Piete idzie na wojnę\n(Materiał przygotowany na konferencję naukową Kobiety i/a doświadczenie wojny (1914-1945 i później) Instytutu Kulturoznawstwa UAM i Akademii Muzycznej im. I. J. Paderewskiego w Poznaniu i opublikowany w r. 2015 przez Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Społecznych UAM, pod red. Małgorzaty Grzywacz i Małgorzaty Okupnik; edytowany i uaktualniony 20 maja 2018 r.)\nScheidemühl – co jest w życiu najważniejsze?\nW 2002 roku z okazji wydania jej ostatniej powieści Auch wenn es Nacht ist (Nawet jeśli jest noc), tygodnik „Die Zeit” prezentował ją, jako „pisarkę, tancerkę i zdeklarowaną pacyfistkę (…) jedną z wielkich kobiet XX wieku” i wyrażał nadzieję, że zostanie jej przywrócone należne miejsce w historii kultury Niemiec[i].\nKiedy miała 12 lat, wybuchła pierwsza wojna światowa, a ona zaczęła ją opisywać. Potem wiele czyniła, starając się zapobiec wybuchowi drugiej. Zwalczała nazizm, ksenofobię i wszelkiego rodzaju dyskryminację. Bogaty życiorys, wielkie zasługi. Ale świat niewiele wie o Jo Mihaly. To nic dziwnego, świat żyje teraźniejszością. Jest zresztą wielu innych, którym ludzkość zawdzięcza więcej niż tej skromnej kobiecie. Jej największymi walorami była tylko wielkoduszność i odwaga. Takie proste, ale jakże niewielu się nimi chlubi.\nJo Mihaly to jej pseudonim sceniczny i literacki, naprawdę nazywała się Elfriede Alice Kuhr, bliscy znali ją jako Piete. Po mężu nosiła nazwisko Steckel, na uchodźctwie artykuły pisywała jako: Francesco Moletta, Jaques Michel, J. Josias.\nUrodziła się 25 kwietnia 1902 roku w pruskim Schneidemühl, trzecim po Poznaniu i Bydgoszczy, mieście Prowincji Poznańskiej; mieście, które po 173 latach zaboru, w 1945 roku wróciło do nazwy – Piła. W 1920 roku wyjechała do Berlina, trochę podróżowała, a w roku 1933, kiedy prezydent Hindenburg powierzył urząd kanclerza Rzeszy Hitlerowi, wyemigrowała do Szwajcarii, gdzie z niewielkimi przerwami mieszkała do śmierci. W 1946 roku zaangażowała się w politykę. By pomóc w odbudowie niemieckiej kultury, w radzie miejskiej Frankfurtu nad Menem przez niemal rok była członkiem komisji kultury. Rozczarowana polityką wróciła do Szwajcarii. Ostatni etap życia spędziła w Asconie. Zmarła w 1989 roku w Bawarii, w domu córki.\nJej rodzice to nauczycielka śpiewu Margarethe Kuhr-Golz (1875-1924) i architekt Richard Kuhr (1865-1921). Ich małżeństwo, zanim się rozpadło, wydało na świat czwórkę potomstwa. Dwóch starszych synów zamieszkało z ojcem w Gdańsku, trzyletni Wilhelm Gunter i Piete – zostali w Pile u rodziców matki, Eduarda Golza (1840-1913) – budowniczego, mistrza murarskiego i miejskiego rajcy i Berthy (1852-1929), córki Caroline z d. Sutor i piekarza-cukiernika Ludwiga Habera (1819-1851). Syn Golzów, Bruno, doktor filozofii, zajmował się literaturą oraz historią sztuki, oraz kolekcjonował jej dzieła.\nW 1910 roku dziadkowie przyjęli do swego domu również Ernsta i Hansa, starszych synów córki, bo ich ojciec nie radził sobie z ich utrzymaniem. Spędzili w Pile trzy lata, po czym zaciągnęli się na statki handlowe, które jeszcze przed wojną opuścili. Jeden osiedlił się w Australii, drugi w Afryce. Ostatni raz rodzeństwo spotkało się w 1924 roku, na pogrzebie matki. Później, na wieść, że siostra poślubiła Żyda, zerwali z nią kontakty. Eduard Golz zmarł dwa lata przed wybuchem I wojny światowej. Kilka lat później rodzina przeprowadziła się z okazałej willi do skromniejszego mieszkania w położonej nieopodal kamienicy, w której mieszkała z rodziną Luiza Otter, najstarsza z sióstr Haber. Zgromadzone przez Eduarda środki niemal do połowy wojny pozwalały jej wieść w miarę dostatnie życie. Z pewnością nie była to zwyczajna rodzina, w ich domu była biblioteka i pianino, dzieci toczyły filozoficzne dysputy, a dorośli z nimi rozmawiali.\nZżyte i przyjaźniące się rodzeństwo utrzymywało silną więź z matką, która prowadziła w Berlinie własną „Meisterschule für Bühne und Konzert”, kilka razy do roku bywała w Pile i regularnie z dziećmi korespondowała. Piete uwielbiała matkę, wprawdzie uważała, że ceni ona bardziej utalentowanego syna, jednak otoczona miłością babki, nie cierpiała z tego powodu, a nawet przyjmowała ten stan za naturalny. Podobnie jak i fakt, że i niepełna rodzina może być szczęśliwa, pod warunkiem, że panuje w niej miłość.\nPiete z bratem Willim (fot. z archiwum związku byłych pilan w Cuxhaven)\nW liceum imienia cesarzowej Augusty Wiktorii – dla dziewcząt z dobrych domów – nie otrzymywała nagród. Wręcz przeciwnie, większość grona pedagogicznego postrzegała ją jako krnąbrną i leniwą. „Niegrzeczna pannica o hardym spojrzeniu”[ii] (str. 31), która zadaje trudne pytania i wyraźnie odbiega od szkolnej społeczności. Na szczęście były w tym gronie wyjątki – wychowawczyni, nauczycielka rysunków, nauczyciel tańca… Jej babka, brat, matka zachęcali ją, do często niekonwencjonalnych, ale zawsze szczerych i prawych reakcji, a zwłaszcza do zajmowania stanowiska wobec wszelkiego zła. I zawsze wspierali. Od najmłodszych lat Piete bez wahania zabierała głos, a nawet używała też siły w obronie krzywdzonych. Miała dziesięć lat, kiedy wystosowała protest do rady miejskiej Schneidemühl w obronie niesłusznie oskarżanych Cyganów, jako dwunastolatka w ulicznej bójce broniła honoru koleżanki Żydówki, rok później podjęła się obowiązku monitorowania sytuacji jeńców w pilskim obozie, gotowa była pisać petycje do Czerwonego Krzyża, gdyby okazało się, że panujące tam warunki uwłaczają ich godności.