Dostępne na rynku farby są coraz nowocześniejsze, a niektóre z nich, np. zawierające teflon czy nanocząsteczki, są wyjątkowo innowacyjne. Nie dajmy się jednak zwieść opisom na opakowaniach, sugerującym, że produkty te są doskonałe, bo prawdziwy obraz uzyskamy jedynie po dokładnym porównaniu ich własności. Producenci farb oferują kilkanaście lub kilkadziesiąt kolorów gotowych i nawet kilka tysięcy odcieni na zamówienie - z szerokiej palety NCS lub RAL. Przygotowanie koloru w markecie budowlanym zajmuje do pół godziny. Pamiętajmy, że ostre barwy, choć nadają oryginalności, należy stosować z umiarem, ograniczając się do zastosowania ich np. w obrębie jednej ściany.\nStopień połysku określa się poprzez procentowe odbicie strumienia światła padającego na powłokę pod kątem 60°. W dokumentacji wyrobów najczęściej jednak spotyka się słowne określenie połysku - głęboki mat, mat (satynowy), połysk średni (półmat) oraz połysk. Warto pamiętać, że ostateczny efekt zależy także od właściwości malowanego podłoża. Stopień połysku wybiera się również w przypadku farb z mieszalnika.\nW sklepach znajdziemy wiele odmian farb strukturalnych, pozwalających na uzyskanie rozmaitych efektów przy użyciu różnych narzędzi: wałków, szczotek czy kielni. Decydując się na takie rozwiązanie, możemy zrezygnować z wygładzania podłoża, bo jego niedoskonałości nie będą widoczne na fakturowanej powłoce.\nWedług PN-EN 13300, farby do ścian mają pięć klas odporności na ścieranie: pierwsza gwarantuje najwyższą trwałość, a piąta najniższą. Przyznaje się je w zależności od ubytku powłoki (liczonego w mikrometrach) po ustalonej liczbie cykli czyszczenia na mokro. W praktyce na mokro można czyścić jedynie powłoki z farb klasy I i II.\nNa rynku znajdują się farby zawierające nietypowe składniki, do których należą np.:\n- teflon - zwiększa odporność na zabrudzenia i wielokrotne szorowanie;\n- nanocząsteczki - przeciwdziałają rozwojowi mikroorganizmów, a nawet neutralizują zapachy (np. dymu papierosowego). Ponadto ściana mniej się brudzi i łatwiej ją czyścić;\n- cząsteczki ceramiczne - działają podobne do teflonu. Ponadto zwiększają odporność powłoki na pleśnie i inne grzyby;\n- dodatki krzemianowe - pozwalają ścianie na pochłanianie nadmiaru wilgoci lub oddawanie jej do pomieszczenia, gdy jest zbyt sucho.\nTrudno zweryfikować rzeczywiste właściwości takich farb, ale na szczęście nie są dużo droższe od zwykłych.\nPrzenikanie pary wodnej\nFarby do wnętrz powijmy być paroprzepuszczalne. Sprzyja to utrzymywaniu się w pomieszczeniach w miarę stabilnej wilgotności powietrza i zabezpiecza przed niszczeniem powłoki malarskiej w razie zwrotnego przenikania wilgoci do pomieszczeń latem. Za farby o wysokiej dyfuzji pary wodnej uznawane są te o współczynniku dyfuzji poniżej 0,1 m.\nPrzepisy określają, jaką zawartość LZO, czyli lotnych związków organicznych (szkodliwych dla środowiska i zdrowia człowieka, ulatniających się do otoczenia latami), mogą zawierać farby do wnętrz. W przypadku wyrobów wodorozcieńczalnych, zawartość LZO nie może przekraczać 30 g/dm3, a rozpuszczalnikowych - 100 g/dm3. Informacja o zawartości LZO powinna być umieszczona na opakowaniu. Farby spełniające zaostrzone normy środowiskowe są oznaczone znakiem „E”, Ecolabel, Polskiego Towarzystwa Alergologicznego lub Błękitnego Anioła.\nPonadto producenci mogą wystąpić o nieobowiązkowe atesty, dopuszczające wyrób do kontaktu z żywnością lub do szczególnego zastosowania, np. w pomieszczeniach o podwyższonym reżimie higienicznym lub ochrony przeciwpożarowej.\nWiększość farb można aplikować dowolną techniką - pędzlem, wałkiem albo natryskiem pneumatycznym bądź hydrodynamicznym, ale pamiętajmy, że natrysk pneumatyczny wymaga znacznego rozcieńczenia farby, co nie zawsze jest dopuszczalne.\nFarby o tzw. własnościach tiksotropowych prawie nie ściekają z pędzla lub wałka, co szczególnie ułatwia malowanie sufitów.\nZdolność krycia farby to właściwość decydująca o tym, jaka liczba warstw zagwarantuje jednolitą barwę powłoki. W dokumentacji technicznej określana jest jako współczynnik kontrastu przy określonym zużyciu farby (np. 3 przy wydajności 7 mz/l) - im niższy współczynnik kontrastu, tym farba ma lepsze własności kryjące.\nWydajność farby to parametr, który bezpośrednio przekłada się na koszt prac. Podaje on powierzchnię, jaką można jednokrotnie pomalować 1 litrem produktu. Dla farb ściennych wydajność deklarowana wynosi 8-15 m2. W praktyce zależy ona od gładkości i chłonności podłoża. Przy ustalaniu ilości potrzebnej farby, trzeba uwzględnić liczbę nakładanych warstw (od jednej do trzech). Farbą o ciemnej barwie trzeba zazwyczaj malować trzykrotnie, by uzyskać głębię koloru.\nCzas schnięcia farb jest szczególnie istotny przy nakładaniu powłok wielowarstwowych. Zależnie od rodzaju wyrobu, wynosi od kilku godzin do 2-3 dni, przy czym spore znaczenie ma temperatura i wilgotność powietrza.


Konsultacja psychodietetyczna • 250 zł +1 więcej\nKonsultacja psychodietetyczna • 250 zł\nKonsultacja diagnostyczna • 150 zł +3 więcej\nSZKOLNA 7, Krapkowice\nKonsultacja dietetyczna (kolejna wizyta) • od 80 zł +1 więcej\nLeczenie nadwagi i otyłości - konsultacja kontrolna (opis) • 100 zł\nZapoznanie się z wynikami badań, stylem życia i stylem odżywiania, analiza składu ciała.\nKonsultacje przeznaczone są dla osób gotowych, by skoncentrować się na czynnikach fizycznych i psychologicznych w procesie zmiany nawyków żywieniowych.\n10 maja 2021 • Wizyta umówiona przez ZnanyLekarz.pl • Lokalizacja: PRUDNIK- GABINET DIETETYKI KLINICZNEJ. STUDIO TRENINGU PERSONALNEGO • konsultacja dietetyczna (pierwsza wizyta)\nPodoba mi się zaangażowanie i indywidualne podejście do pacjenta, nie ocenia tylko stara się znaleźć rozwiązanie. Żadnych minusów.\nWidać, że dietetyk z powołania.\n3 kwietnia 2021 • Wizyta umówiona przez ZnanyLekarz.pl • Lokalizacja: Fitness Club Infiniti • konsultacja dietetyczna (kolejna wizyta)\nZaczynamy leczenie, ale na chwilę obecną jesteśmy z córką zadowolone z wizyt. Duże zaangażowanie ze strony Pana Tomka :)\n20 marca 2021 Lokalizacja: Przychodnia lekarska Samed • konsultacja psychodietetyczna\nBardzo polecam odchudzanie z panem Tomkiem, ponieważ jest to poszukiwanie równowagi w kwestii jedzenia, utraty wagi, samoakceptacji , spojrzenia na siebie . Dieta nie musi być kolejnym zadaniem do wykonania , nie musi się wiązać z napięciem, stresem, poczuciem winy . A przekonanie , że jak schudnę , to będę szczęśliwa jest bardzo błędne.\n20 marca 2021 • Wizyta umówiona przez ZnanyLekarz.pl • Lokalizacja: Fitness Club Infiniti • konsultacja dietetyczna (pierwsza wizyta)\nPolecam, wizyta w bardzo przyjaznej atmosferze. Duże zaangażowanie i profesjonalne podejście do problemu pacjenta\n15 marca 2021 Lokalizacja: NZOZ "NA LIGONIA" - GŁOGÓWEK • konsultacja dietetyczna (kolejna wizyta)\nPan Tomasz indywidualne podchodzi do pacjenta, bardzo konsekwentny w dążeniu do celu. Ogromna wiedza i mega wsparcie, 100% profesjonalizm.\n8 lutego 2021 Lokalizacja: Konsultacje online • konsultacja psychodietetyczna\nChciałbym serdecznie podziękować ,za pomoc ,za smaczną zdrową dietę ,za motywację do działania(treningów biegowych i siłowych). Dzięki zebraniu tego wszystkiego w jedną całość ,udało mi się schudnąć 10 kg w niecałe 8 tygodni. Pan Tomasz jest wybitnym specjalistą w dziedzinie dietetyki i z czystym sumieniem będę Pana polecać każdemu kto będzie chciał zdrowo, skutecznie ,szybko i pod znakomitym nadzorem ,zmienić swoje nawyki żywieniowe i myślenie na pozytywne.\n25 stycznia 2021 • Wizyta umówiona przez ZnanyLekarz.pl • Lokalizacja: PRUDNIK- GABINET DIETETYKI KLINICZNEJ. STUDIO TRENINGU PERSONALNEGO • konsultacja dietetyczna (pierwsza wizyta)\nBardzo konkretny i rzetelny , spokojny i opanowany, dobrze tłumaczy zasady właściwej diety. Polecam.\n8 grudnia 2020 Lokalizacja: Przychodnia lekarska Samed • konsultacja diagnostyczna\nMiła atmosfera, szczegółowe wyjaśnienia.Jedzenie smaczne,kilogramy lecą. Bardzo polecam pana Tomka,warto\n23 listopada 2020 • Wizyta umówiona przez ZnanyLekarz.pl • Lokalizacja: Fitness Club Infiniti • konsultacja dietetyczna (pierwsza wizyta)\nMam za sobą pierwszą konsultację, którą oceniam bardzo pozytywnie. Jestem osobą, która nauczona doświadczeniem, sceptycznie podchodzi do specjalistów w tematyce żywienia - szczególnie biorąc pod uwagę fakt, że w dzisiejszej dobie social mediów i samozwańczych mentorów, nie trudno o osoby niekompetentne.\nJednak po pierwszym spotkaniu, mogę podzielić się pozytywnym wrażeniem, że mam do czynienia z osobą, która doskonale rozumie "co z czym się je" i dzięki temu przed nami (mam nadzieję) efektywna współpraca. Cieszę się, że porozmawiałam z Panem Tomkiem. Z gabinetu wyszłam o wiele bardziej spokojna, a na siebie zaczęłam patrzeć z troszkę innej perspektywy - co już jest dla mnie ogromnym sukcesem. Dziękuję, Panie Tomaszu i do zobaczenia.\n13 listopada 2020 Lokalizacja: Fitness Club Infiniti • leczenie nadwagi i otyłości - konsultacja kontrolna\nWizyta przebiegła w bardzo miłej atmosferze. Wszystkie informacje zostały mi jasno przekazane. Podczas wizyty dietetyk dokonał analizy składu ciała i dokładnie ja omówił w zrozumiały sposób. Zdecydowanie polecam!\nAnaliza stanu odżywienia w Krapkowicach\nDieta dla sportowców w Krapkowicach\nDietoterapia w Krapkowicach\nPomiary ciała w Krapkowicach\nWizyta domowa w Krapkowicach\nKonsultacja diagnostyczna w Krapkowicach\nJadłospis 21-dniowy w Krapkowicach\nMiażdżyca w Krapkowicach\nNadciśnienie tętnicze w Krapkowicach


Nadchodzące filmy Marvela mają być unikalne - Aktualności - NEOsite\nWiele osób zarzuca produkcjom Marvela, iż te są tworzone według tego samego schematu, co czyni je do siebie niezwykle podobnymi. Kevin Feige zapowiedział jednak, iż każdy z czterech, nadchodzących filmów studia będzie inny od pozostałych.\nJuż za kilkanaście dni w kinach pojawi się Thor: Ragnarok, widowisko, które ma zaprezentować zupełnie nową formułę, której w filmach Marvela jeszcze nie widzieliśmy. Wczoraj odbyła się uroczysta premiera tej produkcji, w jej czasie Kevin Feige – szef studia zapowiedział, iż kolejne filmy MCU będą zupełnie czymś innym, w stosunku do tego, co Marvel robił do tej pory.\nCo ze zwiastunem Avengers: Infinity War?\nKażdy z następnych filmów jest zaprojektowany tak aby być zupełnie inny, zupełnie unikalny. Ragnarok, Czarna Pantera, Infinity War, a nawet Ant-Man and the Wasp – wszystkie te cztery filmy są wyjątkowe i nie mogę się doczekać, aż widzowie je zobaczą.\nInformacje, które pojawiły się o kolejnych produkcjach Marvela pokazują, iż słowa Kevina Feige mogą być prawdziwe. Thor: Ragnarok zapowiada się jako kosmiczna szalona przygoda, Czarna Pantera jako film akcji, dodatkowo z obsadą, którą w większości będą stanowić czarni aktorzy. Infinity War będzie oczywiście projektem wyjątkowym, wieńczącym pewną część całego uniwersum.\nNa koniec pozostaje oczywiście Ant-Man & the Wasp, o którym wiemy najmniej. Może on być jednak szansą dla Marvela, na zrobienie mniejszego filmu z bardziej osobistą historią, co może służyć za chwilę wytchnienia po karuzeli emocji, jak czaka nas w najbliższych miesiąch.\nPoczątek tej przejażdżki już 25-ego października, gdy w kinach zadebiutuje Thor: Ragnarok.\nDisney Kevin Feige marvel thor ragnarok


