މިއީ ތިމާ އާއި ދެން ތިބި މީހުންނާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުމަށް ވެސް ނޭދެވޭ އަސަރުކޮށް ބާކީކޮށްލަފާނެ ކަމެކެވެ.\nދެން އެހެންވީމަ ރުޅިއަރައިގަނެގެން ގޮސް ތަޅައިގަންނަންވީތަ؟\nބާލީހުގައި ތަޅައިގަންނަންވީ ހެއްޔެވެ؟ މޭޒު މަތީގައި ހުރި އެއްޗެހިތަކުގައި އަތުން ޖަހައި ބުރުވައިލަން ވީ ހެއްޔެވެ؟ އަތުގައި އޮތް ފޯނު ނަގައި ލެވުނު ބާރެއް ލާފައި ހޫރައިލަންވީ ހެއްޔެވެ؟ ނުވަތަ ރުޅިއަރުވާލި މީހާ ގައިގައި ގޮސްސަ ތަޅައިގަންނަންވީ ހެއްޔެވެ؟\nނޫނެކެވެ މިއިން އެއް ކަމެއް ވެސް ކުރާނެ ކަމެއް ނެތެވެ. ސަބަބަކީ މިއީ އަދި ރުޅީގެ އިހްސާސްތަކުގައި މަތި ޖެހުމަށް ވުރެން ވެސް މާ ނުރައްކާތެރި ނަތީޖާތަކެއް ނުކުމެދާނެ ކަމަކަށްވާތީ އެވެ.\nމީހުން ބުނެ އުޅެއެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟ ހިތުގައި ހުންނަ އުދާސްތައް އެހެން މީހެއްގެ އުނގަށް ނުވަތަ ކޮނޑަށް ބަންޑުންކޮށްލީމަ ފިނިކަމެއް ލިބިގެންދެ އެވެ. މީގެ މާނަ އޮޅުވައި ނުލައްޗެވެ.\nމިހެން ބުންޏަސް ރުޅިއަރައިގަންނަ ވަގުތު އެ އުފެދޭ އުދާސްތައް ނުވަތަ ޖަޒުބާތުތައް ހަތަރެސްފައިގެ ބާރުގައި ބޭރުކޮށްނުލައްޗެވެ. އެފަދަ ހާލަތަކަށް މީހާ ވެއްޓިގެންދާއިރު ސިކުނޑީގެ ކޮންޓްރޯލް އޮންނަނީ ނިކަން ބޮޑަށް ގެއްލިފަ އެވެ. އާޚިރުގައި ތަނެއް ނުވަތަ އެއްޗެއް ހަލާކުކޮށް، މީހަކަށް އަނިޔާކޮށް ހަމަލަ ދެވޭއިރު ދެން ޖެހެނީ ފަހުން ހިތާމަކުރާށެވެ.\nއެހެންވީމަ ރުޅިއަރައިގެން އަންނަ ވަގުތުގައި ކޮންމެވެސް އެހެން ކަމަކާ ބިޒީވެލައިގެން ސިކުނޑީގެ ޖަޒުބާތީ އިންގިލާބީ ލަޝްކަރުގެ މަގު އޮޅުވާލާށެވެ. އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ އެއީ އެވެ.\nކެތްކޮށްލަން ޖެހޭނީ 20 މިނެޓަށެވެ. ސައިންސް ބުނާ ގޮތުން ރުޅިގަދަވުމަށް ފަހު ސިކުނޑި މައިތިރިވާން ނަގާނީ 20 މިނެޓެވެ. އެއަށް ފަހު ހަމަ އަށް ވިސްނެން ފަށާނެ އެވެ.\nއެންމެ މޮޅު ހައްލު\nރުޅިއައިސްގެން އެހެން މީހަކު ތިމަންނައާ ދިމާލަށް އެއްޗެހި ގޮވައި ހަމަލާ ދޭން މަސައްކަތްކުރާ ހިނދު އޭނާއާ ކުރިމަތިލައި އަމިއްލަ މީހާ އަކީ ރުޅިގަދަ މީހެއްކަން ދައްކާލުމުގެ ބަދަލުގައި އެމީހެއްގެ ހާލަތާ މެދު ފުރަތަމަ ވިސްނާލާށެވެ.\nފަހަރެއްގައި ރުޅިގަދަވެގެން އެ އުޅޭ މީހާގެ މަންމަ ނިޔާވީ އިއްޔެ ކަމަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. ނުވަތަ އޭނާގެ އަންހެނުން އޭނާ އަށް ބޭވަފާތެރިވަނީ ކަމަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ. ދެ މީހުން ވަރި ފަށަށް އަރައިގެން އުޅެނީ ކަމަށް ވެސް ވެދާނެ އެވެ.\nޔަގީނަށް ވެސް މީހަކު ރުޅިގަދަވާނީ އެމީހެއްގެ ހަޔާތުގައި ކޮންމެވެސް ކަމެއް ގޯސްވެ އޭގެ ސްޓްރެސް ބޮޑުވެގެންނެވެ. އެހެންވީމަ ރުޅިއައިސްފައި ހުންނަ މީހާއާ ކުރިމަތިލުމުގެ ބަދަލުގައި އޭނާގެ ހާލަތަށް ވިސްނައިލާށެވެ. އޭރުން ވާ ގޮތް އެނގޭ ހެއްޔެވެ؟\nއޭރުން ރުޅިއެއް ނާދެވޭނެ އެވެ. ރުޅި އޭގެ ސައިޒަށް ކުޑަވާނީ އެވެ.\nމީހުން ރުޅި އަންނަ ގޮތްތަކެއް އެންމެ ކުރީގައި ކިޔާލީމެއް ނޫން ހެއްޔެވެ؟ އެކަމަކު ހަގީގަތަކީ އެއެއް ނޫނެވެ. މީހެއްގެ ގާތަށް ރުޅި އަންނަނީ ދެން ހުންނަ މީހަކު ކަމެއް ކުރާ ގޮތަކުންނެއް ނޫނެވެ. މީހެއްގެ ގާތަށް ރުޅި އަންނަނީ އެ މީހަކު އެކަމަކާ މެދު ވިސްނާ ގޮތަކުންނެވެ.\nއެހެންވީމަ ރުޅިގަދަވެފައި ހުންނަ މީހަކު ޖައްސާ ވައްތަރަކުން އަމިއްލަ މީހާ ރުޅިގަދަ ނުވާށެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި މިހެން ވިސްނާލާށެވެ.\n"އޭނާ ރުޅިގަދަވެގެން އެ އުޅެނީ އަހަންނާ ހެދިއެއް ނޫނެވެ. ކޮންމެވެސް އެހެން ކަމެއް އޭނާގެ ހަޔާތުގައި ގޯހީ އެވެ."\nކުރިމަތިވާ ހާލަތަށް މިފަދަ ގޮތަކަށް ތިމާގެ ގަބޫލުކުރުން ބަދަލުކޮށްލީމަ އެ ހާލަތަށް ބަންޑުންކުރުވާ ޖަޒުބާތުތައް ސިކުނޑީގެ ބާރުން ބަދަލުވެގެން ދެ އެވެ. އެހިސާބުން ރުޅި ކޮންޓްރޯލްވަނީކީއެއް ނޫނެވެ. ރުޅި ނުވެސް އާދެވެނީ އެވެ.\nއަށް ހަފުތާގެ ދަރިފުޅު ކޮޅަށް ތެދުވުމުން ހައިރާންކަން!


އަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ހިފަހައްޓަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރެއް ނުދިން! | Atoll News\nއަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ހިފަހައްޓަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަމުރެއް ނުދިން!\nޝާއިޢުކުރީ: ލިފާޡު ޖުލައި 4, 2021, 14:31\nކުރީގެ ޓޫރިޒަމް މިނިސްޓަރ އަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ނެރެދެވެން ނެތް ކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން މިއަދު ނިންމައިފި އެވެ.\nޕްރޮސެކިއުޓަރ ޖެނެރަލް ހުސެއިން ޝަމީމްގެ ބްލޮގުގައި މިއަދު ލިޔުމެއްގައި ވަނީ މި އަމުރު ނެރެދެވެން ނެތް ކަމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.\nމި އަމުރު އިސްތިއުނާފް ކުރަން ހައިކޯޓަށް ހުށައަޅުއްވާނެ ކަމަށް ވެސް ޕީޖީ ޝަމީމް ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.\nއަލީ ވަހީދު ރާއްޖެއިން ބޭރުގައި ހުންނަވައިގެން އޮންލައިކޮށް ޝަރީއަތުގައި ބައިވެރިވާން ހުއްދަ ދިން މައްސަލަ ހައިކޯޓަށް ހުށައަޅުއް، އޭނާގެ ޕާސްޕޯޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ އަމުރެއް ނެރެދިނުމަށް ކްރިމިނަލް ކޯޓުގައި ޕީޖީ އޮފީހުން އެދިފައިވަނީ ޖޫން މަހުގެ 24 ވަނަ ދުވަހު އެވެ.\nއެ އަމުރު ނެރެދެވެން ނެތްކަން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން އަންގާފައި މިވަނީ އެ އަމުރު ނެރެދިނުމަށް އެދުނުތާ މިއަދަށް 10 ދުވަސް ފަހުން ނެވެ.\nއަލީ ވަހީދުގެ ޕާސްޕޯޓު ދޫކޮށްލުމުގެ އަމުރު ނެރުނީ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ9ވަނަ ދުވަހު އެވެ. ހަމަ އެ ދުވަހު އޭނާ ވަނީ ގައުމުން ބޭރަށް ފުރާފައެވެ.\nމުވައްޒަފުންތަކަކަށް ޖިންސީ ގޯނާ ކުރި މައްސަލާގައި7ދައުވާއެއް އުފުލާފައިވާ އަލީ ވަހީދު، ރާއްޖެއިން ފުރައިގެން ދިއުމަށް ޕާސްޕޯޓް ދޫކޮށްލާފައި ވަނީ4މަސް ދުވަހަށެވެ. މިދިޔަ ފެބްރުއަރީ މަހު9ވަނަ ދުވަހު އޭނާގެ ޕާސްޕޯޓް ދޫކޮށްލާފައި ވަނީ، ޔޫތް މިނިސްޓްރީގެ ސްޓޭޓް މިނިސްޓަރ އަސްއަދު އަލީ (އަޑުބަރޭ) ޖާމިނުވެގެން ނެވެ.\nއަލީ ވަހީދުގެ މައްޗަށް ދައުލަތުން އުފުލީ ޖިންސީ ކުށުގެ ހަތް ދައުވާއެކެވެ. އެއީ ޖިންސީ ކުށުގެ ޤާނޫނުގެ 16 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޖިންސީ އަނިޔާ ކުރުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ އާއި 15 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ރޭޕްކުރަން އުޅުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ އާއި 18 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ އާއި 19 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ޖިންސީ ގޯނާކުރަން އުޅުމުގެ ކުށުގެ ދަޢުވާ އެވެ.\nމައްސަލައިގެ ފުރަތަމަ ޝަރީއަތުގައި އަލީ ވަހީދު ވަނީ ހުރިހާ ދައުވާއަކަށް ވެސް އިންކާރު ކުރައްވާފަ އެވެ.


Ras Online - ރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ނިޒާމަށް އަންނަމުންދާ އިންޤިލާބީ ބޮޑު ބަދަލު\nރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ނިޒާމަށް އަންނަމުންދާ އިންޤިލާބީ ބޮޑު ބަދަލު\nއަހުމަދު ޔާމިން 25 ސެޕްޓެމްބަރު 2020\nދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައީސުލް ޖުމްހޫރިއްޔާގެ މަޤާމަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙް އިންތިޚާބު ވެވަޑައިގެންނެވި ފަހުން ދެ އަހަރު ވީ މީގެ ދެދުވަސް ކުރިންނެވެ. ފާއިތުވެ ދިޔަ ދެއަހަރުގެ ތެރޭގައި އެމަނިކުފާނުގެ ވަޢުދުފުޅުތައް ރަނުން ރަނަށް ފުއްދެވުމަށް ތަފާތު ގިނަ މަސައްކަތްތަކެއް އެމަނިކުފާނުގެ ޓީމުން ގެންދަވަނީ ކުރަށްވަމުންނެވެ. އެކި ދިމާއިން އެކި މިންވަރަށް ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތައް ބާރަށް ކުރިއަށް ގެންދާ މަންޒަރު ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. ކޯވިޑް-19 ގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު ގޮންޖެހުންތަކުގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުން ކުރަމުންދާ މަސައްކަތްތައް ފެންނަ މީހުންނާއި، އެމަންޒަރުފެނި ކުރާ އަސަރެއްގެ ބޮޑު ކަމުން ސަރުކާރުން ގެންނަ ތަރައްޤީ އަކީ ނުވާ ކަމެއް ކަމަށް ދެއްކުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ބަޔަކުވެސް މި ޤައުމުގައި އެބަ އުޅެއެވެ.\nއެއީ ކަންވާނެ ގޮތްވެސް މެއެވެ. ވާދަވެރި ސިޔާސީ މާޙައުލެއްގައި ގިނަ ޕާޓީތަކަކަށް ރައްޔިތުންގެ ފިކުރު ބެހިފައިވާއިރު ތިމާ ނުރުހޭ މީހަކު ކުރާ ރަނގަޅު ކަމަކުންވެސް ތިމާ އަށް ފެންނާނީ އައިބެވެ. އެހެންކަމުން ޤައުމަށް އަންނަ ތަރައްޤީ އެންމެންނަށް ނުފެނުމަކީ ޙައިރާންޖެހޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއްވެސް ސަރުކާރަކަށް ޤައުމެއްގެ ހުރިހާ ރައްޔިތުން ހިތްހަމަ ޖައްސައި ދިނުމަކީ މުސްތަޙިއްލު ކަމެކެވެ. އެއީ ޤުދުރަތީ ޤާނޫނެވެ. ރައީސް ޞާލިޙްގެ ދެ އަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ ތަރައްޤީގެ ސްޕީޑް ވަޒަން ކުރުމުގައި މިފަހަރު މި ބަލާލަނީ ރާއްޖޭގެ ސިއްޙީ ނިޒާމަށް އެމަނިކުފާނުގެ ސަރުކާރުން ގެންނަވަމުން ގެންދަވާ އިންޤިލާބީ ބަދަލުތަކަށެވެ. ޚާއްސަކޮށް ސިއްހީ ދާއިރާއިން އަތޮޅުތެރޭގެ ރަށްރަށަށް ސަރަޙައްދީ ފެންވަރުގައި ގެނެސްދޭ ތަރައްޤީއަށެވެ. ސިއްހީ ޚިދުމަތަށް މާލެއަށް ބަރޯސާވުން ނިމުމަކަށް ގެނައުމަށް ކުރަށްވަމުން ގެންދަވާ މިންނެތް މަސައްކަތްތަކަށެވެ.\nއެގޮތުން ގދ. ތިނަދޫ ޑރ. އަބްދުއް ސަމަދު މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލަށް ރައީސް އިބްރާހިމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙްގެ ޒަޢާމަތުގައި ގެނެސްދެއްވާފައިވާ ކުރިއެރުމަކީ ހުވަދުއަތޮޅުގެ ރައްޔިތުން ޝުކުރުވެރިކަމާއެކު ފާހަގަ ކުރާ ޚިދުމަތްތަކެކެވެ. ތިނަދޫ ޓާޝަރީ ހޮސްޕިޓަލް އެޅުމަށް މި ސަރުކާރުން ތައްޔާރު ވަމުން އަންނައިރު، ތިނަދޫގައި މިހާރު ހުރި ހޮސްޕިޓަލް ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރައްޤީ ކުރުމުގެ މަސައްކަތްވެސް ސަރުކާރުން ގެންދަވަނީ ކުރަށްވަމުންނެވެ. އެގޮތުން އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި ސީޓީ އާއި މެމޯގްރަފީ މެޝިން ބެހެއްޓުމަށް ބޭނުންވާ ޢިމާރާތް ނިންމާފައިވާއިރު، ވޯޑުތައް އެއަރކޮންޑިޝަންކޮށް ނިންމައި ޕެރެމެޑިކް އެންބިއުލަންސް މިހާރު ވަނީ ތިނަދޫ އަށް ގެންގޮސްފައެވެ.\nމީގެ އިތުރުން މި ސަރުކާރުން އެ ހޮސްޕިޓަލަށް މުޅިން އަލަށް ޑިޖިޓަލް އެކްސްރޭ މެޝިނަކާއި، އީ.