\nNiezrozumiała ostentacyjnej ksenofobia, która w pierwszych miesiącach wojny ogarnęła także jej miasto, w którym dotychczas żyli w zgodzie Niemcy, Polacy i Żydzi. Nie tolerowała głupiej i jakże nielogicznej antysemickiej nagonki, bo przecież Jezus wybaczył swoim oprawcom, no i …nawet jeśli to Żydzi rozniecili wojnę (…) to dlaczego wszyscy krzyczą „hurra” i mówią, że wojna to sprawa honoru i że zaszczytem jest polec za Ojczyznę? (str. 73)\nPiete bardzo kochała ojczyznę, ubolewała, że w tym trudnym dla niej czasie jest bezużyteczna, że nie może oddać za nią życia. Właśnie wtedy matka wymyśliła dla niej jej patriotyczną misję – prowadzenie dziennika wojennego w celu udokumentowania patriotyzmu i bohaterstwa Niemiec. Piete potraktowała ją poważnie: obserwowała, czytała, słuchała, pytała, opisywała, ale też analizowała i nie wahała się notować swoich narastających wątpliwości.\nCzasami zamykam oczy i wyobrażam sobie, jak wygląda pole bitwy. Pewnie wszystko jest zdruzgotane, ziemia rozryta, pnie drzew płoną jak pochodnie, pełno martwych żołnierzy, a ci, co jeszcze żyją, pełzną po ziemi i wciskają rękoma wnętrzności do brzucha. powietrze czarne jak smoła i straszny smród. Wrony, mnóstwo wron. I szczury.\nW „Gazecie Pilskiej” napisali, że Reims nie walczyło. Ale Francuzi pisali (to też jest w naszej gazecie), że zniszczyliśmy wspaniałą, starą wieżę katedry w Reims i że my jesteśmy barbarzyńskie „świnie” (szwaby). Gazeta twierdzi, że Francuzi ustawili na wieży katedry karabiny maszynowe. Więc jak to: „bez walki”. Człowiek czyta i czyta, a tam jeden mówi tak, a drugi tak. (str.59-60)\nWkrótce wrażliwa, inteligentna dziewczynka przeobraziła się w zdeklarowaną pacyfistkę, którą pozostała do końca życia. Wiek autorki, jej dojrzewanie „na oczach” czytelnika i owo przemieszanie historii z prywatnymi opowieściami, czynią ten pamiętnik jednym z ważniejszych dokumentów epoki.\nOkładka niemieckiego wydania dziennika\nPierwsza wojna światowa oszczędziła Schneidemühl, miasto nie znalazło się na scenie żadnego z teatrów wojny. Jednakże wieści docierające do młodej kronikarki pochodziły niejako z pierwszej ręki. Miasto było ważnym węzłem kolejowym, przez który zmierzały na wschód wszystkie niemieckie transporty wojskowe. Już w pierwszych dniach wojny jej babka wraz z koleżankami z Ojczyźnianego Stowarzyszenia Kobiet zorganizowała na stacji punkt Czerwonego Krzyża. Berta Golz przeżyła już dwie wojny i choć obie były zwycięskie, dobrze wiedziała, co znaczy wojna dla zwyczajnych ludzi. Nie trzeba było długo czekać, aby zobaczyć życie w spokojnym, dostatnim miasteczku staje się coraz bardziej trudne, jak znika wojenna euforia, a wkracza smutek, jak pociągi tak niedawno pełne wesołych, butnych młodych mężczyzn wracały wypełnione rannymi, uchodźcami z terenów objętych walkami i… trumnami. Ilość sponiewieranych, wygłodzonych żołnierzy, zwożonych do pilskiego obozu przekroczyła wkrótce liczbę mieszkańców miasta[iii]. Wojnę czuło się na każdym kroku:\n… Nasze mosty kolejowe są zamknięte. Wszędzie można natknąć się na patrole. Na mostach wiszą nakazy: „Jedź powoli!”. Każdy kierowca jest sprawdzany, każdy pojazd przeszukiwany. Przechodnie nie mogą zatrzymywać się na moście. Pod mostami przetaczają się wojskowe eszelony. Nagle ma się wrażenie, że wróg jest całkiem blisko. Ludzie zaczynają być niespokojni. Słyszeliśmy, że niektóre rodziny opuściły miasto, Marynia nie jest jedyną osobą, która chciałaby uciec. Z Prus Wschodnich przybywają coraz to nowi uchodźcy. Tym razem już nawet sama ich widziałam, matki, dzieci, stare kobiety i mężczyzn. Niektórzy dobrze ubrani, niektórzy biednie. Wszyscy taszczą walizy i toboły z pierzynami, kocami, płaszczami. Uchodźców też karmi nasz dworcowy punkt Czerwonego Krzyża.(str. 40)\nKoleżanki Berty Golz, jeszcze miesiąc temu szermujące patriotycznymi sloganami i dumne z synów w mundurach, jedna po drugiej zaczynają opłakiwać ich śmierć. W szkole uczniowie śledzą przebieg wojny i oznaczając miejsca zwycięstw koalicji wpinają w mapy chorągiewki. Nauczyciele opowiadają o heroicznych wyczynach niemieckiej armii, a kiedy ta odnosi większe zwycięstwa, szkoła daje uczniom wolne. Dziewczyny tańczą z radości, bo jeśli tak dalej pójdzie, to wcale nie będą musiały się uczyć.\nPiete codziennie bywa na dworcu, karmi i poi żołnierzy i słucha ich opowieści. Wielu pragnie wyrzucić z siebie grozę frontowych przeżyć. Obserwuje wojskowe transporty, które przewożą nie tylko ludzi i sprzęt, ale też psy i konie, bo i one wykorzystywane są na wojnie. Piete uwielbia zwierzęta, czasami łamie wojenne zakazy i ukradkiem dzieli się jabłkiem z jakąś szkapą na ulicy. Wojna, która miała się rozegrać w kilka miesięcy, ciągnie się w nieskończoność.