Ich bin nicht ich... Opowiadania LGBT: 46.Światło w ciemności\n– Nie musisz być taki sarkastyczny. Chcę ci pomóc. Świetnie nam się wcześniej rozmawiało.\n– Tak, tylko że teraz tak jakby umarła mi mama i chciałbym móc to przetrawić w samotności. Nie mam ochoty o tym rozmawiać. Rozmawianie o tym nie przywróci jej życia – uniósł lekko głos. – Co ja mam wam wszystkim powiedzieć, kiedy pytacie, jak się czuję? To chyba oczywiste, że nie czuję się dobrze! Dlaczego nie pozwolicie mi po prostu w samotności tego przetrawić? Jeśli będę miał ochotę o tym pogadać to sam się zgłoszę.\n– Przez te miesiące kiedy tutaj przychodziłeś, poznałam cię całkiem dobrze. Lepiej niż myślisz. Tomek, nie jesteś osobą, która potrzebuje samotności, żeby poradzić sobie z niektórymi problemami. Taki model osobowości ma chociażby twój chłopak Zack albo Kacper. Oni zdają się być tego typu osobami. Ty jesteś kimś, kto musi to z siebie po prostu wyrzucić. Potrzebujesz ludzi wokół siebie.\n– Niestety – Anna pokręciła głową – ale jest. Wiesz jak to wygląda z mojej strony? Jesteś nastolatkiem. Nastolatkiem, który miał to nieszczęście przejść w swoim życiu więcej niż inni, co zostawiło na tobie trwały ślad. Jesteś nieśmiały, twoja matka wychowała cię na porządnego młodego mężczyznę, który potrafi dostrzec w ludziach więcej niż ładną buźkę. Jestem pewna, że gdyby Zack nie był przystojny, też by ci się podobał. Nie jesteś kimś, kto przywiązuje wielką wagę do wyglądu. Od zawsze pragnąłeś po prostu kogoś, kto by cię kochał prawdziwie i szczerze i możliwe, że tą osobą jest Zack. Możliwe, że nie, że jeszcze jej nie odnalazłeś. Od dziecka chowałeś się bez ojca. Mama nie powiedziała ci o nim zbyt wiele, ale im starszy się robiłeś, tym więcej rzeczy zaczynałeś rozumieć. Obwiniasz siebie o to, że twoja matka była sama przez te wszystkie lata po odejściu Kacpra, że faceci jej nie chcieli ze względu na ciebie. Wiesz, że była mądrą kobietą i mogła wiele w życiu osiągnąć. Teraz okazało się, że była ciężko chora i zmarła, a ty obwiniasz się o to, że może gdybyś nie przyszedł na świat, jej życie potoczyłoby się zupełnie inaczej. – Anna przerwała na chwilę, patrząc na niego uważnie. Tomek cały czas patrzył się w jeden punkt, desperacko próbując zachować twarz i się nie rozpłakać. Był facetem, na Boga, nie jakąś ciepłą kluchą, która maże się przy każdej okazji. Dlaczego nie potrafił zachować się jak facet? – Na pewno masz swoje powody, żeby tak czuć, ale, Tomek… Jestem kobietą, która wiele w życiu widziała. Zdajesz sobie sprawę, jak wielkim darem dla kobiety jest dziecko? Z twojego opisu wynika, że twoja mama była fenomenalną matką i kochała cię ponad życie. Może na początku było jej ciężko, może ta ciąża nie była planowana, ale jestem pewna, że gdyby po raz drugi mogła zdecydować, czy chce cię mieć czy nie, wybrałaby dokładnie to samo życie. Twoja mama cię kochała i wolała poświęcić życie małej istotce, którą obdarował ją los. Byłeś jej siłą napędową. Może i nie została lekarzem, może miała w życiu sporo problemów jako samotna matka, ale nie sądzę, żeby choć przez chwilę żałowała, że się urodziłeś. Każdy ma prawo do wybrania własnej ścieżki życia, a ona wybrała ciebie. – Tomek zagryzł dolną wargę niemal do krwi. – Ty byłeś dla niej najważniejszą osobą w życiu. Ty i tylko ty. – Przerwała na chwilę, po czym dodała delikatnie. – Ale ty to już wiesz. Tylko nie chcesz do siebie dopuścić myśli o tym.\nBlondyn nie spojrzał na Annę. Zerwał się ze swojego miejsca i najzwyczajniej w świecie uciekł, nie mając ochoty dłużej o tym rozmawiać. Dużo nie brakowało, a zapomniałby swoich butów.\nWrócił do domu na pieszo, próbując opanować wzburzone emocje. Ania miała rację ze wszystkim co powiedziała, ale nie wiedziała wszystkiego, a on nie zamierzał się przyznawać. Było mu zwyczajnie wstyd za to, że świadomie zrezygnował z powrotu do Polski na stałe. Za to, że czuł cholerną ulgę, że mama go nie poprosiła o to, żeby został. Bo wyglądało na to, że jego mama owszem, kochała go ponad życie i była w stanie poświęcić dla niego wszystko, a on przy pierwszej lepszej okazji tak po prostu ją olał. Tak jak Kacper olewał jego. Zawsze myślał, że kocha swoją mamę, ale kiedy przeanalizował swoje zachowanie, doszedł do wniosku, że jednak tak nie było. Kochający syn nie zostawiłby jej tak po prostu.\nWyglądało na to, że Tomek był bardziej podobny do Kacpra niż ktokolwiek mógł się spodziewać. Był takim samym egoistą jak on, myślał tylko o swoim interesie i miał gdzieś innych, dopóki jemu było dobrze. A teraz, kiedy zmarła jego mama, było już za późno na zmianę sposobu myślenia. Za późno na powrót. Teraz już nie miał do kogo wracać. Nigdy nie wybaczy sobie tego, że tak cieszył się na powrót do Stanów. Że był szczęśliwy kosztem szczęścia swojej mamy.\nŻe był takim cholernym egoistą. Inni mogli sobie mówić, co chcą, nikt nie siedział w jego głowie i nikt nie wiedział, jak bardzo strata matki go dotknęła. Bo jej śmierć mogła poruszyć różne struny w jego sercu i duszy. Nikt jednak nie był świadomy tego, które poruszyła. Wiedział tylko Tomek i tak będzie musiało zostać na zawsze. Nikt się nie domyśli, a Tomek nikomu nie powie. To będzie jego pokuta. Pokuta za to, że nie potrafił się odwdzięczyć za to, co dostał. Może ten wypadek w szatni był początkiem jego pokuty?\nPokręcił głową. Było mu słabo. Po prostu słabo. Zatrzymał się w parku, położył na trawie. Gdy zamykał oczy miał nadzieję, że już się nie obudzi.\n– Nie myśl o tym. Po prostu skup się na czymś innym.\nTomek westchnął, unosząc wzrok znad kartki.\n– Nie mogę o tym nie myśleć. Myślę o tym nawet jeśli przebudzę się w nocy na chwilę. Nie potrafię skupić się na niczym innym.\nTyler usiadł na łóżku, przeglądając szkicownik blondyna.\n– Cóż, pod tym względem jesteśmy tacy sami – stwierdził. – Kiedy przydarza mi się coś złego, myślę o tym, odtwarzając te sceny miliony razy w mojej głowie, na różne sposoby. Katuję się strasznie, przeżywając to od nowa i od nowa, nie potrafiąc przestać. Jednym razem było na tyle źle, że byłem o krok od podcięcia swoich żył. – Tomek spojrzał na niego ze zdumieniem. Tyler widząc jego minę jedynie wzruszył ramionami. – Jestem zbyt wielkim tchórzem, żeby to zrobić. Chociaż, kto wie? Może gdybym był wystarczająco zdesperowany… – Tyler zamyślił się na chwilę. – W każdym razie, podpatrzyłem od Zacka, jak on sobie radzi w takich sytuacjach i musze przyznać, że nauczyłem się nad tym panować.\n– Jak? – spytał Tomek. Mówią, że czas leczy rany, ale on nie obraziłby się, gdyby był sposób na przyspieszenie tego procesu. Nie chciał zapomnieć o swojej mamie i jakaś jego część chciała rozpaczać z powodu straty do końca życia, ale nie zamierzał poddać się temu głosowi. To byłby jego koniec. Chciał CZUĆ. Po prostu.\n– Zack używa złości. Schodzi na dół i wali w worek tak długo, aż pada niemal nieprzytomny na podłogę albo wybucha płaczem. Wyładowuje swoje emocje boksując albo tańcząc niemal do upadłego. Skupia swoją uwagę na czymś innym, stara się nie myśleć – Tyler uśmiechnął się lekko do siebie. – Gdy dowiedział się, że wyjechałeś do Polski i myślał, że nie wrócisz, siedział tam całą cholerną noc, wrzeszcząc, tupiąc, tańcząc i cholera wie co jeszcze. On serio nie widzi poza tobą świata, wiesz? Ty też powinieneś mieć coś, co odwróci twoją uwagę.\n– Rysowanie? – spytał Tomek niepewnie.\n– Nie, to nie może być nic takiego jak rysowanie, czytanie czy słuchanie muzyki. To najprostszy sposób, żeby pozwolić myślom dryfować w niepożądanych kierunkach. Musisz mieć coś, co będzie wymagało twojej uwagi. Coś, co nie da ci czasu na myślenie o przykrych rzeczach. Właściwie to – Tyler zawahał się – mógłbyś tańczyć z Zackiem.\n– Niee, taniec odpada.\n– Dlaczego? Podobało ci się wtedy jak nas uczył. Zack na pewno się zgodzi, jeśli go tylko spytasz.\n– Nie wiem jak jest tutaj, ale w moim kraju się nie tańczy w okresie żałoby. Dopiero co... – urwał, nie potrafiąc tego wykrztusić tak po prostu, jakby to nie miało znaczenia – a ty chcesz, żebym sobie z tym radził, tańcząc? Odpada.\n– Nikt ci nie każe tańczyć na jej grobie i cieszyć się jak wariat. Taniec nie ma ci sprawić radości. Ma odwrócić twoje myśli od tych złych i pomóc ci się uspokoić. Masz wracać do domu padnięty i spać jak zabity. Zwyczajnie nie myśleć.\n– I tak całe życie? – Tomek uniósł brwi.\n– Do momentu, aż będziesz gotowy się z tym zmierzyć. I pogodzić z tym, co się stało.\nTomek westchnął, podchodząc do łóżka i kładąc się na wznak obok Tylera. Patrzył przez chwilę na sufit, zastanawiając się nad słowami Tylera. Może miał rację? Może powinien mieć coś, co go trochę rozproszy? Wiedział, że nie da rady w ogóle o tym nie myśleć, ale może tak właśnie po trochę jakoś uda mu się wrócić na właściwy tor?\nNie był pewien, czy taniec to dobry pomysł, ale może faktycznie powinien spróbować? Po pierwsze, będzie po tym zmęczony. Po drugie, nie będzie miał czasu myśleć. Po trzecie, będzie spędzał więcej czasu z Zackiem. Wyglądało na to, że pomysł Tylera ma same zalety.\nWypadało chociaż spróbować, prawda?\n– Dobra, pogadam o tym z Zackiem. Idziemy biegać wieczorem, więc będę miał okazję. Nie chciałbym tego załatwiać przez esemesy.\n– Mogę ci zadać pytanie? – spytał.\n– Jak to jest zakochać się? Tak naprawdę? Nie chodzi mi o jakieś przelotne nastoletnie zauroczenie czy coś… Po prostu… wiem jak zachowywałeś się na początku i widzę jak zachowujesz się teraz, zwłaszcza w obecności Zacka i po prostu nie mogę uwierzyć, że jesteś jedną i tą samą osobą. Może nawet nie zdajesz sobie sprawy jak to wygląda z mojej perspektywy. Te wszystkie wasze spojrzenia, uśmiechy i cała lamerska reszta.\nTomek zamyślił się na chwilę.\n– Nie wiem, czy to da się opisać. – Tomek wzruszył ramionami. – To po prostu coś, co czujesz. Chcesz przebywać z tą osobą, być blisko niej, wiedzieć o niej jak najwięcej. Chronić ją. Sam nie wiem, to wszystko tutaj zdarzyło się tak szybko… Zack na początku okropnie mnie przerażał, miałem ochotę narobić w majtki za każdym razem jak go widziałem. – Obaj uśmiechnęli się lekko. – Ale potem zacząłem go poznawać i… to po prostu się stało. Czasami wciąż w to trochę nie wierzę. Taki przystojniak… – Tomek niemal jęknął, zupełnie jakby nie był chłopakiem Zacka, tylko zakochanym w nim po uszy frajerze, nie mającym odwagi do niego zagadać.\n– Matko, czy ty jesteś poważny? Widziałeś się ostatnio w lustrze? Sam bym chętnie posmakował tych kuszących warg. – Tomek momentalnie poczerwieniał, słysząc ten komentarz. Tyler wybuchnął śmiechem. – Błagam, nigdy się nie zmieniaj. Jesteś the best. Ale serio… Nie żebym twierdził, że mój brat kocha cię za urodę, ale serio, nie było opcji, żebyś nie powalił go na kolana. – Tyler uśmiechnął się zadziornie. – Dosłownie.\n– Przestań – burknął blondyn. Już sam fakt, że Tyler raz ich przyłapał w trakcie był wystarczająco zawstydzający.\n– Chciałbym kiedyś zobaczyć was w akcji – dodał Tyler. – To co widziałem ostatnio…\n– Tyler! – jęknął Tomek zawstydzony.\n– … nie spałem całą noc, bo nie chciał mi opaść – kontynuował chłopak. – To było takie gorące.