Συναγερμός για επίθεση στη Γαλλία - Νεκροί και τραυματίες... - Flashnews.gr\nΣυναγερμός για επίθεση στη Γαλλία - Νεκροί και τραυματίες (φωτό & βίντεο)\nΣε συναγερμό τέθηκαν πριν λίγο οι γαλλικές αρχές μετά την πληροφορία για όχημα που έπεσε πάνω σε πλήθος ανθρώπων στη Νίκαια, στη νότια Γαλλία. Σύμφωνα με πληροφορίες από τη δημαρχία και αυτόπτες υπάρχουν αρκετοι νεκροί και τραυματίες.\nΤο φορτηγάκι έπεσε πάνω σε πολίτες που είχαν συγκεντρωθεί για να δουν το σόου πυροτεχνημάτων για την εθνική εορτή της Γαλλίας. Το τηλεοπτικό δίκτυο BFMTV μετέδωσε λίγη ώρα μετά το συμβάν πως υπάρχουν τουλάχιστον 30 νεκροί και 100 τραυματίες ενώ σύμφωνα με τις αρχές, ο οδηγός του αυτοκινήτου έχει σκοτωθεί.\nΟι αρχές κάνουν λόγο περί επίθεσης και απηύθυναν έκκληση στους κατοίκους να παραμείνουν κλεισμένοι στα σπίτια τους.\nΣύμφωνα με δημοσιογράφο του Γαλλικού Πρακτορείου στο σημείο, η επίθεση έγινε στη λεωφόρο Προμενάντ ντεζ Ανγκλέ, μια περιοχή πολύ δημοφιλή στους τουρίστες. Η αστυνομία έχει στήσει περίμετρο ασφαλείας στην περιοχή, όπως διαπίστωσε ένας δεύτερος δημοσιογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου.\nΟ δήμαρχος της Νίκαιας Κριστιάν Εστροζί έγραψε στο Twitter ότι το φορτηγάκι που έπεσε πάνω σε ένα πλήθος ανθρώπων στην πόλη «φαίνεται ότι προκάλεσε δεκάδες θανάτους». Στην επίθεση η οποία διαπράχθηκε στην Προμενάντ ντεζ Ανγκλέ, μια εξαιρετικά τουριστική περιοχή της Νίκαιας, «ο οδηγός ενός φορτηγού φαίνεται ότι προκάλεσε δεκάδες θανάτους. Μείνετε προς το παρόν στα σπίτια σας», έγραψε ο Εστροζί.\nΒίντεο κατέγραψαν τον πανικό που επικράτησε στο σημείο όπου σημειώθηκε το συμβάν με εκατοντάδες ανθρώπους να τρέχουν πανικόβλητοι:\nΠαρασκευή, 15 Ιουλίου 2016, 01:14


μονο αυτο εγραφε το σημειωμα επανω στο λευκο τραπεζι που του ειχε ζητησει να τριψει με γυαλοχαρτο και να του δωσει ζωη.\nΓιατι η προηγουμενη ζωη του τραπεζιου ηταν τραυματικη ,το ειχαν χτυπησει χερια , δεν υπηρχε φαγητο επανω του και την τελευταια φορα βρεθηκε στα σκουπιδια μισοτσακισμενο,μα εκεινη ξυπολητη μεσα στην βροχη , με δακρυα ποταμια στα ματια, το εσωσε.\nΤο εσυρε ως την ακρη του δρομου και μολις εξαντληθηκε ,ξαπλωσε κατω απο το τραπεζι για να προφυλαχθει απο την βροχη και αποκοιμηθηκε ..\nΞυπνησε σε μια καινουργια ζωη, με καινουργιους φιλους,ταυτοτητα και σπιτικο.\nΕιπε ψεμματα σε ολους. Οχι σκοπιμα.\nΗθελε να πεθανει τοτε βλεπεις και να γεννηθει ξανα.\nΔεν πεθανε .\nΑπλα εξοντωσε τον παλιο της εαυτο και γεννησε εναν καινουργιο.\nΤο ονομα της ελευθερια,ετσι συστηνοταν και ειλικρινα της πηρε καιρο να το συνηθισει ,μα στο ακουσμα του ονοματος ενιωθε ενα ελαφρυ αερακι στο προσωπο της και στα μεσα της.\nΤην ερωτευτηκε οταν πισω απτο σοκακι ,στο καταπρασινο παρκο την ακουσε να ξελογιαζει με το τραγουδι της την μερα, κοκκινιζωντας μπροστα της ο ηλιος..\nΤο μονο πραγμα που του ειπε ποτε για το παρελθον της ,ηταν εκεινο το τρααπεζακι, τον εκλιπαρουσε με ματια απο φωτια να το ζωντανεψει,να σβησει απο πανω του τον πονο ελεγε, δεν κατλαβαινε εκεινος μα του το ζητουσε ολοκληρη και ετσι και εκανε.\nΤο ετριψε και το εβαψε καταλευκο, το στολισε γυαλιζοντας το με διαφανο βερνικι και το σπασμενο ποδι αντικατασταθηκε με ενα ολοκαινουργιο, ξυλινο.\nΗ ελευθερια και το τραπεζι της που ξαναγεννηθηκαν.\nΔεν ηταν πια ξυλινοι,ειχαν κι οι δυο ζωη.\nΤον αγαπησε πολυ μα δεν του μιλησε ποτε για το παρελθον, ελεγε,\nειμαι η ελευθερια που γεννηθηκα σε ενα λιβαδι στα 39 μου χρονια, ανακαλυψα την ζωη στον πλανητη γη και η αγαπη με βρηκε με ενα τραπεζικαι ενα ζευγαρι παπουτσια που με οδηγησαν ως εδω.\nειμαι η ελευθερια και ειμαι λευτερη.\nΔεν ξεχασε λοιπον, θυμαται.\nΚι οταν θυμασαι,υπαρχουν και μερες που δεν θελεις να θυμασαι γιαυτο φτιαξε μου συρταρακι στο τραπεζι του εγραψε..για τις μερες εκεινες..\nΔεν θα ξεχασω ποτε.


Karasjok - Ξενοδοχεία: 7 φθηνές προσφορές ξενοδοχείων στην πόλη Karasjok, Νορβηγία\nΞενοδοχεία στην τοποθεσία Karasjok\nΨάξτε και συγκρίνετε ξενοδοχεία στην τοποθεσία Karasjok από εκατοντάδες ταξιδιώτικες σελίδες για να εξοικονομήσετε χρήματα\nΔημοφιλή ξενοδοχεία στην τοποθεσία Karasjok\n0,2 χλμ. από το κέντρο της πόλης, Karasjok\nKarasjok, Finnmark, Νορβηγία\n6,5 χλμ. από το κέντρο της πόλης, Karasjok\nΤο Engholm Husky Design Lodge βρίσκεται στην υπέροχη ύπαιθρο της πόλης Καρασόκ και εξασφαλίζει άνετη διαμονή με πλήρη ποικιλία υπηρεσιών, όπως σάουνα, δωρεάν ασύρματο ίντερνετ στους κοινόχρηστους χώρους και αποθήκευση αποσκευών. Επιπλέον, παρέχει υπηρεσία εισιτηρίων, οργάνωση εκδρομών και υπηρεσίες πλυσίματος ρούχων.\nΚαι τα 7 ξενοδοχεία στην τοποθεσία Karasjok\nKarasjok - Συμβουλές για κράτηση ξενοδοχείου\nKarasjok - Μέση τιμή:\nΤα φθηνότερα ξενοδοχεία στην τοποθεσία Karasjok, Finnmark\nΠού να μείνετε στην τοποθεσία Karasjok\nKarasjok - Συχνές ερωτήσεις για ταξίδια\nKarasjok - Ποια είναι τα καλύτερα ξενοδοχεία;\n430 χρήστες αξιολόγησαν το Scandic Karasjok με 8,3/10. Μια άλλη πολύ καλή επιλογή είναι το Jergul Astu, με βαθμολογία 8,1/10 από 99 κριτικές. Το Engholm Husky Design Lodge είναι μια εξίσου καλή επιλογή, με βαθμολογία 9,7/10 από 44 κριτικές.


Η Brittany Maynard έμεινε κολλημένη με την απόφαση της να πεθάνει | GR.DSK-Support.COM\nΑυτή θα ήταν 30 στις 19 Νοεμβρίου\nΤο Σάββατο το βράδυ, Βρετάνη Maynard έχασαν τη ζωή τους όπως η ίδια επιθυμούσε: ειρηνικά στο κρεβάτι της, που περιβάλλεται από τους αγαπημένους της.\nΉταν μια ζωηρή, ταλαντούχος, εξαιρετικό πρόσωπο που αγαπούσε τη ζωή μέχρι το τέλος. Η οικογένειά της και τους φίλους - και ανείπωτη χιλιάδες υποστηρικτές σε όλο τον κόσμο - θα νιώσετε την παρουσία της για να έρθει ένα μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτή θα είναι βαθιά αναπάντητες, αλλά έντονα θυμόμαστε.\nΣτο χρόνο μπροστά μας θα τιμήσει την κληρονομιά της Βρετάνης μέσα από τη δουλειά μας. Αλλά για τώρα, προσπαθήστε να ακολουθήσετε τις συμβουλές της: Μετάβαση στα αγαπημένα σας πρόσωπα και να τους πω πόσο σημαίνουν για εσάς. Κάντε αυτό που έχει σημασία, και ξεχάστε τα υπόλοιπα.\nΝεκρολογία της Βρετάνης\nΒρετάνη Lauren Maynard γεννήθηκε το 1984 και σφυρηλάτησε μια σύντομη αλλά σταθερή 29 χρόνια γενναιοδωρία, τη συμπόνια, την εκπαίδευση, τα ταξίδια και το χιούμορ. Έχει ευτυχώς συνάντησε τον σύζυγό της Daniel Diaz, τον Απρίλιο του 2007 και παντρεύτηκε, ως οι καλύτεροι φίλοι, πέντε χρόνια αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2017.\nΤον περασμένο χρόνο, την Ημέρα της Πρωτοχρονιάς, Βρετάνη είχε διαγνωστεί με καρκίνο του εγκεφάλου. Της δόθηκε ένα τερματικό διάγνωση για την οποία δεν υπάρχουν διαθέσιμα μέτρα για τη θεραπεία ή την διάσωση ζωών. Εν όψει αυτών των ανίατη ασθένεια και τον πόνο, Βρετάνη επέλεξαν να ζήσουν πλήρως κάθε μέρα, ταξίδεψε, και διατηρούνται ως σωματικά δραστήρια και πολυάσχολη καθώς ενδεχομένως θα μπορούσε.\n«Κάντε ό, τι μπορείτε, με ό, τι έχεις, όπου κι αν βρίσκεστε.» - Θεόδωρος Ρούσβελτ. Μια φόρμουλα για να ζήσει με, άρρωστος ή και\nΑφού είπε ένας γιατρός ότι «αυτή μάλλον δεν έχουν ακόμη εβδομάδες για να είναι στα πόδια της,» που βρέθηκε αναρρίχηση 10 μονοπάτια μίλια κατά μήκος των πεδίων πάγο της Αλάσκα με τον καλύτερο φίλο της στο φως του ήλιου μήνες αργότερα. «Μίλα δική σας αλήθεια, ακόμα και όταν η φωνή σας τινάζει». έλεγε.\nΒρετάνη αποφοίτησε από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, ως φοιτητής, και έλαβε μεταπτυχιακό στην Εκπαίδευση από το UC Irvine. Πίστευε στην συμπόνια, τη δικαιοσύνη, και ότι οι άνθρωποι θα θυμούνται οι περισσότεροι τον τρόπο που τους έκανε να αισθάνονται στη ζωή. Όπως είπε ο Faulkner, «Μην φοβάστε να υψώσετε τη φωνή σας για την ειλικρίνεια και την αλήθεια και τη συμπόνια ενάντια στην αδικία και το ψέμα και την απληστία. Εάν περισσότεροι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο θα γίνει αυτό, ο κόσμος θα αλλάξει.»\nΉταν ένας ολοκληρωμένος και περιπετειώδη ταξιδιώτη που πέρασε πολλούς μήνες ζουν σόλο και διδασκαλία σε ορφανοτροφεία στο Κατμαντού, Νεπάλ. Αυτό και μόνο η εμπειρία άλλαξε για πάντα τη ζωή και την προοπτική της για την παιδική ηλικία, την ευτυχία, τα προνόμια και τα αποτελέσματα.\nΕρωτεύτηκε με το χρόνο της στο Βιετνάμ, την Καμπότζη, το Λάος, τη Σιγκαπούρη και την Ταϊλάνδη. Πέρασε ένα καλοκαίρι που εργάζονται στην Κόστα Ρίκα, και ταξίδεψε στην Τανζανία, και summited Κιλιμάντζαρο με μια φίλη ένα μήνα πριν από το γάμο της. Πήρε πάγο μαθήματα αναρρίχησης σε Cayambe και Cotopaxi στον Ισημερινό και ήταν ένας άπληστος δύτης, ο οποίος απόλαυσε το χρόνο της στα Γκαλαπάγκος, Ζανζιβάρη, νησιά Κέιμαν και σχεδόν κάθε νησί επισκέφτηκε ποτέ.\nΑγαπούσε τα δύο σκυλιά της, όπως η οικογένεια, ένα μικρό Beagle και μεγάλα Great Dane, και ήταν πάντα ο ένας να λάβει χάσει τα σκυλιά και να βρει τα σπίτια. Βρετάνη ήταν μια τακτική εθελόντρια σε μια τοπική οργάνωση διάσωσης ζώων πριν από τη διάγνωση της.\nΒρετάνη επέλεξε να κάνει μια καλά μελετημένη και συνειδητή επιλογή να πεθάνει με αξιοπρέπεια απέναντι σε μια τόσο τρομερή, επώδυνη και ανίατη ασθένεια.\nΜετακόμισε στο Όρεγκον για να περάσει μακριά σε ένα μικρό κίτρινο σπίτι που πήρε έξω στην όμορφη πόλη του Πόρτλαντ. Όρεγκον είναι ένας τόπος που αγωνίζεται για την προστασία των δικαιωμάτων των ασθενών και την αυτονομία? ευχήθηκε ότι μέλους καταγωγής της Καλιφόρνιας ήταν επίσης σε θέση να παρέχει ανιάτων ασθενών με την ίδια επιλογή.\nΒρετάνη επέλεξε να μιλήσει και υποστηρικτής αυτού του δικαιώματος των ασθενών και την επιλογή, η οποία αισθάνθηκε είναι μια συνειδητή επιλογή που θα πρέπει να διατίθενται σε όλους τους ασθενείς τελικού σταδίου ασθενείς σε όλη μεγάλο έθνος μας. «Η ελευθερία είναι στην επιλογή,» πίστευε. «Αν η επιλογή της DWD είναι ελκυστικά σε οποιονδήποτε για οποιονδήποτε λόγο, δεν μπορούν απλά να επιλέξουν να μην κάνουν χρήση του. Αυτά τα πολύ πραγματική προστασία είναι ήδη σε ισχύ.»\nΜε μεγάλη προσοχή, έδωσε προσωπικές συνεντεύξεις για να του Ηνωμένου Βασιλείου παρουσιάζει απόψε πριν από το θάνατο με αξιοπρέπεια αντιμετωπίζονται από το Κοινοβούλιο τους, καθώς συμμετείχε σε μια βάση εκστρατεία της Αμερικής για το θάνατο με την εκπαίδευση και τη νομοθεσία Αξιοπρέπεια.\nZero εκφράζει τη λύπη\nΕίναι επέζησε από τους πιστούς της, πρακτικό, και το είδος του συζύγου Daniel Diaz, αγάπη αυτο-λιγότερο μητέρα της Deborah Ziegler και έντιμη βήμα-πατέρα Gary Χολμς. Και με την αγάπη υποστηρικτική οικογένεια, οι γονείς του Dan: Κάρμεν και ο Barry και τα αδέρφια: ο David, Adrian, και ο Άλεξ. Όλοι τον οποίο λάτρευε και αγαπούσε πολύ βαθιά.\nΕνώ είχε λαχταρούσε για τα παιδιά της μόνη της, άφησε αυτόν τον κόσμο με μηδενική λύπη για το χρόνο που δαπανάται, θέσεις ήταν, ή οι άνθρωποι που αγάπησε σε 29 της χρόνια.\nΣε αυτό το τελικό μήνυμα, ήθελε να εκφράσει μια νότα βαθύ ευχαριστώ σε όλους όμορφη, έξυπνη, υπέροχο, υποστηρικτική φίλους της τον οποίο «αναζήτησε σαν το νερό» κατά τη διάρκεια της ζωής και της ασθένειάς της για τη διορατικότητα, την υποστήριξη και την κοινή εμπειρία ενός όμορφου ΖΩΗ.\n«Είναι άνθρωποι που παύση για να εκτιμήσουν τη ζωή και να δώσει τις ευχαριστίες που είναι πιο ευτυχισμένος. Αν αλλάξουμε τις σκέψεις μας, να αλλάξουμε τον κόσμο μας! Αγάπη και ειρήνη σε όλους σας.» «Βρετάνη Maynard\nΠαρακολουθήστε το τελευταίο βιντεοσκοπημένο μήνυμα της Βρετάνης εδώ


MasterChef 5: ο Πάνος Ράπτης αποκαλύπτει γιατί φεύγει! «Ο λόγος που αποχώρησα από το παιχνίδι είναι…» | Iciao\nMasterChef 5: ο Πάνος Ράπτης αποκαλύπτει γιατί φεύγει! «Ο λόγος που αποχώρησα από το παιχνίδι είναι…»\nΔημοσιεύθηκε: 2 Μαρτίου 2021 19:15\nΑρχική > News > MasterChef 5: ο Πάνος Ράπτης αποκαλύπτει γιατί φεύγει! «Ο λόγος που αποχώρησα από το παιχνίδι είναι…»\nΚαι πρόσθεσε: «Θεωρώ φίλους μου τον Ιωάννη και τον Διονύση. Όμως, ο χρόνος θα δείξει. Δεν ταίριαζα με όλα τα παιδιά του διαγωνισμού. Δεν μπορούσα να συμβιβαστώ και αποχώρησα. Δεν μου άρεσε η εικόνα μου μέσα στον διαγωνισμό. Στην τελική τετράδα βλέπω τη Μαργαρίτα, τον Διονύση, τον Ιωάννη και τον Νίκο Σκορδάκη». Αυτά δήλωσε στην Φωλιά των ΚουΚου.