\nArtykuły spożywcze podrożały o kilka fenigów. to znaczy, że wkrótce może nas czekać taki głód, że będziemy jeść psy i koty. – Dlaczego nie konie? – powiedziała babcia. Babcia jest rozgniewana, bo gospodynie domowe zaczynają wykupywać podstawowe produkty żywnościowe. Przedsiębiorcy są bardzo zadowoleni z dochodów i wyprzedają wszystko, co mają w sklepie. Artykuły w gazetach piętnują „chomikowanie” żywności, co jest zabronione. (…) Prawie co pół godziny przyjeżdżają pociągi z wojskiem. Często nie możemy nadążyć z noszeniem naczyń z kawą z peronu na peron. Pomagają nam kolejarze. Mój fartuch i spódnica są wilgotne od chlapiącej kawy. Miasto roi się od obcych oficerów. (str. 44)\nMieszkańcy uciekają, ale do wykarmienia jest coraz więcej ludzi:\nTam gdzie mieszkaliśmy nie został kamień na kamieniu – opowiadała jakaś wieśniaczka – wszystko spalone. Ani jedno bydlątko nie ostało się żywe. Trochę pościeli, ubrań i resztka pieniędzy, to tyle cośmy zdążyli wziąć ze sobą. (…) Krążyłyśmy wkoło i rozdawałyśmy chleb, kawę, zupę. Codziennie na stacji zużywa się średnio: 400 kilogramów chleba, pół cetnara81 kawy, 100 litrów mleka i cetnar smalcu. Czasami w ciągu jednej godziny przyjeżdżają trzy albo cztery pociągi z wojskiem, każdy po 1500 ludzi. Między nimi przybywają transporty uchodźców i pociągi pasażerskie zamienione w lazarety. Wczoraj wieczorem z jednego z takich pociągów wypadł jakiś żołnierz i strasznie desperował. Na sobie miał tylko szarawą koszulę, znaczek identyfikacyjny na szyi i obdarte wojskowe spodnie. Biegał tam i z powrotem przed budą Czerwonego Krzyża, szarpał się za włosy i z dziesięć razy walnął głową w żelazny słup lampy, zawodząc: – Słyszę ich krzyki, niech nie mówią, że mi się wydaje! Słyszę ich krzyki, słyszę krzyki! – A potem otworzył szeroko usta i zaczął wyć: „Aaaah… aaaah… aaaah…”, aż przybiegli dwaj sanitariusze i wykręcili mu ręce za plecy. Z rozbitego o latarnię czoła sączyła mu się krew. My też tam pobiegłyśmy, a przerażona babcia zapytała: – co się z tym chłopcem dzieje? – Oszalał – powiedział jeden z sanitariuszy. – Walczył na Mazurach i mu odbiło. Poza tym nic mu nie jest. (str. 57)\n„Lubię tę budę Czerwonego Krzyża. Żołnierze też ją lubią”. Piete (z dzbankiem) i siostry z punktu Czerwonego Krzyża na dworcu kolejowym w Pile (fot. z I wydania dziennika)\nNa stacji nie jest już tak wesoło, jak w pierwszych dniach wojny:\nPrzerażające wieści o partyzantach! Mówi się, że Rosjanie przywiązują do drzew niemieckie kobiety, które nie zdążyły uciec, stawiają przed nimi drewniane krzyże, do których przybijają ich dzieci. Kiedy dzieci umierają na oczach matek, Rosjanie okaleczają kobiety i je zabijają. Mówią, że belgijscy partyzanci też nie są lepsi, ale robią to bardziej skrycie. partyzantów nazywają „wojenne hieny”. Jak się na nich natkną, to ich zabijają. Mówią, że belgijscy partyzanci też nie są lepsi, ale robią to bardziej skrycie. (…) Dobry Boże, zakończ tę wojnę! Już nie uważam, że jest piękna, mimo że mamy tyle dni wolnych od szkoły i że wygrywamy. (str. 61)\n16 września 1914 roku matka napisała z Berlina:\nPod Maubeuge zginął mój ulubiony uczeń Siegfried Dahlke. Najlepszy uczeń w klasie śpiewu, tenor bohaterski, mógł być drugim Caruso! Nie możesz sobie wyobrazić mojego żalu. (…) Dziękuję, Pietuś, za pierwsze strony twojego dziennika! Ależ się napracowałaś. To już prawie książka. Powinnaś jednak dostrzegać heroizm tej wojny, nie tylko jej ciemną stronę. To przesłania wielkość wydarzeń. Nie daj się owładnąć zniewieściałemu sentymentalizmowi. Nasi wrogowie chcą nam odebrać nasz kraj i naszą godność. Nasi mężczyźni bronią obu. Siegfried Dahlke zginął śmiercią bohatera! Nigdy o tym nie zapominaj! (str. 69)\nPiete komentuje ów list:\nNigdy o tym nie zapomnę. I nie płaczę dlatego, że nasi żołnierze zginęli bohaterską śmiercią, wiem, że bohaterska śmierć to coś wielkiego. Płaczę, bo zginęli, po prostu zginęli. Nie będzie już żadnego poranka, żadnego wieczoru z nimi, bo są martwi. Kiedy jakiejś matce ginie syn, nie będzie wypłakiwać oczu dlatego, że jej syn poległ jak bohater, ale dlatego, że umarł, że jest pogrzebany, że go już nie ma. Już nigdy nie siądzie z nim przy stole, nie ukroi dla niego kromki chleba, nie zaceruje mu skarpet. Dlatego nie powie „dziękuję”, że zginął śmiercią bohatera. (proszę, proszę, mamusiu, nie gniewaj się!). (str. 69)\nKiedy po raz kolejny matka zgłasza zastrzeżenia, Piete odpisuje:\n… Rozumiem, że nie chcesz już mojego dziennika; właściwie to już od dawna nie żebym dalej pisała. Ja po prostu nie uderzam już we właściwe struny (…). To dlatego, że ja już wcale nie zachwycam się wojną (…) W każdej chwili myślę o umierających wszędzie żołnierzach, nie tylko o Niemcach, ale również o Francuzach, Anglikach, Rosjanach, Włochach, Serbach i sama nie wiem jakich jeszcze innych. Albo o tych którzy wracają jako kaleki. Boję się, że Willi też pewnego dnia zostanie powołany. Wielu chłopców z gimnazjum, którzy zgłosili się na ochotnika, już poległo. Proszę, wybacz mi, że sprawiam ci tyle zmartwień. (…) zachowaj choć trochę miłości dla mnie, pomimo mojej głupoty. (str. 233-234)\nWiadomości spływają nieustannie. Przed redakcjami wystają ludzie, czytają wiadomości wywieszane w witrynach, zanim jeszcze ukażą się w gazetach i komentują. Codziennych informacji dostarczają przejeżdżający przez stację kolejową