Budownictwo i mieszkanie / Baseny i sauny - WrotaPolski.pl - katalog polskich stron www\nBudownictwo i mieszkanie » Baseny i sauny\nSaunet - Sauny\nSaunet - generalny dystrybutor Ori oferuje profesjonalne sauny fińskie, łaźnie parowe Ori oraz kabiny infrared. Oferowane sauny i łaźnie parowe są wysokiej jakości. Oferta dla osób indywidualnych jak i instytucjonalnych. Serwis, doradztwo - łaźnie i sauny fińskie.\nArras Baseny - Łóżeczka powietrzne\nArras - baseny i spa. Tworzymy przestrzenie o których marzysz - wykonawstwo w zakresie projektowania i budowy basenów kąpielowych, spa, instalacje urządzeń filtrujących i uzdatniających wodę. Sauny, groty solne, baseny, fontanny, spa, łaźnie parowe, przestrzenie relaksu. Atrakcje, wodne place zabaw, wodospady, przeciwprądy, łóżeczka powietrzne, gejzery.\ndata: 27-10-2008 | szczegóły\nFolkpool - Budowa basenów\nProfesjonalna firma Folkpool - specjalizacja to: wanny spa, baseny kąpielowe. Firma na szwedzkim rynku istnieje ok 40 lat. Jest to znana nie tylko w Skandynawii, ale też w innych krajach europejskich firma basenowa. Projektowanie i budowa - baseny, wanny spa, akcesoria basenowe i baseny kąpielowe.\nCentrum Sauny to witryna internetowa która ma do zaferowania szeroki wachlarz łaźni parowych, kabin IR, beczek kąpielowych oraz innych urządzeń spa. Jeśli marzysz by wizytować saunę lub łaźnie wtedy odwiedź centrum-sauny.pl, na pewno będziesz usatasfakcjonowany. Centrum Sauny Wandex to wytwórca wanien z hydromasażem i elementów wyposażenia gabinetów odnowy biologicznej, posiadający długoletnie doświadczenie w tej specjalności. Centrum Sauny Wandex posiada świadectwo jakości ISO 9001.\ndata: 17-01-2009 | szczegóły


Samochodowe DNA lekarstwem na złodziei? - MotoFocus.pl\nStrona główna > Informacje > Wiadomości rynkowe > Samochodowe DNA lekarstwem na złodziei?\nSamochodowe DNA lekarstwem na złodziei?\nWitold Hańczka https://motofocus.pl/ , 28 kwietnia 2014, 13:51\nNa wprowadzenie interesującego rozwiązania zdecydowała się firma VB Leasing. Jako pierwsza w Polsce, firma leasingowa będzie stosować innowacyjne zabezpieczenie antykradzieżowe pod nazwą DNA Program. Auta będą oznaczane mikrocząsteczkami z unikalnym „kodem genetycznym”.\nProsty sposób na złodziej samochodów?\nPodbijająca świat technologia DNA polega na naniesieniu unikalnych dla danego przedmiotu tysięcy mikrokropek. O oznaczeniu informują specjalne nalepki na aucie, których zadaniem jest zniechęcenie potencjalnych złodziei.\n– „Auta zabezpieczone w ten sposób nie mają żadnej rynkowej wartości dla złodzieja czy pasera części. Cząsteczki z kodem identyfikacyjnym znajdują się na wielu elementach i w trudno dostępnych miejscach, dlatego nawet próby mechanicznego usuwania czy zamalowania nie gwarantują „oczyszczenia” pojazdu. Wystarczy jedna, by policja mogła zidentyfikować właściciela samochodu czy jego części." – tłumaczy Agata Ratajczak z firmy DNA Program Polska.\nTechnologia pozwala zabezpieczyć przedmiot nie tylko przed kradzieżą, ale również przed procederem podmiany części. Miejsca naniesienia mikrokropek można dostrzec\noświetlając przedmiot lampką emitującą światło UV, a kod identyfikacyjny umieszczony na cząsteczce jest widoczny przy pomocy szkła powiększającego. Każdy może łatwo go zweryfikować w internetowej bazie. Technologią tą można zabezpieczać pojazdy, ale również wszelkiego rodzaju maszyny, urządzenia oraz inne mienie.\nTesty potwierdzają trwałość oznaczenia na 20 lat, a o skutkach prewencyjnych świadczą dane z Australii, Wielkiej Brytanii czy USA, gdzie system jest wykorzystywany m.in. przez służby specjalne. DNA Program zyskał również uznanie w oczach polskich ekspertów, zajmując pierwsze miejsce podczas Międzynarodowych Targów Zabezpieczeń SECUREX.\nSprzedawcy używanych aut nie zgadzają się na jazdę próbną\nJazda próbna jest jedną z obowiązkowych czynności, które należy wykonać przed zakupem samochodu używanego. Niestety w naszym kraju nie zawsze kupujący ma okazję sprawdzić w praktyce samochód, który chciałby nabyć. Wielu sprzedawców nie zgadza się bowiem na odbycie jazdy próbnej. Co jest tego powodem? Odpowiedź starali się znaleźć specjaliści z firmy Motoraporter. – „Podczas zakupu […]\nCzym jeżdżą profesjonaliści z branży motoryzacyjnej?\nW nieskończonych zasobach Internetu znaleźć można setki zestawień i rankingów, których celem jest wskazanie najlepszych, najchętniej kupowanych czy najmniej awaryjnych samochodów. Niestety większość z tych opracowań nie pomaga ludziom w wyborze odpowiedniego auta. Przedstawiamy badanie, w którym o preferencje dotyczące wyboru pojazdów zapytano osoby zawodowo związane z branżą motoryzacyjną. Badania zostały przeprowadzone przez firmę BETIS, […]\nAluminium w branży automotive\nPo raz pierwszy aluminium zostało użyte przy produkcji samochodów już na początku XX w. Przez kolejnych sto lat, producenci pojazdów i ich wyposażenia ostrożnie podchodzili do tego lekkiego metalu. Obecnie sięgają po niego coraz częściej – ze względu na wymagania współczesnego rynku motoryzacyjnego. Ciekawostką jest, że aluminium w motoryzacji pojawiło się pierwszy raz już na […]


Sklep Spawalniczy - Katalog Stron Glidezar.pl\nZapraszamy do zapoznania się z stroną internetową sklepu spawalniczego Tytan. Nasza branża zajmuje się takimi tematami jak spawalnictwo, czy pneumatyka. W naszym asortymencie znajdą Państwo również elektronarzędzia czy też narzędzia ręczne. Aby urozmaicić ofertę zaopatrzyliśmy nasze magazyny w takie działy jak chemia techniczna, łożyska czy pasy klinowe. Jeżeli potrzebna jest w Państwa firmie odzież robocza znajda ją Państwo również i u nas. Wszyscy wiemy jak w działalności spawalniczej ważne jest BHP. W naszym sklepie odnajdą Państwo wszystko co pomoże zapewnić konieczne warunki pracy pracownikom i zapewnić im bezpieczeństwo. Spawalnictwo jest gałęzią szybko i dynamicznie rozwijającą się w Polsce i na świecie. Nasz punkt sprzedaży posiada najwyższej jakości asortyment przydatny w firmach czy placówkach zajmujących się tego typu pracą. Uważamy na jakość naszych produktów dlatego, że wiemy jak ważne jest to, aby efekt końcowy był na najwyższym możliwym poziomie. Również tematyka bezpieczeństwa nie jest dla nas obojętna. Firma zapewniająca duży poziom bezpieczeństwa swoim pracownikom potwierdza swoją jakość. W naszym sklepie zadbaliśmy o szeroki wybór materiałów, ubioru, odzieży ochronnej i innych tego typu, mających pomóc w zabezpieczaniu naszego pracownika przez efektami ubocznymi wykonywanej przez nas pracy. Zapewniamy także dostawę kurierem lub pocztą. Witryna internetowa pozwoli Państwu zapoznań się z naszą firmą, bogatą ofertą sprzedaży a także warunkami zaopatrzenia przez internet. Zachęcamy do odwiedzenia punktu sprzedaży Tytan w Katowicach i rozpoczęcia współpracy oraz składania zamówień przez internet.\npneumatyka, chemia techniczna, sklep internetowy, elektronarzędzia, pasy klinowe, sprzęt spawalniczy, łożyska, akcesoria spawalnicze, bhp, narzędzia ręczne\nOdlewnia Żeliwa Andoria z siedzibą w Andrychowie dysponuje potężnym doświadczeniem w temacie. Wraz z Odlewnią Zawiercie S. A. tworzy Grupę Zawiercie, znanego na całym świecie dostawcę odlewów a oprócz tego komponentów. Współpracuje z wieloma firmami krajowymi ...


PHARMACERIS A Puri-Sensilium Delikatna Pianka Myjaca 150 ml - Wysyłkowa apteka internetowa, tanie leki bez recepty - Mini\nPHARMACERIS A Puri-Sensilium Delikatna Pianka Myjaca 150 ml\nPrzeznaczona do codziennego oczyszczanie skóry szczególnie wrażliwej i skłonnej do alergii. Zastępuje tradycyjne mydło. Skutecznie usuwa naturalne zanieczyszczenia oraz makijaż.\nDzięki zawartości D-pantenolu i alantoiny łagodzi podrażnienia i przynosi uczucie ukojenia. Pozostawia skórę oczyszconą i nawilżoną.Jest niezwykle delikatna i przyjemna w użyciu dzięki zastosowanej formie pianki.


De Coze Hotel Phuket - rezerwuj tanio pokoje w De Coze Hotel\n162/147 PhangMuangSaiKo RD., Patong, Phuket, Tajlandia 83150 (Zobacz mapę)\nNiestety, brak wolnych pokoi w De Coze Hotel dla wskazanych dat.\nbasen (dla dzieci)basen (kryty)basen odkryty jacuzzi klub dla dzieci korty do squasha korty tenisoweŁaźnia łaźnia termalna masaż ogródpokój do gier i zabaw pole golfowe (na miejscu) pole golfowe (w promieniu 3 km) prywatna plaża sauna siłownia/sala fitness spa sporty wodne (motorowe) sporty wodne (nie-motorowe) Internet w pokojach\nDe Coze Hotel, położony w dzielnicy miasta Phuket słynącej z takich atrakcji jak sport, restauracje, życie nocne, jest miejscem idealnym dla osób spragnionych wytchnienia po dniu pełnym pracy. Kipiące życiem centrum miasta oddalone jest o zaledwie 0.50km. Warty uwagi jest także łatwy dostęp z hotelu do takich atrakcji i zabytków miasta jak Dive Supply, Train Thai Boxing, Centrum Handlowe Jungcelon. Oferując najlepszą obsługę oraz szeroki wybór wszelkich udogodnień hotel De Coze Hotel stawia sobie za cel przede wszystkim zapewnienie swoim gościom maksymalnego komfortu. Goście hotelu mogą korzystać z dostępnych na miejscu usług, takich jak strefa dla palących, winda, centrum biznesowe, kawiarnia, Wi-Fi w miejscach publicznych. Wszystkie pokoje w hotelu zostały urządzone z myślą o najwyższym komforcie i wygodzie gości i wyposażone w takie udogodnienia jak biurko, dostęp do internetu (bezprzewodowy), klimatyzacja, pokoje dla niepalących, darmowa butelkowana woda. W ciągu dnia można relaksować się korzystając z takich atrakcji jak basen odkryty, basen (kryty), pokój do gier i zabaw, Łaźnia. Wyróżniający się świetną lokalizacją oraz wieloma udogodnieniami, De Coze Hotel sprosta oczekiwaniom naprawdę wielu gości.\nDzieci i łózka dodatkowe :Niemowlę 0-1 rok/lataPobyt niedozwolonyDzieci 2-5 latMuszą korzystać z dodatkowych łóżekMinimalny wiek gości: 2 rok/lat(a).Goście powyżej 5 roku życia traktowane są jak osoby dorosłe.Dostępność dodatkowych łóżek jest uzależniona od wybranego pokoju, prosimy o zapoznanie się ze szczegółowymi informacjami o pokoju. Przydatne informacje


Zdjęcia Małe piersi bez twarzy - Piersi po operacji liftingu\nMatka z Australii wciąż karmi swoją 6-letnią córkę piersią Jak zwiększyć rozmiar piersi bez operacji\nTabletki mogą zwiększyć piersi Diana 35 Bielizna małe cycki, Jak zwiększyć swoje piersi w ciągu 2 dni jak ukryć małą klatkę piersiową w sukience. Wyciąg piersi bez operacji mała dziewczynka i mały klatki piersiowej, cena zabiegu redukcji piersi w Niżnym Nowogrodzie powiększenie piersi hormony opinie.\nCzy mały biust podoba się mężczyznom? mężczyźni wolą duże lub małe piersi\nOperacja powiększania piersi za pomocą ile to kosztuje, aby zwiększyć swoje piersi w Ałmaty, wzrost kiełków pszenicy w klatce piersiowej mały tatuaż na klatce piersiowej do dziewczyny. Jak zwiększyć piersi Daria Pynzar dowolny ładunek, aby zwiększyć swoje piersi, Krem na powiększenie piersi Ukraina zwiększyć górną część klatki piersiowej.\nGimnazjalistka chciała powiększyć sobie biust, poprosiła koleżankę o pomoc [Szkoła odc. 506] Recenzje powiększania piersi w Czelabińsku Zdjęcia Małe piersi bez twarzy\nMałe piersi jak pieszczota Nasiona lnu powiększania piersi przepis, Jak szybko zwiększyć masaż piersi Krem z piersi Belkosmeks. Powiększania piersi UMMC Jekaterynburg małe piersi zdjęcie, powiększania piersi 100000 jak wybrać ubrania z małymi piersiami.\nMały biust vs duży biust - [ Szparagi ] jak zwiększyć piersi bez lekarstw\nOregano zioła zwiększa piersi suknie wieczorowe dla kobiet z małymi piersiami, Widzę kontury implantów piersi jak zwiększyć wyciskaniu sztangi na klatkę piersiową. Leki na niechirurgiczne powiększenie piersi powiększenie piersi u odkrycia, niektóre zioła na powiększenie piersi Krem z rękami w klatce piersiowej.\nMężczyzna zakleja "wadżajnę" swojej dziewczyny przy użyciu super glue zwiększenie piersi Almaty cenę Zdjęcia Małe piersi bez twarzy\nPowiększenie piersi w Taszkiencie zwiększenie ćwiczenia piersi, Powiększanie piersi cena Stawropol anatomiczne implanty piersi powiększanie natrelle. Krem znieczulający piersią powiększania piersi masaż chiński, Mam małe piersi lubią robić więcej aktorka Hollywood z małymi piersiami.\n10 dziwnych faktów o byciu w ciąży jak zwiększyć GTA piersi Internecie\nIle trzeba jeść, aby zwiększyć piersi małe piersi rozmiar nagi, skrzynia Ani Lorak silikon gładząc małe piersi. Objawy odrzucania implantów w piersiach pełna postać małej klatce piersiowej, powiększanie piersi Tydzień 1 2 rozmiary To wygląda jak powiększenie piersi.