Οι κυβερνήσεις δεν πέφτουν από δικαστικά πραξικοπήματα. Τα δικαστήρια πέφτουν από πραξικοπηματικές κυβερνήσεις – Real Politics\nΣτους ρωμαϊκούς θριάμβους ο στρατηγός παρήλαυνε επάνω σε τέθριππο άρμα συνοδευόμενος από τον στρατό, τους αιχμαλώτους πολέμου και τα λάφυρα που είχε φέρει από την εκστρατεία. Στην μία πλευρά του δαφνοστεφανωμένου στρατηγού βρισκόταν ο ηνίοχος. Στην άλλη ένας σκλάβος που του ψιθύριζε memento mori. Ενθυμήσου ότι είσαι θνητός. Εάν στο καλάμι που έχει καβαλήσει ο Νίκος Παππάς υπήρχε χώρος για έναν σύντροφο να του ψιθυρίζει κάτι ανάλογο, δεν θα είχε ζήσει τον πολιτικό θάνατο της περασμένης Τετάρτης. Όταν με την απόρριψη του νόμου του για τις δημοπρασίες των αδειών των καναλιών από το ΣτΕ ο Παππάς δημιούργησε την μεγαλύτερη πολιτική κρίση στον ΣΥΡΙΖΑ από την μέρα που ανέλαβε την εξουσία.\nΤο αποτέλεσμα για τον Νίκο Παππά ήταν το επάρατο σουλουμπουντρούμ στους χρόνους όταν για να το σώσει είπε «ο διαγωνισμός που εμείς διοργανώσαμε έφερε 255 εκατ. ευρώ στο Δημόσιο Ταμείο, στα επόμενα δύο χρόνια». Μία νέα γραμματική είχε γεννηθεί. Ο αόριστος μέλλοντος που κάποιος έχει κάνει κάτι που θα κάνει στο μέλλον.\nΤέτοια προσπάθεια δεν θα μπορούσε να γίνει παρά για ιερό σκοπό. «Η επιστροφή της ήδη καταβληθείσας πρώτης δόσης στέλνει 15.000 παιδιά εκτός παιδικών σταθμών και εμποδίζει την πρόσληψη 4.000 νοσηλευτών που θα στελέχωναν άμεσα τα δημόσια νοσοκομεία» είπε η Ολγα Γεροβασίλη. Ξεπερνώντας την λεπτομέρεια ότι οι δημοπρατήσεις ήταν μνημονιακή υποχρέωση, η εικόνα 15 χιλιάδων παιδιών και 4.000 νοσηλευτών που σαν στρατός φαντασμάτων θα λέει «είμαστε εδώ επειδή μας έφερε το ΣτΕ» μπορεί να λυγίσει και την πιο σκληρή φιλελέ καρδιά.\nΗ στρατηγική είναι σαφής. Μπορεί να ονομαστεί και νομοθετική τακτική Γιαννόπουλου, από τον πρόεδρο του ΚΕΕΛΠΝΟ στον οποίο δοκιμάστηκε. Βγάζει ένα νόμο η Βουλή. Ο νόμος πάει στο ΣτΕ που τον απορρίπτει. Η Βουλή ξαναψηφίζει νόμο. Τον ξαναστέλνει. Το ΣτΕ τον ξαναπορρίπτει. Η Βουλή τον ξαναστέλνει. Κάποια στιγμή το ΣτΕ ζαλίζεται, γκαστρώνεται, κάτι τέλος πάντων παθαίνει και τον περνάει. Δικαίωση της νομοθετικής πολιτικής και του δόγματος «Εμείς ΔΕ ΘΑ ΚΑΝΟΥΜΕ ΠΙΣΩ».\nΟι λαϊκοί αγώνες δεν έχουν τέλος. Ιδιαίτερα όταν γίνονται εναντίον ταξικών εχθρών όπως το ΣτΕ. Κάτι που ξέρουν οι αγωνιστές και οι αγωνίστριες. Όπως η πασιονάρια του ΣΥΡΙΖΑ Αντζι Σαμίου που με tweet προέτρεψε τον Aλέξη Τσίπρα να συνεχίσει την μάχη εναντίον της Κόπρου του Αυγία ότι για τα επόμενα 3 αλλά για τα επόμενα 30 χρόνια. Αφού σημειώσω η αναφορά στο ΣτΕ σαν «Κόπρος του Αυγία» είναι ιδιαίτερα πρωτότυπη να προσθέσω ότι τέτοιοι 30ετείς αγώνες δεν πρέπει να διακόπτονται από τυπικές λεπτομέρειες όπως οι εκλογές. Οι κυβερνήσεις δεν πέφτουν από δικαστικά πραξικοπήματα, που λέει ο Πολάκης. Τα πραξικοπήματα όμως καταργούν δικαστήρια, που λέω εγώ.


ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΚΩΔΙΚΑ - 19olykthes\nΜαθητικό Δυναμικό Σχολείου\nΑρχική Νέα & Ανακοινώσεις ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ ΚΩΔΙΚΑ\nΗΜΕΡΕΣ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΓΟΝΕΩΝ & ΚΗΔΕΜΟΝΩΝ - Σχ. έτος 2015-2016\nΠανελλήνιοι Σχολικοί Αγώνες Μπάσκετ\nΟι Σχολικοί Σύμβουλοι Πληροφορικής με την αιγίδα του Υ.ΠΑΙ.Θ. (182942/Γ2/29-11-2013) διοργανώνουν την “Εβδομάδα Πληροφορικής: Ώρα Κώδικα” μια εκπαιδευτική εβδομάδα για την Επιστήμη Η/Υ & Πληροφορικήςπου θα λάβει χώρα το διάστημα 9-15 Δεκεμβρίου 2013 στην Ελλάδα, παράλληλα με τη δράση «Ώρα Κώδικα» διεθνώς. Την εβδομάδα αυτή:\n$1o Οι καθηγητές Πληροφορικής συζητούν με τους μαθητές για τον προγραμματισμό και την αξία του στην ανάπτυξη της δημιουργικότητας και της κριτικής σκέψης.\n$1o Οι μαθητές εκπονούν μαθησιακές δραστηριότητες κατά τη διάρκεια μιας διδακτικής ώρας μαθήματος Πληροφορικής για κάθε τμήμα. Οι δραστηριότητες μπορούν να περιλαμβάνουν ανάπτυξη κώδικα, επίδειξη, προβολή βίντεο κ.ά.\n$1o Οι γονείς/κηδεμόνες και οι εκπαιδευτικοί συμμετέχουν σε ανοικτές εκδηλώσεις με ομιλίες – επίδειξη εργαλείων / δραστηριοτήτων μαθητών\nΗ Ώρα Κώδικα έχει ένα τολμηρό στόχο: να εισαγάγει στον προγραμματισμό 10 εκατομμύρια μαθητές - φοιτητές σε όλο τον κόσμο, με μία ώρα διδασκαλίας. Εσείς, αγαπητοί μας μαθητές, θα έχετε την ευκαιρία να συμμετάσχετε στη δράση αυτή από το σχολείο μας με τη βοήθεια του καθηγητή πληροφορικής.\n19ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης\nΑλεξανδρείας 93, θεσ/νικη


Nomad's Tales: Εκλεκτικές συγγένειες 1: Πόσοι τυφλοί κάνουν μια τυφλότητα;\nΕκλεκτικές συγγένειες 1: Πόσοι τυφλοί κάνουν μια τυφλότητα;\nΜπορεί ένα ποστ για βιβλία να έχει ενδιαφέρον πέρα απ τις προτάσεις των βιβλίων που κάνει; Αλήθεια, όταν κοιτάμε, πόσα βλέπουμε; Πόσο βαθύ τελικά είναι το δέρμα; Τα τρία βιβλία που ακολουθούν, αποτελούν για μένα μια εκλεκτική τριλογία, παρότι έχουν γραφτεί απο 3διαφορετικούς συγγραφείς. Και παρότι τα δύο απο τα τρία, αποτελούν επίσης τμήματα μιας άλλης τριλογίας, "νόμιμης" αυτή τη φορά ή ας πω καλύτερα "αξ αίματος", μιας τριλογίας δηλαδή στην οποία τα ενέτεξαν οι ίδιοι οι συγγραφείς τους. Δεν ξέρω αν ο ένας είχε διαβάσει τον άλλον, ξέρω όμως ότι εγώ διαβάζοντας αυτά τα τρία βιβλία, σε διαφορετικές περιόδους της ζωής μου, κατάλαβα τι σημαίνει να βλέπεις. Δε βλέπω πάντα, μα είδα πως υπάρχει τρόπος να βλέπει κανείς, αρκεί να θυμάται όταν κοιτάει ότι βλέπει. Το ένα πήγε και συνάντησε μέσα μου το άλλο κι έκτοτε τα τρία μαζί, είναι η παρακαταθήκη της λογοτεχνίας στο τμήμα του εαυτού μου που επιμένει: κοίταξε καλύτερα, πες μου, τι βλέπεις; Κι αυτά που πράττεις, είδες τι σημαίνουν; Τα βιβλία αυτά χρησιμοποιούν την τυφλότητα για να σε βγάλουν στο φως. Πρώτος ο Ελίας Κανέττι. (Για το άλλο του λαξευμένο λιθάρι στην παγκόσμια σκέψη, με τον τίτλο "Μάζα και Εξουσία", θα τα πούμε άλλη στιγμή) Γιατί η μορφή του ταλαίπωρου Κην, που ζει ουσιαστικά "τυφλός" για τον έξω κόσμο , περίκλειστος απο την εντυπωσιακή βιβλιοθήκη του και την μέγαιρα οικονόμο του, είναι μια μορφή που τη θυμάσαι πάντα και πάντα σε προειδοποιεί: μην μπαίνεις πολύ βαθιά εδω μέσα. Παρά τις διηγηματικές κοιλιές του αξίζει. Επόμενος ο Ερνέστο Σάμπατο. Γιατί λατινοαμερικάνικη πεζογραφία δεν είναι μόνο Μπόρχες και Μαρκες. Ο Σάμπατο είναι μια θρυλική μορφή της αργεντίνικης λογοτεχνίας αλλά και αριστερής σκέψης, τι λέω θρυλική, την ιστορία αυτός κι ο μεγαλύτερος των τυφλών ο Μπόρχες (αλλο ποστ ίσως, μα και τι να πεί κανείς για τον Μπόρχες...) την έχουν ως τώρα γράψει. Το βιβλίο αυτό, αποτελεί τριλογία με το "Τούνελ" (άλλος "βράχος" αυτός...επίσης θα μιλήσουμε σύντομα για τούτο)και το "Αββαδών ο εξολοθρευτής", όμως είναι αυτόνομο. Δεν θα πω τίποτα σχετικά, μόνο ότι είναι σχεδόν 500 σελίδες κι αξίζει η κάθε μια. Οι τυφλοί παίζουν κι εδώ τον κύριο ρόλο. Για να δεις. Οταν κοιτάς βλέπεις; Στο τέλος ο πορτογάλος Ζοζέ Σαραμάγκου. Δεν του έδωσαν τυχαία το Νόμπελ. Πόσοι τυφλοί κάνουν μια τυφλότητα; Τι θα συμβεί στον κόσμο αν ξαφνικά τυφλωθούμε όλοι; Η μήπως ήδη... Πρόκειται για ένα συγκλονιστικό κείμενο, το πιο δυνατό απο τα τρία, μια αδιανόητη καταβύθιση σε έναν εφιάλτη με τον τρόπο του μαγικού ρεαλισμού. Μου έμαθε ότι η γυναίκα του γιατρού είναι ενίοτε πιο δυνατή απο τον γιατρό. Οποιος το διαβάσει σας εγγυώμαι ότι παρά το σοκ που ίσως δεχθεί, δεν θα το ξεχάσει ποτέ ούτε θα ξαναδεί τυφλό με τον ίδιο τρόπο. Μα κι αυτός μπορεί να βλέπει αλλιώς μετά. Αποτελεί τριλογία με τα βιβλία του Σαραμάγκου (στον οποίον επίσης θα επανέλθω) "Περί φωτίσεως" και "Περί θανάτου', αλλα μπορεί να διαβαστεί μόνο του.\nΑναρτήθηκε από Nomad at 28.9.08\nΝα είσαι καλά - δεν θα σχολιάσω ακόμα "κανονικά" διότι έχω μείνει στην προηγούμενη απάντησή σου :Ρ\nθα επανέλθω - είναι χαρά να διαβάζω αναρτήσεις σου, καθώς και απαντήσεις σου\nεπιτρέπετε να καταθέσω σε επόμενο σχόλιο και την δική μου τριλογία που αγαπώ αν και τα βιβλία που αναφέρεις και το ξέρεις καλύτερα είναι δρόμοι...\nεπίσης όσο πιο σκληρό το περιεχόμενο ενός βιβλιου τόσο μεγαλύτερη ηα νακούφιση της λύτρωσης του αναγνώστη\n"ανοιξτε τα γκαβά σας , μπας κι αντιληφθείτε κάποια στιγμη, τον πόνο που έχετε επιφέρει."\nυπέρβαρη θα καταντήσει η πιστωτική\nναι, επιτρέπεται, χαίρομαι πολύ οταν σχολιάζεις. Οσο για τη λύτρωση του αναγνώστη, νομίζω πως τα βιβλία μπορούν απλά να μας θυμίσουν πως τα βιώματά μας όσο κι αν μας φαίνονται μοναδικά δεν είναι και να μπολιάσουν μια πορεία, μια κατεύθυνση σκέψης. Δεν ξέρω αν μπορούν να λυτρώσουν πραγματικά, με την έννοια πως ναι, ο Επίκουρος πχ βοηθάει στην αποδοχή της ιδέας του θανάτου, όμως αντε πες σε κάποιον που έχασε τον δικό του ότι ο Επίκουρος... Το προσωπικό βίωμα ναι, μετατρέπεται σε δημόσιο, αλλα οι βαθιές πληγές δεν κλείνουν εντελώς μονάχα με μελάνι.\nάλλο ένα κρίμα πιστεύω θα το αντέξει αυτός ο κομψός λαιμός.\nμας έβαλες τα γυαλιά -τα οράσεως, όχι τα άλλα\nτο θέμα ήταν να σας έβαζα καμιά μπυρίτσα, κανένα φυστικάκι, τσιπς, αχ πείνασα!


Κατάληξη LSP - λογισμικό που ανοίγει αρχεία LSP\nΑρχεία Windows > lsp\n.LSP Κατάληξη Αρχείου\nΤι είδους αρχείου είναι το lsp και πως να το ανοίξετε - Lisp Program Source Code File\nΠροχωρήστε στις παρακάτω οδηγίες για το πως να ανοίξετε το είδος αρχείου lsp στον υπολογιστή σας. Αν υπάρχει διαθέσιμο κάποιο πρόγραμμα ανοίγματος για lsp τότε θα το βρείτε στην κατηγορία του υποστηρικτικού λογισμικού όπου θα μπορέσετε να κατεβάσετε ένα δωρεάν πρόγραμμα που ανοίγει Lisp Program Source Code File.\nΠηγαίος κώδικας αρχείων γραμμένος σε Lisp, μια γλώσσα προγραμματισμού που περιλαμβάνει παραλλαγές όπως Common Lisp και Scheme. Αποθηκεύει κώδικα προγράμματος σε απλό κείμενο που μπορεί να εκτελεστεί με ένα διερμηνέα Lisp. Μπορεί να είναι ένα στοιχείο της εφαρμογής ή ένα ολόκληρο πρόγραμμα.\nΤα αρχεία LISP μπορούν να προβληθούν και να τροποποιηθούν με οποιονδήποτε επεξεργαστή κειμένου, αλλά αυτό είναι πιο εύκολο με έναν επεξεργαστή που παρέχει επισήμανση σύνταξης Lisp. Τα αρχεία πηγαίου κώδικα Lisp συνήθως έχουν την επέκταση .LISP.\nΑρχείο lsp - λογισμικό που μπορεί να ανοίξει αρχεία lsp\nΕπιλέξτε ένα πρόγραμμα από τη παρακάτω λίστα αν θέλετε να ανοίξετε, επεξεργαστείτε, δημιουργήσετε, μετατρέψετε, αναπαράγετε, χρησιμοποιήσετε ή απλά για να δείτε ένα αρχείο lsp. Τα προγράμματα είναι ταξινομημένα με βάση τη δημοτικότητά τους αλλά και το πόσο σχέση έχουν με τον τύπο αρχείου lsp\nΑνοίξτε αρχείο lsp - περισσότερα προγράμματα


Uncategorized | Di Beauty\nUncategorized 8 februarie 2021\nUncategorized 3 februarie 2021\nUncategorized 2 februarie 2021\nΓΙΑΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΦΟΡΑΜΕ ΑΝΤΗΛΙΑΚΟ ΟΛΟ ΤΟ ΧΡΟΝΟ\nUncategorized 28 ianuarie 2021\nUncategorized 24 ianuarie 2021\nUncategorized 22 ianuarie 2021\nΤι είναι η θεραπεία Hifu; Η νέα τεχνολογία HIFU (High Intensity Focused Ultrasound) είναι μια επαναστατική μέθοδος χωρίς νυστέρι που προσφέρει σύσφιξη στο πρόσωπο και το σώμα, η οποία χρησιμοποιεί Εστιασμένο Υπέρηχο Υψηλής Συχνότητας που συνδυάζει τις φυσικές ιδιότητες ανάπλασης του οργανισμού μας ώστε να αναδομήσει και να συσφίξει το χαλαρό δέρμα. Ουσιαστικά είναι η επιλογή του λίφτινγκ χωρίς χειρουργείο.…\nΤι είναι η θεραπεία BTL και πώς λειτουργεί; Καθώς μεγαλώνουμε ο μεταβολισμός του σώματός μας δεν λειτουργεί με τους ίδιους ρυθμούς και τον ίδιο τρόπο. Επομένως συσσωρεύεται επίμονο λίπος στο σώμα μας γεγονός που δημιουργεί την όψη φλοιού πορτοκαλιού. Το BTL Exilis Elite™ είναι ένα μοναδικό σύστημα που χρησιμοποιεί 3ης γενιάς ραδιοσυχνότητα και υπέρηχο. Έχει την ικανότητα να διοχετεύει μεγάλα…\nΤι είναι η θεραπεία Cavitation; Περίπου το 80% του γυναικείου πληθυσμού, αντιμετωπίζει πρόβλημα τοπικού πάχους. Για παράδειγμα στην περιφέρεια, στους μηρούς, στους γλουτούς και στην κοιλιά. Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει και ένας μεγάλος αριθμός ανδρών, ο οποίος ταλαιπωρείται με συσσώρευση λίπους τόσο στην κοιλιά όσο και στο στομάχι. Η πιο διάσημη, μη επεμβατική και απόλυτα ασφαλής μέθοδος αντιμετώπισής του είναι…


** CASITA LIBERTAD BARRANCO, ΛΊΜΑ **\nCasita Libertad Barranco Lima Casita Libertad Barranco Lima Casita Libertad Barranco Lima Casita Libertad Barranco Lima Casita Libertad Barranco Distretto di Lima Nederlands Casita Libertad Barranco Lima Svenska Dansk Čeština Magyar Polski Ελληνικά Casita Libertad Barranco リマ 自由小屋民宿 利马 한국어 Casita Libertad Barranco Лима עברית Türkçe عربي\nCasita Libertad Barranco Λίμα\nex. Casita Libertad Homestay I\nJiron Libertad (Ex Marquez) 124, Λίμα, Περού\nΤο Casita Libertad Homestay είναι κατάλληλο για διαμονή στη Λίμα.\nΤο ξενοδοχείο βρίσκεται στην περιοχή Barranco, 2.2 χλμ από Museo de Arte, Parroquia Nuestra Senora de Fatima και Larcomar Shopping Center.\nΤα δωμάτια στο Casita Libertad Homestay διαθέτουν κλιματισμό, δορυφορική τηλεόραση, χώρο καθιστικού, hi-fi και Wi-Fi. Οι επισκέπτες μπορούν να βρουν ντους, σεσουάρ και μεγάλες πετσέτες μπάνιου σε κάθε μπάνιο.\nΤο ξενοδοχείο προσφέρει 24ωρη ρεσεψιόν, υπηρεσία μεταφοράς από/προς αεροδρόμιο και υπηρεσία σιδερώματος καθώς και δωρεάν στάθμευση, αποθήκευση αποσκευών και ανταλλακτήριο συναλλάγματος.\nΤο ξενοδοχείο προσφέρει μασάζ σε όλο το σώμα, μασάζ πλάτης και μασάζ ποδιών για χαλάρωση και ανανέωση.\nJose Antonio Executive Λίμα\nGrand Bolivar Λίμα\nSan Agustin Colonial Λίμα


13/09/17 • 10:15 | UPD 13/09/17 • 10:15\nΗ εναρκτήρια εκδήλωση θα γίνει τη Δευτέρα 18 του μηνός, στις 20.00, στον Κήπο του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών. Παίρνουν μέρος οι ποιητές: Μάγια Βίντμαρ (Maja Vidmar), Αναστάσης Βιστωνίτης, Λιαν Γιανγκ (Lian Yang), Ζέφη Δαράκη, ‘Αγκνε Ζαγκρακαλίτε (Agne Zagrakalyte), Αλί Καλντερόν (Alí Calderón), Ελένη Μαρινάκη, Μίλοβαν Μάρτσετιτς (Milovan Marcetic), Μπόρις Α. Νόβακ (Boris A. Novak), Νατζουάν Νταρουίς (Nadjwan Darwish), Στρατής Πασχάλης, Ζαν-Μπατίστ Παρά (Jean-Baptiste Para), Τίτος Πατρίκιος, Αντόνιο Πραένα (Antonio Praena), Νταβίντε Ροντόνι (Davide Rondoni), Αγλαΐα Σολοβιόβα (Aglaia Soloviova), ‘Αλες Στέγκερ (Ales Steger), Σαλά Στετιέ (Salah Stétié), Κυριάκος Χαραλαμπίδης, Δήμητρα Χ. Χριστοδούλου. Παρουσιάζει ο Ιεροκλής Μιχαηλίδης. Στο πιάνο, ο Θοδωρής Οικονόμου.


