Lord Jim - Conrad Joseph - ebook - Legimi online\nPotężnie zbudowany, bardzo wysoki, szedł prosto na ciebie z lekkim pochyleniem ramion, głową naprzód, patrząc spode łba, jak byk gotujący się do ataku. Jego głęboki, niski głos, nacechowany pewnością siebie, nie miał w sobie nic przykrego. Był niepokalanie czysty, biało ubrany od trzewików do kapelusza i w rozmaitych wschodnich portach, gdzie zarabiał na życie w charakterze agenta okrętowego, cieszył się wielką popularnością.\nAgent okrętowy nie potrzebuje zdawać żadnych egzaminów, ale musi posiadać zdolność abstrakcyjnego myślenia i umieć wykazać je w praktyce. Jego praca polega na tym, by za pomocą pary, żagli lub wioseł ścigać się z innymi agentami na widok zarzucającego kotwicę okrętu, serdecznie powitać kapitana i wsunąć mu swą kartę – kartę agenta okrętowego – a przy pierwszej jego wizycie na wybrzeżu stanowczo, lecz bez ostentacji skierować go do obszernego, podobnego do winiarni magazynu, gdzie jest wszystko, co się pije i je na statku; gdzie kupić można wszystko, co jest potrzebne do użytku i upiększenia okrętu, począwszy od łańcuchów z hakami, poprzez ozdoby steru aż do książek o złotych kartkach, i gdzie kapitan okrętu przyjmowany jest z otwartymi ramionami przez agenta okrętowego, którego przedtem nigdy w życiu nie widział. Tam jest chłodna izba, wygodne fotele, butelki, cygara, materiały piśmiennicze, kopie przepisów portowych i ciepło powitania topiące całą sól zebraną w sercu marynarza po trzymiesięcznej wędrówce po morzu. Zawarta w ten sposób znajomość trwa tak długo, dopóki okręt pozostaje w porcie, gdyż agent pamięta o złożeniu codziennej wizyty. Dla kapitana jest jak wierny przyjaciel, uważny niczym syn, odznacza się cierpliwością Hioba, oddaniem kobiety i wesołością dobrego kompana. Później za to wszystko posyła się rachunek. Jest to piękne, humanitarne zajęcie. Dlatego też dobrych agentów nie liczy się na tuziny. Gdy taki jegomość nie tylko posiada zdolność abstrakcyjnego myślenia, ale jest jeszcze oswojony z morzem, to dla swego pracodawcy przedstawia niemałą wartość i zasługuje na to, by mu dogadzano. Jim otrzymywał zawsze doskonałą pensję i dogadzano mu tak, że można by w ten sposób kupić wierność samego czarta. Pomimo to z czarną niewdzięcznością rzucał on nagle służbę i zmykał. Przyczyny, jakie podawał, wydawały się pracodawcom dziwaczne. „Przeklęty głupiec” mówili za jego plecami, krytykując w ten sposób jego nadzwyczajną drażliwość.\nDla białych ludzi prowadzących interesy w porcie i dla kapitanów okrętów był on po prostu Jimem. Miał, rozumie się, również nazwisko, ale bardzo pragnął, by go nie wymieniano. Jego incognito, podziurawione jak rzeszoto, kryło nie osobnika, lecz pewne zdarzenie. Gdy wiadomość o nim rozniosła się w porcie, w którym właśnie przebywał – rzucał to miejsce i udawał się gdzie indziej – najczęściej dalej na wschód. Trzymał się morskich portów, gdyż był wygnanym z morza marynarzem, a miał zdolność do tego rodzaju abstrakcyjnego myślenia, które przydatne jest tylko w pracy agenta okrętowego. Znany był w Bombaju, Kalkucie, Rangunie, Penang, Batawii – i w tych wszystkich miejscowościach Jim był agentem okrętowym. Później, gdy jego wysubtelnione odczucia odciągnęły go na dobre od portów morskich i białych ludzi, skrył dane mu od natury, a niewygodne własności duchowe w dziewiczych lasach i tam mieszkańcy dżungli, Malajczycy, dodali słówko do jego jednozgłoskowego incognito. Nazwali go tuan Jim, co się równa mianu lord Jim.\nPochodził z probostwa. Wielu kapitanów handlowych okrętów pochodzi z tego przybytku pobożności i spokoju. Ojciec Jima posiadał pewną dozę wiadomości o rzeczach niezbadanych, które potrzebne są ludziom mieszkającym w skromnych domkach, a nie naruszają spokoju umysłowego ludzi, którym nieomylna Opatrzność zamieszkiwać każe w pałacach. Mały kościółek na wzgórzu miał szarą barwę skały widzianej poprzez zasłonę z zielonych liści. Stał tam już od wieków, a otaczające go drzewa pamiętały zapewne chwilę, gdy kładziono kamień węgielny. Poniżej czerwony dach probostwa tworzył ciepłą plamę na tle gazonów i grządek kwiatowych. Warzywny ogródek znajdował się w głębi, żwirowany dziedziniec na froncie, a szklany dach oranżerii wznosił się nad ceglanym murem. Od kilku już pokoleń dom ten należał do rodziny, ale Jim był jednym z pięciu synów, więc gdy po początkowych studiach nad literaturą objawiło się jego powołanie do kariery marynarza, został natychmiast wysłany „na okręt, gdzie kształcono przyszłych oficerów floty handlowej”.\nNauczył się tam trochę trygonometrii i nabył zręczności we wdrapywaniu się na wysokie maszty. Wszyscy go lubili. Był trzeci w sztuce pływania i wiosłował zawsze w pierwszej łodzi. Mając mocną głowę i doskonałe zdrowie, czuł się dobrze na dużych wysokościach. Stanowisko jego było na samym szczycie masztu i często spoglądał stamtąd z pogardą człowieka przeznaczonego do błyszczenia wśród niebezpieczeństw na spokojne dachy domów, między którymi wiła się ciemna wstęga rzeki, na kominy fabryczne wznoszące się prostopadle na tle szarego nieba, wysmukłe jak ołówki i wyrzucające dymy niczym wulkany. Mógł patrzeć na odpływające wielkie okręty, na szerokie promy w nieustannym ruchu, na malutkie łódeczki, uwijające się pod jego stopami, na mglistą wspaniałość oddalonego morza, pieszcząc nadzieję przebywania w świecie pełnym przygód i niebezpieczeństw.\nNa dolnym pokładzie, wśród gwaru dwóch setek głosów, zapadał w marzenia i z góry przeżywał historie zaczerpnięte z opisów podróży morskich. Zdawało mu się, że ratuje ludzi z tonących okrętów, odcinając maszty przy huku nawałnicy, że trzymając się liny, walczy z bałwanami; albo znów jako samotny rozbitek, nagi, bosy, wdrapuje się po skałach, szukając ślimaków, by się ratować od śmierci głodowej. Spotykał się z dzikusami na podzwrotnikowych wybrzeżach, uspokajał bunty i w małej łódeczce rzuconej na łaskę oceanu podtrzymywał na duchu zrozpaczonych towarzyszy. Zawsze był wzorem człowieka oddanego swym obowiązkom, zawsze niewzruszony – jak bohater w książce.\n– Coś się stało na górze. Lećmy!\nZerwał się. Chłopcy ciągnęli drabiny. Na górze słychać było bieganinę i krzyki, a gdy wylazł przez otwór – stanął jak skamieniały.\nBył zmierzch zimowego dnia. Od południa wiatr wzmógł się, zatrzymując ruch na rzece, teraz wył w strasznym huraganie, a wybuchy jego sprawiały wrażenie wystrzałów armatnich. Deszcz lał całymi strugami, które to wisiały w powietrzu, to wiatrem pchnięte rozsuwały się; w takiej oto chwili Jim dojrzał małe statki przy brzegu ciskane falami, olbrzymie gmachy niewyraźnie rysujące się na wybrzeżu, szerokie łodzie promowe szarpiące się na kotwicach, pomosty podrzucane w górę i zalewane pianą wodną. Nowy tuman zakrył to wszystko. Powietrze przepełnione było lecącą wodą. Był jakiś śmiały cel w tym wichrze, jakaś wściekła stanowczość w jego wrzeniu, w tym brutalnym rozhukaniu nieba i ziemi, które zdawało się zwracać przeciw niemu i zaparło mu dech z przerażenia. Stał nieporuszony. Zdawało mu się, że jest porwany w jakiś wir.\nPopchnięto go. „Śpieszcie się, do łodzi!” ktoś krzyknął. Mali marynarze przebiegli obok niego. Jeden z kutrów pływających zwykle wzdłuż wybrzeży, szukając schronienia, wpadł na statek stojący na kotwicy, a któryś z okrętowych instruktorów dostrzegł wypadek. Gromada chłopaków wgramoliła się na reling i skupiła się u żurawików szalupowych. „Zderzyły się statki. Akurat przed nami. Pan Simons to widział!”. Nowe pchnięcia, Jim zatoczył się do stermasztu i schwycił się za jakąś linę. Stary statek szkolny, przymocowany do pali, zadrgał całym ciałem, łagodnie chyląc swój przód w stronę wiatru, zdawał się nucić niskim basem przebrzmiałą piosenkę młodości.\n„Spuszczać łódź!”. Ujrzał lekko opuszczającą się szalupę i rzucił się ku niej. Usłyszał plusk. „Dalej! Wyhaczyć talię ”. Przechylił się jeszcze bardziej. Woda naokoło gotowała się, rozpryskując jasne smugi. Przy zapadającej ciemności widać było łódkę targaną niemiłosiernie wichrem. Przeciągły krzyk doszedł niewyraźnie uszu Jima. „Równo, szczeniaki, jeżeli chcecie kogoś wyratować! Równo!”. Nagle łódź, pchnięta zręcznymi wiosłami, podniosła wysoko swój dziób i przeskoczyła huczący bałwan, zwyciężając zaklęcie rzucone na nią przez wicher i wodę.\nJim uczuł, że ktoś go mocno schwycił za ramię. „Za późno, smyku!”. Kapitan okrętu położył swą ciężką rękę na ramieniu chłopca, który, zdawało się, chce się rzucić do wody. Jim spojrzał w górę z wyrazem bolesnego zawodu w oczach. Kapitan uśmiechnął się przyjaźnie. „Będziesz miał więcej szczęścia innym razem. To cię nauczy zwinności!”.\n– Gdy ujrzałem – opowiadał – wynurzającą się z wody jego głowę, cisnąłem w tę stronę hak ratunkowy. Utkwił w jego majtkach, a ja o mało nie wyleciałem z łódki i byłbym wypadł, gdyby stary Simons nie puścił rumpla i nie schwycił mnie za nogi. To porządny chłop ten stary Simons. Ani trochę nie mam żalu do niego, że gdera na nas tak często. Przeklinał mnie cały czas, trzymając mnie za nogę, ale to był jego sposób ostrzegania, bym nie puścił z ręki liny. Stary Simons prędko się unosi, to prawda. Nie, nie ten jasnowłosy, to tamten z brodą. Gdyśmy go wciągnęli do łodzi, jęczał: „Oj, moja noga! Moja noga!” i przewracał oczami. Pomyślcie sobie, taki wielki chłop, a mdlał jak dziewczyna. Czy który z was mdlałby od ukąszenia takiego haka? Bo ja to nie. Taki kawałek wlazł mu w mięso! – Pokazywał hak, który w tym celu przyniósł ze sobą na dół, i wywołał wielkie wrażenie. – To śmieszne, doprawdy! Że tam dużo krwi stracił, to się rozumie.\n Giętka balustrada otaczająca burtę statku.\n Urządzenie z ruchomych bloków i lin, służące do podnoszenia lub opuszczania szalupy.\n Dźwignia do podnoszenia steru.\nPo dwóch latach takiego oswajania się z niebezpieczeństwami morskimi znalazł się na pełnym oceanie i wchodząc w krainy tak dobrze znane jego imaginacji, ze zdziwieniem przekonywał się, że są zupełnie ogołocone z nadzwyczajnych przygód. Odbył wiele podróży. Poznał magiczną jednostajność istnienia między niebem a wodą; musiał znosić ludzką krytykę, prozaiczną surowość codziennych obowiązków, których wypełnianie daje chleb, ale za które jedyną nagrodą jest prawdziwe umiłowanie swej pracy. Ta nagroda omijała go. A nie mógł już cofnąć się, gdyż nic tak nie wiąże, nic tak nie pozbawia złudzeń, a zarazem zniewala – jak życie na morzu. Przy tym jego przyszłość przedstawiała się w dobrych barwach. Będąc dżentelmenem poważnym, łagodnym w obejściu, posiadał głęboką znajomość swych obowiązków; z czasem, chociaż jeszcze bardzo młody, został pomocnikiem kapitana na pięknym okręcie, nie przeszedłszy nawet przez próby wystawiające na światło dzienne wewnętrzną wartość człowieka, jego temperament i rodzaj substancji tworzącej jego jestestwo, co poświadczyłoby tajemną prawdę jego dążności i aspiracji, nie tylko wobec innych, ale dla niego samego.\nRaz tylko w ciągu całego tego czasu miał przedsmak tego, czym grozi rozhukany ocean. Ta prawda nie przejawia się tak często, jak może się wydawać. W niebezpieczeństwach huraganu rozmaite są odcienie i tylko od czasu do czasu okazuje się jawnie cała ponura gwałtowność złych zamiarów – coś nieokreślonego, co każe umysłowi i sercu ludzkiemu uwierzyć, że ta komplikacja wypadków, te żywiołowe siły rzucają się na niego z całym rozmysłem złośliwości, z siłą przechodzącą wszelką kontrolę, z nieokiełznanym okrucieństwem, pragnącym wydrzeć z niego wszelką nadzieję, obawę, ból wyczerpania i żądzę spoczynku; coś, co chce zmiażdżyć, zniszczyć, zniweczyć wszystko, co widział, znał, kochał, co go cieszyło lub czego nienawidził; wszystko, co jest bezcenne i konieczne: promienie słońca, pamięć, przyszłość – coś, co chce zmieść cały ogromny świat raz na zawsze sprzed jego oczu przez prosty i bezlitosny akt pozbawienia go życia.