\n– … a jak mnie ręka potem bolała? Jeez, aż nie chcę myśleć, co by było, gdybym mógł tam postać choć chwilę dłużej.\n– Tyler! Przestań! – Tomek walnął przyjaciela poduszką. Jego twarz wręcz płonęła ze wstydy, a w oczach miał łzy. – Jesteś bezwstydny! Jak możesz tak po prostu…\n– No co? Jestem nastolatkiem, mam szesnaście lat. Dałbym się przelecieć teraz na tym łóżku, gdyby znalazł się chętny, a nawet nie jestem gejem. Mam już dosyć bycia prawiczkiem.\n– Masz szesnaście lat.\n– No właśnie! To aż wstyd, że jeszcze tego nie robiłem.\n– Tak gdybyś nie był świadomy, to Zack był moim pierwszym w każdym tego słowa znaczeniu. Więc miałem prawie osiemnaście, kiedy zrobiłem to po raz pierwszy. Ty też nie powinieneś się spieszyć. – Tyler westchnął. – Chcesz w tym wieku przez przypadek zaciążyć jakąś dziewczynę i zrobić z siebie tatusia?\n– Hm… Rozumiem twój punkt widzenia.\nWieczorem Tyler pożegnał się z Tomkiem i dosłownie oddał go w ręce Zacka. Zupełnie jakby wszyscy uparli się, żeby dotrzymywać Tomkowi towarzystwa.\nWiększość trasy przebiegli w absolutnym milczeniu. Nawet nie zatrzymali się przy tej ławce co zwykle, obaj po prostu pobiegli dalej, zatopieni w swoich myślach. Dopiero pod koniec, kiedy przystanęli i postanowili trochę rozciągnąć się po bieganiu, Tomek poruszył z Zackiem temat tańczenia.\n– … jeśli, oczywiście, się zgodzisz – zakończył spokojnie, siedząc na ławce i patrząc się na swoje stopy.\nZack przeciągnął się.\n– Oczywiście, że mogę cię nauczyć. Możemy zacząć nawet od dzisiaj jeśli chcesz.\n– Dzisiaj nie mogę, mam jutro test z biologii. Możemy zacząć od jutra.\nZack spojrzał na niego uważnie, wyraźnie chcąc go o coś zapytać, ale nie robiąc tego. Tomek lubił w nim to, że nie był dociekliwy. Nie próbował z niego wyciągać nic na siłę, nawet jeśli wręcz skręcało go z ciekawości. Zack dawał mu przestrzeń, której potrzebował. Czekał, aż Tomek będzie gotowy, żeby podzielić się z nim pewnymi rzeczami. Po tym niefortunnym kłamstwie Kacpra odnośnie wyjazdu Tomka do Polski, nauczył się też nie wyciągać pochopnych wniosków.\n– Uciekłem – powiedział Tomek, wzdychając cicho. – Nagadała mi całą czapkę i po prostu… musiałem stamtąd wyjść chociaż na chwilę, wiesz?\n– Więc wróciłeś?\n– Em, nie. Było mi zbyt głupio.\nZack pokręcił głową, ale nie skomentował tego. Najwyraźniej nie chciał dołować swojego chłopaka jeszcze bardziej.\n– Będzie dobrze – powiedział cicho, podchodząc do niego bliżej i obejmując go. Pocałował go w czoło. – Zobaczysz.\nTomek przymknął na chwilę oczy. Będzie dobrze? Może tak. Może nie. Jeśli czegoś go życie nauczyło, to tego, że nic nigdy nie jest pewne. Wszystko może się zmienić, bez względu na to, jak stabilnie wydaj się w naszym życiu zakotwiczone. Wystarczy tylko jedna chwila, ułamek sekundy i wszystko może odwrócić się o sto osiemdziesiąt stopni.\nKacper potarł nasadę nosa, widząc ciemne plamy tańczące mu przed oczami. Wieki nie był już tak padnięty jak teraz. Była druga w nocy, a on siedział nad dokumentami, nawet nie próbując sobie wmawiać, że potrzebuje to zrobić właśnie teraz. Nie potrzebował. Siedział po nocach, czuwając nad Tomkiem, a praca tylko wypełniała mu czas.\nDni mijały jeden za drugim. Był pierwszy dzień po śmierci Oli, potem drugi. Trzeci. Potem okazało się, że minął już tydzień. Półtora. Dwa… I trzy.\nWciąż był na nią wściekły jak mało kto. Wciąż miał ochotę zacisnąć ręce na jej szyi i skręcić jej kark, ale furia, którą odczuwał na samym początku, już wyparowała. Pozostało tylko zmęczenie. Był na to wszystko zdecydowanie za stary.\nSzybko stało się jasne, że Tomka w nocy dręczą różne koszmary. Czasami przesypiał noc zupełnie spokojnie, a czasami nie spał prawie w ogóle, większość nocy przepłakując. Pewnego dnia Kacper wrócił do domu, kiedy Tomek był w szkole i przerobił pokój sąsiadujący z pokojem Tomka na swój gabinet, w którym pracował po nocach, nasłuchując czy wszystko jest w porządku. Gdy tylko Tomek zasypiał, uchylał drzwi od jego pokoju, żeby wszystko dobrze słyszeć i czekał z nadzieją, że koszmary nie nadejdą. Cała ta sytuacja wykańczała go bardziej fizycznie niż psychicznie, ale nie zamierzał odpuścić. Jeszcze kilka miesięcy… Tomek już zdawał się trochę otrząsnąć po utracie matki. Kacper nie wiedział, co powiedzieli mu znajomi i Zack, ale cokolwiek to było, zadziałało. Tomek przychodził do domu zmęczony, brał prysznic, odrabiał lekcje i od razu kładł się spać. Ponoć tańczył z Zackiem przez większość dnia. Albo się pieprzył, co według Kacpra było bardziej prawdopodobne, ale nie wnikał w to. Sam spędzał więcej czasu w domu, żeby mieć Tomka na oku, ale nie próbował się do niego zbliżać. Po tym, co się stało, Tomek musiałby być skończonym idiotą, żeby na to Kacprowi pozwolić. Nie, żeby Kacper go za to winił. Tomek miał pełne prawo do swoich uczuć.\nMężczyzna westchnął ciężko, opierając się wygodnie plecami o tył fotela. W takich chwilach żałował, że nie ma kogoś, kto pomógłby mu jakoś uporać się z tym wszystkim. Paul mu pomagał, jasne, ale były chwile, kiedy to nie wystarczało. Kacper zapragnął więcej i nawet nie zdawał sobie sprawy z tego, że to się stało.\nAle na razie… Na razie musiało mu wystarczyć coś innego.\nOtworzył przeglądarkę i wpisał nazwę swojej ulubionej strony pornograficznej. Wybrał jeden z bardziej obiecujących filmików i wyłączył głos. Wystarczył mu wzrok, nie musiał nic słyszeć.\nUsiadł wygodnie, odchylając się z powrotem na oparcie fotela i rozpiął spodnie. Zsunął je niżej razem z bielizną, uwalniając swojego penisa. Na ekranie młody chłopak obciągał starszemu od siebie mężczyźnie z zapałem. Kacper nie chciał się zastanawiać, czy Tomek też jest taki entuzjastyczny jeśli chodzi o te sprawy. Wyglądało na to, że nawet taki chujowy ojciec jak on nie chciał wiedzieć o łóżkowych podbojach swojego syna.\nJego ręka delikatnie przesuwała się od nasady aż po czubek, pobudzając go zaskakująco szybko. Już po chwili był zupełnie twardy, nie myśląc chyba o niczym konkretnym, po prostu czując. Podrażnił główkę kciukiem i sapnął cicho. Drugą ręką zaczął dotykać swoje jądra, ugniatać je lekko i ściskać. Przymknął lekko powieki, zagryzając dolną wargę. Pomyślał o Paulu i tym jak bardzo chciałby go przekonać, żeby znów mogli wylądować razem w łóżku. Nawet nie miałby nic przeciwko obudzeniu się obok niego czy przytulaniu. Właściwie było mu już wszystko jedno. I tak nie wychodził nigdzie i nie sypiał z nikim, żadnych jednonocnych przygód, więc właściwie równie dobrze mógł po prostu usiąść na dupie i…\nZnieruchomiał na chwilę. Myśl była tak absurdalna, że jego mózg od razu powinien ją odrzucić, ale jednak tego nie zrobił. Nie, w tym szaleństwie była metoda. Bo właściwie to czemu, kurwa, nie?\nWyprostował się szybko i zamrugał, analizując to szybko. Pokręcił głową i zamknął przeglądarkę. Wyciągnął z biurka kondomy i lubrykant i wstał, kierując się do pokoju Paula. Następny dzień to sobota, a więc wolne od szkoły, a nawet jeśli byłoby inaczej to i tak miałby to gdzieś.\nZdziwił się, kiedy zdał sobie sprawę, że Paul nie śpi, tylko czyta książkę. Gdy zobaczył Kacpra w drzwiach, uniósł brwi.\nKacper nie odpowiedział, tylko na niego patrzył przez dłuższą chwilę. Paul przesunął po nim wzrokiem i zatrzymał go na rozpiętych spodniach mężczyzny. Wzwód był wyraźnie widoczny, nawet w tak nikłym świetle.\nPrzez chwilę tylko na siebie patrzyli. Kacper nie wiedział ile, ale to było zupełnie jak w tych wszystkich tandetnych romansach, które nie miały racji bytu w rzeczywistości. Potem Paul westchnął i zatrzasnął książkę.\nA potem odsunął kołdrę, wyraźnie zapraszając mężczyznę do łóżka.\nKacper nie potrzebował nic więcej. Po prostu wszedł do środka, zamykając za sobą drzwi i podszedł do łóżka, wchodząc na nie na kolanach. W międzyczasie zdjął podkoszulek i przesunął dłonią po nagim torsie Paula, wyczuwając delikatne włoski. Nachylił się i pocałował go.\nTo było niemal tak samo elektryzujące jak pierwszy pocałunek. Z pewnością podniecające bardziej niż cokolwiek innego w ostatnich miesiącach jego życia. Objął dłońmi twarz Paula i całował go, czując miętowy smak pasty do zębów. Paul pociągnął go na siebie, oddając pocałunek i gładząc nagie plecy Kacpra. Skopał z siebie przykrycie, tak żeby ich ciała mogły do siebie przylgnąć na całej długości.\nKacper zjechał z pocałunkami na szyję Paula. Zassał się na jego jabłku Adama, zanim zjechał w dół, na obojczyki. Chaotycznie zabrał się za zdejmowanie z siebie ubrań. Już po chwili leżał na Paulu zupełnie nagi, całując go, spragniony jak nigdy w życiu. W brzuchu czuł dziwne ciepło, jakieś trzepotanie, które było niezwykle dziwne, ale nie nieprzyjemne. Czując poniekąd ulgę, że Paul go nie odepchnął, otarł się o niego, wracając z pocałunkami do jego ust i jedną ręką zsuwając mu z bioder slipy.\n– Kacper… – wyjęczał Paul w jego usta, zaciskając rękę na jego boku. – Och, Boże, Kacper…\nGdy blondyn odsunął się nieco, żeby swobodnie móc chwycić penisa Paula w dłoń, zauważył w oczach młodszego mężczyzny wahanie. Pociągnął nosem i uśmiechnął się półgębkiem. Nie ma nic za darmo, prawda? Nagrabił sobie, to teraz musiał coś Paulowi zaoferować.\nblindhands 3 października 2015 21:03\nO, rany. Tego się nie spodziewałam.\nNapisałabym coś więcej, ale jestem jeszcze w zbyt wielkim szoku.\nkaeru 3 października 2015 21:57\noh tak! Nareszcie! Wiedzialam, ze ani Kacper, ani nawet Paul dlugo w celibacie nie pozostana! :D\nteksty Tyler'a na temat przykapania Tomka z Zack'iem boskie ..reka go bolala.. hahahaha swietne! :D Tyler daj sie zgeic, miej chlopakaaa!\nUnda 5 października 2015 01:57\nTyler był GE-NIAL-NY! :D\nAnonimowy 3 października 2015 22:24\nWooooow!!!!! Genialny rozdział~!\nMionka Jakaś Tam 3 października 2015 22:59\nCuuuudo :) no to tyle z konstruktywnej krytyki :)\nAnonimowy 3 października 2015 23:59\nAleż emocjonalnie piszesz. Trafiasz w mój gust idealnie.\nFenrissa 4 października 2015 00:14\n...że Kacper dał? właśnie zbieram szczękę z podłogi.\nUnda 5 października 2015 01:59\nMam nadzieję, że dopiero DA, a my sobie o tym poczytamy w następnym rozdziale xD\nLena 4 października 2015 18:29\nTeraz to do szczęścia brakuje mi tylko Tyler'a jak gwiazdy rocka. :D\nUnda 5 października 2015 01:56\nMam nadzieję, że kolejny rozdział zaczyna się od tego miejsca, gdzie ten się skończył? (czy ktoś może mi zaspojlerować, czy moja nadzieja ma rację bytu?) ;)\nAnonimowy 7 października 2015 17:53\nWooow! Robi się gorąco!\nKocham to opowiadanie I niecierpliwie czekam na kolejne rozdziały! :3