BasketA2: Θεοδωράκος: «Πάση θυσία να μείνει η ομάδα»\nΘεοδωράκος: «Πάση θυσία να μείνει η ομάδα»\nO Γιώργος Θεοδωράκος μίλησε στο europe87 για το Πευκοχώρι, τις φετινές του φιλοδοξίες του και το παιχνίδι με την Λιβαδειά.\nΠου πιστεύεις ότι κρίθηκε το χθεσινό παιχνιδι;\n«Στο χθεσινό παιχνίδι δεν μπήκαμε όπως θα έπρεπε στο ματς.Βρεθήκαμε από πολύ νωρίς να κυνηγάμε το σκορ. Στο τελευταίο δεκάλεπτο καταφέραμε να ισορροπήσουμε το ματς και να περάσουμε μπροστά ,αλλά κάποια λάθη στα τελευταία λεπτά της κανονικής περιόδου και της παράτασης του παιχνιδιού δεν μας επέτρεψαν να κερδίσουμε το παιχνίδι.»\nΠοια η πρόβλεψη σου για την πορεία της Ευρώπης στην Α2;\n«Είμαστε υποχρεωμένοι να κοιτάξουμε μπροστά.Θα πρέπει να κάνουμε τις νίκες που πρέπει ώστε να αποφύγουμε τις δύο τελευταίες θέσεις και να παίξουμε στα πλει αουτ την παραμονή μας στην κατηγορία».\nΠοιοί είναι οι στόχοι σου με την ομάδα;\n«Οι στόχοι μου είναι κοινοί με τους στόχους της ομάδας.Θα πρέπει πάση θυσία να μείνει η ομάδα στην κατηγορία και μέσα από αυτή την επιτυχία θα βγούμε όλοι κερδισμένοι.»


[ΤΟ ΑΠΟΛΛΩΝΙΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΙΟΝΥΣΙΟ]\nΟι Έλληνες, οι οποίοι, με τους θεούς τους, εκφράζουν και συγχρόνως αποσιωπούν την απόκρυφη διδασκαλία της κοσμοθεώρησής τους, καθιέρωσαν ως τη διπλή πηγή της τέχνης τους, δυο θεότητες, τον Απόλλωνα και τον Διόνυσο.\nΤα ονόματα αυτά αντιπροσωπεύουν στο πεδίο της τέχνης αντίθετα είδη ύφους, τα οποία, σχεδόν πάντα, πορεύονται το ένα δίπλα στο άλλο αντιμαχόμενα το ένα το άλλο, και μόνο μία φορά, τη στιγμή της άνθησης της ελληνικής «βούλησης», στο έργο τέχνης της αττικής τραγωδίας, εμφανίζονται συγχωνευμένα. Διότι δυο είναι οι καταστάσεις στις οποίες ο άνθρωπος κατακτά την τέρψη της ύπαρξης, το όνειρο και η μέθη. Η ωραία φαινομενική λάμψη του ονειρικού κόσμου, στον οποίον κάθε άνθρωπος είναι εντελώς καλλιτέχνης, είναι η μητέρα κάθε πλαστικής τέχνης, καθώς επίσης, όπως πρόκειται να δούμε, του μισού και σημαντικού μέρους της ποίησης.\nΑπολαμβάνουμε κατανοώντας άμεσα τη μορφή, όλες οι μορφές μάς μιλούν δεν υπάρχει τίποτα αδιάφορο και περιττό. Και στη μεγαλύτερη ακόμα ζωντάνια της ονειρικής αυτής πραγματικότητας, διατηρούμε παρά ταύτα την αδιόρατη αίσθηση της λαμπρής φαινομενικότητάς της- μόνον όταν η αίσθηση αυτή παύει αρχίζουν οι παθολογικές επιδράσεις, με τις οποίες το όνειρο δεν αναψύχει πλέον, η δε θεραπευτική φυσική δύναμη των ονειρικών καταστάσεων αίρεται. Εντός όμως αυτών των ορίων, δεν είναι μόνον οι φιλικές και ευχάριστες εικόνες που αναζητούμε μέσα μας με την κοινή εκείνη σε όλους φρόνηση· και τα σοβαρά, τα μελαγχολικά, τα θλιβερά, τα ζοφερά επίσης τα κοιτάμε με την ίδια ευχαρίστηση, μόνο που κι εδώ το πέπλο της λαμπρής φαινομενικότητας πρέπει, τρόπον τινά, να κυματίζει και δεν επιτρέπεται να συγκαλύπτει πλήρως τις βασικές μορφές του πραγματικού.\nΕνώ λοιπόν το όνειρο αποτελεί το παιχνίδι του εκάστοτε ανθρώπου με το πραγματικό, η τέχνη του δημιουργού (υπό την ευρεία έννοια) αποτελεί το παιχνίδι με το όνειρο. Το άγαλμα ως κομμάτι μάρμαρο είναι κάτι το πολύ πραγματικό, η πραγματικότητα όμως του αγάλματος ως ονειρικής μορφής είναι ο θεός ως ζωντανό πρόσωπο. Για όσο ακόμα το άγαλμα αιωρείται ως εικόνα της φαντασίας μπροστά στα μάτια του, ο καλλιτέχνης παίζει ακόμα με την πραγματικότητα- όταν μεταφέρει την εικόνα αυτή στο μάρμαρο, παίζει με το όνειρο.\nΜε ποια τώρα έννοια μπόρεσε ο Απόλλων να γίνει ο θεός της τέχνης; Μόνο στο μέτρο που αποτελεί τον θεό των ονειρικών παραστάσεων. Είναι ο ολωσδιόλου «λαμπρός»· είναι, μέχρι τις πιο βαθιές του ρίζες, θεός του ήλιου και του φωτός φανερούμενος μέσα στη λάμψη. Το «κάλλος» είναι το στοιχείο του- αιώνια νεότητα τον συνοδεύει. Βασίλειο του είναι όμως και η ωραία φαινομενική λάμψη του ονειρικού κόσμου- η ανώτερη αλήθεια, η τελειότητα των καταστάσεων αυτών, σε αντίθεση με την ελλιπώς κατανοητή καθημερινή πραγματικότητα, τον αναβιβάζουν και τον καθιστούν χρησμοδότη-θεό, όπως ασφαλώς και καλλιτέχνη-θεό. Ο θεός της ωραίας φαινομενικής λάμψης είναι κατ’ ανάγκη ταυτόχρονα και ο θεός της αληθινής γνώσης.\nΌμως, το λεπτό εκείνο όριο που δεν πρέπει να υπερβαίνει η ονειρική εικόνα για να μην δρα παθολογικά και να μην καταλήγει στο σημείο όπου η φαινομενική λάμψη όχι μόνο παραπλανά, αλλά και εξαπατά - το όριο αυτό δεν πρέπει να λείπει από την ουσία του Απόλλωνα: ο χάρη στο μέτρο εκείνος περιορισμός, η ελευθερία εκείνη από τα πιο άγρια σκιρτήματα, η σοφία εκείνη και η ηρεμία του πλάστη-θεού. Το μάτι του πρέπει να είναι «ηλιοειδώς» ήρεμο- ακόμα και όταν είναι γεμάτο θυμό και κοιτάζει δύσθυμα, έχει επάνω του το όσιον της ωραίας φαινομενικής λάμψης.\nΗ διονυσία τέχνη αντιθέτως βασίζεται στο παιχνίδι με τη μέθη, με την έκσταση. Δυο πρωτίστως είναι οι δυνάμεις που τον απλοϊκό άνθρωπο της φύσης τον αναβιβάζουν οδηγώντας τον στη λήθη εαυτού που χαρακτηρίζει τη μέθη: η ορμή της άνοιξης και το ναρκωτικό ποτό. Οι επιδράσεις τους συμβολίζονται με τη μορφή του Διονύσου. Και στις δυο καταστάσεις, το principium individuationis* [«η αρχή της εξατομίκευσης»] καταλύεται, το υποκειμενικό εξαφανίζεται εντελώς μπροστά στην εκλυόμενη ορμή του γενικά ανθρώπινου, μάλιστα του καθολικά φυσικού. Οι διονύσιες γιορτές δεν συνάπτουν μόνο τον δεσμό ανθρώπου με άνθρωπο, συμφιλιώνουν επίσης άνθρωπο και φύση.\nΕλεύθερα παρέχει η γη τα αγαθά της, τα πιο άγρια ζώα πλησιάζουν το ένα το άλλο ειρηνικά: πάνθηρες και τίγρεις σύρουν το ανθοστόλιστο άρμα του Διονύσου. Όλοι οι άκαμπτοι κοινωνικοί διαχωρισμοί που έχουν επιβάλει ανάμεσα στους ανθρώπους η χρεία και η αυθαιρεσία εξαφανίζονται: Ο δούλος είναι ελεύθερος άνθρωπος, ο ευγενής και ο ταπεινός ενώνονται στους ίδιους βακχικούς χορούς. Με ορδές ολοένα πληθυνόμενες, το ευαγγέλιο της «κοσμικής αρμονίας» πραγματοποιεί την πομπή του από τόπο σε τόπο: Τραγουδώντας και χορεύοντας, ο άνθρωπος εκφράζεται ως μέλος μιας ανώτερης, ιδανικότερης κοινότητας- έχει απομάθει να περπατά και να μιλά- ακόμα περισσότερο: Νιώθει μαγεμένος και έχει γίνει πραγματικά κάτι διαφορετικό. Όπως τα ζώα μιλούν και η γη δίνει γάλα και μέλι, έτσι και μέσα από εκείνον ηχεί κάτι υπερφυσικό. Νιώθει σαν θεός· όσα κατά τα άλλα δεν ζούσαν παρά στη φαντασία του, τώρα τα νιώθει στο πετσί του.\nΤι τον νοιάζουν τώρα οι εικόνες και τα αγάλματα; Ο άνθρωπος δεν είναι πλέον καλλιτέχνης,\nέχει γίνει έργο τέχνης, περιφέρεται με τόση έκσταση και ανάταση όπως έβλεπε να περιφέρονται οι θεοί στο όνειρο. Αυτό που φανερώνεται εδώ είναι η καλλιτεχνική ορμή της φύσης, όχι πλέον εκείνη ενός ανθρώπου- ευγενέστερος πηλός, πολυτιμότερο μάρμαρο πλάθεται εδώ και λαξεύεται: ο άνθρωπος. Ο άνθρωπος αυτός, ο διαμορφωμένος από τον καλλιτέχνη Διόνυσο, έχει προς τη φύση την ίδια σχέση όπως το άγαλμα προς τον απολλώνιο καλλιτέχνη.\nΑν τώρα η μέθη είναι το παιχνίδι της φύσης με τον άνθρωπο, τότε η δημιουργία του διονύσιου καλλιτέχνη είναι το παιχνίδι με τη μέθη. Την κατάσταση αυτή, αν δεν την έχει κανείς βιώσει ο ίδιος, μόνον ως παραβολή την κατανοεί' κάτι παρόμοιο είναι το να ονειρεύεται κανείς και ταυτόχρονα να νιώθει ότι το όνειρο είναι όνειρο. Έτσι, ο θεράπων του Διονύσου πρέπει να βρίσκεται σε μέθη και συγχρόνως να παραμονεύει έξω από τον εαυτό του ως παρατηρητής. Όχι με την εναλλαγή σύνεσης και μέθης, αλλά με την παράλληλη συνύπαρξή τους φανερώνεται η διονύσια καλλιτεχνικότητα.\nΗ συνύπαρξη αυτή χαρακτηρίζει το αποκορύφωμα της ελληνικότητας· αρχικά, θεός της τέχνης ελληνικός ήταν μόνον ο Απόλλων, ήταν δε η δική του δύναμη που τιθάσευσε τον εφορμώντα από την Ασία Διόνυσο τόσο ώστε κατέστη δυνατόν να δημιουργηθεί ο ωραιότερος αδελφικός δεσμός. Εδώ ακριβώς κατανοούμε με τον πιο εύκολο τρόπο τον απίστευτο ιδεαλισμό που χαρακτηρίζει την ουσία της ελληνικότητας: Μια φυσική λατρεία που στους Ασιάτες σημαίνει την ωμή αποχαλίνωση των κατώτερων ορμών, μια κτηνώδη πανεταιριστική ζωή που για ορισμένο χρόνο καταλύει όλους τους κοινωνικούς δεσμούς, κατέληξε στους Έλληνες να γίνει γιορτή λύτρωσης του κόσμου, ημέρα μεταρσίωσης. Όλες οι εκλεπτυσμένες ορμές της ουσίας τους αποκαλύφθηκαν μ’ αυτή την εξιδανίκευση του οργίου.\nΟυδέποτε όμως άλλοτε δεν διέτρεξε η ελληνικότητα μεγαλύτερο κίνδυνο από εκείνον κατά τη θυελλώδη έλευση του νέου θεού. Ποτέ πάλι δεν φανερώθηκε η σοφία του δελφικού Απόλλωνα σε ωραιότερο φως. Απρόθυμος αρχικά, τύλιξε τον πανίσχυρο αντίπαλο με το πιο λεπτό αραχνοΰφαντο πέπλο, έτσι ώστε εκείνος μόλις και μετά βίας ήταν σε θέση να αντιληφθεί ότι περιφερόταν όντας εν μέρει αιχμάλωτος. Χάρη στο ότι το δελφικό ιερατείο διέβλεψε τη βαθιά επίδραση της νέας λατρείας στις διεργασίες κοινωνικής ανανέωσης και την ενίσχυσε σύμφωνα με τους δικούς του πολιτικο-θρησκευτικοΰς στόχους, χάρη στο ότι ο απολλώνιος καλλιτέχνης διδάχθηκε με συνετή μετριοπάθεια από την επαναστατική τέχνη των βακχικών τελετών, χάρη, τέλος, στο ότι μοιράστηκε μεταξύ του Απόλλωνα και του Διονύσου η κατ’ έτος πρωτοκαθεδρία του λατρευτικού τελετουργικού των Δελφών, βγήκαν από τον αγώνα τους, τρόπον τινά, νικητές και οι δύο θεοί: συμφιλίωση στο πεδίο της μάχης. Αν θέλουμε να δούμε πραγματικά ευκρινώς με πόση δύναμη το απολλώνιο στοιχείο καταπίεζε το ανορθολογικά υπερφυσικό εκείνο του Διονύσου, ας αναλογισθούμε ότι στην παλαιότερη μουσική περίοδο το γένος διθυραμβικόν* ήταν ταυτόχρονα το ἡσυχαστικόν*.\nΌσο τώρα μεγάλωνε και αποκτούσε σφρίγος το απολλώνιο πνεύμα της τέχνης, τόσο πιο ελεύθερα αναπτυσσόταν ο αδελφός-θεός Διόνυσος: Την ίδια εποχή κατά την οποία ο μεν κατέληγε στην πλήρη, τρόπον τινά, παγιωμένη θέαση του κάλλους, ήτοι την εποχή του Φειδία, ο δε ερμήνευε στην τραγωδία το κοσμικό αίνιγμα και δέος και εξέφραζε στην τραγική μουσική την εσώτατη σκέψη της φύσης, το ότι η «βούληση» υφαίνει μέσα και πάνω απ’ όλα τα φαινόμενα.\nΑν η μουσική είναι και απολλώνια επίσης τέχνη, τέτοια δεν είναι, αυστηρά μιλώντας, παρά μόνον ο ρυθμός, η πλαστική δύναμη του οποίου αναπτύχθηκε για την αναπαράσταση απολλώνιων καταστάσεων: Η μουσική του Απόλλωνα είναι αρχιτεκτονική σε μουσικούς τόνους, μάλιστα δε σε υποδηλούμενους απλώς τόνους σαν εκείνους που προσιδιάζουν στην κιθάρα. Έχει με μεγάλη προσοχή κρατηθεί εκτός της το στοιχείο ακριβώς εκείνο που συνιστά τον χαρακτήρα της διονύσιας μουσικής, μάλιστα της μουσικής εν γένει, ήτοι η συγκλονιστική δύναμη του μουσικού τόνου και ο εντελώς απαράμιλλος κόσμος της αρμονίας.\nΓι’ αυτήν, οι Έλληνες διέθεταν την πλέον λεπτή αίσθηση, όπως είμαστε αναγκασμένοι να διαπιστώσουμε από τον αυστηρό καθορισμό του χαρακτήρα των μουσικών τρόπων, ακόμα και αν η ανάγκη για μια αρμονία που να εκτελείται, που να ηχεί πραγματικά ήταν σ’ εκείνους πολύ μικρότερη απ’ ό,τι στον νεότερο κόσμο. Στην ακολουθία αρμονιών, και μάλιστα ήδη στη συν- τετμημένη της μορφή, στην καλούμενη δηλαδή «μελωδία», αποκαλύπτεται η «βούληση» χωρίς καμία διαμεσολάβηση, χωρίς να έχει προηγουμένως προσλάβει τη μορφή φαινομένου. Κάθε τι το ατομικό μπορεί να χρησιμεύσει ως παραβολή, τρόπον τινά ως ειδική περίπτωση ενός γενικού κανόνα- αντίστροφα όμως, ο διονύσιος καλλιτέχνης θα εκθέσει με τρόπο άμεσα κατανοητό την ουσία του φαινομένου, καθώς εξουσιάζει το χάος της βούλησης που δεν έχει ακόμα καταστεί μορφή και μπορεί απ’ αυτό, κάθε δημιουργική στιγμή, να πλάσει έναν νέο κόσμο, όμως επίσης και τον παλαιό, τον γνωστό ως φαινόμενο. Υπό την τελευταία αυτή έννοια, είναι τραγικός μουσικός.\nΕίναι στη διονυσία μέθη, στην ορμητική μανία που διατρέχει όλες τις μουσικές κλίμακες της ψυχής υπό το κράτος ναρκωτικών διεγέρσεων ή με την αποχαλίνωση των ορμών της άνοιξης, που εκδηλώνεται η φύση με τη μέγιστη δύναμή της συνάπτοντας και πάλι μεταξύ τους τα ατομικά όντα και κάνοντάς τα να νιώθουν ως ένα, έτσι που το principium individuationis* [«η αρχή της εξατομίκευσης»], τρόπον τινά, εμφανίζεται ως διαρκής κατάσταση αδυναμίας της βούλησης. Όσο πιο εκφυλισμένη είναι η βούληση, τόσο περισσότερο θρυμματίζεται το όλον και διασπάται σε μεμονωμένα όντα- όσο πιο εγωιστικό και αυθαίρετο καθιστά το άτομο η εξέλιξή του, τόσο πιο αδύναμος είναι ο οργανισμός τον οποίον υπηρετεί.\nΣ’ αυτές τις καταστάσεις, ως εκ τούτου, ξεπροβάλλει ένα, κατά κάποιον τρόπο, αισθηματικό στοιχείο της βούλησης, «ένας αναστεναγμός του πλάσματος» και λαχτάρα για τα απωλεσθέντα: Μέσα από την ύψιστη ευχαρίστηση, ηχεί η κραυγή της φρίκης, οι νοσταλγικοί θρήνοι για μια ανεπανόρθωτη απώλεια.\nΗ πληθωρική φύση γιορτάζει τα Κρόνιά της και τις νεκρικές της τελετές ταυτόχρονα.\nΟι ψυχικές καταστάσεις των ιερέων της αναμιγνύονται με τον πιο θαυμαστό τρόπο, πόνοι γεννούν ηδονή, ο αλαλαγμός χαράς βγάζει από το στήθος σπαρακτικές ήχους. Ο θεός ὁ λύσιος* έχει λυτρώσει τα πάντα από τον εαυτό τους, έχει μεταμορφώσει τα πάντα. Το τραγούδι και η μιμική συνεπαρμένων κατά τέτοιο τρόπο μαζών, με τις οποίες η φύση αποκτούσε φωνή και κίνηση, ήταν για τον ομηρικό-ελληνικό κόσμο κάτι το εντελώς καινοφανές και ανήκουστο· ήταν για τον κόσμο εκείνο κάτι το ανατολίτικο, το οποίο έπρεπε πρώτα ο ίδιος, με την τρομερή του ρυθμική και πλαστική δύναμη, να υποτάξει και το οποίο, όπως ταυτόχρονα και τον αιγυπτιακό ρυθμό των ναών, όντως υπέταξε.