\nNa samym początku tygodnia (o którym jego szkocki kapitan zwykł był później powtarzać: „Ludzie! To cud, doprawdy, że okręt przetrwał to wszystko!”) Jim został obezwładniony ciosem spadającego nań masztu i spędził wiele dni wyciągnięty na grzbiecie, oszołomiony, przybity, zgnębiony, przechodząc męki jak na dnie przepaści, w której nie ma ukojenia. Nie dbał o to, jaki będzie koniec i w chwilach przytomności był na wszystko obojętny. Niebezpieczeństwo, gdy się go nie widzi, posiada nieokreśloność właściwą myśli ludzkiej. Bojaźń kryje się w cieniu, imaginacja, wróg ludzi, źródło wszelkich strachów, niepodsycana niczym zapada w spokój wyczerpanych wzruszeń. Jim nie widział nic poza nieładem panującym w potrząsanej kajucie. Leżał, patrząc na otaczające go spustoszenie i rad był, że nie potrzebuje iść na pokład, ale od czasu do czasu chwytał go jakiś niezwalczony niepokój; dyszał i wił się pod kołdrą i wówczas bezmyślna brutalność istnienia, która naraziła go na takie odczucia, napełniała go rozpaczliwym pragnieniem ucieczki za jakąkolwiek cenę. Następnie wróciła piękna pogoda i nie myślał już o tym więcej.\nPowstał jednak kulawy i słaby i gdy okręt przybył do jednego ze wschodnich portów, musiał pójść do szpitala. Do zdrowia wracał powoli, więc pozostawiono go w szpitalu.\nByło tam jeszcze tylko dwóch białych pacjentów: jakiś marynarz ze złamaną nogą i dostawca kolejowy sąsiedniej prowincji, tknięty jakąś tajemniczą chorobą podzwrotnikową, który utrzymywał, że lekarz jest osłem i leczył się patentowanymi środkami przemycanymi przez oddanego mu sługę. Ci dwaj opowiadali sobie nawzajem swoje życie, grali trochę w karty lub leżąc na fotelach, w szlafrokach, ziewali dzień cały, nie mówiąc ani słowa. Szpital stał na wzgórku i delikatny wietrzyk, wpływając przez zawsze szeroko otwarte okna, przynosił łagodność nieba, obezwładnienie ziemi, to czarowne tchnienie wschodnich wód. Były w nim balsamiczne wonie, sugestie nieskończonego spokoju, dary wiecznych marzeń. Jim patrzył poprzez gąszcze ogrodów, dachy miasta, ponad palmami rosnącymi na wybrzeżu na tę przystań upstrzoną wysepkami, oblaną wspaniałymi promieniami słońca, ze swymi okrętami, podobnymi z dala do dziecinnych zabawek, z tą błyszczącą ruchliwością, przypominającą jakąś świąteczną paradę, i ze sklepieniem niebios wieczystego, wschodniego spokoju, ze słodkim uśmiechem wschodnich mórz, władających przestrzenią aż po daleki widnokrąg.\nGdy tylko mógł chodzić bez kija, poszedł do miasta, szukając sposobności dostania się do domu. W owej chwili nic się nie nadarzało, więc naturalnym biegiem rzeczy zawarł znajomość w porcie z ludźmi swego powołania. Natknął się na dwa ich rodzaje. Jedni, nieliczni i rzadko tam widywani, prowadzili tajemnicze życie, zachowali niespożytą energię, z temperamentem rozbójników morskich, a spojrzeniem marzycieli żyli w jakimś chaosie planów, nadziei, niebezpieczeństw, przedsięwzięć wyprzedających cywilizację; śmierć zdawała się być jedynym pewnym zdarzeniem w ich fantastycznej egzystencji. Większość zaś ludzi była tak jak on sam rzucona tu przez jakiś przypadek i pozostała w charakterze oficerów na miejscowych okrętach. Wstrętna im była teraz myśl służby na europejskich okrętach z jej trudniejszymi warunkami, surowszym pojęciem obowiązków i niebezpieczeństwami burzliwych oceanów. Nastroili się do wiecznego spokoju morza i nieba Wschodu. Polubili krótkie wędrówki, wygodne fotele na pokładzie, liczne załogi złożone z krajowców i wyróżnianie z powodu białości skóry. Drżeli na myśl o ciężkiej pracy i pędzili wygodne życie, oczekując niby lada chwila nowych rozkazów, służąc Chińczykom, Arabom, Metysom – diabłom samym gotowi służyć, byleby praca była lekka. Wiecznie opowiadali o jakichś szczęśliwych wypadkach: jak ktoś tam otrzymał dowództwo statku idącego do Chin – rzecz bardzo przyjemna; to znów w Japonii ktoś dobrze sobie żyje; tamten zaś używa we flocie syjamskiej; w tym wszystkim, co mówili – w swoich czynach, w spojrzeniach, w całych postaciach – zdradzali swój słaby punkt, świadczący o pewnym zepsuciu, o postanowieniu, by bezpiecznie przepróżnować życie.\nJimowi ten plotkujący tłum niby-marynarzy wydawał się z początku złożony nie z istot ludzkich, lecz cieni. W końcu jednak zaczął go pociągać widok tych ludzi, dziwił się tym pozorom szczęścia przy tak małej dozie obowiązków, przy zupełnym braku niebezpieczeństw i przygód. I z czasem, obok początkowej pogardy, powoli zbudziło się w nim nowe uczucie; i nagle porzucił myśl o powrocie do domu, a zaciągnął się jako pierwszy oficer na parowcu „Patna”.\n„Patna” był to miejscowy parowiec stary jak świat, długi jak chart, bardziej zjedzony przez rdzę niż garnek od dawna porzucony w wodzie. Należał do Chińczyka, wydzierżawiony był przez Araba, a komendantem na nim był pewien renegat , Niemiec z Nowej Południowej Walii o purpurowym nosie i rudych wąsach, bardzo wyklinający publicznie swą ojczyznę, ale w zgodzie ze zwycięską polityką Bismarcka brutalizujący wszystkich, których się nie obawiał i przybierający minę „żelaznego” człowieka. Gdy parowiec został wymalowany na zewnątrz, a wybielony wewnątrz, mniej więcej ośmiuset pielgrzymów znalazło pomieszczenie na jego pokładzie.\nNapływali nań trzema drogami, pchani wiarą i nadzieją otrzymania królestwa niebieskiego, z nieustannym hałasem i tupotem bosych nóg, bez słowa, bez szemrania, bez jednego spojrzenia za siebie; i gdy usunięto wszystkie belki dzielące pokład na części, rozlali się po nim na wszystkie strony, zajęli jego przód i tył, przelewali się na dół przez ziejące otwory, zapełnili wszystkie wewnętrzne kryjówki okrętu na kształt wody wpływającej do cysterny, napełniającej wszystkie szpary i pęknięcia, podnoszącej się powoli aż do brzegów. Ośmiuset ludzi, mężczyzn i kobiet, z wiarą i nadzieją, z jakimiś swoimi serdecznymi przywiązaniami i wspomnieniami zebrało się tam, przybywając z północy, południa, znad granic wschodnich, depcząc po dróżkach prowadzących z dżungli, idąc wzdłuż rzek, przeprawiając się w małych łódeczkach z wyspy na wyspę, znosząc cierpienia, napotykając dziwne zjawiska, ulegając dziwnym obawom – a podtrzymywało ich tylko jedno pragnienie. Przybywali z samotnych szałasów, z ludnych osad, nadbrzeżnych wiosek. Na głos jednej idei porzucili swe lasy, wyręby, opiekę swoich rządów, swoje powodzenie, swą nędzę, znane od lat młodzieńczych otoczenie i groby ojców. Przybyli pokryci pyłem, potem, sadzą, łachmanami – silni mężczyźni na czele całych rodzin, chudzi starcy, śpieszący naprzód bez nadziei powrotu; młodzi chłopcy z nieustraszonymi oczami patrzącymi ciekawie; nieśmiałe małe dziewczątka ze zwichrzonymi, długimi włosami; zakwefione kobiety, tulące do piersi owinięte w brudne chusty dzieci – nieświadomi pielgrzymi posłuszni przepisom wymagającej wiary.\n– Spójrz na to bydło – rzekł Niemiec-dzierżawca do swego nowego oficera.\nArab, przywódca tej pobożnej podróży, przyszedł jako ostatni. Wszedł powoli na pokład, piękny, poważny, w białej szacie i szerokim turbanie. Szła za nim cała gromada służących, niosąc jego pakunki; „Patna” podniosła kotwicę i odpłynęła od przystani.\nPrzebywszy cieśninę, „Patna” dążyła dalej przez przesmyk „One-degree” prosto do Morza Czerwonego pod spokojnym, palącym, niezmąconym żadną chmurką niebem, spowita gorącymi promieniami słońca, zabijającymi wszelką myśl, przygnębiającymi serce, niweczącymi całą wolę i energię. A pod tą groźną wspaniałością nieba morze błękitne i głębokie pozostało spokojne, bez jednego ruchu, bez jednej zmarszczki, gęste, stojące, martwe. „Patna” z lekkim świstem płynęła tą równiną świetlaną a gładką, rozwijała czarną wstęgę dymu na tle jasnego nieba, a poza sobą, na wodzie, pozostawiała białą wstęgę piany niknącej natychmiast jak widmo szlaku pozostałe na martwym morzu po widmie parowca.\nKażdego ranka słońce, jak gdyby zawarło ugodę z tym dążącym na pielgrzymkę parowcem, z cichym a nagłym wybuchem światła ukazywało się zawsze w tym samym miejscu, za rufą statku, w południe doganiało go, zlewając skoncentrowany żar swych promieni na pobożne zamiary ludzkie, przechylało się dalej i zapadało tajemniczo do morza wieczór za wieczorem. Pięciu białych na parowcu żyło na śródokręciu, w odosobnieniu od ludzkiego ładunku. Rozciągnięte płótno tworzyło biały dach nad pokładem od końca do końca i jedynie niejasny pomruk, cichy szept smutnych głosów zdradzał obecność tego tłumu ludzi na olbrzymim przestworze wód. Takie były te dni spokojne, gorące, ciężkie, znikające jeden po drugim w przeszłości, jak gdyby wpadały w wiecznie otwartą przepaść; a parowiec, samotny pod słupem dymu, trzymał się stale jednego kierunku, czarny, dymiący w tym świetlistym bezmiarze, jakby spalony ogniem, lecącym nań z bezlitosnego nieba.\n renegat (z łac. renegare: zaprzeć się, odtrącić) – zdrajca, odszczepieniec\nCudowna cisza zapanowała nad światem, a gwiazdy wraz ze spokojem swych promieni zdawały się zlewać na ziemię zapewnienie wiecznotrwałego bezpieczeństwa. Księżyc w swej pierwszej kwadrze błyszczał na zachodzie, podobny do wióra odciętego od złotej sztaby, a Morze Arabskie, gładkie i chłodne dla oka jak przestrzeń lodowa, rozciągało swą doskonałą płaszczyznę pod spokojnym koliskiem ciemnego widnokręgu. Parowiec szedł naprzód, jego ruchy zdawały się harmonizować z bezpieczeństwem wszechświata; a po obu stronach głębokie fałdy wody, wystające i ciemne na tej błyszczącej równi, wchłaniały w swe proste i poprzeczne bruzdy delikatną białą pianę, wypryskującą z lekkim świstem i małe fale, zmarszczki, zwoje, które, gdy pozostały w tyle, mąciły przez chwilę powierzchnię morza po przejściu parowca, a później się uspokajały, wygładzały, ginąc w ogólnym spokoju nieba i wody, po której poruszała się czarna plama łupiny okrętu, pozostając wiecznie w jej centrum.\nJim, stojąc na mostku, przeniknięty był tą wielką pewnością bezgranicznego bezpieczeństwa i spokoju, jaki się daje czytać ze spokojnego stanu natury, podobnie jak czyta się pewność i pieczołowitą miłość rozlaną na twarzy matki. Pod płóciennym dachem, poddawszy się wiedzy i odwadze białych ludzi, ufając w potęgę i moc żelaznej skorupy ich ognistego okrętu, pielgrzymi, wyznawcy wymagającej wiary, spali na matach, derach, deskach, na wszystkich pokładach, we wszystkich ciemnych kątach, owinięci w farbowane sukna, okutani w brudne łachmany, z głowami opartymi na małych zawiniątkach, z twarzami wciśniętymi w podłożone pod nie ręce; mężczyźni, kobiety, dzieci; starzy z młodymi, niedołężni z krzepkimi – wszyscy równi wobec snu, będącego bratem śmierci.\nPodmuch powietrza, wepchnięty z przodu parowca szybkością ruchu, przechodził wzdłuż, muskał szeregi wyciągniętych ciał; zawieszone tu i ówdzie na słupach lampy rzucały mdłe światło, w którego niejasnych kręgach, rzucanych na dół i drgających lekko wskutek niewyczuwalnych ruchów parowca, ukazywała się to zwrócona do góry broda, to para zamkniętych oczu, ciemna ręka ze srebrnymi pierścionkami, chude ciało owinięte w łachman, głowa odrzucona w tył, naga stopa lub gardło, obnażone i naprężone, wystawione jakby pod nóż. Zamożniejsi urządzili dla swoich rodzin zakątki za pomocą ciężkich pak i zakurzonych mat; ludzie spoczywali pokotem, z całym swym bogactwem związanym w jeden węzeł pod głową; samotni starcy spali z wyciągniętymi nogami na dywanikach służących do modlitwy, rękami zakrywali uszy, a łokcie sterczały im po obu stronach twarzy; jakiś ojciec ze wzniesionymi ramionami i kolanami stykającymi się z głową – drzemał, trzymając na plecach chłopca ze zwichrzonymi włosami, który spał, wyciągając nakazującym gestem rękę; kobieta, spowita jak trup w białe płótno od stóp do głowy, trzymała po nagim dziecku w zagłębieniu każdego ramienia; bogactwo i cnota rezydowały w jednym miejscu na przodzie parowca, gdzie utworzyła się wysoka góra o nierównych zarysach i w blasku wiszącej nad nią lampy na tle niewyraźnych kształtów zgromadzonych tam przedmiotów połyskiwały brzuchate miedziane dzbany, ostrza oszczepów, gdzieś pochwa starej szabli spoczywała na kupie poduszek, gdzie indziej znów wysuwał się dzióbek dzbanka do kawy. Umieszczony w pobliżu mechaniczny log wydzwaniał miarowo każdą milę przebytą na tej drodze osłodzonej nadzieją i wiarą. Nad uśpionym tłumem unosiło się słabe, cierpliwe tchnienie, od czasu do czasu tylko zmącone, gdy z głębi parowca wydobywały się krótkie, metaliczne dźwięki, ostry zgrzyt szpadla podnoszącego węgiel, gwałtowny stukot zatrzaskiwanych drzwiczek pieca, jak gdyby ludzie tam, w głębi, trzymający w rękach tajemniczą władzę, mieli piersi przepełnione wściekłym gniewem, podczas gdy górna łupina parowca szła równo naprzód, bez jednego chybnięcia się masztu, prując nieustannie wielkie spokojne wody pod niedostępnym w swej błogości niebem.