żołnierze. Ci którzy jadą z zachodu, mówią, że:\n… okolica wokół Verdun jest jak powierzchnia księżyca z tysiącami kraterów. Nie ma drzew, krzewów, domów, ptaków, nic, tylko leje po bombach, zabici, ranni, zasieki, okopy, schrony i ogień: ogień zaporowy, bombardowania, ostrzał artyleryjski. Żołnierze, którzy jeszcze żyją, opierają karabiny o plecy martwych towarzyszy i strzelają dopóty, dopóki sami nie padną. A wiesz, dzienniku, co to są „miotacze ognia”? To takie pompy, które pokrywają dywanami płomieni atakujących żołnierzy, albo ich okopy. Wtedy ludzie palą się żywcem. (str. 221)\nDziennik pełen jest podobnych relacji. Piete odwiedzała z babką szpitale, sprawdzała jakie warunki panują w obozie, odwiedzała cmentarze jenieckie, pisała listy i wysyłała paczki do nieznajomych żołnierzy na froncie. Z zapałem włączała się w każdą wojenną pożyczkę, którą ogłaszał rząd. I choć widziała, że jej koleżanki interesują się już raczej oficerami, ona ciągle jeszcze przewodziła w zabawach w wojnę i przeistaczała się w wyimaginowanego porucznika von Yellenica, w którym kocha się sanitariuszka Marta, którą odgrywała Gretel, jej młodsza przyjaciółka z podwórka.\nPiete z Annulką (pierwsza z prawej) w miejskiej ochronce (fot. z I wydania dziennika)\nZanim wiosną 1918 roku porzuciła szkołę i podjęła pracę opiekunki w miejskim ośrodku dla dzieci i niemowląt, przeżyła pierwsze uniesienia miłosne, kilka spotkań, jakiś spacer, muśnięcie dłoni, jedno wyznanie. Porucznika Wernera Waldeckera nie zdążyli poznać jej najbliżsi, zginął wykonując próbny lot. Wkrótce po tym, jej brat artysta i pacyfista, dostał kartę mobilizacyjną. Na nic zdały się zabiegi matki, żeby go przed służbą ojczyźnie, uchronić. Owa patriotyczna ambiwalencja nie po raz pierwszy zdumiewa Piete – kiedy chodzi o własnych synów i mężów ojczyzna schodzi na drugi plan. Pierwsza tak osobista śmierć i lęk o brata to kolejne cezury w jej przyśpieszonym dojrzewaniu. Uleciała radość życia i ciekawość świata, nauka przestała być istotna. Ratunkiem okazała się praca z chorymi dziećmi. Pokochała to ciężkie, odpowiedzialne i pracochłonne zajęcie. Wiele z dzieci przyniosły tu targane rozterkami młode żony żołnierzy, prawie wszystkie cierpiały na niedożywienie. Czuła się za nie wszystkie odpowiedzialna:\n…Maleńkie, wygłodzone ciałka. I wielkie oczy! Jak płaczą, słychać tylko słabe popiskiwanie. Jeden chłopczyk pewnie wkrótce umrze. Jego twarz przypomina wysuszoną mumię; lekarz daje mu zastrzyki z soli fizjologicznej. Kiedy się pochylam nad jego łóżeczkiem, maluch patrzy na mnie swoimi ogromnymi oczami, jak stary, mądry człowiek; a przecież ma dopiero sześć miesięcy. W jego spojrzeniu wyraźnie widać jakieś pytanie, a właściwie wyrzut. Ciągle podkradam dla niego pieluszki gazowe, bo te z ligniny szybko przyklejają się do malutkich, krwawiących pośladków dzieci, a kiedy ostrożnie próbuje się usunąć olejkiem mokrą ligninę, dzieci krzyczą. Ale dom dziecka ma tylko kilka pieluszek z materiału. (str. 341)\nMoże jest jeszcze jakiś sposób, żeby temu szaleństwu położyć kres, może Bóg zechce przyjąć ofiarę z jej życia? Piete podjęła taką próbę.\nBerlin – nie zagubić drogi\nDrugi etap życia Elfriede Kuhr rozpoczął w 1920 roku. Miała osiemnaście lat, kiedy z prowincjonalnego miasteczka przeniosła się do tętniącego życiem Berlina, trzeciej co do wielkości metropolii w ówczesnym świecie, miasta nowoczesnej nauki, techniki, kultury i sztuki, ale też miasta wolnego, liberalnego i rozwiązłego. „W Berlinie ani przez chwilę nie było nudno być młodym. […] miasto było głodne radości życia, stylu, nowych form wyrazu. Lubiłem jego splin i ogromne wymiary” – pisał Márai[iv]. Piete uczyła się śpiewu, pomagała matce i dorabiała jako sekretarka, by opłacić pobierane w tajemnicy lekcje baletu klasycznego i tańca nowoczesnego. Była uczennicą m.in. Berthe Trümpy i wkrótce dołączyła do znanego berlińskiego zespołu Haas-Heye-Ballets, z którym już jako Jo Mihaly, w latach 1923-1924 tańczyła podczas europejskiego tournée w rewiach i cyrku. W sezonie 1926/27 była „tancerką nowoczesną” w Teatrze Trzech Miast Königshutte-Beuthen-Gleinitz (Chorzów-Bytom-Gliwice), w następnym na berlińskiej Volksbühne, zagrała Tytanię w Śnie Nocy Letniej Szekspira, zawierając bliższą znajomość ze sławnym aktorem Leonardem Stecklem, którego w grudniu 1927 roku poślubiła. Stecklowie zamieszkali w „czerwonej” dzielnicy Berlina, w sąsiedztwie prominentnych intelektualistów i artystów. Małżeństwo pozwoliło jej zrealizować własne plany i wypełniać misję, jaką sam Bóg – zdaniem kochanej babki – złożył na jej barki[v].\n„Czasami słowo było za dosadne, a ołówek zbyt ostry. Wówczas poszukiwałam trzeciego środka wyrazu. Nie posiadałam nic innego, jak moje dość wytrenowane ciało. Tak rodził się taniec. Tańczyłam w podrzędnych lokalach, w kabarecie, w cyrku i na dużej scenie koncertowej. Nie, nie ma żadnej różnicy, podłogi są z takiego samego drewna, wszystkie deski pochodzą z tych samych drzew” – mówiła w jednym z wywiadów[vi].