Co się dzieje z polskim R&D i jak się on ma do branży IT – BEmpire\n14 kwietnia 2017 21:47\nPrognozy Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego wskazują, że do 2020 roku na wydatki związane z R&D w najlepszym wypadku osiągną 1,9 proc. PKB. Niestety, nasza działalność badawczo-rozwojowa wypada bardzo blado na tle europejskiej średniej, jest nawet poniżej niej.\nInnowacyjność ma bezpośrednie przełożenie na przewagę konkurencyjną kraju, jego rozwój gospodarczy, a tym samym – atrakcyjność o oczach potencjalnych inwestorów. Działalność badawczo-rozwojowa jest więc dla firm przysłowiowym „być, albo nie być”. Tym samym, największe zainteresowanie obszarem R&D powinno więc być widoczne w sektorze np. opieki zdrowotnej oraz produkcji. Drugą stroną medalu jest wymagający wzmożonej potrzeby działalności R&D sektor IT wynikający główne z dużej konkurencyjności.\nPolskie R&D, a reszta Europy\nŚwiadomość roli, jaką pełni działalność R&D owszem, jest, jednak w sumie – na tym się kończy. W naszych polskich realiach świadomość, nie przekłada się na poziom inwestycji. Badanie Deloitte „Poland Corporate R&D Report 2016” wskazuje na to, że rodzime firmy przeznaczają na R&D 3 proc. swoich dochodów, podczas gdy działające w Centralnej Europie 46 proc. Liczebnością wyprzedzamy jedynie Słowenię oraz Węgry. To nie koniec. Mimo że, łatwiej jest pozyskać dofinansowania z różnego rodzaju funduszy, jeśli przedsiębiorstwo posiada status Centrum Badawczo-Rozwojowego, jednak mimo to w Polsce posiada go zaledwie 40.\nNiestety, jak wynika z badań Ernst&Young, 96 proc. działających na terenie kraju firm, nie skorzystało z obowiązującej do 2015 roku ulgi na technologie. Nie pomogła nawet ulga podatkowa, która została wprowadzona w 2016 r i stanowiąca dla przedsiębiorców podstawę do tego, aby odliczali sobie od podatku działalność badawczo-rozwojową. W tym roku ma być ona jeszcze bardziej atrakcyjna, ale niestety blisko 50 proc. przedstawicieli firm, nic na ten temat nie wie.\nCo się dzieje z polskim R&D i jak się on ma do branży IT Działalność badawczo-rozwojowa obszar R&D Polskie R&D R&D sektor IT\ndarek 19 kwietnia 2017 at 15:14\nja należę do tych 4%, które skorzystały z ulgi 😉


Prokurator w przedszkolu. Jest śledztwo po zatruciu - Okolice\n04.04.2017 17:11 Podejrzenie salmonelli\nŁukasz Łapczyński o zatruciu w podwarszawskim przedszkolu TVN24\nW poniedziałek sanepid przeprowadził kontrolę w gminnym przedszkolu w Chotomowie, w którym zatruło się około 100 dzieci. Jej oficjalne wyniki będą... WIĘCEJ »\nW niedzielę informację tę potwierdził rzecznik Michał Smoliński, który w mediach społecznościowych opublikował oświadczenie, w którym napisał, że do zatrucia doszło w czwartek.\n"Choć nie znamy jeszcze wyników laboratoryjnych, wiele wskazuje na to, że zachorowania wywołała salmonella lub bakteria E.coli" – informował.\nzgłoś naruszenie odpowiedz 05.04.2017 14:29 ~Rafik\nSanto, o śmieci przy ulicach to dbaj ty i reszta obywateli tego kraju. Dokąd się Polacy kultury nie nauczą, to dalej na ulicach i po lasach zalegać będą sterty odpadków. Bo przecież ciężko jest papierek po batonie czy butelkę po napoju donieść do kosza na śmieci. Dla Polaków konieczne jest zostawienie tych pamiątek po sobie tam, gdzie się stało, siedziało. A dotyczy to nie tylko Chotomowa...\nzgłoś naruszenie odpowiedz 04.04.2017 22:52 ~santo\nO chodniki, nie potrafią zadbać, o piach na ulicy, o trawniki, o śmieci przy ulicach, których wszędzie pełno to jak mają zadbać o czystość w przedszkolu? Mnie to jakoś nie dziwi.


Seta i galareta – LINIA OTWOCKA\n7 września 2016 7 września 2016 Linia Otwocka\t2102 Views 1 Komentarz\tJacek Kałuszko\nGdzie stołowali się otwocczanie za komuny? Najczęściej w domu, bo lokalna gastronomia w czasach PRL-u nie odbiegała od tzw. średniej krajowej. Kotlety, w których mięso było tylko dodatkiem, rurki bez kremu i – jak informowała stołeczna prasa – nawet „pospiesznej setki” nie było gdzie wypić. A przecież kiedy wzdłuż linii kolejowej powstawały pierwsze letniska, w bufecie na stacji kolejowej serwowano raki, jesiotry, kawior, mięso na 20 sposobów, nie licząc zup, przystawek, deserów i napojów. I jakoś się opłacało…\nRestauracja Antoniego Jarząbka miała w Otwocku ustaloną renomę\nMimo bardzo dobrej lokalizacji Nowoczesna nie wytrzymała próby czasu\nW Adrii toczyło się bujne życie towarzyskie\nByły koncerty, sylwestry i galeria malowniczych klientów\nPo II wojnie światowej walcząca z prywaciarzami władza ludowa tworzyła państwową i spółdzielczą gastronomię, ale przez wiele lat najbardziej znaną, obleganą, kultową knajpą w Otwocku był Bar Uniwersalny. A. Jarząbek przy ul. Andriollego, gdzie dziś mieści się zakład szklarski.\nWpadali tu zarówno przedstawiciele elit, magistraccy urzędnicy jak i wożący węgiel oraz dorożkarze. Już w 1920 r. pierwszy lokal w tym miejscu otworzył Narcyz Klimczak, szef kuchni znanych warszawskich restauracji. Po jego śmierci w 1956 r. właścicielem lokalu został Antoni Jarząbek, który podtrzymywał renomę restauracji. Kuchnia była znakomita, obsługa również, a klimat pewnie jeszcze lepszy. Kelnerki, które przepracowały tam wiele lat, wspominały: „Jedzenie było bardzo dobre, choćby zające w śmietanie z buraczkami, kuropatwy. W żywe kury zaopatrywał nas pan Wacio z Karczewa, sam je patroszył i skubał. Mięso kupowało się w sklepie przy Bazarowej. Były schabowe i mielone, bigos, gulasz, wątróbka, golonki, befsztyki, bryzole, pyzy, rozmaite zupy, nawet rybne, bo szefowa je lubiła”.\nPo wypłacie do Jarząbka ciągnęli spragnieni pracownicy falenickiej Mery, IBJ-u, sanatoriów, poczty, spółdzielni inwalidów. Najlepszymi klientami byli stali bywalcy. Na przykład pan Palman, przed i powojenny urzędnik. Brał setkę wódki i zanim wypił, z zapałem deklamował rymowankę o gorzałce:\n„O rzesz ty, wódko święta, skądżeż ty cholero wzięta? Nie masz żadnego dokumentu, jazda do kryminału! Byłaś w polu, byłaś w gumnie, teraz będziesz w brzuchu u mnie. Ty wódko niecnoto, coś niejednego wpakowała w błoto. Ty wódko jasna cholero, nie jednegoś człowieka z butów i kapoty obdarła. Jazda do mojego gardła!”\nPan Antoni prowadził restaurację do 1977 r. Potem interes przejęła rodzina, która walczyła z rozmaitymi urzędami chcącymi zamknąć lokal. Restaurator zmarł w 1980 r., a urząd miasta pozwolił, żeby restauracja działała do końca roku. Czytelników zainteresowanych jej historią zachęcam do lektury artykułu „Dobrego knajpa nie popsuje” w nr 3/2010 „Linii”.\n„Ze złości i z rozpaczy”\nStan miejscowej gastronomii w 1964 r. doskonale opisał dziennikarz „Trybuny Mazowieckiej” w artykule „Do Otwocka tylko z własną wałówką”:\n„Smutny był ten, kto 15 bm. odwiedził Otwock bez własnej wałówki lub zapewnionego wiktu. Na budynku sympatycznej Stylowej zobaczył >>wywieszkę<<: od 15 bm. remont, lokal zamknięty. Poszedł do baru Bistro przy ul. Dzierżyńskiego, sąsiadującego z kawiarnią Adria. Przeczytał napisy: >>gorące dania barowe<<, >>dania gorące i przekąski zimne<<. Zaproponowano mu bigos, kiełbasę, żeberko i kotlet mielony, do którego mięso było chyba tylko dodatkiem…Wrócił w kierunku Bistro w budynku pawilonu handlowego i tam – godz. 14.45 – dowiedział się, że obsługa >>już ma z głowy<< gorące dania barowe, a może podać tylko kawę i ciastka. Jedyna nadzieja to bar samoobsługowy PSS obok Stylowej, ale tam tylko wódka, piwo i tłok… Można – jeżeli się wie o jej istnieniu – pojechać taksówką do Ambasadorskiej w Świdrach Wielkich, można – jeśli ma się dużo czasu – pojechać pociągiem do świderskiej Oazy, (…) Stylowa, znana z troski o konsumenta, wymagała remontu. Nie można mieć o to do niej ani do PSS pretensji. (…) W tym ponad 40-tysięcznym i często odwiedzanym przez licznych przyjezdnych mieście nie ma gdzie wypić nawet >>pospiesznej setki<<. Ze złości i z rozpaczy…”\nMała, ale Nowoczesna\nWspomniane przez stołecznego dziennikarza restauracje Stylowa, Ambasadorska (potem Suwalska) oraz Oaza nadawały ton otwockiej gastronomii. W 1965 r. tę kulinarną mapę miasta uzupełniła Nowoczesna.\n„Trybuna Mazowiecka” zachwycała się nową restauracją: „Nowoczesna. Taką zobowiązującą nazwę nosi nowo otwarta restauracja otwockiej PSS Tęcza. (…) Efektowne, przyjemne dla oka wnętrze, nowoczesne zaplecze umożliwiające zaspokojenie najwybredniejszych gustów konsumentów, szybka obsługa – oto wrażenia utrwalone w pamięci i w kamerze naszego fotoreportera. Szkoda tylko, iż sala konsumpcyjna Nowoczesnej – lokalu, jakiego w tym mieście jeszcze nie było – obliczona jest na jednoczesne obsłużenie zaledwie 52 osób, bowiem poczciwa Stylowa – jedyna do niedawna restauracja w centrum miasta, szczególnie w dni świąteczne – była przepełniona. Nic więc nie wskazuje na to, żeby sale obydwu restauracji PSS zbyt często świeciły pustkami”.\nSerdelowa i śledzie w Adrii\nFaktycznie te dwie restauracje na brak gości nie mogły narzekać. I miały, co normalne, klientów, którzy zjedli i wyszli, oraz takich, o których wyczynach krążyły potem legendy. Pod tym względem prym wiodła klientela kawiarni Adria (spragnionych wiedzy odsyłam do reportażu „Adria – miejsce kultowe”, zamieszczonego w nr 24/2011 „LO”). Za to gastronomiczna sława kawiarni znana była w okolicy do tego stopnia, że w 1964 r. „Trybuna Mazowiecka poświęciła lokalowi artykuł „Adria zmarnowaną szansą?”.\nCzytamy w nim: „Kiedy w Otwocku MHD otwierał kawiarnię i bar bistro Adria, zarówno władze miejskie, jak i organizacje społeczne, zwłaszcza młodzieżowe, wiele sobie po tym fakcie obiecywały. Władze miejskie – bo miasto nie ma dostatecznie rozwiniętej sieci żywienia zbiorowego! Jedyna restauracja PSS – Stylowa, choć dobrze zaopatrzona (nawet w kanapki na wynos!), nie jest w stanie zaspokoić potrzeb blisko 40-tysięcznego środowiska. Restauracja Oaza w Świdrze jest oddalona od miasta, a Ambasadorska (ostatnio oddana w agendę) leży jeszcze dalej. Bar mleczny powstanie może jeszcze w tym roku, lecz i to sprawy nie wyczerpuje. Młodzież zaś spodziewała się znaleźć antidotum na zamiłowania >>szlifobruków<<, miejsce, gdzie przy kawie i dyskusji, przy tańcu i rozmowie spędzić będzie można mile czas (…). Tymczasem Adrię przejęły Mazowieckie Zakłady Gastronomiczne. Jak mówią w Prezydium MRN: >>Niestety na nich wpływu nie mamy<<. Istotnie MZG podlegają wojewódzkiemu ZPH i miasto niewiele tu zdziała.\nA działać, a ściślej przeciwdziałać, pora najwyższa! (…) Zaopatrzenie baru bistro w porze obiadowej, w tym samym czasie, gdy Stylowa ma pełny wybór dań i zakąsek, ograniczało się do kiełbasy serdelowej i śledzi. Zaopatrzenie bufetu w kawiarni ograniczało się do bardzo podstarzałych ciastek w małym wyborze i czekolady z wysoką marżą! Oczywiście dużo różnych gatunków wina i likierów, raczej tych droższych. A w porze wieczornej? Sekretarz Prezydium MRN nie krył przed nami swej troski. 10-złotowy wstęp i charakter lokalu powodują, że przebywa tu nie ta młodzież, która nadawać powinna ton, a młodzi >>ładowani<< ludzie, którzy nadają ton co najmniej niewłaściwy…”\nKawiarnia bez ciastek\n10 lat później, w 1974 r., ta sama gazeta ironizuje\n„Cud w Adrii”: „Czasy, kiedy (…) Adria w Otwocku należała do reprezentacyjnych lokali tego miasta – należą do przeszłości. Nikt nie miałby w końcu pretensji, gdyby nie to, że ostatnio w Adrii wydarzył się cud. Niezwykłość zjawiska polega na tym, że od pewnego czasu Adria jest kawiarnią, w której brakuje ciastek. Zdarzają się tu też częste nieporozumienia konsumentów z kelnerkami na temat jakości rurek z kremem, serwowanych jako specjalność zakładu nr 3. Spory koncentrują się wokół problemu, czy to, co jest w rurce, stanowi krem, czy też coś innego, co nie nadaje się do spożycia. Specjalności nr 2 – koktajli owocowych – w Adrii także chronicznie brak. Specjalność nr 1 – krem z czekoladą – także jest z reguły w kawiarni nieobecna. Do tego wszystkiego należy dodać niesamowicie brudny chodnik zaściełający posadzkę w lokalu oraz brudne ściany. Całość – nie wiadomo dlaczego – ma kategorię, jak powiedzieliśmy na wstępie, drugą. Dzieje się to w czasach, gdy pierwsza, za przeproszeniem, lepsza restauracja GS posiada eleganckie wnętrze, uprzejmą obsługę i wspaniały jadłospis, legitymując się przy tym kategorią czwartą!”\nSłoneczny nad Świdrem\nPrzez wiele lat w Świdrach Wielkich działał bar Słoneczny należący do Powiatowego Ośrodka Sportu, Turystyki i Wypoczynku. W lecie ciągnęły do niego tłumy. Kiedyś wybrał się tam również dziennikarz „Trybuny Mazowieckiej”, który z niesmakiem zanotował:\n„Wśród klientów płci obojga wyróżnia się zachowaniem jeden mężczyzna w średnim wieku. Jest pijany, jak to mówią >>w drobny mak<<. Sądząc po zaroście, przedłuża >>trzydniówkę<<. Usłużni >>kolesie<< z sąsiedniego stolika bez żadnych ograniczeń dostarczają mu piwo. (…) >>Kolesie<< z wytatuowanymi krwawymi scenami na torsach (vendetta!) sączą piwo kuflowe, prowadzą głośny dyskurs okraszony obficie >>łaciną<< na temat jakiegoś wczorajszego pijaństwa. Przyjście każdej młodej dziewczyny kwitują uwagami, z których najdelikatniejsza to: >>Te lala! Bucik ci się rozwala!<<”.\n← Gorzka lekcja edukacji\nPiłkarski ołtarz Nawałki →\nOne thought on “Seta i galareta”\n18 kwietnia 2022 o 06:02\nAmbasadorką lat sześćdziesiątych, to był szyk.\nWspaniałe żarcie, można było potańczyć, ciężko było znaleźć wolne miejsce szczególnie wieczorem. Jak głosiła fama, można było przenocować z „Towarzyszką” a nikt nie pytał o dokumenty.