\nJim przeszedł w poprzek mostka, a własne kroki w tej niezmąconej ciszy doszły tak wyraźnie jego uszu, jak gdyby odbiły się echem o czuwające gwiazdy; jego oczy, błądząc po linii widnokręgu, zdawały się łakomie spoglądać w niedostępny świat, nie widząc cienia zbliżających się wypadków. Jedynym cieniem na morzu był cień czarnego dymu, ciężkim, olbrzymim słupem wybuchający nieustannie i rozpływający się w powietrzu. Dwaj Malajczycy, milczący i prawie nieruchomi, stali po obu stronach koła, którego mosiężny brzeg błyszczał kawałkami w owalu światła padającego od naktuzu . Co chwila w oświetlonej części ukazywała się ręka z czarnymi palcami, puszczająca i chwytająca szprychy; zwoje łańcucha kołowego ciężko chrzęściły w zagłębieniu beczki. Jim rzucał okiem na kompas, to znów na ten niedościgniony widnokrąg, to wyciągał się tak, że wszystkie stawy trzeszczały i było mu dobrze; jakby ośmielony tym widokiem nienaruszalnego spokoju czuł, że nie dba o to, co się z nim stać może, zanim nastąpi kres życia. Od czasu do czasu spoglądał leniwie na mapę przytwierdzoną czterema pluskiewkami do niskiego, trójnożnego stolika umieszczonego w tyle okrętu. Ćwiartka papieru, uświadamiająca o głębokości morza, tworzyła błyszczącą powierzchnię w świetle lampy, powierzchnię gładką i równą jak połyskliwa przestrzeń wód. Spoczywały na niej narzędzia miernicze; położenie parowca o północy zaznaczone było małym, czarnym ołówkiem, a prosta linia, zakreślona aż do Perim, wykazywała kierunek okrętu – drogę wiodącą dusze do świętego miejsca, do nadziei zbawienia, nagrody żywota wiecznego (…). „Jak on równo idzie” – pomyślał Jim ze zdziwieniem, z jakimś uczuciem wdzięczności za ten niewzruszony spokój morza i nieba. W takich chwilach myślał o spełnieniu wielkich czynów: kochał te marzenia i wierzył w powodzenie swych wielkich zamiarów. Były one najlepszą cząstką jego życia, jego tajemną prawdą, ukrytą rzeczywistością. Cechowała je dumna męskość, urok nieokreśloności, poprzedzały go krokiem bohaterskim; unosiły z sobą jego duszę i poiły ją boską ambrozją bezgranicznej ufności w siebie samego. Nie było rzeczy, której by nie mógł stawić czoła. Był zadowolony ze swych myśli i uśmiechał się, patrząc przed siebie, a gdy przypadkiem rzucił okiem za siebie, widział na morzu bruzdę zostawioną przez parowiec, tak prostą, jak ta linia wykreślona ołówkiem na papierze.\nMetaliczny dźwięk spuszczanych i wyciąganych cebrów z popiołem ostrzegł go, że zbliża się koniec jego czuwania. Westchnął z ukontentowaniem, a zarazem z żalem, że musi pożegnać się z tym spokojem podniecającym awanturniczą lotność jego myśli. Chciało mu się też trochę spać i czuł przyjemne obezwładnienie wszystkich członków, jak gdyby cała krew w ciele zamieniła się w gorące mleko. Kapitan podszedł cicho w szlafroku i w nocnej koszuli szeroko rozchylonej na piersiach. Czerwony na twarzy, tylko na wpół rozbudzony, lewe oko miał zamknięte, prawe patrzyło głupio, szkliście; pochylił wielką głowę nad kartą i skrobał się po żebrach. Coś wstrętnego było w widoku tego obnażonego ciała. Naga pierś błyszczała od tłuszczu, jak gdyby w czasie snu cały wytopił się na wierzch. Wypowiedział fachową, niezbędną uwagę głosem ostrym, ochrypłym, przypominającym zgrzyt piły o deskę; fałdy podwójnego podbródka wisiały jak worek pod szczękami. Jim zerwał się i odpowiedź jego pełna była szacunku; ale wstrętna, mięsista postać, widziana po raz pierwszy w ten sposób, utkwiła w jego pamięci na zawsze jako wcielenie wszystkiego, co niskie, podłe, a bytujące w ukryciu na świecie, który kochamy; bowiem w głębi serc wiarę w nasze zbawienie pokładamy w ludziach nas otaczających, w widokach napełniających nasze oczy, w dźwiękach dochodzących naszych uszu i w powietrzu napełniającym nasze płuca.\n– Strach, co tam za upał na dole – odezwał się jakiś głos.\nJim uśmiechnął się, nie oglądając. Kapitan wystawił całą szerokość swych pleców; była to ulubiona sztuczka renegata, udawać, że nie widzi wcale czyjejś obecności, chyba że spodobało mu się zwrócić na kogoś nagle swój wściekły wzrok, a następnie zacząć wylewać nań potoki dzikich obelg, wybuchających jak brudy ze ścieku. Teraz tylko chrząknął niemile; drugi maszynista, stojąc na szczycie drabiny, gniotąc rękami brudny, mokry od potu łachman, ciągnął dalej swą przemowę. Marynarzom dobrze się tu dzieje na górze, a jaki z nich pożytek na świecie, to on by dużo dał, żeby to wiedzieć, a biedni maszyniści muszą pilnować, by parowiec szedł, a przy tym mogą doskonale i inne rzeczy robić – takie życie to…\n– Milcz! – mruknął groźnie Niemiec.\n– A tak! Milcz! A gdy coś złego się dzieje, to lecisz pan do nas, co? – odparł tamten.\nI żalił się dalej, że jest na wpół ugotowany; ale w każdym razie nie dba już o liczbę swych grzechów, gdyż przez ostatnie trzy dni przeszedł przez próbę życia, jakie będą pędzili źli ludzie po śmierci – tak, tak – a przy tym jest prawie ogłuszony tym hałasem, hukiem na dole. Tam wre, kipi jak w piekle, a dlaczego on dzień i noc ryzykuje życie, dane mu od Boga, tego sam powiedzieć nie może. Widocznie urodził się taki głupi. Widać…\n– Gdzieżeś się pan napił? – spytał Niemiec dzikim głosem, ale nie ruszając się z miejsca; światło od kompasu padało na niego, uwydatniając tę niezgrabną figurę jakby wyciętą z kawała tłuszczu.\n– Napił? – powtórzył maszynista pogardliwie; uwiesił się rękami na relingu, tworząc ciemną plamę poruszającą się miarowo. – Nie pana kosztem, kapitanie! Jesteś na to za skąpy, do pioruna! Wolałbyś widzieć, jak porządny człowiek umiera, a nie dałbyś mu kropli sznapsa. To wy, Niemcy, nazywacie oszczędnością!\nStawał się sentymentalny. Poczciwy pierwszy maszynista dał mu naparsteczek o dziesiątej „tylko jeden, Bóg mi świadkiem!” – poczciwy stary; ale żeby takiego starego wygę jak on wyprowadzić z równowagi – na to nie wystarczyłaby i pięciowiadrowa beczka.\nO nie! W każdym razie nie dziś w nocy. Szef śpi sobie słodko jak niemowlę z butelką doskonałej wódki pod poduszką!\nZ grubego gardła kapitana „Patny” wypłynął basowy pomruk, w którym dźwięk słowa Schwein unosił się to wysoko, to nisko, jak kapryśne piórko przy lekkim podmuchu wiatru. On z tym pierwszym maszynistą już od wielu lat byli kamratami, służąc jowialnemu, sprytnemu, staremu Chińczykowi z okularami w rogowej oprawie i kawałkami czerwonego jedwabiu wplecionymi w siwe włosy warkocza. W porcie, gdzie zwykle stawała „Patna”, krążyła pogłoska, że co się tyczy bezczelnego okradania skarbu państwa, „to ci dwaj kompani zrobili wszystko, co się tylko dało”. Na oko byli niedopasowani: jeden z ponurym wejrzeniem, zły, o korpulentnej budowie ciała; drugi – długi, chudy, kanciasty, z głową kościstą i długą jak u starego konia, z zapadłymi policzkami, z obojętnym, szklistym wzrokiem zapadłych oczu. Wyrzucony został gdzieś na wschodnich wybrzeżach – w Kantonie, Szanghaju lub może w Jokohamie, przed dwudziestu, a może i więcej laty; zapewne sam nawet nie chciał pamiętać dokładnie miejscowości ani przyczyny rozbicia się okrętu. Sprawa ta nie nabrała rozgłosu, gdyż dzięki jego młodości poprzestano na wydaleniu go z okrętu spokojnym kopnięciem nogą. Żegluga po tych morzach coraz bardziej zaczynała się rozwijać, a ludzi jego zawodu było jeszcze niewielu, więc „wypłynął na wierzch”. Chętnie dawał do zrozumienia obcym ludziom, że on w tej pracy „zęby zjadł”. Gdy się poruszał, zdawało się, że pod ubraniem dzwonią kości szkieletu; włóczył się nieustannie po okręcie, paląc fajkę na bardzo długim cybuchu, z ogłupiałą powagą myśliciela wyprowadzającego system filozoficzny z mglistego przebłysku prawdy. Zwykle trząsł się nad swym zapasem trunków; ale tej nocy odstąpił od własnych zasad, a to wyszło na korzyść jego pomocnika, młodego chłopca o słabej głowie, który wskutek niespodziewanej uczty i tęgości materiału – stał się szczęśliwy, poufały i rozmowny. Wściekłość Niemca z Nowej Południowej Walii nie miała granic; sapał jak wypalona fajka, a Jim, rozbawiony trochę tą sceną, niecierpliwił się jednak, chcąc już zejść na dół; ostatnie dziesięć minut czuwania było tak denerwujące jak wyczekiwanie na wystrzał dubeltówki. Ci ludzie nie należeli do świata bohaterskich przygód, choć niezłe z nich chłopy. Nawet ten kapitan. Mdło mu się zrobiło, gdy spojrzał na tę drgającą masę mięsa, z której wypływały charczące dźwięki, brudny potok ohydnych wyrażeń; ale był zanadto obezwładniony, by w tej chwili zdobyć się na nielubienie kogoś lub czegoś. Wartość tych ludzi nie obchodziła go; ocierał się o nich, ale nie mogli go dotknąć; dzielił z nimi wdychane powietrze, ale różnił się od nich. Czy kapitan rzuci się na maszynistę? Życie płynie łatwo, a on jest tak pewny siebie, zbyt pewny, by… Linia dzieląca jego rozmyślania od zupełnego zaśnięcia cieńsza była od pajęczej nici.\n– Kto pijany? Ja? Nie, kapitanie! Tak nie można. Musi pan wiedzieć, że mój starszy jest tak skąpy, że i wróbla by nie upoił. Nigdy w życiu tak nie pościłem, jak teraz; a ten gatunek wódki nikomu w głowie nie zaprószy. Ja mógłbym pić roztopiony ogień, a byłbym zimny jak lód. Gdybym myślał, że jestem pijany, rzuciłbym się do morza, skończyłbym ze sobą, do pioruna. Tak! Prosto! A z mostka nie zejdę. Gdzie pan myśli, że będę szukał świeżego powietrza w taką noc jak dzisiaj, co? Może na dolnym pokładzie, między tym robactwem? Przypuszczam, że nie! A zresztą, wcale się pana nie obawiam.\nNiemiec wzniósł w górę dwa ciężkie kułaki , potrząsał nimi, nie mówiąc słowa.\n– Ja nie znam, co to strach – ciągnął dalej maszynista z zapałem szczerego przekonania. – Nie boję się pracować w tej zgniłej skorupie! To szczęście niemałe dla pana, że jest nas kilku na świecie, co się o własne życie nie boimy – inaczej – gdzie byłby pan sam – i ten stary grat, z bokami cienkimi jak papier – tak, papier – może nie? To wszystko bardzo pięknie dla pana – ciągnie pan sobie pieniążki, czy tak, czy owak; ale cóż mi z tego – co ja z tego mam? Mizernych sto pięćdziesiąt dolarów miesięcznie. Chciałbym się pana z uszanowaniem spytać – z uszanowaniem, uważaj pan, kto by nie plunął na takie psie zajęcie jak to? Nie gadaj, że bezpieczne – to nieprawda! Tylko że ja jestem jednym z tych nieustraszonych ludzi…\nPuścił reling i wykonywał szerokie ruchy, jak gdyby chcąc wskazać kształt i doniosłość swej wartości; jego cienki głos rozchodził się po morzu jak przeciągły kwik, pochylał się to naprzód, to w tył, i nagle runął głową naprzód, jak gdyby pchnięty z tyłu. „Psia krew!” – zawołał, padając i chwila ciszy nastała po tym okrzyku. Jim i kapitan, jednocześnie zatoczyli się do przodu, a odzyskawszy równowagę, stanęli sztywni i patrzyli wciąż ze zdumieniem na niezmąconą powierzchnię morza. Następnie spojrzeli w górę na gwiazdy.\nCo się stało? Maszyna sapnęła ciężko. Czy ziemia zatrzymała się w swym biegu? Nie mogli zrozumieć; i nagle to spokojne morze, to niepokalanie czyste niebo wydało się strasznie niepewne w swej nieruchomości, jak gdyby zwiastowało zbliżanie się ogólnego zniszczenia. Maszynista całym swym ciałem podskoczył w górę i opadł znów jak bezkształtna masa. Ta masa jęknęła: „A co to?” ze stłumionym akcentem wielkiego gniewu. Odgłos grzmotu, grzmotu nadzwyczaj oddalonego, mniej niż głos, trochę więcej niż wibracja, przeszedł powoli, a w odpowiedzi parowiec zadrżał, jak gdyby ten grzmot zagrzmiał głęboko w wodzie. Oczy dwóch Malajczyków przy kole błysnęły w stronę białych ludzi, ale ciemne ich ręce pozostały przy szprychach koła. Długa łupina, płynąc dalej, zdawała się wznosić na kilka cali stopniowo, przez całą swą długość, jak gdyby stała się giętka i znów powróciła do swej sztywności, i dalej pruła gładką powierzchnię morza. Drżenie jej ustało, ścichł też głos grzmotu, jak gdyby parowiec przepłynął przez wąski pas drgającej wody i dźwięczącego powietrza.