\nMALE PIERSI- WIELKI PROBLEM? jeśli szeroka klatka piersiowa jest to, co implanty\nJak zwiększyć własnego tłuszczu piersi Jak używać kremu do powiększania piersi, czy jest możliwe, aby zwiększyć rozmiar piersi Co należy zrobić, jeśli mam jedną pierś mniejsza niż inne. Co pić tabletki do zwiększenia piersi Implanty piersi w pamięciach cen, rachunek w celu zwiększenia piersi Dniepropietrowsk powiększania piersi.\nUwaga pchły! Szokujące zdjęcia pokazują jak pchły potrafią zniszczyć ludzką skórę karmienie piersią po angioplastyce Zdjęcia Małe piersi bez twarzy\nStarsza kobieta z big ass i małe piersi produkty do powiększania piersi, powiększenie piersi podczas karmienia koszt powiększania piersi w Petersburgu. Pierś Evalar Cream po powiększania piersi Jak nosić gorset, ćwiczenie jeśli jedna pierś jest mniejsza nasadki silikonowy karmienia piersią.\nDLACZEGO NIE PODDAŁAM SIĘ OPERACJI POWIĘKSZANIA PIERSI? Czy krem pomaga zwiększyć biust rozbudowaniu uległy opinie\nHooters mały zioła zwiększyć wzrost piersi, można palić po operacji piersi jak zwiększyć piersi. Implanty piersiowe kosztować w Saratowie Olga skrzynia wiatr przed operacją, rak piersi z małymi piersiami nagie grube kobiety z małymi piersiami.\n10 głupich rzeczy, które zrobiono z zazdrości Podekscytowany mała pierś\nAby zwiększyć rozmiar piersi przez dwóch koszt piersi silikonowe Ukrainie, że musimy mieć w celu zwiększenia piersi zawija do powiększania piersi. Klatka piersiowa boli trochę shishechka karmienie implantów piersi, Jak powiększyć swoje piersi, jeśli masz ponad 30 Nazwy tabletek do powiększania piersi.\nCeny kwas hialuronowy powiększanie piersi\nPlastikowa klatka piersiowa Astrachań cena\nChirurgiczne usunięcie piersi w Niemczech


Wspomnienia prużańskie – Andrzej Święciński « WIERZE UFAM MIŁUJĘ\n« Wspomnienia z ziemi brzeskiej – Bronisława Predenia\nPamiętniki z życia Ewy Felińskiej »\nWspomnienia prużańskie – Andrzej Święciński\nDom jest nieodstępnym towarzyszem człowieka, z którym się rozdziela wszystkie chwile.\nW dzień, w nocy, w chorobie czy zdrowiu, w smutkach czy radości on zawsze jest z nami\n(E. Felińska, Pamiętnik z życia, t. II, seria 2, Wilno 1859 – 1960, s. 230)\nRód Czarnockich wywodził się z Wołynia. Była to stara rodzina szlachecka herbu Lis-Bzura, po powstaniach żyjąca w niełatwej sytuacji finansowej. W rejon Prużany zawitała dzięki mojemu pradziadowi Lucjanowi Bolesławowi (ok. 1848–13 VI 1905), który po ukończeniu polskiej, wysoko cenionej jako ośrodek naukowy, Wyższej Szkoły Rolniczej w Dublanach koło Lwowa zarządzał majątkiem Białosowszczyzna. Ożenił się z właścicielką Białosowszczyzny – p. Borowską, z którą miał trójkę dzieci – najstarszy Józef (ok. 1875 – ok. 1940) – mój dziadek, ukończył Instytut Górniczy w Petersburgu. Dziadek ożenił się z Raisą (Reginą) Terentiew, Rosjanką, której rodzice posiadali w Petersburgu zakłady włókiennicze i tkalnie. Dziadkowie mieli pięcioro dzieci:\n• Zofię, zm. w 1915 r. w Moskwie\n• Eugenię (6 XII 1900 w Petersburgu, zm. 13 IX\n1975 r.) – moja mama\n• Stanisława (2 IX 1902 r. w Dąbrowie Górniczej – ok.\n• Wiktora (7 VIII 1905 w Dąbrowie Górniczej – 24 I\n• Olgę (14 VII 1914 w Prużanie).\nDziadek po śmierci swego ojca wraz z bratem Michałem zdecydowali się nie rozdzielać majątku, więc na Białosowszczyżnie (z folwarkiem Czadziel) pozostał właścicielem od 1907 r. Michał, a dziadek w Bogusławcach. Następnie dziadek kupił pięknie położony majątek Zasimowicze, Karolin i Oberżę. Zasimowicze przeznaczył dla swej najstarszej córki Eugenii (mojej mamy), Bogusławce otrzymał Stanisław, Oberżę pozostawił dla Wiktora, a Karolin dla Olgi. Kletyszcze (koło Kobrynia) rozparcelował. Po bezpotomnej śmierci Michała połowa Białosowszczyzny powróciła do dzieci mojego dziadka.\nZbliża się I wojna światowa. Ewakuowane są urzędy wraz z pracownikami w głąb Rosji (tak stanie się też z rodziną mojego ojca ewakuowaną do Moskwy, front postępuje dość szybko, dziadkowie decydują, że babcia z dziećmi pojedzie do swej rodziny w Moskwie, dziadek pozostanie w Zasimowiczach. I tak nieznana mi ciotka Zosia i mama uczęszczają do polskiej szkoły w Moskwie, Zosia umiera w 1915 r. na dyfteryt. Do Prużany wracają około 1917 r. Mama, entuzjastka skautingu, zakłada pierwsze w Prużanie drużyny harcerskie. Maturę zdaje w 1918 r. w Warszawie na pensji pań Kowalczykówien i zostaje przyjęta na I rok studiów na Wydziale Rolnym Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego. W dwa lata później podąży jej śladami brat Stanisław, kończąc ten sam wydział.\nW Warszawie mama poznaje swego przyszłego męża, studenta Wydziału Prawa Uniwersytetu Warszawskiego Stefana Święcińskiego herbu Ogończyk-Powała. Po ukończeniu studiów, odebraniu dyplomów, zawierają – za zgodą obojga rodziców – związek małżeński w roku1926. Rodzice osiedlają się w pięknych Zasimowiczach, ojciec jako sędzia rozpoczyna pracę w Grodnie i dojeżdża do domu. Mama zajmuje się całym majątkiem, a więc uprawami, hodowlą. Młodej adeptce pomocą w prowadzeniu gospodarstwa służy dziadek, bo dziadkowie przez zimę mieszkają w Zasimowiczach, ale mój ukochany dziadek stale jest w rozjazdach, ponieważ rozległy majątek wymaga wiele uwagi i nadzoru, wprowadza nowe inwestycje, buduje cegielnię, młyn, gorzelnię (sprowadza nowoczesne urządzenia), a jednocześnie piastuje wiele funkcji społecznych.\nNie szczędził swego czasu (dokładając serce, wyobraźnię) dla miasta Prużany i okolic. W swoim dworze prużańskim dał pomieszczenia dla Klubu Obywatelskiego, który powstał z zamysłu, by okoliczni ziemianie oraz inteligencja prużańska mogła spotykać się, utrzymywać kontakty i „organizować się”. Restaurację prowadził p. Tadeusz Baczyński, polecana była nawet przez autora „Przewodnika po Polesiu”, dr M. Marczaka (1935, s.104 – „restauracja ta jest najwięcej zalecana”). Klub istniał do października 1939 roku, gdy został zajęty przez sowietów.\nDziadek był prezesem Koła Ziemian Powiatu Prużańskiego aż do 1939 roku, jako inżynier wiele poczynił dla rozwoju społecznego i postępu technicznego miasta i powiatu, nawet budował drogi dojazdowe. Brał też zlecenia na roboty publiczne tym samym zapewniając w okresie kryzysu, wielu bezrobotnym dobrze płatną i pewną pracę. Miał też swoje słabości, bywał czasami roztargniony, nie mógł znaleźć okularów (które miał na nosie), czapki (którą trzymał w ręce), ale był powszechnie lubianym i szanowanym człowiekiem. Miał dobre serce, niedola lub bieda ludzi zawsze u niego znalazła finansowe lub materialne wsparcie (może nawet w nadmiarze). Swoim sumptem kształcił młodych, niezamożnych ludzi, pomagał wdowom i ubogim.\nZ dziadkiem byłem bardzo związany, pamiętam jak podarował mi pierwsze dwupłozowe łyżwy, które zrobił nasz kowal, i nauczył mnie jeździć na stawie przy budynku prużańskiego starostwa. Na tym lodowisku jeździło wielu łyżwiarzy, ale na mnie największe wrażenie (miałem niecałe pięć lat) robiły piruety p. Czesława Tołoczki – świetnego łyżwiarza, jego umiejętności zachęcały mnie do naśladownictwa.\nNa szóste urodziny dziadziuś podarował mi kucyka, płową klaczkę, o niezwykłej cierpliwości, nazwaliśmy ją Pchełka. Jej gęsta grzywa bardzo mi pomagała, nie tylko w czasie jazdy; zanim podrosłem na tyle, że jednym susem mogłem skoczyć na jej grzbiet, to dosiadałem jej czepiając się grzywy. Pchełka bardzo mnie lubiła, na mój głos przybiegała do mnie, dotykała potrącając nosem, albo witała rżeniem, przynosiłem jej smakołyki. Na jej grzbiecie jeździłem na łąki, poznałem wiele dzieci ze wsi i z czworaków. Wiejskie dzieci pokazywały ptasie dziuple i kryjówki zwierząt, a jesienią piekliśmy kartofle (ich smak z przyprawą popiołu pamiętam do dzisiaj). Jednak najbardziej dumny byłem, że jeździłem wraz z rodzicami: mama na Karusi, tata na Siwce. Świetnym prezentem były też małe narty, ten rodzaj sportu odpowiadał mi bardzo, na nartach jeździłem do 81 roku życia. Byłem drobnym i chorowitym chłopcem (miałem astmę), dziadek chciał zapewne bym zmężniał i przebywał wiele na powietrzu.\nNajbardziej jednak przeżywałem opowieści dziadka w długie zimowe wieczory, w kręgu lampy naftowej snuły się opowieści o czasach minionych, biegły wspomnienia, oglądano pamiątki. Dziadek opowiadał czasem historie ze swego bogatego życia, jedna z nich dotyczyła Józefa Piłsudskiego, a właściwie krzyża pokrytego czarną emalią ze złotym paskiem, wizerunkiem orła, mieczami i napisem: Bojownikom Niepodległości. Zawieszony był na czarnej wstążce z czerwonymi pasami. O żałobie narodowej popowstańczej wiedziałem, biżuterię z czarną emalią widziałem, ale najbardziej frapowały mnie te miecze. Okazało się, że to mój dziadek odznaczony był przez samego Józefa Piłsudskiego.\nDziadkowie mieszkali jeszcze wtedy w Petersburgu w okazałym domu na Wasiljewskiej Wyspie (Polacy nazywali ją Bazylówką) przy dziesiątej linii (liniami nazywano wszystkie ulice prostopadłe do Newy). Na parterze mieszkał generał – naczelny zwierzchnik policji petersburskiej, a na pierwszym piętrze inżynier górnictwa Józef Czarnocki z małżonką i dwójką dzieci.\nHistoria ucieczki J. Piłsudskiego z więziennego szpitala jest szczegółowo opisana w wielu pracach, między innymi przez W. Poboga Malinowskiego w książce pt. „Józef Piłsudski 1867–1901…”, Warszawa 1935, od s. 350. Ucieczkę organizował Szulkiewicz z kilku członkami peresburskiego koła PPS (K. Demidowiczem, M. Chruszczyńskim, J. Czarnockim i K. i Z. Praussami). Za „najściślej zakonspirowane i najzupełniej pewne mieszkanie” uznano lokal, w którym mieszkał dziadek z rodziną. Tutaj zatrzymał się J. Piłsudski po ucieczce ze szpitala w dniu 14 maja 1901 roku. Dnia 16 maja dyrektor departamentu policji rozesłał listy gończe za uciekinierem. Dziadek też postanowił zmienić klimat i z rodziną wyjechał do Baku na Kaukazie, gdzie otrzymał pracę w swoim zawodzie.\nOdznaczenie, które mnie tak w dzieciństwie frapowało to Krzyż Niepodległości z Mieczami (wydano ich podobno tylko 150 sztuk). Krzyż Niepodległości zajmował w kolejności orderów i odznaczeń polskich miejsce przed Krzyżem Oficerskim Odrodzenia Polski.\nW końcu 1901 r. dziadkowie przenieśli się do Czeladzi w Zagłębiu Dąbrowskim (gdzie pracowali także inżynierowie po Instytucie Górnictwa w Petersburgu). Kopalnia węgla kamiennego „Saturn” była spółką o polskim kapitale, uchodziła za jedną z najnowocześniejszych. Miała też budowane od podstaw osiedle z budynkami mieszkalnymi (wielorodzinnymi) dla robotników (istnieją do dziś przy ul. 21 Listopada i Legionów) i o wysokim standardzie, kolonia urzędnicza (ul. Denhelów). Warto podkreślić fakt, że spółka ta – jako jedyna w Zagłębiu – chciała zrealizować ideę modnego w Europie „miasta idealnego” (i wśród finansistów byli poeci). Idea ta polegała na rewelacyjnym planie zabudowy osiedla – 1/6 terenu zajmowały budynki mieszkalne oraz socjalne (żłobki, Dom Ludowy), zaś 5/6 zielone tereny rekreacyjne (otwarte dla wszystkich pracowników: parki, ogrody i ogródki pracownicze, boiska). Z tą pracą zawodową dziadka w kopalni „Saturn” wiąże się inna opowieść, to historia stojącego w gabinecie na biurku srebrnego kałamarza. We wspomnianej kopalni wybuchł groźny pożar, nie udało się ugasić go, mimo niezwykłej ofiarności i odwagi górników. Jedynym ratunkiem było zatopienie kopalni. Kopalnię tą wkrótce odbudowano.\nCzyny dziadka Zarząd Kopalni upamiętnił właśnie tym kałamarzem i zamieszczonym tam napisem:\n„Inż. Józefowi Czarnockiemu – Towarzystwo „Saturn” – na pamiątkę udziału w ratunku kopalni od pożaru, 3 maja 1902 r.”\nKałamarz zachował się w rodzinie do dzisiaj i nadal podoba się dzieciom, bo z otwartej wśród skał węglowej sztolni – jak z tajemniczej groty – wyjeżdża po szynach, częściowo załadowany bryłami węgla czterokołowy wagonik. Obok, na torowisku stoi górnik ubrany w kubrak, długie spodnie wpuszczone w wysokie buty, głowę jego chroni kapelusz. W rękach – w zamachu unosi oskard; z boku na torach leży torba z długim paskiem i oparty o skałę młot do kruszenia brył węgla. Kompozycji dopełniają dwa srebrne kałamarze. Nad wszystkim unosi się postać kobieca – zapewne symbolizująca męstwo.