Strona główna > O firmie, publikacje naszych specjalistów > Automatyczny magazyn\nArtykuł oryginalnie opublikowany w magazynie "Transport wewnętrzny i magazynowanie" 1/2012 [ISSN 2084-350X].\nObniżenie kosztów obsługi zapasów jest jednym z ważniejszych czynników efektywności finansowej w logistyce. Redukcję kosztów można uzyskać poprzez optymalizację poziomu zapasów, właściwą ich klasyfikację oraz optymalizacją procesów związanych z obsługą zapasów. Kiedy jednak okazuje się, że działania te nie przynoszą znaczących efektów, należy rozważyć użycie tak zwanej brutalnej siły, czyli zastanowić się nad inwestycją w automatyczny magazyn.\nNaturalnym odruchem osób, które zaczynają interesować się możliwościami automatyzacji swojego magazynu jest oczekiwanie, że automatyka wyeliminuje znaczącą liczbę pracowników, zwiększy wydajność i pojemność magazynu, windując firmę na niebotyczny poziom efektywności pracy. Rzeczywiście takie przypadki czasem się zdarzają, jednak najczęściej efekt obejmuje tylko niektóre z obszarów działania, a im więcej problemów rozwiązuje wdrożenie automatyki, tym większe koszty inwestycji niesie za sobą.\nCo to jest automatyczny magazyn\nAutomatyzację magazynu lub szerzej podnoszenie jego wydajności i jakości pracy wraz ze wzrostem szybkości działania można rozpatrywać w obszarze dwóch kręgów działania. Pierwszy, to proces kompletacji, który poruszam w drugim swoim artykule w tym wydaniu Transportu Wewnętrznego i Magazynowania. Drugi to obszar magazynowania, sortowania i przygotowania do wysyłki, czyli obszary przechowywania i przygotowywania do kompletacji, ewentualnie proces automatycznego sortowania w wielostopniowych metodach kompletacyjnych, który występuje po ręcznym przygotowaniu wsadów oraz strefa buforowa łączenia wysyłek. Tym obszarem automatyzacji zajmę się w niniejszym artykule. W praktyce automatyczny magazyn to taki magazyn, w którym eliminuje się prace manualne na rzecz prac wykonywanych bez udziału człowieka, zgodnie z wytycznymi zawartymi w programie magazynowym.\nAutomatyczny regał paletowy\nMagazyn paletowy to taki magazyn, w którym przechowuje się wyłącznie całe palety. Towar wydawany jest dokładnie w takiej postaci w jakiej został przyjęty, to znaczy paleta nie jest w żaden sposób przepakowywana przed wydaniem z magazynu. W standardowym rozwiązaniu działanie typu paleta in - paleta out polega na wstawianiu i wyciąganiu palet za pomocą odpowiednich wózków widłowych. W magazynie automatycznym praca wózków jest całkowicie eliminowana. W zależności od producenta nazwy automatycznych magazynów (czy regałów) paletowych mogą się znacząco różnić. Jednak idea pracy takiego magazynu jest zawsze jednakowa. Automatyczny podajnik palet (winda) jeździ między regałami po przymocowanych na stałe do podłogi szynach wstawiając i wyjmując z regałów palety, zgodnie z kolejnością określoną przez system obsługi zajętości magazynu. Jako że w każdym korytarzu między regałami znajduje się osobne urządzenie obsługujące palety jednocześnie może być obsługiwane tyle poleceń wstawiania bądź wyciągania palet, ile korytarzy między regałami jest w danym magazynie. Niektórzy producenci potrafią zaoferować podwojenie liczby jednoczesnych działań poprzez zastosowanie dwóch wind paletowych w każdym korytarzu. Windy wywożą palety na przenośniki paletowe, które z jednej strony przywożą palety z doków dostaw, a z drugiej strony odwożą je do doków wydań towaru. Jedyną pracą jaką z reguły wykonuje się przy powierzonej palecie w ramach przechowywania w automatycznym magazynie paletowym jest oznakowanie jej zgodnie z wymogami posiadanego systemu automatyki magazynowej. Najczęściej polega to na naklejeniu na paletę kodu paskowego w taki sposób i w takim miejscu, by automatyczne czytniki tych kodów były go w stanie odczytać i zdalnie posterować drogą palety w magazynie godnie ze zleceniem z WMS. Część producentów bądź integratorów automatyki magazynowej oferuje budowę magazynów samonośnych. Są to konstrukcje regałowe na których przechowywany jest towar, które są jednocześnie konstrukcją nośną magazynu. Jednym z najnowszych takich magazynów w Polsce jest magazyn firmy Rossman w Łodzi.\nNowoczesne regały kanałowe\nRegały kanałowe to specyficzne rozwiązanie znacząco zwiększające gęstość upakowania palet w magazynie. Regały te są skonstruowane w taki sposób, że wiele palet układane jest jedna za drugą w osobnych kanałach. W klasycznym rozwiązaniu praca wykonywana jest przez wózki widłowe, które od przodu wwożą towar wgłąb regałów. Poza znaczącym wzrostem upakowania rozwiązanie to ma wady związane z trudnością w dostępie do towaru. Część wad eliminuje rozwiązanie zwane (w zależności od firmy) satelitą bądź orbiterem. Jest to specjalny płaski wózek, który jeździ wewnątrz kanałów (na każdym ich piętrze) i wozi palety wstawiane przez klasyczne wózki widłowe na odpowiednie piętra magazynowe. Wspomniane orbitery są najczęściej dwuczęściowe, przy czym droższa część zawierająca zasilanie, napęd i automatykę jest odłączana od części czysto transportowej, dzięki czemu rozwiązanie to jest stosunkowo tanie. Zaletą, poza uwolnieniem wózków widłowych, jest zwiększenie możliwości dostępu do towaru. W klasycznym regale kanałowym cały pion musi być zajęty jednym indeksem magazynowym (jeśli chcemy wyeliminować dodatkowe kosztowne czasowo prace rotacyjne wewnątrz kanałów), a w magazynie satelitarnym każdy poziom może być przypisany do innego towaru. Dzięki temu, że wjazd do wnętrza kanału odbywa się niezależnie od działania wózka widłowego, który wstawia i zdejmuje palety z regałów poza wzrostem elastyczności uzyskuje się wzrost szybkości działania magazynu.\nSzybko zmieniające się warunki rynkowe doprowadziły do sytuacji, że magazyny typu paleta in - paleta out uzupełniają swoją ofertę o proces miksowania palet. Wynika to z wymagań sklepów wielko-powierzchniowych, które trafiając do coraz mniejszych miejscowości posiadają coraz mniejsze powierzchnie i generują coraz mniejsze obroty. Towar jest dostarczany do nich paletami, jednak znacznie częściej są to tak zwane zmiksowane palety (kilka, czasem nawet kilkanaście różnych indeksów towarowych na jednej palecie). Dotychczas takie miksowanie wymagało podstawienia kilku palet różnego towaru i ręczne przełożenie go na nowe palety. Obecnie w ofertach kilku firm pojawiły się już roboty, które potrafią miksować towar różnego rodzaju (na przykład puszki czy kartony z napojami). Dzięki takim robotom wydawana z magazynu paleta może nie być już jednorodna, a jej ułożenie nie wymaga pracy ludzkiej. Oczywiście koszt wydania zmiksowanej palety jest wyższy od wydania palety jednorodnej, natomiast w sklepach wzrasta szybkość rotacji dostarczonego towaru, a przez to spada koszt składowania palet na zapleczu. Przekłada się to na możliwość zmniejszenia powierzchni sklepu, co dalej przekłada się na redukcję kosztów. Oczywiście automatyczne miksowanie palet ma pewne ograniczenia. Do głównego należy konieczność operowania całościowymi paletami, to znaczy ilość pobranych z magazynu palet i wydanych do klienta musi być taka sama (nie ma możliwości zwrotu części towaru do magazynu), oraz charakter towaru na miksowanych paletach musi być podobny (możliwe jest na przykład miksowanie na jednej palecie zgrzewek różnych wód mineralnych, puszek piwa czy mąki i cukru, ale nie da się przygotować palety zawierającej jednocześnie cukier, napoje PET i piwo w puszkach).\nAutomatyczny magazyn pudełkowy i kartonowy\nKolejnym krokiem wymuszonym przez współczesny rynek jest proces kompletacji kartonowej bądź kompletacji jednej sztuki. W tradycyjnym magazynie wykorzystuje się do tego regały półkowe, najczęściej zasilając je towarem znajdującym się na paletach ponad regałami półkowymi. We w pełni zautomatyzowanym magazynie do przechowywania kartonów bądź pojemników zawierających pojedyncze sztuki towaru stosuje się tak zwane układnice. W zależności od producenta i techniki wykonania nazywa się je mini-load czy AKL lub na przykład vario-sprinter (to ostatnie rozwiązanie jest częściowo podobne do orbiterów paletowych). W praktyce urządzenia te przechowują kartony w regałach półkowych w sposób bardzo podobny do automatycznych magazynów paletowych (tylko wymiary i szybkość działania tych urządzeń są inne). Magazynowanie kartonów wygląda w ten sposób, że towar sprowadzany z zewnątrz na paletach jednorodnych rozpakowuje się ręcznie do poziomu opakowań zbiorczych i wysyła w półki kartonowymi transporterami (rolkowymi bądź pasowymi), z których odbierany jest przez układnice i wstawiany we właściwe miejsce w regałach. Często magazyn z układnicami pudełkowymi współpracuje z automatycznym magazynem paletowym, to znaczy jednorodny towar przyjeżdżający na wielu paletach wypakowuje się tylko częściowo, resztę towaru przechowując w automatycznych zasobowych magazynach paletach i w miarę zmniejszania się zapasu pojedynczych kartonów uzupełnia się go z własnego zapasu paletowego. Zespół układnic i przenośników pracuje w trybie goods to man, który polega na tym, że towar z magazynu przywożony jest bezpośrednio do stanowisk pracy. Jeśli magazyn oferuje kompletację kartonową, wtedy całe dostarczone opakowania są wystawiane na palety zgodnie z realizowanym zamówieniem. W procesie kompletacji jednej sztuki pojemniki z towarem zatrzymują się na specyficznych stacjach przeładunkowych, gdzie są przepakowywane z użyciem metod pick to light, pick to tote czy podobnych. Szczegółowo jest to opisane w artykule Nowoczesne metody kompletacji (oryginalnie w tym samym numerze tego wydania magazynu "Transport wewnętrzny i magazynowanie").\nSortowanie w kompletacji dwustopniowej\nIdea kompletacji dwustopniowej polega na złączeniu wszystkich zamówień (bądź ich części, na podstawie algorytmów dedykowanych do danej architektury magazynu) we wsady kompletacyjne. Z magazynu pobiera się zagregowaną sumę zamówień w postaci większego zlecenia, a następnie rozsortowuje się je pomiędzy pojedyncze zamówienia źródłowe. Taki tryb pracy jest bardzo charakterystyczny np. dla odzieży bądź płyt CD, oraz inny towar podlegający trendom wynikający z akcji marketingowych czy podlegający modzie. Typ towaru powoduje, że niespodziewane zapotrzebowanie na jakiś sprzedawany indeks może pojawić się jednocześnie w wielu sklepach bądź u wielu klientów. Jako że koszt dotarcia w magazynie do miejsca położenia konkretnego indeksu jest jednym z większych kosztów czasowych, z magazynu zasobowego pobierane jest opakowanie zbiorcze, by potem rozsortować jego zawartość między wszystkie zamówienia w sposób automatyczny. Służy do tego sorter zrzutowy, krzesełkowy bądź taśmowy. Każdy z nich ma inne cechy, które trzeba dopasować do sortowanego towaru oraz charakteru zamówień.