\nΉταν ο απολλώνιος λαός εκείνος που τύλιξε το πανίσχυρο ένστικτο με τα δεσμά του κάλλους- έθεσε υπό τον ζυγό του τα πιο επικίνδυνα στοιχεία της φύσης, τα πιο άγρια θηρία. Μέγιστος δε γίνεται ο θαυμασμός μας για την ιδεαλιστική δύναμη της ελληνικότητας όταν το πώς αυτή προσέδωσε πνευματικότητα στις διονύσιες γιορτές το συγκρίνουμε μ’ αυτό που έχει προκύψει από ίδιες απαρχές σε άλλους λαούς. Παρόμοιες γιορτές είναι πανάρχαιες και τις βρίσκει κανείς παντού, με πιο διάσημη εκείνη της Βαβυλώνας, την καλούμενη «τα σάκαια». Εκεί, για τις πέντε ημέρες που διαρκούσε ο εορτασμός, διαρρηγνυόταν κάθε πολιτειακός και κοινωνικός δεσμός· το δε επίκεντρο βρισκόταν στη σεξουαλική ακολασία, στον αφανισμό κάθε έννοιας οικογένειας και τον χωρίς όρια εταιρισμό. Τον αντίποδα αυτού αποτελεί η εικόνα της ελληνικής διονύσιας γιορτής που μας προσφέρει ο Ευριπίδης στις Βάκχες: Η εικόνα αυτή αποπνέει την ίδια χάρη, την ίδια μουσική μέθη μεταρσίωσης που ο Σκόπας και ο Πραξιτέλης συμπύκνωσαν υπό τη μορφή του αγάλματος.\nΈνας αγγελιαφόρος αφηγείται ότι ανέβηκε με τα κοπάδια το μεσημέρι, μέσα στο λιοπύρι, στις βουνοκορφές- είναι η κατάλληλη στιγμή και ο κατάλληλος τόπος για να δει κανείς πράγματα μη ιδωμένα- τώρα, ο Πάν κοιμάται, τώρα ο ουρανός είναι το ασάλευτο φόντο του μεγαλείου, τώρα η ημέρα ανθίζει. Σ’ ένα ορεινό βοσκοτόπι, ο αγγελιοφόρος αντιλαμβάνεται τρεις χορούς γυναικών ξαπλωμένων εδώ και εκεί στο έδαφος σε στάση σεμνή- πολλές απ’ αυτές είναι γερμένες πάνω σε κορμούς ελάτων τα πάντα είναι μισοκοιμισμένα.\nΞαφνικά, η μητέρα του Πενθέα ξεσπά σε αλαλαγμούς χαράς, ο ύπνος έχει αποδιωχθεί, όλες πετάγονται επάνω, υπόδειγμα ευγενών ηθών- οι νεαρές κοπέλες και οι γυναίκες αφήνουν τις μπούκλες τους να πέσουν στους ώμους, διορθώνουν το δέρμα από ζαρκάδι αν τυχόν κατά τον ύπνο έχουν λυθεί τα λουριά και οι θηλιές. Περιζώνονται με φίδια, τα οποία, όλο οικειότητα, τους γλείφουν τα μάγουλα, μερικές γυναίκες παίρνουν λυκόπουλα και ζαρκάδια στην αγκαλιά τους και τα θηλάζουν. Όλες στολίζονται με στεφάνια από κισσό και περικοκλάδες- ένα χτύπημα με τον θύρσο στα βράχια και αναβλύζει νερό, ένα χτύπημα με το ραβδί στο έδαφος και αναρρέει κρασί από μια πηγή. Μέλι γλυκό στάζει από τα κλαδιά, κατάλευκο γάλα αναπηδά όποτε κάποιος αγγίζει με τις άκρες μόνο των δακτύλων του το έδαφος.\nΠρόκειται για έναν κόσμο μαγικά μεταμορφωμένο, η φύση γιορτάζει την τελετουργία της συμφιλίωσής της με τον άνθρωπο. Ο μύθος λέει ότι ο Απόλλων επασυναρμολόγησε τον διαμελισμένο Διόνυσο. Αυτή είναι η εικόνα του αναδημιουργημένου από τον Απόλλωνα Διονύσου, του Διονύσου που έχει σωθεί από τον ασιατικό διαμελισμό του.\n[Ο ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΙ Η ΕΙΣΒΟΛΗ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΟΥ Σ’ ΑΥΤΟΝ]\nΟι ελληνικοί θεοί, στην τελείωση με την οποία μας παρουσιάζονται ήδη στον Όμηρο, δεν πρέπει επουδενί να εννοούνται ως γεννήματα της χρείας και της ανάγκης: Τέτοια πλάσματα δεν τα επινόησε ασφαλώς η ταραγμένη από τον φόβο ψυχή· δεν προέβαλε μια μεγαλοφυής φαντασία τις εικόνες της στον ουρανό για να αποτραβηχτεί από τη ζωή. Μέσα απ’ αυτούς τους θεούς, μιλά μία θρησκεία της ζωής, όχι του καθήκοντος ή του ασκητισμού ή της πνευματικότητας. Όλες αυτές οι μορφές αποπνέουν τον θρίαμβο της ύπαρξης, τη λατρεία τους τη συνοδεύει ένα πληθωρικό αίσθημα για τη ζωή. Δεν απαιτούν μ’ αυτές, έχουν θεοποιηθεί όσα υπάρχουν, είτε είναι καλά είτε κακά.\nΣυγκρινόμενη με τη σοβαρότητα, την ιερότητα και την αυστηρότητα άλλων θρησκειών, η ελληνική διατρέχει τον κίνδυνο να υποτιμηθεί θεωρούμενη παιχνίδισμα της φαντασίας - αν δεν φέρει κανείς στο νου του ένα συχνά παραγνωρισμένο χαρακτηριστικό βαθύτατης σοφίας, χάρη στο οποίο το επικούρειο εκείνο Είναι των θεών εμφανίζεται ξαφνικά ως δημιούργημα του απαράμιλλου καλλιτέχνη-λαού, σχεδόν μάλιστα ως ύψιστο δημιούργημα. Η φιλοσοφία του λαού είναι αυτό που αποκαλύπτει ο δεσμώτης θεός των δασών στους θνητούς: «Το καλύτερο είναι να μην υπάρχεις, το δεύτερο καλύτερο να πεθάνεις γρήγορα».\nΕίναι η ίδια φιλοσοφία που συνιστά το υπόβαθρο του θεϊκού αυτού κόσμου. Ο Έλληνας γνώριζε τον τρόμο και τη φρίκη της ύπαρξης, όμως τα συγκάλυπτε για να μπορεί να ζει: σταυρός κρυμμένος κάτω από ρόδα, σύμφωνα με το συμβολισμό του Γκαίτε. Ο φωτεινός εκείνος ολύμπιος κόσμος επέβαλε την κυριαρχία του μόνο και μόνο επειδή η ζοφερή εξουσία της μοίρας*, που όρισε για τον Αχιλλέα τον πρόωρο θάνατο και για τον Οιδίποδα τον φρικιαστικό γάμο, έπρεπε να αποκρυφθεί με τις ακτινοβόλες μορφές του Δία, του Απόλλωνα, του Ερμή κ.λπ. Αν κάποιος αφαιρούσε την καλλιτεχνική λάμψη του ενδιάμεσου αυτού κόσμου, θα έπρεπε οι Έλληνες να ακολουθήσουν τη σοφία του θεού των δασών, του συνοδού του Διονύσου.\nΉταν απ’ αυτή την ανάγκη που η καλλιτεχνική ιδιοφυία τούτου του λαού δημιούργησε τους θεούς αυτούς. Η θεοδικία, ως εκ τούτου, ουδέποτε υπήρξε ελληνικό πρόβλημα- οι Έλληνες πράγματι απέφευγαν να καταλογίσουν στους θεούς την ύπαρξη του κόσμου και έτσι την ευθύνη για το ποιόν του. Και οι θεοί επίσης υπόκεινται στην ανάγκη*. Τούτο συνιστά ομολογία σπανιότατης σοφίας. Το να βλέπει την ύπαρξή της, όπως αυτή τέλος πάντων είναι, σ’ έναν καθρέφτη που εξωραΐζει και μ’ αυτόν τον καθρέφτη να προστατεύεται από τη Μέδουσα - να ποια ήταν η ιδιοφυής στρατηγική της ελληνικής «βούλησης» για να μπορεί έστω απλώς και μόνο να ζει. Διότι, πώς αλλιώς θα μπορούσε ο απείρως εκείνος ευαίσθητος λαός, ο τόσο θαυμαστά ικανός να δεινοπαθεί, να αντέξει την ύπαρξη αν αυτή η ίδια δεν του είχε αποκαλυφθεί στους θεούς του περιβεβλημένη με ανώτερη δόξα! Η ίδια ορμή που γεννά την τέχνη, ως τη συμπλήρωση και τελείωση εκείνη της ύπαρξης που αποτελεί το δέλεαρ για τη συνέχιση της ζωής, είναι αυτή που έκανε και να αναδυθεί ο ολύμπιος κόσμος, ένας κόσμος του κάλλους, της αταραξίας, της απόλαυσης.\nΗ ζωή, υπό την επίδραση μιας τέτοιας θρησκείας, εννοείται στον ομηρικό κόσμο ως το καθ’ εαυτό άξιο επιδίωξης: η ζωή κάτω από τη φωτεινή ηλιακή λάμψη τέτοιων θεών. Ο πόνος των ομηρικών ανθρώπων σχετίζεται με τον αποχωρισμό τους απ’ αυτή την ύπαρξη, προπάντων με το ότι ο αποχωρισμός αυτός δεν είναι μακριά: Όταν και αν ο θρήνος αντηχεί, είναι και πάλι για τον «βραχύβιο Αχιλλέα», για την ταχεία μεταβολή του ανθρώπινου γένους, για την εξαφάνιση της ηρωικής εποχής. Καθόλου δεν θίγεται η αξιοπρέπεια και των πιο μεγάλων ηρώων από τη λαχτάρα τους να συνεχίσουν να ζουν, έστω και ως μεροκαματιάρηδες. Ουδέποτε εκφράστηκε η «βούληση» πιο ανοιχτά απ’ όσο στον ελληνισμό, ο οποίος, θρηνώντας για την ύπαρξη, ταυτόχρονα την εξυμνεί.\nΓι’ αυτό και νοσταλγεί ο σύγχρονος άνθρωπος την εποχή εκείνη, στην οποία πιστεύει ότι ακούει την πλήρη αρμονία ανάμεσα στη φύση και τον άνθρωπο, γι’ αυτό η ελληνικότητα προσφέρει τη λύση σε όλους όσους πρέπει να αναζητήσουν γύρω τους λαμπρά πρότυπα για τη συνειδητή από μέρους τους κατάφαση της βούλησης· γι’ αυτό, τέλος, διαμορφώθηκε από την πένα συγγραφέων διακατεχόμενων από το πάθος των απολαύσεων η έννοια της «ελληνικής ευθυμίας», έτσι ώστε ένας έκλυτος και άεργος βίος να τολμά, χωρίς σεβασμό και ευλάβεια, να δικαιολογεί τον εαυτό του, μάλιστα να του δίνει αξία με το επίθετο «ελληνικός».\nΣ’ όλες αυτές τις αντιλήψεις, που χάνουν τον δρόμο τους εκκινώντας από το πλέον ευγενές και καταλήγοντας στο πλέον κοινό και ποταπό, η ελληνικότητα εκλαμβάνεται κατά τον πλέον χονδροειδή και απλοϊκό τρόπο, είναι δε σε κάποιο βαθμό διαμορφωμένη σύμφωνα με το πρότυπο μη διφορούμενων, τρόπον τινά, μονόπλευρων εθνών (λ.χ. των Ρωμαίων). Θα έπρεπε παρά ταύτα να υποθέσουμε την ύπαρξη της ανάγκης για καλλιτεχνική λάμψη και στην κοσμοθεώρηση επίσης ενός λαού που έχει τη συνήθεια να μεταμορφώνει σε χρυσό ό,τι αγγίζει. Και πράγματι, συναντάμε -όπως ήδη υποδηλώθηκε- σ’ αυτήν την κοσμοθεώρηση μια τεράστια ψευδαίσθηση, την ίδια ψευδαίσθηση της οποίας, κατά κανόνα, κάνει χρήση η φΰση για να επιτύχει τους σκοπούς της. Ο αληθινός στόχος επικαλύπτεται από μια χίμαιρα- προς αυτήν απλώνουμε εμείς τα χέρια μας, εκείνον επιτυγχάνει η φύση χάρη σ’ αυτήν την απάτη.\nΣτους Έλληνες, η βούληση θέλησε να ατενίσει τον εαυτό της μετουσιωμένο σε έργο τέχνης· για να εκθειάσει τον εαυτό της, έπρεπε τα πλάσματά της να αισθανθούν τον εαυτό τους ως άξιο εκθειασμού, έπρεπε να ξαναδούν τον εαυτό τους σε μια ανώτερη σφαίρα, τρόπον τινά εξυψωμένο στο ιδεώδες, χωρίς αυτός ο ευρισκόμενος στην τελείωσή του κόσμος της ενατένισης να λειτουργεί ως επιταγή ή ως μομφή. Αυτή είναι η σφαίρα του κάλλους στην οποία οι Έλληνες αντικρίζουν τα καθρεφτίσματά τους, τους Ολύμπιους. Μ’ αυτό το όπλο έδωσε η ελληνική βούληση τη μάχη κατά του χαρίσματος του συστοίχου με το καλλιτεχνικό, εκείνου της δεινοπάθειας και της σοφίας της δεινοπάθειας. Από τον αγώνα αυτόν και ως μνημείο της νίκης της, γεννήθηκε η τραγωδία.\nΗ μέθη της δεινοπάθειας και το ωραίο όνειρο έχουν το καθένα διαφορετικό θεϊκό κόσμο. Εκείνη εισχωρεί με την παντοδυναμία της ουσίας της στις εσώτατες σκέψεις της φύσης, γιγνώσκει την τρομακτική ορμή για την ύπαρξη και ταυτόχρονα τον αέναο θάνατο όλων των υπαρξάντων. Οι θεοί που πλάθει είναι καλοί και κακοί, μοιάζουν με την τυχαιότητα, προκαλούν τρόμο με τον ξαφνικά αναφαινόμενο σχεδιασμό τους, είναι ανοικτίρμονες και δεν χαίρονται το ωραίο. Συγγενεύουν με την αλήθεια και προσεγγίζουν την έννοια- σπάνια και δύσκολα συμπυκνώνονται σε μορφές. Το να τους κοιτάζεις σε απολιθώνει- πώς να ζήσει κανείς μ’ αυτούς; Αλλά ούτε και απαιτείται αυτό - να ποια είναι η διδασκαλία τους.\nΕάν αυτός ο θεϊκός κόσμος δεν μπορεί να συγκαλυφθεί πλήρως όπως ένα ένοχο μυστικό, τότε το βλέμμα πρέπει, με τη βοήθεια του τοποθετημένου πλάι του ακτινοβόλου ονειρικού δημιουργήματος του ολύμπιου κόσμου, να αποστραφεί απ’αυτόν γι’ αυτό και τα χρώματα του τελευταίου τούτου γίνονται τόσο πιο φλογερά, οι μορφές του τόσο πιο απτές για τις αισθήσεις, όσο ισχυρότερα επιβάλλεται η αλήθεια ή το σύμβολο αυτής. Ουδέποτε ήταν η μάχη ανάμεσα στην αλήθεια και το κάλλος σκληρότερη απ’ όσο κατά την εισβολή της διονύσιας λατρείας: Σ’ αυτήν, η φύση αποκαλυπτόταν και μιλούσε για το μυστικό της με τρομακτική σαφήνεια, με τον τόνο εκείνο απέναντι στον οποίον η δελεαστική φαινομενική λάμψη απώλεσε σχεδόν τη δύναμή της. Η πηγή αυτή ανάβλυσε από την Ασία· ορμητικό όμως ρεύμα ήταν αναπόφευκτο να γίνει στην Ελλάδα, διότι η λατρεία βρήκε εδώ για πρώτη φορά εκείνο που δεν της προσέφερε η Ασία, τη μέγιστη δεκτικότητα στο αισθάνεσθαι και ικανότητα του πάσχειν, σε συνδυασμό με την πλέον ανάλαφρη σύνεση και διορατικότητα.\nΠώς έσωσε ο Απόλλων την ελληνικότητα; Ο νεοαφιχθείς προσελκύθηκε στον κόσμο της ωραίας φαινομενικής λάμψης, στον ολύμπιο κόσμο- του αποδόθηκαν πολλές από τις τιμές των πιο σεβάσμιων θεοτήτων, λ.χ. του Δία και του Απόλλωνα. Ποτέ δεν έκανε κανείς τόσες φροντίδες για έναν ξένο, όμως ήταν και ένας ξένος τρομακτικός (hostis με κάθε σημασία), αρκούντως ισχυρός για να κάνει συντρίμμια το φιλόξενο σπίτι. Μια μεγάλη επανάσταση ξεκίνησε σε όλες τις εκδηλώσεις του βίου: Παντού εισχωρούσε ο Διόνυσος, ακόμα και στην τέχνη.\nΗ θέαση, το κάλλος, η φαινομενική λάμψη ορίζει τον τομέα της απολλώνιας τέχνης· πρόκειται για τον εξωραϊσμένο κόσμο του ματιού, το οποίο, με κλειστά τα βλέφαρα, δημιουργεί μέσα στο όνειρο με καλλιτεχνικό τρόπο. Σ’ αυτή την ονειρική κατάσταση θέλει να μας μεταθέσει και το έπος: Μας καλεί να μην βλέπουμε τίποτα με ανοιχτά τα μάτια και να αντλούμε τέρψη από τις εσωτερικές εικόνες, στη παραγωγή των οποίων ο ραψωδός προσπαθεί να μας παρακινήσει με τη χρήση εννοιών.\nΗ επίδραση που ασκούν οι πλαστικές τέχνες επιτυγχάνεται εδώ μέσω μίας παρακαμπτήριου:\nΕνώ ο γλυπτής μάς οδηγεί, μέσα από το λαξευμένο μάρμαρο, στον ζωντανό θεό, τον οποίον ο ίδιος θεάται εν είδει ονείρου, ούτως ώστε η μορφή που αντικρίζει στη φαντασία του ως το πραγματικό τέλος* να γίνεται ευκρινής τόσο σ’ αυτόν όσο και σ’ εμάς τους θεατές και ο ίδιος να μας προτρέπει να τον ακολουθήσουμε στη θέαση διαμέσου της μορφής του αγάλματος, ο επικός ποιητής ναι μεν βλέπει την ίδια ζωντανή μορφή και θέλει να την παρουσιάσει και σε άλλους ανθρώπους για να τη δουν, όμως δεν παρεμβάλλει κανένα άγαλμα μεταξύ του εαυτού του και των άλλων- αυτό που κάνει είναι μάλλον να μας αφηγείται το πώς η μορφή εκείνη, κινούμενη, μιλώντας και πράττοντας, αποδεικνύει ότι είναι ζωντανή, να μας αναγκάζει να ανάγουμε πλήθος αιτιατών στην αιτία τους, να μας υποχρεώνει να πραγματοποιούμε καλλιτεχνική σύνθεση. Τον στόχο του τον έχει επιτύχει όταν εμείς βλέπουμε μπροστά μας ευκρινώς τη μορφή, το σύνολο ή την εικόνα, όταν μας μεταδίδει την ονειρώδη εκείνη κατάσταση στην οποία ο ίδιος πρωτοδημιούργησε τις παραστάσεις αυτές.