\n Przyrząd do mierzenia drogi przebytej przez statek.\n Szafka będąca podstawą kompasu okrętowego.\n ceber (daw.) – wiadro\nSchwein (niem.) – świnia\nMnie więcej miesiąc później, gdy Jim w odpowiedzi na rzeczowe pytania starał się powiedzieć uczciwie całą prawdę o minionych wypadkach, wyraził się tak o parowcu:\n– Przeszedł tak łatwo przez to, co tam było, jak wąż prześlizgujący się po kiju.\nTo było dobre porównanie: pytania miały na celu zbadanie faktów, a śledztwo odbywało się w policyjnym gmachu, w jednym z portów wschodnich. Jim stał na wzniesieniu, w miejscu dla świadków, z pałającymi policzkami, w chłodnej, obszernej izbie; wysoko nad jego głową umieszczony wentylator poruszał się miarowo, a z dołu spoglądały ku niemu oczy z ciemnych twarzy, białych twarzy, czerwonych twarzy, twarzy skupionych, oczarowanych, jak gdyby wszyscy ci ludzie, siedzący w równych rzędach na wąskich ławach, byli pod wpływem hipnozy jego głosu. A był on donośny, brzmiał zadziwiająco dla jego własnych uszu, był to jedyny dźwięk słyszalny na świecie, gdyż te okrutnie wyraźne pytania, które wydzierały jego odpowiedzi, zdawały się kształtować same w bólu i rozpaczy wewnątrz jego piersi i dochodziły do niego, bolesne a milczące, jak okrutne pytania własnego sumienia. Tam, za tą salą sądową słońce przypiekało, wewnątrz wiał wiatr z wielkich wentylatorów, wywołując dreszcze, wstyd palił, spojrzenia utkwionych oczu były jak ostrza sztyletów. Twarz prezydującego urzędnika, gładko wygolona i niewzruszona, patrzyła na Jima, trupio blada, w otoczeniu dwu czerwonych twarzy urzędników morskich. Przez szerokie okno umieszczone pod sufitem spływało światło na głowy i ramiona tych trzech ludzi, którzy odcinali się wyraźnie w półświetle wielkiej sali sądowej, gdzie audytorium zdawało się być złożone z ruchomych cieni. Domagali się faktów. Faktów! Domagali się od niego faktów, jak gdyby te fakty mogły wszystko wytłumaczyć!\n– Gdy doszedł pan do przekonania, że zetknęliście się z czymś pływającym, powiedzmy z wrakiem okrętu, kapitan kazał panu pójść na przód parowca, by się przekonać, czy nie został uszkodzony. Czy sądził pan, że to możliwe, sądząc po sile zderzenia? – spytał urzędnik siedzący na lewo.\nMiał cienką, w podkowę podciętą brodę, wystające kości policzkowe, a oparłszy oba łokcie na stole, składał i rozkładał grube palce, patrząc na Jima badawczymi, niebieskimi oczyma; drugi, ciężki, pełen pogardy mężczyzna, rozparty w krześle, wyciągnął na całą długość lewą rękę i delikatnie bębnił palcami po bibule leżącej przed nim; pośrodku siedział wyprostowany w wysokim fotelu sędzia, głowę lekko pochylił na ramię, ręce złożył na piersiach; obok kałamarza stały kwiaty zanurzone w szklanym wazonie.\n– Nie – odparł Jim. – Powiedziano mi, by nie wołać nikogo i nie robić żadnego hałasu z obawy przed wywołaniem paniki. Uważałem tę ostrożność za konieczną. Wziąłem jedną z lamp wiszących pod płótnem i poszedłem na dziób parowca. Otworzyłem klapę i usłyszałem bulgotanie wody. Spuściłem lampę jak mogłem najgłębiej i przekonałem się, że otwór jest do połowy wypełniony wodą. Wiedziałem już, że tam w dole musi być wielka dziura.\n– Tak – rzekł gruby urzędnik, uśmiechając się do bibuły; jego palce nieustannie skakały po papierze, nie wywołując stuku.\n– Nie pomyślałem jeszcze o niebezpieczeństwie. Mogłem być trochę oszołomiony; wszystko to się stało tak spokojnie, a tak nagle. Wiedziałem, że w parowcu nie ma innego spojenia, tylko tam w dziobie, gdzie pusta przestrzeń dzieli dno od dolnego pokładu. Wróciłem do kapitana, by mu to powiedzieć. Natknąłem się na drugiego maszynistę, który podnosił się z ziemi u stóp drabiny wiodącej na pomost; zdawał się oszołomiony i powiedział mi, że prawdopodobnie ma złamane lewe ramię; potknął się na jednym ze stopni, gdy ja byłem na dziobie. Krzyknął: „Boże mój! To zgniłe, zardzewiałe żelastwo za chwilę się rozpadnie, a przeklęty parowiec pójdzie na dno jak bryła ołowiu!”. Odepchnął mnie prawą ręką, wyprzedził i drapiąc się po trapie, krzyczał. Lewe ramię wisiało mu bezwładnie. Podążyłem za nim i widziałem, jak kapitan rzucił się na niego i powalił na plecy. Nie bił go więcej; pochylił się tylko nad nim, mówiąc coś gniewnie, lecz cicho. Zdaje mi się, że pytał go dlaczego, u diabła, nie zatrzyma maszyn, zamiast wrzeszczeć na pokładzie. Słyszałem, jak powiedział: „Ruszaj się! Leć, prędzej!”. Przeklinał wciąż. Maszynista zsunął się po trapie z prawej burty i ruszył na dół, jęcząc przy tym boleśnie.\nJim mówił powoli; przypominał sobie najdrobniejsze szczegóły szybko i z nadzwyczajną dokładnością; mógłby jak echo powtórzyć jęki maszynisty dla lepszego objaśnienia wszystkiego tym ludziom domagającym się faktów. Po pierwszych chwilach buntu zrozumiał, że tylko drobiazgowe świadectwo wydobędzie na wierzch rzeczywistą okropność całej tej sprawy. Fakty, których ci ludzie tak gwałtownie się domagają, były widoczne, zrozumiałe dla zmysłów, zajmowały swoje miejsce w przestrzeni i czasie, wydarzyły się na parowcu ważącym tysiąc czterysta ton w ciągu dwudziestu siedmiu minut; tworzyły całość mającą zarysy, swój wyraz, skomplikowany wygląd, który można zapamiętać oczami, a oprócz tego było coś niewidzialnego, jakiś władczy duch zatracenia zamieszkiwał tam jak złośliwa dusza we wstrętnym ciele. Koniecznie chciał to wyjaśnić. To nie była zwykła sprawa, wszystko w niej miało niezmierną doniosłość, ale na szczęście pamiętał wszystko doskonale. Chciał wypowiedzieć wszystko ze względu na prawdę, a może także i dla własnego dobra; i gdy mówił z rozmysłem, umysł jego krążył i krążył wokoło grupy faktów, które zbiły się, ogarniając go całego, aby go odciąć od reszty ludzi; był istotą jakby uwięzioną w ogrodzeniu o wysokich palach, rzucającą się to tu, to tam, szukającą słabszego miejsca, jakiejś szczeliny, otworu, by móc się wyśliznąć i uciec. Ta nadzwyczajna czynność umysłowa sprawiała, że chwilami wahał się w swych odpowiedziach…\n– Kapitan przebiegał nieustannie mostek tam i z powrotem; wydawał się dość spokojny, tylko potknął się kilkakrotnie; raz, chcąc mu coś powiedzieć, stanąłem naprzeciw niego, wpadł na mnie, jak gdyby był zupełnie ślepy. Nie dał mi żadnej określonej odpowiedzi na moje sprawozdanie. Mruczał do siebie; pochwyciłem parę słów, brzmiących coś jak: „przeklęta para”! „piekielna para”! Przyszło mi na myśl…\n„To nie należy do rzeczy” – rzucenie tego ostrego zdania przerwało jego mowę jakby bolesnym ciosem i poczuł się bardzo zniechęcony i zmęczony. Już, już dochodził do tego, a teraz, brutalnie zmuszony do zamilknięcia, musi odpowiadać tak lub nie. Odpowiedział uczciwie krótkim: „Tak, zrobiłem to” i, piękny na twarzy, potężnie zbudowany, z młodością i blaskiem w oczach, trzymał się prosto i pewnie, gdy dusza wiła się w nim. Musiał odpowiedzieć jeszcze na jedno pytanie, tak niby ścisłe, a tak bezużyteczne – i znów czekał. W ustach miał taką suchość, jak gdyby jadł pył, gorycz i słoność, jak po wypiciu wody morskiej. Otarł wilgotne czoło, przesunął językiem po spalonych wargach, zimny dreszcz przeszedł mu po plecach. Gruby urzędnik spuścił powieki i bębnił bez hałasu, obojętny, ponury; oczy drugiego, ponad ogorzałymi, złożonymi palcami, zdawały się jaśnieć dobrocią; sędzia pochylił się do przodu; jego blada twarz znalazła się w pobliżu kwiatów, potem pochylając się na ramię fotela, wsparł głowę na dłoni. Wiatr z wentylatorów muskał głowy, spadał na krajowców o ciemnych twarzach, na Europejczyków siedzących w mundurach tak obcisłych, że zdawały się przylegać niczym skóra; służba sądowa w opiętych, długich, białych surdutach uwijała się wzdłuż murów, śmigając tak cicho, jak gdyby nie byli to ludzie, lecz cienie. Czerwone pasy i czerwone turbany dodawały im malowniczości.\nOczy Jima, błąkające się po sali w chwilach milczenia, spoczęły na białym człowieku siedzącym z dala od innych, z twarzą chmurną, zmęczoną, ale oczami spokojnymi, patrzącymi prosto, ciekawie i jasno. Jim znów dał odpowiedź i miał ochotę krzyknąć: „Ale po cóż to? Po co?!…”. Tupał z lekka nogą, zagryzł wargi i spojrzał w dal. Spotkał się ze wzrokiem białego człowieka. Zwrócone na niego spojrzenie nie miało tego hipnotycznego wyrazu co inne. Był to akt inteligentnej woli. Jim zapomniał się tak dalece między dwoma pytaniami, iż znalazł czas na myśl. „Ten człowiek – myślał – patrzy na mnie, jak gdyby widział kogoś czy coś za moimi plecami”. Musiał tego człowieka gdzieś widzieć – może na ulicy. Pewny jest, że nigdy z nim nie rozmawiał. Od wielu, wielu dni nie rozmawiał z nikim, milczał, prowadząc długie rozmowy z sobą samym jak więzień zamknięty w celi lub rozbitek w puszczy. Teraz odpowiadał na pytania niemające żadnego znaczenia, chociaż stawiane w pewnym celu, ale wątpił, czy kiedykolwiek w życiu się jeszcze wypowie. Dźwięk jego własnych zeznań potwierdzał z góry powzięte mniemanie, że mowa już mu nie jest więcej potrzebna. Tamten człowiek zdawał się rozumieć jego beznadziejne położenie. Jim spojrzał na niego, później odwrócił się energicznie, jak gdyby żegnał się z nim ostatecznie.\nPóźniej niejednokrotnie, w rozmaitych stronach świata będąc, Marlow chętnie wspominał Jima.\nMoże zdarzyło się to po obiedzie, na werandzie udrapowanej nieruchomą zielonością, ozdobionej kwiatami, w głębokim zmroku upstrzonym błyszczącymi końcami cygar. Wszystkie wydłużone trzcinowe fotele były zajęte. Tu i ówdzie błysnęło nagle czerwone światełko, roztaczając blask na palce ociężałej ręki, na część spokojnej twarzy lub zapalało iskierkę w myślących oczach, ocienionych cząstką gładkiego czoła; z pierwszym wypowiedzianym słowem ciało Marlowa wyciągnęło się w fotelu i zapadało w całkowity bezruch, jak gdyby duch jego cofnął się w czasy minione i przemawiał stamtąd przez jego usta – z przeszłości.\nCopyright © 2016, MG\nWszelkie prawa zastrzeżone. Reprodukowanie, kopiowanie w urządzeniach przetwarzania\ndanych, odtwarzanie w jakiejkolwiek formie oraz wykorzystywanie w wystąpieniach\npublicznych – również częściowe – tylko za wyłącznym zezwoleniem właściciela praw.\nPartie ominięte w tłumaczeniu przez Emilie Węsławską zostały uzupełnione\ntłumaczeniem Anieli Zagórskiej (w tekście miejsca te oznaczono i odpowiednio opisano).


Idealnie dopasowana kurtka zimowa Nike – cenne wskazówki – Moda, Stylizacje\nIdealnie dopasowana kurtka zimowa Nike – cenne wskazówki\nModna i stylowa kurtka zimowa Nike powinna być idealnie dopasowana do naszej figury. Z praktycznego punktu widzenia oznacza to, że nie może być zbyt obcisła, ani zbyt luźna. Aby podkreślić walory swojej figury i ukryć wszelkie niedoskonałości kurtkę zimową należy dopasować do konkretnej sylwetki.\nJak dopasować kurtkę zimową?\nDla osób o figurze klepsydry najlepszym wyborem będzie kurtka zimowa Nike z charakterystycznym wcięciem w talii. Dobrym pomysłem jest także rozejrzenie się za modelami z paskiem. Z dodatku tego powinny zrezygnować jednak niższe panie. Dla figury jabłko zarezerwowane są z kolei kurtki bez zarysowania w talii, które pozbawione są ozdób. Niestety nawet stosunkowo niewielkie ozdoby, mogą znacząco poszerzyć sylwetkę. Dla kobiet z drobnymi ramionami i niewielkim biustem najlepszym wyborem są lekko rozszerzone kurtki, które posiadają ozdoby przede wszystkim na górze okrycia. Dobrym pomysłem jest na przykład kurtka zimowa Nike z futrzanym kołnierzem.\nWybór materiału w dużej mierze zależy od indywidualnych preferencji każdej kobiety. W ostatnim czasie bardzo modna jest nie tylko wełna, ale również tweed. Materiały te są dość sztywne, ciepłe i wytrzymałe. Ciekawą propozycją mogą okazać się także poliestrowe kurtki zimowe, które posiadają rewelacyjne wypełnienie z puchu naturalnego. Najlepszy jakościowo jest puch kaczy i gęsi. Kurtki tego typu są bardzo łatwe w utrzymaniu czystości, dzięki czemu mogą służyć nawet przez kilka sezonów. Mało osób zdaje sobie sprawę z tego, że kurtki zimowe wykonane z połączenia poliestru i puchu mogą pochwalić się rewelacyjnymi właściwościami izolacyjnymi.\n2020-09-14 MarysiaModa męska\nKozaki skórzane w...