\nOstatnim miejscem, w którym często stosuje się automatykę jest bufor wyjściowy. Najczęściej wykorzystuje się go w przypadku firm wysyłających paczki kurierami do odbiorców, którzy składają w ciągu dnia kilka zamówień, ale wymagają dostawy wszystkich paczek jednocześnie. Aby zapobiec kumulowaniu się realizacji zamówień na ostatni moment, zamówienia realizuje się progresywnie w miarę ich pojawiania się. Zrealizowane zamówienia gromadzi się w specjalnym buforze wyjściowym. W zależności od sposobu pracy mogą to być częściowo zrealizowane zamówienia zeskładowane w pojemnikach i gotowe do zapakowania bądź już zapakowane paczki gotowe do wysyłki. Najczęściej jako bufor wyjściowy używa się układnicy bądź regału karuzelowego o specjalnie zmodyfikowanej konstrukcji, optymalizowanej pod typowe dla bufora wyjściowego obciążenie. To typowe obciążenie to bardzo powolne napełnianie bufora i możliwość bardzo szybkiego opróżnienia go. Typowymi modyfikacjami w stosunku do standardowych regałów automatycznych jest to, że podwaja się liczbę wyjść z takiej konstrukcji oraz stosuje specjalizowany algorytm optymalizujący miejsca położenia tak, by możliwe było ciągłe bezkonfliktowe korzystanie z oby wyjść. Dzięki temu można uzyskać szybkość wydawania paczek z takiej konstrukcji przynajmniej 3 razy wyższą, niż w analogicznej konstrukcji nie specjalizowanej pod kątem działania jako bufor wyjściowy.\nW zaprezentowanym skrócie opisu najpopularniejszych urządzeń automatyki starałem przedstawić się najpopularniejsze urządzenia automatyki magazynowej. Mam nadzieję, że przybliży to czytelnikom wiedzę na temat tego co mogliby zastosować w swojej firmie bądź w projektowanym magazynie. Szersze wyjaśnienie które elementy automatyki dopasować do jakich sytuacji biznesowych znajdujduje się w artykule Kiedy sorter, kiedy układnica. Należy jednak pamiętać, że w Polsce dostępne są urządzenia przynajmniej kilkunastu większych dostawców, z których każdy posiada w swojej ofercie przynajmniej kilkanaście urządzeń, często różniących się od urządzeń konkurencji (nawet jeśli realizuje podobne funkcje), czasem opatentowanych i dostępnych wyłącznie u niego. Poza tym wielu dostawców specjalizuje się w pojedynczych urządzeniach. To wszystko powoduje, że różnorodność dostępnych opcji jest bardzo wysoka. Komplikacje z wyborem wynikają choćby z tego, że koszty i wydajności podobnych urządzeń u różnych dostawców są inne i w praktyce mimo realizacji identycznych zadań nie wszystkie nadają się do zastosowania u każdego odbiorcy. Ponadto niemal zawsze w magazynach łączy się różne rozwiązania, aby doprowadzić do optymalnego działania stosunkowo najmniejszym kosztem. Decydując się na inwestycje w automatyczny magazyn należy więc właściwie zaplanować proces wyboru dostawcy, aby nie obniżyć oczekiwanych efektów już na tym etapie.


Kuferek na biżuterię w kwiaty - Telezakupy.TV\nDom > Kuferek na biżuterię w kwiaty\nPrzepiękny i niezwykle funkcjonalny kuferek na biżuterię jest niezbędnym wyposażeniem każdej kobiety. Kompaktowy ale bardzo pojemny, posiada wygodny uchwyt do przenoszenia oraz metalowy zamek służący jako zapięcie. Wewnątrz zamykanego wieczka zostało umieszczone lusterko. Wnętrze zostało wyścielone miękkim, pluszowym materiałem w stonowanym. Środek kuferka wyposażony został w pojemną komorę dolną oraz dodatkową półkę podzieloną na komorę z poduszeczką oraz drugą komorę na pierścionki. Kuferek wykonany został z solidnego tworzywa sztucznego oraz elementów aluminiowych. Gładka i całkowicie zmywalna powierzchnia czyni kuferek bardzo eleganckim. Zmieścisz w niej mnóstwo biżuterii i akcesoriów kosmetycznych, które wygodnie zabierzesz w każdą podróż!


Podkład jednorazowy - Janse-Strony.pl\nprzeprowadzki (7), sklep (5), hotel (4), Katowice (5), obróbka skrawaniem (4), okna (3), nieruchomości (5), lokaty 2014 (8), Kraków (5), montaż klimatyzacji (4), spis firm (4), Szczecin (4), Gdańsk (6), firma (5), naklejki na ścianę (3), lokata 2014 (4), Białystok (3), usługi (4), blog o przeprowadzkach (5), przeprowadzka (5), katalog stron (6), pokrycia dachowe (3), Gdynia (5), sklep internetowy (3), najlepsze lokaty (4), oprocentowanie lokat (6), lokaty bankowe (6), kredyt hipoteczny (4), lokalizacja nieruchomości (4), blog przeprowadzkowy (5), firmy (4), Lublin (3), baza firm (6), wakacje (4), katalog firm (7), Bydgoszcz (8), blog o przeprowadzaniu się (5), Warszawa (9), Odzież dziecięca (4), oprocentowanie lokaty (3)\nNasza firma tworzy materiały a także ciuchy jednorazową. Są to produkty przeznaczone głównie do użytku w szpitalach, klinikach, przychodniach, a oprócz tego laboratoriach – w miejscach, gdzie konieczne jest zachowanie nieskazitelnej czystości. Jesteśmy jednym z czołowych producentów tego typu ciuchów i dodatkowo materiałów. Jako jedyni w Polsce projektujemy odzież jednorazową w czterech kolorach: niebieskim, granatowym, zielonym, a oprócz tego białym. Nasze towar cieszą się bardzo dobrą opinią. Są wygodne oraz gwarantują należytą ochronę, a włóknina z której są wykonywane jest lekka, oddychająca jak również przewiewna oraz wytrzymała na rozerwania. Produkty do użytku jednorazowego to ogromna oszczędność – nie trzeba ich czyścić, prać ani prasować, a ich cena jest najniższa na rynku. By przekonać się o tym zachęcamy do obejrzenia oferty naszej spółki.\nTytuł wpisu: Podkład jednorazowy


By pokazać piękno Krakowa | Niedziela.pl\nNiedziela małopolska 52/2012, str. 4\nMaciej Moszew ze swą tegoroczną szopką na krakowskim rynku\nW gronie autorów niezwykłych dzieł, cieszących się zasłużoną sławą i uznaniem w Polsce oraz poza granicami naszego kraju, swoje miejsce ma Maciej Moszew. W ciągu 52 lat jego rzeźby (tak autor nazywa swe szopki) 30 razy zdobyły pierwszą nagrodę! - Jako krakowianin zakochany w swoim mieście wiedziałem o konkursie od dziecka - wspomina emerytowany architekt, miłośnik mechaniki, Maciej Moszew. - Po raz pierwszy przygotowałem szopkę w 1961 r. Tworząc ją, wzorowałem się na tej, którą w czasie wojny, bodaj w 1943 r., otrzymałem od ojca. Pamiętam, że chciałem, aby moja praca była nowoczesna, więc zamiast, zgodnie z obowiązującym regulaminem, ją wykleić, całą pomalowałem.\nMój rozmówca dodaje, że jurorzy przyznali mu wtedy wyróżnienie, a na ich pełne uznanie musiał czekać do 1964 r., kiedy po raz pierwszy znalazł się wśród laureatów. Równocześnie podkreśla: - Szopka to dla mnie taki konglomerat umożliwiający wykorzystanie różnorodnych zainteresowań. Z jednej strony mechanicznych i architektonicznych, a z drugiej - stwarzających okazję do zamanifestowania lokalnego patriotyzmu i możliwości zaprezentowania w szopkach piękna naszego miasta.\nSzopki Macieja Moszewa zwracają na siebie uwagę wysokim stopniem zmechanizowania. Jest w tych bajecznie kolorowych dziełach wiele ruchomych części. Przygotowane własnoręcznie figurki tańczą, kłaniają się, oddając hołd Dzieciątku. W tegorocznej szopce, która zdobyła I miejsce w kategorii szopek małych, na 9 kondygnacjach porusza się 56 postaci! Gdy pytam, jak wykonuje się takie cudo, szopkarz wyznaje: - Z tego co wiem, to wiele osób, rozpoczynając pracę nad tworzeniem szopki, rysuje jej plan, według którego następnie wykonuje kolejne elementy. W moim przypadku jest inaczej, pomimo iż jestem architektem. Nie rysuję planu, tylko czasami robię szkic szopki, która pojawia się w mojej wyobraźni. To jest specyficzny konspekt, ale i tak nie trzymam się go kurczowo i czasem powstaje coś zupełnie innego niż zaplanowałem.\nArchitekt podkreśla: - Tworzenie szopki nazywam rzeźbieniem. Gdy już wiem, gdzie co będzie, to z surowej tektury sklejam schemat. Następnie doklejam, a czasami i wielokrotnie odrywam poszczególne elementy. W taki sposób powoli tworzy się szopka. Tu dodam, tam odejmę i to się staje bogate i fantastyczne. Równocześnie myślę o mechanizmach. To wszystko jest poruszane jednym silnikiem znajdującym się z tyłu szopki. W tym roku zacząłem pracę od zaplanowania i stworzenia mechanizmu, ale zdarza się i odwrotnie. Maciej Moszew dodaje, że wykonanie 60-centymetrowej szopki, takiej jak tegoroczna, zajmuje około półtora tysiąca godzin.\nGdzie są prezentowane?\nCo ciekawe, twórca nie ma swej szczególnie ulubionej szopki. Jednak z dumą podkreśla realizacje, które wykonał również poza konkursem. Jednym z jego szczególnych dokonań jest konstrukcja zaprezentowana w Paryżu. - To było na początku lat 90. - wspomina. - Przedstawiciele firmy, która urządzała wielkie widowisko szopek pochodzących z różnych stron Europy, przybyli do Krakowa i zgłosili się do Muzeum Historycznego, a tam skierowano ich do mnie. Dostałem temat: szopka krakowska na… 60 metrach kwadratowych. A przecież taka „rzeźba” jest jednobryłowa, złożona z elementów architektury krakowskiej przetworzonej w sposób baśniowy dla potrzeb szopki, jednocześnie przypominającej fragmenty architektoniczne miasta, zwłaszcza jego zabytki. Wtedy wymyśliłem, że to będzie Kraków w kształcie szopki. Jej autor dodaje, że powstałe wówczas dzieło miało wysokość 3 metrów i że znalazło się w nim 140 lalek. Ruchome figurki „wykonywały” tekst Agnieszki Osieckiej, do którego muzykę skomponował Zygmunt Konieczny, a głosu „bohaterom”, umieszczonym przy żłóbku, użyczyła Anna Szałapak.\nKolejną pozakonkursową pracę, z której autor jest zadowolony, stanowi szopka przygotowana w tym roku. Praca powstała jako eksponat na wystawę szopek krakowskich pochodzących z kolekcji Muzeum Historycznego Miasta Krakowa, a zaprezentowanych w Koszycach na Słowacji przy okazji Festiwalu Muzyki Sakralnej. - Muzeum Historyczne wpadło na pomysł, żeby podarować szopkę krakowską z elementami architektury koszyckiej w prezencie Koszycom i zamówiono ją u mnie - opowiada Maciej Moszew. - Toteż tegoroczną pracę na konkurs robiłem równocześnie z tą przeznaczoną dla Koszyc. Wiem, że prezent z Krakowa cieszy się dużym zainteresowaniem mieszkańców tego słowackiego miasta.\nSzopkarz przyznaje, że wykonywanie tych prac to istotny element jego życia. - Jako krakus czuję się w tym czasie szczególnie związany z miastem - mówi. - Uważam, że człowiek bez pasji jest pusty. Maciej Moszew dodaje, że należy się cieszyć, iż kolejne pokolenia krakowian; dzieci i młodzież interesują się Konkursem Krakowskich Szopek. - Chociaż może nie powinienem okazywać radości, bo przecież rośnie mi konkurencja (śmiech) - mówi z charakterystyczną nutką ironii. - Myślę jednak, że ta pasja stanie się częścią ich życia i je mocno ubogaci.