Sklepy Internetowe | elegancki interesujacy katalog\nPierwotnie wytapiane były jedynie kolorowe tafle. Było to powiązane z występującymi zanieczyszczeniami. Technikę produkcji szkła bezbarwnego opracowano dopiero za czasów Imperium Rzymskiego. Na dużą skalę szklarstwo rozwijało się w Egipcie dopiero ok 500 roku p.n.e.. W Europie rozkwit produkcji szkła nastał w XIII wieku. Dziś szkło ma niezwykle dużo zastosowań. Wykorzystywane jest do produkcji szklanek, talerzy, wazonów. Swoje zastosowanie szkło znalazło oraz w optyce:produkcje soczewek, pryzmatów, labolatyoriach jako wyposażenie labolatoryjny bądź produkcji szyb. Nasz sklep zajmuje się szkłem artystycznym wyrabiamy z wielką starannością szkło dekoracyjne malowane ręcznie. Powstają u nas szczególne przedmioty, jedyne w swoim rodzaju.\nWszystkie nasze produkty tworzymy w oparciu o najnowsze i najbardziej eleganckie trendy panujące aktualnie w rękodziele artystycznym. W naszym sklepie odnajdziecie Państwo talerze, patery, figurki, a także biżuterię, zegary czy misy.\nOpublikowano 27 października 2021 Kategorie sklepy internetoweTagi prezenty, szkło\nObiad to ogromnie ważny posiłek, który zwykle spożywamy w połowie dnia. By przynosił największe korzyści zdrowotne ważne jest by był skomponowany z odpowiednich oraz zdrowych produktów. Należy zauważyć, iż doskonały obiad nie jest tylko dobry ale także syty, a przede wszystkim zdrowy. Istotne jest by posiłek ten zapewniał ważne dla naszego organizmu białko, witaminy oraz tłuszcze.Istnieje wiele produktow takich jak\n, ktore mozemy wykorzystać w kuchni. Doskonałymi dodatkami do obiadu będą zatem wszelkiego rodzaju warzywa. Warzywa duszone na parze nie tylko zatrzymują swój apetyczny wygląd, kolor ale także są pełne witamin i minerałów. Świetnym dodatkiem do obiadowych dań są także . Zawierają one mnóstwo wody gasząc pragnienie, znajduje się w nich także moc witamin, magnez,fosfor i potas. Są również świetnym dodatkiem dla osób na diecie gdyż przyspieszają przemianę materii. Innymi pysznymi i zdrowymi dodatkami do obiadu są buraczki, ćwikła czy kapusta kiszona. Jeżeli nie mamy czasu sami ich przyrządzić możemy kupić je gotowe w słoiku. Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą po kliknięciu w link: sklep internetowy przetwory


Folie do pakowania produktów spożywczych - 2lite.pl\nProdukty spożywcze można pakować jedynie w folie posiadające odpowiedni atest. Stanowi on dowód na to, że dany materiał nie wpływa na skład, smak i zapach jedzenia. Folie do produktów spożywczych nie są sobie równe, mogą różnić się niektórymi właściwościami, można je aplikować ręcznie bądź maszynowo.\nFolia o właściwościach kurczliwych\nDoskonałym przykładem folii termokurczliwej jest folia PE, która produkowana jest w formie taśmy, gotowych kapturów pod wymiar palety bądź też w formie rękawa lub półrękawa. Wykorzystywana jest między innymi przez branżę odzieżową, budowlaną i spożywczą. Folia PE, która posiada Świadectwo Jakości Zdrowotnej Państwowego Zakładu Higieny i zaświadczenie o możliwości stosowania do żywności, spełnia wymagania Dyrektywy UE 2002/72/EC.\nProducenci żywności folie PE stosują w cateringu i handlu. Wykorzystywana jest np. do pakowania artykułów takich, jak kanapki czy sałatki. Folia PE może mieć kontakt z surowym mięsem, wędlinami, serem, rybami. Pakuje się w nią wyroby cukiernicze, owoce i warzywa. Chroni żywność przed wysychaniem i utlenianiem. Zabezpiecza przed utratą smaku czy przenikaniem zapachów. Sprawia, że żywność dłużej może być świeża. Folia PE występuje również jako zwykła folia, tzn. bez możliwości rozciągania.\nFolią termokurczliwą jest również folia poliolefinowa. Jest ona całkowicie bezpieczna dla zdrowia, nie ma zapachu, smaku, przez co jest neutralna dla zapakowanej żywności. Folia poliolefinowa jest wielowarstwowa i wyróżnia się nie tylko bardzo dobrymi właściwościami kurczliwymi, ale też wysoką przezroczystością i połyskiem. Używając tego materiału opakowaniowego można z powodzeniem używać folii o mniejszych grubościach, niż w przypadku innych materiałów. Dzięki temu istnieje możliwość zmniejszenia kosztów finalnego produktu.\nFolia poliolefinowa pełni funkcję ochronną i jednocześnie poprawia walory wizualne zapakowanego towaru. W materiał ten pakuje się pieczywo, owoce, warzywa, wyroby cukiernicze. Należy zaznaczyć, że folia, o której mowa, zachowuje znaczną kurczliwość w dość niskich temperaturach. Dzięki tej właściwości może być stosowana do pakowania mrożonek. Poza tym, folia poliolefinowa jest przyjazna dla środowiska. Nadaje się do recyklingu, a w trakcie procesu zgrzewania oraz utylizacji nie emituje do atmosfery szkodliwych oparów.\nFolia polipropylenowa (inaczej BOPP) jest jednostronnie aktywowana, co umożliwia jej zgrzewanie poniżej temperatury topnienia polipropylenu. Powstaje dzięki rozciąganiu wytłoczonej masy tworzywa, tworzącej taśmę najpierw wzdłuż, po czym w kierunku poprzecznym. Folia BOPP jest sztywna i bardzo wytrzymała. Dwustronne rozciąganie pozytywnie wpływa na jej przejrzystość. Folia BOPP wyróżnia się też połyskiem. Poza tym, charakteryzuje się niską przepuszczalnością pary wodnej i substancji zapachowych. Dzięki swoim właściwościom ma ona szerokie zastosowanie przy pakowaniu pionowym i poziomym. Na folii BOPP wykonuje się nadruki, np. nazwy piekarni. Stosowana jest do takich wyrobów jak ciastka, batony, makarony, chipsy. Pakuje się w nią opakowania i pudełka z kawą, herbatą. Wykorzystywana jest jako bezpośredni materiał opakowaniowy i jako składowa laminatów.\nNa uwagę zasługuje również polipropylenowa folia CAST, którą otrzymuje się metodą ekstruzji, polegającą na “wylewaniu” płynnej folii przez wąską szczelinę na obracający się walec i gwałtownym jej schładzaniu. Folia CAST jest jednostronnie aktywowana od zewnętrznej strony nawoju. Wyróżnia się przezroczystością i wysokim połyskiem. Posiada też zwiększoną barierowość na przenikanie pary wodnej. W porównaniu do innych folii o tej samej grubości, posiada niski ciężar właściwy. Ma to wpływ na wydajność opakowaniową.\nFolia CAST może służyć jako składnik laminatów z innymi materiałami. Wyróżnia ją bardzo szeroki wachlarz zastosowań, tj. produkuje się z niej woreczki do artykułów spożywczych (np. do pieczywa, słodyczy). Powstają z niej opakowania do świeżych warzyw i opakowania do wyrobów pasteryzowanych.\nFolia stretch, która posiada atest do bezpośredniego kontaktu z żywnością, produkowana jest w ściśle kontrolowanych warunkach, przy spełnieniu najwyższych warunków sanitarnych. Charakteryzuje się ona wysoką przezroczystością oraz rozciągliwością. Jest tania i łatwa w użyciu. Wyróżnia ją znakomita kleistość i odporność na czynniki zewnętrzne. Chroni żywność przed wysychaniem, utlenianiem, przenikaniem zapachów, utratą smaku. Niewielka waga i rozmiar rolki z folią stretch sprawiają, że znajduje szerokie zastosowanie w gospodarstwie domowym. Folia dostępna jest w nawojach: ręcznym (do manualnego owijania towaru na paletach) i maszynowym (używana do zabezpieczenia towaru na paletach przy użyciu zautomatyzowanych owijarek).\nPrevious Post Inspektor ochrony danych – czy potrzebuje go Twoja firma?\nNext Post Wybieramy kijki narciarskie - 5 faktów


Punkty oraz typy turystyki – poznaj inne kraje – FIT\nSpotykamy się niekiedy z powiedzeniem, że podróże nauczają. Rzeczywiście zarówno z krajowych, jak oraz cudzoziemskich wojaży jesteśmy w stanie w pewnych sytuacjach coś wynieść. Zwiedzając różnorodne miejsca wielokrotnie stykamy się z kulturą danej populacji, poznajemy jej ceremoniały, zachowania i sposób życia.\nPoznajemy różne tradycje, a zatem wolno oznajmić, że w czasie podróży napotykamy się z ludźmi i dowiadujemy się o tym, w jaki sposób żyją. Mamy prawo poznać historię regionu, usłyszeć legendy, spotkać się z jakimiś stwierdzeniami, zwrotami dotąd nam nie znanymi. Lecz to nie wszystko. Poza wiedzą, jaką są w stanie nam oddać ludzie, okolica, jej zabudowa także mogą nas czegoś nauczyć. Zwiedzamy rozmaite zabytkowe budynki, poznając ich dzieje, zaznajamiając się ze stylem architektonicznym, z historiami przewodnika.\nBędąc w górach uczymy się nazw czubków, łańcuchów górskich, lub przełęczy. Wolno też uznać, że poznajemy obcą mowę, choć tu jesteśmy w stanie wdać się w polemikę, czy podróż sama w sobie pozwoli nam zgłębić choćby w pewnym stopniu obcy język – wypróbuj gruzja praktyczne informacje. To bo zależy od tego, jak długo przebywamy w danym miejscu. Jeśli mówimy o wycieczce, wyjeździe, podróży to możemy rozróżnić wiele sposobów przemieszczania się z miejsca na miejsce. Często zależy to od odległości, jaką przybędzie nam przemierzyć, bądź też także okolicy, do jakiej mamy zamysł się dostać.\nNajkrótszy może okazać się rajd, który zazwyczaj jest wycieczką pieszą. Może być również połączony z krótkimi przejazdami, na przykład autostopem. Od czasu do czasu wolno również wyruszyć w dłuższą podróż rowerem, a nawet skuterem. Innym sposobem na turystyka jest skorzystanie z takiego środka lokomocji, jak pociąg. Jeszcze znacznie bardziej odmienny jest rejs promem.\nZ kolei Europejczyk, który planuje wyjazd za Ocean, najczęściej zdecyduje się na lot samolotem. Pomimo to, zawsze najlepszym sposobem na podróżowanie jest wyjazd prywatnym autem. Może to być samochód kempingowy, bądź nawet sztampowe auto osobowe, lub przykładowo van. Nawet gdybyśmy pragnęli iść śladami niewspomnionego Europejczyka wybierającego się do Ameryki, mamy możliwość przetransportowania stworzonego przez nas pojazdu statkiem rejsowym.\nPrevious post: Strój oraz dodatki motocyklowe – gdzie kupić?\nNext post: Ciekawostki: turystyka, sport i dowcipy


"Bursztynowa komnata" – pierwsza moneta z serii "Tajemnice historii" | HISTORIA.org.pl - historia, kultura, muzea, matura, rekonstrukcje i recenzje historyczne\nKultura i sztuka, Wiadomości | Stanisław Tomasz Kołodziej |\t25 października 2012 18:04\nZłota moneta „Bursztynowa komnata” / fot. mennica.com.pl\n„Bursztynowa komnata„ jest pierwszym tematem z nowej serii monet zagranicznych wybijanych w Mennicy Polskiej pt. ”Tajemnice historii”, w ramach której prezentowane będą najbardziej zagadkowe przedmioty i związane z nimi historie, wokół których przez dziesiątki i setki lat powstało wiele legend i tajemniczych opowieści.\nSrebrna moneta zostanie wybita na krążku o średnicy 50 mm i masie 62,2 g (2 uncji), natomiast złota 40 mm i masie również 2 uncji. Każda z nich będzie zawierała unikalny dodatek w postaci naturalnego bursztynu bałtyckiego. Dodatkowo złote numizmaty będą posiadały indywidualną numeracje na rancie monety, zgodną z numerem na certyfikacie. Wszystkie monety zapakowane będą w okolicznościowe etui, dedykowane specjalnie do tej wyjątkowej emisji.\nHonorowy patronat na emisją monety „Bursztynowa komnata” objęło Państwowe Muzeum w Carskim Siole, w którym od 2003 r. można oglądać zrekonstruowaną bursztynową komnatę.\nSrebrna moneta „Bursztynowa komnata” / fot. mennica.com.pl\nW ramach serii ukażą się również monety prezentujące m.in. Święty Graal, Arkę Przymierza, Skarb Admirała oraz Skarb templariuszy.\n2$ Bursztynowa komnata:\nMasa: 62,2 g (2 oz)\n100$ Bursztynowa komnata\nNominał: 100 dolarów nowozelandzkich\nMateriał: złoto Au 999