\nΤο ότι το έπος μας προτρέπει να πλάσουμε μορφές αποδεικνύει ότι η λυρική ποίηση είναι απολύτως διαφορετική απ’ αυτό καθώς δεν έχει επουδενί ως στόχο της τη διαμόρφωση εικόνων. Το κοινό μεταξύ των δυο δεν είναι τίποτα άλλο παρά κάτι το υλικό, η λέξη, γενικότερα δε η έννοια- όταν άρα κάνουμε λόγο για ποίηση, δεν πρόκειται για κάποια γενική κατηγορία σύστοιχη με τις πλαστικές τέχνες και τη μουσική, αλλά για συνονθύλευμα δυο καλλιτεχνικών μέσων καθ’ εαυτά εντελώς διαφορετικών, από τα οποία το μεν ένα συνιστά οδό προς την πλαστική τέχνη, το δε άλλο οδό προς τη μουσική· αμφότερα όμως δεν είναι παρά οδοί προς την καλλιτεχνική δημιουργία, όχι η ίδια η τέχνη. Υπ’ αυτή την έννοια, η ζωγραφική και η γλυπτική δεν είναι, φυσικά, και αυτές παρά απλώς καλλιτεχνικά μέσα- διότι, η πραγματική τέχνη είναι η ικανότητα δημιουργίας εικόνων, αδιάφορο αν πρόκειται για την εκ των προτέρων δημιουργία του καλλιτέχνη ή την εκ των υστέρων του αποδέκτη. Σ’ αυτήν ακριβώς την ιδιότητα -ιδιότητα καθολικά ανθρώπινη- εδράζεται η πολιτισμική σημασία της τέχνης. Ο καλλιτέχνης -ως αυτός που, με τη βοήθεια καλλιτεχνικών μέσων, μας εξωθεί στην τέχνη- δεν μπορεί να είναι ταυτόχρονα και το όργανο πρόσληψης της καλλιτεχνικής δραστηριότητας.\nΗ εικονοπλαστική ιερουργία του απολλώνιου πολιτισμού, είτε αυτός εκδηλωνόταν με τον ναό είτε με το άγαλμα είτε με το ομηρικό έπος, είχε ως τον υψηλό της στόχο το ηθικό αίτημα του μέτρου, το οποίο και είναι παράλληλο προς εκείνο του κάλλους. Το μέτρο, τεθειμένο ως αίτημα, δεν είναι δυνατόν παρά μόνον όπου το μέτρο, το όριο μπορεί να γνωσθεί: Προκειμένου να τηρεί κανείς τα όριά του, πρέπει να τα γνωρίζει - εξ ου και η απολλώνια παραίνεση γνώθι σεαυτόν*.\nΟ δε καθρέφτης στον οποίον και μόνον ο απολλώνιος Έλληνας μπορούσε να δει, τουτέ- στιν να γνωρίσει τον εαυτό του ήταν ο θεϊκός κόσμος του Ολύμπου: Εδώ όμως αναγνώριζε την πλέον δική του ουσία περιβεβλημένη από την ωραία φαινομενική λάμψη του ονείρου. Το μέτρο υπό το ζυγό του οποίου κινείτο ο νέος θεϊκός κόσμος (κατ’ αντιδιαστολή προς τον κόσμο των τιτάνων τον οποίον ανέτρεψε) ήταν εκείνο του κάλλους· το όριο που ο Έλληνας έπρεπε να τηρεί ήταν εκείνο της ωραίας φαινομενικής λάμψης.\nΟ εσώτατος σκοπός ενός πολιτισμού στραμμένου προς τη λαμπρή φαινομενικότητα και το μέτρο δεν μπορεί να είναι παρά η συγκάλυψη της αλήθειας· ο ακαταπόνητος ερευνητής που τελούσε στην υπηρεσία αυτής, ακριβώς όπως και ο παντοδύναμος τιτάνας, άκουγε φωνές να τον προειδοποιούν μηδέν άγαν* [«τίποτα με υπερβολή»]. Ο Προμηθέας αποτελεί ένα παράδειγμα που δείχνει στον ελληνισμό το πώς η υπέρμετρη προαγωγή της ανθρώπινης γνώσης αποβαίνει ολέθρια τόσο για τον ευεργέτη όσο και για τον ευεργετούμενο. Όποιος με τη σοφία του θέλει να σταθεί με σθένος ενώπιον του θεού πρέπει, όπως ο Ησίοδος, μέτρον ἔχειν σοφίης*.\nΣ’ έναν κόσμο με τέτοιον τρόπο δομημένο και τεχνητά προστατευμένο εισέβαλλε τώρα ο εκστατικός τόνος των διονύσιων γιορτών, μέσα από τον οποίον αποκαλυπτόταν όλο το υπέρμετρον της φύσης σε ηδονή και οδύνη και γνώση ταυτοχρόνως. Ό,τι μέχρι τώρα ίσχυε ως όριο, ως καθορισμός μέτρου, αποδεικνυόταν εδώ ως επίπλαστη φαινομενικότητα: Το «υπέρμετρον» αποκαλυπτόταν ως αλήθεια. Για πρώτη φορά αντήχησε η βουή του δαιμονικά γοητευτικού τραγουδίσματος του λαού με όλη τη μέθη ενός πανίσχυρου συναισθήματος- τι σήμαινε μπροστά σε τούτα ο ψαλμωδός-καλλιτέχνης του Απόλλωνα, με τους φοβισμένα υπαινικτικούς απλώς ήχους της κιθάρας* του;\nΕκείνο που παλαιότερα, στο πλαίσιο ποιητικο-μουσικών συντεχνιών, αναπαραγόταν με τον τρόπο μιας κάστας και ταυτόχρονα προστατευόταν από κάθε λαϊκή συμμετοχή, αυτό που, χάρη στην ισχύ του απολλώνιου πνεύματος, ήταν αναγκασμένο να παραμένει στο επίπεδο απλής αρχιτεκτονικής, ήτοι το μουσικό στοιχείο, αποτίναξε εδώ από επάνω του όλους τους φραγμούς: Η ρυθμική, η περιοριζόμενη παλαιότερα σ’ ένα πάναπλο ζικ-ζακ, αποδέσμευσε τα μέλη της μετατρέποντάς τα σε βακχικό χορό- ο μουσικός τόνος ήχησε - όχι πλέον όπως πριν, αραιός σαν φάντασμα, αλλά στη χιλιαπλάσια ένταση της μάζας και τη συνοδεία βαρυτόνων πνευστών οργάνων. Το δε πλέον μυστηριώδες συνέβη: Ήλθε εδώ στον κόσμο η αρμονία, η οποία, με την κίνησή της, καθιστά τη βούληση της φύσης άμεσα κατανοητή.\nΤώρα, εκδηλώθηκαν στο περιβάλλον του Διονύσου πράγματα που, στον απολλώνιο κόσμο, παρέμεναν τεχνιέντως κρυμμένα- όλη η μαρμαρυγή των ολύμπιων θεών χλώμιασε μπροστά στη σοφία του Σειληνού. Μία τέχνη που, στην εκστατική της μέθη, έλεγε την αλήθεια έτρεψε σε φυγή τις μούσες των ψευδοτεχνών, των τεχνών της φαινομενικής λάμψης. Λησμονώντας στις διονύσιες καταστάσεις τον εαυτό του, το άτομο, μαζί με τα όρια και τα μέτρα του, αφανιζόταν ένα λυκόφως των θεών ήταν άμεσα επικείμενο.\nΣε τι να απέβλεπε η βούληση, η οποία δεν είναι σε τελική ανάλυση παρά μια, με το να επιτρέψει, ενάντια στο δικό της απολλώνιο δημιούργημα, στα διονυσία στοιχεία να εισέλθουν;\nΑπέβλεπε σε μια νέα και ανώτερη μηχανή* της ύπαρξης, στη γέννηση της τραγικής ιδέας.\n[Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΗΣ ΤΡΑΓΙΚΗΣ ΙΔΕΑΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΣΥΓΚΕΡΑΣΜΟ ΤΟΥ ΑΠΟΛΛΩΝΙΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΔΙΟΝΥΣΙΟΥ]\nΗ έκσταση της διονύσιας κατάστασης, με τον αφανισμό που επιφέρει των συνηθισμένων φραγμών και ορίων της ύπαρξης, περιέχει, όσο η κατάσταση διαρκεί, ένα στοιχείο ληθαργικό, στο οποίο βυθίζονται όλα όσα έχουν βιωθεί στο παρελθόν. Έτσι, με το χάσμα αυτό της λήθης, χωρίζονται μεταξύ τους ο κόσμος της καθημερινής και της διονύσιας πραγματικότητας.\nΜόλις όμως η καθημερινή αυτή πραγματικότητα επανέλθει στη συνείδηση, βιώνεται ως τέτοια με αηδία: μία διάθεση ασκητική, διάθεση που αρνείται τη βούληση είναι ο καρπός αυτών των καταστάσεων. Στη σκέψη, το διονύσιο, ως ανώτερη κοσμική τάξη, αντιδιαστέλλεται προς μία ποταπή και άσχημη- ο Έλληνας επιζητούσε την απόλυτη φυγή απ’ αυτόν τον κόσμο της ενοχής και του πεπρωμένου. Ελάχιστα τον ικανοποιούσε η προοπτική ενός μεταθανάτιου κόσμου- αυτό που λαχταρούσε ήταν κάτι υψηλότερο, κάτι πέρα από τους θεούς- ο Έλληνας αρνιόταν την ύπαρξη και μαζί της το πολύχρωμο εκτυφλωτικό καθρέφτισμά της στους θεούς. Στη συνειδητότητα της αφύπνισης από τη μέθη, βλέπει παντού το τρομακτικό ή το παράλογο του ανθρώπινου Είναι- του προκαλεί αηδία. Τώρα κατανοεί τη σοφία του θεού των δασών.\nΕδώ, έχουμε φθάσει στο πλέον επικίνδυνο όριο που η ελληνική βούληση, με την απολλώνια-αισιόδοξη βασική αρχή της, ήταν δυνατόν να επιτρέψει. Εδώ, η βούληση αυτή έδρασε αμέσως με τη φυσική της ιαματική δύναμη για να αναστρέψει και πάλι την αρνητική εκείνη διάθεση- το δε μέσο της είναι το τραγικό έργο τέχνης και η τραγική ιδέα. Πρόθεσή της δεν μπορούσε επουδενί να είναι το να μετριάσει τη διονύσια κατάσταση ή μάλιστα και να την καταστείλει- διότι η άμεση καθυπόταξη ήταν αδύνατη και, έστω ότι πράγματι ήταν δυνατή, ήταν ασφαλώς άκρως επικίνδυνη, καθώς το ανεσχημένο στην έκλυσή του στοιχείο έβρισκε δίοδο αλλού και διαπερνούσε όλες τις αρτηρίες της ζωής.\nΕπιβεβλημένο ήταν πρωτίστως να μετατραπούν οι σκέψεις απέχθειας για το τρομακτικό και το παράλογο της ύπαρξης σε ιδέες με τις οποίες να μπορεί κανείς να ζήσει: πρόκειται για το υψηλό ως την καλλιτεχνική τιθάσευση του τρομακτικού και το γελοίο ως την καλλιτεχνική αποφόρτιση από την αηδία του παραλόγου. Τα δυο αυτά συνυφασμένα μεταξύ τους στοιχεία ενοποιούνται σ’ ένα έργο τέχνης που μιμείται τη μέθη, που παίζει με τη μέθη.\nΤο υψηλό και το γελοίο αποτελούν βήμα πέρα από τον κόσμο της ωραίας φαινομενικής λάμψης, καθώς και στις δυο έννοιες γίνεται αισθητή μια αντίφαση. Από την άλλη πλευρά, δεν συμπίπτουν επουδενί με την αλήθεια: Συνιστούν συγκάλυψη της αλήθειας που ναι μεν είναι πιο διάφανη από το κάλλος, όμως παραμένει συγκάλυψη. Έχουμε άρα μ’ αυτές έναν ενδιάμεσο κόσμο μεταξύ κάλλους και αλήθειας· σ’ αυτόν, είναι δυνατή μια ενοποίηση του Διονύσου και του Απόλλωνα. Ο κόσμος αυτός αποκαλύπτεται όταν παίζει κανείς με τη μέθη, όχι όταν απορροφάται απ’ αυτήν.\nΣτον ηθοποιό αναγνωρίζουμε τον διονύσιο άνθρωπο, εκείνον που είναι ενστικτωδώς ποιητής, τραγουδιστής και χορευτής, όμως ως τον διονύσιο άνθρωπο που παίζεται επί της σκηνής. Ο ηθοποιός πασχίζει να φθάσει το πρότυπο αυτού με τον συγκλονισμό του υψηλού ή επίσης με το τράνταγμα του γέλιου- προχωρεί πέρα από το κάλλος, και όμως δεν αναζητεί την αλήθεια. Παραμένει μετέωρος ανάμεσα στα δυο. Επιζητεί όχι την ωραία φαινομενικότητα, αλλά τη φαινομενικότητα, όχι την αλήθεια, αλλά την αληθοφάνεια (σύμβολο, σημείο της αλήθειας). Ο ηθοποιός, φυσικά, δεν ήταν αρχικά μεμονωμένο άτομο- διότι βέβαια, αυτό που έπρεπε να παρασταθεί ήταν το διονύσιο πλήθος, ο λαός, εξ ου και ο διθυραμβικός χορός. Μέσω του παιχνιδιού με τη μέθη, ζητούμενο ήταν, τρόπον τινά, να αποφορτισθεί ο ίδιος καθώς και ο χορός των θεατών γύρω του. Από την οπτική του απολλώνιου κόσμου, ο ελληνισμός έπρεπε να ιαθεί και να εξιλεωθεί: Ο Απόλλων, ο πραγματικός θεός της ίασης και της εξιλέωσης, έσωσε τους Έλληνες από τη προφητική έκσταση και την αηδία για την ύπαρξη - με το έργο τέχνης της τραγικής-κωμικής ιδέας.\nΟ νέος καλλιτεχνικός κόσμος, εκείνος του υψηλού και του γελοίου, εκείνος της «αληθοφάνειας», βασιζόταν σε μία αντίληψη για τους θεούς και τον κόσμο διαφορετική από την παλαιότερη εκείνη της ωραίας φαινομενικής λάμψης. Η γνώση του τρόμου και των παραλογισμών της ύπαρξης, της διασαλευμένης τάξης και του άλογου σχεδιασμού, εν γένει της τρομακτικότατης δεινοπάθειας μέσα σε όλη τη φύση αφαίρεσε το πέπλο που τόσο τεχνητά συγκάλυπτε τις μορφές της Μοίρας* και των Ερινυών, της Μέδουσας και της Γοργούς. Οι ολύμπιοι θεοί διέτρεχαν μέγιστο κίνδυνο. Μέσα στο τραγικό-κωμικό έργο τέχνης, διασώθηκαν βυθιζόμενοι και αυτοί στον ωκεανό του υψηλού και του γελοίου: σταμάτησαν να είναι απλώς «ωραίοι», απορρόφησαν, τρόπον τινά, μέσα τους την παλαιά εκείνη θεϊκή τάξη και το υψηλό της. Τώρα, χωρίστηκαν σε δυο ομάδες, και μόνο μερικοί παρέμειναν μετέωροι στο ενδιάμεσο, ως άλλοτε υψηλές, άλλοτε γελοίες θεότητες. Προπάντων ο ίδιος ο Διόνυσος προσέλαβε αυτή τη διχασμένη φύση.\nΣε δυο τύπους δημιουργών, καταδεικνύεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο το πώς μπορούσε κανείς τώρα, την τραγική περίοδο του ελληνισμού, και πάλι να ζει, στον Αισχύλο και τον Σοφοκλή. Του Αισχύλου, ως στοχαστή, το υψηλό του φανερώνεται κυρίως στη μεγαλειώδη δικαιοσύνη. Σ’ αυτόν, άνθρωπος και θεός είναι συνδεδεμένοι όντας στην πλέον στενή υποκειμενική κοινότητα: Το θεϊκό-δίκαιο-ηθικό και το ευτυχές συμπλέκονται σ’ αυτόν μεταξύ τους σχηματίζοντας ενότητα. Μ’ αυτή τη ζυγαριά αποτιμάται το ατομικό πλάσμα, άνθρωπος ή τιτάνας. Οι θεοί ανακατασκευάζονται με βάση αυτόν τον γνώμονα δικαιοσύνης. Έτσι, η λαϊκή π.χ. δοξασία -κατάλοιπο του αρχέγονου εκείνου θεϊκού κόσμου του εκθρονισμένου από τους Ολύμπιούς- σχετικά με τον δαίμονα που τυφλώνει και παρασύρει στην ενοχή διορθώνεται με το να καταστεί ο δαίμων αυτός εργαλείο στα χέρια του Δία που τιμωρεί με δικαιοσύνη. Η επίσης αρχέγονη ιδέα -η εξίσου ξένη στους Ολύμπιους- της κατάρας του γένους απολλύει κάθε τραχύτητα, καθώς στον Αισχύλο δεν υπάρχει καμία αναγκαιότητα που να εξωθεί τον ατομικό άνθρωπο στην ανοσιουργία και ο καθένας μπορεί να ξεφύγει από μια τέτοια κατάρα.\nΕνώ ο Αισχύλος βρίσκει το υψηλό στην υψηλότητα της απόδοσης δικαιοσύνης από τους ολύμπιους θεούς, ο Σοφοκλής το βλέπει -θαυμαστώ τω τρόπω- στην υψηλότητα του απροσπέλαστου για τον ανθρώπινο νου χαρακτήρα της δικαιοσύνης αυτής. Αποκαθιστά από κάθε άποψη την οπτική του λαού. Το να υφίσταται κανείς ένα τρομακτικό πεπρωμένο χωρίς να το αξίζει του φαίνεται υψηλό, τα αληθώς άλυτα αινίγματα της ανθρώπινης ύπαρξης είναι η τραγική του μούσα. Η δεινοπάθεια αποκτά σ’ αυτόν τη μεταρσίωσή της, εκλαμβάνεται ως κάτι που καθαγιάζει. Η απόσταση ανάμεσα στο ανθρώπινο και το θείο είναι απροσμέτρητη· ως εκ τούτου, αυτό που προσήκει είναι απόλυτη υποταγή και παραίτηση. Η πραγματική αρετή είναι η σωφροσύνη*, μια αρνητική ουσιαστικά αρετή. Η ηρωική ανθρωπότητα είναι η πλέον ευγενής ανθρωπότητα χωρίς αυτή την αρετή· το πεπρωμένο της καταδεικνύει το αβυσσαλέο εκείνο χάσμα. Ενοχή δεν υπάρχει σχεδόν καθόλου, υπάρχει μόνον έλλειψη γνώσης για την αξία του ανθρώπου και τα όριά του.