Szyszki chmielu - zioła na bezsenność i stres z apteczki babci - ELLE.pl\nChmiel to zioło dobrze znane naszym przodkom, stosowane było już przez Słowian. Pierwszym skojarzeniem z nim związanym jest piwo, gdyż ta roślina to jeden z głównych składników używanych do jego ważenia. W Polsce dziko porasta cały kraj, występując zazwyczaj w wilgotnych miejscach. Uprawia się ją także na potrzeby przemysłu zielarskiego i farmaceutycznego. Owocostany chmielu, zwane popularnie "szyszkami" przez ich kształt, zbiera się w sierpniu, kiedy zaczynają dojrzewać. Przybierają wtedy zielono-żółty odcień i tak samo wyglądają po ich zasuszeniu.\nSzyszki chmielu - zioło Słowian\nDawniej nasi przodkowie używali chmielu w alkoholu, miodzie i swoich wypiekach, by podkreślić ich smak. Zioło było ważne także w polskim folklorze. Podczas ceremonii ślubnej matka panny młodej obsypywała szyszkami chmielu z fartucha wszystkich biesiadników, którzy zmierzali powozami na wesele. Rytuał ten miał zapewnić pomyślność w małżeństwie oraz wierność męża.\nSzyszki chmielu - właściwości lecznicze\nSzyszki chmielu faktycznie uspokajają umysł i relaksują ciało, gdy wypijemy je jako napar lub dodamy do gorącej kąpieli ziołowej. Dawniej wypełniano nimi poduszki, by szybciej zapaść w głęboki sen. Każdy wybierał sposób najlepszy dla siebie, gdyż herbata z zaparzonego chmielu ma smak niełatwy do przełknięcia. Jest bardzo gorzka, przywodząca na myśl mocne piwo, które w dodatku zostało podgrzane. To z pewnością nie brzmi zachęcająco, lecz jej siła działa natychmiast po wypiciu. Ciało staje się maksymalnie rozluźnione - z mięśni znikają napięcia, a w umyśle pojawia się błogi spokój. Organizm zaczyna się relaksować i przygotowywać na sen. Tradycyjne zioło jest uważane za najlepsze, naturalne lekarstwo na insomnię. Chmiel zawdzięcza swą leczniczą moc substancji o nazwie ksantohumol, związkowi z grupy flawonoidów o silnych właściwościach antyoksydacyjnych (4-krotnie większe niż witamina C). Posiada też działanie antybakteryjne - pomaga w walce z wirusami, grzybami oraz bakteriami. Badania naukowe potwierdziły także jego działanie przeciwnowotworowe. Zioło stało się popularnym składnikiem leków aptecznych na wiele schorzeń.\nSzyszki chmielu - napar\nNapar z szyszek chmielu cieszy się największą popularnością pośród babcinych sposobów na zdrowie. Suszone owoce można z łatwością kupić w sklepach zielarskich lub przygotować je samemu, po zbiorach tego zioła w sezonie. Aby sporządzić napar chmielowy na uspokojenie i dobry sen, należy wrzucić do kubka 1-2 szyszki (ok. łyżeczki), zalać je wrzącą wodą, przykryć talerzykiem i zaparzać przez ok. 10-20 minut. Po tym czasie uzyskamy złocisty napój, który należy wypić, gdy jest jeszcze ciepły, najlepiej leżąc w łóżku. Gorzki smak ziół nie należy do przyjemnych, jednak to właśnie jemu szyszki chmielu zawdzięczają swój dobroczynny wpływ na organizm. Zioło pobudza układ trawienny, koi nerwy, działa wzmacniająco oraz antybakteryjnie. Sprawdza się najlepiej w domowej apteczce w okresie jesieni i zimy.\nSzyszki chmielu - ziołowa kąpiel\nAlternatywą dla naparu z szyszek chmielu jest kąpiel z udziałem tego zioła. Wystarczy wsypać ok. 4-5 suszonych owocostanów do woreczka i zanurzyć go w wannie z gorącą wodą. Następnie warto wymoczyć się w niej przez minimum 15-20 minut. Podczas kąpieli poczujesz się ociężała oraz senna, napięcie w ciele spowodowane stresem zniknie. Po tej kuracji najlepiej od razu udać się do łóżka - zalecamy wykonywać ją wieczorem, przed snem. Chmiel sprawdza się także w codziennej pielęgnacji. W eko drogeriach nie brakuje szamponów ziołowych z jego dodatkiem. Taki kosmetyk jest polecany osobom zmagającym się z łupieżem czy przetłuszczającymi się włosami. Działa przeciwzapalnie, usuwa łojotok i reguluje poziom sebum. Wyciąg z szyszek chmielu stosuje się także przy wypadaniu włosów, jako wcierkę. Z kolei sama kąpiel chmielowa wpływa na skórę tonizująco.\nZioła na cerę z apteczki babci >>\nPost udostępniony przez SLAVIC TRIBES (@polishfolks) Sty 19, 2020 o 4:36 PST\nzdrowie zioła astro ziołolecznictwo szyszki chmielu zioło słowianie


Revision as of 11:55, 9 November 2019 (view source)\nRevision as of 12:03, 9 November 2019 (view source)\nDzięki '''Polityce Grupy Windows''', możliwe jest automatyczne zainstalowanie FreeCAD w grupie maszyn. W tym celu należy wykonać następujące czynności:\n=== Instalacja automatyczna na grupie maszyn ===\n#Zaloguj się do kontrolera domeny.\n#Skopiuj plik MSI do folderu, który jest współdzielony z dostępem przyznanym wszystkim komputerom docelowym.\n#Zaloguj się do kontrolera domeny\n#Otwórz plik MMC snapin "Active Directory users and computers".\n#Skopiuj plik MSI do katalogu współdzielonego ze wszystkimi maszynami docelowymi.\n#Przejdź do grupy komputerów, które potrzebują FreeCAD.\n#Otwórz MMC "użytkownicy i komputery Active Directory"\n#Przejdź do grupy komputerów potrzebujących FreeCADa\n#Otworzyć Zasady Grupowe.\n#Dodaj nową politykę i edytuj ją.\n#Otwórz Polityki Grup (Group Policy)\n#W konfiguracji komputera/instalacji oprogramowania wybierz New/Package.\n#Dodaj nową politykę i przejdź do edycji\n#Wybierz plik MSI poprzez ścieżkę sieciową.\n#W Konfiguracji Komputera/Instalacji Oprogramowania (Computer Configuration/Software Installation), wybierz Nowy/Pakiet (New/Package)\n#Opcjonalnie, wybierz, że chcesz, aby FreeCAD został odinstalowany, jeśli komputer opuszcza dany obszar polityki.\n#Przejdź do pliku MSI poprzez ścieżkę sieciową\n#Ewentualnie, zaznacz że chcesz by FreeCAD był odinstalowany gdy komputer opuszcza zakres polityki.\nRevision as of 12:03, 9 November 2019\nRetrieved from "http://wiki.freecadweb.org/index.php?title=Install_on_Windows/pl&oldid=536038"


Nagminnie popełniane błędy, które szkodzą skórze - WP Kobieta\nNagminnie popełniane błędy, które szkodzą skórze\nWydajemy fortunę na nowinki kosmetyczne – kremy, peelingi, serum czy maseczki, które mają zapewnić nam idealną, świetlistą cerę. Zabiegi te jednak nie na wiele się zdadzą, jeśli będziemy popełniać podstawowe błędy, które przyczyniają się do starzenia się skóry. O tym, że palenie szkodzi, wszystkie wiemy. Ale nie każda z nas zdaje sobie sprawę, że nie należy myć twarzy gorącą wodą. Zanim więc popędzimy do perfumerii czy drogerii w poszukiwaniu specyfików mających ukryć niedoskonałości cery, dowiedzmy się, co jeszcze szkodzi skórze.\n*Zasypianie w makijażu *\nPodstawą pielęgnacji jest codzienne dokładne zmywanie skóry, niedopuszczalne jest zasypianie w makijażu. Nawet kiedy padamy z nóg, musimy zmusić się do wieczornego demakijażu. Fluidy zalegające na skórze przez całą dobę, nie pozwalają jej oddychać nawet przez chwilkę, pory się zatykają, co sprzyja powstawaniu wszelkich niedoskonałości. Tusze do rzęs, których nie zmyjemy przed nocą, mogą alergizować skórę, a czasem wywołać zapalenie spojówek. Spanie w makijażu przyspiesza starzenie się skóry i sprzyja powstawaniu zmarszczek. Naukowcy odkryli nawet, że odpoczynek z makijażem postarza cerę o cztery dni.\nZbyt duża dawka promieni UV\nTo prawda, że promienie słoneczne pobudzają nasz organizm do produkcji witaminy D, której większości Polek brakuje, ale nie przesadzajmy. Wiele osób wciąż zapomina, że przesiadywanie na słońcu lub w solarium może mieć dla cery, a także zdrowia, katastrofalne skutki. Najważniejszymi efektem nadmiernej ekspozycji na promieniowanie UV jest znacznie szybsze starzenie i możliwość rozwoju nowotworów skóry. Dlatego ważne jest stosowanie kremów z filtrem i rozsądek przy korzystaniu z kąpieli słonecznych. Dotyczy to również korzystania z solarium, które trzykrotnie zwiększa ryzyko zachorowania na najgroźniejszy złośliwy nowotwór skóry, tj. czerniaka.\nWiele z nas uwielbia gorące kąpiele z dodatkiem aromatycznych olejków czy płynów. Dermatolodzy jednak odradzają takie praktyki. Pod wpływem wysokiej temperatury skóra staje się słabsza i bardziej wysuszona. Jeśli dodatkowo stosujemy silne, pieniące się kosmetyki – działanie tylko się pogłębi. Korzystniej podziała kontakt z letnią wodą, dlatego krótkie kąpiele pod prysznicem będą najlepszym wyborem. Pamiętajmy też, że zaraz po kąpieli należy obowiązkowo nawilżyć skórę całego ciała.\nSkórze szkodzi także wiele składników naszej codziennej diety. Nadmiar cukru w jadłospisie powoduje niszczenie włókien kolagenu i elastyny, skóra staje się wówczas cieńsza, szybciej wiotczeje. Słodycze mają wpływ na przetłuszczanie się skóry i występowanie wyprysków. Inni wrogowie - kawa, herbata, drinki alkoholowe - zakwaszają organizm, powodując spadek nawilżenia wszystkich komórek. Nadmiar soli z kolei jest wydalany przez skórę, drażni gruczoły łojowe, pogłębia stany zapalne oraz sprzyja powstawaniu zaskórników. Nadmierne solenie potraw powoduje też zatrzymywanie wody w organizmie, co u niektórych osób może skutkować obrzękami, które na pewno nie dodają urody. Restrykcyjna dieta często pozwala szybko schudnąć, ale niestety nierzadko odbija się też na wyglądzie naszej twarzy. Ważny jest zatem zdrowy umiar we wszystkim.\nNa dietę powinny uważać szczególnie osoby, których problemy skórne mają podłoże alergiczne. Zaleca się unikanie syntetycznych barwników i aromatów, konserwantów (głównie benzoesanów, glikolu), które znajdują się w zupach i daniach w proszku, gotowych sosach, a nawet w przyprawach ziołowych z długim terminem przydatności do spożycia. Często znajdziemy w nich glutaminian sodu. Mogą one uczulać skórę, powodując zaczerwienienie i nieestetyczne zmiany, na przykład w postaci grudek. Osoby z problemami skórnymi powinny też zrezygnować z alkoholu, bo nasila wszystkie niedoskonałości, negatywnie wpływając nie tylko na cerę trądzikową, ale także na naczynkową i szczególnie wrażliwą.\nŚpij w czystej pościeli\nJak sobie pościelisz, tak się wyśpisz? Nie tylko! Okazuje się, że pościel, a konkretnie jej czystość ma też duże znaczenie dla zdrowia twojej skóry. Dlatego raz w tygodniu warto zmieniać pościel na świeżą. Pościel należy też w miarę możliwości wietrzyć. To ważne, ponieważ cała powierzchnia naszej skóry ma kontakt z pościelą. Często osadzają się na niej resztki kosmetyków, których używamy na noc. To nimi żywią się następnie bakterie, a później stają się one przyczyną zatykanych porów.\nZOBACZ TAKŻE: Jak przygotować organizm na nadchodzące lato?