\nJo Mihaly w tańcu Robotnik, na okładce Tanzdramy\nO ile dziennik wojenny był prostą relacją, o tyle literatura i taniec stały się sposobem zmierzenia się z traumą wojny oraz jej własną kampanią na rzecz lepszego świata. Jo Mihaly zaczęła pracować nad „tańcami epickimi”. Do 1934 roku powstały jej choreograficzne miniatury: Wizja wojny, Prześladowanie Żydów, Ryby dla ludu, Matki, Kwiat w cieniu podwórza, Parobek, który dostał ziemię, Judyta zabija Holofernesa, Uczniowie Talmudu, Indyjska zbieraczka bawełny, Robotnik, Rabunek. Prezentowała je w cyklach: Tańce naszego czasu i Przypowieści. Przywiezione ze Schneidemühl wojskowe buty wujka, wyniesiony z pola bitw hełm belgijskiego żołnierza i zniszczony mundur brata złożyły się na sceniczny kostium do Legendy o martwym żołnierzu. W układach o porażającej sile wyrazu, kreślonych surowymi, ostrymi gestami, mimiką i kostiumem, a także w podejmowanych tematach – cierpienie, ukrzyżowanie, ofiara – krytycy dopatrzyli się paraleli do grafik Käthe Kollwitz. I choć tematy krytyki społecznej, antymilitarne, czy pantomima nie były na berlińskich scenach tanecznych czymś nowym[vii], doceniła ją prasa zarówno lewicowa, jak i konserwatywna. Dołączyła do czołówki niemieckich ekspresjonistycznych tancerzy, Mary Wigman, Rudolfa von Labana, Grety Palucci, co nie było łatwe w pełnym tancerek i kabaretów Berlinie.[viii] Zdobyła uznanie na tyle znaczące, że złożono jej ofertę przyjęcia tytułu „narodowej tancerki Niemiec”. Jej odrzucenie było jednym z powodów decyzji o emigracji.\nNieco wcześniej, po tym jak złamana wieścią o śmierci matki zawróciła z tournée, nawiązała przyjaźń z Gregorem Gogiem, twórcą utopii wolnego, socjalistycznego społeczeństwa, przywódcą ruchu bezdomnych, których liczba w czasie wielkiego kryzysu rosła lawinowo. Związała się z jego Bractwem Włóczęgów, pisała wiersze, pieśni i reportaże dla ich gazety i magazynu. W 1929 roku w Stuttgarcie podczas legendarnego, zielonoświątkowego zlotu wszelkiej maści włóczęgów, bezdomnych i bezrobotnych, zaprezentowała swoje wycinanki z czarnego papieru, którymi zilustrowała Balladę o nędzy, swój pierwszy utwór, opublikowany w 1929 roku w ich wydawnictwie. U nich wydała jeszcze powieść Michael Arpad i jego dziecko, o losie bezdomnego dziecka wędrującego po zdewastowanym przez wojnę kraju[ix], oraz opowiadania dla dzieci Teatrzyk lalek i inne ciekawe historie, które również zilustrowała.\nJo Mihaly w tańcu Wizja wojny, r. 1930 (z arch. Niklausa Starcka)\nZurych – walka o przetrwanie\nW lipcu 1933 roku Jo Mihaly z kilkumiesięczną córeczką Anją uciekła do Szwajcarii, jej mąż dostał angaż w teatrze w Zurychu, ona przez wiele lat nie mając pozwolenia na pracę, pisywała artykuły do czołowych szwajcarskich gazet[x] sygnując je pseudonimami, działa w antyfaszystowskim ruchu oporu, przez niemal 10 lat prowadziła w Zurychu młodzieżową grupę artystyczno-agitacyjną Neuen Chor. Tworzyła scenariusze, muzykę[xi], choreografię, reżyserowała i występowała. Jej inscenizacje były rzadkim przykładem uwieńczonej sukcesem szwajcarskiej kultury robotniczej.\nArtystyczną deklarację poparcia dla Romów złożyła w ukończonej w 1937 roku powieści, zatytułowanej Hüter des Bruders (Obrońca brata), którą wysłała na konkurs literacki dla wypędzonych z kraju pisarzy zorganizowany przez Amerykańską Gildię na rzecz Wolnej Kultury Niemiec. W 1942 roku spośród 171 rękopisów właśnie tę powieść typowało do zwycięstwa sześciu członków jury, byli wśród nich Tomasz Mann i Lion Feuchtwanger[xii].\nInna jej powieść Die Steine (Kamienie), historia lekarza pozbawionego prawa wykonywania zawodu, to ostra krytyka szwajcarskiej polityki wobec uchodźców i traktat przeciwko wykluczaniu ludzi z życia, jak działo się to m.in. z bezdomnymi w latach wielkiego kryzysu w Niemczech, czy takimi jak ona emigrantami w bogatej Szwajcarii.\nMimo sympatii dla wolnościowego anarchizmu, od końca lat dwudziestych Jo Mihaly stale oddawała się działalności społecznej, była współorganizatorką i członkinią wielu organizacji politycznych, społecznych, literackich. Na początku lat trzydziestych łączył ją silny związek z Ruchem Progresywno-Kulturowym Republiki Weimarskiej, promującym sztukę zaangażowaną politycznie i społecznie. Znała największe znakomitości tamtych lat: Mühsama, Piscatora, Tucholsky’ego i wielu, wielu innych; także ze względu na owe rozliczne znajomości była cenną współpracowniczką, a ponadto wykazywała się niespożytą energią i poczuciem obowiązku.\nW 1940 roku założyła Towarzystwo Kulturalne Emigrantów i w obozach dla uchodźców organizowała cykle spotkań, odczytów i wykładów, mówiła m.in. o Zadaniach poety we współczesności, O powstaniu w getcie warszawskim, o dramaturgu-pacyfiście Tollerze[xiii], o Kollwitz i Lessingu. Prezentowała artystów, którzy stali się ofiarami nazizmu; wielu z nich, m.in. Georg Solti, Leopold Lindtberg, Manès Sperber, François Bondy, czy Fritz Hochwälder, wkrótce zyskało światową sławę. Wszystko to, by przeciwdziałać duchowemu ubóstwu i apatii wynikającej z przymusowej bezczynności[xiv]. Współpracowała z ruchem Wolne Niemcy, z Georgiem Kaiserem, Stefanem Hermlinem i Hansem Mayerem zakładała szwajcarski oddział Stowarzyszenia Ochrony Pisarzy Niemieckich, a potem zasiadała w jego zarządzie. W latach 1938-1939 działała w nielegalnej w Szwajcarii Partii Komunistycznej (KPD) – pisała odezwy do niemieckich rolników i rodziców, wskazywała, jak unikać zbrodniczych skutków nazistowskiej polityki.