\nΗ οπτική αυτή είναι πάντως βαθύτερη και εμβριθέστερη από την αισχύλεια, προσεγγίζει σημαντικά τη διονυσία αλήθεια και την εκφράζει χωρίς πολλά σύμβολα - και όμως! Αναγνωρίζουμε εδώ την ηθική αρχή του Απόλλωνα συνυφασμένη με τη διονυσία κοσμοθεώρηση. Στον Αισχύλο, η αηδία διαλύεται καταλήγοντας στο από το υψηλό προκαλούμενο ρίγος ενώπιον της σοφίας της κοσμικής τάξης, την οποία ο άνθρωπος αναγνωρίζει δύσκολα μόνο λόγω της αδυναμίας του. Στον Σοφοκλή, το ρίγος αυτό είναι ακόμα μεγαλύτερο επειδή η σοφία αυτή δεν μπορεί καθόλου να διερευνηθεί. Πρόκειται για την αγνή διάθεση της ευσέβειας, τη χωρίς αγώνα, ενώ η αισχύλεια καλείται διαρκώς να δικαιολογεί τη θεϊκή απόδοση δικαιοσύνης και βρίσκεται γι’ αυτό πάντοτε μπροστά σε νέα προβλήματα. Το «όριο του ανθρώπου», το οποίο, κατ’ εντολή του Απόλλωνα, οφείλει κανείς να διερευνά, μπορεί, σύμφωνα με τον Σοφοκλή, να γνωσθεί, είναι όμως πιο στενό και πιο περιορισμένο απ’ ό,τι το είχε θέσει ο Απόλλων την προ-διονύσια εποχή. Η έλλειψη γνώσης του ανθρώπου για τον εαυτό του συνιστά το σοφόκλειο πρόβλημα, η έλλειψη γνώσης του ανθρώπου για τους θεοΰς το αισχύλειο.\nΕυσέβεια, θαυμαστότατο και αλλόκοτο προσωπείο της ορμής της ζωής! Εγκατάλειψη σ’ έναν ονειρικό κόσμο που έχει φθάσει στην τελείωση και στον οποίον αποδίδεται η ύψιστη ηθική σοφία! Φυγή από την αλήθεια προκειμένου αυτή να μπορεί, τυλιγμένη σε αχλύ, να λατρεύεται εκ του μακρόθεν! Συμφιλίωση με την πραγματικότητα επειδή αυτή είναι αινιγματική! Απέχθεια για την απαινιγματοποίηση επειδή δεν είμαστε θεοί! Ηδονικό γονάτισμα μέσα στη σκόνη, μακάρια ηρεμία μέσα στη δυστυχία! Έσχατη αυταπάρνηση του ανθρώπου στην ύψιστη έκφρασή του! Εξύμνηση και εξωραϊσμός των μέσων του τρόμου και των φρικαλεοτήτων της ύπαρξης θεωρούμενων ως των μέσων ίασης από αυτήν! Χαρμόσυνη ζωή μέσα στην περιφρόνηση της ζωής! Θρίαμβος της βούλησης μέσα στην άρνησή της!\nΣ’ αυτή τη βαθμίδα της γνώσης, δεν υπάρχουν παρά δυο δρόμοι, εκείνος του Αγίου κι εκείνος του τραγικού καλλιτέχνη: Οι δυο αυτοί έχουν κοινό το ότι, έχοντας την πλέον διαυγή γνώση για τη μηδαμινότητα της ύπαρξης, μπορούν παρά ταύτα να συνεχίσουν να ζουν χωρίς να νιώθουν καμία ρωγμή στην κοσμοθεώρησή τους. Η αηδία που νιώθει κανείς συνεχίζοντας να ζει βιώνεται ως μέσο για τη δημιουργία, μέσο είτε καθαγιαστικό είτε καλλιτεχνικό. Το τρομακτικό ή το παράλογο μεταρσιώνει επειδή δεν είναι παρά φαινομενικά τρομακτικό ή παράλογο. Η διονυσία δύναμη της μαγικής μεταμόρφωσης δοκιμάζεται εδώ επιτυχώς ακόμα και στο πιο υψηλό σημείο αυτής της κοσμοθεώρησης: Κάθε τι πραγματικό διαλύεται μετατρεπόμενο σε φαινομενική λάμψη, πίσω του δε φανερώνεται η ενιαία φύση της βούλησης, περιβεβλημένη εντελώς με την άλω της σοφίας και της αλήθειας, με εκτυφλωτική λάμψη. Η ψευδαίσθηση, η τρέλα βρίσκεται στο απόγειό της.\nΤώρα, δεν φαίνεται πια ακατανόητο ότι η ίδια βούληση, αυτή που, ως απολλώνια, προσέδωσε τάξη στον ελληνικό κόσμο, προσέλαβε εντός της την άλλη της έκφανση, τη διονυσία βούληση. Ο αγώνας των δυο εκφάνσεων της βούλησης είχε στόχο εξαιρετικό, το να δημιουργήσει μια ανώτερη δυνατότητα της ύπαρξης και να φθάσει (μέσω της τέχνης) σε μια ακόμα ανώτερη εξύμνηση.\nΗ μορφή της εξύμνησης δεν ήταν πλέον η τέχνη της λαμπρής φαινομενικότητας, αλλά η τραγική τέχνη· σ’ αυτήν όμως, η τέχνη εκείνη της λαμπρής φαινομενικότητας έχει πλήρως απορροφηθεί. Ο Απόλλων και ο Διόνυσος έχουν γίνει ένα. Με το ότι το διονύσιο στοιχείο εισχώρησε στον απολλώνιο βίο, με το ότι η λαμπρή φαινομενικότητα ως όριο έχει κι εδώ επίσης παγιωθεί, η διονύσια-τραγική τέχνη δεν είναι και αυτή πλέον «αλήθεια». Το τραγούδι και ο χορός δεν είναι πλέον ενστικτώδης μέθη της φύσης. Το χορικό πλήθος που βρίσκεται σε διονυσία διέγερση δεν είναι πλέον το πλήθος του λαού που συναρπάζεται ασυνείδητα από την ορμή της άνοιξης. Η αλήθεια τώρα συμβολίζεται, κάνει χρήση της λαμπρής φαινομενικότητας, μπορεί και γι’ αυτό πρέπει να χρησιμοποιεί τις τέχνες αυτής.\nΓίνεται όμως ήδη εμφανής μια μεγάλη διαφορά από την πρότερη τέχνη, το ότι τώρα επιστρατεύονται όλα τα καλλιτεχνικά μέσα από κοινού, έπειτα το ότι το άγαλμα περιφέρεται, τα ζωγραφήματα των περιάκτων μετακινούνται, στο βλέμμα προσφέρονται, επάνω στο ίδιο φόντο σκηνής, πότε ο ναός, πότε το ανάκτορο. Παρατηρούμε άρα συγχρόνως μια κάποια αδιαφορία για τη φαινομενικότητα, η οποία αναγκάζεται εδώ να παραιτηθεί από τις αιώνιες αξιώσεις της, από τις κυριαρχικές της απαιτήσεις. Επουδενί δεν απολαμβάνεται πλέον η φαινομενικότητα ως φαινομενικότητα, αλλά ως σύμβολο, ως σημείο της αλήθειας. Εξ ου και η -καθ’ εαυτήν σκανδαλιστική- συγχώνευση των καλλιτεχνικών μέσων. Η πλέον σαφής ένδειξη για την υποτίμηση αυτή της φαινομενικότητας είναι το προσωπείο.\nΈναντι του θεατή, εγείρεται άρα η διονυσία απαίτηση να του παρουσιάζονται τα πάντα μαγικά μεταμορφωμένα, να εμφανίζονται στα μάτια του πάντοτε περισσότερα από το σύμβολο, να είναι γι’ αυτόν ολόκληρος ο ορατός κόσμος της σκηνής και της ορχήστρας το βασίλειο των θαυμάτων. Που όμως είναι η δύναμη που τον μεταθέτει στη διάθεση εκείνη να πιστεύει στο θαύμα, χάρη στην οποία βλέπει τα πάντα μαγικά μεταμορφωμένα; Ποιος υπερνικά τη δύναμη της φαινομενικότητας και αποδυναμώνει αυτήν καθιστώντας τη σύμβολο;\nΕίναι η μουσική.\n[ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΙΑΣ ΓΕΝΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΤΗ ΓΛΩΣΣΑ]\nΑυτό που ονομάζουμε «συναίσθημα» η φιλοσοφία που ακολουθεί την πορεία εκείνης του Σοπεγχάουερ μας διδάσκει να το εννοούμε ως σύμπλεγμα ασυνείδητων παραστάσεων και βουλητικών καταστάσεων. Οι ορέξεις της βούλησης εκδηλώνονται ως ευχαρίστηση ή δυσαρέσκεια και εμφανίζουν ως προς αυτό ποσοτική μόνο διαφοροποίηση. Δεν υπάρχουν είδη ευχαρίστησης, υπάρχουν όμως βαθμοί και πληθώρα συνοδευτικών παραστάσεων. Ως «ευχαρίστηση» πρέπει να εννοήσουμε την ικανοποίηση της μίας βούλησης, ως «δυσαρέσκεια» τη μη ικανοποίησή της.\nΜε ποιον τώρα τρόπο γνωστοποιείται το συναίσθημα; Κατά ένα μέρος του, όμως πολύ μικρό μέρος, μπορεί να μετατρέπεται σε σκέψεις, ήτοι σε συνειδητές παραστάσεις· τούτο φυσικά ισχύει μόνο για το μέρος που αποτελείται από τις συνοδευτικές παραστάσεις. Πάντοτε όμως παραμένει και σ’ αυτό επίσης το πεδίο του συναισθήματος ένα υπόλειμμα μη μετατρέψιμο. Το μετατρέψιμο και μόνον είναι εκείνο με το οποίο έχει να κάνει η γλώσσα, ήτοι η έννοια. Βάσει αυτών καθορίζεται το όριο της «ποίησης» ως προς την ικανότητά της να εκφράζει το συναίσθημα.\nΤα δυο άλλα είδη γνωστοποίησης έχουν χαρακτήρα εντελώς ενστικτώδη, χωρίς συνείδηση, και όμως με δράση σκόπιμη. Πρόκειται για τη γλώσσα των κινήσεων τον σώματος και τη ;γλώσσα των μουσικών τόνων. Η γλώσσα των κινήσεων του σώματος αποτελείται από σύμβολα γενικώς κατανοητά και παράγεται από αντανακλαστικές κινήσεις. Τα σύμβολα αυτά είναι ορατά: Το μάτι, το οποίο τα βλέπει, διαβιβάζει πάραυτα την κατάσταση που προκάλεσε την εκφραστική κίνηση του σώματος και την οποία η κίνηση αυτή συμβολίζει. Ως επί το πλείστον, αυτός που βλέπει νιώθει να νευρώνονται κατά τρόπο συμπαθητικό τα ίδια μέρη του προσώπου ή μέλη του σώματος των οποίων την κίνηση αντιλαμβάνεται. «Σύμβολο» σημαίνει εδώ μία εικόνα-αντίγραφο ατελέστατη και αποσπασματική, ένα υπαινικτικό σημείο για την κατανόηση του οποίου πρέπει να υπάρξει συμφωνία- μόνο που σ’ αυτή την περίπτωση, η γενική κατανόηση έχει χαρακτήρα ενστικτώδη, στερείται δηλαδή διαυγούς συνειδητότητας.\nΤι τώρα από τη διττή εκείνη οντότητα, το συναίσθημα, συμβολίζει η εκφραστική κίνηση τον σώματος;\nΠροφανώς, τη συνοδευτική παράσταση, καθώς μόνον αυτή μπορεί, ατελώς και αποσπασματικά, να υποδηλωθεί με την ορατή κίνηση του σώματος- μια εικόνα μπορεί μόνο με μια εικόνα να συμβολισθεί.\nΗ ζωγραφική και η γλυπτική παριστάνουν τον άνθρωπο κατά την εκφραστική κίνηση του σώματος, τουτέστιν μιμούνται το σύμβολο και έχουν όντως αποτέλεσμα όταν εμείς κατανοούμε το σύμβολο. Η ευχαρίστηση όταν κοιτάζουμε ένα σύμβολο έγκειται στην κατανόησή του, καράτι ενέχει φαινομενικότητα.\nΟ ηθοποιός αντίθετα παριστάνει το σύμβολο πραγματικά, όχι με σκοπό τη φαινομενικότητα· όμως, η επίδρασή του επάνω μας δεν βασίζεται στην κατανόηση του συμβόλου- απορροφόμαστε μάλλον από το συμβολιζόμενο συναίσθημα και δεν παραμένουμε στην ευχαρίστηση από τη φαινομενικότητα, στην ωραία φαινομενικότητα.\nΈτσι, ο σκηνικός διάκοσμος στο δράμα δεν διεγείρει την ευχαρίστηση της φαινομενικότητας, αλλά εκλαμβάνεται από εμάς ως σύμβολο ούτως ώστε κατανοούμε το πραγματικό εκείνο που υποδηλώνεται συμβολικά. Το ότι εδώ βρίσκονται κέρινα ομοιώματα και πραγματικά φυτά δίπλα σε πλήθος ζωγραφισμένων το θεωρούμε απολύτως επιτρεπτό, προς απόδειξη του ότι αυτό που εδώ αναπαριστούμε με τον νου είναι πραγματικότητα και όχι περίτεχνη φαινομενικότητα. Αληθοφάνεια, όχι πλέον κάλλος είναι εδώ το ζητούμενο.\nΤι είναι όμως το κάλλος; «Το τριαντάφυλλο είναι ωραίο» σημαίνει απλώς: Το τριαντάφυλλο έχει μια καλή λάμψη, έχει κάτι το ευχάριστα λαμπερό. Μ’ αυτό, δεν δηλώνεται τίποτα για την ουσία του. Αρέσει, προκαλεί ευχαρίστηση, ως λαμπρή φαινομενικότητα, τουτέστιν η βούληση έχει με το λαμπερό του φαίνεσθαι ικανοποιηθεί, η ευχαρίστηση για την ύπαρξη έχει με τούτα μεγαλώσει. Το τριαντάφυλλο, ως φαινομενικότητα, είναι πιστό είδωλο της βούλησής του - πράγμα ταυτόσημο με την εξής διατύπωση: Το τριαντάφυλλο, ως προς τη φαινομενικότητά του, πληροί τον ορισμό του είδους του- όσο περισσότερο τον πληροί, τόσο ωραιότερο είναι- αν πληροί κατά την ουσία του τον ορισμό αυτόν, τότε είναι «καλό».\nΗ φράση «ένα ωραίο ζωγραφικό έργο» σημαίνει απλώς ότι η ιδέα που έχουμε για ένα ζωγραφικό έργο εδώ πληρούται· όταν όμως ονομάζουμε ένα ζωγραφικό έργο «καλό», τότε χαρακτηρίζουμε λεκτικά την ιδέα μας για ένα ζωγραφικό έργο ως εκείνη που αντιστοιχεί στην ουσία του ζωγραφικού έργου.\nΩς επί το πλείστον όμως, με τη φράση «ωραίο ζωγραφικό έργο» εννοείται ένα έργο που παριστάνει κάτι το ωραίο- πρόκειται για την κρίση των αδαών. Αυτοί απολαμβάνουν το κάλλος του υλικού- έτσι οφείλουμε να απολαμβάνουμε τις πλαστικές τέχνες στο δράμα, μόνο που εδώ ζητούμενο δεν μπορεί να είναι το να παριστάνονται απλώς ωραία πράγματα- αρκεί αυτό που παριστάνεται να φαίνεται αληθινό. Το παριστώμενο αντικείμενο πρέπει να γίνεται αντιληπτό, όσο το δυνατόν, κατά τρόπο απτά ζωντανό, πρέπει να δρα ως αλήθεια - αίτημα του οποίου το αντίθετο είναι που εγείρεται σε κάθε έργο της ωραίας φαινομενικής λάμψης.\nΕάν δε το στοιχείο του συναισθήματος εκείνο που η εκφραστική κίνηση του σώματος συμβολίζει είναι οι συνοδευτικές παραστάσεις, τότε με ποιο σύμβολο μας γνωστοποιούνται προς κατανόηση τα σκιρτήματα της ίδιας της βούλησης; Ποια είναι εδώ η ενστικτώδης διαμεσολάβηση;\nΕίναι η διαμεσολάβηση του μουσικού τόνου' ακριβέστερα, είναι ακριβώς οι διάφοροι τρόποι της ευχαρίστησης και της δυσαρέσκειας -χωρίς καμία συνοδευτική παράσταση- που συμβολίζει ο μουσικός τόνος.\nΌσα μπορούμε να πούμε για να δηλώσουμε τον χαρακτήρα των διαφόρων αισθημάτων δυσαρέσκειας είναι εικόνες των παραστάσεων που έχουν καταστεί σαφείς χάρη στη συμβολική των εκφραστικών κινήσεων του σώματος - όταν, επί παραδείγματι, κάνουμε λόγο για ξαφνικό τρόμαγμα, για «χτύπημα, τράβηγμα, τράνταγμα, σούβλισμα, κόψιμο, σφάξιμο, γαργάλημα» του πόνου. Με τούτα, φαίνεται πως δηλώνονται κάποιες μορφές «διαλείψεων» της βούλησης, κοντολογίς -στη συμβολική της γλώσσας των μουσικών τόνων- η ρυθμική. Ο πλούτος των βαθμών επίτασης της βούλησης, το μεταβαλλόμενο ποσό ευχαρίστησης και δυσαρέσκειας, αναγνωρίζεται στη δυναμική του μουσικού ήχου.\nΕντούτοις, η πραγματική ουσία της βούλησης, η οποία δεν επιδέχεται έκφραση με μεταφορικό τρόπο, εγκρύπτεται στην αρμονία. Η βούληση και το σύμβολό της, η αρμονία, συνιστούν οι δυο τους, σε τελική ανάλυση, την καθαρή λογική! Ενώ η ρυθμική και η δυναμική εξακολουθούν να είναι, κατά κάποιον τρόπο, εξωτερικές πλευρές της συμβολικά φανερούμενης βούλησης, ενώ αυτές φέρουν εντός τους σχεδόν τον τύπο του φαινομένου, η αρμονία αποτελεί σύμβολο της αμιγούς ουσίας της βούλησης. Στη ρυθμική συνεπώς και τη δυναμική, το καθ’ έκαστον φαινόμενο μπορεί ακόμα να χαρακτηρίζεται ως φαινόμενο - απ’ αυτή την πλευρά η μουσική μπορεί να διαμορφωθεί σε τέχνη της φαινομενικότητας. Το μη μετατρέψιμο υπόλειμμα, η αρμονία, μιλά για τη βούληση εκτός και εντός όλων των μορφών φαινομένου, δεν είναι άρα απλώς συμβολική συναισθήματος, αλλά συμβολική κόσμου. Η έννοια είναι στη σφαίρα της αρμονίας παντελώς ανίσχυρη.\nΤώρα κατανοούμε τη σημασία της γλώσσας των κινήσεων του σώματος και της γλώσσας των μουσικών τόνων για το διονύσιο έργο τέχνης. Στον αρχέγονο εαρινό διθύραμβο του λαού, ο άνθρωπος θέλει να εκφρασθεί όχι ως άτομο, αλλά ως ανήκων στο είδος. Το ότι παύει να είναι ατομικός άνθρωπος δηλώνεται, στη συμβολική των ματιών, στη γλώσσα των κινήσεων του σώματος, ακριβώς διά του ότι ο άνθρωπος μιλά με κινήσεις του σώματος ως σάτυρος, ως πλάσμα της φύσης ευρισκόμενο ανάμεσα σε πλάσματα της φύσης, και συγκεκριμένα με την εντατικότερη γλώσσα του σώματος, με τη χορευτική κίνηση.