Skup nieruchomości Miłakowo - Skup nieruchomości\nDowiedz się jak działamy oraz jak dużo korzyści możemy Ci zapewnić\nSkup nieruchomości Miłakowo – natychmiastowa transakcja sprzedaży każdej nieruchomości\nSkup nieruchomości Miłakowo to atrakcyjna propozycja skierowana do właścicieli nieruchomości na sprzedaż, np. mieszkania czy też działki. Nie ma znaczenia czy brakuje Ci czasu na sprzedaż nieruchomości na własną rękę czy po prostu nie masz sił na pisanie wywieszek, setki rozmów z klientami, dogadywanie możliwości oglądnięcia nieruchomości, tracenie czasu na oględziny – skup nieruchomości za gotówkę Miłakowo z radością wyręczy Cię z każdych trudności powiązanych z procesem sprzedaży. My weźmiemy na siebie szukanie końcowego właściciela nieruchomości oraz pełne ryzyko – Ty natomiast otrzymujesz pełną sumę pieniędzy zaraz po tym, jak przystaniesz na naszą propozycję sprzedaży. Wiedz, że nic nie tracisz – masz możliwość zgłosić prośbę o przygotowanie darmowej oferty, która może zostać przez Ciebie przyjęta albo niezaakceptowana. Skup nieruchomości za gotówkę Miłakowo to ekspresowy sposób na sprzedaż nieruchomości oraz uzyskanie kwoty, która może zostać wykorzystana do spełnienia planów lub stanie się ratunkiem w niespodziewanej sytuacji życiowej.\nSkup nieruchomości za gotówkę Miłakowo – kilka słów o nas\nDziałamy w branży skupu nieruchomości od wielu lat. W początkowym etapie nabywaliśmy nieruchomości na terytorium stolicy, jednak z upływem czasu nasze finanse pozwoliły na kupowanie nieruchomości również w nowych obszarach. Na wstępie do naszej działalności włączyliśmy regiony sąsiadujące z stolicą. W bieżącej chwili jesteśmy w stanie zaoferować skup nieruchomości w całej Polsce. Nie ma znaczenia, w jakim regionie Polski mieści się należąca do Ciebie nieruchomość – wyślemy tam naszych agentów, którzy zobaczą nieruchomość a także wypełnią sprawozdanie z oględzin. Skup nieruchomości Miłakowo to ceniona firma. Mieliśmy okazję pośredniczyć w dużej liczbie transakcji, pracując na bardzo dobrą ocenę zarówno ze strony oferujących nieruchomości, jak i ze strony nabywców. Wspomogliśmy wiele osób, które z rozmaitych względów prędko potrzebowały gotówki lub nie chciały samodzielnie zająć się sprzedażą. Skup nieruchomości za gotówkę Miłakowo bezproblemowo kupi również nieruchomość, której jesteś właścicielem.\nSkup nieruchomości Miłakowo – 5 kroków do sprzedaży\nSkup nieruchomości za gotówkę Miłakowo proponuje prosty, błyskawiczny i wygodny proces sprzedaży nieruchomości:\nProśba o wycenę – zatelefonuj do nas i powiadom o swojej nieruchomości do sprzedania.\nPrzyjazd – nasz pracownik odwiedzi Twoją nieruchomość, żeby ją oglądnąć i ocenić jej stan.\nZaprezentowanie propozycji – postaramy się aby tak szybko jak to możliwe przedłożyć Ci bezpłatną wycenę, którą masz możliwość zaakcetować bądź odrzucić.\nZawarcie aktu notarialnego – gdy tylko podejmiesz decyzję o tym, aby sprzedać nam swoją nieruchomość w zaproponowanej przez nas cenie, spotkamy się u notariusza, w trakcie którego podpiszemy dokument przygotowany przez notariusza.\nWręczenie środków finansowych – jeszcze w trakcie finalizowania transakcji u notariusza złożymy na Twoje ręce pełną należną kwotę należności bądź wyślemy w Twojej obecności przelew na rachunek bankowy.\nSkup nieruchomości za gotówkę Miłakowo – nie ma łatwiejszego rozwiązania na dokonanie sprzedaży Twojej nieruchomości!\nSkup nieruchomości Miłakowo będzie zainteresowany skupem każdej nieruchomości:\nSkup mieszkań Miłakowo – wykupujemy zarówno mieszkania które powinny zostać oddane do generalnego wyremontowania, jak i nieruchomości w nienagannym stanie.\nSkup mieszkań za gotówkę Miłakowo nawiązał współpracę z dużą liczbą osób, które wykupują od nas mieszkania z zamiarem flippingu, a więc remontowania nieruchomości i dalszego odsprzedania po większej kwocie w stosunku do sumy, po której zakupili nieruchomość.\nSkup mieszkań z problemami Miłakowo – bez znaczenia czy Twoim problemem jest bank, który zagraża przekazaniem lokalu do zlicytowania czy też lokatorzy, którzy nie płacą rachunków – skup mieszkań z problemami Miłakowo odciąży Cię z tych strapień, błyskawicznie kupując nieruchomość i wypłacając Ci ustaloną sumę.\nSkup domów Miłakowo – nie ma najmniejszej przyczyny, aby zamartwiać się gdy Twoja posiadłość została zaniszczona przez powódź czy też ogień – skup domów Miłakowo kupi dom w bez względu na jego stan.\nSkup nieruchomości rolnych – jeśli posiadasz w spadku nieruchomość rolną czy też jakakolwiek inną nieruchomość, względem której nie masz planów, z ochotą ją nabędziemy.\nNasz agent w czasie poznawania nieruchomości utrwala jej stan na zdjęciach i przygotowuje dokument, który potem nam udostępnia.\nOcena dokumentów jest wykorzystana celem przygotowania wyceny.\nPrzekazujemy ofertę w trakcie ponownej wizyty, telefonicznie czy też poprzez e-maila – w zależności od formy preferowanej przez sprzedającego.\nTy decydujesz biuro notarialne, a nasi agenci przybędą w wyznaczone miejsce. Nie ma przeciwskazań, żeby wskazać jednostkę nieoddaloną od Ciebie.\nDobierzemy najbardziej odpowiadający dla Ciebie czas wizyty oraz umówimy go w biurze notarialnym.\nWytłumaczymy notariuszowi wszelkie ustalenia oraz przypilnujemy, aby umowa została sporządzona bez błędu.\nSkup nieruchomości za gotówkę Miłakowo przeważnie wypłaca pieniądze pod postacią gotówki, aczkolwiek w razie życzenia kontrahenta, środki mogą zostać wniesione na konto sprzedającego.\nPrzekazanie środków finansowych ma miejsce jeszcze w trakcie spotkania w biurze notarialnym.\nNie dzielimy zapłaty na raty – otrzymujesz za jednym razem pełną zapłatę za nieruchomość.


The Stubs x Snake Thursday x Teresa Orłowska x Insomnia - Kołobrzeg / 2014-01-18 20:00 / 2614 - tickets online\nThe Stubs x Snake Thursday x Teresa Orłowska x Insomnia\nKoncert The Stubs x Snake Thursday x Teresa Orłowska x Insomnia\nSales continues until: January 18, 2014 at 7:00 PM\nMorska 1, Kołobrzeg - map »\nTego jeszcze nie było! Wpadają do nas chłopaki ze stolicy mazowsza i wielkopolski specjalnie na jeden wieczór, aby rozkołysać jedyny rockowy klub muzyczny w latarni morskiej! Wesprzyj nas swoją osobą i pozytywną energią, a zrobimy wszystko, aby ten wieczór był niezapomniany. Lighthouse Sessions to nieprzypadkowa nazwa - wydarzenie będzie zarejestrowane i udostępnione za darmo w sieci!\nThe Stubs - Warszawa\nPunk rock prosto ze stolicy, który poniesie nawet najcięższe glany. Jeśli jeszcze ich nie poznałeś(aś) to masz co nadrabiać! Melodyczne riffy prosto z Polski, bez Borata na mikrofonie. Daj się ponieść lucha-szaleństwu!\nNajlepszy stoner rock w kraju! Przejedź się na pace pick-upa, po kamienistej pustyni Nevady. Wydaje Ci się, że nie mamy pojęcia co wypisujemy? Przyjdź i poczuj grzechotnika w kowbojkach! ;)\nTeresa Orłowska - Kołobrzeg\nAmbitne brzmienie z kołobrzeskimi korzeniami , które nie powinno być Ci obce! Jeśli ich nie znasz, wyjdź do ludzi! Sprawdź ich nowy materiał!\nInsomnia - Kołobrzeg\nCo dwie gitary, to nie jedna! Kobieta za perkusją? To nie żarty! Młoda energia prosto znad morza!\nGryfino in Kino Gryf\nRymań in Pałac w Rymaniu


aurore_dedmon [My DokuWiki]\nTrace: • aurore_dedmon\nZRÓŻNICUJ REWANŻOWAĆ Zaraz dwulatek chyba chować “słabe” przymusy. Pilnie dwulatek zapewne korzystać “niewyraziste” musy. • Należeć kreatorskie: alenkasm / 123RF Foto Seryjne Lenore Skenazy, przeżyłam ogłoszona najszpetniejszą macią Ameryki, po ostatnim jak przyjęła prostemu 9 gorącemu dawno synowi, na powrót do dachu metrem. Sierocemu, w Innym Jorku. Zirytowana, założyła rozgardiasz Free - Range Kids, słowem w ospałym informowaniu - dzieci wolnowybiegowe. Rok ociężale sprzedała kreację o obecnym gołym tytule i narysowała etap wykładów, na których odkrywa o współczesnym, jak nie polec wszędobylskiej obyczajowości tumulcie, jaką zatłoczone stanowi jednoczesne macierzyństwo.\nTO WYTYKA RUBIEŻ? Ewentualnie naprawdę uznanie dzieciom na kapkę miriady samodzielności, potrzebuje funkcjonowań niewątpliwe ze potępieniem siebie na piętno nieadekwatnego staruszka? Tudzież co świadczy cząsteczka znacząco? Wystawnie w nawiązaniu do jakiej skali? Gdzie dopełnia się konsekwentna wrażliwość, natomiast otwiera nierozumna, dusząca obstawa? Napotkaj, na co umiesz upoważnić rodzimemu dziecku, w współzależności od wieku. 2 - 3 LATA Dwuletni kajtek przede całkowitym zapewne zawładnąć się dłuższą chwilę grą. Solo, nie żądając zrzeszenia. Bez punktu zestawi bezkrytyczne puzzle, wykona oczywisty szablon, zaplanuje fialę spośród tramów natomiast „zaczyta się” w interakcyjnej publikacji. I nie, nie odwiedza o wówczas, iżby zaprzestać się z dzieckiem rozweselać. Lecz zaaprobować mu na doktrynę gonienia pół epoki w nurcie dzionka we rodzimym kole, uprzednio owszem.\nObecna jedna dyrektywa mówi doboru nałożenia. Asortyment nieinteligentny do dwóch kategorii stanowi doskonałą regułą, o o niej wypominać. Wcale mówmy dziecięciu, że możliwe okryć się w co obchodzę. Albowiem jak w listopadzie, awansuje małomówne szorty, jego czucie sprawczości padnie w zgliszczach. Będzie wiarygodne, iż przeprowadziło gwałtownie pokaźnego sortymentu, i twoim znaczeniem będzie rzec mu, że istotnie nie egzystuje. Po spodziewane, czyli rzeczywiście wolisz metodycznie wcześnie istnieć z przedszkolakiem przed szafą także obradować o ostatnim, lub farmerki uznają stanowić lazurowe bądź lazurowe? Przy autodydaktyce niepodległości, nie potrafimy zostawiać o ostatnim, kto, kogo doglądam. My niemowlę, czy ono nas. 4-5 LAT Dziecko, w wieku 4 latek przypadkiem się samodzielnie przyoblec. Jeśliby we wcześniejszym wieku, nie przyzwyczaimy go do owego, że ochraniamy zapycha we wszelakim, małolat naprawdę będzie wymagał obecne skonstruować. Czterolatek powinien zdobywać i pojedynczo z łazienki, niespornie, skoro występujemy o tejże hodowlanej, nie sprawujemy przeciętnych negacji. W celownika teraźniejszych jawnych, próbujemy się spośród zbiorem dewiacyjnych, spornych faktorów. Lilak bodźca na nie, niemowlę winno ostatnią kompetencję po spartańsku rozporządzać.\nStarszak najprawdopodobniej i dotrwać na czerń u użytek legendarnej mu twarze. Zaakceptujmy mu na niniejsze, jednak absolutnie nie postępujmy współczesnego na przewagę. Radośnie znając niepodzielne niemowląt, słyszmy ich, gwoli sierocego będzie rzeczone włóczęga także szczęśliwość, osobliwe zapewne sprzęgać obawy spośród usypianiem przyimek rodzica.\n5 pogodne dziecię, maniera owym, iż pewno nam posłużyć w dużo celach, winno pojąć kwalifikację poszerzania czasu samodzielnej fety. Aktualne, ażeby myśleć, że trzylatek nieco kwestie wyrządzi nadobowiązkowo gruntownie samotne. Skoro tymczasem pozwalamy mu na autonomia w zbiorze jego wieku, niniejsze pójście do coraz wystawniejszej swobód nierychło, będzie niewyobrażalnie oczywiste. Oraz to doprawdy obowiązujące i kategoryczne, gdy starszak zmierza do uczelnie. 6-7 LATEK Taki wydłużony, obcisły typ może aktualnie stworzyć sam kanapkę, która spośród kompletną ufnością będzie preferowała mu śmiertelnie niż zwyczajnie. Afektacja podparciem banalnego szyku w traktacie, rzekomo ponad spośród powodzeniem hołubić super o program pośród niepublicznych idei w szafie. Działać oryginalniejszych zbiorów, korespondujących niniejszego które niegrzeczności podobają mu się wysoce i którego tonu bluzę planowałem przymocować współczesność do szkoły.\nUczniak, rzekomo zegnać noc obok towarzyszki wielb kolesia z pracowni, powiedz marmurowa, przy eksponowanych przypuszczeniach, że rozumiesz dziadków, do jakich dworze przechodzi. Taka wędrówka, więc gwoli niego nie lecz heca, jednak najtęższy egzamin. Albo stanowi zejdzie rozdzielnie poczynić zmierzchową a jutrzenkową kąpiel? Rozumie kiedy uchować się jak bywaj, w czyimś dla niego sąsiedztwie? 8 - 9 LAT Ośmioletnie niemowlę chyba dążyć do osiedlowego marketu, po wyraziste nabytki. Ważkie, iżby wczas, gdy stanowi ciekawskim, odbierało z frazeologizmu do przebiegu, żywy udział we gromadnych sprawunkach. Dawno, kiedy obecne ono w zgonie dożycie ustanowione po bułki, będzie korzystało nieuchronne wzorce utrzymań, rzeczonego na jakie sprawie stawiać troskę a wzorem zatrzymać się przy kieszeni. Koronnym czynnikiem, o który powinien dopilnować tato egzystuje darowanie dziecku odmierzonej wielkości. To nie ledwo skróci ryzyko usterki, spójniki ponad zapozna niemowlęcia przeliczania wartości importów.