\nAscona − bezpieczna przystań\nPo zakończeniu wojny pojechała do Frankfurtu nad Menem z transportem zebranych w Szwajcarii, a niedostępnych w III Rzeszy książek, partytur muzycznych, przyborów do malowania. Powołała tam Wolne Niemieckie Towarzystwo Kultury i w niemal całkowicie zniszczonym mieście, po dwunastu latach tłumienia kultury, zaczęła organizować duże wydarzenia kulturalne, wystawy Beckmanna i Kollwitz, koncerty Strawińskiego, odczyty Kafki. Została członkiem komisji kultury w radzie miejskiej. Jednak widząc, jak bardzo polityka rozmija się z ideami, które wyznawała, już po roku zrezygnowała z udziału w życiu politycznym. Zapadła na zdrowiu, wróciła do Zurychu. W 1949 rozpadło się jej małżeństwo, Steckel związał się z inną kobietą i nie widział swojej przyszłości poza Niemcami. Ich małżeństwo formalnie rozwiązane zostało dopiero w 1955 roku, ale przyjaźń z byłym mężem trwała aż do jego tragicznie przerwanego życia[xv]. Jo Mihaly przeniosła się do Ascony, gdzie niemal dwadzieścia lat wcześniej tancerka Charlotta Bara zbudowała Teatr San Materno, jedno z centrów ekspresyjnego tańca w Szwajcarii, i w 1950 roku jeszcze raz zatańczyła[xvi]. W 1951 roku przeszła na katolicyzm. Żyła skromnie, poświęciła się literaturze i wykorzystując swoje rozległe kontakty organizowała spotkania literackie. Prócz wierszy, powieści i opowiadań pisała eseje, słuchowiska, książki dla dzieci, artykuły kulturalno-polityczne, przewodniki i reportaże, uprawiała krytykę literacką dla czasopism, radia i telewizji. Jej dorobek literacki liczy około trzydziestu pozycji, kilka wielokrotnie wznawiano. Wspólnym mianownikiem jej pracy i działalności był szacunek dla ludzkiej godności. Do końca pozostała otwarta, bezkompromisowa, zawsze gotowa stanąć w obronie ludzi pozbawianych praw do godnego życia, emanowała ciepłem i poczuciem humoru. W 1987 roku zagrała narratorkę w filmie Duchy i Goście[xvii]. Opowiadała o najlepszych czasach Grand Hotelu Brissago nad jeziorem Maggiore. Ona, sędziwa już dama, niemal rówieśniczka popadającego w ruinę i zapomnienie wspaniałego niegdyś obiektu, snuje opowieść o jego sławnych gościach. Tucholski, Kästner, Mehring, Leoncavallo, Caruso, Puccinii, Toscanini, Tauber, Mandozzi, Botta – to także jej znajomi lub przyjaciele.\nOkładka angielskiego wydania dziennika 1998 r.\nJo Mihaly zmarła po krótkiej chorobie 29 marca 1989 roku, podczas odwiedzin u córki w Seeshaupt w Bawarii i tam, koło swojego wnuka, została pochowana.\nNigdy nie zapomniała Schneidemühl. Umiejscowiła tam akcję pisanej na uchodźstwie powieści zatytułowanej Auch wenn es Nacht ist (Nawet jeśli jest noc) opowiadającej o przeżyciach Niemki i Polaka, uciekających zimą 1945 roku z oblężonego przez Rosjan miasta.\nW 2002 roku, kiedy powieść się ukazała, pisano i mówiono o niej częściej[xviii]. Pamięć o Jo Mihaly nie gaśnie. W bawarskim Neufahrn jej nazwisko nosi jedna z ulic, a miejscowe liceum obrało ją sobie za patronkę. W Szwajcarii w 2011 roku Niklaus Starck opublikował jej Listy miłosne do Ticino oraz ilustrowaną biografię pod znamiennym tytułem Jo Mihaly i ludzka godność[xix]. W 2014 roku telewizja niemiecka wyemitowała serial oparty na pamiętnikach Wielkiej Wojny, 14 odcinek poświęcony jest dziennikowi pilanki. Jej nazwisko przywołują badacze różnych obszarów kultury XX wieku, m.in. fenomenu Bractwa Włóczęgów, literatury dla dzieci, twórców niemieckiej emigracji, tańca modernistycznego, itp. Większość pamiątek i dokumentów po Jo Mihaly posiadają: Wydawnictwo Memoria Thomasa B. Schumanna, Archiwum Niemieckiego Tańca w Kolonii, Centrum Badań Literatury Niemieckiej na Uchodźctwie Waltera A. Berendsohna na Uniwersytecie w Hamburgu i Akademia Sztuki w Berlinie. W Muzeum Okręgowym w Pile znajduje się rzeźba jej głowy dłuta Wernera J. Müllera (dar córki) i angielskie wydanie jej wojennego dziennika, które przywiózł tu osobiście, wędrujący śladami autorki tłumacz i wydawca w jednej osobie – Walter Wright, pacyfista zafascynowany jej dziełem i osobowością[xx].\nW grudniu 2017 roku ukazał się polski przekład wojennego dziennika dziewczynki. W kwietniu 2018 roku, roku stulecia zakończenia Wielkiej Wojny, w przeddzień urodzin Jo Mihaly, na domu, w którym się urodziła zawisła tablica pamiątkowa, projektu poznańskiego rzeźbiarza Norberta Sarneckiego. Jej dziennik to unikalna pozycja, jedyny opisujący Wielką Wojnę od jej pierwszego dnia do ostatniego, który zaczęło pisać dziecko, a skończyła kobieta, pacyfistka.\nI jedyna opowieść o Pile sprzed stu lat. Jo Mihaly to wybitna postać i najsławniejsza pilanka, jednak kompleksowa ocena jej dzieła nadal czeka na autora.\n[i] Konrad Heitkamp, Die Zeit, 12. 9. 2002\n[ii] Wszystkie cytaty pochodzą z polskiej edycji dziennika Piete Kuhr/Jo Mihaly „…znów się tam spotkamy! Wojenny dziennik dziewczynki 1914-1919”, tłum. Joanna Kościelnik-Mańczak i Wiesława Szczygieł, Piła 2017.\n[iii] Pierwszych jeńców rosyjskich przywieziono do Schneidemühl 25 sierpnia 1914 r. W kolejnych miesiącach zaczęto zwozić także jeńców z innych państw Ententy, Brytyjczyków, Francuzów, Belgów.