\nΜε δε τον μουσικό τόνο, εκφράζει τις εσώτατες σκέψεις της φύσης· δεν είναι απλώς το πνεύμα του είδους, όπως στην κίνηση τον σώματος, που καθιστά εδώ τον εαυτό του άμεσα κατανοητό, αλλά το πνεύμα της ύπαρξης καθ’ εαυτήν, η βούληση. Με την κίνηση άρα του σώματος, ο άνθρωπος παραμένει εντός των ορίων του είδους, συνεπώς του κόσμου των φαινομένων, με τον μουσικό όμως τόνο, τρόπον τινά, τον κόσμο αυτόν τον διαλύει ανάγοντάς τον στην πρωταρχική του ενότητα - ο κόσμος της θεάς Μάγια εξαφανίζεται ενώπιον της μαγείας του ανθρώπου.\nΠότε όμως καταλήγει ο άνθρωπος της φύσης στη συμβολική του μουσικού τόνου; Πότε η γλώσσα των κινήσεων του σώματος είναι πλέον ανεπαρκής; Πότε γίνεται ο μουσικός τόνος πραγματικά μουσική; Πρωτίστως, στις πλέον ακραίες καταστάσεις ευχαρίστησης και δυσαρέσκειας της βούλησης, ως βούληση αλαλάζουσα από χαρά και ως βούληση θανάσιμα φοβισμένη - κοντολογίς, στη μέθη τον συναισθήματος: στην κραυγή. Πόσο ισχυρότερη και αμεσότερη είναι η κραυγή έναντι του βλέμματος! Όμως, και οι ηπιότερες διεγέρσεις της βούλησης έχουν τη δική τους τονική συμβολική· γενικώς, για κάθε εκφραστική κίνηση του σώματος υπάρχει μουσικός τόνος παράλληλός της· μόνον η μέθη του συναισθήματος κατορθώνει να τον επιτείνει καθιστώντας τον σκέτο ήχο.\nΗ πληρέστερη και συχνότερη συγχώνευση ενός είδους συμβολικής της κίνησης του σώματος με τον μουσικό τόνο καλείται γλώσσα. Στη λέξη, με τον μουσικό τόνο και τη διακύμανσή του, με την ένταση και τον ρυθμό της ήχησής του, συμβολίζεται η ουσία του πράγματος, με δε την εκφραστική κίνηση του στόματος η συνοδευτική παράσταση, η εικόνα, η εμφάνιση της ουσίας. Τα σύμβολα μπορούν και πρέπει να είναι πολλών ειδών, αναφύονται δε ενστικτωδώς, καθώς και με μεγάλη και σοφή νομοτέλεια. Ένα απομνημονευμένο σύμβολο είναι μια έννοια· κι επειδή, κατά τη συγκράτησή του στη μνήμη, ο μουσικός τόνος σβήνει εντελώς, στην έννοια δεν διατηρείται παρά μόνο το σύμβολο της συνοδευτικής παράστασης. Ό,τι μπορεί κανείς να χαρακτηρίσει και να διακρίνει το «εννοεί».\nΚατά την επίταση του συναισθήματος, η ουσία της λέξης φανερώνεται σαφέστερα και απτότερα με το τονικό σύμβολο- γι’ αυτό και ηχεί περισσότερο. Η μουσική απαγγελία είναι, τρόπον τινά, μια επιστροφή στη φύση· διότι, το σύμβολο που με τη χρήση ατονεί αποκτά εκ νέου την πρωταρχική του δύναμη.\nΜε την ακολουθία λέξεων, ήτοι μέσω μιας αλυσίδας συμβόλων, ζητούμενο είναι τώρα να παρασταθεί συμβολικά κάτι καινούργιο και μεγαλύτερο. Στο δυναμικότερο αυτό επίπεδο, απαιτούνται και πάλι ρυθμική, δυναμική και αρμονία. Η ανώτερη αυτή σφαίρα εξουσιάζει τώρα την πιο περιορισμένη της μεμονωμένης λέξης- αναγκαία καθίσταται μια επιλογή των λέξεων, μια νέα διάταξή τους - αρχίζει η ποίηση. Η μουσική απαγγελία μιας πρότασης δεν είναι κάποια ακολουθία των ήχων των λέξεων διότι βέβαια, μια λέξη έχει μόνον εντελώς σχετικό ήχο, καθώς η ουσία της, το διά του συμβόλου παριστώμενο περιεχόμενο, είναι κάθε φορά, ανάλογα με τη θέση της στην πρόταση, διαφορετικό. Με άλλα λόγια: Από την ανώτερη ενότητα της πρότασης και της συμβολιζόμενης μ’ αυτήν ουσίας καθορίζεται διαρκώς εκ νέου η λέξη ως το μεμονωμένο σύμβολο.\nΜια αλυσίδα εννοιών είναι μία σκέψη. Τούτη είναι, συνεπώς, η ανώτερη ενότητα των συνοδευτικών παραστάσεων. Η ουσία του πράγματος είναι για τη σκέψη απροσπέλαστη. Το ότι όμως η σκέψη δρα επάνω μας ως κίνητρο, ως ερέθισμα για τη βούληση εξηγείται από το ότι έχει ήδη καταστεί απομνημονευμένο σύμβολο για μια φανέρωση της βούλησης, για μια διέγερση και φανέρωσή της ταυτοχρόνως. Εκφερόμενη όμως, ήτοι με τη συμβολική του μουσικού τόνου, η σκέψη γίνεται ασύγκριτα πιο ισχυρή και πιο άμεση. Μελωδούμενη δε, φθάνει στο απόγειο της δράσης της όταν το μέλος αποτελεί το κατανοητό σύμβολο της βούλησής της· εάν αυτό δεν ισχύει, τότε δρα επάνω μας η ακολουθία των μουσικών τόνων, η δε ακολουθία των λέξεων, η σκέψη, παραμένει για μας μακρινή και αδιάφορη.\nΑνάλογα τώρα με το αν η λέξη καλείται να δράσει πρωτίστως ως σύμβολο της συνοδευτικής παράστασης ή ως σύμβολο της πρωταρχικής διέγερσης της βούλησης, ανάλογα άρα με το αν ζητούμενο είναι να συμβολίζονται εικόνες ή συναισθήματα, διαχωρίζονται δυο δρόμοι της ποίησης: το έπος και η λυρική ποίηση. Το μεν οδηγεί στην πλαστική τέχνη, η δε στη μουσική- το μεν το εξουσιάζει η ευχαρίστηση που προσφέρουν τα φαινόμενα, με τη δε αποκαλύπτεται η βούληση· το μεν αποδεσμεύεται από τη μουσική, η δε παραμένει συνδεδεμένη μ’ αυτή.\nΣτον δε διονύσιο διθύραμβο, ο διονύσιος ενθουσιαστής διεγείρεται μέχρι τον έσχατο βαθμό επίτασης όλων των συμβολικών του δυνάμεων: Κάτι το ουδέποτε βιωμένο τείνει πιεστικά να εκδηλωθεί, ο εκμηδενισμός της εξατομίκευσης, η ενότητα στο πνεύμα του είδους, μάλιστα σ’ εκείνο της φύσης. Η ουσία της φύσης πρόκειται τώρα να εκφράσει τον εαυτό της: Απαιτείται γι’ αυτό ένας νέος κόσμος των συμβόλων, οι συνοδευτικές παραστάσεις καταλήγουν να συμβολοποιηθούν με εικόνες μιας επιτεταμένης ανθρώπινης οντότητας, παριστάνονται με τη μέγιστη φυσική ενέργεια διαμέσου όλης της σωματικής συμβολικής, διαμέσου των χορευτικών κινήσεων του σώματος.\nΑλλά και ο κόσμος της βούλησης απαιτεί μια ανήκουστη συμβολική έκφραση, οι δυνάμεις της αρμονίας, της δυναμικής και της ρυθμικής καθίστανται εξαίφνης σφοδρότατες. Μερισμένη στους δυο κόσμους, η ποίηση αποκτά μια καινούργια σφαίρα: ταυτοχρόνως αισθητότητα της εικόνας, όπως στο έπος, και συναισθηματική μέθη του μουσικού τόνου, όπως στη λυρική ποίηση. Προκειμένου να συλλάβει κανείς την ολική αυτή αποδέσμευση όλων των συμβολικών δυνάμεων, απαιτείται η ίδια εκείνη επίταση της οντότητας που προκάλεσε την αποδέσμευση: Ο διθυραμβικός θεράπων του Διονύσου δεν κατανοείται παρά μόνον από τους ομοίους του. Γι’ αυτό και η πομπή όλου αυτού του νέου καλλιτεχνικού κόσμου, με την απόκοσμη και σαγηνευτική του θαυμαστότητα, διατρέχει τον απολλώνιο ελληνικό κόσμο διεξάγοντας μάχες τρομακτικές.\n [Σ.τ.Ε.] Ενδεικτική επικεφαλίδα προερχόμενη από τους μεταφραστές.\n [Σ.τ.Ε.] Η γερμανική λέξη που, κατά κανόνα, αποδίδεται ως «φαινομενική λάμψη» ή «λαμπρή φαινομενικότητα» (σε κάποιες δε λίγες περιπτώσεις απλώς ως «λάμψη» ή «φαινομενικότητα») είναι η λέξη Schein. Η λέξη αυτή σημαίνει τόσο «λάμψη» [scheinen = «λάμπω», λ.χ. die Sonne scheint = «ο ήλιος λάμπει»] όσο και «απατηλό φαινόμενο, απατηλότητα, φαινομενικότητα» [scheinen = «φαίνομαι, δημιουργώ την απατηλή εντύπωση», λ.χ. es scheint so, ist aber nicht = «μοιάζει έτσι, όμως δεν είναι»]. Καθότι στα ελληνικά δεν υπάρχει λέξη με τη διττή αυτή σημασία, η απόδοση με δύο λέξεις είναι, στις περισσότερες περιπτώσεις, επιβεβλημένη. Το ποια απόδοση κάθε φορά επιλέγεται καθορίζεται από το ποια σημασία έχει εκάστοτε μεγαλύτερη βαρύτητα. Ας σημειωθεί επίσης ότι η σύνθετη απόδοση «φαινομενική λάμψη» δεν δηλώνει ότι πρόκειται για λάμψη που δεν είναι στην πραγματικότητα τέτοια, αλλά για λάμψη που έχει ταυτόχρονα το στοιχείο της φαινομενικότητας, της απατηλότητας.\n [Σ.τ.Ε.] Πρβλ. τη δεύτερη και τέταρτη ενότητα του δοκιμίου.\n [Σ.τ.Ε.] Τα γερμανικά διαθέτουν δυο διαφορετικές λέξεις με τη σημασία «μορφή», συγκεκριμένα τις λέξεις Gestalt και Form. Η λεπτότατη χάρη στη χρήση των δύο αυτών λέξεων διαφοροποίηση που εμπεριέχεται στην πρόταση αυτή είναι αδύνατον να αποδοθεί στα ελληνικά.\n [Σ.τ.Ε.] Η λέξη που αποδίδεται εδώ ως «λαμπρός» είναι η μετοχή ενεστώτα του ρήματος scheinen (βλ. υποσελίδια σημείωση 2 ανωτέρω). Η εννοούμενη εν προκειμένω σημασία είναι προφανώς μόνον εκείνη του «λάμπω».\n [Σ.τ.Ε.] Η γερμανική λέξη sonnenhaft, η οποία αποδίδεται στη μετάφραση ως «ηλιοειδώς», παραπέμπει πιθανόν σ’ έναν πολύ γνωστό στίχο του Γκαίτε από το έργο του Zahme Xenien III: War nicht das Auge sonnenhaft, die Sonne konnt es nie erblicken [«Αν δεν ήταν το μάτι ηλιοειδές, τον ήλιο ποτέ να δει δεν θα μπορούσε»]. Ο χαρακτηρισμός πάντως του ματιού ως «ηλιοειδοΰς» ανάγεται στον Πλάτωνα: Ἀλλ’ ἡλιοειδέστατόν γε γάρ οἶμαι [τό ὄμμα] τῶν περί τάς αἰσθήσεις ὀργάνων [«Όμως, το μάτι νομίζω ότι είναι το πιο ηλιοειδές από τα όργανα τα σχετικά με τις αισθήσεις»].\n [Σ.τ.Ε.] Λέξεις που έχουν λατινικά στοιχεία και συνοδεύονται από αστερίσκο αναγράφονται λατινικά στο πρωτότυπο.\n [Σ.τ.Ε.] Ο λόγος περί της αρχής της εξατομίκευσης και της κατάλυσής της στο πλαίσιο της διονύσιας μέθης φανερώνουν το ότι ο Νίτσε προσλαμβάνει μια πολΰ βασική ιδέα της μεταφυσικής του Σοπεγχάουερ και την εντάσσει στη δική του μεταφυσική ερμηνεία του αρχαίου δράματος. Σύμφωνα με τον Σοπεγχάουερ, η κοσμική πραγματικότητα είναι στη βαθύτερή της διάσταση η μια και ενιαία «βούληση» [Wille], Η εξατομίκευση των όντων είναι απλώς φαινομενική και απατηλή, οφείλεται δε στην «παράσταση» [Vorstellung] και τις απριορικές μορφές που την καθορίζουν: τον χώρο, τον χρόνο και την αιτιότητα. Στη νιτσεϊκή μεταφυσική του αρχαίου δράματος, η διονυσία μέθη επαναφέρει τον άνθρωπο στη βαθύτερη αυτή ουσία της πραγματικότητας και τον συμφιλιώνει μαζί της.\n [Σ.τ.Ε.] Η πρόταση αυτή -στο πρωτότυπο: was sonst in seiner Einbildungskraft nur lebte, jetzt empfindet er es an sich selbst- είναι διφορούμενη, καθώς η σημασία της διαφοροποιείται ανάλογα με το πώς εκλαμβάνει κανείς το an sich selbst. Η εναλλακτική της ερμηνεία και απόδοση είναι: «Όσα κατά τα άλλα δεν ζούσαν παρά στη φαντασία του, τώρα τα νιώθει καθ’ εαυτά».\n[Σ.τ.Ε.] Η λέξη «πανεταιριστική» [panhetarisch] -από τα συνθετικά «παν» και «εταίρα»- δηλώνει τη γενικευμένη και αποχαλινωμένη σεξουαλικότητα των οργιαστικών γιορτών στις οποίες αναφέρεται εδώ ο Νίτσε.\n [Σ.τ.Ε.] Λέξεις που έχουν πλάγια στοιχεία και συνοδεύονται από αστερίσκο αναγράφονται ελληνικά στο πρωτότυπο. Ο διθύραμβος, ιδιαίτερο γένος της λυρικής ποίησης, ήταν χορικός ύμνος (με συνοδεία αυλού) που ψαλλόταν στα Διονυσία προς τιμήν του θεού και είχε μορφή διαλόγου ανάμεσα σ’ έναν χορό και τον πρώτο «χορευτή», τον «εξάρχοντα».\n [Σ.τ.Ε.] ... «μουσική» πιθανότατα εδώ υπό την αρχαία της λέξης σημασία, η οποία περιλαμβάνει σε άρρηκτη ενότητα μεταξύ τους την ποίηση, το μέλος και τον χορό. Ο Νίτσε -όπως θα φανεί και από τη συνέχεια του δοκιμίου- θεωρεί ότι η ελληνική τραγωδία ήταν αυτό που στα γερμανικά καλείται Gesamtkunstwerk, έργο δηλαδή στο οποίο συμπράττουν όλες οι τέχνες. Ο όρος Gesamtkunstwerk καθιερώθηκε στα γερμανικά ως χαρακτηρισμός για τις όπερες του Ρίχαρντ Βάγκνερ.\n [Σ.τ.Ε.] Πρβλ. σχετικά υποσελίδια σημείωση 8 ανωτέρω.\n [Σ.τ.Ε.] Η δηλωτική και συμβολική δύναμη του μουσικού ρυθμού αναλύεται στην τέταρτη ενότητα του δοκιμίου.\n [Σ.τ.Ε.] Τα γερμανικά διαθέτουν δύο διαφορετικές λέξεις για να δηλώσουν αυτό που στα νέα ελληνικά δηλώνεται με τη λέξη «ήχος». Επειδή δε η λέξη «φθόγγος» έχει πιο τεχνική μάλλον σημασία και αποδεικνύεται, έτσι, συχνά ακατάλληλη, είναι πρόσφορο, για να φαίνεται η διάκριση που υποδηλώνουν οι δύο γερμανικές λέξεις, να χρησιμοποιείται στη μετάφραση, εκτός από τη λέξη «ήχος», και η λέξη «τόνος» (προσδιορισμένη, χάριν σαφήνειας, με το επίθετο «μουσικός»), υπό μια σημασία που είναι πλέον μάλλον σπάνια στα ελληνικά. Σε αντίθεση με τον «ήχο» [Klang], ο «(μουσικός) τόνος» δηλώνει έναν καθορισμένης και ομοιόμορφης συχνότητας ήχο χωρίς παραγωγές αρμονικές.\n[Σ.τ.Ε] Η κιθάρα της ελληνικής Αρχαιότητας ήταν όργανο εντελώς διαφορετικό από το ομώνυμο σημερινό και ανήκε στην οικογένεια της λύρας.\n[Σ.τ.Ε.] Ως μουσικός όρος της αρχαίας ελληνικής μουσικής, η «αρμονία» δεν αφορά -όπως στη ευρωπαϊκή πολυφωνική μουσική- στη συνήχηση μουσικών φθόγγων και τη «συντακτική» σχέση των συγχορδιών μεταξύ τους, αλλά στον τρόπο με τον οποίον σχηματίζονται, διά της προσήκουσας συναρμογής των μουσικών διαστημάτων, οι μουσικοί τρόποι (βλ. την επόμενη υποσελίδια σημείωση) και κατ’ επέκταση οι μελωδίες.\n [Σ.τ.Ε.] Οι μουσικοί τρόποι (ενίοτε και ἁρμονίαι) είναι, τρόπον τινά, οι μουσικές κλίμακες της αρχαίας ελληνικής μουσικής. Σχηματίζονται ο καθένας από δυο «τετράχορδα» που συνάπτονται μεταξύ τους χάρη σ’ έναν κοινό φθόγγο. Δηλώνουν δε όχι μόνο το τονικό «υλικό» για τον σχηματισμό της μελωδίας, αλλά συγχρόνως και το ορισμένο ύφος ή «ήθος», το οποίο η αρχαιοελληνική μουσική θεωρία συνδέει με ορισμένο εθνικό φύλο· χαρακτηρίζονται, έτσι, απ’ αυτήν με όρους όπως «δώριος», «φρύγιος», «λύδιος» κ.λπ.\n [Σ,τ.Ε.] Ο Νίτσε αναφέρεται εδώ πιθανόν στην πλήρη απουσία πολυφωνίας στην αρχαία ελληνική μουσική. Η πολυφωνία εμφανίζεται στην Ευρώπη κατά τον Μεσαίωνα, οι απαρχές της εντοπίζονται στον 9ο αιώνα.\n [Σ.τ.Ε.] Στην αισθητική του Σοπεγχάουερ, η μουσική είναι η μόνη τέχνη που εκφράζει τη βούληση άμεσα και όχι διαμέσου των φαινομένων με τα οποία εκδηλώνεται (πρβλ. υποσελίδια σημείωση 8 ανωτέρω, καθώς και την τέταρτη ενότητα του δοκιμίου).\n [Σ.τ.Ε.] Για την εξατομίκευση των όντων, βλ. υποσελίδια σημείωση 8 ανωτέρω.\n [Σ.τ.