Fototapety na wymiar – Najlepsze tresci\nCoraz popularniejsze są obecnie fototapety, co można naprawdę bardzo łatwo zauważyć, które powracają do łask i są coraz częściej wybierane przez Obywateli polski. Nie można o tym aspekcie generalnie zapominać , ponieważ to ciekawy sposób na to, aby bez większego nakładu finansowego poprawić walory miłe dla oka na przykład własnego salonu, własnej kuchni, pokoju dziecka itd. Zdecydowanie coraz więcej osób decyduje się właśnie na coś takiego, jak fototapeta.\nTrzeba podkreślić, że tego rodzaju elementy tak de fakto nie mają nic wspólnego z dawnymi tapetami, które wyglądały nie w stu procentach estetycznie i kojarzyły się nie w stu procentach z dobrymi dla naszego kraju w pewnych przypadkach. Aktualnie wszystko bardzo mocno poszło do przodu – też w tym temacie. Warto zwracać baczną uwagę na ten dany czynnik związany z tym tematem. Fototapety na wymiar mają po swojej stronie rozmaite zalety, które są doceniane przez coraz większa liczba osób. Jakie są to natomiast tak de facto walory? Trzeba zaznaczyć, że w głównej mierze fototapeta może być wybrana zwracając uwagę na rozmaite wzory, wzorki. Każda osoba tak realnie znajdzie elementy, które koniec końców jak najbardziej przypadną jej do gustu. Dobrej jakości fototapeta na wymiar może być idealnie dopasowane do danej umiejscowienia, ponieważ, jak sama nazwa wskazuje, jest ona kompatybilna z konkretnymi gabarytami. Czym jeszcze odróżniają się takie elementy, które zdobywają coraz większą popularność? Porządna fototapeta jest bardzo uniwersalna, ponieważ może być zastosowana w większości przypadków – na każdym kroku z powodzeniem.\nŹródło: fototapeta na zamówienie.\nJakie usługi są często świadczone przez adwokatów?


FEN: Paweł Jóźwiak o planach na najbliższy rok (+wywiad) | MMAnews\nMMAnews > News > FEN: Paweł Jóźwiak o planach na najbliższy rok (+wywiad)\nZamiast skupiać się na podsumowaniach zeszłego roku, postanowiliśmy skontaktować się z wiodącymi organizacjami w naszym kraju, aby posłuchać co przygotowali dla swoich fanów. Tytułem wstępu, zadzwoniliśmy do Pawła Jóźwiaka, który w sobotę zorganizuje piątą edycję gali.\nPlanujemy zorganizować w 2015 roku cztery, pięć gal. Kolejne wydarzenie odbędzie się już w marcu, co zostanie w tym tygodniu oficjalnie ogłoszone. Podtrzymujemy oczywiście naszą idee Summer Edition, zorganizujemy galę w wakacje, w jednym z kurortów.\nJak już słyszeliśmy kilka tygodni wcześniej, zmieni się przede wszystkim platforma telewizyjna, odpowiedzialna za transmisje Fight Exclusive Night:\nKolejne gale będą transmitowane na antenie telewizji Polsat, na żywo. Będą one przeplatane z Polsatem Sport i kanałem otwartym.\nPiąta edycja raz jeszcze połączy idę sportów uderzanych z formułą mieszaną stosunkiem 4 do 5. A jak będzie w najbliższej przyszłości i dokąd zmierza wrocławska federacja?\nGale łączące MMA z kick boxingiem, będziemy nadal organizowali w większych miastach Polski, angażując coraz lepszych, mocniejszych zawodników. Na pewno będziemy promowali swoje gwiazdy, inwestując w promocję młodych, perspektywicznych zawodników.\nKorzystając ze sprawdzonych rozwiązań, FEN wprowadzi również kilka udoskonalonych nowości.\nWprowadzimy również Amatorski Puchar FEN, gdzie młodzi zawodnicy amatorzy dostaną szansę pokazania się, a najlepsi będą mieli możliwość zawalczyć u nas zawodowo. W tym roku zorganizujemy też oczywiście obóz pod szyldem FEN.\nJuż wkrótce kolejne wywiady na temat planów w 2015.\nno tak kopiują że aż głowa boli. i uznanie się za drugą organizację w PL jeszcze do dziś piszczy mi w uszach… 😀\n9 stycznia 2015 10:52\nDokładnie jak bym czytał słowa Martina.Tylko że tu jeszcze będzie K1.\nhahhha ileż to można kopiować KSW. Jezusss ja wiem wiem wiem korzystanie ze sprawdzonych wzorców, ale bez przesadyzmu panowie jakąś klasę trzeba mieć w życiu i pracy…\n8 stycznia 2015 14:40


dap kancelaria prawna — Czym jest kredyt walutowy, a czym kredyt waloryzowany do waluty obcej? Informacje wprowadzające do tematyki tzw. kredytów frankowych\nStrona główna » Publikacje » Czym jest kredyt walutowy, a czym kredyt waloryzowany do waluty obcej? Informacje wprowadzające do tematyki tzw. kredytów frankowych\nCo to jest kredyt walutowy i w jakich sytuacjach ekonomicznie uzasadnione jest zaciąganie kredytu w walucie obcej? Dlaczego banki stworzyły taki produkt bankowy jak kredyt waloryzowany do waluty obcej? Czym różni się od kredytu walutowego? Sprawdźmy!\nZgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy – Prawo bankowe, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu. W dużym uproszczeniu można powiedzieć, że przez umowę kredytu rozumie się stosunek, w którym bank wydaje do wykorzystania na określony cel sumę pieniędzy a kredytobiorca zobowiązuje się zwrócić tę sumę pieniędzy, którą pożyczył, powiększoną o odsetki oraz prowizję banku.\nW obrocie występują następujące kategorie kredytów (z tym zastrzeżeniem, że nie są to definicje legalne, a definicje wypracowane w praktyce obrotu gospodarczego):\nKredyt złotówkowy – kredyt udzielany w walucie polskiej (PLN), w którym kredytobiorca dokonuje spłaty rat kapitałowo-odsetkowych również w walucie polskiej (PLN), zwracając bankowi sumę nominalną udzielonego kredytu (kapitału) wraz z odsetkami oraz ewentualnie innymi opłatami i prowizjami.\nKredyt walutowy – kredyt udzielany i udostępniany w walucie innej niż krajowa – w praktyce rynku polskiego, najczęściej w euro lub we franku szwajcarskim (CHF) – w którym kredytobiorca dokonuje spłaty rat kapitałowo-odsetkowych również w walucie obcej, zwracając bankowi sumę nominalną udzielonego kredytu (kapitał) wraz z odsetkami oraz ewentualnie innymi opłatami i prowizjami.\nZ ekonomicznego punktu widzenia podstawowym rodzajem kredytów udzielanych na danym rynku, zwłaszcza konsumentom, są kredyty w walucie rodzimej kredytobiorcy. Wynika to z faktu, że konsument co do zasady zaciąga kredyt, którego celem jest finansowanie przedsięwzięcia w walucie rodzimej. Konsument też co do zasady finansuje spłatę kredytu z wynagrodzenia uzyskiwanego w walucie rodzimej. Z tych względów również oszacowanie zdolności kredytowej kredytobiorcy oraz ryzyka związanego ze spłatą kredytu w walucie rodzimej jest najbardziej uzasadnione ekonomicznie, ponieważ wyraża zdolność finansową kredytobiorcy przy wykorzystaniu waluty posiadającej taką samą siłę nabywczą jak waluta finansowania spłaty kredytu oraz waluta, w której wyceniane jest dobro nabyte jako cel kredytu.\nMówiąc bardziej praktycznie – jeżeli zarabiam 5.000,00 zł miesięcznie to wiem, że mam zdolność spłaty raty kredytu w wysokości 2.000 zł miesięcznie, a mieszkanie, które kupuje w ramach celu kredytowego jest warte 300.000 zł. Nie zachodzi zatem ryzyko, że jeden z tych czynników straci znacznie (ulegnie deprecjacji) w stosunku do innego z czynników, np. siła nabywcza tego, co zarabiam straci na wartości w stosunku do raty kredytu. Z aktualizacją tego ryzyka mamy do czynienia właśnie w przypadku kredytów waloryzowanych do CHF, gdzie wartość zadłużenia kredytowego wzrosła dwukrotnie a zdolność kredytowa kredytobiorców oraz nabyte nieruchomości pozostały na dotychczasowym poziomie.\nPowstaje pytanie w jakich przypadkach uzasadnione jest zaciąganie kredytów walutowych? Odpowiedź na to pytanie można sprowadzić do dwóch podstawowych konfiguracji. Po pierwsze kredyty walutowe są korzystne w sytuacji, gdy finansujemy przedsięwzięcie ze środków pochodzących ze źródła kraju waluty obcej. Mówiąc obrazowo, jeżeli zaciągam kredyt, aby sfinansować wyprodukowanie 100 samochodów dla nabywcy ze Szwajcarii, który zapłaci za te samochody we frankach szwajcarskich to zaciągnięcie kredytu we frankach szwajcarskich ogranicza ryzyko walutowe. Bez względu bowiem czy kurs waluty rodzimej do franka szwajcarskiego spadnie czy pójdzie w górę, to w momencie zapłaty za samochody przez nabywcę za uzyskaną cenę we frankach jesteśmy w stanie spłacić kredyt we frankach, ponieważ źródło finansowania kredytu wyrażone jest we frankach. Tak samo dzieje się, jeżeli zarabiamy we frankach szwajcarskich, ponieważ wiemy jaką kwotę nominalnie jesteśmy w stanie przeznaczyć z wynagrodzenia na spłatę kredytu.\nWyżej wyrażony pogląd uwidaczniający zależność pomiędzy obcą walutą kredytu a źródłem jego finansowania, uzasadniającą ekonomicznie potrzebę zaciągania kredytu w walucie obcej, znalazł swoje odzwierciedlenie w Rekomendacji S Komisji Nadzoru Finansowego z czerwca 2013 r. dotyczącej dobrych praktyk w zakresie zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie. W Rekomendacji 6 tej wersji Rekomendacji S Komisja Nadzoru Finansowego stwierdziła, że\nBank powinien udzielać klientom detalicznym kredytów zabezpieczonych hipotecznie wyłącznie w walucie, w jakiej uzyskują oni dochód, także w przypadku klientów o wysokich dochodach. Z Rekomendacji tej wynika, że KNF zakazała udzielania konsumentom kredytów w walucie obcej w sytuacji, gdy nie istnieje źródło finansowania spłaty kredytu w walucie obcej. Jak czytamy w wyjaśnieniu do Rekomendacji 6, Bank powinien wyeliminować ryzyko walutowe klienta detalicznego poprzez zapewnienie w odniesieniu do nowo udzielanych kredytów pełnej zgodności waluty ekspozycji i przychodów, z których będzie ona spłacana. Kredyty walutowe, indeksowane lub denominowane w walutach obcych powinny być produktem oferowanym wyłącznie klientom uzyskującym trwałe dochody w walucie kredytu, zapewniające regularną obsługę i spłatę kredytu.\nDruga konfiguracja – choć rzadziej spotykana – w której ekonomicznie uzasadnione jest zaciąganie kredytu w walucie obcej, zachodzi w sytuacji, gdy wartość celu kredytowego wyrażona jest w walucie obcej. Bez względu na zmiany kursu waluty dochodzi do stałości siły nabywczej kwoty kredytu pozostałej do spłaty oraz nabytego dobra. Mówiąc jaśniej – jeśli kupujemy nieruchomość w Szwajcarii to możemy zaciągnąć kredyt we frankach szwajcarskich, ponieważ w przypadku braku możliwości spłaty kredytu można sprzedać nieruchomość we frankach i spłacić kredyt w tej walucie. Natomiast w warunkach polskich mamy do czynienia z sytuacją, gdy nieruchomość jest wyceniana w złotówkach, co skutkuje tym, że w większości przypadków kredytowane nieruchomości są mniej warte niż pozostały do spłaty kredyt pomimo wieloletnich okresów spłaty.\nPowyżej opisane dwie konfiguracje wyczerpują uzasadnienie ekonomiczne zaciągania kredytu w walucie obcej. Zaciąganie kredytów walutowych w innych sytuacjach ma charakter spekulacyjny, oparty na ryzyku kursowym, pozostaje sprzeczne z naturą kredytu i rażąco narusza interes kredytobiorcy – konsumenta.\nCo to jest kredyt waloryzowany do waluty obcej?\nW pierwszych latach XXI wieku pojawiły się nowe rodzaje kredytów w obrocie określane jako kredyty waloryzowane, które przyjęło się dzielić na indeksowane do waluty obcej oraz kredyty denominowane w walucie obcej. Kredyt indeksowany kursem waluty obcej to kredyt udzielany w walucie polskiej (PLN), przy czym na dany dzień (najczęściej dzień uruchomienia kredytu), kwota kapitału kredytu (lub jej część) przeliczana jest na walutę obcą (według bieżącego kursu wymiany waluty), która to kwota stanowi następnie podstawę ustalania wysokości rat kapitałowo-odsetkowych. Wysokość kolejnych rat kapitałowo-odsetkowych określana jest zatem w walucie obcej, ale ich spłata dokonywana jest w walucie polskiej, po przeliczeniu według kursu wymiany walut na dany dzień (najczęściej na dzień spłaty). Natomiast kredyt denominowany w walucie obcej posiadał identyczną konstrukcję ekonomiczną, lecz nieznacznie różną konstrukcję prawną, gdyż jest to kredyt, którego wartość wyrażona została w umowie w walucie obcej (innymi słowy bank umówił się z kredytobiorcą na pożyczenie mu określonej kwoty w walucie obcej), ale uruchomiony został w walucie polskiej, a kredytobiorca dokonuje spłaty rat kapitałowo-odsetkowych również w walucie polskiej, po przeliczeniu według kursu wymiany walut na dany dzień (najczęściej na dzień spłaty). Kredytobiorca zwraca bankowi sumę nominalną udzielonego kredytu (kapitał) stanowiącą określoną równowartość waluty obcej, w zależności od bieżącego kursu wymiany walut, wraz z odsetkami oraz ewentualnie innymi opłatami i prowizjami.