Antropologia kulturowa – wykłady - Sciaga.pl\nANTROPOLOGIA KULTUROWA ? WYKŁADY\n1.KULTURA I CYWILIZACJA\n2.CZŁOWIEK A KULTURA\n3.TECHNIKA A KULTURA\n4.TECHNIKA A INFORMATYKA\n5.TRUDNOŚCI OKREŚLENIA POJĘCIA KULTURA TECHNICZNA\n6.POJĘCIE KULTURA TECHNICZNA W LITERATURZE\n7.RELACJE: KULTURA TECHNICZNA A KULTURA PRACY, KULTURA EKONOMICZNA, KULTURA PRAKSEOLOGICZNA, KULTURA OGÓLNA CZŁOWIEKA\n8.PROPOZYCJA WŁASNA DEFINICJI POJĘCIA ?KULTURA TECHNICZNA?\n9.METODOLOGICZNE KONSEKWENCJE PRZYJĘTEJ DEFINICJI\n10.NEGATYWNE POSTAWY WOBEC TECHNIKI KOMPONENTEM KULTURY TECHNICZNEJ\n11.WYMIARY STRUKTURALNE KULTURY TECHNICZNEJ\nTechnika ma związek ze wszystkim, co czyni człowiek,\naby zmienić świat, w którym żyje?\n(?Uczyć bez granic?)\nPrzez kulturę techniczną\nrozumiemy mentalne wzory działania\ni technik możliwych do zrealizowania,\nw miarę postępu wiedzy i praktyki ludzkiej?\nW konwencji terminologicznej dydaktyki techniki często stosuje się pojęcie kultura techniczna. Pojęcie to zmienia swoją treść wraz ze zmianami, jakie dokonują się w technice współczesnej i jej odniesieniach do kultury oraz cywilizacji. Inny byłby sens tego pojęcia w cywilizacji industrialnej, gdzie dominowały takie wartości, jak kapitał, siła robocza i środki produkcji, a inny sens kultury technicznej jest w cywilizacji informacyjnej, gdzie dominują: informacja, wiedza i kompetencje człowieka. Nie mniej istotne są także zmiany, jakie zachodzą we wszystkich dyscyplinach naukowych zajmujących się badaniem człowieka i jego odniesień do rozmaitości zjawisk, z jakimi się on spotyka, w tym przemiany w naukach pedagogicznych i współczesnej dydaktyce techniki.\nWyjaśnienie treści tego pojęcia łączy się z określeniem jego relacji z takimi pojęciami, jak: kultura pracy, kultura prakseologiczna, kultura ekonomiczna.\nNajszerszym zakresowo pojęciem jest kultura techniczna. Wyjściowymi pojęciami w tych rozważaniach są kultura i cywilizacja oraz technika i informatyka.\nJeśli natura pozbawiana jest wartości,\nto można z nią robić, co się chce,\nmożna jej używać aż do unicestwienia.\nA wszystko to dzieje się pod patronatem\nwielkości człowieka i wielkości kultury?\nP. Jaroszyński (1993)\n1. KULTURA I CYWILIZACJA\nPostęp techniczny ? i związany z nim rozwój kultury współczesnych społeczeństw ? nabiera we współczesności szczególnego znaczenia. Wpływa decydująco na treść, jakość i poziom życia każdego człowieka. Środowiskiem człowieka jest nie tylko świat przyrody, ale także tzw. świat kultury ? wytworzony i udoskonalany przez człowieka. Obecnie wyrażenie kultura stało się hasłem wywoławczym różnych skojarzeń, najczęściej wiążących się z rozrywką, rzadziej natomiast z odbiorem dzieł sztuki. I rzeczywiście obecnie funkcjonują wyrażenia kultura lub cywilizacja ? w różnych znaczeniach: socjologicznym, psychologicznym, historycznym itp. Im bardziej zacieśnia się treść pojęcia kultura i wyróżnia się przez to rozmaite jego znaczenia, tym bardziej ujawnia się pilna potrzeba takiej interpretacji treści pojęcia kultura, obejmującej te wszystkie aspekty ludzkich działań, które mają szczególny dziejotwórczy charakter. Bez wątpienia takim zjawiskiem jest technika. Warto więc wyraźnie wskazać na rolę techniki w kształtowaniu oblicza kultury, ale jednocześnie na wpływ kultury na treść podejmowanych działań technicznych.\nW obrębie tak rozumianej analizy mieści się tzw. kultura podmiotowa (osobowa, konkretnych ludzi), ale i przedmiotowa i funkcjonalna. Wszystko zależy od tego, co weźmiemy pod uwagę, co poddajemy twórczej, bądź przetwórczej sile ludzkiego rozumu. Czy będą nimi przedmioty natury przetworzone przez ludzki umysł? Czy sam podmiot? O ile jest on zdolny ulegać ludzkiemu intelektowi? Czy same czynności ludzkie występujące w rozmaitych połączeniach, tworzące działania o charakterze bardzo zróżnicowanym?\nTo wszystko sprawia, że uprawnionym jest używanie wyrażenia kultura z najrozmaitszymi jej przymiotnikami, jak: indywidualna, społeczna, masowa, różnych grup społecznych, różnych dziedzin ludzkiego życia, narodowa, państwowa, naukowa, literacka, artystyczna, muzyczna, rolna, przemysłowa itd.\nRozległość problematyki kultury (zwłaszcza rozumianej globalnie) sprawiła, iż wielokrotnie podejmowano próby jej uszczegółowienia drogą wyodrębniania różnych typów kultury (tradycyjna, ludowa, nowoczesna, masowa itp.), różnych jej sfer, aspektów (np. materialna, duchowa, społeczna), czy takich jej względnie odrębnych dziedzin, jak kultura polityczna, ekonomiczna, prawna, literacka, artystyczna itd. Dotychczas jednak nie wypracowano jednej teorii kultury. Sytuacja taka nie uła-twia analizy relacji kultury do cywilizacji.\nPojęciem cywilizacja określa się poziom rozwoju osiągnięty przez społeczeństwo w danej epoce historycznej, ze szczególnym uwzględnieniem poziomu kultury materialnej (przede wszystkim wiedzy ścisłej i techniki), będącej wskaźnikiem opanowania przez ludzi sił przyrody i wykorzystywania jej bogactw na swoje potrzeby. Tak rozumianej cywilizacji przeciwstawia się czasem kulturę, pojmowaną jako kultura duchowa, tj. sfera duchowej twórczości człowieka.\nRelacje pojęć kultura i cywilizacja były przedmiotem licznych opracowań. Zauważyć można, że o ile cywilizacja obejmuje wszelkie zjawiska odnoszące się do dobrobytu i bezpieczeństwa ludzi, w tym także to, co decyduje o współżyciu między ludźmi, to pojęcie kultura ? będąc wynikiem wysubtelnienia psychiki ludzkiej ? wiedzie do dalszego doskonalenia człowieczeństwa człowieka.\n2. CZŁOWIEK A KULTURA\nNie ma kultury bez człowieka i nie ma człowieka bez kultury. Kultura wyróżnia człowieka w świecie istot żywych. Umożliwia mu zachowanie tożsamości i prowadzenie godnego życia. Człowiek jest jedynym podmiotem kultury. Człowiek i tylko człowiek jest sprawcą i twórcą kultury; człowiek i tylko człowiek w niej się wyraża i w niej się potwierdza - powiedział Jan Paweł II w UNESCO. To właśnie rozum człowieka wyróżniający go jako byt wśród innych stworzeń czyni go zdolnym do bycia twórcą i konsumentem kultury. Ale człowiek jest także przedmiotem i celem kultury. Kultura będąc dziełem człowieka jest dla człowieka. W tym kontekście można tę myśl rozwinąć także na technikę. Technika jest dziełem człowieka i jest dla człowieka. Kultura jest tym, przez co człowiek jako człowiek staje się bardziej człowiekiem (Jan Paweł II: W imię przyszłości kultury).\nW kulturze - pojmowanej jako środowisko życia i stawania się człowieka - dostrzegamy znaczący udział techniki i działalności technicznej człowieka. Przy czym występuje on wtedy w podwójnej roli. Jest podmiotem kultury i techniki, ale równocześnie jest przedmiotem kultury i celem jej oddziaływania.\nTworzona przez ludzi technika i kultura jest zarazem tworzona nie tyle dla siebie, ile dla innych ludzi w tym celu, aby zmienić jakość życia, wzbogacić je, szczególnie życie duchowe oraz dla uświadomienia człowiekowi jego tożsamości i ułatwienia odpowiedzi na pytanie o sens istnienia i aktywności. Jak zauważa Jan Paweł II dzieła kultury materialnej świadczą zawsze o jakimś uduchowieniu materii, o poddaniu tworzywa materialnego energiom ludzkiego ducha: inteligencji, woli. Z drugiej zaś strony, dzieła kultury duchowej świadczą na odwrót, o swoistej materializacji ducha i tego, co duchowe. Nie ma zatem kultury bez ducha, jak nie ma kultury bez materii.\nTak rozumiana kultura powinna wychowywać człowieka. Jest to jej podstawowe zadanie. Wychowanie to ma dokonywać się w taki sposób, aby człowiek stawał się bardziej człowiekiem, całym człowiekiem. W koncepcji personalistycznej konse-kwentnie stosujemy zasadę integralnego wychowania człowieka. Kultura, a także technika wykorzystywana przez człowieka ma moc wychowywania, gdyż rozwija pojęcia, ubogacając ich treść; wymusza sądy o zjawiskach, sens prawdy, piękna, a nade wszystko sens obiektywnego dobra, które tworzy moralność. Dlatego też nie wolno w analizach zjawiska kultury i jej odniesień do kultury technicznej pomijać sfery zjawisk moralnych. One są dla tych dwóch form ludzkiej aktywności wspól-nym fundamentem. Kultura moralna - ta jak pisze Papież zdrowa moralność - związana jest z każdym typem działalności człowieka, tj. działalności artystycznej kulturowej, politycznej, technicznej, wypoczynku i pracy.\n3. TECHNIKA A KULTURA\nChociaż technikę tworzą nieliczni, to użytkują ją wszyscy. To sprawia, że technika współczesna ma wyraźnie charakter społeczny, a współczesne społeczeństwa są społeczeństwami stechnicyzowanymi. Mówi się krótko o społecznym charakterze techniki i technicznym charakterze współczesnych społeczeństw. W tym kontekście uzewnętrznia się pełna treść stwierdze-nia, że istota techniki współczesnej leży poza techniką (co szczególnie wyraźnie widać w odniesieniu do informatyki). Jest ona dla współczesnej cywilizacji środkiem rozwoju społecznego oraz rozwoju środowiska życia człowieka. Jej wszechobecność wyraża się z jednej strony w olbrzymiej ilości wytworów techniki, z drugiej zaś strony w uspołecznianiu i upowszechnianiu jej metod.\nTechnika obejmuje wszystkie sfery życia i działalności człowieka. Ma związek ze wszystkim, co robi człowiek, jest terenem integrowania wiedzy z różnych jej obszarów. Technika współczesna jest terenem kształtowania systemów etyczno?moralnych współczesnych społeczeństw, a przez jej bezpośredni wpływ na pracę człowieka powoduje wzrost skuteczności jego działań w zakresie doskonalenia siebie i świata, w którym człowiek żyje. Widać tu podstawową, funkcję techniki współ-czesnej. Technika jest środkiem wielostronnego rozwoju i wychowania człowieka.\nObecnie wyodrębnia się działania techniczne rozmaitego typu. Wspólną miarą ich wartości jest to, w jakim stopniu sprzyjają one, stwarzają warunki i przyczyniają się do dobra człowieka.\nPrymat człowieka nad techniką oznacza potrzebę refleksji etycznej nad zjawiskami rozwijającej się techniki. Refleksji tej nie można uwolnić od relacji techniki i kultury. Czy człowiek może być wyłącznie panem i władcą natury, czy czyniąc sobie ziemię ?poddaną? (co ułatwia mu współczesna technika), ma nad nią nieroztropnie panować, naruszać równowagę i ład ekologiczny? Czy w dążeniach do ciągłego pomnażania dóbr, usprawniania swoich działań technicznych zagubić może swoje człowieczeństwo? Jak zauważa Jan Paweł II technika wniosła ogromny wkład w dobrobyt ludzkości, w poprawę warunków życia, w ułatwienie i doskonalenie dzieł ludzkich. Jednakże często trudno powiedzieć komu służy: czy służy ludzkości, czy zwraca się przeciwko niej? Ta sama technologia, która może dopomóc biednym, bywa przyczyną zubożenia, zmniejsza ilość miejsc pracy, ogranicza możliwości twórczego wyrażania siebie. I w wielu innych przypadkach technologia przestaje być sprzymierzeńcem osoby ludzkiej...\n4. TECHNIKA A INFORMATYKA\nNajpierw człowiek stworzył komputer,\nteraz komputer tworzy człowieka.\nKomputer jawi się jako supertwór, najwyższy artefakt,\nktóry choć jest tworem człowieka\nprzetwarza go na swój obraz i podobieństwo?\nInformatyka jest obecnie zespołem dyscyplin naukowo?technicznych, których przedmiotem badań jest ogół zjawisk, jakie występują w procesach gromadzenia, przetwarzania, przechowywania, przesyłania i udostępniania, prezentowania, wykorzystywania w procesach komunikacji między obiektami, systemami i ludźmi różnego rodzaju informacji. Wyjaśnianie prawidłowości związanych z wymienionymi procesami umożliwia projektowanie metod optymalnego ich przebiegu, a także projektowanie i konstruowanie oraz wytwarzanie i eksploatację środków technicznych zdolnych te procesy realizować.