Ε.] Τα Κρόνια ήταν μια αγροτικού χαρακτήρα γιορτή της συγκομιδής και της γονιμότητας προς τιμήν του θεού Κρόνου που, στην αρχαία Αθήνα, γιορταζόταν τη δωδέκατη ημέρα του μήνα Εκατομβαιώνος, του πρώτου μήνα του αττικού έτους και αρχομένου ευθύς μετά το θερινό ηλιοστάσιο. Την ημέρα της γιορτής αυτής, η οποία και ήταν αργία, κύριοι και δούλοι έτρωγαν στο ίδιο τραπέζι σε ανάμνηση μιας εποχής κατά την οποία δεν υπήρχε ακόμα επίπονη σωματική εργασία και δουλεία. Αργότερα όμως, ο αγροτικός αυτός χαρακτήρας υποχώρησε και τα Κρόνια απέκτησαν την κακή φήμη μιας γιορτής οργίων και ακολασιών, ιδιαίτερα τη ρωμαϊκή εποχή, κατά την οποία ονομάζονταν Saturnalia [Saturnus = Κρόνος].\n [Σ.τ.Ε.] Η προσωνυμία «ο λύσιος» σημαίνει ακριβώς «ο λυτρωτής».\n [Σ.τ.Ε.] Τα σάκαια, τα οποία έλκουν την ονομασία τους από ένα σκυθικό φύλο, τους Σάκες, ήταν όντως μια γιορτή των Βαβυλωνίων, καθώς επίσης και των Περσών, για την οποία υπάρχουν αρκετές μαρτυρίες σε ελληνικές πηγές.\n [Σ.τ.Ε.] ... τη χωρίς όρια μετατροπή των γυναικών σε εταίρες (πρβλ. υποσελίδια σημείωση 10 ανωτέρω).\n [Σ.τ.Ε.] Ο Πενθέας ήταν μυθικός βασιλέας των Θηβών, εγγονός του Κάδμου. Όταν ο τελευταίος αυτός του παραχώρησε τη βασιλεία της πόλης, ο Πενθέας καταπολέμησε με σθένος στην επικράτεια του τη λατρεία του Διονύσου. Όταν ωστόσο ο ίδιος ο Διόνυσος τον παρακίνησε να κατασκοπεύσει τις γυναίκες της Βοιωτίας κατά τις διονυσιακές ιεροτελεστίες τους στο όρος Κιθαιρώνα, οι μαινόμενες ενθουσιάστριες του θεού τον ανακάλυψαν και τον κατασπάραξαν. Ο μύθος του Πενθέα αποτελεί το θέμα της γραμμένης το 407 στη μακεδονική Πέλλα τραγωδίας του Ευριπίδη Βάκχαι. Η παράγραφος αυτή του κειμένου δεν είναι παρά μια παράφραση σε πεζό λόγο ενός εδαφίου από την τραγωδία αυτή.\n[Σ.τ.Ε.] Η φράση eine geniale Phantasie projiciert [sic] ihre Bilder in das Blaue είναι πιθανότατα ένα λογοπαίγνιο που είναι αδύνατον να αποδοθεί στα ελληνικά. To in das Blaue -στα σημερινά γερμανικά συνήθως ins Blaue hinein- σημαίνει «στο γαλάζιο [του ουρανού]» και εκφράζει το ότι εκείνο που δηλώνει το εκάσχοτε ρήμα γίνεται χωρίς «καθορισμένο σκοπό», «αυθαίρετα», «στον αέρα», π.χ. ins Blaue hineinreden = «μιλάω στον αέρα», ins Blaue schieBen = «πυροβολώ χωρίς στόχο» κ.λπ. Εν προκειμένω όμως, η φράση έχει, πέρα από την κοινή της, και τη σημασία επίσης ότι η «φαντασία προέβαλε τις εικόνες της [των θεών] στον ουρανό [ως τον τόπο στον οποίον ενδιατρίβουν οι θεοί]».\n [Σ.τ.Ε.] Ο Επίκουρος παραδεχόταν μεν την ύπαρξη των θεών, ισχυριζόταν όμως ότι αυτοί διάγουν βίο παντελώς αμέριμνο και μακάριο, ουδόλως ασχολούμενοι με τις υποθέσεις των θνητών. Η αντίληψη αυτή για τους θεούς και η συνακόλουθη απελευθέρωση των ανθρώπων από τον φόβο των θεών αποτελούσε μέρος της συνταγής του φιλοσόφου κατά του πόνου και για έναν βίο ευδαίμονα και ατάραχο, της καλούμενης από τον ίδιο με τον όρο «η τετραφάρμακος» - στη διατύπωση του Φιλοδήμου: Ἄφοβον ὁ θεός, ἀνύποπτον ὁ θάνατος καί ταἀγαθόν μέν εὔκτητον, τό δέ δεινον εὐκαρτέρητον.\n [Σ.τ.Ε.] Αναφέρεται πιθανόν στον Σειληνό, τον παιδαγωγό και συνοδό του Διονύσου, τον οποίον έδεναν προκειμένου να τον εξαναγκάσουν να προφητεύσει. Σύμφωνα με τον μύθο, ο Σειληνός, ερωτηθείς από τον Μίδα, τον βασιλιά της Φρυγίας, ποιο είναι το πεπρωμένο των ανθρώπων, απάντησε με τα λόγια που παραθέτει εδώ ο Νίτσε.\n[Σ.τ.Ε.] Σύμφωνα με μια εναλλακτική, καλύτερη ίσως νοηματικά εκδοχή του κειμένου, την οποία και ακολουθούν κάποιες εκδόσεις του, η αναγραφόμενη εδώ λέξη δεν είναι η Losung [«λύση»], αλλά η Losung [«σύνθημα, σλόγκαν»].\n[Σ.τ.Ε.] Με τη διατύπωση «ελληνική ευθυμία» [griechische Heiterkeit], ο Νίτσε αναφέρεται εδώ σε μια δια δεδομένη κατά τον 19ο αιώνα στη Γερμανία και αλλού αντίληψη για τη στάση ζωής των Ελλήνων της κλασικής Αρχαιότητας, τη χαρακτηριζόμενη, όπως πιστευόταν, από ευθυμία, κατάφαση της ανθρώπινης ύπαρξης και αισιοδοξία. Η αντίληψη αυτή, στην οποία ο ίδιος ασκεί δριμεία κριτική, ανάγεται σε μεγάλο βαθμό στον Johann Joachim Winckelmann [Βίνκελμανν] (1717-1768), τον ιδρυτή της σύγχρονης επιστημονικής αρχαιολογίας και της ιστορίας της τέχνης, ο οποίος περιέγραψε την ελληνική τέχνη της κλασικής εποχής με την περίφημη διατύπωση «ευγενής απλότητα και ήρεμο μεγαλείο» (edle Einfalt und stille GroBe).\n[Σ.τ.Ε.] Η λατινική λέξη hostis έχει διττή σημασία και σημαίνει τόσο «ξένος, αλλοδαπός» (πρβλ. αγγλ. host και γαλλ. hote = «φιλοξενούμενος») όσο και «εχθρός» (πρβλ. αγγλ. και γαλλ. hostile = «εχθρικός»).\n [Σ.τ.Ε.]... την πρωτογενή και προκαταβολική δημιουργία του καλλιτέχνη [Vor-schaffen] ή τη δευτερογενή και επακόλουθη δημιουργία του αποδέκτη [Nach-schaffen].\n [Σ.τ.Ε.] Τους διονύσιους διθυράμβους τους τραγουδούσαν με συνοδεία αυλών.\n[Σ.τ.Ε.] Πρβλ. υποσελίδια σημείωση 29 ανωτέρω.\n [Σ.τ.Ε.] Η λέξη Scheinktinste αποδίδεται στη μετάφραση ως «ψευδοτέχνες, τέχνες της φαινομενικής λάμψης»· ο λόγος για τη σύνθετη αυτή απόδοση έγκειται στο ότι η εν λόγω λέξη έχει εν προκειμένω διττή προφανώς σημασία: αφενός την κοινή σημασία «ψευδοτέχνες» [Scheinkimste] και αφετέρου την ειδική εκείνη που της αποδίδει η νιτσεϊκή ανάλυση, ήτοι τη σημασία «τέχνες της φαινομενικής λάμψης» [Schein-kiinste = Kiinste des Scheins].\n[Σ.τ.Ε.] Πρβλ. υποσελίδια σημείωση 8 ανωτέρω.\n [Σ.τ.Ε.]... σ’ ένα νέο και υψηλότερο τέχνασμα.\n [Σ.τ.Ε.] Η κοινή στα γερμανικά λέξη Wahrscheinlichkeit δεν σημαίνει, ασφαλώς, «αληθοφάνεια», αλλά «πιθανότητα»· εντούτοις, η όλη εδώ πραγμάτευση και επιχειρηματολογία του Νίτσε καθιστά προφανές και απολύτως βέβαιο ότι η λέξη αυτή πρέπει εν προκειμένω να εννοηθεί βάσει της αναλύσεως στα συνθετικά της μέρη, ήτοι ως Wahr-schein-lichkeit, δηλαδή ακριβώς ως «αληθο-φάν-εια»: Η δραματική ποίηση, ως συγκερασμός του διονΰσιου και του απολλώνιου χαρακτηρίζεται από τη συνένωση των χαρακτήρων της αλήθειας και της λαμπρής φαινομενικότητας, ήτοι από αληθοφάνεια.\n[Σ.τ.Ε.] Η πρόταση αυτή, χάρη στη συγγένεια των γερμανικών λέξεων, εμπεριέχει στο πρωτότυπο και ένα λογοπαίγνιο που είναι αδύνατον να αποδοθεί στα ελληνικά: Η ύψιστη έκφραση [Aufierung] του ανθρώπου σημαίνει ταυτόχρονα από μέρους του και αυταπάρνηση [Selbstentaufierung].\n [Σ.τ.Ε.] Η διατύπωση της πρότασης αυτής είναι στα γερμανικά διφορούμενη: Τα επίθετα «καθαγιαστικό» [heiligendes] και «καλλιτεχνικό» [kiinstlerisches] μπορούν να είναι προσδιορισμοί αναφερόμενοι τόσο στο «μέσο» [(das) Mittel] όσο και στη «δημιουργία» [(das) Schaffen], αφού και τα δύο αυτά ουσιαστικά είναι στα γερμανικά ουδέτερου γένους. Η εναλλακτική άρα απόδοση της πρότασης είναι: «[...] βιώνεται ως μέσο για τη δημιουργία, είτε αυτή είναι καθαγιαστική είτε καλλιτεχνική». Δεν θα ήταν ωστόσο διόλου εύκολο να πει κανείς ποια θα ήταν η εννοούμενη εδώ «καθαγιαστική» ή έστω η «αγιοποιητική δημιουργία».\n [Σ.τ.Ε.] Οι «περίακτοι» [Periakten] -στον ενικό: «η περίακτος» = «περιστρεφόμενη μηχανή», από το ρήμα «περιάγω» = «περιστρέφω»- ήταν ένας σκηνικός μηχανισμός των αρχαίων θεάτρων που επέτρεπε την ταχεία αλλαγή της εικόνας που έβλεπαν οι θεατές στο βάθος της σκηνής. Είχε τη μορφή τρίπλευρου πρίσματος με ζωγραφισμένες τις τρεις του πλευρές και διέθετε περιστρεφόμενους άξονες για την ταχεία εναλλαγή των εικόνων.\n [Σ.τ.Ε.] Οι γερμανικές λέξεις που στη μετάφραση αποδίδονται ως «ευχαρίστηση» και «δυσαρέσκεια» είναι σι λέξεις Lust και Unlust. Παρότι η χρήση τους ως όρων ανάγεται ιστορικά στις έννοιες «ηδονή» και «λύπη» που χρησιμοποιούσαν ο Πλάτων και ο Αριστοτέλης, είναι μάλλον προτιμότερο -ιδιαίτερα σε εκδόσεις που δεν απευθύνονται πρωτίστως σε κοινό ανθρώπων πολύ εξοικειωμένων με τη φιλοσοφία- να μη χρησιμοποιούνται ως απόδοσή τους οι αρχαίες αυτές λέξεις. Ο λόγος είναι ότι η μεν «ηδονή» δεν έχει πλέον την ευρεία σημασία που είχε στην αρχαία γλώσσα, η δε «λύπη» έχει σημασιολογικά μετατοπισθεί έναντι της χρήσης της σ’ εκείνη.\n [Σ,τ.Ε.] Τρία επομένως είναι τα «είδη γνωστοποίησης» του συναισθήματος. Τούτα, αν προοικονομήσει και συνοψίσει κανείς τα όσα ο Νίτσε, με τρόπο όχι και τόσο εύληπτο, θα εκθέσει ευθύς κατωτέρω, είναι τα εξής: α) η ποίηση, στην οποία εκφράζεται το μέρος εκείνο του συναισθήματος που επιδέχεται μετατροπή σε έννοιες, σε συνειδητές δηλαδή παραστάσεις· β) ο χορός και το θέατρο εξαιρουμένων των όσων στο τελευταίο αυτό εκφράζονται μέσω του λόγου, τουτέστιν η υπό ευρεία σημασία νοούμενη υποκριτική· με τούτη εκφράζονται, χάρη σε σύμβολα γενικώς κατανοητά, οι συνοδευτικές του συναισθήματος παραστάσεις- γ) η μουσική, στην οποία εκφράζονται η εκάστοτε εμφάνιση της βούλησης (ρυθμική και δυναμική) και η ίδια η βούληση ως τέτοια (αρμονία). Η ζωγραφική και οι πλαστικές τέχνες είναι, ούτως ειπείν, μάλλον δευτερογενείς, καθόσον μιμούνται το σύμβολο με το οποίο γνωστοποιεί τις συνοδευτικές παραστάσεις η «υποκριτική».\n [Σ.τ.Ε.] Το δεύτερο ήμισυ της παραγράφου αυτής είναι στο πρωτότυπο πολύ στρυφνά διατυπωμένο και με στίξη, σε κάποια σημεία, παραπλανητική. Η απόδοσή του έγινε κατά τρόπο κάπως ελεύθερο και σύμφωνα με το διαφαινόμενο νόημα. Όλη αυτή η παράγραφος, η οποία αποπνέει αύρα απαραγνώριστα πλατωνική, διακρίνει ανάμεσα στο «ωραίο» [schon] και το «καλό» [gut]. Το ωραίο (το «καλόν» του Πλάτωνα) αφορά αποκλειστικά και μόνο στο ον ως φαινόμενο και δεν δηλώνει απολύτως τίποτα για την ουσία του. Το καλό αντίθετα (το «αγαθόν» του Πλάτωνα) αφορά στο κατά πόσον ένα ον αποτελεί πιστή εικόνα («εἴδωλον» στον Πλάτωνα) του είδους στο οποίο ανήκει, αφορά επομένως στην ουσία του. Το πλατωνικό στοιχείο που αναφαίνεται εδώ με τον λόγο περί του είδους και της ουσίας του όντος ο Νίτσε το προσλαμβάνει διαμέσου της μεταφυσικής του Σοπεγχάουερ (βλ. σχετικά Εισαγωγή, σελ. 14 εφ. ανωτέρω).\n [Σ.χ.Ε.] Οι θεατές του δραματικού έργου καλούνται να προσλαμβάνουν τα εικαστικά στοιχεία των σκηνικών ναι μεν ως αδαείς, να προσέχουν δηλαδή όχι την εικαστική παράσταση ως τέτοια, αλλά τα ίδια τα παριστώμενα όντα, όμως να κρίνουν αυτά όχι ως προς το κατά πόσον είναι ωραία, αλλά ως προς το κατά πόσον είναι αληθή, ήτοι ως προς το αν φανερώνουν το είδος στο οποίο ανήκουν, αν δηλαδή είναι «καλά» (πρβλ. την προηγούμενη υποσελίδια σημείωση).\n[Σ.τ.Ε.] Ελεύθερη κάπως απόδοση των γερμανικών λέξεων που αναγράφονται στο πρωτότυπο εντός των εισαγωγικών. Η ακριβής απόδοση των λέξεων αυτών δεν θα είχε φυσικά νόημα, αφού οι δυο γλώσσες χρησιμοποιούν τις δικές τους, διαφορετικές μεταφορικές εκφράσεις για να περιγράφουν την αίσθηση που γεννούν οι διάφορες μορφές του πόνου.\n [Σ.τ.Ε.] Η ινδική θεά Μάγια [σανσκριτικά: maya = «μαγεία, ψευδαίσθηση»] είναι μια σημαντική θεότητα του ινδουισμού, η οποία έχει επίσης ιδιαίτερη συμβολική σημασία και σε ορισμένα ινδουιστικά φιλοσοφικά συστήματα, κυρίως στο ορθόδοξο και πολύ διαδεδομένο σήμερα σύστημα της Vedanta. Συμπυκνώνει και προσωποποιεί πολλές και διαφορετικές ιδέες, όντας μεταξύ άλλων και η θεά της πλάνης και της ψευδαίσθησης. Σ’ εκείνη συνεπώς αποδίδεται το γεγονός ότι -σύμφωνα με την πολύ χαρακτηριστική για τον ινδουισμό αντίληψη- ο κόσμος, παρότι κατά την ουσία του ένας και ενιαίος, εμφανίζεται κοινώς, κατά τρόπο εντελώς πλανερό, ως κατακερματισμένος σε άπειρα τον αριθμό και διακριτά μεταξύ τους ατομικά όντα. Τη μεταφορά με τη θεά Μάγια ο Νίτσε τη δανείζεται πιθανότατα από τον Σοπεγχάουερ, ο οποίος, ως γνωστόν, επηρεάσθηκε βαθύτατα από την ινδουιστική φιλοσοφία και κάνει στα έργα του πολύ συχνά λόγο για το «πέπλο της θεάς Μάγια» (πρβλ. Εισαγωγή, σελ. 15, και υποσελίδια σημείωση 8 ανωτέρω).\n [Σ,τ.Ε.]... το εννοεί, δηλαδή το κατανοεί [begreifen] και το παγιώνει σε έννοια [Begriff].\n [Σ.τ.Ε.] Η «μουσική απαγγελία» [γερμανικά: Sprechgesang] ή «ρετσιτατίβο» [από το ιταλικό recitativo, παραγωγό του ρήματος recitare = «απαγγέλω»] είναι ένας τρόπος τραγουδήματος που προσεγγίζει την ομιλία και χρησιμοποιείται σε διάφορα μουσικά είδη, όπως λ.χ. στην όπερα, την καντάτα, τη λειτουργία και το ορατόριο.


NewsIT Τοπικα Νεα Θεσσαλονικη: Γεμισαν τα Λαδαδικα μετα τον Επιταφιο\nΈντονη ήταν η κίνηση στα Λαδάδικα μετά την περιφορά του Επιταφίου, με τα εστιατόρια και τις ταβέρνες να έχουν γεμίσει Θεσσαλονικείς αλλά και επισκέπτες που έχουν έρθει στην πόλη για τις ημέρες του Πάσχα.\nΝωρίτερα το κέντρο της Θεσσαλονίκης είχαν κατακλύσει εκατοντάδες πιστοί οι οποίοι σε κατανυκτικό κλίμα, κρατώντας κεριά και υπό τους πένθιμους ήχους συμμετείχαν στην περιφορά του Επιταφίου με ευλάβεια.\nΥπενθυμίζεται ότι, όπως είχε δηλώσει νωρίτερα στο ThessToday.gr ο γενικός γραμματέας της Ένωσης Εστιατόρων, Ψητοπωλών και Καφέ-Μπαρ νομού Θεσσαλονίκης, Μιχάλης Επιτροπίδης, υπήρχαν από τις προηγούμενες ημέρες προκρατήσεις για το αποψινό βράδυ, δίνοντας «ανάσα» στον κόσμο της εστίασης.\n«Θα κυκλοφορήσει ο κόσμος μετά από τον επιτάφιο. Θα υπάρχει ένα γέμισμα στα μαγαζιά. Αυτές οι μέρες γενικά είναι καλύτερες συγκριτικά με το προηγούμενο διάστημα. Επειδή τώρα ο κόσμος πληρώνεται από τα ταμεία, παίρνει επιδόματα κ.λπ, βλέπουμε κίνηση», είχε σημειώσει ο κ. Επιτροπίδης.