އެންޓީ. މެޝިނަރީޒް ގެނެސްފައިވާއިރު، އަލްޓްރާ ސައުންޑް ސްކޭން މެޝިނާއި، އޯތޯޕެޑިކް ސާރޖަރީ ސެޓް ވަނީ ގެނެސްފައެވެ. ހަމައެއާއެކު ނިއޮނޭޓަލް ވެންޓިލޭޓަރާއި، ފިޒިއޯތެރަޕީއަށް ބޭނުންވާ ހުރިހާ އިކުއިޕްމަންޓެއް މިވަގުތު އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި އެބަހުއްޓެވެ. ހަމަ އެއާއެކު އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި6ސްޕެޝިއަލިސްޓް ޑޮކްޓަރުން ބައްލަވަމުން ގެންދަވާއިރު،2ރޭޑިއޮލޮޖިސްޓުންވެސް އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި ޚިދުމަތުގައި އެބަ ތިއްބެވިއެވެ.\nމިފަދަ ރިޕޯޓެއްގައި ރާއްޖޭގެ އެންމެ ދެކުނުން އައްޑޫ ސިޓީގެ ސިއްހީ ޚިދުމަތަށް އައިސްފައިވާ ކުރިއެރުމަށް ބަލާލުމަކީވެސް ކޮންމެހެން ކުރަންޖެހޭ ކަމެއް ކަމުގައި ދެކެމެވެ. އެގޮތުން ރައީސް ޞާލިޙްގެ ސަރުކާރުން އައްޑޫ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލަށް ވަނީ ގިނަ ކުރިއެރުންތަކެއް ގެނެސްދެއްވާފައެވެ. އެ ހޮސްޕިޓަލަށް އަލަށް ތަޢާރަފުކުރި ޚިދުމަތްތަކުގެ ތެރޭގައި ކާރޑިއޮލޮޖީ އާއި، ސްޕީޗް ތެރެޕީ އާއި، ސީޓީ ސްކޭން އަދި އެމް.އާރް.އައި ސްކޭން ގެ އިތުރުން އީ.އީ.ޖީ އަދި އީ.އެމް.ޖީ ގެ ޚިދުމަތް ފާހަގަކޮށްލެވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު އިންހައުސް ފާރމަސީގެ ޚިދުމަތާއި، އީ.އެން.ޓީ އެންޑަރސްކޯޕީ ޚިދުމަތް ހިމެނެއެވެ.\nރައީސް ޞާލިޙްގެ ސަރުކާރު ވެރިކަމަށް އައި ފަހުން އަލަށް ގެނެވިފައިވާ މެޑިކަލް މެޝިނަރީގެ ތެރޭގައި، އެމް.އާރު.އައި މެޝިނާއި، އެކްސް-ރޭ މެޝިންގެ އިތުރުން ސީޓީ ސްކޭން މެޝިނާއި، އީ.އެން.ޓީ އިކުއިޕްމެންޓާއި، އެންޑަސްކޯޕާއި، ކޮލޮނަސްކޯޕް ހިމެނެއެވެ. މި ސަރުކާރުން އެ ހޮސްޕިޓަލަށް 13 ފޮރިން ނަރުހުންނާއި،3ދާއިމީ ނަރުހުންނާއި،4ކޮންޓްރެކްޓް ނަރުހުން ވަނީ އިތުރުކޮށްދީފައެވެ. އޭގެ އިތުރުން3ސުޕަރ ސްޕެޝަލިސްޓުން ހިމެނޭގޮތުން އެ ހޮސްޕިޓަލަށް 40 ސިއްހީ ޚިދުމަތްތެރިން މި ސަރުކާރުން އިތުރުކޮށްދީފައިވެއެވެ. ހަމައެއާއެކު އައްޑޫ އިކުއިޓޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލުގައި މިވަގުތު ޚާއްސަ ބަލިތަކުގެ 28 ޑޮކްޓަރުން ގެންދަވަނީ ޚިދުމަތް ދެއްވަމުންނެވެ.\nދެން އޮތީ ރާއްޖޭގެ އުތުރެވެ. ރާއްޖޭގެ އުތުރުން އުނގޫފާރު ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލަށް ބަލާލާއިރު އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި6ޕްރައިވެޓް ރޫމް ޢިމާރާތްކޮށް ޚިދުމަތްދޭން ފަށާފައި ވާއިރު، އާ އިކުއެޕްމަންޓާއެކު އީއެންޓީ ކްލިނިކެއް ގާއިމްކޮށް ރިޖިޑް އެންޑަސްކޯޕީ، މައިނާރ އޯރަލް ސާޖަރީ އަދި އޮޓޯ އެންޑަސްކޯޕީފަދަ އާ ހިދުމަތްތައް ވަނީ ތައާރަފްކޮށްފައެވެ. އެ ހޮސްޕިޓަލުގައި ސީޓީ ރޫމެއް ހެދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށްދާއިރު އެކަމަށް ބޭނުންވާ އިކުއިޕްމަންޓްސްވެސް މިހާރު ވަނީ ގެންގޮސްފައެވެ. އޭގެ އިތުރުން އެންއައިސީޔޫ ޑިޕާޓްމަންޓްގައި ނިއުބޯން ވެންޓިލޭޓަރުގެ ހިދުމަތް ފަށައިފައިވާއިރު އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި ޖީންއެކްސްޕާޓް މެޝިނެއް ގާއިމްކޮށް ކޮވިޑާއި ޕީއެސްއޭ ޓެސްޓް އަދި މެލެރިއާ އެންޓިޖަން ޓެސްޓްކުރެވޭގޮތް ވަނީ ހަދައިފައެވެ.\nއުނގޫފާރު ރީޖަނަލް ހޮސްޕިޓަލްގައި ފިޒިއޮތޮރޮޕީ ޑިޕާޓްމަންޓްގެ ފެންވަރު ރަނގަޅުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެތިވެސް މިހާރު ވަނީ އެ ހޮސްޕިޓަލަށް ފޮނުވައިފައެވެ. އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި4އައިސީޔޫ އެނދުގެ އިތުރުން ހޮސްޕިޓަލްގެ ބެޑް ކެޕޭސިޓީ ވަނީ 50 އަށް އިތުރުކޮށްފައެވެ. މިވަގުތު އެ ހޮސްޕިޓަލްގައި ޚިދުމަތުގައި 21 ޑޮކްޓަރުން ތިއްބަވާއިރު 98 ނަރުހުންވެސް ހޮސްޕިޓަލްގައި އެބަތިއްބެވެ.\nރައީސް ޞާލިޙްގެ ރިޔާސީ ވަޢުދުތައް ފުއްދެވުމަށް އެމަނިކުފާން ކުރަށްވަމުންގެންދަވާ މަސައްކަތްތަކާމެދު އަތޮޅުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުން ޝުކުރުގެ ޖިޒީތައް ބަރުތީލަކުރަނީ މަތީގައި ދެންނެވުނު ޢަދަދުތަކުގެ ސަބަބުންނެވެ. އޭރާއި މިހާރުގެ ރާއްޖޭގެ ސިއްހީ ނިޒާމަށް އަންނަމުންދާ އިންޤިލާބީ ބަދަލުތައް އެންމެކައިރިން ފެނި، އެންމެ ބޮޑަށް އެކަން ތަޖުރިބާ ކުރާ ބަޔަކީ ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުންނެވެ. މާލޭގައި ތިއްބެވި ސިޔާސީ ބައެއް ބޭފުޅުންނަށް އެ މަންޒަރު ނުފެނުނަސް ރަށްރަށުގެ ރައްޔިތުންނަށް މުޅިރާއްޖެއަށް ފަތުރާލާފައިވާ ރައީސް ޞާލިޙްގެ ތަރައްޤީގެ ތަޞައްވަރު މިހާރުވެސް ދަނީ ތަޖުރިބާ ކުރެވެމުންނެވެ.\nސަރުކާރުން ވިދާޅުވަނީ ކޯވިޑްގެ ހާލަތުން އަރައިގަތުމާއެކު ރާއްޖޭގެ ތަރައްގީގެ ދުވެލި އަތު ނުވާ ވަރަށް ދުއްވައިގަންނާނެ ކަމަށެވެ. މިހާރު ނުފެށި ހުރި ރައީސް ޞާލިޙުގެ ވަޢުދުފުޅުތައްވެސް ހުރީ ކަރުދާހުގައި ލިޔެ ކުރެހި، އަގުކޮށް ހިސާބުޖަހައި ވިލަރެސްކޮށް ތަރުތީބު ކުރެވި، މާދަމާ ވެސް ފަށައިގަނެވޭ ވަރަށް ތައްޔާރުވެފައި ކަމަށް ސަރުކާރުން ވިދާޅުވެއެވެ.\nތިހުރީ އިންގިލާބީ ބަދަލުން ރައްޔިތުމީހާގެ ތަކުލީފުވަނީ ބޮޑު އާއިލާގެ ފިރިހެންމީހާ ހުންއައިސްގެން އެޗްޕީއޭ އަށް ގުޅިތާ3ދުވަސްފަހުން އައީ ސާމްޕަލްނަގަން ސާމްފަލް ނެގިތާ3ދުވަސްފަހުން ނަތީޖާ ލިބުނުއިރު ޕޮޒިޓިވް ދެން އޭގެ3ދުވަސްފަހުން އައީ ދެންތިބި މީހުންގެ ސާމްޕަލް ނަގަން އައިއިރުވެސް ޕޮޒިޓިވް ވި މީހާ އުޅެމުން ދިއައީ ހަމަ އެގޭގަ


Vihsaara iru isthashigandaai makeup reethikoh behehhtumah kurevidhaane baeh kan kan - One Online\nވިއްސާރަ އިރު އިސްތަށިގަނޑާއި މޭކަޕް ރީތިކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ކުރެވިދާނެ ބައެއްކަންތައް\nމިދުވަސްވަރަކީ ވިއްސާރަ ދުވަސްވަރެއްކަމުން ހާއްސަކޮށް އޮފީހަށްދާ ބޭފުޅުން އެ ބޭފުޅުންގެ އިސްތަށިގަނޑާއި މޭކަޕް ރީތިކޮށް ބެހެއްޓުމަށް ކުރެވިދާނެ ބައެއް ކަންކަމަށް މިއާޓިކަލުގައި ބަލައިލާނަމެވެ.\nއެންމެ ފުރަތަމަ ކަމަކަށް، ވޯޓާ ޕްރޫފް މޭކަޕް ނުގެންގުޅޭ ނަމަ މިއީ އެކަން ކުރަންވީ ވަގުތެވެ. އެގޮތުން ވޯޓާ ޕްރޫފް މަސްކަރާ، ހިއުމިޑިޓީ ޑިޒައިނިން ކްރީމް ބްލަޝް އަދި އަތުޖެހޭ ހިސާބުގައި ކުޑައެއް އޮތުމަކީ މިދުވަސްވަރަށް އެންމެ މުހިންމު އެއްކަމެވެ.\nމީގެ ކުރިން މޭކަޕް ޕްރައިމާއެއް ބޭނުން ނުކުރާކަމުގައި ވާނަމަ މިއީ އެކަން ވެސް ފަށަންވީ ވަގުތެވެ. މޫނު މޮއިސްޗަރައިޒްކޮށް ފައުންޑޭޝަން ހޭކުމުގެ ކުރިން ނުވަތަ ފުށްޖެހުމުގެ ކުރިން މޫނުގައި ޕްރިމާއެއް ހާކާލާށެވެ. ޕްރިމާ ހާކާލާއިރަށްވެސް މޫނުން ތަފާތު ފެނިގެން ދާނެއެވެ. މީގެ ސަބަބުން މޭކަޕް ނުފޭދި މޫނުގައި ގިނައިރު ހިފަހައްޓައިދެއެވެ.\nޓިންޓަޑް މޮއިސްޗަރައިޒަރެެއް ބޭނުން ކުރައްވާ\nވިއްސާރައިރު އެންމެ ދެރަވާނީ ރީއްޗަށް މޭކަޕްކޮށްގެން ގެއިން ނުކުންނަ އިރަށް ވާރޭގައި ޖެހި މޫނުގައި ހުރި މޭކަޕްތައް ދޮވެވިގެން ދިޔުމެވެ. އެހެންކަމުން މިކަމުގެ ހައްލަކަށް އަގުބޮޑު ފައުންޑޭޝަން ބޭނުންކުުރުމުގެ ބަދަލުގައި ޕްރައިމާ ބޭނުން ކުރުމަށްފަހު މޫނުގައި ޓިންޓަޑް މޮއިސްޗަރައިޒަރެއް ބޭނުންކޮށްލާށެވެ. އޭރުން ދެ ބޭނުންވެސް ފުދުނީއެވެ.\nސިމްޕަލްކަން އިހްތިޔާރު ކުރުން\nއަބަދުވެސް ހަނދާން ކުރާށެވެ. މިދުވަސްވަރު މާގަދަޔަށް މޭކަޕް ކުރުން ބުއްދިވެރިއެއް ނޫނެވެ. ވާރޭ އޮއްސާލާނީ ކޮން އިރަކު ކަމެއް ނޭނގެއެވެ. އެހެން ކަމުން އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތަކީ ވީހާވެސް މަދުން މޭކަޕް ކުރުމެވެ. ނުވަތަ ލައިޓް މޭކަޕެއް ކުރުމެވެ. ގަދަ ކުލަތަކުގެ އައިޝެޑޯއާއި، ތަފާތު ގޮތްގޮތަށް ބޯހެދުމާއި ހާއްސަކޮށް ހޫނު ދުވަސްވަރަށް ހަދާފައި ހުންނަ ލިޕްސްޓިކް ތަކަކީ މިދުވަސްކޮޅު ދުރުހެލިވުން މުހިންމު ކަންކަމެވެ.\nއިސްތަށިގަނޑު ޕްރިޒްވާނަމަ އޭގެ ފައިދާ ނަގާ\nބައެއް އިސްތަށިގަނޑަކީ އެކި މޫސުމް ތަކަށް އެކި ގޮތަށް ރިއެކްޓް ކުރާ އެއްޗެކެވެ. އެގޮތުން ވިއްސާރައިރު ބައެއް މީހުންގެ އިސްތަށިގަނޑު ޑްރައިވެ ފްރިޒީ ވާ ގޮތް ދިމާވެއެވެ. ސެލެބްރިޓީ މޭކަޕް އާޓިސްޓުން ބުނާ ގޮތުގައި އެ ހާލަތްތަކުގައި ރަނގަޅު ޕްރޮޑަކްޓްސް އިން ހައްލު ހޯދޭނެއެވެ. އެގޮތުން ކާށި ތެލާއި ރޯސްވޯޓާ (ފިނިފެން) ބޭނުންކޮށްގެން އިސްތަށިގަނޑު ބްލޯޑްރައިކުރުމަށްފަހު ހާކާލުމުން އިސްތަށިގަނޑު ހުންނާނީ އުޖާލާކޮށެވެ.\nއިސްތަށިގަނޑު ތެމިފައިވާ ނަމަ ފާހާނާއިން ހައްލު ހޯދިދާނެ\nއިސްތަށިގަނޑު ވާރެއިން ތެމިއްޖެ ނަމަ ފާހާނައަށް ގޮސް އެ ހިއްކާލާށެވެ. އެގޮތުން ފާހާނާގައި ހުރި ހޭންޑް ޑްރަޔާ އިން އިސްތަށިގަނޑު ހިއްކާލެވިދާނެއެވެ.\nމިދުވަސްވަރު ޕައުޑާ ޕްރޮޑަކްޓްސް ބޭނުން ނުކޮށް ކްރީމް ޕްރޮޑަކްޓްސް ބޭނުން ކުރާށެވެ. އެގޮތުން ކްރީމް ބްލަޝް އިން ވެސް ވަރަށް ޑުވީ އިފެކްޓެއް މޫނަށް ގެނެސްދޭނެއެވެ. ވިއްސާރަ ދުވަހެއްގައި އޭގެ ސަބަބުން މޫނު ފެންނާނި އުޖާލާކޮށް ފްރެޝް ކޮށެވެ.\nލޮލުގެ މޭކަޕް ނެޗުރަލްކޮށް ބެހެއްޓުން\nވިއްސާރަދުވަސް ވަރަކީ ކޮމްޕްލިކޭޓްކޮށް މޭކަޕް ކުރަން ރަނގަޅެއް ނޫނެވެ. ހާއްސަކޮށް ލޯމަތީގައި ކުލަ ޖެއްސުމާއި މާގަދައަށް އައިލައިނާ އެޅުން ކަހަލަ ކަންތައްތަކުން ދުރުހެލިވުން މުހިންމެވެ. އެންމެ ސޭފް ގޮތަކީ މަސްކަރާއެއް ބޭނުން ކޮށްލުމެވެ.\nޓަޗްއަޕް އަށް ތައްޔާރަށް ހުރުން\nގެއިން ނުކުތުގެ ކުރިން މޭކަޕް ކުރަން ބޭނުން ކުރި މުހިންމު ޕްރޮޑަކްޓްސްތައް ދަބަހަށް ލައިގެން ގެންދާށެވެ. ހާއްސަކޮށް ކޮޓަން ބަޑްސް އާއި ބްލެންޑް ކުރާ ސްޕޮންޖު އަދި މޭކަޕް ރިމޫވިން ވައިޕްސް އަކީ އަތުގައި ހުރުން މުހިންމު އެއްޗެއްސެވެ.\nވާރޭގައި އިސްތަށިގަނޑު ތެމިއްޖެ ނަމަ ގަތާލާށެވެ. މިގޮތަށް ގަތާލުމަށްފަހު ފަހުން އިސްތަށިގަނޑު ރޫޅާލުމުން ހުންނާނީ ވޭވީ ކޮށެވެ. ބޭނުން ނަމަ އެދުވަހު ގަތާލާފައިވެސް ބޭއްވިދާނެއެވެ.\nސެޓިން ސްޕްރޭއަކުން ނިންމާލާ\nމޭކަޕް ކުރި ކަމުގައި ވާނަމަ އެއީ ޓިންޓަޑް މޮއިސްޗަރައިޒާ ކަމުގައިވިއަސް، ނިންމާލުމުގެ ކުރިން ސެޓިން ސްޕްރޭއެއް ބޭނުން ކުރަން އާދަކުރާށެވެ. އޭގެ ސަބަބުން މޭކަޕް ނުފޭދި މޭކަޕް މޫނުގައި ގިނަ ވަގުތު ހުންނާނެއެވެ.\nގުޅޭ ޓެގު ބިއުޓީ އަންހެނުން\nވައިރަލްވި ކަރުދާސް ހެދުން ދުށިންތަ؟\nސުޝާންތުއަށް ކެމިކަލެއް ނުވަތަ ޒަހަރެއް ނުދޭ ކަމަށް ރިޕޯޓުން ދައްކައިފި\nދަތުގައި ރިއްސާނަމަ ގޭތެރެއިން ހޯދިދާނެ ބައެއް ފަރުވާ\nސުޝާންތު މަރުވިއިރު3ފިލްމެއް ކުޅެން ސޮއިކޮށް ފައިސާ ނަގާފައިވާކަމަށް ރިޕޯޓު ކޮށްފި\nފިޓް ފާޒިލްގެ އާ ވާހަކަތަކެއް: އަހަރެން ހުރީ ވާނުވާގައި، ލަނޑު ދިނީ މެނޭޖަރު!