\nMówiąc bardziej obrazowo – kredyt indeksowany do waluty obcej polegał na tym, że bank dawał do dyspozycji konsumenta kwotę pieniędzy w walucie polskich złotych na określony cel, a konsument był zobowiązany do spłaty również w walucie złotych polskich, jednakże nie tej samej kwoty, którą pożyczył, tylko kwoty, którą pożyczył przeliczonej na walutę obcą, powiększoną o procentowy wzrost kursu waluty obcej do kursu złotego oraz powiększonej o odsetki i prowizje banku. Nie ma tym samym podstaw do nazywania kredytów indeksowanych do waluty obcej kredytami walutowymi, gdyż w istocie nie przyjmują one prawnej i ekonomicznej konstrukcji kredytu walutowego. Kredyt walutowy to kredyt udzielony (wypłacony) w walucie obcej i spłacany w walucie obcej. Kredyt indeksowany do waluty obcej jest to kredyt w złotych polskich, gdyż jest wypłacany i spłacany w złotych polskich (w tym zakresie por. m.in. wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 12 lipca 2019 r., sygn. akt XXIV C 1291/17 oraz wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga z dnia 2 grudnia 2016 roku, sygn. akt III C 75/16, w którym wskazano:\nArt 69 Prawa bankowego zawiera definicję umowy kredytu, a także wskazuje na jej istotne przedmiotowo elementy, których zawarcie w treści danej czynność prawnej ma decydujące znaczenia dla przyjęcia, że jest to tego rodzaju umowa. Charakterystycznym dla kredytu bankowego i odróżniającym go np. od pożyczki jest to, że w jego ramach nie dochodzi do przeniesienia własności środków pieniężnych na kredytobiorcę, lecz ich określona kwota jest oddana do jego dyspozycji z przeznaczeniem na ściśle określony cel. Biorący kredyt zobowiązuje się do wykorzystania pieniędzy w sposób określony w umowie i zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu. Umowa ta jest odpłatną, kontrahent banku zobowiązuje się bowiem do zapłaty odsetek i prowizji. Charakter kredytu denominowanego budzi kontrowersje, w szczególności co do tego, czy ma on charakter walutowy, czy też w istocie udzielany jest on w złotych. Niewątpliwie ma to istotne znaczenie, zaś rzeczywisty charakter umowy należy zawsze badać w konkretnych okolicznościach faktycznych. Powódka ponosząc zarzut nieważności kredytu przedstawiła bardzo rozbudowaną argumentację, wywodząc to zarówno z naruszenia przepisów prawa, zasad współżycia społecznego, jak i sprzeczności umowy z naturą stosunku prawnego. Nie sposób w ramach niniejszego uzasadnienia odnieść się do wszelkich powoływanych przez stronę powodową podstaw nieważności umowy, z uwagi na obszerność i szczegółowość wywodów przedstawionych w pozwie i kolejnym piśmie procesowym. W związku z tym w dalszej części uzasadnienia omówione zostaną jedynie te kwestie, które doprowadziły Sąd do uznania czynności prawnej za nieważną. W pierwszej kolejności należy wskazać pewne podstawowe założenia, jakie stały u podstaw dokonanej w sprawie oceny prawnej. Należy odróżnić kredyt walutowy od udzielonego w złotych polskich. Ten pierwszy to taki, którego kwota wyrażona jest w walucie obcej; środki oddane do dyspozycji kredytobiorcy są zagranicznymi znakami płatniczymi, ich zwrot następuje w walucie wynikającej z treści umowy. W przypadku kredytu złotówkowego natomiast w walucie polskiej jest wyrażona jego kwota, w niej dochodzi do przekazania przez bank kontrahentowi środków w celu ich wykorzystania i w takiej są one zwracane. W języku potocznym, a także literaturze przedmiotu można spotkać się z określeniem kredyt dewizowy, jednakże należy uznać, że jest to inna nazwa opisanego wyżej jako walutowy. Z uwagi na treść art. 69 ust. 2 Prawa bankowego, wszelkie wskazane w mm elementy powinny być objęte treścią umowy kredytu (ewentualnie poza prowizją). Istotnym dla rozpoznania niniejszej sprawy było określenie skutków, jakie spowoduje brak któregokolwiek z nich. Niewątpliwie unormowania dotyczące kredytu bankowego ma charakter zobowiązaniowy, odnoszą się do umowy nazwanej i w całości regulowanej przepisami prawa bankowego. W tym zakresie normy tego aktu prawnego stanowią przepisy szczególne w stosunku do kodeksu cywilnego. Należy zwrócić uwagę, że konstruując umowę kredytu ustawodawcą nie wprowadzi! wymogu zawarcia jej w formie pisemnej pod rygorem nieważności. Powinna być ona sporządzona na piśmie, ale jedynie dla tzw. celów dowodowych. To zaś może prowadzić do wniosku, że do udzielenia kredytu może dojść również – co do zasady – poprzez faktyczne czynności stron, które będą wyrażać ich wolę zawarcia tego rodzaju umowy. W takim przypadku jednakże konieczne będzie zawsze ustalenie, czy przez swoje zachowania uzgodniły one wszelkie elementy, jakie są niezbędne dla nawiązania takiego stosunku prawnego, stosownie do art. 69 ust. 1 i 2 prawa bankowego. W przypadku stwierdzenie, że ich wolą nie zostało objęty chociażby jeden z nich oczywistym byłoby stwierdzenie, że pomiędzy stronami nic doszło do zawarcia umowy kredyty. Na gruncie prawa zobowiązań zastosowanie znajduje art. 65 k.c., zgodnie z którym w umowach nic należy kierować się jej treścią, czy tym jak strony ją nazwały, lecz ustalić ich zgodny cel i zamiar. Daje to podstawę do przyjęcia, że np. w konkretnych okolicznościach faktycznych pomimo tego, że treść umowy może wskazywać na dokonanie przez dwie osoby sprzedaży, w istocie doszło pomiędzy nimi do darowizny. Te zasady wykładni oświadczeń woli powinny znajdować zastosowanie do wszelkich umów. Pomimo tego, istotną w niniejszej sprawie była odpowiedź na pytanie, czy w sytuacji, gdy strony zawierając umowę kredytu bankowego nie określą jednego z istotnych jej elementów, możliwe jest ustalanie w drodze wykładni, że w rzeczywistości doszło pomiędzy nimi do nawiązania innego, np. nienazwanego stosunku prawnego, czy też pociągnie to za sobą dalej idące konsekwencje, a w szczególności, czy w takiej sytuacji można stwierdzić, że czynność prawna jest ważna. Argumentacja powódki (…)opierała się na założeniu, że przepisy ustaw) Prawo bankowe mają charakter imperatywny (ius cogens), co za tym idzie ich naruszenie powinno pociągać za sobą nieważność umowy. W ocenie Sądu takie twierdzenie mają swoje uzasadnienie. Odwołać się należy w tym miejscu ponownie do nowelizacji ustawy Prawo bankowe z 29.0.2011 r. i wprowadzonego nią przepisu art. 69 ust. 2 pkt 4a. Zawarcie umowy o kredyt bankowy (po wejściu powołanych unormowań w życie) denominowany lub indeksowany do waluty obcej w której nie zostałyby zawarte postanowienia wskazane w tym przepisie, powodowałoby niewątpliwie stwierdzenie nieważności całej umowy. Ustawodawca wskazał bowiem na konieczność dokonania takiej regulacji w treści czynności prawnej, nie pozostawiając tego swobodzie stron. W szczególności nie odwołano się do możliwości “odmiennego zastrzeżenia”, czy “innych postanowień umowy”. Jednocześnie w sytuacji, gdyby kredyt był denominowanym, brak takiego postanowienia powodowałby, ze treść umowy pozostawałaby w oczywistej sprzeczności z przepisem ustawy, który nie dopuszcza wyjątków co do tego, co powinno być w niej określone. Zważywszy na to, że i brak dyspozytywności art. 69 ust. 2 pkt 4a Prawa bankowego, odwołując się do art. 58 § 1 k.c. należałoby stwierdzić nieważność umowy kredytu. Brak jest jakichkolwiek przekonywujących argumentów, które pozwalałyby na stwierdzenie, że pozostałe uregulowania art. 69 Prawa bankowego (poza ust. 2 pkt 9) mogą mieć charakter względnie obowiązujący, podczas gdy art. 69 ust. 2 pkt 4a jest przepisem imperatywnym. Nie wynika to z treści unormowań (ustawodawca nie poddał żadnego z elementów umowy kredytowej “odmiennej woli stron”), konieczne jest zaś założenie racjonalności ustawodawcy. Prowadzi to do wniosku, że w przypadku umowy o kredyt bankowy zawsze koniecznym jest, aby zawierała ona wszelkie elementy wskazane w art. 69 ust. 1 i 2 omawianej ustawy, za wyjątkiem pkt 9 ust. 2 – prowizji – bowiem tylko w tym przypadku odwołano się do woli stron (“jeżeli umowa ją przewiduje”). Brak któregokolwiek z pozostałych będzie powodował, że jako sprzeczna z prawem – przepisami Prawa bankowego o charakterze bezwzględnie obowiązującym – będzie ona nieważna. Podkreślić należy, że twierdzenie o imperatywnym charakterze unormowań dotyczących kredytu bankowego może również wywieść z ich szczególności oraz – jak słusznie wskazywała powódka – systemowej wykładni ustawy. Umowa taka jest instytucją prawa bankowego i stanowi jedną z podstawowych czynności banków. Tylko te instytucje są uprawnione do ich udzielania. Charakterystyczna dla umowy kredytu jest jej odpłatność, co np. odróżnia ją od pożyczki. To oraz charakterystyczna cecha tego stosunku prawnego polegająca na oddaniu na rzecz kredytobiorcy środków pieniężnych na oznaczony czas, a nie przeniesieniu ich własności, powodują, że stanowi on szczególne unormowanie, zaś umowa, która byłaby sprzeczna z przepisami regulującymi kredyt bankowy jest nieważna. Bez znaczenia przy tym jest, że ustawodawca nie zastrzegł dla tego rodzaju umowy formy szczególnej pod rygorem nieważności. Oczywistym również musi być, że czym innym jest zgodność z przepisami ustawy, określenie wszelkich przedmiotowo istotnych elementów Czynności prawnej przez jej strony, a czym innym możliwość odwoływania się do woli stron w celu wyjaśnienia ewentualnych jej niejasnych elementów, a więc dokonywanie wykładni, która jest dopuszczalna. Podsumowując. W ocenie Sądu przepisy ustawy Prawo bankowe mają charakter bezwzględnie obowiązujący, zaś ich naruszenie powinno skutkować nieważnością czynności prawnej, stosownie do art. 58 § 1 k.c. W mniejszej sprawie, analizując pisma stron, w zasadzie należało dojść ostatecznie do wniosku, ze powódka i pozwany zgodni byli co do tego, że przedmiotowa umowa, pomimo tego, że wyrażono w niej kwotę zobowiązania w CHF, stanowiła w istocie kredyt w PLN, zaś frank szwajcarski stanowił jedynie tzw. klauzulę waloryzacyjną. Powyższy pogląd można wywieść zarówno z treści umowy, jak i wykładni oświadczeń woli stron, a więc ich zgodnego celu. Zgodnie z powołanymi w stanie faktycznym elementami treści stosunku prawnego, w § 2 umowy wskazano co prawda, że bank udziela kredytu w wysokości 201.016 CHF, jednakże – stosownie do postanowień istotnego w sprawie załącznika nr 7 – jednocześnie wskazały one, że kwota kredytu wypłacana jest w złotych, a także kwota spłaty przeliczana jest na złote (dokonywana w PLN). Uwzględniając, że zgodnie z art. 69 ust. 1 Prawa bankowego istotą kredytu jest oddanie przez bank do dyspozycji kredytobiorcy określonej kwoty środków pieniężnych, dla ustalenia tego, w jakiej walucie został udzielony kredyt nie miało znaczenia, jak zapisano ich ilość w samej jej treści, lecz to jaka konkretnie kwota i w jakiej walucie została udostępniona przez kredytodawcę drugiej stronie i wykorzystana faktycznie przez kontrahenta banku. Zasadnie powódka powoływała się na etapowość stosunku kredytu, tj. udostępnienie przez kredytodawcę środków pieniężnych kredytobiorcy, następnie wykorzystanie kredytu przez biorącą go osobę i na samym końcu zwrot wykorzystanej kwoty, co wynika z powołanego powyżej przepisu. Można z tego wywieść, że podstawowe znaczenie dla ustalenia kwoty i waluty kredytu nie ma to, w jaki sposób określono je w umowie, lecz to jakie środki pieniężne i w jakiej walucie zostały udostępnione, wykorzystane i zwrócone. W analizowanej umowie – stosownie do załącznika nr 7 – zarówno wypłata kredytu nastąpiła w złotych polskich, kwota określona w tej walucie została przekazana kredytobiorcom do wykorzystania, jak i splata miała następować w PLN. Frank szwajcarski w każdym z tych przypadków stanowił jedynie odnośnik do określenia