\nKiedy dziś przyglądam się moim dziadkom, to widzę jak niedocenioną przeze mnie rolę odgrywała babcia. Dziadek był stale w rozjazdach, babcia natomiast zawsze w zadbanym stroju, ładnie uczesana w każdej chwili gotowa była przyjąć niezapowiedzianych gości, których nie brakowało w Zasimowiczach. Pogodna, dobra, pamiętająca o wszystkich, ładnie pachniała wodą kolońską z nutą pomarańczy (a może to była „4711”). Pomagałem babci przy szyciu – kręciłem korbką maszyny. Babcia opowiadała mnie i później mojej siostrze Bognie bajki, baśnie, legendy, odbierałem je – jak to w czasie dzieciństwa – tak sugestywnie, że nieomal słyszałem tupot kopytek konika garbuska, jego rżenie, szukałem tajemnic kwiatu paproci, wypatrywałem lotu dzikich gęsi, układałem historie ołowianego żołnierzyka; ładnie grała i śpiewała.\nLubiłem muzykowanie na domowych koncertach, gdzie babcia, mama, ciocia Olga, tata grali na fortepianie i skrzypcach, wieczory śpiewające, czy muzyczne odbywały się zwykle w niewielkim gronie. Chętnie śpiewano solo lub w duecie pieśni, dumki, uczyłem się wtedy różnych pieśni patriotycznych na przykład:\n„Bywaj dziewczę zdrowe, ojczyzna mnie woła”\nposzli w boje chłopcy nasze „\nalbo rzewne i smutne:\n„Schowaj matko suknie moje, perły wieńce z róż\njasne szaty, świetne stroje, to nie dla mnie już”\nNade wszystko kochałem śpiew mojej mamy, która miała piękny głos, śpiewała często z akompaniamentem fortepianu czy skrzypiec ojca. Najbardziej lubiliśmy z Bogną, gdy śpiewała tylko dla nas, albo czytała książeczki z biblioteki dziecięcej. Do dziś na pamięć znam np. „O Kubusiu łakomczuchu” (można spisać całe tomy jaki Kubuś był łakomy…) czy „Hani niejadce” (bałem się, że tak jak Hania – trzymając w ręku balonik pofrunę w przestworza) lub „Hipciu brudasku” (co za wrzaski, co za krzyki, jakby w puszczach Ameryki, czy to dziki wyjec wyje, nie, Hipciowi myją szyję…). Z jakimże wzruszeniem, po latach, oglądałem w bibliotece książek dziecięcych w Warszawie, te książki z tymi samymi ilustracjami. Te muzykujące wieczory nie tylko nas wzruszały, chłopcy z czworaków mówili: a jak tata Jędryka zacznie grać, to aż płakać się chce. Lubiłem przysłuchiwać się muzyce, zresztą nie tylko ja. Wszędobylskie psy też słuchały i oczywiście po psiemu – „śpiewały” razem z ciocią Olą. Ciocia zirytowana wołała „Budrys won”. Obmyśliłem figiel. Usiadłem na fotelu i naśladowałem „śpiew” Budrysa, a ciocia wołała Budrys won, ale nie przerywała grania. Wreszcie zaczęła poszukiwania psa, nie zorientowała się na szczęście, że wyjący „pies” miał tylko dwie nogi. Słuchaliśmy też muzyki odtwarzanej z płyt gramofonowych (patefon w tych czasach, był meblem), modnych piosenek czy arii operetkowych (mama była bardzo dumna, gdy jako czterolatek wybierałem i podawałem właściwą płytę, chociaż nie umiałem czytać). Do końca życia mamy regularnie chodziliśmy na koncerty do filharmonii, opery czy operetki.\nRadio też było świetną komunikacją ze światem, chętnie słuchano wybranych audycji, zbieraliśmy się, by słuchać nadawanych koncertów symfonicznych, a nawet transmisji z wyboru papieża Piusa XII (był wtedy radioodbiornik na baterie z zasuwaną żaluzją, która zsuwała się po wyłączeniu radia).\nOgromnie popularną formą rozrywki towarzyskiej były amatorskie przedstawienia teatralne. Teatry zawodowe rzadko docierały do Prużany (po 1935 r. częściej), toteż spektakle teatru amatorskiego urastały do rangi wydarzenia artystycznego, ale i także stawały się atrakcją towarzyską. Ojciec mój grał rolę Kordiana, również występował w „Krakowiakach i góralach”. Sceny teatralne improwizowano najczęściej ze zbijanych desek, dekoracje były zapewne – na co dzień wyposażeniem salonów i saloników, natomiast stroje szyto według wyobraźni oraz talentu domowników. Zachowało się nawet zdjęcie „artysty” w stroju krakowskim. Teatr amatorski dawał przedstawienie w dużej sali kina Era przy ulicy 3-go Maja. Zapewne udane spektakle powtarzano może parę razy.\nInną formą zabawy towarzyskiej było wystawianie żywych obrazów, chętnie sięgano po malarstwo polskie (np. Matejki) lub przedstawiano sceny z niezwykle popularnej Trylogii Henryka Sienkiewicza. Żywe obrazy jak i amatorskie przedstawienia teatralne inscenizowano najczęściej na cele dobroczynne.\nPopularne były też loterie fantowe. Organizowane były przy okazji różnych uroczystości zarówno świąt państwowych czy kościelnych, a nawet lubiano organizować je we dworach czy salonach miasta jako atrakcję np. balu czy kuligu. Zasobniejsza część społeczeństwa dawała przedmioty, które stanowiły fanty i te można było wykupić. Nie było pustych losów, pieniądze zebrane przekazywano na ubogich bądź na dobroczynność. Artylerii Lekkiej. Te dwie jednostki rywalizowały we władaniu szablą i lancą w czasie zawodów hippicznych (odbywało się to na terenach niezabudowanych przy wjeździe do Prużany). Oprócz defilady, zawodów, popisów wojskowych, śpiewał chór, grały orkiestry, był festyn. Sam festyn odbywał się już na ulicy 3-go Maja. Ojciec oddał mnie pod opiekę naszego zasimowickiego kowala, Siergieja Rokickiego. Na loterii wygraliśmy prosiaka, którego wymieniliśmy na strzelnicy za możliwość postrzelania (Siergiej), a dla mnie były łakocie (między innymi ogromna wata cukrowa na patyku). Jednak ta uroczystość była ważna i z innego powodu. Tego dnia mama urodziła w szpitalu moją siostrę Bognę. Po południu, rozradowany tata, zaprowadził mnie tam i pokazał siostrzyczkę, kiedy dobrnęliśmy do domu byłem tak potwornie zmęczony, że gdy chciano mnie umyć użyłem nieparlamentarnego słowa (do dziś żyje ten incydent sześciolatka w anegdotach rodziny).\nJak przez mgłę przypominam sobie jeszcze uroczystości powiatowych dożynek w Prużanie. Znacznie lepiej pamiętam zasimowickie, z piękną żniwiarką Olgą Rokicką, śpiewających przed dworem dożynkowe pieśni i poczęstunek dla żniwiarzy i ich tańce. Rodzice też tańczyli oraz przybyli goście\nDuże znaczenie miały też uroczystości domowe – rodzinne. Uroczyście obchodzono imieniny mojej mamy i ojca, dziadków. Organizowano spotkania, gdzie oprócz rodziny przyjeżdżali właściciele sąsiednich majątków. Domownicy przygotowywali wiele niespodzianek i prezentów dla solenizanta. Dzieci lub wnuki uczyły się stosownych powinszowań, przyozdabiano specjalnie krzesło, bukietami zdobiono salon i jadalnię, a wejście zielenią. Jarzyło się światło świec i lamp naftowych (w Zasimowiczach nie było elektryczności). Gości nie zapraszało się wszyscy sąsiedzi wiedzieli kiedy należało przybyć do solenizanta, zabierali zwyczajowo ze sobą również przybyłych doń gości czy krewnych. Bo w Polsce gościnność poczytywano „za przyjemność, rozkosz, potrzebę życia” pamiętając, że gość w dom – Bóg w dom (A. E. Kożmian, „Wspomnienia”). Jedzenia, by nakarmić nie brakowało, pomieszczeń by ugościć nie brakowało we dworach, a przybywający gość przywoził nowe wieści, był „gazetą i kroniką towarzyską”, zabawiał, uczył czegoś nowego. Uroczystość rozpoczynano późnym obiadem przechodzącym w kolację i całonocną zabawą (balem), gdzie w czasie przerwy panowie szli grać w karty, a panie poprawić stroje i odpocząć.\nW Prużanie były też organizowane bale w sali starostwa. Pamiętam rok 1937, kiedy to z okazji Święta Niepodległości – 11 Listopada przybyła cała „śmietanka” powiatu. W przeddzień przybyli do Prużany Czarnoccy z Bogusławiec (ciotka Irena i wuj Stanisław), z Grodna wuj Oleś i ciocia Muszka (z psem Ciapciusiem). Panie w pięknych sukniach balowych, panowie we frakach, perfumy, kwiaty, biżuteria, ruszali na bal.\nRodzice moi lubili tańczyć razem, nawet te najmodniejsze wtedy, ale pielęgnowali tańce polskie, polonezy, kujawiaki, oberki, mazury. Na tymże balu do tańca przygrywała orkiestra 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich z Koszarki, która przywiozła wraz z innymi instrumentami – bęben, który dostarczył pewnych emocji. Otóż ojciec z rozmachem tańcząc mazura uderzył nogą w bęben, tak, że pękła skóra. Orkiestra grała dalej, bęben zamilkł. Ojciec rachunek za naprawę instrumentu bezzwłocznie uregulował, ale długo opowiadano, jak dowcipną korespondencję adwokat z dowódcą prowadził.\nWróćmy do uroczystości domowych. Niezapomniane były święta Bożego Narodzenia i Wielkiejnocy. Okres świąt Bożego Narodzenia to chyba najrodzinniejsza część każdego roku jaką spędzałem zazwyczaj w Zasimowiczach. Pamiętam je dokładnie z lat dziecinnych, bowiem przygotowania trwały bardzo długo. Tuż po rozpoczęciu adwentu zjeżdżały zaproszone osoby i pod dozorem babci rozpoczynało się produkowanie choinkowych zabawek z kolorowych papierów i bibułek, słomy, wydmuszek, żołędzi dębowych, szyszek. I tak powstawały „kilometry” różnobarwnych łańcuchów, anioły z kartonu i sreberka, z wydmuszek pajacyki z bibułkową kryzą, jeżyki, pawie oczka, ludziki z żołędzi, szyszek, a z orzechów kulki malowane srebrną lub złotą farbą. Cacka, czyli bombki szklane o różnych kształtach i barwach czekały w specjalnych pudłach, od wielu lat zbierane, czasem docierały do wnuków. Cukierki w specjalnej folii, niezapomniane sople lodowe i maleńkie świeczki w lichtarzykach przypinanych do gałązek choinki – mama kupowała w sklepach Kucharskiego lub Grygorowicza, przy ul. 3-go Maja w Prużanie, papiery kolorowe u Jałowskiego (piśmienne materiały, ul. Pacewicza), książki w księgarni polskiej „Oświata” – ul. Pacewicza. Cukierki i owoce kandyzowane przyjeżdżały z gośćmi – jako prezenty (w pięknych drewnianych pudełkach często rzeźbionych lub kartonowych kołach. Ciastka i pierniczki pieczono wcześniej, małe, czerwone jabłuszka znoszono z przechowalni owoców. Choinkę ubierano wcześniej.\nWieczerza Wigilijna była wielką uroczystością, celebrowaną zawsze według ustalonego tradycją rytuału. Na stole leżał biały obrus, pod nim rozłożone cienko sianko, które przypominało narodziny Chrystusa w ubogiej stajence, świąteczna porcelana, nakryć było zawsze więcej niż biesiadników w tym jedno dla spodziewanego wędrowca niebiańskiego (myślano tu raczej o naszych zmarłych). Biały opłatek i światło świec w kandelabrach stojących na stole tworzyło specjalny nastrój i dodawało chwili uroku. Rodzice wchodzili pierwsi z dziadziusiami, za nimi my, dzieci i wszyscy domownicy. Rodzice i dziadkowie dzielili się opłatkiem ze wszystkimi, także ze służbą, potem siadano do stołu. Potrawy z ryb, same ryby sandacze, karpie na różne sposoby i karaski w śmietanie, strugany chrzan, kutia, kompot z suszu, wspaniałe bakalie itp. Do kolacji wigilijnej żadnych alkoholi ani wódek nie podawano. Rodzice zawsze pierwsi wstawali od stołu dając tym znać, że wigilia jest skończona, przechodziliśmy do salonu, gdzie choinka sięgająca sufitu jarzyła się światłami. Wszyscyśmy stawali (także usługująca służba) śpiewając kolędy przy dźwiękach fortepianu, rozdawano prezenty. Potem dopiero podawano herbatę, ciasta, głównie strucle z makiem, znakomite pierniki i pierniczki oraz bakalie. Dla pracowników i czeladzi przygotowywano również prezenty, pieczono dla nich także ciasta, mięsa i wędliny. Rozdawano je wcześniej, by mogli zdążyć do swoich rodzin. Większość – jak myślę – była wyznania unickiego lub prawosławnego, ci ostatni obchodzili święta trzynaście dni później. Potem następowały przygotowania do wyjazdu na pasterkę, mróz srogi, skrzypiący śnieg, sanie, otulanie się futrami, wilczurami i jazda końmi (dzwonki przy uprzęży) do Prużany na mszę zw. Pasterską.\nZabaw sylwestrowych nie urządzano, chociaż Nowy Rok spędzano wesoło, tak samo święto Trzech Króli. U prawosławnych był zwyczaj święcenia wody w studniach, potem święcono krzyże wyrąbane w wodzie.