\nWspółcześnie informatyka obejmuje:\n1. dyscypliny naukowe, dotyczące przetwarzania informacji przy użyciu środków technicznych (komputerów),\n2. podstawy konstrukcji maszyn cyfrowych, podstawy programowania, teorie języków programowania, teorię systemów operacyjnych, podstawy organizacji banków danych, teorię sieci teleinformatycznych, podstawy użytkowania elektronicznych maszyn cyfrowych; opiera się na zasobach pojęć podstawowych i metod zaczerpniętych z logiki formalnej, algebry, ling-wistyki matematycznej, teorii procesów przypadkowych, statystyki matematycznej itp.,\n3. dziedzinę działalności gospodarczej związaną z produkcją komputerów i ich oprogramowania, budową systemów informatycznych i ich zastosowaniami w gospodarce; w perspektywie informatyka obejmować będzie sterowanie procesami tech-nologicznymi, transportowymi itp.\nDosyć często spotyka się określenie technologia informacyjna, połączenie zastosowań informatyki z technikami komunikacji (technologia informacyjna i komunikacyjna). W polskiej konwencji terminologicznej stosuje się w tym przypadku pojęcie teleinformatyka lub telematyka. Eksponuje się w ich treści to, że są one połączeniem informatyki z innymi technologiami, które współdziałają z nią i mają wpływ na jej stosowanie w społeczeństwie. Tak rozumiane technologie nazywane są także technologiami definiującymi społeczeństwo informacyjne. Nie mamy więc do czynienia z jedną, lecz z całym systemem technologii. Ponadto, w określaniu treści pojęcia technologie informacyjne zwrócić należy uwagę na treść obydwu członów tego pojęcia. Pojęcie technologia oznacza dziedzinę integrującą, najkrócej mówiąc, odpowiedzi na pytania: Co? Z czego? Jak? chcemy działać (przesyłać, przechowywać, przetwarzać itd.). Każdemu z tych celów działań odpowiadają różne technolo-gie (np. technologii zapisywania informacji mamy przynajmniej kilka).\nInformatyka jest nierozerwalnie związana z jednej strony z matematyką, z drugiej zaś z szeregiem dyscyplin technicznych, w tym z elektroniką, zwłaszcza z mikroelektroniką, a ostatnio także z optoelektroniką, fotoniką i elektroniką kwan-tową. Gwałtowny rozwój, choćby tylko tych wymienionych wyżej dyscyplin, jaki dokonuje się w ostatnich latach, oddziaływuje na wszystkie dziedziny życia człowieka, wyznacza w istotny sposób wymiary rewolucji globalnej, a jej wszechobecność jest znamienną cechą współczesnego jej charakteru. Wywarła ona istotny wpływ na wszystkie dziedziny życia i na całokształt życia wielu społeczeństw. Praktycznie trudno wymienić obszar naszego życia, w którym informatyka byłaby nieobecna.\nZ uwagi na to, że w coraz wyraźniejszym stopniu problemami związanymi z procesami informacyjnymi zajmuje się coraz większa liczba osób, można stwierdzić, że powstaje społeczeństwo informacyjne. W tym też kontekście mówimy o cywili-zacji informacyjnej.\n5. TRUDNOŚCI OKREŚLENIA POJĘCIA KULTURA TECHNICZNA\nPojęcie kultura techniczna jest dwuatrybutowe. Na jego treść składa się to wszystko, co włączamy do desygnatów po-jęć: kultura i technika. W literaturze przedmiotu pojęcie kultura techniczna stosowane jest w różnych znaczeniach. Niektórzy z autorów określają kulturę techniczną szeroko (globalnie), traktując ją jako składnik kultury ludzkości. Inni zaś rozumie-ją pod tym pojęciem określenie pewnego syndromu cech osobowościowych człowieka, które świadczą o sposobach posługiwania się przez człowieka osiągnięciami technicznymi (wynikami dotychczasowych działań technicznych).\nPierwsze rozumienie pojęcia kultura techniczna wiąże się z włączeniem do jego treści całokształtu wyników działalno-ści technicznej, w całej ich rozmaitości. Stanowią one składniki dorobku społecznego, zarówno materialnego (różnych wytwo-rów techniki), jak i niematerialnego (utworów technicznej działalności człowieka, do których należy np. wiedza techniczna, metody działań technicznych), służącego opanowaniu i przekształcaniu przyrody.\nPojęcie kultura techniczna obejmuje wtedy także tę warstwę świadomości społecznej, która wyraża oceny, opinie i po-glądy na system techniczny, poszczególne jego elementy oraz ich skutki, a także wiedzę, umiejętności i nawyki charakteryzu-jące zbiorowość zgodnie z funkcjonującym systemem wartości. Tak rozumiana kultura techniczna jest także swoistą częścią kultury danego społeczeństwa.\nCzy i na ile wytwory techniki są dziełami kulturowymi? Czy dzieła kultury, pochodne od rozumu i istniejące w materiale naturalnym i pozapsychicznym posiadają charakter intencjonalny? Bo tylko takie należą do kultury. Takimi dziełami są wszystkie wytwory techniki, są one bowiem zmaterializowanym wynikiem intencjonalnej pracy umysłu twórcy. Projekt techniczny wytworu, np. samochodu, jest jeden, a na jego podstawie mogą powstać tysiące przedmiotów podobnych. Plan? wzorzec, idea? sens zawarta w projekcie została dzięki działaniom przedmiotowym zmaterializowana. Twory techniki są z jednej strony real-nie istniejącymi ze względu na realne istnienie ich podmiotów: żelaza, cegły, betonu, kamienia... Jednak treści racjonalne, nadbudowane na realnie istniejących podmiotach, nie są treściami, które same się wyłamują z podmiotów ich istnienia. One są pochodne od ludzkiego rozumu, który je zorganizował i wprowadził wskutek swego wzorcowego oddziaływania. Może się to wydawać dziwne ? pisze M. Krąpiec (op. cit.) w wypadku użytkowania dróg, mieszkań, odzieży, przygotowanych pokarmów - ale staje się zrozumiałe przy zwróceniu uwagi na pochodność od ludzkiego rozumu treści, nadbudowanych na pozapsychicznym materiale. Racją użytkowania i posługiwania się wytworzonymi przez człowieka różnorodnymi przedmiotami jest zawsze rozum? Dlatego poznanie i użytkowanie ludzkich wytworów dokonuje się przez odczytanie pomysłu autora i jego twórczych zamierzeń...\nOstatecznym przeznaczeniem wszystkiego, co tworzy kulturę jest rozwój ludzkiej osobowości, aktualizowanie rozlicznych potencjalności człowieka. Kultura ma swoje źródło w ludzkim duchu i jest użytkowana z racji ludzkiego ducha, który jedyny może odczytać treść, przeznaczenie i sposób użytkowania tego, co przez człowieka i dla człowieka zostało uczynione. Działania i przeżycia ludzkie powinny zmierzać do tworzenia dobrej kultury. Aby osiągnąć taki cel, działania osobowe muszą być świadome i dobrowolne, ale i moralne. Ich wyniki poznawane przez człowieka w aktach twórczego poznania stają się trwałym składnikiem usymbolizowania i intencjonalnej treści, przyjmując ponadczasowy i niezniszczalny charakter, co jest cechą wszystkich wytworów kultury.\nPodstawowym ludzkim działaniem jest poznanie, bez którego nie ma ludzkich, jako ludzkich, czynności i ich wytworów. Działania techniczne człowieka są zawsze ukierunkowane na cel, są działaniami intencjonalnymi. To człowiek, dzięki własnemu rozumowi i wolnej woli, decyduje o wyborze nie tylko celów działań, ale także dobiera jego zdaniem najkorzystniejsze sposoby ich osiągnięcia.\nW pierwszej fazie działania następuje recepcja, czyli przyswojenie sobie na ludzki sposób ? w intelekcie wybiórczo przyjętej i wyrażonej jako pojęcie? sens, zastanej rzeczywistości, a dalej dokładniejsze zrozumienie treści ? sytuacji, w jakiej działanie będzie podejmowane (ich intelektualizacja i recepcja w intelekcie).\nDruga faza działania obejmuje skuteczne operowanie tymi treściami i zużytkowanie ich dla potrzeb ludzkiego pozna-nia, postępowania i różnorodnej ludzkiej twórczości. Przedstawione fazy określają kierunki rozumnego działania człowieka, oparte na:\n- poznaniu teoretycznym, rozwijającym się w różnorodne postacie rozumowania i naukę;\n- poznaniu praktycznym, realizującym w postępowaniu ludzkim dobro i tym samym ? w aktach decyzji konstytuujących porządek moralny;\n- poznaniu twórczym, przekształcającym ujęte poznawczo treści, według odpowiednich kryteriów, obranych przez tego, który tworzy\nDlatego nauka, sfera moralności i sfera sztuki i techniki - zdaniem M. Krąpca (1992, s. 170) uchodziły w historii ludzkiej za integralne składniki kultury. Na tej już podstawie możemy stwierdzić, że technika jest również w pewnym sensie zintelektualizowaną naturą, a efekty tej intelektualizacji znajdują swoje potwierdzenie w rozmaitych wynikach działań technicznych. Podstawą owej intelektualizacji są pojęcia? znaki, pojęcia? sens, które są pośrednikiem umożliwiającym rozu-mienie samej treści rzeczy. Proces uprzedmiotawiania naszych pojęć? sensów dokonuje się szczególnie wyraźnie w poznaniu twórczym, gdy na podstawie powstałego planu? wzoru, a więc uprzedmiotowionego i zreflektowanego pojęcia, zamierzamy jakąś rzecz skonstruować i stworzyć. Najwyraźniej występuje to w procesach poznania technicznego, gdy do wyprodukowania określonego narzędzia (np. domu, samolotu, komputera) potrzeba bardzo dokładnego i określonego ?planu? idei? wzoru?...\n6. POJĘCIE KULTURA TECHNICZNA W LITERATURZE\nPrzedstawiony kierunek interpretacji treści pojęcia kultura techniczna zestawić można z interpretacjami spotykanymi najczęściej w opracowaniach podręcznikowych. Przykładowo, według T. Nowackiego (1964, s. 74) kultura techniczna jest bogactwem materialnym, organizacją produkcji, przygotowaniem zawodowym robotników i nasyceniem kadrą inżynieryjną. Autor tej definicji nie uwzględnił w jej treści podmiotowego charakteru interesującego nas pojęcia kultura techniczna. Spo-soby postępowania człowieka, wybierane przez niego cele i środki dla ich realizacji, mające w istocie służyć przekształceniu zastanej rzeczywistości, muszą uwzględniać aspekty etyczno? moralne.\nJ. Bańka (1983, s. 128) podejmując próbę formułowania definicji kultury technicznej wychodzi z założenia, że na kulturę techniczną składają się: środki materiałowe, mechaniczne, fizyczne i chemiczne oraz techniczne metody ich wykorzysta-nia, dzięki którym człowiek zostaje włączony w swoje naturalne środowisko. Przez kulturę techniczną rozumiemy mentalne wzory działania\ni technik możliwych do zrealizowania, w miarę postępu wiedzy i praktyki ludzkiej ? pisze J. Bańka.\nAutor ten kładzie nacisk na czynnik społeczny, obejmujący organizacyjny sposób wykorzystania techniki, który wyraża się w całokształcie stosunków produkcji odpowiadających im instytucji. Taki sposób korzystania z techniki przynosi zbiór projektów myślowych, których wynikiem realizacji może być konkretny obiekt techniczny albo zespół umiejętności oraz sposobów myślenia i działania, warunkujących osiąganie dóbr materialnych.\nW tej interpretacji pojęcia kultura techniczna akcenty położone są na efektach, a więc przez to na skuteczności działania. Na uwagę zasługują w niej zwroty: sposobów myślenia, mentalne wzory działania. Rolę instrumentalną w myśleniu, pozna-waniu i komunikowaniu się pełnią takie elementy kultury, jak: język mowy potocznej nasycony terminologią techniczną, pokrewne mu kody językowe, gesty i znaki, systemy znaków graficznych, obrazy techniczne rozmaitego typu, w tym rysunki techniczne, ale także wyobrażenia i spostrzeżenia zjawisk technicznych, występujących w środowisku sprzężonym każdego człowieka.