24 gadi iru therey Covid gai3vana meehaku maruvejje\n24 ގަޑިއިރު ތެެރޭ ކޮވިޑްގައި ތިންވަނަ މީހަކު މަރުވެއްޖެ\n13 އޮކްޓޯބަރ 2021 - 13:44:59\nފާއިތުވި 24 ގަޑިއިރު ތެރޭ ރާއްޖެއިން ތިން މީހަކު ކޮވިޑް-19 ގައި މަރުވެއްޖެ އެވެ.\nއެގޮތުން މަރުވި ތިން މީހުންގެ ތެރެއިން ދެމީހަކު މަރުވެފައި ވަނީ ގދ. ތިނަދޫއިންނެވެ. ތިނަދޫއިން މަރުވި މީހުންގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ މީހާ މަރުވެފައިވަނީ އަންގާރަ ދުވަހު ފަތިހު 5:21 ހާއިރު ތިނަދޫ ކޮވިޑް މެނޭޖުމެންޓް ފެސިލީޓގައި ފަރުވާދެމުން ދަނިކޮށެވެ. އެއީ އުމުރުން 84 އަހަރުގެ ދިވެހި ފިރިހެނެކެވެ.\nތިނަދޫއިން މަރުވި ދެވަނަ މީހާ އަކީ 81 އަހަރުގެ ދިވެހި އަންހެނެކެވެ. އަންގާރަ ދުވަހުގެ ރޭ 9:20 ހާއިރު ތިނަދޫގައި ހުންނަ އަބްދުއްސަމަދު މެމޯރިއަލް ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދެވުނު އިރު ވެސް އެމީހާ ވަނީ މަރުވެފައެވެ.\nތިން ވަނަ އަށް މަރުވީ އައްޑޫ ސިޓީގެ ކޮވިޑް މެނޭޖުމެންޓް ފެސިލިޓީގައި ފަރުވާދެމުން އައި މީހެކެވެ. އެމީހާ މަރުވެފައިވަނީ ބުދަ ދުވަހު ދަންވަރު 1:31 ހާއިރު އެވެ. އެއީ އުމުރުން 87 އަހަރުގެ ދިވެހި ފިރިހެނެކެވެ.\nމިއީ ގިނަ ދުވަސްތަކަށް ފަހު މިހާ ގިނަ އަދަދެއްގެ މީހުން 24 ގަޑިއިރު ތެރޭ މަރުވި ފުރަތަމަ ދުވަހެވެ.\nރާއްޖެއިން ކޮވިޑްގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު ވަނީ 237 އަށް އަރާފައެވެ.\nކޮވިޑް-19އެޗްޕީއޭއައްޑޫ ސިޓީގދ. ތިނަދޫ\nއަވަށި މަޝްވަރާ ކޮމެޓީގައި ބައިވެރިވުމަށް ހުޅުވާލައިފި


Nilandhoo Tournament: dhevana match in ves man of the match akee Ali Hameedh - AO News\nނިލަންދޫ ވޮލީ ޓޯނަމެންޓް:ދެވަނަ މެޗުންވެސް މޭން އޮފް ދަ މެޗަކީ އަލީ ހަމީދު\nމިނިވަން ދުވަހާ ގުޅުވައިގެން ގއ.ނިލަންދޫގައި ކުރިޔަށް ގެންދާ ވޮލީ ޓޯނަމެންޓުގެ ފިރިހެން ޑިވިޒަންގެ ދެވަނަ މެޗުގައިވެސް މޭން އޮފް ދަ މެޗަކަށް ހޮވިފައިވަނީ ކަންޖީރާ ޓީމްގެ ޖާޒީ ނަންބަރ 10 އަލީ ހަމީދުއެވެ.\nދެޑިވިޒަނަށް ބަހާލައިގެން ކުރިޔަށް ގެންދާ މިޓޯނަމެންޓުގައި މިއަދު ހަވީރު ކުޅުނު ފިރިހެން ޑިވިޒަންގެ ދެވަނަ މެޗުގައި ވާދަކޮށްފައިވަނީ ޓީމް ކަންޖީރާ އަދި ޓީމް ބްރަދާސްއެވެ. މިމެޗް 3-1ން ކާމިޔާބުކޮށްފައިވަނީ ޓީމް ކަންޖީރާއެވެ. ފިރިހެން ޑިވިޒަންގެ ފުރަތަމަ މެޗުގައިވެސް ޓީމް ބޮން ބޮންއާ ވާދަކޮށް ކަންޖީރާ ވަނީ 3-1އަކުން ކުރިހޯދާފަައެވެ. މިމެޗުގަވެސް މޭން އޮފްދަ މެޗަކަށް ހޮވިފައިވަނީ ކަންޖީރާ ޓީމުގެ ޖާޒީ ނަންބަރ 10 އަލީ ހަމީދެވެ.\nހަމައެއާއެކު ރޭ 20:30ގައި ކުޅުނު އަންހެން ޑިވިޒަންގެ ފުރަތަމަ މެޗުގައި ޓީމް ނެޓް ނިންޖާސް އާ ވާދަކޮށް ޓީމް ޕްރިޓީ ހިޓާސް ވަނީ 1-3 އަކުން މެޗް ކާމިޔާބްކޮށްފައެވެ. މިމެޗުގެ ކުއީން އޮފް ދަ މެޗަކަށް ހޮވިފައިވަނީ ޓީމް ޕްރިޓީ ހިޓާސްގެ ޖާޒީ ނަންބަރ 10 އައިޝަތު އިބްރާހިމް އެވެ.\nމިރޭ 20:30 ގައި ކުޅޭ އަންހެން ޑިވިޒަންގެ ދެވަނަ މެޗުގައި ބައްދަލުކުރާނީ ޓީމް ނެޓް ނިންޖާސް އާއި ޓީމް ގޯލްޑެން ސްޓާރސްއެވެ.\nމިމުބާރާތުގެ މިހާތަނަށް ކުޅެވުނު ހުރިހާ މެޗަކަށް ބަލާލާއިރު ފާހަގަ ކުރެވޭ ދެކަމެއް އެބައޮތެވެ. އެގޮތުން ބަލާލާއިރު ހުރިހާ މެޗްތަކެއްގެ ސްކޯރ އަދި މޭން އޮފް ދަ މެޗް އާއި ކުއީން އޮފް ދަ މެޗް އަކަށް ހޮވިފައިވަނީ މޮޅުވާ ޓީމުގެ ޖާޒީ ނަންބަރ 10 އެވެ.\nވޮލީ މެޗްގއ. ނިލަންދޫ\nނިލަންދޫ “ކަތީބު ވަހީދު މަގު” ސާފްކުރުމުގެ ހަރަކާތެއް ކުރިޔަށް ގެންގޮސްފި\nނިލަންދޫ ވޮލީ ޓޯނަމެންޓް ނިންމުމުގެ ރަސްމިއްޔާތު ފާހަގަކޮށްފި\nނިިލަންދޫ ވޮލީ ޓޯނަމެންޓް: ޓީމް ބޮންބޮން ފައިނަލަށް ދަތުރުކޮށްފި\nމިނިވަންދުވަހާ ދިމާކޮށް ނިލަންދޫގައި ވޮލީ މުބާރާތެއް ފެށިގެން ކުރިޔަށް ދަނީ


SunOnline: Dunya ge suvaaleh: Rape massala thakuge kuhverin abadhu dhoovanee keevve?\nދުންޔާގެ ސުވާލެއް: ރޭޕް މައްސަލަތަކުގެ ކުށްވެރިން އަބަދު ދޫވަނީ ކީއްވެ؟\nއަހުމަދު ޖައިޝަން 30 Jun 2020, 15:59\nރާއްޖޭގައި ހިނގާ އެތައް ރޭޕް ކޭސްތަކާ ގުޅިގެން އެފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ހިމެނޭ ކުށްވެރިން އަބަދުވެސް ދޫވަމުންދާ މައްސަލާއާ ގުޅިގެން ކުރީގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު ދުންޔާ މައުމޫން ސުވާލު އުފައްދަވައި، ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރައްވައިފިއެވެ.\nރާއްޖޭގައި ދާދި ފަހުން ރޭޕްގެ ގިނަ ކޭސްތަކެއް ފެންމަތިވެފައިވާއިރު އެ ކޭސްތަކާ ގުޅިގެން ހައްޔަރުކޮށްފައިވާ ގިނަ ބަޔަކުވެސް ވަނީ ދޫކޮށްލާފައެވެ. އެދެވިގެންވާ އަދަދަށް ހެކި ނެތިގެން ނުވަތަ އެނޫންވެސް ސަބަބަކާ ގުޅިގެން އެފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކުން ދޫކޮށްލާ މައްސަލަ ހޫނުވެ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އެތައް ބަޔަކު ދަނީ އެކަމާ ދެކޮޅަށް ނުރުހުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ.\nރޭޕްގެ މައްސަލައިގައި ހައްޔަރުކުރާ މީހުން ދޫކުރާ މައްސަލައިގައި ދުންޔާވެސް ގެންދަވަނީ ނުރުހުން ފާޅުކުރައްވަމުންނެވެ. އެގޮތުން ދުންޔާގެ އޮތް އެންމެ ބޮޑު ސުވާލަކީ އެފަދަ ކުށްވެރިން އަބަދުވެސް ދޫވާ ސަބަބަކީ ކޮބައިކަމާ ގުޅިގެންނެވެ.\nދުންޔާ ވިދާޅުވެފައިވަނީ ރޭޕް އަދި ޖެންޑާ ވައިލެންސްއާ ދެކޮޅަށް އެތައް އަހަރެއް ވަންދެއް ކުރަމުން ގެންދިޔަ ވަކާލާތާއެކުގައިވެސް ޖަސްޓިސް ސިސްޓަމް ދަނީ ފެއިލްވަމުން ކަމަށެވެ.\n"އަދި ހަމަ އޭގެ އިތުރުން ފެނިގެން މިދަނީ އެފަދަ [ރޭޕްގެ މައްސަލަތައް] ކަންތައްތައް ކުރާ ފަރާތްތައް ޖަވާބުދާރީ ކުރުމަށް ނުކުޅެދޭ މަންޒަރު،" ދުންޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nދުންޔާ ދެކިލައްވާ ގޮތުގައި އެފަދަ މައްސަލަތައް ފުލުހުން ސީރިއަސް މައްސަލަތަކެއްގެ ގޮތުގައި ނުދެކެއެވެ. އަދި އެކަމާ ގުޅޭ ޕްރޮޓޯކްލްތަކަށް އަމަލު ނުކުރާ ކަމަށްވެސް ދުންޔާ ފާހަގަކުރައްވާފައިވެއެވެ.\n"ރާއްޖޭގައި އަސްލު ސިޔާސީ ބޭފުޅުން ހައްޔަރުކުރުމަށް ވަރަށް އަވަސް، އެހެންނަމަވެސް މިފަދަ ބޮޑެތި މައްސަލަތަކުގައި ހިމެނޭ ފަރާތްތަކަށް ވަރަށް ފަސޭހަގޮތްތަކެއް އޮންނަހެން ހީވަނީ،" ދުންޔާ ވިދާޅުވިއެވެ.\nދުންޔާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ ރޭޕް ފަދަ މައްސަލަތަކަކަކީ ގައުމުގެ އެތައް ޒުވާނުންގެ ކަންބޮޑުވުންތަކެއް ގުޅިފައިވާ މައްސަލަތަކެއް ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން އެފަދަ މައްސަލަތަކުގައި އިންސާފު ހޯދައިދިނުމަކީ އެ ފަރާތްތަކުން ވަރަށް ބޮޑަށް ބޭނުންވާނެ ކަމެއް ކަމުގައި ދުންޔާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\nދުންޔާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ ރާއްޖޭގެ ކޮންމެ ތިން އަންހެނުންގެ ތެރެއިން އެކަކީ މުޅި ހަޔާތުގެ ކޮންމެވެސް ހިސާބެއްގައި ޖިސްމާނީ ނުވަތަ ޖިންސީ އަނިޔާގެ ޝިކާރައަށް ވާ މީހުން ކަމަށެވެ. އަދި އެ މަންޒަރު އަދިވެސް ރާއްޖެއިން ފެނިގެންދާ ކަމަށް ދުންޔާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.\nދުންޔާގެ ސުވާލެއް: ރޭޕްގެ ކުށްވެރިން އަބަދު ދޫވަނީ ކީއްވެ؟


ފިޖެޓް ސްޕިނާރއިން ސްޓްރެސް ދުއްވާލަނީ ކިހިނެތްބާ؟ – Haftha\nSat, 18 January, 2020, 1:34 pm\nފިޖެޓް ސްޕިނާރއިން ސްޓްރެސް ދުއްވާލަނީ ކިހިނެތްބާ؟\nއަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރެއަށް ކުއްލިއަކަށް އާންމުވެގެންއުޅޭ ފިޖެޓް ސްޕިނާރ އަކީ ގިނަ ބަޔަކަށް ހާސްކަމާއި ސްޓްރެސްއިން ފަސޭހަވެގަތުމަށް އެންމެ ފަސޭހަ އެއް ގޮތަށް ވަނީ ވެފައެވެ. ހަގީގަތަކީ ސްޓްރެސް އަދި އެންޒައިޓީ ނުވަތަ ހާސްކަން ކުރިމަތިވާ މީހުންނަށް އެހީތެރިވެދޭ ގުރޫޕުތަކުން ފިޖެޓް ސްޕިނާރ ބޭނުންކޮށްގެން މިކަންކަމާއި ދެކޮޅަށް މަސައްކަތްކުރަމުންދާތާ އެތައް ދުވަސްތަކެއްވެފައިވާކަމެވެ. އެހެންނަމަވެސް އާންމުންގެ ތެރެއަށް ފިޖެޓް ސްޕިނާރއާއި އޭގެން ލިބޭ މަންފާތައް ފާޅުވެފައި މިވަނީ ވަރަށް ފަހުންނެވެ.\nފިޖެޓް ސްޕިނާރ އަކީ އޭޑީއެޗްޑީ، އޭއެސްޑީ އަދި އެޓެންޝަން ޑިސްއޯޑާރ ކަހަލަ އެކި އެކި ނަފްސާނީ މައްސަލަތައް ހުންނަ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިވެދޭ އެއްޗެއްކަމަށް ތަޖުރިބާކާރުން ބުނާއިރު، މިހެން މިވަނީ ކީއްވެގެންބާއެވެ. އެންމެ ފަސޭހަ ޖަވާބަކީ، ފިޖެޓް ސްޕިނާރއިން މީހާގެ ސިކުނޑި ވިސްނުންތަކާއި ދުރުކޮށްލަދޭއިރު މީހާގެ ބޮލުގައި ހުންނަ ހާސްކަންތަކާއި ވިސްނުންތައް ނައްތާލަދީ މީހާގެ ސަމާލުކަން ދަމައިގަންނަ އެއްޗަކަށްވާތީއެވެ.\nކިޔަވާ ކުދިންގެ އިތުރުން ބުރަކޮށް މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކަށްވެސް ފިޖެޓް ސްޕިނާރގެ މަންފާތައް އޭތި ގެންގުޅުމުން ފެނިގެންދާއިރު ބައެއް ފަރާތްތަކުން ގަބޫލުކުރާގޮތުގައި މިއި ކުއްހީއެކެވެ. މިގޮތަށް ވިސްނޭ ހަމައެކަނި ސަބަބަކީ މީހާގެ ވިސްނުމުގައި މިގޮތަށް ފިޖެޓް ސްޕިނާރއިން ސްޓްރެސް ދުއްވާލަދޭކަމަށް ވިސްނިފައި އޮންނާތީއެވެ. އެކަމަކު ފިޖެޓް ސްޕިނާރއިން ސްޓްރެސް ދުއްވާލަދޭކަމަށް ބޭނުންކުރާ ފަރާތްތަކުންނާއި ޑޮކްޓަރުންނާއި ތަޖުރިބާކާރުންވެސް ބުނާއިރު މިއީ ހަގީގަތަކަށް ނުވެދާނެބާ؟ ހަގީގަތް އިނގޭނެ އެއްވެސް ގޮތެއްނެތްބާއެވެ؟