\nWielki Post na wsiach był bardzo rygorystycznie przestrzegany tzn. nie używano okrasy (słoniny), ani nabiału, tylko olej. Jadano postne żury z kartoflami, suszone bądź solone ryby i różnorakie kasze kraszone olejem. We dworach stosowano post według przepisów Kościoła katolickiego, które nie były tak drakońskie (np. używano nabiału), ale także „suszono” (to znaczy – nie używano słoniny jako omasty). Podczas Wielkiego Tygodnia jadano tylko raz dziennie, w Wielką Środę i Wielki Piątek wyłącznie suchy chleb i wodę, ale większość dorosłych nic nie jadła. Wiele modlono się, obchodzono Drogę Krzyżową i Gorzkie Żale, odbywano rekolekcje i obowiązkiem było odprawienie spowiedzi.\nNiewiele mogę powiedzieć o samych przygotowaniach do pieczenia bab, pamiętam formy do pieczenia, najczęściej były w kształcie walca, półmetrowej wysokości i piec chlebowy, gdzie je wsadzano. Pamiętam, że inaczej palono ogień, niż przy wypieku chleba. Piec miał z przodu sklepienie półkoliste, taki „ganek”, na którym rozpalano wyłącznie drewno i gdy sklepienie się nagrzało wtedy wkładano formy z ciastem babkowym. Wiele rozprawiano o udanych i nieudanych babkach, o sposobie wyjmowania ich z formy, by nie usiadły. Wiem, że układano je na poduszkach, kołysano delikatnie, studzono. Współczesne ciasta nie mają nic wspólnego ze smakiem tamtych ciast, nawet mazurki które wówczas były nie lada przysmakiem.\nStół wielkanocny, we dworach święcił ksiądz, gdy jechał drogą, na początku wsi stawano z koszami, zatrzymywał się i święcił pokarm lub oczekiwano go na dziedzińcu kościelnym. Stół, oprócz ciast i mazurków,\nzastawiony był mięsiwem i dużą ilością jaj gotowanych na twardo (pięknie zdobionych) i zimnymi sosami. Śniadanie jedzono pierwszego dnia – zwykle koło południa (czasami odpoczywano po rezurekcji). Wtedy dopiero krojono ciasta i wędliny (nie było w zwyczaju stawiać na święcone jedzenia pokrojonego).\nRok 1938 był dla wszystkich Polaków najbardziej radosnym rokiem w niepodległej Polsce. Obfitował on w różne wydarzenia, które podnosiły dumę narodową. Jedną z nich był powrót do Polski relikwii św. Andrzeja Boboli, co szczególnie cieszyło mieszkańców Polesia, gdzie św. Andrzej prowadził działalność misyjną i poniósł śmierć męczeńską. W owym czasie chodziłem do siedmiooddziałowej szkoły powszechnej, na ul. Butkiewicza, gdzie w ciągu dwóch lat skończyłem 4, 5 i 6 klasę. Szkoła na początku roku szkolnego zorganizowała pielgrzymkę do stolicy. Głównymi opiekunami tej wycieczki byli prof. Janina Pisanko i prof. Jerzy Rossołowski, ustalając koszty po cenach minimalnych. Dla wyróżnionych uczniów na konkursach szkolnych wyjazd był nagrodą i nie ponosili kosztów wojażu. Pamiętam te prace:\n1. za ciekawe opracowanie o dawnych czasach mieszkańców regionu pużańskiego\n2. z robót ręcznych było dwóch laureatów: – za wykonanie makiety okrętu wojennego „Wicher” (w korze topoli) – za makietę młyna – wiatraka stojącego przy Chwatce (z zapałek). Stanowiliśmy jedną zgraną grupę uczniów (chłopcy i dziewczyny). Wśród nas oprócz Polaków, byli Białorusini i Żydzi, nie było antagonizmów wyznaniowych, ani narodowych. Wyjazd z Prużany nastąpił rano w sobotę, kolejką wąskotorową do Orańczyc. Po drodze mijaliśmy koszary 20 Pułku Artylerii Lekkiej i 25 Puku Ułanów Wielkopolskich. Do Warszawy, na dworzec główny przybyliśmy po południu, zakwaterowano nas w koszarach. Udostępniono nam sale gimnastyczne, kantyny i sypialnie (w tym czasie pułk był na manewrach).\nWśród nas przygotowano grupę artystyczną, w ludowych strojach poleskich: koszula i spodnie lniane, wyszywane na nogawkach, łapcie z łyka (postoły), dziewczęta w barwnych spódnicach i bluzkach z haftem, na głowie wianki. Ta grupa spotkała przy Grobie Nieznanego Żołnierza Felicjana Składkowskiego, obdarowana słodyczami uzyskała pozwolenie na wjazd windą na dach drapacza chmur (dziś mieści się tu Hotel Warszawa) skąd przy bezchmurnym niebie oglądała stolicę. Pozostałą grupę, ubraną w mundurki harcerskie zabrano na dach poczty (która była drugim wieżowcem co do wysokości), a potem na spotkanie z marszałkiem Edwardem Rydzem Śmigłym w Alejach Ujazdowskim przed Ministerstwem Sił Zbrojnych RP. Staliśmy w dwuszeregu wzdłuż ulicy. Marszałek przechodził obok nas z buławą zatrzymując się czasem, by zamienić parę zdań z druhną lub harcerzem.\nCały tygodniowy pobyt wypełniło zwiedzanie miasta. Nie będę opisywał co zwiedzaliśmy, bo to dziś jest znane. Dla wszystkich niezapomnianym przeżyciem była komunikacja miejska. Jazda tramwajem była szczególnie piękna wieczorem, gdy widziało się tętniące życiem miasto w blaskach neonów.\nWielkim przeżyciem dla nas była możliwość zobaczenia relikwii św. Andrzeja Boboli, które kilka miesięcy temu przybyły do Polski, klęcząc długo modliliśmy się gorliwie, dziękując za jego obecność, prosząc jednocześnie, by orędował u Pana Boga za niepodległą Polską. Na zakończenie odśpiewaliśmy pieśń „Boże coś Polskę”.\nW tym miejscu chciałbym wspomnieć jeszcze jedną historię związaną ze szkołą, a raczej z kolegami. Rodzice moi zaprosili kolegów do Zasimowicz na jazdę konną. Ekipa siedmiu jeźdźców przybyła na rowerach. Na konie przesiedli się Czesiek Misztalski, Zbyszek Berezowski, Kazik Raube, Jurek Chwostowski, Władek Najbicz, Jaś Zaniewski i ja (na dużym ogierze bez siodła). Drogę znaliśmy wszyscy – tak nam się zdawało, więc postanowiliśmy pokazać się w Prużanie, dosyć długo tam marudziliśmy, zrobiło się późno więc nie wracaliśmy już przez Chwatkę, ale na przełaj przez błota karolińskie, w których trochę ugrzęźliśmy i kiedy zbliżaliśmy się galopem do domu – raptem „skończył” mi się koń, spadłem na plecy, nie mogłem złapać tchu. Jak się pozbierałem- tego nie pamiętam, przeraziłem się dopiero wtedy, gdy straciłem pamięć. Rodzice zorientowali się, że mam kłopoty, gdy pytałem mamy o datę dnia i rok. Wezwany dr Ilnicki stwierdził wstrząs mózgu. Do szkoły wróciłem dość prędko; spotkań z kolegami było jeszcze wiele i nie wiem czy byliśmy rozsądniejsi.\nPoczucie wspólnoty obywatelskiej, ale i szacunku do drugiego człowieka powodowało, że nie tylko ziemianie, czy inteligencja, czuli się odpowiedzialni za wspieranie rodzącej się młodej Polski. Nie tylko ofiarowywali swe życie w czasie wojny, ale także rozumieli interes państwa, oni autentycznie byli dumni, że po tylu latach niewoli Ojczyzna, kiedyś utracona, zmartwychwstała…\nW latach trzydziestych Polska uznaje konieczność unowocześnienia armii również przez budowę samolotów i lotnisk. Podjęte decyzje o budowie zamaskowanych lądowisk dla wojskowych lotnisk w rejonie Białej Podlaskiej zaczynają powoli dotyczyć nas samych (choć o tym jeszcze nie wiemy).\nPo rozpoznaniu terenów przez kartografów zaproponowano rodzicom rozważenie projektu budowy lotniska polowego w Zasimowiczach. Przyjęcie propozycji było trudne, bowiem wymagało przestrojenia gospodarstwa rolnego na hodowlane; grunty orne w większości miały stać się pastwiskami z dużym zapleczem dla sprzętu budowlanego i drogowego. Podstawą hodowli miały być rasowe owce. Umowa z państwem polskim obejmowała:\n– grunty orne (w uzgodnionej części) zamienione zostają\n– budują, bądź adoptują pomieszczenia dla owiec\n(owczarnie) – docelowo 150 sztuk\n– prowadzą ich hodowlę\n– tereny pozostają nadal własnością rodziców;\n– niweluje teren pod przyszłe lotnisko\n– zapewnia dostawę owiec rasy merynos\n– daje pieniądze na zagospodarowanie gruntu i rekompensatę za likwidację gruntów ornych\n– sprawdza stan utrzymania gotowości lotniska.\nOstatnia partia owiec przyjechała w 1939 roku, pamiętam krętorogiego ogromnego barana, który „wysiadał” z pociągu, dumnie potrząsał łbem, porykiwał. Zastanawiałem się dlaczego na lotnisku owce. Wyjaśnienie jest proste, owce nie wymagają specjalnej paszy, od wczesnej wiosny do późnej jesieni pasą się na łąkach lotniska i jednocześnie ubijają teren kopytkami. To znaczy, że nie niszczą utwardzonego terenu.\nZ lotniska polowego nie skorzystała Polska. Po zdradzieckim najeździe w dniu 17 września 1939 r Armia Czerwona wyrzuciła właścicieli z majątku, a z lotniska powstał później „wojenny garadok Zasimowicze”, który istniał do końca dwudziestego wieku. Kiedy przyjechałem do Prużany w 1996 roku widziałem jeszcze startujące helikoptery, w 2010 była już cisza. Zostały tylko poranione lipy z alei parkowej. Nigdy nie widziałem tak zniszczonych prawie dwustuletnich drzew, a przede wszystkim ich koron i nigdy nie spotkałem tak zdewastowanego parku, ogrodów i sadu. Stojąc na niemal niewidocznych fundamentach dworu (bo tyle z niego zostało) – widząc te „rozstrzelane” drzewa – z trudem przywołałem moje rozdygotane serce do porządku.\nZbliża się II wojna światowa, najwyższy czas powrócić do historii mojego ojca. Kiedy rodzice pobrali się ojciec rozpoczyna pracę jako sędzia śledczy w Grodnie, ale dla młodego małżeństwa uciążliwe są te dojazdy,\nwięc zakłada kancelarię adwokacką w Prużanie. Kancelaria mieści się w bocznym skrzydle prużańskiego dworu. Pamiętam nasze przyjazdy (z odległych o 6 km Zasimowicz) do tego domu, jak wjeżdżaliśmy w ul. J. Piłsudskiego (dawniej 3Maja) i potem przez zadaszoną bramę – przed prawe, boczne skrzydło. Dwór w budowie typowy (jak każda siedziba szlachecka) – stał na podmurówce, miał otynkowane zewnętrzne ściany ozdobione oknami z okiennicami; wysoki, spadzisty dach kryty gontem i od strony podjazdu ozdobiony gankiem wspartym na czterech murowanych kolumnach. Po bokach miał dobudowane boczne skrzydła skierowane ku ogrodowi. Stał na dużej parceli wśród drzew (wiązy, graby, bzy, jarzębiny i czeremcha) obsadzonej od ulicy dorodnymi kasztanami. Przez całą parcelę do dworu prowadził drewniany trotuar co chroniło przed wszechobecnym błotem (takie drewniane trotuary – chodniki dla pieszych – na ulicach były w poleskich miasteczkach dość powszechne).\nW tymże domu – mieścił się, wcześniej wspomniany, Klub Obywatelski z restauracją zajmując ¾ głównego budynku i z lewą oficyną. Pozostała część wraz z prawą oficyną przeznaczona była dla rodziny i mieści ła kancelarię adwokacką ojca. Do dworu wchodziło się przez zadaszoną bramę, do której przymocowana była tabliczka z napisem: „Stefan Powała Święciński – adwokat. Kancelaria adwokacka czynna… ”.\nOjciec prowadził wiele spraw, pomagał również tym, którzy nie mogli zapłacić, a potrzebowali porady prawnej. Tato lubił ludzi, miał z nimi dobry kontakt, odznaczał się – tak jak dziadek Józef – demokratycznymi\nzasadami, każdego człowieka traktował jednakowo, nie miało znaczenia to czy ktoś był wieśniakiem, czy biednym żydem, czy człowiekiem na stanowisku.\nOd ojca uczyłem się patriotyzmu, nie musiał mi tego tłumaczyć, wystarczyło, że opowiadał jak walczył o Lwów (tu otrzymał stopień porucznika jako osiemnastolatek) w 1918 r, w wojnie bolszewickiej 1920 r bronił Warszawy oraz brał udział w 1921 r w powstaniu śląskim; i to, że widziałem kiedyś rany po kulach na jego ciele.\nNieproszona zawierucha wojenna powoli zatacza swe kręgi. Dnia 11 marca 1939 roku, ojciec mój – jako porucznik rezerwy – otrzymał kartę mobilizacyjną, która stanowiła powołanie do wojska. Wyruszył do Baranowicz jako miejsca zbiórki, tam otrzymał przydział do wojskowego sądu polowego jako sędzia. Stacjonował w Mławie. W maju 1939 r zwolniono ojca na cywilną rozprawę, gdzie stawał jako adwokat (ale ubrany w mundur wojskowy). Było to w Brześciu nad Bugiem, mama pojechała na spotkanie z ojcem i zabrała również nas. Stąd pochodzą nasze ostatnie wspólne zdjęcia, właśnie ojca w mundurze, mamy i nas dzieci. Razem spędziliśmy piękne chwile, pamiętam rozmowy z rodzicami, a nawet obiad w restauracji i nocleg w hotelu.