\n[iv] S. Márai, Wyznania patrycjusza, tłum. Teresa Worowska, Warszawa 2005, s. 311\n[v] W Zielone Świątki 1918 r. Berta Golz szukała w Biblii wskazówki na przyszłe życie wnuczki, z zamkniętymi oczami, metodą „chybił trafił” Piete wybrała ustęp Ewangelii św. Łukasza (Łk 1,76): „…będziesz nazwany prorokiem Najwyższego, albowiem pójdziesz przed Panem przygotować mu drogi…” (Biblia Tysiąclecia, wyd. IV, Poznań 2003)\n[vi] Thomas Betz Chleb wolności, tłum. A. Grobelna, „Tanzdrama” 2002 nr 3.\n[vii] Akcenty antymilitarne tańca Claire Waldoff, spowodowały usunięcie jej układu z programu berlińskiej rewii.\n[viii] Jo Mihaly jest jedną z tancerek, o których opowiada francuski dokument z 1991 r. pt. L’Espace qui crie en moi. Hommage à la danse expressionniste allemande (Przestrzeń, która we mnie płacze. W hołdzie dla niemieckiego tańca ekspresjonistycznego) Petry Weisenburger i Jeana-Louisa Sonzogni.\n[ix] Pierwowzorem tytułowego Michaela Arpada jest Gregor Gog; zafascynowana nim autorka wystawiła mu w ten sposób literacki pomnik.\n[x] Dzięki wsparciu krytyka i redaktora Carla Seliga publikowała pod pseudonimami w „Basler Nachrichten”, „Luzerner Neueste Nachrichten”, „Neue Zürcher Zeitung”, „St. Galler Tageblatt”, „Tagesanzeiger Zürch”; pisywała także do emigracyjnego pisma „Über die Grenzen”.\n[xi] Der Rote Faden (Czerwona nić), premierowy spektakl zespołu (5 X 1934 r.) zawierał pieśni i piosenki Bertolta Brechta, Stefana Fabera, Wolfganga Langhoffa i Alberta Ehrismanna; muzykę napisali m.in. Hanns Eisler i Vicky Halder.\n[xii] Powieść ukazała się w 1942 r. w Szwajcarii, w 1943 r. w Danii i Szwecji i 1947 r. w Niemczech, kolejne niemieckie wydania ukazywały się pod tytułem Gesucht: Stepan Varescu, wydał ją także w r. 1951 PIW pt. Obrońca brata swego, w tłum. Zofii Petersowej.\n[xiii] W 1927 r. Leonard Steckel zagrał Psychiatrę w sztuce Tollera Hopla, żyjemy, którą Erwin Piscator zainaugurował działalność berlińskiej Piscator-Bühne przy Nollendorfplatz.\n[xiv] W Szwajcarii uchodźców obowiązywał zakaz pracy, pod groźbą wydalenia z kraju.\n[xv] Leonard Steckel zginął 9 lutego 1971 w katastrofie kolejowej, w trakcie tournée artystycznego.\n[xvi] Na scenę wracała kilkakrotnie, w Zurychu i Paryżu zatańczyła we wspólnym programie z pieśniarzem Ernstem Buschem, w 1934 i 1935 r. na dużej scenie Volkhaus, w zastępstwie odwołanych występów gościnnych sławnego Aleksandra Moissi, oraz w latach 1937 i 1947 w salach kameralnych.\n[xvii] Premiera filmu Isy Hesse-Rabinovitch Geister und Gäste odbyła się w roku 1989.\n[xviii] Fundacja Dom Gerharta-Hauptmanna w Düsseldorfie i Narodowe Muzeum Prus Zachodnich w Münster-Wolbeck we współpracy z wydawcą jej ostatniej powieści, Thomasem B. Schumannem, przygotowały wystawę prezentującą życie, działalność i twórczość Jo Mihaly prezentującą fotografie, dokumenty, korespondencję, rękopisy, wydawnictwa i prace plastyczne ze zbiorów Thomasa B. Schumanna.\n[xix] W 2011 roku Niklaus Starck we współpracy z córką autorki Anją Ott wydał Jo Mihaly Listy miłosne do Ticino.\n[xx] Piete Kuhr, There we’ll meet again, a young German girl’s diary of the first world war, transl. W. Wright, London 1998.


Siła militarna kontra chęć obrony ojczyzny. Zaskakujące wyniki rankingu - gospodarka - Forsal.pl – Biznes, Gospodarka, Świat\nforsal.plGospodarkaAktualnościSiła militarna kontra chęć obrony ojczyzny. Zaskakujące wyniki rankingu\n7 września 2017, 06:30\nCzołg M1 Abrams, Fot. U.S. Navyźródło: Domena Publiczna\nautor zdjęcia: PH1 Ted Banks\nIstnieje mocno ugruntowane w niektórych kręgach społeczeństwa przekonanie, że o sile militarnej danego państwa najlepiej świadczą wydatki na zbrojenia i utrzymanie możliwie licznej armii. W praktyce bywa z tym różnie, o czym świadczy ogromna przewaga Stanów Zjednoczonych nad innymi państwami pod względem wydatków na wojsko, ale niezbyt już duża przewaga tego supermocarstwa pod względem siły militarnej.\nSpora liczba państw nie ujmuje wszystkich wydatków na zbrojenia w budżecie ministerstwa obrony, lecz „ukrywa” je w budżetach innych resortów. Dlatego budżet zbrojeniowy niektórych państw (np. Rosji i Chin) może wydawać się nieco zaniżony w porównaniu do siły militarnej obu tych mocarstw.\nW niezbyt odległej przeszłości taki kamuflaż stosowano powszechnie w Związku Radzieckim, którego oficjalny budżet na zbrojenia był stosunkowo umiarkowany. Nie obejmował on bowiem kosztów zakupu nowego sprzętu oraz kosztów badań i rozwoju technologicznego. Zakup i opracowanie nowych samolotów finansowało Ministerstwo Lotnictwa, czołgów – Ministerstwo Budowy Maszyn Ciężkich, broni chemicznej – Ministerstwo Rolnictwa, a radarów i sprzętu łączności – Ministerstwo Telekomunikacji. Istniało w ZSRR dosyć „szczególne” Ministerstwo Budowy Maszyn Średnich, które w ogóle nie odpowiadało za jakąkolwiek produkcję cywilną, lecz zajmowało się wyłącznie dostarczaniem wojsku głowic atomowych i rozwojem nowych systemów rakietowych. A wydatkami Ministerstwa Obrony były m.in. bardzo niskie pensje wojskowych, zajmujące niewielką pozycję w całkowitych wydatkach na zbrojenia.