(18 ފެބްރުއަރީ 2020 އާ ގުޅޭ)\n"ބަލާލަން ވެސް ހުތުރުވިއްޔާ ދެން ރަނގަޅުވާނީ..." ޖެއްސުމުގެ ރާގެއްގައި އިބާ ބުންޏެވެ. ޒުކަންއަށް ބޯހޫރާލެވުނެވެ. އިބާއަކީ ފެށުނީއްސުރެ ގޮތްދޫނުކުރާ ސިފަ ހުންނަ އަންހެނެއްކަން އޭނާއަށް އެނގެއެވެ. އޭނާ ގަޔާނުވާކަމެއްނަމަ އެކަމާ ރުއްސުމަކީ އުނދަގޫކަމެކެވެ.\nހޭޒަލްގެ ކައިވެނި ލިއަމްއާ ކުރެވުނުއިރު ރިޒްވާނަށް ވެސް މުހިންމުވީ ދަރިފުޅުގެ އުފާވެރިކަމެވެ. ލިއަމްގެ ޢާއިލާއާ ވެސް ރިޒްވާނުގެ ޢާއިލާއިން ބައްދަލުކުރިއެވެ. ލިއަމް އައީ ރަނގަޅު ޢާއިލާއަކުންނެވެ. އެ ދެކުދީން ބައްދަލުވީއިރު ވެސް ލިއަމް އުޅެނީ ވަޒީފާގައެވެ. އޭނާގެ ފުށުން މީހަކު ނުރުހޭނޭ އެއްވެސް ސިފައެއް ނުފެނެއެވެ. އެހެންނަމަވެސް ލިއަމްވީ ރިޒްވާނު ހީކުރި ކަހަލަ ޒުވާނަކަށްނޫނެވެ. ހޭޒަލް އެނބުރި އައީ އުންމީދު ވެސް ނުކުރާވަރު ވިޔާނުދާ ޚަބަރަކާއެކުއެވެ. އެ ދަރިފުޅަށް އެކަމުގެ ސަބަބުން ލިބުނު ހިތްދަތިކަމަކީ ރިޒްވާނުގެ ހިތުން ދުވަހަކުވެސް ފިލައިގެންދާނޭ ދުވަސްތަކެއްނޫނެވެ.\nމިއަދު އަނެއްކާ ވެސް ހޭޒަލް އާ ދިރިއުޅުމެއް ފަށަން ތައްޔާރުވެފައިވާއިރު ރިޒްވާނުގެ ޢަމަލުތައް ތަފާތެވެ. ދާރިއަން ފެންނަނީ ތަފާތު ޒުވާނެއްގެ ގޮތުގައެވެ. ވާހަކަދެއްކުން ވެސް ތަފާތެވެ. ޢާންމު ޒުވާނުންގެ ވިސްނުމަށްވުރެ ދާރިއަންގެ ވާހަކަތައް ހަރުދަނާއެވެ. އޭނާގެ ފަރާތުން ރިޒްވާނުގެ ހިތުގައި ޚާއްޞަކަމެއް ދެވުނު ކަމަކީ ދާރިއަންގެ އަޚުލާޤެވެ. ދީނީ ނަޒަރަކުން އޭނާ ވިސްނާއިރު އޭނާގެ ޢަމަލުތަކުން އެ އުޅުން ފެނެއެވެ. އެމީހެއް ޢަމަލުތައް ސީދާވެއްޖެ މީހަކީ ކަމިޔާބު ލިބިގެންވާ މީހެކެވެ.\nދާރިއަންއާ އެކިއެކި ސުވާލު ރިޒްވާނު ކުރިއެވެ. އެއިން ކޮންމެ ސުވާލަކަށް ދާރިއަން ޖަވާބުދިނެވެ. އެ ޖަވާބުތަކާމެދު ރިޒްވާނު އިނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ހިތްހަމަޖެހިފައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެކަން އޭނާގެ މޫނުންނާއި ހަރަކާތުން ފާޅުވިޔަ ނުދެއެވެ. ބައްޕައަކު ވިސްނާނީ ދަރިފުޅަށް ރަނގަޅުވާނޭ ގޮތްތަކެވެ. އެހެންވެ މުސްތަޤުބަލާމެދު ދާރިއަންގެ ވިސްނުން ހުރިގޮތެއް އެނގުން ރިޒްވާނަށް މުހިންމުވީއެވެ.\n"ދާރިއަން އައިސް އުޅޭކަން ނުވެސް އެނގޭ" ބަދިގެއަށް ވަދެވުނު ސާއިރާއަށް ފިރިމީހާއާއެކު އިން ދާރިއަން ފެނި ބުނެލިއެވެ.\n"ހޭޒަލް ކޮބާ؟" ރިޒްވާނު އަހާލިއެވެ.\n"ކޮޓަރީގަ އެބައޮތް... ހީވަނީ ދާރިއަން އައިކަން ނޭނގޭނީހެން" ސާއިރާ ހުރީ ނިކަން ބޮޑަށް ހިނިތުންވެލައިގެންނެވެ. އެ ހިނިތުންވުމުގައި އުފާވެރިކަންވިއެވެ.\n"އަޅުގަނޑު ދިއުމުގެ ކުރީން ހޭޒަލްއާ ބައްދަލުކޮށްލަން ބޭނުން" ދާރިއަން ބަލާލީ ރިޒްވާނަށެވެ. އޭނާގެ ހުއްދައަކަށް އެދޭ ފަދައިންނެވެ. ރިޒްވާނު ބޯޖަހާލިއެވެ. ދެން ބަލާލީ ސާއިރާއަށެވެ.\n"ޒެލްއަށް ގޮވާލަބާ" ރިޒްވާނު އަނބިމީހާ ކައިރީ ބުނެލިއެވެ. ސާއިރާ އެނބުރި އެތަނުން ދިއުމާއެކު ރިޒްވާނުގެ ނަޒަރު ދާރިއަންއަށް ހުއްޓުނެވެ.\n"ކިހާތާކު ކައިވެނި ކުރަން ހަމަޖައްސަނީ؟ ބައްޕަމެން ބޭނުން ކައިވެނީގެ ކުރީން އެއްފަހަރުވިޔަސް ދާރިއަންގެ ޢާއިލާއާ ބައްދަލުކޮށްލަން" ރިޒްވާނު ބުންޏެވެ.\n"އަޅުގަނޑުގެ ޢާއިލާއިން ވެސް ތިގޮތް ބޭނުންވޭ، ދުވަހެއް އަދި ހަމަނުޖެހޭ... އަޅުގަނޑު އަވަސްކުރަން ބޭނުން، މާމަ ހުރީ ހޭޒަލްއާ ބައްދަލުކުރާހިތުން ކެތްތެރިކަން ކުޑަވެފައި... މަންމައާއި ބައްޕަ ދުވަހެއް ކަނޑައަޅާފައި ހޭޒަލް އަޅުގަނޑުމެން ގެއަށް ގެންނަން ބޭނުންވެފައި ތިބީ، އެމީހުންނަށް ހޭޒަލް އަދި ނުފެންނާނެ އެހެންވެ..." ދާރިއަން ބުންޏެވެ. ރިޒްވާނު ވާހަކަދެއްކުމުގެ ކުރީން ދާރިއަން ބުނި އެއްޗަކަށް ބޯޖަހާލިއެވެ.\n"ހޭޒަލްއާ ދެކުދީން ވާހަކަދައްކައި ދުވަހެއް ކަނޑައަޅައި... ދާރިއަން ގާތު ބައްޕަ ބުނަން އޮތީ، ހޭޒަލްއަކީ ކުރީގެ ހޭޒަލްއެއްނޫނޭ، އެ ދަރިފުޅު ދާރިއަންގެ ކެތްތެރިކަން އިމްތިހާނުކުރާނެކަން ޔަގީން" ރިޒްވާނާއި ދާރިއަންގެ ނަޒަރު ސީދާވިއެވެ. އެހިނދު ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ދާރިއަންގެ ތުންފަތުން ފާޅުވެލިއެވެ.\n"އެކަން އެނގޭ... އަޅުގަނޑާމެދު ހޭޒަލް މާޔޫސްވިޔަ ނުދޭނަން" ދާރިއަންގެ ދެ ލޮލުން ރިޒްވާނަށް ފެނުނީ ޔަގީންކަމެވެ.\nސާއިރާއާއެކު ބަދިގެއަށް ވަން ހޭޒަލްއަށް ރިޒްވާނާއި ދާރިއަން ބަލާލިއެވެ. ދާރިއަންއާ ހޭޒަލްގެ ނަޒަރު ސީދާވުމުން އޭނާއާ ހިނިތުންވުމެއް ދާރިއަން ބަދަލުކޮށްލިއެވެ. ރިޒްވާނު ދަރިފުޅަށް ގޮވާލުމާއެކު ދެކުދީން ވާހަކަދައްކާލުމަށް ދާރިއަން ގޮވައިގެން ހާމަފެންޑާއަށް އެރުމަށް ޚިޔާލުދިނެވެ. ބައްޕަ ބުނީތީ ހޭޒަލް ބޯޖަހާލީ އެއްބަސްވުމަށެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން ދާރިއަންއަށް ބަލާލައި އަންނާށޭ ހޭޒަލް ބުންޏެވެ.\nދެ ޒުވާނުން ހާމަފެންޑާއަށް އެރިއެވެ. ހަވީރުގެ ވަގުތަށްވުމުން ފަޒާގައި ހުރި ހޫނުކަން ފިނިވެފައިވެއެވެ. ވައިރޯޅީގެ ބީހުން އެތަނުގައި ހުރި ގަސްތަކުން ސިއްރެއްނުވެއެވެ. އެތަނުގައި ހުރި "ގާޑަން ސޯފާސެޓް"އަށް ހޭޒަލް އިޝާރާތްކޮށް އިށީނުމަށް ދާރިއަން ގާތު ބުނެލިއެވެ. ދާރިއަން އިށީނުމުން އޭނާގެ ކަނާއަތްފަރާތުގައި އެކަކަށް އިށީނދެވޭނޭހެން ހުރި ގޮނޑީގައި ހޭޒަލް އިށީނެވެ.\n"އަހަރެން ބޭނުންވަނީ ވީހާ ވެސް އަވަހަކަށް ކައިވެނި ކުރަން، ހޭޒަލްގެ ޚިޔާލު ބުނެބަލަ" ހޭޒަލް އިސްވެ އަނގައިން ނުބުނާނޭކަން އެނގޭތީ ދާރިއަން ވާހަކަދެއްކިއެވެ.\n"އޯކޭ..." ހޭޒަލް ބުނެލިއެވެ.\n"ހޭޒަލް ބޭނުންވާކަމެއް އެބައޮތްތަ؟... މިބުނީ ވެޑިންއާ ގުޅިގެން..." ދާރިއަން ބުންޏެވެ.\n"ދާރިއަންއަށް ފެންނަގޮތެއް އޯކޭ" ހޭޒަލް ބުނެލިއެވެ.\n"އަހަރެންގެ ޢާއިލާއާ ބައްދަލުކުރަން ހޭޒަލް ހިނގައިދާނަންތަ؟" ދާރިއަންގެ ސުވާލާއެކު ހޭޒަލް ބަލާލިއެވެ. ސުކޫންތުކޮޅަކަށް ދާރިއަންގެ ލޮލާ ލޯ އަމާޒުކޮށްލި ގޮތަށް ހޭޒަލް އިނެވެ. އަނެއްކާ ވެސް ޢާއިލާއަކާ ގުޅުން ބަދަހިކުރަން ޖެހިއްޖެކަމުގެ އިޙްސާސް ހޭޒަލްއަށް ކުރެވުނެވެ. ދާރިއަންއާ ކައިވެނިކުރަން އެއްބަސްވީއިރު އޭނާގެ ޢާއިލާ ވެސް ބަލައިގަންނަން ޖެހޭނެކަން ހޭޒަލްގެ ޟަމީރު ވިސްނައިދިނެވެ.\n"ކޮންއިރަކުން ދާންވީ" ހޭޒަލް އަހާލިއެވެ.\n"އަހަރެން ގުޅާނަން، ހޭޒަލް ބަލާ އަންނާނަން... އަހަރެންގެ ގެއަށް ހޭޒަލް ގެންދާނީ އަހަރެން، އެއަށްފަހު ދެ ޢާއިލާ ބައްދަލުކުރާނީ، ކައިވެނި ކުރާނޭ ތާރީޚެއް ދެ ޢާއިލާއަށް ދޫކޮށްލަން އަހަރެންގެ ވިސްނުން ހުރީ" ދާރިއަން ރާވާފައި އޮތް ގޮތް ކިޔާދިނެވެ. ވަކި އެއްޗެއް ނުބުންޏަސް ހޭޒަލް ބޯޖަހާލިއެވެ. އެ ހަރަކާތުން އޭނާ ދާރިއަންގެ ޚިޔާލުތަކާ ދެކޮޅުނޫންކަން ދޭހަވިއެވެ.\n"ޒެލް..." ހިމޭން ވަގުތުކޮޅަކަށްފަހު ދާރިއަން ގޮވާލިއެވެ. މިފަހަރު ދާރިއަންގެ އަޑުގައިވީ ގާތްކަމެވެ. ކުލުންވެރިކަމެވެ. ހޭޒަލް އިސްޖަހާލައިގެން އެއްއަތުން އަނެއްއަތުގެ އިނގިލިތަކާ ކުޅެލަކުޅޭލާ އިނެވެ. އޭނާ އިސް އުފުލާ ބަލާލުމުން މާނަވީ ގޮތަކަށް ދާރިއަން ބަލަން އިންކަން ފާހަގަވިއެވެ.\n"މި މެރިއޭޖް ޒެލްއަށް ތަކުލީފަކަށްވާކަށް އަހަރެން ނޭދެން" ހޭޒަލްގެ ހިމޭންކަން ދާރިއަންގެ ހިތަށް ތަދުކުރުވަނީއެވެ.\n"އަހަރެން އުފަލުގައި ހުންނަން މަސައްކަތްކުރާނަން" ހޭޒަލް ބުންޏެވެ.\n"އުފަލުގައި ހުންނަން ނަފްސަށް މަޖުބޫރުކުރުމަކީ ހަޤީޤީ އުފާވެރިކަމެއްނޫން" ދާރިއަންގެ ޚިޔާލު ހާމަކުރިއެވެ.