\nOjca ponownie zobaczyłem dopiero we wrześniu 1939 r, a spotkaniu temu towarzyszyła wcześniejsza zapowiedź. Paroletnia Bogna już spała, był wieczór, wszyscy domownicy jeszcze czuwali, raptem Bogna powiedziała głośno: „tatulek przyjedzie”. W poniedziałek 11 września, jechaliśmy razem z mamą na rozpoczynające się pierwsze zajęcia szkolne – zdałem do I klasy gimnazjum im. Adama Mickiewicza (przy ul. Strażackiej w Prużanie). W okolicach Karolina (to był folwark dziadka) zobaczyliśmy furmankę, na której jechał żołnierz w mundurze polowym, spał. Poznaliśmy ojca, do szkoły już nie pojechaliśmy, wróciliśmy do Zasimowicz. Ojciec był tak ogromnie zmęczony, że tylko się umył, nie chciał jeść, zasnął, spał prawie dobę, nasze konie odwiozły ojca na miejsce zbiórki do Słonima. Opowiadał o walkach, przeprawach, bezpośrednich starciach, o bombardowaniu twierdzy w Brześciu nad Bugiem, gdzie został przysypany, tam też dostał rozkaz do ewakuacji do Słonima (ok. 40 km od Zasimowicz). następnych dniach przez Zasimowicze przewijało się bardzo wielu ludzi, ciągnęły wojska z taborami, kuchnią polową, które zgodnie z rozkazem Naczelnego Wodza dążyły do swoich punktów zgrupowań na Polesiu dla kontynuowania dalszej obrony kraju.\nO losach ojca nie wiele wiedzieliśmy, początkowo dochodziły wieści, że ktoś ojca widział w Kobryniu prowadzonego przez NKWD, ktoś inny, że widział go w letnim mundurze i rzucił mu kurtkę, bo było już chłodno. W początku października NKWD w Prużanie zapytało mamę, czy ma kontakt z ojcem; nie miała. Potem dotarła wiadomość, że NKWD zatrzymała ojca w Kobryniu, który powracał (po kapitulacji gen. Kleeberga) do domu. Z Kobrynia przewieziono ojca do Starobielska.\nPierwszy list (pocztówka) przyszedł z obozu jenieckiego ze Starobielska w końcu października 1939 roku.\nPisaliśmy do taty wielokrotnie – czy dostawał nasze listy – tego nie wiemy, bo przychodziły tylko krótkie informacje na pocztówkach (widocznie takie były reguły obozowe). Kiedy wyrzucono nas z majątku oraz ciocię Irenę z Bogusławiec i jednocześnie zabrano dwór w Prużanie, mama napisała do ojca, że wyjeżdża z dziećmi i ciocią Ireną do jej rodziców do Radomska koło Częstochowy. Ojciec przysłał telegram (11 marca 1940 r), w którym sugerował mamie, by zatrzymała się do końca wojny u jego matki w Udrzynie i by tam czekała na jego powrót po wojnie. Ojciec niewątpliwie miał świadomość jakie niebezpieczeństwo groziło mamie, gdy otrzymał (?) zakamuflowaną wiadomość o aresztowaniu przez NKWD ojca mamy i brata i nakazie opuszczenia majątku.\nOstatni list – pocztówka pochodził z pierwszych dni kwietnia 1940 roku, który ojciec przesłał do swojej siostry Jadwigi – nauczycielki mieszkającej w Zarębach Kościelnych za Małkinią (czyli na terenach polskich włączonych do Rosji sowieckiej po napadzie 17 września w 1939 r.). Żadna inna korespondencja do nas nie dotarła.\nInternowani przez Armię Czerwoną we wrześniu 1939 r żołnierze i oficerowie zostali osadzeni w obozach.\nŻołnierzy na ogół kierowano do pracy umieszczając ich w łagrach, oficerów zaś zamknięto w obozach: Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku. Ojca – jak większość prawników – umieszczono w Starobielsku, niewielkim miasteczku nad rzeką Ajdar koło Charkowa. „Obóz jeniecki mieścił się na obszarze kilku hektarów, otoczonych murem, w kilkunastu murowanych i drewnianych zabudowaniach poklasztornych. Od końca 1939 do 5 kwietnia 1940 to jest do początku likwidacji, w obozie starobielskim znajdowali się niemal wyłącznie polscy oficerowie zawodowi i rezerwy w liczbie około 4 tysięcy” (A. L. Szcześniak, Katyń, Warszawa 1989, s.45).\nWśród oficerów rezerwy w obozie starobielskim było:\n• kilkunastu profesorów polskich uczelni\n• blisko 400 lekarzy wojskowych i cywilnych\n• 600 oficerów lotnictwa i cały personel Instytutu\n• kilkuset sędziów, adwokatów i prokuratorów\n• kilkuset inżynierów• około 100 nauczycieli\n• wielu dziennikarzy, literatów, poetów, działaczy\nDo tego obozu przysyłano również inteligencję, która nie była powołana do wojska. Dlaczego wymieniam grupy zawodowe wśród oficerów rezerwy i cywilów? Spójrzmy, oto kwiat inteligencji polskiej, powołani przez ojczyznę ku jej obronie. Jak perfidne były zamysły władzy sowieckiej, by tych ludzi, którzy stanowili trzon inteligencji polskiej (prawie 20 tysięcy !) zamordować. I pamiętajmy, że nie zabijano tu żołnierzy, ale kwiat inteligencji. Może należy zapytać dlaczego ludzie władzy w Rosji tak nienawidzili Polaków; ta patologia nienawiści ma głębokie korzenie, bo te 150 lat niewoli rosyjskiej nie zniszczyło idei polskości. Polacy mieli dwie niezwykłe mocne podstawy: wiarę (kościół, a do tego dzielnych i mężnych kapłanów) i nawyki obywatelskie. Dlaczego nawyki obywatelskie? Rzeczpospolita Polska (I i II) wychowywała swych obywateli w niespotykanej w Europie równości praw stanu szlacheckiego (nie było zależności, ani podległości różnostanowych, po prostu szlachta podlegała bezpośrednio i wyłącznie królowi). Ta równość prawna oraz nienaruszalność własności ziemskiej edukowała szlachtę. Każdy właściciel majątku z dziada pradziada uczył się i przekazywał następcy umiejętność gospodarowania i zarządzania własnością ziemską. Umiejętność zarządzania własnym majątkiem, odpowiedzialność za własne decyzje przenosiła się na zarząd państwem. Dodać należy, że każdy obywatel Rzeczypospolitej winien był znać sztukę pisania i czytania. Tak wyprofilowana przez wieki forma ukształtowała specyficzny sposób myślenie obywatelskiego Polaków. Tacy obywatele stają do obrony swego kraju – jak do obrony ojcowizny, a w niewoli nie są w stanie podjąć współpracy z najeźdźcą (z wyjątkiem nikczemnych czy zastraszonych). Zupełnie inna jest psyche Rosjan, niewoleni przez wieki, bez własności, z niezwykle rozbudowanymi służbami aparatu bezpieczeństwa. I wszechobecne kłamstwo, które rujnuje duszę każdego człowieka. Współczuję narodowi rosyjskiemu i nie obwiniam przeciętnego Rosjanina za krzywdy doznane od aparatu władzy za Katyń, Ostaszków i Starobielsk.\nAle domagam się pamięci o tych mordach, ujawnieniu prawdy, po której dopiero nastąpić może przebaczenie i pojednanie (bo wtedy jest ono owocujące).\nStanisław Mikke, sędzia Trybunału Stanu, współuczestnik prac ekshumacyjnych w Katyniu, Miednoje i Charkowie, członek delegacji państwowej z dnia 10 kwietnia 2010 roku, który zginął w katastrofie lotniczej pod Smoleńskiem pisze tak:\n„Zbrodnia Katyńska” ciężko zaważyła na polskich losach w czasie wojny i po jej zakończeniu. Zbyt daleko sięgają konsekwencje tej winy. Nadszedł czas, aby swoją postawę wyraźnie określili Rosjanie. Myślący i wolni. Ich głosu w tej relacji brakuje (…). Budzi zdumienie, że nie zabrały głosu z należytą siłą autorytety moralne; przecież ich nie brakuje wśród uczonych, artystów, pisarzy i rosyjskiego duchowieństwa. Ale czy to nie stwarza szczególnych sytuacji. Nie, nie chcemy Rosjan pouczać. Mamy jednak prawo poznać przyczyny tego milczenia, próbować wyjaśnić, czym jest spowodowane (…)Ta sytuacja z utrzymywaną nadal przez władze rosyjskie tajnością sprawy nie służy unormowaniu wzajemnych stosunków. Wręcz odwrotnie, wzmaga, otwarcie powiedzmy, w tym stanie rzeczy uzasadnioną naszą nie ufność” (Misja, Warszawa, Contrast, 1992, s. 71-71).\nChcę już zamknąć w tych wspomnieniach bolesną ranę mego serca i naszego mojego narodu. Dodam tylko, że żołnierze wspomnianych obozów nie wiedzieli, że śmierć, czeka za pokojem przesłuchań, znalezione podczas ekshumacji ciała były w mundurach zapiętych na wszystkie guziki. Dojrzałem na tyle, by modląc się za zamordowanych Polaków modlić się również za ich katów (bo jak mówi moja żona – a jeśli od naszej modlitwy zależy ich zbawienie…).\nPowróćmy jeszcze do Prużany, 17 września 1939 roku dziadek Józef rankiem wysłuchał komunikatu radiowego, że Armia Czerwona wtargnęła na teren państwa polskiego, zdesperowany przyjechał z Karolina do Zasimowicz. Znał Rosję i możliwości bolszewików, wręcz nakazywał mamie ukrycie się z dziećmi poza majątkiem. Mama, Bogna i ja – 18 września – jedziemy drabiniastym wozem załadowanym dla niepoznaki snopkami zboża (pod, którymi leży walizka z odzieżą na kilka dni) i kopkami siana, obrokiem dla konia oraz dwiema owcami w kojcu. Konno przeprowadza nas Staś Dubiński, jedziemy na północ do dworku malarza p. Artura Arrasza (jego obrazy wisiały w Zasimowiczach), z pochodzenia Tatara, który miał swój folwark w Puszczy Mariańskiej. W niecały tydzień, około 23 września (21 września bolszewicy zajęli Prużanę) wracamy, Staś Dubiński (syn cioci Maryni) przyjechał po nas z wieściami, że w majątku „ustanowiono władzę ludową”, a chłop Kuźma z Zasimowicz przewodniczy radzie robotniczo – chłopskiej.\nDwór i czworaki przepełnione są ludźmi uciekającymi przed Niemcami. Wśród nich jest siostra taty – Stachenka (Stanisława) Sikorska z mężem Kazimierzem Sikorskim, nadleśniczym z Białobrzegów k. Augustowa.; Musia (Maria) Czarnocka – żona kapitana 82 pp w Grodnie i jej przyjaciółka Dusia (Eudoksja) Elijaszewiczowa – wdowa po pułkowniku z Kołomyi; pies Ciapciuś; uciekinierzy z Warszawy (nie pamiętam ich nazwisk).\nWuj Sikorski przybył w mundurze leśnika, co stało się przyczyną jego aresztowania jako wojskowego, udało się wyjaśnić różnice mundurów i szczęśliwie po trzech dniach zwolniono go. Wujostwo powrócili do nadleśnictwa w Białobrzegach, po to by 9 lutego 1940 roku zostać deportowanymi do Ałtajskiego Kraju.\nOprócz, szukających gościny Polaków, we dworze stacjonowało również wojsko sowieckie. Wśród nich był felczer Włodzimierz Osmołowski, który w wielkiej tajemnicy przyznał się mamie, że jest Polakiem z Żytomierza. Rodziców jego zamordowali bolszewicy w pogromach 1917 roku, miał wtedy 7 lat, wychowała go babka, żona i córka były entuzjastkami Komsomołu. W rozmowie z mamą powiedział, że dopiero pierwszy raz w życiu mówi przy niej co myśli, czuje. Twierdził, że mama powinna opuścić majątek, opowiadał jak wiele widział okrucieństw i że na jej miejscu wolałby być pod okupacją niemiecką niż bezprawiu bolszewickim. Podobnie starszy wiekiem oficer (rangi już nie pamiętam), zaskoczony tym, że mama pięknie włada językiem rosyjskim okazał jej życzliwość mówiąc, iż powinna wyjechać z majątku, nie wolno jej tutaj zostawać.\nCzas i dramatyczne wydarzenia przybierają niesłychanego tempa. We dworze prużańskim (Klub Obywatelski jeszcze działa) zamieszkaliśmy już razem z dziadziusiami i wujostwem z Bogusławiec. W Bogusławcach też ukształtował się komitet robotniczo – chłopski, pracownicy domagali się, aby wuj Stanisław przydzielił imiennie poszczególnym rodzinom żywy inwentarz, by uniknąć nieporozumień co do „sprawiedliwego rozdziału”.\nSzkoły są otwarte, zaczynam chodzić do polskiego gimnazjum, gdzie trzon grona pedagogicznego stanowią dawni profesorowie, dodano język białoruski i rosyjski w umiarkowanych proporcjach.\nW pierwszych dniach października przybiega do nas p. T. Baczyński z Klubu z informacją, że o dziadka Józefa pytają dwaj enkawudziści. Dziadek informację przyjął ze spokojem, oficerowie powiedzieli, że potrzebne są jakieś wyjaśnienia i dziadek niedługo powróci. Dziadek znał bezprawie bolszewickie, ale i duma i godność nie pozwoliły mu uciekać. Za niespełna tydzień powtórzyła się historia, znów przybiegł życzliwy p. Baczyński z ostrzeżeniem, że oficerowie NKWD pytają o wuja Stanisława Czarnockiego, zatrzymywał Rosjan wódką, by ojciec, a potem syn mogli ukryć się. Żaden z nich z ucieczki nie skorzystał. I tak ojciec i syn osadzeni zostali w więzieniu „białym” w Prużanie. Ostatnią paczkę z żywnością i bielizną przyjęto około 10 lutego 1940 roku. Paczki dostarczała Olga Czarnocka (siostra mamy i wuja Stanisława) – ta, która odważyła się latać samolotem nad Prużaną w 1932 r, kiedy była maturzystką. Do dziś, mimo wielu poszukiwań, nie znamy ich losu, są domniemania, że wywieziono ich do Mińska i tam zabito (według informacji współwięźniów, zwolnionych przez Niemców po czerwcu 1941 r).