\nW powyższej interpretacji pojęcia kultura, pojedyncza osoba kontaktuje się sama z sobą za pomocą języka, słów i pojęć oraz obrazów i znaków. Myśli więc w pewien charakterystyczny dla siebie sposób. Ten subiektywny styl myślenia znajduje odbicie w zachowaniach oraz postępowaniach człowieka w sytuacjach technicznych.\nObok definicji szeroko ujmujących treść pojęcia kultura techniczna w literaturze często podkreśla się jej stronę podmiotowo? funkcjonalną (subiektywną), interpretując ją jako cechę osobową, świadczącą o sposobach, jakimi człowiek posługuje się dobrami technicznymi.\nH. Pochanke (1985, s. 28) definiując pojęcie kultura techniczna wyszedł z omówionego wcześniej założenia, że techni-ka obok nauki i sztuki, coraz wyraźniej wpływa na życie i stanowi coraz bardziej znaczący składnik kultury współczesnego człowieka. Pozwoliło to na takie zdefiniowanie pojęcia kultury technicznej, które treściowo najbardziej zbliżone jest do defi-nicji wykorzystującej rozważania M. Krąpca. Treść tej definicji przedstawia się następująco: kultura techniczna jest to całokształt dorobku w dziedzinie nauk technicznych i ich zastosowań, a jednocześnie to ogół wiedzy i umiejętności warunkujących rozumienie tego dorobku, poprzez korzystanie z niego, przekazywanie młodemu pokoleniu i tworzenie nowych wartości w tym zakresie.\nNa treść pojęcia kultura techniczna - przy uwzględnieniu poglądów H. Pochanke - składają się trzy, ściśle powiązane elementy:\n- odpowiedni zasób i poziom wiedzy technicznej - opartej na rzetelnej wiedzy ogólnej, umożliwiającej zrozumienie techniki, ocenianie jej zjawisk i wytworów oraz kształtowanie się i rozwijanie racjonalnego stosunku do problemów związanych z techniką (aspekt poznania teoretycznego);\n- zespół umiejętności - zarówno motoryczno? sprawnościowych, jak i intelektualnych, warunkujących właściwie obcowanie z techniką, tzn. racjonalne korzystanie z urządzeń technicznych i utrzymywanie ich w stałej sprawności, projektowanie i wytworzenie nowych dóbr materialnych, planowanie działania technicznego, posługiwanie się informacją techniczną itp.\n- odpowiednie postawy człowieka wobec techniki i związanych z nią działań, w szczególności w wysokim poczuciu odpowiedzialności za osobiste i społeczne skutki przewidywanych i realizowanych działań technicznych, wobec wielorakich następstw postępu technicznego, a w tym również następstw nie po-żądanych, a nawet szkodliwych (aspekt poznania twórczego).\nNa podkreślenie zasługuje trzecia grupa elementów składających się na treść pojęcia kultura techniczna. Przedsta-wione składniki treści pojęcia kultura techniczna powinny występować na każdym poziomie relacji człowiek - kultura, a więc na poziomie:\n- twórców techniki, tzn. wynalazców, projektantów, konstruktorów, ludzi podejmujących decyzje w sprawach ekonomiczno? technicznych itp.,\n- producentów, czyli ludzi zajmujących się zawodowo produkowaniem dóbr materialnych,\n- użytkowników wytworów techniki, w tym urządzeń technicznych oraz tych, którzy utrzymują urzą-dzenia w stanie funkcjonalnej sprawności.\nZ. Wołk (1988, s. 10), kulturę techniczną określa jako racjonalny, estetyczny i społecznie użyteczny stosunek człowie-ka do techniki oraz wykorzystanie techniki w celu podnoszenia poziomu życia ekonomicznego, społecznego, duchowego i co-dziennego społeczeństwa, zgodnie ze stanem postępu technicznego. Natomiast Cz. Plewka (1991, s. 332) wychodzi z założenia, iż kultura techniczna jest częścią kultury pracy i zależy zarówno od poziomu techniki, jak również od możliwości i umiejętno-ści właściwego wykorzystania zdobyczy nauki w praktyce, czyli w procesach pracy.\n7. RELACJE: KULTURA TECHNICZNA A KULTURA PRACY, KULTURA EKONOMICZNA, KULTURA PRAKSEOLOGICZNA, KULTURA OGÓLNA CZŁOWIEKA\nPojęcia kultura informacyjna i kultura informatyczna wywodzą się z pojęcia kultura techniczna i pojęcia kultura pracy. Mają też silne powiązania z pojęciem kultura ekonomiczna i prakseologiczna (organizacyjna), jako że prakseologia bada czyn-ności człowieka ze względu na sprawność, ekonomiczność i skuteczność.\nNajszerszym pojęciem jest kultura pracy, nieco węższym zakresowo ? pojęcie kultura techniczna. Tym pojęciom podporządkowane są pozostałe.\n- kultura informatyczna to system, postawa człowieka wobec środków informatyki i ich roli w rozwoju współczesności;\n- kultura informacyjna to system postaw człowieka wobec roli informacji i technologii informacyjnych w rozwoju współczesności.\nW treści pojęcia każdej technologii zawarte są trzy komponenty:\n- tworzywo danej technologii (w technologiach informacyjnych są nim zbiory informacji określonego rodzaju), które wiąże się z odpowiedzią na pytanie o to z czego mamy uzyskać wynik końcowy,\n- co jest celem danej technologii? Chodzi więc o takie działania na tworzywie, które prowadzą do prze-tworzenia go w oczekiwaną postać;\n- jak działanie będzie zorganizowane? Z zastosowaniem jakich środków techniki? Bezpośrednio z tym pytaniem wiąże się pytanie o kompetencje osób podejmujących dane działanie.\nPowyższe wyjaśnienie wskazuje jednocześnie, że treść pojęcia kultura informacyjna w podanym wyżej znaczeniu jest zakresowo szersza od treści pojęcia kultura informatyczna. Tak więc w treści omawianych pojęć wyróżnić należy trzy komponenty treściowe, stanowiące komponenty strukturalne postaw człowieka wobec informacji, technologii informacyjnych i techniki informatycznej.\n8. PROPOZYCJA WŁASNA DEFINICJI POJĘCIA ?KULTURA TECHNICZNA?\nWykorzystując wnioski z powyższych analiz można sformułować następującą definicję: kultura techniczna to system stałych skłonności i sprawności woli człowieka, umożliwiający mu godne wykorzystywanie wytworów i utworów techniki występujących w otaczającej go rzeczywistości, w celu zmiany jakości życia swojego i innych ludzi. Wyraża się ona we względnie trwałych i pozytywnych postawach wobec zjawisk techniki, twórców i wytwórców techniki oraz opanowanej wiedzy technicznej, ale przede wszystkim w etycznych zachowaniach oraz postępowaniach człowieka w różnych sytuacjach technicznych.\nDefinicja ta, oprócz tradycyjnych składników treściowych, zawiera nowe składniki etyczne. Ten nurt rozważań ukierunkowuje na problem wartości, jakie niesie zjawisko upowszechniającej się i wszechobecnej techniki. W istocie przecież kultura jest terenem ujawniania wartości. Kultura techniczna powinna być także pojęciem, w treści którego wartości konsty-tuujące człowieka żyjącego w świecie techniki i korzystającego z dóbr techniki muszą znaleźć należne im miejsce.\n9. METODOLOGICZNE KONSEKWENCJE PRZYJĘTEJ DEFINICJI\nZachowania i postępowania człowieka, wyrażane w jego reakcjach na różne bodźce, zależą od aktualnego poziomu jego rozwoju, w tym poziomu rozwoju systemu jego postaw. Innymi słowy, są one wynikiem zarówno wpływu otoczenia, jak również cech własnej osobowości.\nPostawy jako względnie trwały stosunek człowieka do określonych przedmiotów i zjawisk mają zawsze określony:\n-przedmiot, do którego się odnoszą i jego zakres postaw (mogą być ogólne bądź szczegółowe);\n-kierunek postaw ? są ukierunkowane, oznaczają akceptację lub odrzucenie (przychylne, nieprzychylne);\n-siłę postaw ? mają swoje natężenie;\n-kompletność, zwartość postaw ? mogą występować w pełnej lub niepełnej strukturze (brak któregoś z komponentów);\n-trwałość postaw ? mogą być względnie trwałe lub doraźne;\n-zwartość postaw - mogą występować samodzielnie lub łączyć się w zespoły.\nPostawy nie są czymś wrodzonym, rozwijają się w procesie wychowania i nabierania doświadczenia pod wpływem prze-żyć wewnętrznych i wpływów zewnętrznych. Często źródłem naszych postaw są po prostu emocje, którym ulegamy, nie zastanawiając się nad tym, czy są one słuszne, czy nie. Postawy są istotnymi elementami psychiki, kształtowanymi zarówno przez normy kulturowe, jak również systemy wartości i wzory zachowań, przekazywane w danej społeczności czy grupie z pokolenia na pokolenie. Te normy kulturowe, systemy wartości i wzory zachowań są podstawą, na której tworzą się postawy społeczne.\nMogłoby się wydawać, że sprawa odpowiedniego rozwoju postaw jest dość łatwa. Należy ustalić cel, do którego zmierzamy i określić metody działania, aby człowiek nie tylko musiał, ale chciał dobrze działać. W rzeczywistości napotykamy przeszkody, które są trudne - a nieraz niemożliwe - do przezwyciężenia.\nKażdy człowiek, aby mógł właściwie funkcjonować w określonym środowisku, musi być do niego przygotowany. Wymaga to rozwinięcia takich jego postaw, które umożliwią mu pełne zaangażowanie się w re-alizację wartości. Wychodzimy z założenia, że rozwój techniki wpływa na system wiedzy, umiejętności, nawyków i przekonań człowieka, który w swoich życiowych, bądź zawodowych sytuacjach wykorzystuje osiągnięcia techniki. Tak kreowane sytuacje techniczne oddziaływają na siłę i trwałość postaw człowie-ka. Ujawnione postawy wobec techniki (w domu rodzinnym, szkole w środowisku pozaszkolnym), będą się umacniać w warunkach sprzyjających ich dalszemu rozwojowi, zaś w warunkach niesprzyjających może i powinno, dojść do zmiany niektórych postaw, bądź przebudowy ich struktury. Kierunek zmian zależeć będzie od trwałości i elastyczności postaw oraz od dostrzeganych przez podmiot możliwości o przewidywanych konsekwencjach tych zmian. Bez wątpienia należy stwierdzić, że postawy podlegają stałym przekształceniom wywoływanym przez wpływ na nie szeregu zjawisk i procesów.\nPostawy najłatwiej krystalizują się i są najpełniejsze wobec obiektów i sytuacji istotnych, znaczących w życiu człowieka. Możemy zatem przyjąć, że postawy wobec techniki powinny przybierać postać względnie pełną, z uwagi na wszechobecność techniki i jej kulturotwórcze cechy.\nPodejmując analizę problemu treściowej zawartości pojęcia kultura techniczna nie można pominąć tego wszystkiego, co wiąże się i określa godność człowieka jako celu podejmowanych działań technicznych. Prymat osoby nad techniką ujawnia się w tym, że właśnie ON ? człowiek z całym systemem wartości, podejmuje działania, których wyniki mają służyć nie tylko jemu jako twórcy czy wytwórcy, lecz mają być dobrem dla innych, mają budować w nich (ułatwiać tę budowę) ich własne człowieczeństwo, mają wspomagać człowieka w realizacji własnych zamierzeń i planów życiowych. Godność integruje osobowość człowieka, pomaga w ukierunkowaniu i afirmacji życia, niezależnie od zakresu doświadczeń życiowych i treści doświadczeń technicznych człowieka. Świadomość godności własnej człowieka pozwala ukierunkowywać zachowania człowieka w środowisku technicznym, zgodnie z własnymi przekonaniami i normami.