\n"އަހަންނަށް ވަގުތުކޮޅެއް ދީ... ދާރިއަންއާއި މިކައިވެންޏާމެދަކު އަހަރެންގެ ހިތަކު ނުރުހުމެއްނެތް، ހުރިހާކަމަކާ އަހަރެން މިހުރީ ރުހިގެން، އެހެންވިޔަސް... އަހަރެން ވަގުތު ބޭނުން، އަލުން ކައިވެނީގެ ދިރިއުޅުމަށް ހޭނެން" ހޭޒަލް ދެއްކި ވާހަކައަށްވުރެ އޭނާ ނުބުނާ ކަންކަން ދާރިއަން ދެނެގަތެވެ.\n"ޒެލް ނުރުހޭކަމެއް ނުކުރާނަން، އަހަންނަށް ޒެލްގެ ޚިޔާލު ވެސް މުހިންމު، ދެމީހުންގެ އެއްބާރުލުމާއެކު ނޫނީ ދިރިއުޅުން ކުރިއަކަށް ނުގެންދެވޭނެ، އަހަރެންނަށްވީވަރަކުން ޒެލްގެ ހިތް ދެނެގަންނަން އަބަދުވެސް މަސައްކަތްކުރާނަން" ދާރިއަން ބުންޏެވެ.\nގެއަށް ވަދެގެން އައި ދާރިއަންއަށް ސިޓިންރޫމު ސޯފާގައި ޒުކަންއާއި ތަހުމީނާ ތިބިތަން ފެނުނެވެ. އެމީހުންނަށް ދާރިއަން ފެނުމުން ކައިރިއަށް އައުމަށް ގޮވާލިއެވެ. ދާރިއަން އައިސް ބައްޕަ އިށީނދެ އިން ދިގު ސޯފާގައި އިށީނދެއްޖެއެވެ.\n"ދަރިފުޅު އިންނަން އުޅޭ ކުއްޖާ މިގެއަށް ގެންނަންވީނު" ތަހުމީނާ ބުންޏެވެ. ދާރިއަންއަށް ބަލާލެވުނީ ޒުކަން އަށެވެ. އޭނާ ވެސް ބޯޖަހާލީ ތަހުމީނާގެ ވާހަކައަށް ބާރުދޭށެވެ.\n"މަންމަ ކީކޭ ބުނީ" ދާރިއަންއަށް އަހާލެވުނެވެ.\n"މަންމަ ވެސް ހުންނާނެ... ދާރިއަންއަށް ރަނގަޅު ދުވަހެއް ބުނެބަލަ" ޒުކަން ބުންޏެވެ.\n"މާދަމާ ރޭ ކިހިނެއްވާނެ" ހިނިތުންވުމަކާއެކު ދާރިއަންގެ ނަޒަރު ބައްޕައާއި މާމައަށް ހިންގާލިއެވެ.\n"ރަނގަޅުވާނެ" ޒުކަން ބުންނެވެ. އަދި ޔަގީންކޮށްލުމަށް ތަހުމީނާއަށް އޭނާ ބަލާލިއެވެ.\n"މަންމަ އޯކޭވީތަ؟ ރޭގަނޑުގެ ކެއުމުގައި ބައިވެރިވާގޮތަށް ހޭޒަލް މިގެއަށް ގެންނާނީ..." ދާރިއަން އިނީ އުފަލުންނެވެ.\n"މަންމަ އޯކޭ... ބައްޕަ ވާހަކަ ދެއްކީމޭ" ޒުކަން ޔަގީންކަން ދިނެވެ.\nކާރޫބާރޫ ބޮޑު މާލޭގެ މަގުތަކުގައި ހިނގާފައި އުޅޭން ވެސް ފަސޭހަކަމަކަށް ނުވެއެވެ. ދުވާލެއް ރޭގަނޑެއް ނޯވެއެވެ. ތަފާތު އެކި ބާވަތުގެ އެއްޗެހި އެއްތަނަކުން ލިބެން ހުރި ތިންބުރީގެ ސުޕަމާކެޓަށް ވިޔަފާރި ކުރުމަށް ސާއިރާއާއެކު ހޭޒަލް ވެސް ވަނެވެ. އެމީހުން އެތަނަށް ފޭބުމުން ރިޒްވާނު ކާރުގައި ދިޔައީ ޕާކުކުރާނޭ ތަންކޮޅެއް ލިބޭތޯ ބަލާށެވެ.\nސާއިރާއާއި ހޭޒަލްގެ އަތުގައި ވަށިގަނޑެއް އޮތެވެ. ބޭނުންވާ އެއްޗެހި ހުރި ހަރުގަނޑުގެ ކައިރީ ސާއިރާ ހުރެ އޭނާގެ ވަށިގަނޑަށް ސާމާނުތައް އަޅަމުންދިޔައެވެ. ބަދަން ފެކެޓުތަކެއް ހުރި ދިމާއެއްގައި ހޭޒަލް ހުއްޓިލައިގެން ހުރީއެވެ. ނަގާނީ ކޮންވައްތަރެއްކަމެއް ނިންމަން ނޭނގިފައި އޭނާ ހުރި ކަހަލައެވެ. ވިޔަފާރިކަން ވަދެ އުޅުނު މީހުންނަށް އޭނާގެ ސަމާލުކަން ދެވިފައެއް ނުވެއެވެ. ފަހަތުގައި ހުރި މީހަކު ތަންކޮޅެއް ބާރަށް އެއްޗެއް ބުނެލި އަޑުއިވުނެވެ. ހޭޒަލް އެނބުރިލަންވީއިރަށް ކޮންމެވެސް މީހަކު އޭނާގެ އަތުގައި ހިފައި ދަމައިގަނެއްޖެއެވެ. ހަމައެވަގުތު ހޭޒަލް ހުރި ދިމާ ފަހަތުގައި ހުރި ރެކުން ފޮށިތަކެއް ވެރިގަތް އަޑުއިވުނެވެ.\n"ޔޫ އޯކޭ... ޖެހުނުތަ؟" ހޭޒަލްގެ އަތުގައި ހިފަހައްޓާލައިގެން ހުރި ޒުވާނާ އަހާލިއެވެ. ހޭޒަލް އިސް އިފުލާލައި ބަލާލިއެވެ. އެ މޫނުން ދަންނަ ވައްތަރު ޖެހިއެވެ.\n"މޭން... ތަންކޮޅެއް ބަލާލައިގެން އުޅޭ..." އެތަނުގައި ހުރި ފިރިހެނަކަށް އެ ޒުވާނާ ބުންޏެވެ.\nހޭޒަލް އަމިއްލައަށް އޭނާގެ އަތުން އަތް ނައްޓުވާލިއެވެ. އަދި ޝުކުރު އަދާކުރުމަށްފަހު ސާއިރާގެ ގާތަށް ހިނގައިގަތެވެ. އޭރު އަޑުފަށްގަނޑު އިވި ސާއިރާ ވެސް ހޭޒަލް ހޯދަނީއެވެ. ފަސްއެނބުރި ހޭޒަލް ބަލާލިއިރު ވެސް އެ ޒުވާނާ ހުރީ ހޭޒަލް ދިޔަ ދިމާއަށް ބަލާށެވެ. އޭނާގެ އަތުގައި ސްނިކާ ޗޮކުލެޓަކާއި ޗިފްސްތަޅެއް އޮތެވެ. ހޭޒަލް ފަސްއެނބުރި ބަލާލުމުން ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ބަދަލުކޮށްލިއެވެ. އެ ހިނިތުންވުން ފެނި ހޭޒަލްގެ ސިކުނޑީގައި ކުރެހުނީ ދާރިއަންގެ ސޫރައެވެ.\n"ޒެއްލު..." ސާއިރާގެ އަޑުގައި ކަންބޮޑުވުން އެކުލެވިފައި ވިއެވެ. ކަންތައްވީގޮތް ނިކަން އަވަހަށް ހޭޒަލް ކިޔައިދިނެވެ. އަދި އޭނާ ދެން ބަލާލިއިރު އެއްކަލަ ޒުވާނާ ފެންނާކަށް ނެތެވެ. ސާއިރާ އެދުނީ އޭނާގެ ގާތުގައި ހޭޒަލް ހުރުމަށެވެ. އެވަގުތު ހޭޒަލްގެ ދަބަހުން ފޯނު ވައިބްރޭޓްވާކަން އިޙްސާސް ކުރެވުނެވެ. އޭނާ ދަބަހުން ފޯނުނެގިއިރު ގުޅަނީ ދާރިއަންއެވެ.\nއެހެން ދުވަސް ދުވަހަށްވުރެ އަވަހަށް ދާރިއަން ގެއަށް އައެވެ. ކޮއްކޮ ގޭގައި އުޅޭކަން އެނގި ދިމާކޮށްލުމުގެ ބޭނުމުގައި އައިކު އައިސް ދާރިއަންގެ ކޮޓަރިއަށް ވަނެވެ. ފެންވަރައިގެން ނުކުމެ ރީތިވާން ހުރި ދާރިއަންގެ ސަމާލުކަން ކޮޓަރީގެ ދޮރުހުޅުވުމުން އެ ދިމާއަށް ދެވުނެވެ. އޭނާ ހަމަޖެހިލީ އައިކުކަން ވަނީ ޔަގީންވީމައެވެ.\n"ބިޓު ކައިރިއަށްދާންތަ؟" އައިކު އައިސް ދާރިއަންގެ އެނދުމައްޗަށް ވެއްޓިގަތެވެ.\n"އެއީ އަހަރެން އިންނަން އުޅޭ ކުއްޖާ... ބިޓެއްނޫން" ދާރިއަން ބުންޏެވެ. އައިކު ޖަހާލީ ހިނިގަނޑެކެވެ.\n"ރޭގަ ލޯބި ކުއްޖެއް ފެނުނު" ބޯދަށަށް ދެއަތްތިލަ ލައްވާލައި ފަންގިފިލާއަށް ނަޒަރު ހުއްޓާލައި އައިކު ބުންޏެވެ.\n"ހުސް ވެސް ލޯބި ކުދީން... އާ ކުއްޖެއް ބޭނުންވީ ދޯ" ދާރިއަން ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު އައިކު ޗޮކެއް ކަނޑާލިއެވެ. ކުރު އަތްމައްޗަށް އަރިއަކަށް އެނބުރިލިއެވެ. ދާރިއަން ފެންނާނޭ ހެންނެވެ.\n"އެކަހަލަ ކުއްޖެއްނޫން... މެރީ ކުރާ ކަހަލަ ކުއްޖެއް" އައިކު ބުންޏެވެ. އެއަޑު އަހާފައި ދާރިއަންގެ ސަމާލުކަން އައިކުއަށް ދެވުނެވެ.\n"މެރީ ކުރަންތަ ތި ވިސްނަނީ... ވަރަށް ރަނގަޅު ޚިޔާލެއް" ދާރިއަން ހިނިތުންވެލިއެވެ.\n"އަހަރެން މެރީ ކުރުމާ އެންޓިއޭ ބުނިންތަ... އެނީވޭޒް... އަހަރެން ހިތަށް އެރި އެއްޗެއް ބުނަންތަ؟... ބްރޯއާ އެ ގާލް ވަރަށް ގުޅެއޭ... ބޮޑު ހެދުންލާފައި ހުރިއިރު އެކުއްޖާގެ މޫނުކޮޅު އެކަނި ފެނުނީ... ބަޓް ސްޓިލް... ޝީ އިޒް އަ ކުއީން..." އައިކު ހީނލިއެވެ.\n"އަހަންނަށް ކުދީން ހޯދާދޭނެކަމެއްނެތް... އޯލްރެޑީ އެކަން އަހަރެން ކޮށްފިން، އިންޝާ ﷲ ވަރަށް އަވަހަށް ކައިވެނި ވެސް ހަމަޖެހޭނެ" ދާރިއަން ބުނެލިއެވެ.\n"ޔޫ ގައިޒް ޑިޑް އިޓް" ލާނެތް ހިންޏެއް އައިސް އޮވެ އައިކު ބުންޏެވެ. ދާރިއަންގެ ދެ ލޯ ބޮޑުކޮށްލެވުނެވެ.\n"ވައި ޝުޑް އައި ޓެލް ޔޫ" ދާރިއަން ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު އައިކުއަށް މަޖާވިއެވެ. އޭނާ ނިކަން ބާރަށް ހޭންފެށިއެވެ. ހެމުންހެމުން އެދުން ތެދުވީ ދާރިއަން ކޮޓަރިން ނުކުންނަން އުޅެން ފެށުމުންނެވެ. އައިކު އައިސް ދާރިއަންގެ ކޮނޑަށް އަތްވައްޓާލިއެވެ.\n"ބްރޯ... އައި ނޯ ޔޫ... ހެ ހެ ހެ... ބްލަޝިން ލައިކް އަ ވާޖިން... ހެ ހެ ހެ... މައި ވާޖިން ލިޓްލް ބްރަދާރ" ހެމުންހެމުން އައިކު ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ދާރިއަން ބޭބެގެ ބަނޑުގައި ޖަހާލުމާއެކު ދުރަށް ކޮށްޕާލިއެވެ. އެހެންވިޔަސް އައިކު ދުރަކަށް ނުދިޔައެވެ.\n"ބްރޯ އައި އޭމް ހެޕީ... ރިއަލީ ހެޕީ ފޯ ޔޫ... މަންމަ ކިޔާ އެއްޗަކަށް އަޅާލާނެކަމެއްނެތް، މިރޭ ފެންނާނެ ދޯ... އަހަރެމެން އެންމެން މިތިބީ ޔޯ ގާލްއަށް ވެލްކަމް ކިޔަން އިނގޭ" އައިކުގެ ހިތުގެ އަޑިން އުފާވެފައި ހުރިވަރު ހާމަކުރިއެވެ.\n"މަންމަ އޯކޭ ނައު..." ދާރިއަން ބުނެލިއެވެ. މިފަހަރު އޭނާއާ ދެކޮޅަށް އެއްޗެއް ބުނާކަށް އައިކު ބޭނުމެއްނުވިއެވެ. އިބާ އެއްބަސްވީ ހިތުން ރުހުމުން ނޫންކަން އައިކުއަށް އެނގޭތީއެވެ. ޒުކަންއާއި ތަހުމީނާއާ ދެކޮޅަށް ނުކުންނަން އިބާއަށް ނުކެރުނީކަން އައިކު ދެނަހުއްޓެވެ. މަންމަ ނޫން އެންމެންނަށް ދާރިއަންގެ ހިތްހަމަޖެހުން މުހިންމެވެ. އައިކުއަށް ވެރިވި ސީރިއަސްކަން އޭނާ ފޮރުވާލިއެވެ. ހިނި އައިސްފަ ދާރިއަންއާ އަނެއްކާ ވެސް ސަމާސާކުރަން ފެށިއެވެ.