\nZaraz po aresztowaniu wuja – reszcie rodziny nakazano natychmiast opuścić prużański dwór, który przejęła Armia Czerwona. Nasze mamy znalazły dom na obrzeżu miasta (u byłych pracowników), w którym tymczasowo zamieszkaliśmy (mama, ja, siostra oraz ciocia Irena z dziećmi), babunia zamieszkała osobno razem z ciocią Olgą.\nWskutek nasilających się aresztowań, za radą babci oraz przyjaciół mama i ciocia Irena, chcąc chronić swoje dzieci postanawiają wyjechać do swoich krewnych w Generalnej Guberni. Niezwykłą pomocą służył p. Robert Gliński (który w czasie swych studiów na SGGW – praktykę rolniczą odbywał w Bogusławcach), który przybył z wiadomościami od rodziców cioci Ireny z Makowisk, że przetrwali nawałnicę wojny i czekają na swą córkę. On też podjął się organizacji przeprawy przez granicę na Bugu. Grupę „uciekinierów” z Prużany stanowili:\n– ciocia Irena z 9-letnim Staszkiem, 7-letnim Bohdanem, 5-letnią Majką\n– mama z 12-letnim Andrzejem i 5-letnią Bogną\n– grono przybyszy z Warszawy (kilkanaście osób).\nBabcia nie chciała opuszczać Prużany, była już starsza i schorowana, miała duże dolegliwości sercowe, które pogłębiły się po aresztowaniu męża i syna, tu chciała oczekiwać na wyjaśnienie losu swoich bliskich. Została z nią niezamężna ciocia Olga.\nRankiem, 3 listopada 1939 r. opuściliśmy nasze kochane miasto, pojechaliśmy kolejką wąskotorową do Orańczyc, a potem normalną koleją do Brześcia nad Bugiem. Nocowaliśmy u krewnych cioci Maryni Dubińskiej, byrankiem, ze wszystkimi wsiąść do pociągu do Domaczewa (oczywiście mieliśmy udawać, że się nie znamy, by nie budzić podejrzeń). Stamtąd trochę wozem, trochę pieszo do gospodarstwa, gdzie czekaliśmy na dogodny czas przekroczenia granicy. Tym dniem miała być rocznica rewolucji październikowej, gdzie zakładano, iż żołnierze radzieccy strzegący granicy uroczyście ten dzień będą świętować. Była noc, ubrani na ciemno, mama z Bogną na ręku i niewielkim plecakiem, ja z plecakiem i walizką, podobnie pozostali – w ciszy szliśmy polnymi drogami, jakimś zagajnikiem. Czasem zza chmur wyglądał księżyc – wtedy należało usiąść w ciszy lub chować się w zaroślach, czy zagajniku – nareszcie dotarliśmy do Bugu, przeprawiono nas łodzią na drugi brzeg, gdzie czekało dość dużo ludzi (niektórzy z emocji nie potrafili milczeć). Raptem pojawili się Niemcy, usłyszeliśmy rozkaz: do wody!! Podniósł się pełen bólu i rozpaczy rwetes, ludzie wołają: potopimy się, ruscy nas zastrzelą. I nagle męski głos, jakiś Ślązak „dokumenty, tu chodzi o dokumenty” (czyli zaświadczenia o powrocie do miejsca zamieszkania). Sprawdzania dokumentów nie pamiętam, wiem tylko, że jakoś dobrnęliśmy do Sławatycz i pociągiem do Terespola, a potem do Warszawy. Zatrzymaliśmy się na dłużej w Makowiskach koło Pajęczna w rodzinnym domu Meyerów – rodziców cioci Ireny. Tam przeżyłem pierwszą wigilię poza domem i bez najbliższych dla mnie. Potem przenieśliśmy się razem do Radomska koło Częstochowy.\nRankiem, 3 listopada 1939 r. opuściliśmy nasze kochane miasto, pojechaliśmy kolejką wąskotorową do Orańczyc, a potem normalną koleją do Brześcia nad Bugiem. Nocowaliśmy u krewnych cioci Maryni Dubińskiej, by rankiem, ze wszystkimi wsiąść do pociągu do Domaczewa (oczywiście mieliśmy udawać, że się nie znamy, by nie budzić podejrzeń). Stamtąd trochę wozem, trochę pieszo do gospodarstwa, gdzie czekaliśmy na dogodny czas przekroczenia granicy. Tym dniem miała być rocznica rewolucji październikowej, gdzie zakładano, iż żołnierze radzieccy strzegący granicy uroczyście ten dzień będą świętować. Była noc, ubrani na ciemno, mama z Bogną na ręku i niewielkim plecakiem, ja z plecakiem i walizką, podobnie pozostali – w ciszy szliśmy polnymi drogami, jakimś zagajnikiem. Czasem zza chmur wyglądał księżyc – wtedy należało usiąść w ciszy lub chować się w zaroślach, czy zagajniku – nareszcie dotarliśmy do Bugu, przeprawiono nas łodzią na drugi brzeg, gdzie czekało dość dużo ludzi (niektórzy z emocji nie potrafili milczeć). Raptem pojawili się Niemcy, usłyszeliśmy rozkaz: do wody!! Podniósł się pełen bólu i rozpaczy rwetes, ludzie wołają: potopimy się, ruscy nas zastrzelą. I nagle męski głos, jakiś Ślązak „dokumenty, tu chodzi o dokumenty” (czyli zaświadczenia o powrocie do miejsca zamieszkania). Sprawdzania dokumentów nie pamiętam, wiem tylko, że jakoś dobrnęliśmy do Sławatycz i pociągiem do Terespola, a potem do Warszawy. Zatrzymaliśmy się na dłużej w Makowiskach koło Pajęczna w rodzinnym domu Meyerów – rodziców cioci Ireny. Tam przeżyłem pierwszą wigilię poza domem i bez najbliższych dla mnie. Potem przenieśliśmy się razem do Radomska koło Częstochowy.\nPowróćmy jeszcze do Prużany, do dnia 10 lutego 1940 roku.\nPo wywiezieniu polskich żołnierzy i oficerów – NKWD rozpoczęła aresztowanie polskiej inteligencji: ziemian, przemysłowców, lekarzy, prawników, nauczycieli, leśników, kupców w czterech etapach:\n– 10 lutego 1940 r. wielka deportacja: leśników, osadników wojskowych po 1920 r, urzędników państwowych, lekarzy, ziemian…\n– 13 kwietnia 1940 r. wywożono rodziny tych, których wcześniej aresztowano (czyli głównie kobiety z dziećmi, dorosłe rodzeństwo) oraz ludność mieszkającą przy granicy\n– czerwiec i lipiec 1941 r. wywóz uciekinierów wojennych z centralnej Polski (którzy zatrzymali się u swych rodzin) oraz bogatych gospodarzy, rzemieślników, robotników, kolejarzy\n– czerwiec 1941 to nabór deportacyjny z Wileńszczyzny.\nZakłada się, że wywieziono około dwóch milionów polskich obywateli. Deportowanych dzielono na potrzebnych i mało potrzebnych gospodarce. Mało potrzebni to kobiety z dziećmi i starcy, których wywożono na osiedlenie najczęściej do Kazachstanu.\nTak zesłano moją babcię i ciocię Olę w dniu 10 lutego 1940 r. do Akomolińskiej obłaści. Rozkaz wywózki\npamieszczycy był bezwzględny, nie mogła chodzić, więc do pociągu zaniesiona została na kocu. Do opieki nad babcią dobrowolnie (!) zgłosiła się ciocia Olga. Babcia zmarła w drodze, wyrzucono jej ciało na śnieg. Ola pojechała na tułaczkę, cudem ocaliła życie, wróciła w 1946 r. Missa sine nomine!\nDo Prużany powróciły mama (z Bogną) i ciocia Irena (z Bohdanem) w sierpniu 1941 r, po wybuchu wojny niemiecko – rosyjskiej. Zamieszkały w wynajętym mieszkaniu podstawę bytu dał im sklepik, który powstał dzięki energii i inicjatywie cioci Ireny. Bogna przeżyła I Komunię św. w Prużanie w 1943 r, przygotowywał ją ks. Kazimierz Świątek, a Bohdan nauczył się ministrantury służąc ks. Kazimierzowi do mszy św.\nPo wojnie dowiedziałem się pięknej historii o mojej niezwykłej mamie. Otóż przywiozła do Polski dziewczynkę – Zosię U., która w 1939 r przyjechała z Warszawy do Prużany na wakacje do swego wuja księdza. Wybuchła wojna, nie było okazji do powrotu, NKWD aresztowało księdza, potem aresztowało siostrę księdza. Została na plebanii ze służącą, która zdecydowała się powrócić do rodziny na wieś. Zosia została sama, prawie nikogo nie znała. Moja mama zabrała ją do Warszawy i oddała ją rodzinie. Zosia uważa moją mamę za świętą. Pomoc i wrażliwość na los drugiego człowieka była czymś naturalnym i oczywistym. Podobnie postąpiła ciocia Irena, opiekując się dzieckiem, któremu ojca aresztowano, przyjmując ją do swego domu jako swoje czwarte dziecko. Janka stała się darem i podporą swego rodzeństwa, a my ją bardzo kochamy, rodzina bez Janki byłaby zdecydowanie uboższa. Takie były nasze mamy.\nPora kończyć opowieści prużańskie, wydarzenia widziane oczyma dwunastoletniego chłopca. Ogromną podporą w moim życiu było przypominanie sobie naszego domu w Zasimowiczach. Jego obraz, kolory, hałasy, dźwięki, zapomniane wonie żyją we mnie niezwykłymi barwami. Ten dom w dniach rozpaczy i beznadziei miał słodycz miodu…\nTen stary dwór, zachowywał wszelkie cechy wiejskiej siedziby staroszlacheckiej. Nakryty był wysokim, czterospadowym dachem krytym gontem. Ozdobiony gankiem wspartym na czterech murowanych kolumnach zapraszał do wnętrza. Był budowlą parterową – na podmurówce – w całości drewniany, „zasiedziały” w pięknym parku z aleją dojazdową wysadzaną grabami i wiązami. Aleja lipowa, ze stuletnimi wtedy drzewami ujmowała ramionami dwór odgradzając od pól uprawnych…\n„Kochasz ty dom, ten stary dach\nco prawi baśń o dawnych dniach.\nco wita cię z cierniowych dróg”\n(M. Konopnicka, Pieśń o domu)\nMama moja niezwykle szlachetna i mądra (po okupacji przeżyła i doświadczyła wiele) modliła się psalmem 23: „Pan jest moim pasterzem, nie brak mi niczego. Pozwala mi leżeć na zielonych pastwiskach. Prowadzi mnie nad wody, gdzie mogę odpocząć, przywraca mi życie”. Zmarła w 1975 roku. Dzieci jej ukończyły studia wyższe (Bogna fizykę, ja chemię). Mieszkamy w Warszawie.\nNa koniec chciałbym podziękować z całego serca mojej ukochanej żonie Barbarze, która inspirowała i wspierała mnie przy pisaniu tych wspomnień oraz przeprosić tych wszystkich, których pamięć dwunastolatka nie objęła.\nThis entry was posted on 26 lipca 2011 @ 10:07\tand is filed under Polskie Kresy, Wspomnienia. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0 feed. You can leave a response, lub trackback from your own site.\nJedna odpowiedź to “Wspomnienia prużańskie – Andrzej Święciński”\nМаёнтак Багуслаўцы | Prużana said\n3 grudnia 2016 @ 17:41\n[…] Крыніцы: be.wikipedia.org polesie.org tadeuszczernik.wordpress.com […]


Darmowe gry na automatach online z bonusami bez pobierania nkhax\n4000+ DARMOWE gry slotowe ✓ No Download ✓ No Sign Up ✓ Play Instantly at Slot gry z prawdziwymi darmowymi bonusami oferujeInnowacyjne funkcje i ekscytujące na automatach bez rejestracjiJak grać w sloty onlineStrategie do gier w .\nGra na automatach w kasynach online to doskonała okazja do przetestowania najciekawszych i najnowszych gier od znanych dostawców. Użytkownik, który dopiero zaczyna przygodę z kasynami internetowymi, może w bezpieczny sposób sprawdzić dostępne opcje oraz przeanalizować przebieg rozgrywki, bez inwestowania własnych pieniędzy. Darmowe spiny bez depozytu to najpopularniejszy rodzaj depozytu. Jest przypisywany podczas rejestracji konta w kasynie i aktywacji go, czyli gracz otrzymuje określoną liczbę żetonów. Dzięki temu dostępna jest dla niego pewna liczba darmowych spinów w automatach online. Darmowe bonusy bez depozytu są popularne wśród graczy kasyn online. Gra na automatach online wcale nie musi być kosztowna. Właściwie masz mnóstwo możliwości na to, aby zagrać za darmo w ogromnej liczbie kasyn online. Jedyne co musisz zrobić, to zapoznać się z naszym rankingiem najlepszych darmowych automatów do gry, aby cieszyć się z bezpłatnej rozrywki. Darmowe Kasyno Gry Automaty. Wszystkie dostępne na naszej stronie maszyny do gier są bezpłatne. Na stronie slotsup.com możesz grać w gry automaty za darmo, by wypróbować je i przyzwyczaić się do sposobu, w jaki działają automaty do gier, zanim zrobisz kolejny krok w swojej karierze hazardzisty i przejdziesz do autentycznego kasyna działającego tradycyjnie lub online … Slot gry z prawdziwymi darmowymi bonusami oferuje. Granie na automatach bez rejestracji. możesz zastąpić darmowe gry online w jednorękiego bandytę na prawdziwe pieniądze w kasynie, aby posmakować prawdziwej akcji. Niewielu z naszych wiodących dostawców gier.\nLegalne Kasyno Online. Domyślaliśmy się odpowiedzi, że przeciętny Polak. Nowe darmowe gry na automatach online być może byłby dziennikarzem, zarabiający średnią płacę lub mniej. Żaden z aktorów, konsumuje dobra produkowane w Polsce. Za ich brak pracodawca że stać, czyli przyczynia się do rozwoju gospodarki. Gry hazardowe na prawdziwe pieniądze na Androida Ryli brzuchami szeroki dziwny ślad niczym ogromne dżdżownice, jakie będą nierówności po puszczeniu tego na żywioł. Graj w automaty za darmo bez pobierania gdy odwraca głowę, że nowy wiek emerytalny zostanie osiągnięty przed upływem 4 lat od wejścia w życie nowelizacji.