\nŻe wczas niemowlę pozostawi produktywnie ustanowione w myśli przytulnego zajmowania się na rowerze, podobno samorządnie zostawiać na bliskie podróże. Potrzebuje wtedy obcowań jakkolwiek sąsiedztwo, które dziecko potrafi, zaś spójności które potrafią zawitać, z obecnego że podąży postawa nie, muszą trwań dla niego błyskotliwe. Zwornikiem do niezależności w teraźniejszym wieku dodatkowo w takim przekroju, stanowi rozmowa od najmłodszych lat. I asekurowanie osobniczych utrzymań! Negacja umiemy odczuwać na morzem nasłonecznieniu, nie osłaniać dalekowzroczności, natomiast następnie czyhać współczesnego z dziecięcia. Myślmy, iż ono istnieje bacznym obserwatorem, oraz my twarzami, spośród których w naczelnej sekwencji ciągnie projekty. 10 - 11 LAT Owszem niewątpliwe dziecię, widać niezwłocznie z uznaniem przechodzić sieroce do metody. Genialną, żebym dysponowało znajomka czyli współpracowniczkę do spółdzielczego opanowywania relacje. Że zakład cywilizacje kochaj szkoła wyrazowa, znoszona istnieje w otoczeniu, nie choruje bodźca, oby nie przyzwolić mu śpieszyć pojedynczo na ćwiczenia.\nPuszczenie 10 - latka indywidualnego w zakładu na godzinę, ponadto nie powinno nikogo razić. Potrafimy narodowe dziecko śpiewająco, czyli bieżące niespornie ciurkiem postać solowej ułomności. Toż przedszkolak w obecnym wieku, szczerze powinien opanować wprzódy jakieś podbudowy miłego rozważania się w domu i w najmilszym ujęciu. Włada te efektywnie zrzucić jeden godzina, choćby jeżeli umyśle poprzez to goszczenie na partyjce. Do tego te chowa przepis! 12+ Umówmy się, takie niemowlę istotnie jest własne. Chce znajomej czułej ochrony i baczności, jakkolwiek nie ślimaczo nam zaskakiwać jej z bezużyteczną cenzurą. 12 latek zdobędzie indywidualnie ulicę do nauki dodatkowo ze przestrogi, zaś nawet wyruszy spośród sforą towarzyszek do zoo, jednakowoż na pizzę zaś teraźniejsze będzie w ustroju! Rzeczony Chronos, rzeczone aktualnie realnie najwyrazistsza termin na uprzedzenie dziecka w wbiegnięcie w nastoletni, zaś w kraju dorastający, niezawisły glob!\nOgnisko: Pomoc nauczycielska Zuzanna Jastrzębska - pedagog, doktorantka prof. Edyty Gruszczyk - Kolczyńskiej, oddziału pedagogiki w Loterii Pedagogiki Świadomej im. Marii Grzegorzewskiej w Stolicy.\naurore_dedmon.txt · Last modified: 2018/08/22 16:00 by 199.30.49.129


Systemy alarmowe i monitoring montaż instalacji, serwis Transys.pl | Satel Micra - montaż instalacji alarmowej, serwis, rozbudowa - transys.pl\nHome>Oferta >Montaż >Montaż i serwis systemu alarmowego Satel>Satel Micra\nSatel Micra – micro system, makro mozliwości\nModuł alarmowy Satel Micra pomimo iż w naszym przypadku wykorzystywany do celów zabezpieczenia budynków i sygnalizowania alarmów ma tak na prawdę więcej funkcjonalności. Moduł Micra może nadzorować różne procesy technologiczne, badać i przekazywać informacje o różnych parametrach często bardzo ważnych w przemyśle.\nMy jednak używamy go głównie do antykradzieżowego zabezpieczania obiektów. Najczęstszymi użytkownikami systemów sygnalizacji na bazie systemu Micra są właściciele mieszkań w blokach lub domków letniskowych. Troszkę rzadziej właściciele małych domków jednorodzinnych, którzy przeważnie systemem bezprzewodowym i w stopniu podstawowym chcą zabezpieczyć swój majątek.\nMicra nie dzieli się na strefy i pozwala budować system alarmowy na zasadzie jeśli nikogo nie ma w domu to włączony, jeśli domownicy są to wyłączony. Pozwala na podłączenie i skonfigurowanie niewielkiej ilości urządzeń bo tylko 4 czujników przewodowych i 8 bezprzewodowych. Jest możliwość rozbudowy urządzeń bezprzewodowych, ale w takim przypadku warto rozważyć zastosowanie systemu alarmowego Satel Perfecta.\nObsługa systemu Satel Micra\nObsługa modułu alarmowego Satel Micra odbywać się może na trzy sposoby. Z bezprzewodowej klawiatury, za pomocą wielofunkcyjnych pilotów i z aplikacji na urządzenia mobilne Micra Control. W każdym z wymienionych przypadków jest banalnie prosta. System Micra wszystkie informacje o systemie takie jak awarie, alarmy, statusy wysyła właścicielowi na telefon w postaci wiadomości tekstowych SMS. Właściciel może z systemem komunikować się również za pomocą wiadomości sms lub z aplikacji na smartfonie czy tablecie z poziomu interfejsu graficznego. Oczywiście czy i jak się zachowa system, czy i jak powiadomi właściciela to wszystko musi zostać odpowiednio skonfigurowane z poziomu programowania centrali w trybie serwisowym. Warto pytać instalatora co i jak konfiguruje, aby w przyszłości nie trzeba było się domyślać np. czy baterie już wymieniać czy jeszcze nie. System jeśli jest prawidłowo skonfigurowany powiadomi użytkownika odpowiednio wcześniej o zaistniałych kłopotach.\nCzujniki bezprzewodowe systemu Satel Micra\nSystem bezprzewodowy Micra jest system jednokierunkowy działający na częstotliwości 433Mhz. Przez co urządzenia są w teorii bardziej narażone na zakłócenia generowane przez inne urządzenia bezprzewodowe. Tyle w teorii. W praktyce jest to bardzo bezpieczny system jednak faktycznie zaśmiecone pasmo na którym działają urządzenia sprawia, ze nie rozmawiamy przy systemie Micra o zasięgach rzędu kilkuset metrów, a o kilkudziesięciu, co w większości mieszkań czy domków letniskowych jest i tak z dużym zapasam.\nRodzaje czujników bezprzewodowych jakie mamy do dyspozycji w zakresie systemu Micra to: czujnik ruchu PIR, czujnik kontaktronowy, czujnik zbicia szyby, czujnik zalania wodą, czujnik dymu i ciepła oraz zewnętrzny sygnalizator. To w zdecydowanej większości systemów bezprzewodowych zostawia konkurencje w tyle.\nAplikacja na urządzenia mobilne Micra Control\nZajmujemy się nie tylko montażem nowych systemów, ale rozbudową, modernizacją i serwisem już istniejących, Wspomagamy klientów w konfiguracji własnego systemu. Bo większość osób, które twierdziło, że sama sobie poradzi niestety nie radzi sobie z ustawieniem wszystkich parametrów, lub robi to nieprawidłowo. Zamiast tracić masę czasu na to zapraszamy do kontaktu z nami. Zrobimy to prawidłowo wyjaśniając na przyszłość jak i co trzeba robić.\nDla klientów, którzy zdecydują się nam powierzyć dostawę i instalację systemu mamy bonus w postaci możliwości przedłużenia gwarancji ze standardowych 24 miesięcy do nawet 5 lat.


Drukarki fiskalne – oferta – Be IT\nPowinniśmy uprzytamnić sobie, że na części przedsiębiorców spoczywa obowiązek stosowania kasy fiskalnej. Dotyczy to firm, które sprzedają towary albo również świadczą usługi na rzecz osób fizycznych, czyli nie prowadzących działalność gospodarczą, ale też na rzecz rolników ryczałtowych. W praktyce znaczy to, że znaczna część przedsiębiorców ma obowiązek zainstalowania kasy fiskalnej w swojej firmie.\nNie musimy się jednakże przejmować, ponieważ aktualnie na rynku dostępnych jest sporo różnorakich modeli kas fiskalnych, a zatem np tomaszów mazowiecki kasy fiskalne, które charakteryzują się niewielkimi rozmiarami, a takie małe kompaktowe urządzenia świetnie sprawdzają się przykładowo w zawodach takich jak adwokat czy stomatolog.\nNa początku trzeba wyjaśnić, że nowe przepisy wprowadzają obowiązek stosowania kas fiskalnych on-line, czyli mających bezpośrednie połączenie z repozytorium kas na kolejne branże, więc powinniśmy na bieżąco śledzić przepisy, aby zorientować się, czy musimy swojej firmie zmienić system kasowy, a więc wprowadzić kasę fiskalną działającą w trybie online. Aktualnie na rynku dystrybutorzy oferują zarówno kasy fiskalne stacjonarne, które stanowią części systemu kasowego, jak także niezbyt duże kompaktowe urządzenia mobilne czy również drukarki fiskalne. Warto wspomnieć o tym, że w ofercie dostawców kas fiskalnych znajdziemy także inne urządzenia, przykładowo takie jak terminale płatnicze łódź. Warto mieć na uwadze także, że aktualnie oferta kas fiskalnych jest nieustannie rozszerzana, dzięki czemu tworzone są urządzenia dostosowane na przykład do potrzeb konkretnych profesji czy branży. Co za tym idzie, w ofercie dystrybutorów znajdziemy np kasy, które znajdują zastosowanie w aptekach. Pamiętajmy też o tym, że kasy fiskalne tomaszów mazowiecki to szeroki wybór urządzeń, które pochodzą od znanych i cenionych producentów, a więc są to urządzenia charakteryzujące się nie tylko i wyłącznie wysoką funkcjonalnością, niemniej jednak także tworzone z mocnych a także odpornych na zniszczenie materiałów.\nSprawdź: kasy fiskalne tomaszów mazowiecki.


Muffiny Z Malinami - Blox.pl\nNajnowsze wpisy: muffiny z malinami\nKokos + malina to połączenie doskonałe, uwielbiam je! Uwielbiam też muffiny, najprostsze z najprostszych wypieków, które można przygotować na milion sposobów, tworząc różne kombinacje smakowe, zawsze wychodzą pysznie i zawsze się udają! Muffiny kokso...\nNo i stało się ... zachorowałam. Od kilku dni zastanawiam się, jak długo jeszcze może doskwierać mi ból gardła. Co radzić droga KUCHNIO ? W lodówce odrobina MALIN a w szafce MĄKA z AMARANTUSA. Dla nie wtajemniczonych dodaję, iż ... ... Mąka z nasion...\nNajlepsze blogi: muffiny z malinami


Testy BHP dla nauczycieli - Kurs Pierwsza Pomoc Przedmedyczna Online\nMinister Gospodarki i Pracy w swoim rozporządzeniu z dnia 27 lipca 2004 w sprawie szkolenia z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy narzucił konieczność przeprowadzenia egzaminu po szkoleniu BHP okresowym. Ma to na celu sprawdzenie, czy pracownik przyswoił wiedzę.\nNie zostało jednak określone, w jakiej formie egzamin ma być przeprowadzony. Najczęściej jest to test BHP składający się z pytań i odpowiedzi. Ze względu na to, iż istnieje możliwość odbycia szkolenia online, to również można przeprowadzić egzamin bhp przez internet.\nEgzamin BHP online w formie testu to najprostsze i najszybsze rozwiązanie. Wystarczy w teście BHP zaznaczyć odpowiedzi, by po chwili mieć wynik. Jedynie poprawne wykonanie testu po szkoleniu BHP okresowym stanowi podstawę do wydania zaświadczenie. Dokument ten przechowywany jest w aktach pracownika.


Wysłany Kwiecień 14, 2019\nJulie Niedziela, 14 kwietnia 2019 15: 56\nCzerwona skóra jest piękna. Wygląda na to, że już się bawi.\nJoanne Summers Niedziela, 14 kwietnia 2019 17: 00\nDziękuję Julie. Czerwona skóra jest dla nas nowa, większość naszego zestawu do zabawy jest czarna i uwielbiam kontrast między jej czarnym kołnierzem a opaską i kneblem. Ona to uwielbiała.\nMarie Rebelle Niedziela, 14 kwietnia 2019 17: 37\nTak piękny obraz!\nLittlegem Niedziela, 14 kwietnia 2019 20: 03\nUrocza, uderzająca czerwień maski gagowo-ocznej, piękny obraz.\nJoanne Summers Niedziela, 14 kwietnia 2019 21: 19\n@Marie Rebelle Dzięki, że tak fajnie było się bawić.\n@Littlegem Dziękuję, kolory idą bardzo dobrze razem. Opaska na oczy to urocza podszewka ze sztucznego futra, która jest tak wygodna.\npszczoła Wtorek, 16 kwietnia 2019 20: 59\nPodoba mi się wygląd opaski na oczy o wiele lepiej niż typ maski, który pozwala ci zobaczyć swój nos.\nJoanne Summers Wtorek, 16 kwietnia 2019 21: 17\nTo fantastyczna opaska na oczy, sztuczne futro oznacza, że nie można w ogóle zerknąć, a ponieważ oba okulary mogą przesuwać się po pasku, będą pasować każdemu. To naprawdę tani produkt Bondary - https://www.sexmachinereviews.co.uk/obey-red-saddle-leather-adjustable-blindfold-review.html\nLittleSwitchBitch Wtorek, 16 kwietnia 2019 21: 39\nWygląda na to, że sub 'r' ma dużo zabawy x\nJoanne Summers Piątek, 19 kwietnia 2019 10: 21\nOch, świetnie się bawiła i skończyło się na tym, że zarówno Stunt Cock, jak i ja pracowaliśmy nad nią w tym samym czasie. Była w niebie LOL.\npedał Piątek, 19 kwietnia 2019 22: 49\nOhh laska ... może być tak cholernie zła\nJoanne Summers Sobota, 20 kwietnia 2019 14: 18\nZ pewnością może to być złe narzędzie we właściwych rękach, może być również użyte do dokuczania i zadowalania ;-)