\nހޭޒަލް ގޮވައިގެން ގެއިން ނުކުމެ ކާރާ ދިމާއަށް ދާރިއަން އައެވެ. އޭނާއަށް ކާރު ފެނި ހުއްޓެވުނެވެ. ވަގުތުން އޭނާ އެނބުރިލައި ހޭޒަލްއާ ކުރިމަތިލިއެވެ. ޓެކްސީއެއް ނަގަން ޚިޔާލު ފާޅުކުރިއެވެ. ހޭޒަލްއަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެވެ. ކިހިނެއްތޯވީ ހޭޒަލްއަށް އަހާލެވުނެވެ. ދާރިއަންގެ މޫނުން ފެނުނު ހާސްކަން ހޭޒަލްއަށް އުނދަގޫކުރިއެވެ. ކާރު މަރާމާތެއްކުރަން ގަރާޖަށް ގެންދަންޖެހޭކަން ދާރިއަން ބުނެލިއެވެ. އެއާއެކު ހޭޒަލްގެ ސުވާލުތައް އިތުރުވިއެވެ. ދާރިއަން އެގެއަށް އައީ ކާރުގައިކަމެވެ. އެގެއިން ނުކުންނަންވާއިރަށް ކާރު ހަލާކުވީބާއެވެ. އެކަމަކު އެއީ ޤަބޫލުކުރެވޭކަމަކަށް ނުވިއެވެ. ހޭޒަލް ކުރިއަށް ޖެހިލިއެވެ. އޭނާގެ އަތުގައި ހިފާ ހުއްޓުވަން ދާރިއަން ބޭނުންވިއެވެ. ނަމަވެސް ހޭޒަލްގެ ގައިގާ އަތްލުމަކީ އޭނާ ރުހޭކަމެއްނޫނެވެ. ގޮތެއް ނުނިންމިގެން އުޅެނިކޮށް ހޭޒަލް އެނބުރި ގެއަށް ވަނުމަށް އެދުނެވެ. މިފަހަރު ހާސްވީ ދާރިއަންއެވެ. ހޭޒަލް ޚިޔާލު ބަދަލުވީއޭ އޭނާއަށް ހީވެ ކަންބޮޑުވިއެވެ.\n"ދާން ބޭނުންނޫނީތަ؟" ދާރިއަންއަށް އަހާލެވުނެވެ. ހޭޒަލް ބޯހޫރާލިއެވެ.\n"ނުވާނެ ގިނައިރެއް... އާދެބަލަ..." ހޭޒަލް ބުންޏެވެ.\nއެޕާޓްމެންޓަށް އެނބުރި ހޭޒަލް ވަނުމުން ރިޒްވާނާއި ސާއިރާއަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެވެ. ހޭޒަލްއާއެކު ދާރިއަން ވެސް ހުރީތީ ފެނުނެވެ. ރިޒްވާނަށް ބަލާލައި ބައްޕަ ކައިރީ ވާހަކައެއް ދައްކާލަން ބޭނުންވިކަން ހޭޒަލް ހާމަކުރިއެވެ. ރިޒްވާނާއެކު ހޭޒަލް އައީ ބަދިގެ ފަރާތަށެވެ. ދާރިއަން ގާތު އިށީނުމަށް ސާއިރާ އެދުނެވެ.\n"ބައްޕަގެ ކާރު ލިބިދާނެތަ..." ރިޒްވާނު ގާތު ހޭޒަލް އަހާލިއެވެ.\n"ބޭރުގައި އޮންނާނީ... ޒެލް..." ކޮންމެވެސް ކަމެއްވެއްޖެކަން ރިޒްވާނަށް އެނގުނެވެ.\n"މިގޭ ބޭރުގައި ހުރި ކެމެރާތައް ބައްޕަ ބަލާލަ ދީބަލަ... ދާރިއަންގެ ކާރަށް ކޮންމެވެސް މީހަކު ގެއްލުންދީފި، އަޅުގަނޑާ ހެދި... ހުތުރު ބަހުން އެ ކާރުގައި ލިޔެފައިހުރީ" ހޭޒަލްގެ ވާހަކަ އިވި ރިޒްވާނުގެ މޫނުގެ ކުލަ ވަގުތުން ފަނޑުވެއްޖެއެވެ.\n"މީ ފުރަތަމަ ފަހަރުހެން ހިޔެއްނުވޭ" ހޭޒަލް ބުންޏެވެ.\n"ދާރިއަން ބުނީތަ؟" ރިޒްވާނަށް އަހާލެވުނެވެ. ހޭޒަލް ދެފަރާތަށް ބޯހޫރުވާލިއެވެ.\n"އޭނާ ބުނީ ޓެކްސީއެއްގައި ދާން... ކާރު އަޅުގަނޑަށް ފެނިދާނެތީ ދާންވެގެން އުޅުނީ... ބައްޕާ... އަޅުގަނޑުމެން އެނބުރި އަންނަންވާއިރަށް ދާރިއަންގެ ކާރު ރަނގަޅުކޮށްދެއްވިދާނެތަ؟" ހޭޒަލްގެ ނަޒަރު ހުރީ ރިޒްވާނަށް އަމާޒުވެފައެވެ. ރިޒްވާނު ނިކަން އަވަހަށް ބޯޖަހާލިއެވެ.\n"ޓެކްސީއަކަށް ދާރިއަން ދުވަހަކުވެސް އެރިހެން ހިޔެއްނުވޭ" ހޭޒަލް މަޑުމަޑުން ބުނެލިއެވެ.\n"ބައްޕަގެ ކާރު އެއޮތީނު... ހިނގާ ބޭރަށް... ދާރިއަންއަށް ބައްޕަ ތަޅުދަނޑި ދޭނަން... ދަރިފުޅުމެން އަންނަންވާއިރާ ދާރިއަންގެ ކާރު ބައްޕަ ބަލާނަން، ކެމެރާގެ ފުޓޭޖުތައް ވެސް ބަލާނަން" ހޭޒަލްގެ ކޮނޑުގައި އަތްތިލަ ޖައްސާލައި ރިޒްވާނު ބުންޏެވެ. އަދި ދަރިފުޅު ގޮވައިގެން ސިޓިންރޫމަށް ނުކުތެވެ.\n"ދާރިއަންގެ ކާރު ހަލާކުވި ވާހަކަ ހޭޒަލް ބުނި... އަން... މީ ބައްޕަގެ ކާރުގެ ތަޅުދަނޑި، މިރޭ ވަރަށް ހޫނު ވެސް ގަދަ، ހިނގާފަ ދާން ކައިރި ހިސާބެއް ވެސް ނޫން..." ރިޒްވާނު ކާރުގެ ތަޅުދަނޑި ނަގައި ދާރިއަންއަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އޭގައި ހިފަން ނުކެރިފައި ދާރިއަން އިނެވެ.\n"ހޭޒަލް ގޮވައިގެން އައިސް ބައްޕައާ ތަޅުދަނޑި ހަވާލުކޮށްލަދީ" ދާރިއަން ގޮތެއް ނުނިންމިފައި އިންދާ ރިޒްވާނު ބުންޏެވެ. ހޭޒަލް ކުރިއަށް ޖެހިލައި ރިޒްވާނުގެ އަތުން ތަޅުދަނޑި ނަގައި ދާރިއަންއަށް ދިއްކޮށްލިއެވެ. އޭނާ ތަޅުގަނޑީގައި ހިފީ ދެނެވެ. ސޯފާއިން ތެދުވެ ދާންވީތީ ހޭޒަލް ގާތު ދާރިއަން އަހާލިއެވެ. ހޭޒަލް ބޯޖަހާލުމާއެކު ދޮރާ ދިމާއަށް ހިނގައިގަތެވެ.\nގަޑިއަށް އިރުއިރުކޮޅާ ތަހުމާއަށް ބަލާލެވެއެވެ. ސިޓިންރޫމު ސޯފާގައި ޒުކަންގެ ގާތުގައި އިބާ އިނެވެ. ތަހުމީނާއާއި އައިކު ވެސް އެތަނުގައި ތިއްބެވެ. ގޭތެރެއަށް ވަންނަމުން ސަލާމްގޮވާލި ދާރިއަންގެ އަޑުން އެންމެންގެ ސަމާލުކަން އެދިމާއަށް ދެވުނެވެ. އޭނާ އައީކަން އަންގާލީކަން އެންމެން ވެސް ދެނަހުއްޓެވެ. ޒުކަންއާއި ތަހުމީނާ ތެދުވިތަން ފެނި އައިކު ވެސް ތެދުވިއެވެ.\nހުދު ކުލައިގެ ޑައިޒީ މާތަކެއް ޖަހާފައި ހުރި ދިގު ހެދުމެއް ލައިގެން ހުރި އަންހެން ކުއްޖަކު ދާރިއަންގެ ގާތުގައި ހުއްޓެވެ. އޭނާ ފެނުމުން ތަހުމީނާއަށް ހިނިތުންވެވުނީ އެއްވެސް އިޙްތިޔާރެއްނެތިއެވެ. އައިކު ކުއްލިއަކަށް އިނގިލިދިއްކޮށްލީއެވެ. އަޖައިބުވެފައި ހުރެއެވެ. ހޭޒަލްއާއި އައިކުއާ ދެމެދު ބަދަލުކޮށްލި ނަޒަރުން އެ ދެމީހުންނަށް އެކަކުއަނެކަކު އެނގެޔޭ އެހެންމީހުންނަށް ހީވިއެވެ. ޒުކަން ހިނިތުންވުމެއް ބަދަލުކޮށްލިއެވެ.\n"އާދޭ އިށީންނަން..." ތަހުމީނާ ބުންޏެވެ.\nސޯފާގައި އަލުން އެންމެން އިށީނެވެ. އެމީހުންނާއެކު ދާރިއަންއާއި ހޭޒަލް ވެސް އިށީނެވެ. ހޭޒަލް އިނީ ދާރިއަންގެ ކައިރީގައެވެ. އިބާ އިންތަނުން ގުޑައި ނުލިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނާގެ ނަޒަރު ހުރީ ހޭޒަލްއަށް ހުއްޓިފައެވެ.\n"ހޭޒަލް... މީ މާމަ، އެއީ ބައްޕައާއި މަންމަ... ދެން އޭނީ.." ދާރިއަންގެ ޖުމްލަ ފުރިހަމައެއް ނުކުރެވުނެވެ. އައިކު ވާހަކަދައްކަން ފެށީއެވެ.\n"އައިކު މީ... ހިޒް ބްރަދަރ... އަހަރެމެން ރޭގަ ބައްދަލުވި ދޯ..." ނިކަން ހިނިއައިސްފަ އައިކު ބުންޏެވެ. ދާރިއަންއަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެވެ. ހޭޒަލް ބޯޖަހާލީއެވެ. ފިހާރަ ތެރެއިން އައިކު ފެނި އެ މޫނުން ދަންނަ ވައްތަރު ޖެހީ ކީއްވެކަން ހޭޒަލްއަށް ޔަގީންވިއެވެ. ޚާއްޞަކޮށް އައިކު ހިނިތުންވެލީމައެވެ. ދާރިއަންގެ ބޭބެއެއް ހުންނަކަން މާ ކުރިން ވެސް ހޭޒަލްއަށް އޮތީ އެނގިފައެވެ.\nއެންމެން ހޭޒަލްއަށް ވާހަކަދެއްކިއިރު އިބާ ވާހަކައެއް ނުދައްކައެވެ. އެކަން ހޭޒަލްއަށް ވެސް ފާހަގަވިއެވެ. ނަމަވެސް ހިމޭންކަން އިބާ ކަނޑުވާލީ ކާމޭޒު ދޮށުގައި އިނދެއެވެ.\n"ތެދެއް ކުރީން މީހަކާ އިނދެފަތަ ތިހުރީ" އިބާ އަހާލިއެވެ. އެންމެންނަށްވުރެ ބޮޑަށް ސިހުނީ ދާރިއަންއެވެ. އޭނާ ހާސްވިއެވެ. ވަގުތުން ހޭޒަލްއަށް ބަލާލެވުނެވެ. އެމޫނުން އެއްވެސް އަސަރެއް ފާޅެއްނުވެއެވެ. އޭނާ ދާރިއަންއަށް ބަލާލާފައި އިބާއަށް ބަލާލިއެވެ. އަދި މަޑުމަޑުން ބޯޖަހާލީ އިބާގެ ސުވާލަށް ޖަވާބު ދިނުމަށެވެ.\n"ކީއްވެ ވަރިވީ..." އިބާ ދެން ވެސް ސުވާލުކުރީއެވެ.\n"އެކީގައި އުޅެވެން ނެތީމަ" ހޭޒަލްގެ އަޑުގައިވީ މަޑުމައިތިރިކަމެވެ. އެހެންނަމަވެސް އެ އަޑު އިވުމުން ދާރިއަންގެ ހިތަށް އުނދަގޫވިއެވެ. އޭނާއަށް ކާން އުނދަގޫވެ ކެއުން ހުއްޓާލިއެވެ.\n"އަދި ޑެޒާޓް އޮންނާނެ އިނގޭ... ހޭޒަލްއަށް އެންމެ މީރީ ކޯއްޗެއްތަ؟... އައިސްކުރީމް..." އައިކު ކުއްލިއަކަށް ވާހަކަދައްކަން ފެށިއެވެ. އިބާ ވާހަކަދައްކާނޭ ފުރުޞަތެއް ނުދޭން އޭނާ އުޅުނު ކަހަލައެވެ.\nއިބާއަށް ޒުކަން ބަލާލިއެވެ. އޭނާ ހިތްހަމަނުޖެހިފައިކަން ހުރީ އިބާއަށް އެނގެއެވެ. އެހެންވިޔަސް އެކަމަށް ފަރުވާލެއްނެތެވެ. ހޭޒަލް ކޭލެއް މަދުވެގެން ތަހުމީނާ އުޅުނެވެ. މާމަދަރިފުޅުގެ ހޮވުން އެއްވަނަ ކަމުގައި ތަހުމީނާ ދުށްޓެވެ. ކައިނިންމާ އެންމެން މޭޒުދޮށުން ތެދުވުމުން ވެސް އިބާ މަޑުކޮށްލިއެވެ. ދާރިއަންގެ ކޮނޑުގައި ޒުކަން މަޑުމަޑުން ޖަހާލައި ހިނިތުންވެލިއެވެ. ތަހުމީނާ ހޭޒަލް ގޮވައިގެން ކުރީބައިގަ ހިނގައިގަނެއްޖެއެވެ.\n"މާމަގެ ފޭވަރިޓްއަކަށް ވެއްޖެ..." ހިނިތުންވެލައިގެން ހުރެ ޒުކަން ދަރިފުޅުގެ ކަންފަތް ދޮށުގައި ބުނެލިއެވެ. ދާރިއަން ހިނިތުންވެލީ ގަދަކަމުންނެވެ.\nއެންމެންނަށްވުރެ އައިކުގެ އަޑު ގަދައެވެ. ހޭޒަލްގެ ކުރިމަތީ އޭނާ ދާރިއަންއާ ދިމާކޮށް ނުހެދިޔަސް ޢާއިލާގެ ތެރޭ ހަމަޖެހުން އޭނާ ދެމެހެއްޓިއެވެ. މަންމަގެ ފުސްމޫނު ހޭޒަލްއަށް ފާހަގަނުވޭތޯއެވެ. އެންމެން ވެސް ހޭޒަލް ބަލައިގެންފިކަން ބުނެދޭން އައިކު މަސައްކަތްކުރިއެވެ. މިވަގުތަކީ ކޮއްކޮއަށް ކިހާ މުހިންމު ވަގުތުކޮޅެއްކަން އައިކުއަށް ވިސްނޭތީއެވެ. އޭނާ އެވަރަށް މަސައްކަތް ކުރަނިކޮށް ވެސް އެކަން ނާކާމިޔާބުވިއެވެ. އިބާގެ ސަބަބުންނެވެ.\n"މަންމާ... ހޭޒަލް މިތާ ބައިންދަބަލަ..." އައިކު ބުނެލިއެވެ.\n"އަހަރެންމީ ދާރިއަންގެ މަންމައެއްނޫންތަ؟... އޭނާ އިންނަން އުޅޭ މީހަކާ އަހަރެން ވެސް ދައްކަން ބޭނުންވާނެ ވާހަކަ ހުންނާނެ، ހޭޒަލް... އާދެބަލަ މިކޮޅަށް..." އިބާ ބުންޏެވެ.\nހޭޒަލް ތެދުވިއެވެ. ޖެހިލުންވެފައި އިން ދާރިއަންއަށް ބަލާލައި ލުއި ހިނިތުންވުމެއް ތުންފަތަށް ވެރިކޮށްލިއެވެ. އެންމެން ވެސް ތިބީ ހިމޭންވެފައެވެ. އިބާގެ ގާތަށް ހޭޒަލް އައެވެ. އެމީހުންގެ ދެމެދުގައި ހިނގާ އެއްވެސް ކަމެއް ނޭނގޭނޭހެން އިބާ އެކަހެރިވެލިއެވެ.