ilości sum pieniężnych należnych od stron. W sprawie nie mogło budzić najmniejszej wątpliwości, że zarówno bank, jak i kredytobiorcy są podmiotami krajowymi. Powódka rezyduje w Polsce, zarabia w złotówkach. Celem jej i męża było uzyskanie określonej kwoty polskiej waluty, w celu zakupu nieruchomości. Z treści umowy (załącznik nr 7) wynika, że bank również dążył do tego, aby przekazana kredytobiorcom kwota pieniężna została wypłacona im w złotych. Mając to na uwadze, nie mogło budzić wątpliwości na gruncie art. 65 k.c. że pomimo określenia w umowie kwoty i waluty kredytu w CHF, w rzeczywistości dotyczył on świadczenia w PLN. W takiej sytuacji zaś, uwzględniając umowne zasady wypłaty oraz spłat przez biorących kredyt jego rat – w przeliczeniu do franka szwajcarskiego – niewątpliwym było, że takie odniesienie do obcej waluty mogło stanowić wyłącznie rodzaj klauzuli waloryzacyjnej, a więc powołanie się na inny niż polski pieniądz miernik wartości. Brak było w umowie jakichkolwiek zapisów, które pozwalałyby na stwierdzenie, że bank w rzeczywistości udostępnia kredytobiorcom określoną kwotę CHF i że mogą oni dysponować środkami wyrażonymi w takiej walucie. Przeciwnie, zgodnie z jej zapisami (“warunki określone w umowie” – § 2 ust. 1 umowy i załącznik nr 7) mogli oni żądać wypłaty jedynie w złotych polskich. Podkreślić należy, że ustawodawca wprowadzając do Prawa bankowego pojęcie kredytów denominowanego lub indeksowanego do waluty obcej (ustawa w 29 lipca 2011 r.) nie posłużył się w odniesieniu do nich pojęciem kredytu “walutowego”, “dewizowego” lub “udzielonego w walucie obcej”, wskazując jedynie na to, że ma być on – poprzez denominację lub indeksację – odniesiony do waluty innej niż zloty. Świadczy to niewątpliwie o tym, że analiza prawna stojąca u podstaw takiego zabiegu ustawodawczego nakazywała przyjęcie, że tego rodzaju kredyty nie stanowią udzielanych w obcej walucie, lecz w istocie są one złotówkowymi, w których zagraniczny pieniądz stanowi jedynie miernik wartości.\nWaluta obca w konstrukcji kredytu indeksowanego do waluty obcej stanowi jedynie czynnik waloryzacyjny o charakterze spekulacyjnym, przy czym samo pojęcie waloryzacji w konstrukcji kredytu indeksowanego pozbawione jest elementu celowości, przez co przybiera formę czynnika spekulacyjnego.\nDlaczego banki stworzyły taki produkt bankowy jak kredyt waloryzowany do waluty obcej?\nZe strony konsumentów popularność kredytów walutowych miała swój początek w 2000 roku. W wyniku decyzji Rady Polityki Pieniężnej o podwyższeniu stóp procentowych do 19% (w porównaniu do 14% we wrześniu 1999 roku) wielu Polaków zaczęło coraz odważniej rozglądać się za nowymi źródłami finansowania. Było to działanie pozornie racjonalne, ponieważ zaciągnięcie kredytu mieszkaniowego w Polsce dla przeciętnej rodziny wiązało się z ogromnymi kosztami. W tym samym czasie w Szwajcarii stopa referencyjna była na podobnej wysokości, którą mieliśmy w Polsce w 2015 roku i wynosiła tylko 1,75%. Ogromna różnica w ponoszonych kosztach kredytu działała jak magnes, a z czasem liczba udzielanych kredytów we frankach zaczęła się zwiększać. Osoby, które wtedy zdecydowały się na kredyt w szwajcarskiej walucie liczyły na coraz to niższe raty do spłacania, co w obliczu wieloletniego kredytu było pociągającą wizją. Słabnący frank i rosnący złoty powodował też sztuczne zwiększenie zdolności kredytowej i szansę na otrzymanie większego kredytu. Do optymizmu na rynku doprowadziła również postawa banków i doradców kredytowych, którzy coraz to częściej przekonywali klientów do zaciągnięcia kredytu walutowego wymieniając ich liczne zalety, jednakże nie uświadamiając ludzi o ryzyku.\nEfektem tych działań była pierwsza wersja Rekomendacji S wydanej przez KNF w 2006 roku, która miała na celu ostudzić entuzjazm na rynku kredytów walutowych poprzez bardziej restrykcyjne wymogi dla osób ubiegających się o kredyt, jak również poprzez zobligowanie banków do rzetelnego i precyzyjnego poinformowania klientów o możliwym ryzyku. Zgodne z Rekomendacją S z 2006 r. kredytobiorca, przed zawarciem umowy kredytowej, musiał zapoznać się oraz podpisać specjalny dokument poświadczający o tym, że jest świadomy ryzyka. Niestety zabiegi te nie przyniosły oczekiwanych skutków i zainteresowanie kredytami walutowymi rosło w kolejnych latach. Doradcy kredytowi przedstawiali konsumentom do podpisania oświadczenie o świadomości ryzyka walutowego jako zbędny formalny „świstek”, do którego nikt nie przywiązywał znaczenia. Spowodowało to, że w kolejnej Rekomendacji S KNF była zmuszona zakazać wprost udzielania kredytów waloryzowanych.\nNa tym etapie warto się zastanowić, dlaczego banki wprowadziły taki produkt jak kredyty waloryzowane, w jaki sposób na tym zarabiały i na kim spoczywało ryzyko związane z taką polityką niektórych banków. Pisząc „niektórych banków” pragnę podkreślić, że część banków, pomimo perspektywy ogromnych zysków, nigdy nie wprowadziło do oferty kredytów waloryzowanych podkreślając ogromne ryzyko z nimi związane oraz sprzeczność konstrukcji ekonomicznej kredytu waloryzowanego z definicją umowy kredytowej zawartej w prawie bankowym.\nPrzechodząc do opisania struktury ekonomicznej kredytu na wstępie należy zauważyć, że banki udzielając kredytu nie dysponują własnymi wierzytelnościami pieniężnymi, lecz pożyczają pieniądze potrzebne na kredyt na tzw. rynku międzybankowym zorganizowanym dla polskiej waluty przez Polskie Stowarzyszenie Dealerów Bankowych ACI Polska. Organizacja ta ustala codziennie obowiązującą na tym rynku międzybankowym marżę, po której banki pożyczają sobie nawzajem pieniądze w walucie złoty polski znaną powszechnie jako WIBOR. Najbardziej znanym w Polsce rynkiem międzybankowym walut europejskich jest rynek londyński ustalający marżę pożyczek międzybankowych dla takich walut jak euro, funt brytyjski czy właśnie frank szwajcarski, znany jako LIBOR na określoną walutę.\nKredytobiorca uzyskując kredyt musi – mówiąc potocznie – spłacić go w ratach. Każda rata składa się z części kapitałowej i odsetkowej. Część kapitałowa to nic innego jak spłacanie kwoty nominalnej kredytu, czyli pieniędzy, które bank kredytobiorcy przekazał. Część odsetkowa składa się z dwóch składowych – kosztu pozyskania kapitału przez bank oraz marży banku. Z tego względu rata kredytowa składa się z 3 części: kapitał + WIBOR/LIBOR + marża banku. Marża banku to w dużym skrócie stawka procentowa, jaką bank chce zarobić na tym pośrednictwie, wyrażającym się w przekazaniu kredytobiorcy kwoty kredytu w wyniku zawarcia umowy kredytowej. Koszt pozyskania kapitału to stawka WIBOR lub LIBOR, czyli stawka procentowa określająca, ile bank musi zapłacić innemu bankowi, aby nasz bank miał środki na udzielany kredyt.\nTo czy bank musi doliczyć do kredytu WIBOR czy LIBOR zależy od waluty w jakiej faktycznie konsument otrzymuje środki od banku. Kredyty udzielane w złotówkach zawsze zawierały w sobie WIBOR, natomiast kredyty walutowe, np. we franku szwajcarskim zawierały w sobie LIBOR dla CHF. Problem pojawił się w tym, że wraz z podnoszeniem stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej w pierwszych latach tego wieku wzrastał koszt PLN, a przez to WIBOR i koszt kredytów udzielanych w złotówkach. Przykładowo, w lipcu 2008 r. stawka LIBOR3M, która zwykle stanowi jeden ze składników oprocentowania kredytu, wynosiła 2,79%, a średnia marża dla kredytów we frankach szwajcarskich ustalana była na poziomie ok. 1,5%, co pozwalało na uzyskanie oprocentowania kredytu na poziomie ok. 4,2%. Dla porównania, dla kredytów udzielonych w złotych stawka WIBOR3M wynosiła 6,66%, średnia marża ok. 1,5%, co kształtowało oprocentowanie na poziomie ok. 8%. Efektem powyższego była znacząca różnica w wysokości raty. W przypadku kredytu w wysokości 300.000 zł zaciągniętego w złotych miesięczna rata do spłaty wynosiła ponad 2100 zł, natomiast dla kredytu denominowanego we frankach szwajcarskich lub indeksowanego do tej waluty, przeliczonego po aktualnym kursie wymiany walut, ok. 1400 zł.\nBanki udzielając kredytów indeksowanych udzielały de facto kredytu w walucie polskiej i nabywały PLN potrzebne na udzielenie kredytów na polskim rynku międzybankowym płacąc za te środki WIBOR. Zastanawiające jest jedynie, jak to możliwe, że banki płaciły za udzielany kredyt stawkę WIBOR, a kredytobiorcę obciążały stawką LIBOR, która była 2-3 krotnie niższa?\nByło to możliwe poprzez „wmontowanie” w kredyt waloryzowany instrumentu finansowego zwanego swap’em procentowo-walutowym lub inaczej CIRS-em (instrumenty zabezpieczające zarówno przed ryzykiem zmiany kursu walutowego, jak i ryzykiem zmiany poziomu stóp procentowych). Za pomocą instrumentu CIRS bank wymieniał z instytucją zewnętrzną WIBOR na LIBOR. Dlaczego instytucja zewnętrzna godziła się na opłacanie wyższych kosztów WIBOR zamiast niższych LIBOR? Różnica pomiędzy WIBOR a LIBOR stanowiła dla instytucji zewnętrznej koszt zabezpieczenia ryzyka walutowego. Wróćmy na chwilę do przykładu z samochodami. Instytucja zewnętrzna, dajmy na to z siedzibą w Szwajcarii, sprzedała 100 samochodów do Polski, za które firma polska zobowiązała się zapłacić 1.000.000 zł za rok. Firma szwajcarska otrzymywała cenę 500.000 CHF przy kursie 2 PLN za 1 CHF. Jednakże wzmocnienie CHF do wartości 4 PLN za 1 CHF spowodowałoby, że firma szwajcarska zarobiłaby na transakcji zaledwie 250.000 CHF. Chcąc się przed tym zabezpieczyć firma szwajcarska, za pośrednictwem instytucji zagranicznej, godziła się na finansowanie różnicy między stawką LIBOR opłacaną przez kredytobiorcę a stawką WIBOR, w zamian przenosząc na bank działający de facto na rachunek konsumenta, pełne ryzyko kursu waluty. W rezultacie za pomocą instrumentu finansowego CIRS instytucja zagraniczna zobowiązywała się płacić różnicę pomiędzy WIBOR a LIBOR, a na kredytobiorcę w momencie zawarcia umowy o kredyt indeksowany przenoszone było ryzyko kursu waluty. Dzięki temu firma sprzedająca samochody uzyskiwała gwarancję, że bez względu czy CHF się umocni czy też pozostanie na niezmiennym poziomie, firma szwajcarska otrzyma cenę za samochody za rok w kwocie 500.000 CHF.\nWarto dodać, że istotnie stosowane przez banki klauzule waloryzacyjne umożliwiały przeniesienie ryzyka spadku wartości zewnętrznej lub wewnętrznej waluty płatności na dłużnika (kredytobiorcę), który jednocześnie mógł korzystać z niższej nominalnej stopy oprocentowania. Tym niemniej należy podkreślić, że nominalna wartość stopy oprocentowania była niższa (w porównaniu z innymi występującymi na rynku) tylko w dniu zawarcia umowy kredytu [Opinia rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości UE Niila Jääskinena, przedstawiona w dniu 17 września 2015 r. w sprawie C-312/14 Banif Plus Bank Zrt. przeciwko Márton Lantos i Mártonné Lantos, pkt 34]. W przypadku wielu umów kredytowych mogła być ona modyfikowana w czasie wykonywania umowy, a dodatkowo warunki zmiany oprocentowania niejednokrotnie określone były w sposób nieprecyzyjny i blankietowy, umożliwiając bankom w zasadzie dowolną zmianę tegoż oprocentowania.\nDlaczego bankom zależało na oferowaniu kredytów waloryzowanych?\nPowodów jest kilka. Pierwszym powodem oferowania kredytów indeksowanych przez banki było ogromne zwiększenie popytu polegające na sztucznym wygenerowaniu zdolności kredytowej u dużej liczby konsumentów, których najzwyczajniej nie było stać na zaciągnięcie kredytu ze względu na brak zdolności kredytowej. Jak opisano to powyżej, zastąpienie stawki WIBOR w strukturze kosztów kredytu stawką LIBOR spowodowało spadek kosztu rat kredytu. To następnie przełożyło się na uzyskanie zdolności kredytowej przez tysiące konsumentów, których dotychczas nie było stać na zaciągnięcie kredytu.