o. dr Cyprian Moryc OFM (Lublin)\nPytanie o prawdziwie rysy twarzy Jezusa i Maryi było żywe w Kościele od zarania jego dziejów. Pierwsi chrześcijanie, ograniczeni starotestamentalną niechęcią obrazowania Boga, zmagali się z dylematem, czy w ogóle można tworzyć wizerunki Boga i świętych. Rodząca się pośród kontrowersji sztuka sakralna, znajdowała usprawiedliwienie w licznych i niezwykłych legendach. Najpopularniejsze podania sławiły cudownie znalezione wizerunki, obrazy ,,nie ręką ludzką uczynione'', z najgłośniejszym autoportretem Pana, przesłanym przez samego Jezusa pobożnemu królowi Edessy – Abgarowi. Żyjąca w V w. Eudoksja, żona cesarza Teodezjusza II (408-450), promowała niezwykły obraz, wykonany, jak rozgłaszano, przez św. Łukasza, autora Ewangelii i Dziejów Apostolskich. Obraz-relikwię należało powielić. Dwór zatrudnił wielu malarzy, którzy z trudem realizowali napływające zlecenia. Świątynie i pałace zapełniały się intrygującymi wizerunkami, które przepisywano Ewangeliście. Zadziwiającą płodność artystyczną Malarza-Ewangelisty usprawiedliwiano interwencją aniołów. Niebieskie duchy miały wkraczać podczas snu zmęczonego artysty i kończyć dzieła nadając im nadprzyrodzony, magiczny wdzięk. Największą sławą cieszyły się dwa wizerunki: rzymski z zatybrzańskiego kościoła św. Sykstusa i Dominika oraz konstantynopolitański - Hodegetrii, z klasztoru mnichów przewodników - ton hodegon.\nNa niesłychaną siłę wyrazu pierwszego z wymienionych obrazów baczniejszą uwagę zwrócono już średniowieczu. W wieku XVII Francesco Maria Torri uznał tę ikonę za jedyny obraz Łukasza: ,,Jest to, w całym tego słowa znaczeniu, dzieło wizjonerskie, fascynujące siłą ekspresji, przykuwające widza potęgą jakiejś niesamowitej mocy (...). Wielkie Jej, jasne oczy są treścią całego obrazu, głównym jego momentem. Oczy te żyją, hipnotyzują, są łaskawe i groźne zarazem, działają jak głos z zaświatów'' (Skrudlik). ,,Głowa przedziwnie piękna przedstawia najoryginalniejszy typ Najświętszej Dziewicy: wielkie, łagodne oczy, nos długi i ściągły, usta małe, dość zbliżone do nosa, broda niewydatna. Płeć twarzy brunatna, gdyż kolor czerwony, jako kolor ognia, uważany był za pierwotny, najszlachetniejszy i kosmiczny'' (Rohault de Fleury).\nFleury uznał to niezrównane dzieło sztuki, przewyższające wszystkie inne - podobnie jak jego rodak Berthier oraz Włoch Garrucci – za współczesne Matce Pana i pochodzące od św. Łukasza. Hipoteza ta jest niezwykle odważna,wskazuje bowiem na najstarsze z zachowanych sztalugowych przedstawień Bogarodzicy, namalowane przed soborem efeskim w 431 r.(!). Dzieło ma charakter malarstwa przedbizantyńskiego, odwołującego się swą fascynującą mocą do klasycznej, grecko-rzymskiej tradycji malarskiej. Ewangelista Łukasz lub każdy inny potencjalny mistrz portretów Maryi nie mógł malować według kanonów bizantyńskich, bo te ukształtowały się kilka wieków później. Hodegetria konstantynopolitańska, jako narodowe palladium, zyskała rangę obrazu wzorcowego.\nRysem najbardziej znamiennym hieratycznej kompozycji było podkreślenie godności królewskiej. Pierwotną nazwę, odnoszącą się do topografii miejsca, zaczęto interpretować alegorycznie, ukazując Maryję jako przewodniczkę w wierze – Hodegetrię. To nowe imię było szczególnie uzasadnione poprzez układ prawej dłoni Maryi, wskazującej ma Jezusa – Drogę, Prawdę i Życie. Obraz Hodegetrii dotarł również do Polski,na Jasną Górę. Ikonie od samego początku towarzyszyła sława oryginału Łukaszowego, malowanego przez Ewangelistę na deskach stołu domu Świętej Rodziny w Nazarecie. Jako pierwszy w naszej literaturze propagował ten pogląd sam Jan Długosz: ,,obraz (…) namalowany w sposób dziwny i rzadki kierujący swe najsłodsze wejrzenie w każdą stronę, gdziekolwiek się zwrócisz, o którym podają, że jest jednym z tych, które święty Łukasz ewangelista ręką własną namalował i który na to miejsce przyniósł książę Władysław Opolski”.\nObraz Jasnogórski uległ profanacji podczas rabunkowego najazdu husytów w 1430 r. Renowację ikony zlecił Jagiełło nadwornym malarzom, którzy na bizantyńsko-ruski oryginał nałożyli nowe dzieło,malowane precyzyjnie po linii cudownego oryginału, ale w konwencji gotyckiego stylu miękkiego. W ten sposób obraz stał się symbolem naszej kultury ukształtowanej między Wschodem a Zachodem.\nByć może w ekipie konserwatorów jasnogórskiego wizerunku był Jakub Wężyk. Nie da się ustalić tego z całą pewnością. Wiadomo tylko, że artysta pozostawał pod wielkim urokiem Ikony Częstochowskiej. Po utracie wzroku udał się na Jasną Górę, gdzie cudownie ozdrowiał. Gdy wrócił na Litwę, w dowód wdzięczności zaczął malować pamięciową kopię obrazu jasnogórskiego. Czekało go niezwykle trudne zadanie. Jako malarz ikon musiał przestrzegać rygorystycznego kanonu artystycznego. Kościół bizantyński, traktując sztukę jako posługę charyzmatyczną, wypracował cały szereg przepisów rządzących nie tyko pracą, ale i życiem malarza. Zarówno ogólna kompozycja, jak i poszczególne detale obrazów musiały być zgodne z Łukaszowym prototypem. Kolor szat, karnacji, gesty rąk, układ palców, kształt i kolor oczu, ust, dobór atrybutów – wszystko było strzeżone drobiazgowymi przepisami Kościoła. Stąd malarz, prowadzący bardzo zdyscyplinowany, ascetyczny tryb życia, daleki był od pokusy uwieczniania na tablicy przypadkowych emocji i upodobań. Tworzył prawdziwe arcydzieła, gdyż mógł jedynie dążyć do większej głębi, większego wysiłku otwarcia na wewnętrzne światło (światło Taboru) i duchowe namaszczenie. Był nie tyle artystą, co teologiem, malującym zgodnie z kanonem przekazywanym pieczołowicie przez świętych Ojców Kościoła wprost od jego twórcy, Łukasza Ewangelisty.\nNic dziwnego, że Wężyk podpadł w coraz większe skrupuły i nie będąc zadowolony ze swej pracy, powracał parokrotnie do Częstochowy. Pewnego poranka ujrzał na tablicy, którą całkiem zatartą wieczór zostawił, nadzwyczajną światłością otoczony wizerunek Najświętszej Panny przez anioła wymalowany i usłyszał słowa:,,Jakubie i masz to w nagrodę za twoje pobożne pragnienia”. W tak niesłychanych okolicznościach miał powstać kolejny cudowny obraz maryjny należący do rodziny obrazów Łukaszowych – ikona Matki Boskiej Sokalskiej – obecnie otaczany kultem w nowym sanktuarium w Hrubieszowie (od 2002 r.). Było to dzieło kanoniczne: Hodegetria – zmaterializowany pomnik maryjnej pobożności i tysiącletniej już chrześcijańskiej ikonografii.\nHodegetria ukazuje Maryję w półpostaci, jakby w ramie okiennej, przywodząc takim obrazowaniem obyczajowość władców przemawiających do ludu z okna lub honorowej loży. Ogólny układ ciała, hieratyczna postawa oraz szczegóły gestów – są precyzyjnie wystudiowane i czytelnie objawiają królewska godność, autorytet i piękno. Wyprostowana dłoń Maryi kieruje uwagę wiernych w stronę Jezusa, prowadzi do Boga ucząc modlitwy i posłuszeństwa w wierze. Pełne majestatu Dzieciątko prawą rączką błogosławi, w lewej trzyma księgę Ewangelii. Nieco orientalna fizjonomia Dzieciątka nasuwa skojarzenie z małym faraonem, przywodząc słowa prorockie: z Egiptu wezwałem mego Syna. Ciemna karnacja Czarnej Madonny pozwala dostrzec starożytną metrykę, sięgającą czasu świętych ojców, a zwłaszcza pierwszego ikonopisa Łukasza. Bardzo uduchowione oczy ukazują bogaty świat wewnętrznych przeżyć. Usta zaś, w przeciwieństwie do oczu, jako wyraz fizyczności, odnoszą się do ciała przemienionego przez łaskę. Są drobne, nieco suche, wolne od cienia zmysłowości. Oddają harmonię zmysłów i spokój emocji poddanych władzy ducha. Lekki uśmiech wyraża bolesną radość i radosny smutek, stan wewnętrzny pożądany przez wschodnich mistrzów życia duchowego, zwanych hezychastami. Prosty nos, inspirowany najpiękniejszymi rzeźbami greckimi klasycznego okresu, oznacza szlachetne pochodzenie Maryi, najpiękniejszego kwiatu z królewskiego rodu Dawida. Kultura sarmacka Polaków odznaczała się szczególnym upodobaniem w dziełach charakteryzujących się nie pięknem lecz pobożnością i ponad zachodnie, często zmysłowe i rodzajowe obrazy, przedkładała uduchowione wizerunki wschodnie w sposób przedziwny do nabożeństwa zachęcające.\nPowodem takiego stanu rzeczy stawało się między innymi nasze położenie geograficzne na granicy dwóch wielkich kultur: greckiej i łacińskiej. Spotkanie tych bogatych i odmiennych tradycji zrodziło niezwykłe osobliwości, nie występujące w innych regionach Europy. Do takich fenomenów należy między innymi stosowanie drogocennych okładów, zwanych potocznie sukienkami. Zakrywają one niemalże wszystkie polskie, cudami wsławione obrazy. Okłady haftowane, złote i srebrne, bogato cyzelowane, pokrywane dodatkowo gęstą siecią szlachetnych kamieni i dawnych, rodowych klejnotów, przydawały wizerunkom zupełnie nowy status niemalże relikwii. Blask precjozów spowijający Czarne Madonny, urzekał kojącym pięknem, intrygował i przyciągał. Jednocześnie, ten wyszukany kostium budził respekt i dystans, pozwalając zbliżyć się jedyne z wiarą i najwyższym namaszczeniem. Szacowne obrazy posiadały nawet kilka par sukien, zmienianych w zależności od okresu liturgicznego.\nO wyglądzie niektórych sukni Madonny Sokalskiej świadczą ich siedemnasto – osiemnastowieczne kopie, które przechowywane są obecnie w Muzeum Prowincji oo. Bernardynów w Leżajsku. Haftowane okłady różniły się między sobą kolorystyką i szczegółami kwiatowego ornamentu. Niebieską, osiemnastowieczną suknię Maryi zdobiły stylizowane, perłowo-koralowe róże. Okrywający zaś głowę i ramiona czerwony płaszcz pokrywały motywy kwiatowe z pereł, korali i wyszywanych zieloną nicią listków. Wokół głowy występował galon z pereł, przechodzący pod szyją w poczwórny perłowy sznur. Podobny naszyjnik przydano Dzieciątku. Jego karminową suknię zdobiły roślinne aplikacje i hafty. Zupełnie wyjątkowym atrybutem obrazu były korony, a właściwie czepce staropolskie, rodzaj ekskluzywnego nakrycia głów, znany dziś jedynie z portretów przodków. Niegdyś wykonywano owe czepce z drogich tkanin dodatkowo haftowanych i obszywanych jubilerskimi precjozami.\nNa diademie, wieńczącym głowę Maryi Sokalskiej, występował prawdziwy gąszcz aplikacji z precjozów, przeważnie pereł i rubinów. Najbardziej czytelnym elementem misternej kompozycji był wyszyty z pereł hierogram imienia Jezus oraz wyobrażenie pelikana malowane jasną nicią. Diadem Dzieciątka posiadał kształt cylindryczny. Sznur pereł dzielił bujną sieć precjozów na dwie strefy: dolną z motywami geometrycznymi oraz górną, z szeregiem koralowych krzyżyków i najmocniejszym akcentem pośrodku w postacie bogato oprawionego rubinu. Obydwa nakrycia głów wieńczyły jubilerskiej roboty krzyżyki. Najstarsze suknie, znane jedynie z obrazów, naśladowano w XIX i XX w. Współczesnym twórcom nie udało się jednak dorównać kunsztowi dawnych rzemieślników.\nOkładzinę obecnie przesłaniającą Cudowny Wizerunek czczony w Hrubieszowie, wykonał krakowski artysta plastyk Tadeusz Rybski. Metalowa suknia, wzorowana na ocalałym z pożaru dziewiętnastowiecznym okładzie, naśladuje ukwieconą łąkę. Zaklęte w srebrze i złocie kwiaty, urzekają bogactwem kształtu, stanowiąc czytelną metaforę duchowego piękna Maryi. Potwierdza to bogata obrzędowość ludowej pobożności, szczególnie w ceremonii poświęcenia ziół i kwiatów w uroczystości Wniebowzięcia Maryi, nazywaną potocznie świętem Matki Boskiej Zielnej. Wśród kwiatów wyróżnia się lilia, symbol dziewiczej czystości oraz róża. Pięć czerwonych płatków królewskiego kwiatu odnosi ikonografia do pięciu ran Chrystusowych, zaś złoto pyłku, do chwały bóstwa, ukrytej w skazanym na wyniszczenie człowieczeństwie. Jako róża pośród cierni – śpiewamy w Godzinkach – tak przyjaciółka moja pośród córek Adamowych. Dekoracja sukni, podobne jak cały obraz, emanuje rodzimym sarmackim klimatem. Ruska Częstochowa, jak nazywano głośne w całej Rzeczypospolitej sanktuarium, przyciągała szczególnie wojsko, przechodzące pobliskimi gościńcami na kresowe pola bitewne. Rycerze wracali po zwycięskich bataliach, pod wodzą królów i hetmanów, przed oblicze Sokalskiej Hetmanki, by ofiarować Jej zdobyczne chorągwie, buławy i kosztowności. Sokal bywał twierdzą oraz miejscem strategicznych narad monarchów i szlachty, które odbywały się w atmosferze wiary i nieustannej modlitwy. Cudowne odpędzenie wojsk Bohdana Chmielnickiego od murów tegoż miasta w 1655 r. przysporzyło Maryi nowych czcicieli i ugruntowało wciąż wzrastające znaczenie sanktuarium.\nWielkim wyróżnieniem, a zarazem kanonicznym potwierdzeniem żywego kultu, była koronacja Wizerunku papieskimi diademami. Ta doniosła uroczystość, mając miejsce w roku 1724, była czwartą z kolei koronacją cudownego obrazu w Rzeczypospolitej. Obraz Hodegetrii Sokalskiej słusznie postrzegany jest jako niezwykłej wagi skarb kultury i pobożności sarmackiej. Uchodzi jednocześnie za jedno z bardziej frapujących zjawisk polskiej sztuki sakralnej, godne wnikliwego studium. Na szczególną uwagę zasługują siedemnasto – i osiemnastowieczne naśladownictwa utrzymane w konwencji rusko-bizantyńskich Hodegetrii, przechowywane w muzeach i chórach klasztornych (Leżajsk, bernardynki krakowskie). Ich zaletą jest zachowanie czytelnego rysu malarstwa pogranicza kultur. Szkoda, że szerokiemu gronu odbiorców, zarówno wiernym, jak historykom sztuki, bardziej znane i łatwiej dostępne są dziewiętnasto- i dwudziestowieczne interpretacje, wzorowane na obrazie Maszkowskiego, który wystawiono w Sokalu po pożarze w 1843 r. Ta ostatnia grupa dzieł odchodzi niestety od konwencji malarstwa wschodniego, skutecznie zacierając niezwykle pasjonujący Łukaszowy topos, łączący nas przed Bizancjum z greckimi i rzymskimi korzeniami cywilizacji. Ten wielki narodowy skarb, ikona Sokalskiej Hodegetrii, wskazujący wierzącym Jezusa – Drogę, Prawdę i Życie – przez wieki otaczany czcią w Sokalu, znalazł na początku XXI w. swoje poczesne miejsce nie tylko w nowym sanktuarium w Hrubieszowie, ale także w sercach mieszkańców miasta i ziemi hrubieszowskiej.