\n"ދާރިއަން ބޭނުންވާ ދިރިއުޅުން ހޭޒަލްއަށް ދެވިދާނެތަ؟" އިބާ ސުވާލުކުރިއެވެ.\n"ދާރިއަން ނުރުހޭކަމެއް ނުކުރާނަން" ހޭޒަލް ބުންޏެވެ.\n"ކުރީގެ ފިރިމީހާ ކޮބާ؟" އިބާ އެއްސެވެ.\n"ނޭނގެ" ހޭޒަލް އާދައިގެ ގޮތަށް ބުނެލިއެވެ.\nމަންމަ ހޭޒަލްއާ ދައްކާ ވާހަކައެއް އަޑުއެހުމަށް ދާރިއަން ބޭނުންވިއެވެ. އޭނާ އެމީހުން ތިބިދިމާއަށް އައެވެ. އިބާގެ އަޑުއިވުމުން ދާރިއަންއަށް ހުއްޓެވުނެވެ.\n"ދާރިއަންއާ އިންނަން ހުސްހަށިބައި އަންހެންކުއްޖަކު އެބަހުރި، އުމުރުން ޅަވެފައި އަދި ދުވަހަކުވެސް ކައިވެންޏެއް ނުކުރޭ... ތަނަވަސް ރަނގަޅު ޢާއިލާއެއްގެ ކުއްޖެއް... އަހަރެން ބޭނުންވި ގޮތެއްނޫންމީ، އޭނާ ވެސް މީހަކާ އިންނަން އުޅެނީ އަލަށް، ދިރިއުޅުމަކީ ކޮބާކަން އޭނާއަށް އެނގޭހެނެއް ހިޔެއްނުވޭ... އަންހެނުން އުމުރުން މައްޗަށް ދިއުމަކީ ދަރީން ލިބުމުގައި މައްސަލަތައް ދިމާވާނޭކަމެއް... މިކަހަލަ ކަންކަމާ ހޭޒަލް ނުވިސްނަންތަ؟ ދާރިއަންގެ ދިރިއުޅުން ތާކުންތާކުނުޖެހި އުމުރުން ދުވަސްތަކެއް ނަގާލާއިރު އަހަރެންނަށް ބަލަން ފަސޭހަ މަންޒަރަކަށް ނުވާނެ" އިބާގެ އަޑުގައިވީ ނުރުހުން ހޭޒަލްއަށް އިޙްސާސް ކުރެވެއެވެ. އެހެންވިޔަސް އޭނާގެ މޫނުމަތިން އިބާ ހީކުރި ފަދަ އެއްވެސް އަސަރެއް ފާޅެއްނުވެއެވެ.\n"ދާރިއަން އަޅުގަނޑާ ކައިވެނި ނުކޮށް މިކަން މިހިސާބުން ނިންމާލިޔަސް އެންމެ ރަނގަޅު" ހޭޒަލް ބުންޏެވެ. އިބާއަށް ލިބުނީ ހައިރާންކަމެވެ.\n"ހޭޒަލް... ލެޓްސް ގޯ..." ދާރިއަންގެ އަޑު އިވުނެވެ. އިބާއާއި ހޭޒަލް އެއްފަހަރާ އެ ދިމާއަށް ބަލާލިއެވެ. ދަތްކުނޑިވިކާލައިގެން އިބާއަށް ބަލަން ދާރިއަން ހުރިއިރު އެ ދެ ލޮލުން ފާޅުވާ އަސަރު ދެނެގަންނަން އިބާއަށް އުނދަގޫވިއެވެ.\n"ހޭޒަލް..." ދާރިއަން ދެވަނަ ފަހަރަށް ގޮވާލިއެވެ. އެއާއެކު ހޭޒަލް ހިނގައިގަތީ ދާރިއަން ކައިރިއަށެވެ.\nހޭޒަލްގެ އަތުގައި ހިފި ގޮތަށް ދާރިއަން ހަލުވިކޮށް ގެއިން ނުކުންނަން ދިޔައެވެ. ހޭޒަލް ވެސް ހުރީ ހަދާނޭ ގޮތެއް ނޭގިފައެވެ. ދާރިއަންގެ ބާރުގައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް މައިދޮރުން އެމީހުން ނުކުތެވެ. އެމީހުންގެ ފަހަތުން ދުވެފައި ކަހަލަ ގޮތަކަށް އައިކު ނުކުތެވެ. ދާރިއަންގެ ކޮނޑުގައި އޭނާ އެއްއަތުން ހިފެހެއްޓިއެވެ. ދަނީތޯ ސުވާލުކުރިއެވެ.\n"ހޭޒަލް ގެއަށްލާން މިދަނީ..." މަޑުމަޑުން ދާރިއަން ބުންޏެވެ. ކޮއްކޮއަށް ވީގޮތް އައިކު ދެނެގަތެވެ. އެ ނުތަނަވަސްކަން ފޮރުވާލައި އައިކު ހިނިތުންވުމަކާއެކު ހޭޒަލްއާ ކުރިމަތިލިއެވެ.\nކާރުގައި ގެއާ ހަމައަށް އާދެވެގެން ދެން ދާރިއަން ވާހަކައެއް ނުދެއްކިއެވެ. ހޭޒަލް ދެތިން ފަހަރަށް ދާރިއަންއަށް ބަލާލިއެވެ. ވާހަކައެއް ބުނަން ބޭނުންވެފައި އިންހެނެވެ. އެހެންވިޔަސް އޭނާއަށް ދާރިއަން ފެންނަނީ ކަމަކަށް ގެއްލިފައި އިން މީހަކު ފަދައިންނެވެ. އެންމެފަހުން ހޭޒަލް ފޯނު ނަގައި ރިޒްވާނަށް ގުޅިއެވެ. އެމީހުން ގެއަށް އަންނީކަމުގައި ބުންޏެވެ. ދާރިއަން ބަލާލީ ދެނެވެ.\n"ދާރިއަންގެ ކާރު ބައްޕަ ގެންގޮސްފަވީ... އަދި ނުނިމޭ... މޯނިންނަށް ނިމޭނީ، ބައްޕަ ބުނީ ދާރިއަން އަތުގައި ތަޅުދަނޑި ބާއްވާށޯ، މާދަމާ ހެނދުނު ކާރު ނަގަން އައިސް ހަވާލުކޮށްލަ ދޭށޯ" ހޭޒަލް ވާހަކަދެއްކިއެވެ. އިބާ ދެއްކި ވާހަކަތަކުން އޭނާއަށް އެއްވެސް އަސަރެއް ކޮށްފައިވާހެން ހިޔެއްނުވެއެވެ.\nކާރުން ފައިބައިގެން ދޮރޯށި އެތެރެއަށް ހޭޒަލްއާއެކު ދާރިއަން ވަނެވެ. އޭނާ ހުއްޓުނީ ހޭޒަލް ހުއްޓުނީމައެވެ. ދެމީހުން އެކަކު އަނެކަކަށް ބަލާލިއެވެ.\n"އަހަރެން މީހަކާ ނީންނަކަމަކަށްނުވާނެ، ދާރިއަންގެ މަންމަ އެއީ... ދާރިއަންއަށް ރަނގަޅު ގޮތް ވުމަށް އެ މަންމަ ވިސްނާނީ" ހޭޒަލް ބުންޏެވެ.\n"ސޮރީ..." ދާރިއަންގެ އަޑު އިވުނީ ވަރަށް މަޑުންނެވެ. އޭނާ ހޭޒަލްއާ ގާތަށް ފިޔަވަޅެއް އަޅާލިއެވެ. އެހިނދު އޭނާގެ ހޫނު ނޭވާ ހޭޒަލްގެ ކޯތާފަތަށް އެޅިގެންދިޔައެވެ.\n"އަހަރެން ލޯބިވަނީ ޒެލްދެކެ... ހަމައެކަނި ޒެލްދެކެ... ކައިވެނިކުރަން ބޭނުންވަނީ ޒެލްއާ..." ދާރިއަން ބުނެލީ މަޑުން ނަމަވެސް އެހާ ގާތުގައި ހުރީތީ ހޭޒަލްއަށް އެ އަޑު އިވުނެވެ.\n"ދާރިއަންއާ ނީންނާނަމޭ އަހަރެން ނުބުނަން" ހޭޒަލް ބުނެލިއެވެ.\n"ގުޑްނައިޓް..." އިރުކޮޅަކު ހޭޒަލްގެ މޫނަށް ބަލަން ހުރެފައި އޭނާ ބުނެލިއެވެ. އަދި އެނބުރި ދޮރޯށިން ނުކުންނަން ދިޔައެވެ. އެހެންނަމަވެސް އޭނާ މަޑުކޮށްލިއެވެ. އަތުގައި ތަޅުދަނޑިއަށް ބަލާލައި ފަސްއެނބުރި ހޭޒަލްއާ ވާހަކަދެއްކިއެވެ. ރިޒްވާނަށް ތަޅުދަނޑި ދިނުމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. ގެއަށްދާން ބޭނުންވަނީ ހިނގާލާފައިކަމަށް ބުންޏެވެ. ހަރަކާތެއް ނުކޮށް ހޭޒަލް ހުރުމުން އޭނާގެ އަތްތިލައަށް ތަޅުދަނޑި ލާދީފައި ދާރިއަން އެގެއިން ނުކުމެއްޖެއެވެ.\n"ޝީ އިޒް ޕާފެކްޓް... ސާރާއާ އަޅާ ވެސް ނުކިޔޭ... ކޮއްކޮ ހޭޒަލް ގޮވައިގެން އެއައީ ހާދަ އުންމީދާއެކީއޭ، ފުރަތަމަ ފަހަރަށް އޭނާ ހުރީ އުފަލުންކަން އެބައެނގޭ... ޔޫ ހޭވް ނޯ ރައިޓް..." ރުޅިވެރިކަމާއެކު އައިކުގެ އަޑު ބާރެވެ.\n"އައިކު..." ޒުކަން ގޮވާލީ ތަންކޮޅެއް ބާރަށެވެ. މަންމައާ އަޑުހަރުކޮށް ވާހަކަނުދައްކާށޭކަން ބައްޕަ އެބުނަނީ އައިކުއަށް އެނގެއެވެ. އެހެންވިޔަސް އޭނާއަށް މަންމަދެކެ އައިސްފައި ހުރި ރުޅި މަޑެއްނުވިއެވެ.\n"އައިކު... ދަރިފުޅާ..." އައިކުގެ މުލައްދަނޑީގައި ތަހުމީނާ އައިސް ހިފިއެވެ.\n"މަންމަ ހާދަ ސެލްފިޝް އޭ..." މާމައަށް ބަލާލުމާއެކު އައިކު ބުނެލިއެވެ.\n"ދެންހެޔޮ... ދާރިއަން އަންނައިރު ޒުވާބުކުރާއަޑު އިވޭކަށް މާމަ ނޭދެން" އައިކުގެ އަތުގައި ފިރުމާލަމުން ތަހުމީނާ ބުންޏެވެ.\nގެއަށް ވަންއިރު ޢާއިލާގެ ހުރިހާ މެންބަރުން ވެސް އެބަތިބިކަން ދާރިއަންއަށް ފާހަގަވިއެވެ. އޭނާގެ ނަޒަރު ހުއްޓުނީ އިބާއަށެވެ. ރުޅިއާދެވުނެއްކަމަކު އެ ރުޅީގެ މައްޗަށް ހިތްދަތިކަން ވެރިވެއްޖެއެވެ. އޭނާއަށް ޒުކަން ގޮވާލިއެވެ. ތަހުމީނާ ވެސް ގޮވާލިއެވެ. އެހެންނަމަވެސް މީހަކާ އަނގައި ބުނުމެއްނެތި ދާރިއަން ގޮސްވަނީ ކޮޓަރިއަށެވެ.


vnews - އިއްޔެއިން ފެށިގެން ގައްދޫން ކަރަންޓު ކެނޑިފައި\nއިއްޔެއިން ފެށިގެން ގައްދޫން ކަރަންޓު ކެނޑިފައި\nޒީނިޔާ އަބްދުއް ރަހީމް\nއިއްޔެއިން ފެށިގެން ގދ އަތޮޅު ގައްދޫން ކަރަންޓުގެ ހިދުމަތް މެދުކެނޑިފައިވާ ކަމަށް އެރަށުގެ ކައުންސިލުން ބުނެފި އެވެ.\nކަރަންޓު ނެތުމުގެ ސަބަބުން ގާތްގަނޑަކަށް 2900 މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ އެ ރަށުގައިދޭ ގިނަ ހިދުމަތްތަކަކަށް ވަނީ ބުރޫއަރާފަ އެވެ.\nގައްދޫގެ ކައުންސިލްގެ ރައީސް މުހައްމަދު ރިޒާން ވިދާޅުވީ އިއްޔެގެ ހެނދުނުގެ ވަގުތެއްގައި އެ ރަށުން ކަރަންޓުގެ ހިދުމަތް މެދުކެނޑިފައިވަނީ އިންޖީނުގޭގައި ބޭނުންކުރާ ދެ އިންޖީނުގެ ހަލާކުވެގެން ކަމަށެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއް އިންޖީނު މީގެ މަހެއްހާ ދުވަސްކުރިންސުރެ ހަލާކުވެފައިވާ ކަމަށާ ދެ ވަނަ އިންޖީނު ހަލާކުވެ މުޅި ރަށުން ކަރަންޓް ކެނޑުނީ އިއްޔެ ކަމަށެވެ.\nބޭނުން ކުރަމުންދަނިކޮށް ގައްދޫން ހަލާކުވީ 250 ކިލޯގެ އިންޖީނަކާއި 300 ކިލޯގެ އިންޖީނެކެވެ.\n"ކުރިން ހަލާކުވެފަހުރި އިންޖީނު މަރާމާތު ކުރަން މިހާރު ވަނީ މާލެ ގެންގޮސްފައި،" ރިޒާން ވިދާޅުވި އެވެ. "އިންޖީނުގެތައް ބަލަހައްޓަމުންދާ ފެނަކަ ކޯޕޮރޭޝަނުން އިންޖީނު މަރާމާތު ކުރުމަށް ބޭނުންވާ ތަކެއްޗާއި މީހުން މިހާރު ވަނީ ފޮނުވާފައި. އެކަމަކު ކަރަންޓް ލިބޭނެ އަދި ނޭނގޭ،"\nރިޒާން ވިދާޅުވީ އެ ރަށުގައި ކަރަންޓްގެ މައްސަލައަކީ އާންމުކޮށް ދިމާވާ މައްސައެއް ކަމަށާ އޭގެ ސަބަބުން ގިނަ ދަތިތަކަކާއި އެ ރަށުގެ އާންމުން ކުރިމަތިލާންޖެހިފައިވާ ކަމަށެވެ.\n"ފަހަކަށް އައިސް އިންޖީނުގޭގެ މައްސަލަ ކުރިމަތިވޭ ވަރަށް ގިނައިން، މިކަމުގެ ސަބަބުން ކަރަންޓުން ބޭނުންކުރާ ގޭގޭގަ ގެންގުޅޭ ސާމާނުތައް ހަލާކުވޭ. މިވެސް ކަންބޮޑުވުމެއް އަނެއްކޮޅުން ސްކޫލުގަ ކިޔަވާ ކުދިންނަށްވެސް އުނދަގޫތައް ކުރިމަތިވޭ،" ރިޒާން ވިދާޅުވި އެވެ.\nގައްދޫގެ ކައުންސިލަރުން ޒިންމާދާރުވެރިޔާ އޮފީހަށް ވަނަނުދީ ހިފަހައްޓައިފި\nކަރަންޓުގެ މައްސަލައިގައި އޮމަދޫގައި މުޒާހަރާކޮށްފި\nފައިސާ ނެތިގެން ފޯތު ޕަވާ ޕްރޮޖެކްޓް ނުނިމިފައި!