\nZ jakich powodów zabieg ten sztucznie generował zdolność kredytową? Jak opisano powyżej, naturalnym zjawiskiem na rynku kredytów skierowanych do konsumentów jest udzielanie kredytu w walucie krajowej, gdzie konsument spłaca kredyt w walucie finansowania kredytu, tj. w walucie, w której otrzymuje wynagrodzenie i w walucie, w której wyceniany jest cel kredytu, tj. dobro nabywane w zamian za wartość kredytu (nieruchomość). W takiej strukturze wyłączone jest ryzyko walutowe z ogółu ryzyka związanego z terminową spłatą kredytu. Przy ocenie zdolności kredytowej kredytobiorcy brane są pod uwagę czynniki wpływające na koszt kredytu i jego spłaty obowiązujące na rynku krajowym.\nJednym z podstawowych czynników odzwierciedlających poziom ryzyka na danym rynku jest właśnie koszt pieniądza na rynku krajowym, czyli na rynku polskim jest to WIBOR. Z jakiego powodu WIBOR jest wyższy od LIBOR? Wynika to z wyższego poziomu ryzyka panującego na rynku polskim w porównaniu do rynku szwajcarskiego. Dla przykładu, jeżeli kredytobiorca w Szwajcarii straci pracę to ze względu na niższe bezrobocie niż w Polsce, ma o wiele większe szanse zdobyć nową pracę i kontynuować spłatę kredytu. Szereg podobnych czynników wpływa na ustalanie stawek WIBOR i LIBOR. Oferując polskim konsumentom kredyty indeksowane banki w sposób sztuczny oceniały zdolność kredytową polskich konsumentów przy uwzględnieniu poziomu ryzyka funkcjonującego na rynku szwajcarskim poprzez zastosowanie stawki LIBOR po stronie kosztów kredytu i obliczaniu na jej podstawie zdolności kredytowej konsumentów. W konsekwencji, kredyt udzielony na rynku polskim, w polskiej walucie, który miał być spłacany z wynagrodzenia uzyskiwanego na polskim rynku, w polskiej walucie, uwzględniał czynniki ryzyka panujące na rynku szwajcarskim. Prowadziło to do niedoszacowania ryzyka i zdolności kredytowej konsumentów. Ponadto, wiązało się dodatkowo z obciążeniem konsumentów ryzykiem walutowym. jednakże banki zarabiały krocie na tym, że udzielały kredytu większej liczbie konsumentów.\nKolejnym powodem, dla którego część banków podjęła ryzyko i zdecydowała się oferować kredyty waloryzowane, był wzrost konkurencyjności oferty tych banków w stosunku do banków, które kredytów indeksowanych/denominowanych nie oferowały. Te banki, które oferowały kredyty waloryzowane, mogły z jednej strony skierować swoją ofertę do rzeszy konsumentów, którzy nie posiadali zdolności kredytowej, z drugiej strony banki te były w stanie zaoferować niższe koszty kredytów tym konsumentom, którzy posiadali zdolność kredytową, albo chcieli posiadać większą zdolność kredytową. W ten sposób banki nieoferujące kredytów waloryzowanych przegrywały walkę o klienta. W celu ukazania skali korzyści czerpanych przez banki udzielające kredytów waloryzowanych można wskazać, że jeszcze w 2008 roku pomimo zdecydowanie mniejszej dysproporcji między kosztami kredytu w obu walutach udzielono 162 tys. kredytów we frankach, które w tym czasie stanowiły aż 68,6% struktury kredytów hipotecznych w Polsce.\nNależy podkreślić, że pomimo gigantycznej popularności kredytów walutowych nie wszyscy podzielali ówczesny entuzjazm. Z niektórych stron pojawiały się nieliczne głosy rozsądku, przypominające o ekspozycji na ryzyko walutowe, jednakże nie były one na tyle rozpowszechnione, żeby szerzej wpłynąć na opinię publiczną. Wielkim przeciwnikiem kredytów we frankach szwajcarskich był Jan Krzysztof Bielecki, prezes drugiego największego banku w Polsce – Pekao S.A. Bank ten nie zdecydował się na udzielanie kredytów indeksowanych/denominowanych w walucie obcej pomimo presji ze strony spadającego udziału rynkowego i mniejszych zysków spowodowanych tą decyzją. Prezes Pekao uparcie bronił swojego stanowiska już wtedy przewidując problemy związane z kredytami walutowymi. W wywiadzie dla portalu natemat.pl mówił:\nUdzielanie Polakom kredytów we frankach szwajcarskich to wyjątkowe szkodnictwo. Przez pięć lat toczyłem zaciekłą wojnę z tym procederem.\nRównież w wywiadzie dla gazety Dziennik Jan Krzysztof Bielecki doskonale wskazuje źródło obecnego problemu:\nŻeby udzielić jakiejkolwiek pożyczki, bank powinien sfinansować ją pozyskanym depozytem. Ale w przypadku tzw. kredytów walutowych banki nie zbierały przecież depozytów we frankach i musiały znaleźć inne finansowanie. Zaczęły na masową skalę stosować zabezpieczenia, czyli pozyskiwać waluty za pomocą swapów. Były to instrumenty krótkoterminowe, często jednodniowe.\nPrzeciwnicy kredytów walutowych również często porównywali je do instrumentów pochodnych sprzeciwiając się nazywaniu pożyczek w walucie obcej kredytami, argumentując tym samym zaprzestanie wprowadzania klientów w błąd. Już wtedy powołując się na prawo bankowe, które uznaje kredyt za umowę, w której włożony kapitał jest stały, a odsetki są zmienne, przeciwnicy tego rozwiązania dowodzili, że w przypadku kredytu walutowego kapitał jest zmienny, bo zależy od kursu waluty obcej, więc nie może być nazywany „kredytem”. Zwolennikiem takiego rozumowania był ówczesny wiceprzewodniczący KNF Marcin Gomoła, który uważał, że banki masowo wprowadzały w błąd swoich klientów, mówiąc:\nBez informacji ze strony banku, bez wymaganych procedur i w efekcie bez świadomości klienta, jak ogromnie ryzykowny produkt kupuje. Można postawić tezę, że na masową skalę dochodziło więc do tzw. misselingu, czyli świadomego wprowadzania w błąd klienta, by sprzedać mu coś, czego on wcale nie chciał kupić.\nNastępny sposób nieuczciwego zarabiania przez banki na kredytach waloryzowanych jest szczególnie bulwersujący społecznie i moralnie, choć niewiele osób rozumie konstrukcję ekonomiczną korzyści banków płynących z kredytów indeksowanych. Banki bowiem nie zarabiały bezpośrednio na zmianie kursu franka szwajcarskiego, ponieważ nie prowadzą działalności spekulacyjnej i nigdy nie obciążyłyby się takim ryzykiem jak ryzyko walutowe, którym tak ochoczo obciążały nieświadomych kredytobiorców. Banki zarabiały na pogarszającej się sytuacji swoich kredytobiorców w ten sposób, że naliczały swoją marżę nie tylko od kwoty udzielonego kredytu, ale również kwoty, o jaką wzrosło zadłużenie kredytobiorców w wyniku wzrostu wartości franka szwajcarskiego.\nOznacza to, że czym bardziej kurs franka szedł do góry, tym więcej zarabiał bank, a zatem ubożenie setek tysięcy kredytobiorców powodowało bogacenie się banków. [przykład: Bank udzielając kredytu złotówkowego w kwocie 200.000 zł uzyskiwał od tej kwoty marżę 2% ustaloną w umowie kredytowej, a więc zarabiał rocznie 4.000 zł na udzielonym kredycie. Bank udzielając kredytu denominowanego do CHF w tej samej kwocie 200.000 zł, w momencie wzrostu kursu CHF o 100% zarabia już 2% od kwoty 400.000 zł, a więc zarabiał rocznie 8.000 zł na tym samym kredycie zamiast 4.000 zł]. Banki ochoczo wykorzystały naiwność i niewiedzę konsumentów-kredytobiorców, obciążając ich ryzykiem walutowym, ponieważ czym więcej tracili na tym kredytobiorcy, tym więcej zarabiały banki, nie tyle zwiększając co – w niektórych przypadkach – mnożąc swoje zyski. W części przypadków wartość zadłużenia kredytobiorców z tytułu kredytów frankowych wzrosła dwukrotnie, co oznaczało dwukrotne zwiększenie się zysków z marży dla banków przy niezmienionej wartości depozytu zaciągniętego przez bank, który to depozyt był przecież zaciągnięty na polskim rynku międzybankowym w złotówkach. Stanowi to zaprzeczenie struktury prawnej umowy kredytu, w której bank zarabia na odsetkach kapitałowych liczonych procentowo od kwoty udzielonego (rzeczywiście wydanego) kredytu.\nNa koniec nie sposób pominąć faktu, że banki dodatkowo zarabiały na spreadzie waluty, czyli na różnicy ceny kupna i sprzedaży waluty franka szwajcarskiego, co oznaczało faktyczny wzrost oprocentowania kredytu. W przypadku kredytu walutowego kredytobiorca jest zobowiązany spłacać raty kredytu w walucie obcej. W sytuacji, gdy finansowanie kredytu pochodzi ze środków w złotówkach, kredytobiorca musi zakupić walutę kredytu, płacąc za to marżę zwaną spreadem. Wynagrodzenie za taką usługę banku to właśnie spread, czyli procentowo ujęta marża. Marża za usługę wymiany waluty jest naturalnym zjawiskiem rynkowym. Jednakże w przypadku kredytów waloryzowanych nie dochodziło do wymiany waluty. Jak powyżej zostało opisane banki nie udzielały kredytu walutowego, tylko kredytu w złotym polskim. Przy wykorzystaniu instrumentu finansowego kredyt złotówkowy był waloryzowany do waluty obcej. W konsekwencji banki nigdy nie zaciągały depozytu we franku szwajcarskim, a jedynie w złotówkach. Kredytobiorca, spłacając w złotówkach kredyt indeksowany do franka szwajcarskiego, dokonywał spłat w walucie, w której bank de facto zaciągnął depozyt na ten kredyt, czyli w walucie, w której bank spłacał pożyczkę zaciągniętą na rynku międzybankowym na potrzeby tego kredytu. Sama waloryzacja do kursu franka szwajcarskiego była wyłącznie zjawiskiem księgowym, polegającym na przeliczeniu aktualnej wartości zobowiązania. W sytuacji, w której faktycznie nie dochodziło do wymiany waluty, banki nie były w ogóle uprawnione do naliczania jakiegokolwiek spreadu. Banki jednak bazowały na niewiedzy kredytobiorców i braku zrozumienia, że do żadnej sprzedaży czy kupna waluty nie dochodziło. Banki natomiast naliczyły drakońskie spready dowolnie określane w tabelach kursu ustalanych jednostronnie przez nie same. Dla przykładu Getin Bank (Dombank) ustalił spread na poziomie 13,00 % co przy kredycie na 300.000 zł zaciągniętym na 30 lat zwiększało każdą ratę kredytu o 213 zł i powodowało, że koszt kredytu wzrósł o 57.626 zł z tytułu samego spreadu. Co więcej, banki zarabiały na fikcyjnym spreadzie dwukrotnie, najpierw przeliczając udzielony kredyt złotówkowy na franki szwajcarskie i naliczając spread kupna franka a następnie po raz drugi przeliczając raty kredytu przy spłacie z franka szwajcarskiego na złotówki naliczając spread sprzedaży waluty.\nReasumując powyższe, banki udzielały ryzykownych tzw. kredytów waloryzowanych z „wmontowanym” instrumentem finansowym, obarczając konsumentów wynikającym z niego ryzykiem kursu waluty w celu maksymalizacji zysków poprzez zwiększenie własnej konkurencyjności względem innych banków i zwiększenie liczby potencjalnych klientów, polegające na sztucznym wygenerowaniu zdolności kredytowej u osób, które w normalnych warunkach takiej zdolności nie posiadały. Banki udzielały kredytów z wmontowanym instrumentem finansowym, który obarczał konsumentów ryzykiem walutowym i doprowadził do zwielokrotnienia zadłużenia kredytobiorców, co było w interesie banków, które mnożyły przez to przychody z marży procentowej od kwoty zadłużenia. Co więcej, banki zawierały umowy kredytowe zdając sobie sprawę, że posiadają one wady prawne mogące doprowadzić do ich nieważności, i obciążając konsumentów arbitralnie i jednostronnie ustalanymi nienależnymi spreadami za wymianę walut, do której nie dochodziło.