\nW literaturze bardzo rzadko podejmowane były próby określenia poziomu kultury technicznej młodzieży, pracowników itp. Dziś szczególnie kryteria etyczno? moralnego wartościowania postępowań człowieka w sytuacjach technicznych stały się podstawą oceny wyników przez niego uzyskiwanych. To upoważnia do wyróżnienia następujących postaw względem techniki:\n-postawy roztropności w działalności technicznej;\n-postawy umiarkowania w czasie wykonywania i wykorzystania urządzeń technicznych;\n-postawy wytrwałości wobec poszanowania wyników działalności technicznej i zjawisk technicznych;\n-postawy szacunku dla innych osób współkorzystających z techniki.\nKażda z wyróżnionych postaw pozwala wyznaczyć oczekiwany sposób zachowań człowieka względem innych ludzi lub przedmiotów.\n10. NEGATYWNE POSTAWY WOBEC TECHNIKI KOMPONENTEM KULTURY TECHNICZNEJ\nNa system postaw człowieka wobec techniki składają się nie tylko postawy pozytywne, oczekiwane, ale także postawy negatywne.\nDo najczęściej występujących postaw negatywnych należy zaliczyć:\n-\tpostawę niemożności,\n-\tkompleks przeciętności,\n-\tzarozumialstwo i zadowolenie z siebie,\nW tej liście na podkreślenie zasługuje najbardziej szkodliwa postawa niemożności. Człowiek, który reprezentuje taką postawę, jest praktycznie niezdolny do skutecznego działania technicznego. Postawa ta działa paraliżująco na umysł człowieka i jego wolę. Łączy się z niewiarą we własne siły, budzi zniechęcenie, lęk przed inicjatywą, ogranicza odwagę człowieka. Konsekwencją jest kompleks niższości i rezygnacja z działań możliwych do podjęcia ze względu na potencjał posiadany przez czło-wieka. Utrwalenie tej postawy prowadzi do asekuranctwa, unikania odpowiedzialności, nastawia człowieka na stereotypowe działania i myślenie. Człowiek praktycznie nie podejmuje nowych działań, lecz broni tego, co już osiągnął.\nZachowania człowieka określane przez postawę przeciętności o dużej sile charakteryzują się m.in. zadawalaniem się tym, co dotychczas uzyskałem, czyli brakiem skłonności do działań innowacyjnych i transgresyjnych, brakiem motywacji do takich działań, przesadnym wartościowaniem wszystkiego w kategoriach ?czy mi się to opłaca?? W tym sensie postawa przeciętności jest odmianą postawy niemożności. Jeżeli treść postawy przeniesie się na różne sfery aktywności człowieka, to prowadzić może do kompleksu przeciętności. Występuje on w tych środowiskach, w których nie jest doceniana samodzielność, twórcza inicjatywa itd.\nDogmatyzm jest postawą negatywną, ograniczającą drogę do wyższych osiągnięć. Preferowanie standardowych rozwiązań, zachowań i metod myślenia prowadzi do sztywności działania, w konsekwencji ograniczającego ich skuteczność. Człowiek o rozwiniętej postawie dogmatyzmu odrzuca to wszystko, co jest lub tylko wydaje się sprzeczne z przyjętymi poglądami, przekonaniami\ni normami. Dogmatyk nie jest tolerancyjny, lecz jednostronny w swoim myśleniu, wartościowaniu i działaniu tylko swoje przekonania i ?swoją prawdę?, nie dopuszcza myśli, że ktoś inny może mieć rację. Pewną odmianą dogmatyzmu jest rutynizm jako swoista negatywna postawa praktyczna, która może być skojarzona z niedołęstwem, opieszałością czy lenistwem (praktycznym lub intelektualnym).\nZarozumialstwo i przesadne zadowolenie z siebie to kolejne negatywne postawy określające styl i treść zachowań człowieka. Zarozumiałym jest ten człowiek, który uważa swoje postępowanie za najlepsze, najwłaściwsze i najbardziej odpowiadające uznanym wzorcom. Jego oceny i poglądy są jedynie słuszne, najlepsze, wobec tego nie uznaje potrzeby uczenia się i doskonalenia swoich zachowań. Człowiek zadufany w sobie uważa, że poziom rozwoju jego zdolności, wiedzy i sprawności jest na tyle wysoki, iż szkoda czasu na analizę innych rozwiązań. Jeżeli napotka na krytykę, uznaje ją za obrazę własnej godności.\nZadowolenie z siebie, jako przesadnie wysokie poczucie własnej wartości, może mieć różne źródło. Przykładowo, może być nim preferowanie zbyt ubogich, co do treści i zakresu celów własnej aktywności życiowej czy zawodowej.\nBałaganiarstwo, jest postawą destrukcyjnie wpływającą na ogół zachowań człowieka i uzyskiwane przez niego efekty. Znajduje to odbicie także w skutkach działań w środowisku życia i pracy człowieka. Bałaganiarz to człowiek, na którym z reguły nie można polegać, jego zachowań nie można opisać, ani przewidzieć. Sam źle pracuje i dezorganizuje pracę innym. Postawa ta znajduje swoje źródło w nieumiejętności koncentracji uwagi na tym, co się czyni, niedorozwoju intelektualnym, braku umie-jętności korzystania z rozumu i metod zorganizowanego działania.\n11.\tWYMIARY STRUKTURALNE KULTURY TECHNICZNEJ\nPrzyjęte w tej pracy założenie, że kultura techniczna jest systemem postaw człowieka wobec różnorodnych zjawisk techniki, oznacza potrzebę przyjęcia określonej koncepcji teoretycznej dotyczącej treści postaw.\nPostawa jest abstrakcyjną kategorią psychologiczną i jako taka nie podlega bezpośredniej obserwacji. Można ją trak-tować jako uwewnętrzniony stosunek do przedmiotów i zdarzeń, które są reprezentantami przypisywanych im przez jednost-kę wartości.\nBadając postawy poznajemy system wartości danej osoby, bądź badanej grupy. Technikę zaliczamy do świata kultury i analizujemy z punktu widzenia wartości. I chociaż jest ona pochodna względem świata przyrodniczego, staje się coraz bardziej tworem współczesnej kultury. Świat kultury jest źródłem wielu społecznie uznawanych wartości. Składają się na niego zarówno wszelkie wytwory, jak i utwory ludzkiej aktywności, jak też i sama aktywność człowieka. Każdemu z tych wyników i działań człowiek przypisuje określone wartości, względem których jednostki mają określone postawy. Dla wyznaczenia empi-rycznego sensu badanych postaw ważne jest przyjęcie wyraźnej deklaracji, co do sposobu interpretacji problemu struktury treści postaw.\nW strukturze każdej z postaw można wyróżnić trzy komponenty strukturalne: poznawczy, behawioralny i emocjo-nalny. Ich układ jest hierarchiczny.\nZwykle najważniejszą rolę przypisuje się komponentowi poznawczemu, świadomościowemu. Zmiana tego komponentu intelektualnego prowadzi do zmian w pozostałych elementach. Jego wyrazem jest wiedza człowieka o przedmiocie postawy, ale także przekonania, przypuszczenia i wątpienia osoby, co do danego przedmiotu postawy. Jak stwierdza T. Mądrzycki (1977, s. 50), przekonania są intelektualnym stanem pewności o realności lub słuszności jakiegoś przedmiotu lub słuszności jakiegoś stanu rzeczy. Tak więc zauważyć należy tutaj, że autorzy stosują dla opisu komponentu poznawczego pojęcia wiedza i wiadomości. M. Marody (1976) wyjaśnia różnicę między nimi. Wiedza to pewien mniej lub bardziej pełny, system pojedynczych wiadomości o określonym obiekcie. Jest ona efektem uzyskania nie tylko określonych informacji, ale i operowania nimi, a więc aktywności intelektualnej jednostki, dzięki której powstaje pewien obraz danego obiektu (mniej lub bardziej zgodny z rzeczywistością). Wynikiem tej wiedzotwórczej działalności są przekonania, oceny, opinie, przypuszczenia itp.\nKomponent emocjonalny utożsamiany jest zwykle z układem uczuć, emocji wywoływanych przed przedmiot postawy. Uczucia te mogą być dodatnie lub ujemne. Obojętność uczuciowa, oznaczająca zero na skali kontinuum, wyklucza istnienie postawy. M. Marody zauważa przy tym, że w treści omawianego komponentu należy dostrzegać składniki emocjonalno? ocenia-jące. Jej zdaniem łączne traktowanie tych składników wiąże się z podobieństwem ich funkcji. Oba bowiem pełnią funkcje orientacyjno? motywacyjne.\n1.Polska plan działań na rzecz rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce na lata 2001 ? 2006. Doku-ment Rady Ministrów z dnia 11 września 2001 roku, http://kbn.icm.edu.pl/cele/index.html\n2.Adamski D.: Polska ? w kierunku Europy innowacyjności i wiedzy, czy społeczeństwa szumu informacyjnego. VaGla Internet i Prawo, http://www.vagla.pl\n3.Cele i kierunki rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce. Dokument Komitetu Badań Naukowych z dnia 28 listopada 2000 roku opracowany na podstawie siedmiu ekspertyz pod zbiorczym tytułem ?Społe-czeństwo Globalnej Informacji w warunkach przystąpienia Polski do Unii Europejskiej.?\n4.Czuba D.: Kultura informacyjna studentów (na przykładzie studentów Wydziału Matematyczno? Przyrodni-czego Uniwersytetu Rzeszowskiego). Praca magisterska napisana pod kierunkiem W. Furmanka. Uniwersy-tet Rzeszowski 2002.\n5.Ernt P.: Społeczeństwo informacyjne. Przegląd problematyki. Praca magisterska napisana pod kierunkiem W. Furmanka. Uniwersytet Rzeszowski 2002.\n6.Fuglewicz P.: Obywatel w Internecie: www.egov.pl/_baza/is/fuglewicz.ppt\n7.Furmanek W.: Upowszechnienie mediów a wychowanie do odpowiedzialności. Materiały Konferencji Nauko-wej ?Multimedia w nauce i kulturze?. Tarnów 1995.\n8.Furmanek W.: Wychowanie do odpowiedzialności. Materiały Konferencji Naukowej ?Multimedia w nauce i kulturze?. Tarnów 1995.\n9.Goban?Klas T.: Media i komunikowanie masowe. Teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu. War-szawa ? Kraków, 1999.\n10.King A., Schneider B.: Pierwsza rewolucja globalna. Warszawa 1992.\n11.Krawczyński E., Talaga Z., Wilk M.: Technologia informacyjna nie tylko dla uczniów. Informacja sygnalna Wydawnictw Szkolnych PWN.\n12.Krąpiec M.: Człowiek w kulturze. Lublin 1979.\n13.Krąpiec M.: Ja człowiek. Lublin 1992.\n14.Krąpiec M.: Metafizyka. Zarys teorii bytu. Lublin 1978.\n15.Krąpiec M., Kamiński S., Zdybicka Z., Jaroszyński P.: Wprowadzenie do filozofii. Lublin 1992 (1994 wyd. II).\n16.Mądrzycki T.: Psychologiczne prawidłowości kształtowania się postaw. Warszawa 1979.\n17.Mądrzycki T.: Warunki i metody zmiany postaw. [W:] Teorie postaw. Pod red. S. Nowaka. Warszawa 1973, s. 317.\n18.Mesarovic M.: Mikroelektronika i społeczeństwo. Na dobre czy na złe? Warszawa 1987.\n19.Paszczyński S.: Społeczeństwo informacyjne ? szanse i zagrożenia. Materiały konferencji naukowej ?Mul-timedia w nauce i kulturze?. Tarnów 1995.\n20.Plewka Cz.: Kultura pracy. Szczecin 1991.\n21.Pochanke H.: Dydaktyka techniki. Warszawa 1985.\n22.Sysło M. M.: Liceum bez informatyki? http://www.akademia.logon.pl.\n23.Wołk Z.: Kształtowanie kultury technicznej uczniów szkół ogólnokształcących. Zielona Góra\n84% Pojęcie kultury, różnorodność jej pojmowania\n85% Antropologia kulturowa - strukturalizm i posstrukturalizm\nAntropologia kulturowa Antropologia kulturowa wykłady kultura Kultura a cywilizacja cywilizacja Pojęcie kultury Czym jest kultura Czym jest cywilizacja Pojęcie cywilizacji


Świąteczne skarpety z kultowymi kicksami - News, Sneakers World - Szczepan Radzki\nGdybym miał w domu kominek, to pewnie zwyczajem znanym z USA miałbym powieszone na nim skarpety na prezenty. A w związku z tym, że jestem buciarzem, te skarpety mogły by wyglądać tak jak to, co zobaczycie poniżej.\nSezon świąteczny został rozpoczęty w niektórych miejscach w październiku, niektórzy powstrzymywali się aż do grudnia, ale niezaprzeczalnie ten okres już trwa. 2am Projects stworzyło kicksowe skarpety dla sneakerheadów.\nKażdy produkt od 2am Project jest ręcznie tworzony, dopieszczany. I o ile buty są czasami poza naszym zasięgiem, tak skarpety z naszymi ulubionymi kicksami nie są już wielkim problemem.