ތަހުނިޔާ ދެންނެވުން – Maldivian Democratic Party\n07 މެއި 2011\n” ނަލަގޮފި “.\nލީޑަރޝިޕަށް މަރުހަބާ !\nއެމް.ޑީ.ޕީގެ ރައީސްކަމުގެ މަޤާމަށް ހޮވިވަޑައި ގެންނެވި ޑރ އިބްރާހީމް ދީދީ އާއި ނައިބު ރައީސްގެ މަޤާމަށް ހޮވިވަޑައި ގެންނެވި އަލްއުސްތާޛު އަލްހާން ފަހުމީއަށް މިގޮފީގެ ހުރިހާ މެންބަރުންގެ ނަމުގައި ވަރަށް ހޫނު މަރުޙަބާއެއް ދަންނަވަމެވެ. އާލީޑަރ ޝިޕުގެ ވިސްނުންތެރި ކަމާއެކު މިޕާޓީއަށް އިތުރު ކުރިއެރުންތައް ލިބިގެން ދާނޭކަމާމެދު އަޅުގަނޑުމެން ޝައްކެއް ނުކުރަމެވެ. އަދި އަޅުގަނޑުމެން އަބަދުވެސް ތިބޭނީ ޕާޓީގެ ލީޑަރޝިޕާއި ފުރިހަމަޔަށް އެއްބާރުލައިގެން ކުރިއަށް ދިއުމުގެ ހެޔޮވިސްނުމުގައި ކަމުގެ ޔަޤީންކަން އަރުވަމެވެ. ހަމަމިނޭވާގައި ޕާޓީގެ އެހެނިހެން މަޤާމްތަކަށް ހޮވިވަޑައިގެންނެވި އެންމެހާ ފަރާތްތަކަށްވެސް މަރުޙަބާ ދަންނަވަމުއެވެ.\nމިފުރުސަތުގައި މިއިންތިޚާބާއި ގުޅިގެން ލީޑަރޝިޕާއި ވަކިވެ ވަޑައިގެންނެވި ފަރާތްތަކުން ޚާއްސަކޮށް އިބްރާހީމް ހުސައިން ޒަކީ މިޕާޓީއަށް ކޮށްދެއްވާފައިވާ އަގުނުކުރެވޭނެ ޚިދުމަތްތައް ފާހަގަކޮށް އެމަނިކުފާނަށާ އެނޫންވެސް އެންމެހާ ފަރާތްޕުޅުތަކަށް ޝުކުރު ދަންނަވަމެވެ.\nޕާޓީގެ އިސްސަފުގައި ތިއްބެވި އެންމެހާ ފަރާތްޕުޅުތަކުން ދެއްކެވި ޑިމޮކްރަސީގެ ރީތިމިސާލާއި އެކުވެރިކަމާ އެއްބާރުލުން އަޅުގަނޑުމެން ބަލައިގަނެ އެގޮތުގައި އަޅުގަނޑުމެންގެ އެންމެހާ މެންބަރުންވެސް ދެމިތިބޭނޭ ކަމުގެ ޔަޤީންކަން އަރުވަމެވެ. އަދި މިޕާޓީގެ އެންމެހާ ލަނޑުދަނޑިތަކެއް ހާސިލް ކުރުމުގައި ޕާޓީގެ ލީޑަރޝިޕަށް އަޅުގަނޑުމެންގެ ފުރިހަމަ އެއްބާރުލުން އަބަދުވެސް އޮންނާނޭ ކަމުގެ ޔަޤީންކަން އަރުވަމެވެ.\nކީރިތި ﷲމިޕާޓީގެ ކުރިމަގު އުޖާލާ ކުރައްވައި އަޅުގަނޑުމެން މިޤައުމުގެ ޙައްޤުގައި ކުރަމުން މިގެންދާ ހެޔޮވެރިކަން ދަމަހައްޓަވައި ކާމިޔާބީތަކުގެ ހުރިހާ ހަރުފަތަކަށް ވާސިލްވުމުގެ ހެޔޮތައުފީޤު އަޅުގަނޑުމެންގެ ލީޑަރޝިޕަށް އަބަދުވެސް މިންވަރު ކޮށްދެއްވުން އެދި ދުޢާ ދަންނަވަމެވެ.\n07 މެއި 2011 މ\nއާދަމް މުހައްމަދު މަނިކު


Ali Rameez aa gulhigen dhehki vaahaka akaa eku Zakitte ah faadu kiyanee\nޒަކިއްޓެ-- ފޮޓޯ: ސަން\nއަލީ ރަމީޒާ ގުޅިގެން ދެއްކި ވާހަކައަކާއެކު ޒަކިއްޓެއަށް ފާޑުކިޔަނީ\n28 މޭ 2020 - 09:52:15\nރާއްޖޭގައި އުފެދުނު އެންމެ މަޝްހޫރު ލަވަކިޔުންތެރިންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ އަލީ ރަމީޒުގެ ލަވަތަކުގެ 80 އިންސައްތަ ލަވައަކީ އެހެން އާޓިސްޓުންގެ މަސައްކަތުން ނަގައިގެން ކިޔާފައިވާ ލަވަތަކެއް ކަމަށް ބުނެ އަލީ ރަމީޒަށް ޒުވާން ލަވަކިޔުންތެރިޔާ ހަސަން އިރުފާން (ޒަކިއްޓެ) ފާޑުކިޔުމާއެކު ގިނަ ބަޔަކު އަލީ ރަމީޒުގެ ދިފާއުގައި ތެދުވެއްޖެ އެވެ.\nއަލީ ރަމީޒަކީ ރާއްޖޭގެ މިއުޒިކީ އިންޑަސްޓްރީގައި އުފެދުނު އެންމެ ކުޅަދާނަ އެއް ތަރިއަކަމަށް މިއަދު ވެސް މީހުން ދެކެ އެވެ. އޭނާގެ ލަވަތަކަކީ މިއަދުވެސް ފޫއްސެއް ނެތި މީހުން އަޑު އަހަމުން އަންނަ ހިޓު ލަވަތަކެކެވެ.\nމޯލްޑިވިއަން އައިޑަލުން މީހުންގެ ތާއީދު ހޯދި ޒަކިއްޓެ ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކުރި ޕޯސްޓެއްގައި ވަނީ އަލީ ރަމީޒު ލަވަތަކަކީ ކޮޕީއެއް ކަމަށެވެ. އެއާއެކު އޭނާއަށް އަމާޒުވި ފާޑުކިޔުމާއެކު މިހާރު އެ ޕޯސްޓް ވެސް ވަނީ ޑިލީޓްކޮށްލާފަ އެވެ.\nއެގޮތުން ޓްވީޓާ އާއި ފޭސްބުކްގައި ވެސް އަލީ ރަމީޒުގެ ދިފާއުގައި ގިނަ ބަޔަކު އަންނަނީ ވާހަކަ ދައްކަމުންނެެވެ. އެގޮތުން މީހުން ބުނަމުން އަންނަނީ ޒަކިއްޓެ ގަބޫލުކުރިޔަސް ނުކުރިޔަސް އަލީ ރަމީޒަކީ މިއުޒިކީ ދާއިރާގައި އުފެދުނު އެންމެ ހުނަރުވެރި އެއް ތަރި ކަމަށެވެ. އަދި އަލީ ރަމީޒު ލަވަކިޔުން ހުއްޓާލިތާ މިހާރު އެތަކެއް އަހަރެއްވެފައިވާއިރު ވެސް އޭނާގެ ލަވަތަކަށް އޮންނަ ތާއީދަކީ އެކަމުގެ ހެއްކެއް ކަމަށް ބުންޏެވެ.\nލަވަކިޔުމާއި ދުރަށް ޖެހިލުމަށް ފަހު އަލީ ރަމީޒު މިހާރު އުޅެމުން އަންނަނީ ދީނީ ކަންކަންމުގަ އެވެ. އަލީ ރަމީޒު ބުނި ގޮތުގައި އެގޮތުގައި ސާބިތުވެ ހުރުމަކީ ވަރަށް އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. ނަމަވެސް ދީނީ އިލްމްވެރިންނަކީ އެންމެ ގާތް މީހުންގެ ގޮތުގައި ދެކުމަކީ ސާބިތުވެ ހުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅެއް ކަމަށް އަލީ ރަމީޒު ބުންޏެވެ.


Kaivenyaai Gulhey Gothun Shehenaaz Gill Bunany Keekeykan Engey Thah? - Vaguthu\nކައިވެންޏާއި ގުޅޭގޮތުން ޝެހެނާޒް ގިލް ބުނަނީ ކީކޭކަން އެނގޭތަ؟\nބިގްބޮސް 13 އިން ގިނަ ބައެއްގެ މަގުބޫލުކަން ހޯދާފައިވާ ޝެހެނާޒް ގިލް ކައިވެންޏާއި ބެހޭގޮތުން ބުނެފައިވަނީ މިއީ އަދި އޭނާ މީހަކާއި އިންނަ އުމުރު ނޫން ކަމަށެވެ.\nޝިދާތު ޝުކުލާއާއި ޝެހެނާޒް ގިލްގެ ޖޯޑަށް ތާއީދު ކުރާ އެތައް ސަޕޯޓަރުންނަކާއި އިންސްޓަގުރާމު މެދުވެރިކޮށް އެކި ކަންކަމާއި މެދު ވާހަކަ ދައްކަމުން ދަނިކޮށް އެއް ސަޕޯޓަރެއްގެ ފަރާތުން އޭނާގެ ކައިވެނީގެ ޕްލޭންއަކީ ކޮބައިތޯ ސުވާލު ކުރެވުނެވެ.\nމި ސުވާލަށް ޖަވާބު ދެމުން ޝެހެނާޒް ބުނެފައިވަނީ މިއީ އޭނާ ކައިވެނި ކުރާ އުމުރެއް ނޫން ކަމަށެވެ. އަދި ވެސް އެކަމަށް ވަގުތު އޮތް ކަމަށެވެ. އިންޑަސްޓްރީގައި އަދި ވެސް ''ސްޓްރަގަލް'' ކުރާ މީހެއް ނަމަ މިހާރު އޭނާ ހުންނާނީ ކައިވެނި ކޮށްގެން ކަމަށެވެ. އަދި އެހެންވެއްޖެ ނަމަ ދަރިން ވެސް މިހާރު ތިބޭނެ ކަމަށް ޝެހެނާޒް ބުނެފައިވެއެވެ.\n''މިއީ އަހަރެން އިތުރަށް މަސައްކަތް ކުރަންވީ ވަގުތު. އަދި ވެސް އިތުރަށް މަސައްކަތް މި ކުރަނީ. އަހަރެން ކައިވެނި ކުރާނީ އަހަރެން ކައިވެނި ކުރާ ހިތް ވުމުން'' މިކަމާއި ގުޅޭ ގޮތުން އިތުރަށް ޝެހެނާޒް ބުނެފައިވެއެވެ.\nއިންޑަސްޓްރީގައި ޝެހެނާޒްގެ މަސައްކަތްތަކަށް ބަލާއިރު އޭނާ ވަނީ ސިދާތު ޝުކުލާއާއި އެކު ދެ ވީޑިއޯ ލަވައެއް ކުޅެފައެވެ. އަދި އެ ލަވަތަކަށް ވަނީ ގިނަ ބައެއްގެ ލޯތްބާއި ތަރުހީބު ލިބިފައެވެ.\nދަރުޝަން ރާވަލްގެ ބުލާދޫންގާ އާއި ޓޯނީ ކައްކަރު ކިޔާފައިވާ ޝޯނާ ޝޯނާ ލަވައަކީ ޝިދާތުއާއި ޝެހެނާޒް އެއްކޮށް ފެނިގެންދިޔަ ލަވައެވެ.\nމިހާރު މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ ޝްރެޔާ ގޯސްލޭގެ ލޯބީގެ ލަވައެއްގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.


ހޯމް އެންޑް އަވޭ އުސޫލުން މުޅި ރާއްޖޭގައި ކުޅެން ހަމަޖައްސާފައިވާ، ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގެ ކޮލިފިކޭޝަން މާޗު މަހު ފަށާ ގޮތަށް ހަމަޖައްސާ، ބައިވެރިވާން ބޭނުންވާ ރަށްރަށުގެ ޓީމުތަކުން މުބާރާތުގައި ބައިވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ހުޅުވައިލައިފިއެވެ.\nމި އަހަރުގެ ފުޓްބޯޅަ ސީޒަން 2023-2024 ގެ ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގު، ކުރިއަށް ދާނީ ޖުމުލަ 12 ޓީމާ އެކު މުޅި ރާއްޖޭގެ އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައެވެ.\nއެފްއޭމުން މިއަދު ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައި ވަނީ، މިއަދު ހުޅުވާލީ ޒޯން 1،2އަދި3އަށް ނިސްބަތްވާ ކްލަބުތަކަށް ކަމަށާއި އެ ކުލަބުތަކުން ބައިވެރިވުމަށް އެދޭ ލިޔުންތައް އެފްއޭއެމްއަށް މެއިލް ކުރުމަށް އެދޭ ކަމަށެވެ.\nމިފުރުސަތު ހުޅުވާލާފައިވަނީ އަންނަ މަހުގެ7ވަނަ ދުވަހުގެ މެންދުރު ފަހު2ގެ ނިޔަލަށެވެ.\nއެފްއޭއެމްއިން މައުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގަށް ކޮލިފައިވުމުގައި ޒޯންތައް ބަހާފައިވަނީ، ޒޯން 1: ހއ، ހދ، ށ، ނ، ރ، ޒޯން 2: ބ، ޅ، ކ، އއ، އދ، ވ، މ، ފ، ދ، ޒޯން 3: ތ، ލ، ގއ، ގދ، ޏ، ސ އަދި ޒޯން 4: ގްރޭޓާ މާލެ އޭރިއާ، މިގޮތަށެވެ.\nމިފަހަރު ހަމަޖެހިފައިވާގޮތުން، ކޮންމެ ޒޯނެއްގައި ހަތަރު ޑިވިޝަން އޮންނާނެއެވެ. މާލޭ ޒޯންގައި ލީގުގައި އަށް ޓީމު ވާދަކުރާނެއެވެ.\nދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގުގައި ވާދަކުރާނީ ހަތަރު ޒޯނުގެ ޗެމްޕިއަން ޓީމުތަކާ އެކު ޖުމްލަ 12 ޓީމެވެ. ޒޯން ހަތަރެއް ނުވަތަ ގްރޭޓާ މާލެ އޭރިއާ އިން 2022 ގެ ދެ ވަނަ ޑިވިޝަން ޗެމްޕިއަން ޓީމު ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގު ހޯމް އެންޑް އަވޭ އުސޫލުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކުޅޭ ލީގަށް ކޮލިފައި ވާނެއެވެ.\nޒޯން ތަކުގައި ހިމެނޭ ޑިވިޝަންތަކަކީ، އޯޕަން ޑިވިޝަން، ތިން ވަނަ ޑިވިޝަން، ދެ ވަނަ ޑިވިޝަން އަދި ފުރަތަމަ ޑިވިޝަންއެވެ.\nމީގެ ތެރެއިން، އޯޕަން ޑިވިޝަން ކުޅޭނީ ޒޯންގެ ޓީމުތަކުގެ މެދުގައި ގުރޫޕްތަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ. އެ ގުރޫޕެއްގެ މެޗުތައް އޮންނާނީ އެ ގުރޫޕެއް ހިމެނޭ ކޮންމެވެސް އެއް ރަށެއްގައި ސެންޓްރަލައިޒް އުސޫލުންނެވެ.\nއެ ގުރޫޕެއްގެ މެޗުތައް ކުޅޭނެ ރަށެއް ކަނޑައަޅާނީ އެފްއޭއެމުން ހުޅުވާލާ ބިޑިން މަރުހާލާގެ ތެރެއިންނެވެ. ގުރޫޕްތައް ބަހާނީ ކައިރި ކައިރީގައި ހުންނަ ރަށްތަކުގެ ޓީމުތައް އެއް ގުރޫޕެއްގައި ހިމެނޭ ގޮތަށެވެ.\nއޯޕަން ޑިވިޝަން ކާމިޔާބު ކުރާ ޓީމުތައް ކޮލިފައި ވާނީ އެ ޒޯނެއްގެ ތިން ވަނަ ޑިވިޝަނަށެވެ.\nތިންވަނަ ޑިވިޝަން ކުޅޭނީ ހަ ގުރޫޕަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ. ހަ ގުރޫޕުން ގަދަ 18 ޓީމު ކޮލިފައި ވާނީ ދެ ވަނަ ޑިވިޝަނަށެވެ. ތިން ވަނަ ޑިވިޝަންގައި ވެސް ގުރޫޕް ބަހާނީ ކައިރި ކައިރީގައި ހުންނަ ރަށްތަކުގެ ޓީމުތައް އެއް ގުރޫޕަކަށް ބަހާލައިގެންނެވެ. އެ ޑިވިޝަންގައި ކޮންމެ ގުރޫޕެއްގެ މެޗުތައް ވެސް ކުޅޭނީ ސެންޓްރަލައިޒް އުސޫލުންނެވެ. އެ ރަށެއް ކަނޑައަޅާނީ އެފްއޭއެމުން ހުޅުވާލާ ބިޑިން މަރުހާލާ ތެރެއިންނެވެ.\nގްރޭޓާ މާލޭގެ ޒޯން ފިޔަވައި ކޮންމެ ޒޯނަކުން، ދެ ވަނަ ޑިވިޝަންގައި ހިމެނޭނީ 18 ޓީމެވެ. އެއީ ތިން ވަނަ ޑިވިޝަނުން ޕްރޮމޯޓްވި 18 ޓީމެވެ. އެ 18 ޓީމުގެ ތެރެއިން އެންމެ ގަދަ އަށް ޓީމު ކޮލިފައި ވާނީ ފުރަތަމަ ޑިވިޝަނަށެވެ. ދެ ވަނަ ޑިވިޝންގެ ގުރޫޕްތައް ބެހުމުގައި ކައިރިކައިރީގައި ހުރި ރަށްތަަކަކަށް ނުބާލާނެއެވެ.\nއެ ޑިވިޝަންގެ ގުރޫޕްތައް ބާހަނީ ގުރު ނަގައިގެންނެވެ. އެ ޑިވިޝަންގެ ކޮންމެ ގުރޫޕެއްގެ މެޗުތައް ވެސް ކުޅޭނީ ސެންޓްރަލައިޒް އުސޫލުންނެވެ.\nއަދި ދެ ވަނަ ޑިވިޝަނުން ފުރަތަމަ ޑިވިޝަނަށް ކޮލިފައިވި އަށް ޓީމުގެ މެދުގައި ކުޅުމަށް ފަހު އެ ޑިވިޝަންގެ ޗެމްޕިއަންކަން ހޯދާ ޓީމު 2023-2024 ވަނަ އަހަރުގެ ދިވެހި ޕްރިމިއާ ލީގަށް ކޮލިފައި ވާނެއެވެ. އެ ޑިވިޝަންގެ މެޗުތައް ވެސް ކުޅޭނީ ސެންޓްރަލައިޒްކޮށެވެ.