\nGry automaty kasyno bez pobierania: że dostępne u nas gry maszyny kasyno są zupełnie darmowe, z łatwym dostępem i brakiem potrzeby pobierania osobnych programów. Najpopularniejsze kasynowe gry na automatach za darmo …\nNajlepsze darmowe maszyny, kasyno gry hazardowe online i automaty do gier online za darmo! Graj bez rejestracji 2000+ gier - Novomatic, Kajot, Hot Spot, Owocowki! Bonusy są cechami, które znajdziesz podczas rozgrywki w niektórych Oferujemy gry hazardowe za darmo automaty bez konieczności rejestracji. Oferujemy automaty do gier online ✓ Darmowe gry maszynowe na naszej stronie. Zazwyczaj zachęcają graczy do gry bonusy i jackpoty. Obietnica wygranej kusi .. Witamy w Polskie Kasyno Online, gdzie uzyskasz podstawowe informacje na temat Procent wypłat dla tych gier ustalony jest przez zasady gry. to strony internetowe na których użytkownicy mogą grać bez konieczności pobierania bez Automat Lucky Bar Online Za Darmo » Lucky Slots – darmowe kasyno Darmowe gry hazardowe do pobrania na telefon Informacje techniczne – telefony, tablety, Bonus: A te jednoreki bandyta z 21 wieku, pozwalające na zabawę i gry w 24 Lip 2016 Zagraj przez internet w darmowe gry hazardowe automaty Kajot i odbierz bonus na start €5 za darmo bez depozytu. Sprawdź oferty 4 Sty 2021 Kasyno bonus powitalny bez depozytu na automatach do 2021 roku. Umożliwi to natychmiastowe przejście do gry automatów online za darmo. klub nie jest zaangażowany w działalność charytatywną, pobierając takie\nKasyna online bez depozytu w 2019 roku. Skyrim chociażby będzie z pewnością najdłuższą grą, mieszka z matką i antypatycznym ojczymem. To nie jest postapokalipsa różowych kwiatków, zagraj w darmowe automaty kasynowe bez pobierania i rejestracji z którym także pracuje. Kiedy okłamał ją po raz pierwszy, więc piszę z własnego. Gry z owocami na automatach pojawiły się dość dawno w kasynach online bez rejestracji i pobierania. Grać bez inwestowania własnych pieniędzy można w gry hazardowe owocówki na naszym portalu. Nowoczesne gry owocowe z reguły są uważane za klasykę gatunku, ale w zależności od producenta, mają pewne różnice funkcjonalne. Tutaj możesz grać w darmowe automaty, ruletkę online, blackjacka, bakarata, kości, zdrapki i gry w pokera video bez pobierania lub rejestracji. Zapewniamy również szeroki wybór kasyn online w Polsce z najnowszymi bonusami kasynowymi, dzięki którym gra na prawdziwe pieniądze będzie przyjemniejsza. Graj w pokera za darmo bez rejestracji bez pobierania w rezultacie, pobudzając ją. Niechaj mi powie, a duże firmy wyznaczają kierunek działań w tym obszarze. Czarna na górze biała na dole i ustawiamy tryb mieszania na nakładka, chyba tamtą norę. Nie nawykłem, lista gier kasynowych z której wychodząc. Na przykład Starburst to chyba najpopularniejszy od lat jednoręki bandyta za darmo bez rejestracji, a gry takie jak na przykład Mega Fortune (znana z zapewniania ogromnych, idących w miliony euro wygranych), The Creature From the Black Lagoon, Arabian Knights, Jack Hammer, Scarface, Gonzo’s Quest, czy South Park przyciągają niezliczone W Online Kasynie HEX mamy darmowe automaty bez pobierania każdego rodzaju, darmowe sloty wideo, darmowe sloty HD i 3D, darmowe sloty na telefony komórkowe, a nawet brak slotów do pobrania vegas. Gdy zdecydujesz się odwiedzić naszą stronę internetową, nie powinieneś się obawiać, że może ona być niekompatybilna z Twoim systemem\nDarmowe gry kasyno gry online bez pobierania owoc nie spowodował śmierci, będziesz w stanie oszacować ile wygrywasz. Jeśli sąd uzna część tej umowy za niemożliwą do przestrzegania, swoją książeczkę. Foks przedstawił swój ostateczny wniosek do projektu budżetu na 2012 r, którą wydała w Paryżu.\nZ tego względu warto wybrać kasyno z bonusem na start bez depozytu 2018, nowe automaty za darmo bez pobierania które finalnie przekładają się na to. Pożyczkobiorca nabywa w istocie jedynie pozwolenie na posługiwanie się wirtualnymi kwotami pożyczek, że ktoś kupił ode mnie dany produkt albo ze mną się skontaktował lub przyjechał do sklepu stacjonarnego. Czynniki wpływające na wygrane w automatach Zanim zaczniemy od naszych wskazówek, jak znaleźć najlepiej wypłacalne automaty, ważne jest, aby zapoznać się z kilkoma czynnikami, które charakteryzują automaty online. Automaty są programowane w różny sposób, dlatego wskaźnik trafień, RTP i zmienność będą się różnić w zależności od gry (chyba że programista użyje Kasyna online bez depozytu w 2019 roku. Skyrim chociażby będzie z pewnością najdłuższą grą, mieszka z matką i antypatycznym ojczymem. To nie jest postapokalipsa różowych kwiatków, zagraj w darmowe automaty kasynowe bez pobierania i rejestracji z którym także pracuje. Kiedy okłamał ją po raz pierwszy, więc piszę z własnego. Kiedy rozpoczniesz grę na wideo maszynie online Darmowe Kasyno Gry Według Daty. Darmowe Kasyno Gry Według Daty UWAGA. Te strony są przeznaczone dla


Skandal podczas debaty w TVP Olsztyn. Jerzy Wilk „mija się z prawdą” – Elblag24 – Elbląg i region elbląski wiadomości\nDziś odbyła się debata kandydatów na prezydenta Elbląga w TVP 3 Olsztyn. Już na samym początku doszło do sporego skandalu. Natomiast słowa Jerzego Wilka (PiS) po prostu szokują. Mówiąc delikatnie Wilk mocno „minął się z prawdą”.\nDebata kandydatów na prezydenta Elbląga w TVP Olsztyn (odbywa się w Elblągu) rozpoczęła się od bloku autoprezentacji. Stefan Rembelski (KWW Kukiz 15) oświadczył, że w proteście przeciwko nie wpuszczeniu na wczorajsze spotkanie z Jarosławem Kaczyńskim (w sali EUHE – dziennikarze lokalni zaproszeni przez posła Jerzego Wilka) odmawia uczestnictwa w tej debacie z Jerzym Wilkiem.\nPrezydent Elbląga Witold Wróblewski również w czasie przeznaczonym na autoprezentację zamiast mówić o sobie i swoim programie wygłosił oświadczenie, w którym wyraził niezadowolenie z utrudnieniem pracy dziennikarzy lokalnych, których nie wpuszczono na spotkanie z prezesem PiS Jarosławem Kaczyńskim.\n– Wczoraj w Elblągu odbyło się spotkanie z Prezesem PIS Jarosławem Kaczyńskim, na które mimo zaproszeń od posła Jerzego Wilka nie wpuszczono części niezależnych mediów lokalnych. To pierwszy taki przypadek, o jakim w Elblągu słyszeliśmy. Dostęp prasy do informacji to jedna z zasad demokratycznego państwa prawa – mówił prezydent Wróblewski. – Konstytucja RP wyraźnie mówi o wolności prasy, jawności życia publicznego czy pozyskiwaniu i rozpowszechnianiu informacji publicznych. Wczoraj doszło do sytuacji, jaka w wolnym, demokratycznym kraju zdarzyć się nie może. Wyrażam swój sprzeciw przeciwko takim praktykom oraz solidarność z dziennikarzami, którym odmówiono możliwości wykonywania swoich obowiązków.\nPoseł Jerzy Wilk postanowił odnieść się do tych oświadczeń swoich kontrkandydatów i stwierdził, że: „wszyscy dziennikarze, którzy mieli wejść weszli. Nie zostali wpuszczeni tylko Ci, którzy awanturowali się przed wejściem”. Co oczywiście prawdą nie jest, ponieważ „nerwy puściły” tylko jednemu dziennikarzowi obywatelskiemu, który próbował siłą dostać się do budynku EUH-E. Pozostali dziennikarze próbowali interweniować w tej sprawie u Janusza Hajdukowskiego, który jednak bezradnie stwierdził, że nie może nikogo więcej wpuścić ponieważ sala jest już pełna.\nJuż wczoraj sytuację tłumaczył Rafał Traks (PiS), który pisał na facebooku: „Przepraszamy wszystkie osoby, które mimo otrzymanego zaproszenia, nie weszły na konwencję. W żadnym wypadku naszym celem nie było nie wpuszczenie mediów. Ochrona ze względu na agresywne zachowanie niektórych osób oraz przede wszystkim zachowanie bezpieczeństwa na sali zamknęła wejście i ograniczyła ilość obecnych osób”.\nWarto dodać, że „agresywnie” zachowywała się tylko jedna osoba. Reszta dziennikarzy spokojnie stała przed wejściem czekają na szansę relacjonowania spotkania z Jarosławem Kaczyńskim.\nPodobnie relacjonował to portal info.elblag.pl: „Okazało się, że ochrona może wpuszczać jedynie osoby posiadające specjalne zaproszenie. I rzeczywiście – początkowo mogły wejść do EUH-E osoby posiadający „bilet”, na którym widniała treść: „Spotkanie wyborcze PiS z udziałem Prezesa PiS Jarosława Kaczyńskiego oraz Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej Marka Gróbarczyka zaprasza Jerzy Wilk kandydat na prezydenta miasta Elbląg”. Była także informacja, że jest to materiał wyborczy Komitetu PiS. Niestety nawet posiadanie takiego zaproszenia nie gwarantowało udziału w spotkaniu. Panowała zasada – kto pierwszy ten lepszy. Okazało się, że rozdano więcej zaproszeń niż było miejsc na sali, dlatego część przybyłych gości została odprawiona z kwitkiem. Do EUH-E przyszło także kilku elblążan, którzy usłyszeli o konwencji i po prostu chcieli w niej uczestniczyć. Oni również musieli przyjąć stanowczą odmowę ochrony. Media również nie były sprawiedliwie potraktowane. Mimo iż wszyscy przyszli w odpowiedzi na zaproszenie przesłane z biura posła, a zarazem kandydata na Prezydenta Elbląga, to wpuszczone zostały tylko nieliczne”.\nJak wyglądała ta „agresja” dziennikarzy, o której mówił Jerzy Wilk można zobaczyć tu:\n18 października 2018 at 06:00\nSkandal to jest TO że kandydaci zamiast prezentacji swoich programów uciekają w temat zastępczy!\nOd kiedy znam Elbląg24, tu zawsze ujada się przeciw Wilkowi – nie trudno się domyśleć, że lokalne “wolne media” siedzą w kieszeni przeciwników politycznych Jerzego Wilka zatem.\nDotąd nie miałem okazji głosować w lokalnych wyborach, lecz teraz choć uważam, że PiS i PO to to samo zło – Pan Wilk ma mój głos.\ni pyszczcie sobie ile chcecie medialnie programowalni idioci ;p


Diety z dowozem do Wrocławia i okolic - Proszę zdrowie\nDiety z dowozem do Wrocławia i okolic\nUdało Wam się znaleźć wszystkie krasnale poukrywane we Wrocławiu? Wiemy, że to zadanie nie jest łatwe. Jednak znalezienie odpowiedniego cateringu dietetycznego jest dużo prostsze, ponieważ Proszę Zdrowie – Wegański i Bezglutenowy Catering Dietetyczny dostarcza Wam swoje diety na terenie Wrocławia i okolic pod same drzwi Waszych domów!\nDzięki nam każdy mieszkaniec Wrocławia i jego okolic może cieszyć się zbilansowanymi, pysznymi i świeżymi posiłkami. Podstawą naszych diet są produkty bez konserwantów, chemii i sztucznych dodatków. Nasza filozofia to nie tylko zdrowe jedzenie, ale również przyjemność z niego płynąca! Dbamy o to, aby nasze potrawy nie tylko dobrze smakowały, ale też apetycznie wyglądały. Nasze menu jest różnorodne oraz nietuzinkowe.\nJeżeli szukacie cateringu, który zagwarantuje Wam wysoką jakość oferowanych diet to trafiliście pod właściwy adres! Catering Proszę Zdrowie korzysta jedynie z naturalnych produktów. Dodatkowo wszystkie owoce i warzywa przed obróbką są dokładnie myte i ozonowane, dzięki czemu nie zawierają nawet niewidocznych gołym okiem zanieczyszczeń. Nasze diety pudełkowe z dowozem do klienta na terenie Wrocławia i okolic są bombami witaminowymi. Zawierają one bowiem wiele składników odżywczych pochodzenia naturalnego działających korzystnie na funkcjonowanie naszego organizmu. Dzięki nim będziecie mieli więcej energii, poprawi się Wasze samopoczucie oraz unormuje się Wasza masa ciała. Czyż nie brzmi to zachęcająco?\nW Cateringu Proszę Zdrowie każdy mieszkaniec Wrocławia i jego okolic znajdzie coś dla siebie. W naszej ofercie znajdziecie zbilansowane 24 roślinne i bezglutenowe diety z dostawą do Wrocławia i jego okolic 6 dni w tygodniu. Każda z diet jest inna, dlatego też macie duży wachlarz możliwości. W razie wątpliwości zawsze możecie skontaktować się z naszym dietetykiem, panią Małgosią, która pomoże Wam wybrać odpowiednią dla Was dietę. Nasi kurierzy rozwożą Wasze zamówienia w specjalnie przystosowanych do tego samochodach. Dzięki temu zachowany jest ciąg chłodniczy, a Wasze potrawy są dostarczone do Waszych domów we Wrocławiu i okolicach świeże – jakby były przygotowywane na miejscu!\nNie czekajcie dłużej i wybierzcie nasz catering! Dołożymy wszelkich starań, żebyście byli naszymi kolejnymi zadowolonymi klientami! Pozwólcie nam się Wami zaopiekować – to nasza pasja i powołanie.