\nZałożenia wstępne o charakterze podstawowym\nNiestety, w praktyce orzeczniczej zdarzają się rażące błędy, których – wydawałoby się – nie można się spodziewać. W pierwszym rzędzie poruszę kwestię błędu, który często przejawia się w sprawach tzw. frankowiczów. Sądy niejednokrotnie rozważając, czy umowa lub postanowienie jest ważne lub abuzywne, analizują sposób wykonywania danego postanowienia umownego. Następnie sądy w oparciu o to, czy dane postanowienie było wykonywane korzystnie czy też niekorzystnie dla konsumenta, oceniały jego nieważność lub abuzywność. Takie stanowisko jest oczywiście błędne, z tego względu, że ważność lub abuzywność umowy ocenia się na chwilę jej zawarcia, czyli na moment, w którym umowa nie zaczęła być jeszcze wykonywana. Z tego też względu orzeczenie sądu wydane na skutek przeprowadzenia kontroli incydentalnej mają charakter deklaratoryjny, tj. stanowią potwierdzenie nieważności lub bezskuteczności postanowienia/umowy, która trwa ex tunc (od momentu jej zawarcia). Klauzula taka jest z mocy prawa nieważna lub abuzywna i bezskuteczna od chwili jej zawarcia. Sąd jest obowiązany ustalić, czy konkretne postanowienie umowy może być uznane za niedozwolone na dzień zawarcia Umowy. Niektóre kwestionowane postanowienia umowy mogą być wykonywane w sposób korzystny dla konsumenta, jak i sposób dla niego niekorzystny. Takie postanowienia muszą być uznane za niedozwolone bez względu na to czy w rzeczywistości były wykonywane w sposób niekorzystny dla konsumenta. Wystarczy bowiem, że Pozwany bank w chwili zawierania Umowy stworzył potencjalną możliwość naruszenia interesu konsumenta, nawet jeśli jej później nie wykorzystał. Podobnie, wykonywanie Umowy w sposób naruszający interesy konsumenta jedynie potwierdza (a nie przesądza) o tym, że postanowienie Umowy było niedozwolone. Wręcz kompromitujący jest argument, który niestety niekiedy jest podnoszony, zgodnie z którym skoro strona rozpoczęła wykonywanie umowy z klauzulą abuzywną to świadczy to o tym, że godziła się na takie rozwiązanie, a więc nie jest to klauzula niedozwolona. Taka argumentacja świadczy o braku zdolności zrozumienia podstawowych zagadnień prawa konsumenckiego. W konsekwencji wszelkie zdarzenia, które zaistniały po zawarciu Umowy, tj. sposób jej wykonania, zmiany wprowadzone przez strony do Umowy, zmiany prawa i inne okoliczności, nie mają wpływu na ocenę czy postanowienie Umowy jest ważne i wiążące na moment zawarcia Umowy. O powyższym przesądził w ostatnim czasie jednoznacznie Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów SN z dnia 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17.\nKolejną niezwykle istotną kwestią przy wyrokowaniu w niniejszej sprawie jest właściwe przesądzenie o tym, jakie mogą być skutki prawne stwierdzenia nieważności lub abuzywności konkretnego postanowienia w Umowie, która została zawarte na piśmie. Skutki stwierdzenia nieważności postanowienia Umowy mogą być następujące:\npostanowienie umowy jest zastępowane przez przepis prawa o charakterze dyspozytywnym .\npostanowienie umowy nie jest zastępowane przez przepis prawa o charakterze dyspozytywnym, jednakże umowa może być wykonywana bez nieważnego postanowienia. Taka sytuacja zachodzi pod dwoma warunkami, a mianowicie, gdy postanowienie nie stanowi essentialia negotii danego rodzaju umowy oraz gdy brak danego postanowienia nie doprowadza do zniekształcenia całej umowy do tego stopnia, że można przyjąć, iż strony nie wyraziły intencji zawarcia takiej umowy. Dla przykładu, jeżeli strony w postanowieniu ustaliły, że dane świadczenie jest wykonane nieodpłatnie, to nieważność takiego postanowienia może być na tyle doniosła, że strony nie zawarłyby takiej umowy.\npostanowienie umowy nie jest zastępowane przez przepis prawa o charakterze dyspozytywnym, a umowa nie może być wykonywana bez nieważnego postanowienia, co powoduje nieważność całej umowy. Taka sytuacja zachodzi, gdy postanowienie stanowi essentialia negotii danego rodzaju umowy, albo gdy brak danego postanowienia doprowadza do zniekształcenia całej umowy do tego stopnia, że można przyjąć, iż strony nie wyraziły intencji zawarcia umowy o takiej treści. O powyższym przesądził również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C‑260/18 Dziubak p-ko Raiffeisen Bank International AG wskazując, że artykuł 6 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie temu, aby sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty, przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać bez takich warunków z tego powodu, że ich usunięcie spowodowałoby zmianę charakteru głównego przedmiotu umowy.\nNie istnieją inne możliwe konsekwencje nieważności/abuzywności danego postanowienia. W szczególności, co niestety było błędem, którego dopuścił się nawet Sąd Najwyższy w jednym z orzeczeń „frankowych”, nie istnieje możliwość zastąpienia nieważnego postanowienia innym postanowieniem, które można wyprowadzić z intencji stron nieważnego postanowienia. Taka operacja polega de facto na ukształtowaniu nowego postanowienia najbardziej zbliżonego do postanowienia nieważnego, a więc takie ustalenie sądu ma charakter wyroku jednocześnie kształtującego a nie wyłącznie ustalającego. Możliwość ukształtowania stosunku zobowiązaniowego przez sąd powszechny musi wyraźnie wynikać z normy prawnej. W sprawach o ustalenie (do jakich należy niniejsze powództwo w zakresie poprzedzającym orzeczenie obowiązku zapłaty) sąd ma możliwość ustalenia nieważności lub nieskuteczności postanowienia umowy. Skutkiem może być wykonywanie umowy z zastąpieniem postanowienia przepisem prawa albo wykonywanie umowy bez postanowienia, ewentualnie uchylenie umowy w całości, gdy bez nieważnego postanowienia umowa nie odzwierciedla pierwotnej woli stron. Sąd nie ma natomiast możliwości ukształtowania postanowienia zastępczego, które niejako wyprowadza z postanowienia nieważnego, argumentując, że skoro strony wprowadziły dane postanowienie, to znaczy, że chciały uregulować daną kwestię, a więc nieważne postanowienie należy zastąpić najbardziej zbliżonym (podobnym) postanowieniem, które nie jest nieważne. Jako przykład można podać właśnie stan faktyczny na jakim wyrokował błędnie Sąd Najwyższy – postanowienie mówiło, że pozwany bank jest uprawniony jednostronnie zmieniać wysokość oprocentowania kredytu w przypadku zaistnienia określonych przesłanek ekonomicznych. SN uznał, że to postanowienie jest niedozwolone w części w jakiej przyznaje bankowi prawo do zmiany kursu, a w pozostałym zakresie jest wiążące, ponieważ strony miały intencje wprowadzić możliwość zmiany wysokości oprocentowania w przypadku zaistnienia przesłanek ekonomicznych. SN pominął kwestię, że wolą stron objęte było przyznanie możliwości podejmowania decyzji kiedy i w jakim stopniu dokonywać zmiany wysokości oprocentowania kredytu, w szczególności jak duży wpływ zmiana danych ekonomicznych ma wywierać na zmianę oprocentowania. SN uznał, że kwestię tę w miejsce pozwanego banku ma rozstrzygnąć biegły sądowy. Faktycznie oznaczało to, że zmiana oprocentowania miała odbywać się na zasadzie zgodnej decyzji stron opartej na czynnikach obiektywnych. Skoro brak było zgody stron co do oceny czynników obiektywnych, to zaszła konieczność powołania biegłego, aby zadecydował co było zgodne z czynnikami obiektywnymi. W rezultacie w miejsce postanowienia mówiącego, że to bank ustala zmianę oprocentowania na podstawie czynników obiektywnych zostało ukształtowane postanowienie, że strony za porozumieniem ustalają zmianę oprocentowania na podstawie czynników obiektywnych. Oznacza to, że SN wykreował postanowienie umowne, które wcześniej nie istniało. W konsekwencji SN usankcjonował postanowienie umowne, które było skrajnie nieprzewidywalne dla konsumenta od samego początku trwania umowy do jej wygaśnięcia, ponieważ konsument przez cały czas trwania umowy nie dysponował wskaźnikiem, który decydował o zasadności zmiany wysokości oprocentowania, tak co do zasady, jak i wysokości. Przez cały okres 30 –tu lat trwania umowy kredytowej konsument z miesiąca na miesiąc musiałby żądać ustalania przez biegłego, nie tylko czy bank zasadnie podwyższył poziom oprocentowania, ale również czy w danym miesiącu nie zaistniały przesłanki do obniżenia oprocentowania, czego bank nie uczynił. Takie ukształtowanie treści stosunku prawnego przez sądy jest niedozwolone, gdyż w miejsce postanowienia uznanego za niedozwolone wprowadza nowe postanowienie, które nie wynika ani z umowy, ani z ustawy. SN słusznie wskazał, że uchylenie uprawnienia banku do zmiany wysokości oprocentowania nie musi od razu oznaczać, że całe postanowienie, lub cała umowa jest nieważna, jeżeli da się wykonywać umowę bez tego postanowienia. Jednakże nie może to prowadzić do konieczności ukształtowania nowego stosunku prawnego, choćby sprowadzało się do przyznania nowego uprawnienia drugiej stronie umowy. Zadziwiające, że nawet SN potrafi czasami popełniać takie błędy pod naciskiem lobby sektora bankowego.\nO wadliwości takiego rozumowania przesądził również Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 3 października 2019 r. w sprawie C‑260/18 Dziubak p-ko Raiffeisen Bank International AG wskazując, że artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wypełnieniu luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub przepisów mających zastosowanie, jeżeli strony umowy wyrażą na to zgodę.\nZdarza się również, że błędnie jest stawiany znak równości pomiędzy zawarciem umowy przez konsumenta a jego wpływem na treść umowy, wywodząc z tego, iż w takiej sytuacji nie można mówić o abuzywności postanowień umowy. Jest to oczywisty błąd, ponieważ zawsze dokonywana jest ocena abuzywności umów już zawartych, istniejących. W konsekwencji konsument występujący o uznanie klauzuli za niedozwoloną zawsze w momencie zawierania umowy ma choćby hipotetyczną możliwość zapoznania się z jej treścią. Znajomość treści postanowienia przez konsumenta w żaden sposób nie rzutuje na możliwość uznania postanowienia za niedozwolone. Co więcej, konsument może zawrzeć umowę z pełną świadomością tego, że zawiera ona klauzule abuzywne nie tracąc przy tym możliwości żądania postanowienia za abuzywne. Wynika to z konstrukcji roszczenia o uznanie klauzuli za niedozwoloną, które zakłada badanie, czy postanowienie umowne jest abuzywne w sensie obiektywnym, czyli dla przeciętnego wzorca konsumenta, a nie subiektywnym. Subiektywny stosunek konkretnego konsumenta do klauzuli nie odgrywa znaczenia.\nBraku abuzywności nie można również wyprowadzać z faktu, że konsumenci mogli zapoznać się z treścią umowy – jest to bowiem normalny element procesu zawierania umowy i nie oznacza, że konsumenci mieli wpływ na jej treść.\n por. http://www.money.pl/banki/wiadomosci/artykul/ ranking;spreadozercow;sprawdz;ktory;bank;jest;najdrozszy,233,0,787433.html


książkowe recenzje sygin: Droga - Cormac McCarthy\nWstrząsająca, wzruszająca a przecież wciąż tak… prosta historia. „Droga” McCarthy’ego to dla mnie przykład wielkiej literatury zamkniętej w niewielkiej formie niepozornej książeczki. Żadnych sztuczek, marketingowych zabiegów obliczonych na wzruszenie nastolatków czy poprawienie czytelnikowi humoru. Czysta, prosta, twarda proza, która wzrusza, wstrząsa i przeraża swoją prawdziwością, chyba właśnie dlatego, że jest tak bezkompromisowa.\nCzytałam w swoim życiu kilka/naście książek osadzonych w postapokaliptycznym świecie, ale żadna z nich nie była tak wstrząsająca jak „Droga” McCarthy’ego. Nikomu bowiem dotąd nie udało się tak sugestywnie skontrastować głębokiej miłości łączącej ojca i syna - tak bardzo naturalnej i ludzkiej - ze zdegradowanym i odczłowieczonym światem ocalałych. Obserwując wzajemne okrucieństwo ludzi przejmujących rolę drapieżników, łowczych i zwierzyny chciałoby się napisać, że McCarthy niezbyt wierzy w siłę naszego człowieczeństwa, ale przecież tak naprawdę „Droga” jest opowieścią o miłości, wielkości i prawdziwym altruizmie.\nTo niezwykła historia opisująca niewielki wycinek ludzkiego życia. Codzienne zdarzenia i czynności, które składają się na niekończące się heroiczne zmagania o przeżycie. Zdobycie pożywienia, wody, miejsca na nocleg, bezpieczeństwa, tak by samemu nie stać się pożywieniem, gdy każdy błąd może nieść za sobą niewyobrażalne konsekwencje. I jak w takim świecie wychować dziecko? Czego go uczyć, gdy świat w którym istniały zasady i wartości już przestał istnieć. Jak odseparować go od zła skoro nić innego nie widać? I czy w ogóle warto walczyć o życie skoro to właśnie śmierć wydaje się jedynym wybawieniem?\nNiesamowita książka. Polecam!\nAutor: sygin09 o 19:10\nEtykiety: 8/10, fantastyka, horror, mccarthy, wyd2008, Wydawnictwo Literackie\nAneta 9 grudnia 2013 20:17\nOszczędna w środkach mroczna proza. Też byłam pod jej wrażeniem.\nKasia Roszczenko 9 grudnia 2013 21:15\nWłaśnie jestem w trakcie jej słuchania przy wyszywaniu, wielkie wrażenie wywiera.\nsygin09 9 grudnia 2013 23:03\nNie wiedziałam, że jest audiobook, pewnie też bym się skusiła.\nGratuluję umiejętności wyszywania, mnie do tego zdecydowanie brakuje cierpliwości, ale słuchając książki... kto wie :)