Śniadanie biznesowe w Hotelu Rezydent - magazynkobiet.pl\nBy Mat. Redakcyjne Biznes, Fotorelacje 28 listopada 2016\nŚniadanie biznesowe w Hotelu Rezydent\n25 Listopada w hotelu Rezydent odbyło się śniadanie biznesowe skierowane do klientów z grupy eventowej. Kierownik ds sprzedaży Pani Katarzyna Probierz przedstawiła hotel jak i jego okolice. Opowiedziała o wszystkich zmianach które ostatnio zostały wprowadzone do hotelu, m.in. o modernizacji pokoi oraz o nowym menu jesienno-zimowym.\nPani Magdalena Cal-Kamińska właściciel BALTIQA DAY SPA, które funkcjonuje w hotelu Rezydent, opowiedziała o nowościach w spa, o głównych aspektach wyróżniających spa na tle konkurencji oraz o nowym projekcie czyli “Ofercie Spa dla Firm”


[quote name="Waldek" post="1528865" timestamp="1254330639"] Tez miałem kontakt z firmą windykacyjną "Kruk"z powodu opóźnienia w zwrocie dekodera. Oddałem go, ale obciążony zostałem karą 300 zł. Fakt, takie zobowiązanie zaciągnąłem w umowie. Nie wywiązałem się w terminie, ale dekoder ODDAŁEM. Oczywiście w międzyczasie podpisałem nową umowę (chciałem skorzystać z przysługującej promocji), tak więc jestem nadal wieloletnim klientem Cyfry +. Napisałem do Cyfry prośbę o anulowanie kary z wyraźną informacją, że brak anulaty skłoni mnie do zminiejszenia pakietu na niższy i nieprzedłużenia obecnej umowy - słowem, oczczędzając 300 zł stracą wieloletniego klienta. Otrzymałem odmowę. Tak wiec jestem w trakcie wycofywania się z usług Cyfry +. Wnioski wyciągnijcie sobie sami.[/quote]


Kampanie społeczne » BIGFORMAT.tv poszukuje zaginionych\nBIGFORMAT.tv poszukuje zaginionych\nBIGFORMAT.tv – ogólnopolska sieć Digital Out of Home oraz Fundacja ITAKA – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych w styczniu nawiązały stałą współpracę. W jej ramach na ekranach reklamowych DOOH należących do BIGFORMAT.tv będą publikowane informacje o aktualnych zaginięciach.\nRocznie w Polsce dochodzi do zaginięcia ponad 20 tysięcy osób, w tym około 8 tysięcy dzieci. O skuteczności poszukiwań decyduje szybkość podjętych działań. Im więcej osób zetknie się ze zdjęciem osoby w krótkim czasie od jej zaginięcia, tym większe szanse na szczęśliwe odnalezienie. Właśnie dlatego chcemy skorzystać z możliwości automatycznej publikacji informacji o najnowszych zaginięciach na nośnikach DOOH. – podkreśla Prezes Fundacji ITAKA, Alicja Tomaszewska.\nFundacja ITAKA prowadzi bazę osób zaginionych na stronie www.zaginieni.pl oraz publikuje zdjęcia w mediach. Od początku stycznia br. wizerunki zaginionych pojawiają się także na wielkoformatowych ekranach Digital Out of Home należących do spółki BIGFORMAT.tv oraz na 22 ekranach sieci UNDERBOARD w przejściach podziemnych pod Dworcem Centralnym w Warszawie. System stworzony przez BIGFORMAT.tv automatycznie pobiera imię, nazwisko i zdjęcie osoby, która została ostatnio dodana do bazy osób zaginionych. Następnie informacje są publikowane w czasie rzeczywistym na ekranach DOOH w przestrzeni miejskiej. Istnieje również możliwość wyboru nośników znajdujących się w określonej odległości od miejsca zaginięcia lub zamieszkania osoby zaginionej.


Motorola Moto X 64GB debiutuje w sprzedaży | gsmManiaK.pl\n09.06.2014 , Paweł Gajkowski Android Motorola Newsy Smartfony Telefony\nNa amerykańskim rynku zadebiutował najnowszy wariant smartfonu Motorola Mot X – od teraz, zainteresowani sprzęt zakupić mogą zarówno w wolnej sprzedaży, jak i z dwuletnim kontraktem. Sugerowana cena detaliczna Moto X z wbudowaną pamięcią o wielkości 64 GB ustalona została na 449 dolarów, a więc sto dolarów więcej, niż w przypadku wariantu z 16 GB ($349).\nMotorola Moto X wyposażona została w 4.7-calowy wyświetlacz Super AMOLED HD, na którym system Google Android w wersji 4.4 KitKat prezentowany jest w rozdzielczości HD (1280 x 720 pikseli). Moc obliczeniową oraz sprawną pracę zapewnić ma dwurdzeniowa jednostka o częstotliwości taktowania 1.7 GHz oraz 2-gigabajtowa pamięć operacyjna RAM, zaś na dane oraz aplikacje producent zarezerwował 64 GB wewnętrznej pamięci bez możliwości dalszej rozbudowy.\nPonadto na wyposażeniu Motoroli Moto X nie zabrakło 10-megapikselowego aparatu głównego z technologią Clear Pixel,, karty sieciowej pracującej w standardzie ac, Bluetooth 4.0, odbiornika GPS, wsparcia dla bezstykowej technologii NFC, a także akumulatora o pojemności 2200 mAh.\n« poprzedni wpis Próba ratowania telefonu z latryny zakończona dwoma zgonami\nnastępny wpis » iPhone 5S: czy warto?\nPodobne: 10-megapikselowy aparat, dwurdzeniowy procesor, 4.7-calowy wyświetlacz, nowy wariant, android 4.4 kitkat, nowa wersja, Motorola Moto X w nowej wersji\nWg. Mnie za drogi o połowę swojej ceny.\nJakby był za 650 zł to doskonały sprzęt dla kogoś kto nie jest gsmmaniakiem 🙂\nFajny. Taki nowszy s3…


Śmiertelny wypadek na "ósemce". Auto na barierce - Okolice\n11.08.2013 09:49 GDDKiA ostrzega o utrudnieniach\nŚmiertelny wypadek na "ósemce". Auto na barierce\nSytuacja po wypadku fot. Dybi012 / Kontakt24\nŚmiertelny wypadek fot. Dybi012 / Kontakt24\nSamochód na barierkach fot. Dybi012 / Kontakt24\nW niedzielę rano w pobliżu miejscowości Krze Duże (woj. mazowieckie) zderzyły się dwa samochody osobowe. Zginęła jedna osoba. Zdjęcia udostępnili internauci Kontaktu24.\n- Tragiczny wypadek, na miejscu straż i policja - napisał internauta Bartosz. Na zdjęciach widać, że jeden z samochodów stanął na barierkach oddzielających pasy ruchu.\nJak poinformowała rano Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, DK nr 8 na odcinku Mszczonów - Warszawa została zablokowana w obu kierunkach. Objazd wyznaczono drogą serwisową.\nUtrudnienia skończyły się przed godz. 10.\nNa miesjce przyjechały służby fot. Bartosz / Kontakt24\nAuto na barierach fot. Bartosz / Kontakt24\nTrasa po wypadku fot. Bartosz / Kontakt24\nTrasa zablokowana fot. Bartosz / Kontakt24\nzgłoś naruszenie odpowiedz 12.08.2013 10:15 ~gratukuje pomysłu\njak co weekend cwaniak z Warszawy jechał na działkę na Mazury i pokazał swoją klase!\nZ Warszawy na Mazury przez Mszczonów? A potem przez Poznań, Szczecin i już jest na miejscu.\nzgłoś naruszenie odpowiedz 12.08.2013 08:16 ~Żalll\nLedwo co uszkodzone samochody... brak zaciętych pasów i dlatego ktos zginą.\nNissan czy renault? POLSKIE RODZINNE AUTO i wszystko jasne\nBrak zapiętych pasów!!!!????? Gdyby BMW nie jechało 150 km/h to nikt by nie zginął. Co mają pasy do tego??? Były zapięte i co? I jedna osoba nie żyje, bo ciągnął forda 100 m po trasie i sam się zatrzymał na barierkach. Zero śladów hamowania. Taki mądry jesteś??? Idź puknij się w głowę zanim coś napiszesz!!!!!\nzgłoś naruszenie odpowiedz 11.08.2013 22:39 ~stonka\nPokazać tablice i wszystko stanie się JASNE .\nzgłoś naruszenie odpowiedz 11.08.2013 20:48 ~niby\nKolego sprawdź najpierw gdzie są Mazury;) a gdzie Krze Duże. Tak się składa że DK 8 widzie przez całą Polską (to tak w razie jakbyś ie wiedział)\nzgłoś naruszenie odpowiedz 11.08.2013 20:25 ~paolotaxi\nWeź się poducz geografii chłopczyku\nzgłoś naruszenie odpowiedz 11.08.2013 20:18 ~bmw driver\nzgłoś naruszenie odpowiedz 11.08.2013 15:03 ~darecki\ngdyby były słoików numery to by pokazali! Niepokazali bo nie chcą wstydu narobić Warszawie!\nzgłoś naruszenie odpowiedz 11.08.2013 15:02 ~ekoKierowca\nzgłoś naruszenie odpowiedz 11.08.2013 14:39 ~WAW\nEhmm przykra sprawa kupi cżłowiek normalne autko ... zeby jezdzic .. to jakis baran wjedzie w tył .. i zabije powiedzmy dziecko czy kogoś kogo sie z tyłu wiezie .. to tez trauma dla kierowcy przykre:(:(:(\nStare BMW na złom bo sieją śmierć tylko\nzgłoś naruszenie odpowiedz 11.08.2013 13:59 ~WH675


Obowiązkową metodą jest samo spis internetowy. Wejdź na stronę GUS spis.gov.pl i wypełnij formularz spisowy.\nNie możesz wykonać samo spisu internetowego? Zadzwoń na infolinię: 22 279 99 99 i spisz się przez telefon.\nPamiętaj, że udział w spisie jest obowiązkowy\n– tak stanowi ustawa spisowa. Odmowa udziału w spisie powszechnym grozi karą grzywny na podstawie art. 57 ustawy o statystyce publicznej.


Więcej pieniędzy dla projektów w sektorze energetyki - Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej\nWięcej pieniędzy dla projektów w sektorze energetyki\nW Programie Infrastruktura i Środowisko nastąpiło zwiększenie budżetu naboru dla projektów z zakresu efektywnych źródeł wysokosprawnej kogeneracji.\nNarodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) zwiększył budżet środków dostępnych w ramach V konkursu poddziałania 1.6.1 Źródła wysokosprawnej kogeneracji z 200 mln zł do kwoty 391,94 mln zł. Dzięki wprowadzonej zmianie, dofinansowaniem objęte zostaną wszystkie pozytywnie ocenione projekty. Zaktualizowana lista projektów wybranych do dofinansowania zostanie opublikowana na stronie internetowej NFOŚiGW, niezwłocznie po ich zatwierdzeniu przez Instytucję Pośredniczącą tj. Ministerstwo Klimatu.