\nWydatki na zbrojenia w 2016 roku w mld USD\nPewnym paradoksem jest fakt, że ogromna przewaga USA pod względem wydatków na zbrojenia nie przekłada się na równie wysoką przewagę pod względem siły militarnej. Tutaj drugą pozycję utrzymuje Rosja, która w 2016 roku była na trzecim miejscu pod względem wydatków zbrojeniowych. Drugie miejsce w rankingu państw z największymi nakładami wojsko zajmowały Chiny, które z kolei znajdują się na trzecim miejscu pod kątem siły militarnej. Zwraca uwagę wyższa pod tym względem pozycja Polski w porównaniu do Niemiec, Indonezji i Kanady (zob.tab.2)\n>>>> Czytaj też: Japonia się zbroi. Chce wydać 160 mln dolarów na nowe pociski rakietowe\nJest rzeczą charakterystyczną, że różnice w sile militarnej między Rosją i Chinami są minimalne, mimo że ten ostatni kraj posiada najliczniejszą armię na świecie (2 mln 300 tys. żołnierzy). Dla porównania amerykańskie siły zbrojne, w tym rezerwa i Gwardia Narodowa, są mniejsze od chińskich i liczą 1 mln 400 tys., a rosyjskie 766 tys. i zajmują czwartą pod względem liczebności pozycję za Indiami (1 mln 325 tys. żołnierzy). Rosja i Chiny postrzegane są przez Pentagon jako główne zagrożenie dla Stanów Zjednoczonych. Jednak armia chińska nie dysponuje jeszcze takim technologicznie zaawansowanym sprzętem wojskowym jak siły zbrojne USA. Wprawdzie Chiny posiadają więcej czołgów (ponad 9100), a Amerykanie „tylko” 8000, ale chińskie czołgi są starsze niż amerykańskie. Armia chińska dysponuje tylko 3 tys. samolotów i śmigłowców, a armia amerykańska posiada ich aż 13 tys. Problem polega jednak na tym, że amerykańskie samoloty i śmigłowce się starzeją, a chińskie są coraz nowsze. Jednym z priorytetowych celów prezydenta Donalda Trumpa jest zwiększenie w 2017 r. wydatków na zbrojenia do 658,5 mld dolarów czyli o 10 proc. w porównaniu do roku poprzedniego. Środki te mają zostać wykorzystane przede wszystkim na zakup nowoczesnego sprzętu wojskowego.\nLista krajów według ich siły militarnej\nKwestią otwartą pozostają pytania: czy wzrost tych nakładów przyczyni się do wzmocnienia amerykańskich sił zbrojnych na tyle, aby Stany Zjednoczone mogły utrzymać jeszcze przez pewien czas swoją pozycję światowego hegemona? Czy obecne działania administracji w Waszyngtonie nie zostały podjęte za późno i w niewystarczającym stopniu wobec coraz szybszej rozbudowy potencjału militarnego Chin? I wreszcie czy środki te znacząco zwiększą siłę militarną USA vis-a-vis Rosji i Chin i tym samym zapewnią bezpieczeństwo międzynarodowe ?\nTrudno być w obecnej sytuacji geopolitycznej optymistą, kiedy poszczególne państwa, mniejszości narodowe i organizacje terrorystyczne dążą do rozstrzygnięcia różnych sporów, raczej za pomocą siły militarnej niż w drodze negocjacji. Podobnie zresztą trudno dopatrzyć się jakiejś korelacji między wydatkami na zbrojenia a chęcią, czy też gotowością do obrony swojej ojczyzny. Bardziej widoczna zależność występuje w przypadku niektórych krajów zachodnioeuropejskich między niewielkim stopniem zagrożenia atakiem ze strony innego państwa i równie niewielką chęcią mężczyzn w wieku 19-45 lat do obrony swojej ojczyzny. Wyjątkiem są tu takie kraje, jak Finlandia i Szwecja. W tym pierwszym państwie graniczącym z Federacją Rosyjską, aż 74 proc. ankietowanych zadeklarowało chęć obrony swojej ojczyzny, natomiast w przypadku Szwecji wskaźnik ten wyniósł 55 proc. (zob. tab. 3).\nOdsetek chętnych do obrony swojej ojczyzny\nDla porównania, równie wysoki jak w Finlandii wskaźnik chętnych do obrony swojej ojczyzny występuje w Turcji (73 proc.), a najmniejszy w Holandii (15 proc.), Niemczech (18 proc.) i Belgii (19 proc.). Dla porównania w kraju uwikłanym od kilku lat w wojnę domową tj. na Ukrainie „tylko” 62 proc. ankietowanych wyraziło chęć obrony swojej ojczyzny. Ten sam wskaźnik w Polsce wyniósł w ubiegłym roku 47 proc.\nPowyższe wskaźniki ilustrują raczej subiektywne odczucia ankietowanych respondentów i nie mogą stanowić miarodajnego źródła informacji dla polityków o rzeczywistych postawach społeczeństwa wobec potencjalnego agresora. Zwraca jednak uwagę pewna prawidłowość - w większości krajów zachodnich występuje stosunkowo niski odsetek chętnych do obrony swojej ojczyzny z wyjątkiem neutralnej od dawna Szwajcarii, gdzie odsetek ten jest dwukrotnie wyższy niż w takich krajach jak Włochy, Austria, Belgia, Holandia, Niemcy i Hiszpania. Natomiast w takich krajach jak Rosja, Grecja i Kosowo ponad połowa ankietowanych zadeklarowała chęć obrony swojej ojczyzny.\nW większości krajów świata funkcjonują obecnie armie zawodowe, a nie z poboru. Stąd mniejsze znaczenie mają nastroje i postawy młodych mężczyzn nie będących zawodowymi żołnierzami wobec fundamentalnej dla całego narodu kwestii obrony swojej ojczyzny w przypadku ataku ze strony innego państwa. Bezpieczeństwo państwa zależy bardziej od wydatków na obronę, stopnia wyposażenia armii w nowoczesny sprzęt wojskowy i jej wyszkolenia oraz od zaangażowania danego państwa w sojusze wojskowe z innymi państwami, aniżeli od deklarowanej przez większą czy mniejszą część społeczeństwa chęci obrony swojej ojczyzny.\n>>> Czytaj też: Kownacki: Polska armia musi zostać przeorganizowana\nTagi:obronność, gospodarka, Forsal, bezpieczeństwo, wojsko\nRene(2017-09-07 10:06) Zgłoś naruszenie 7716\nTo się nazywa patriotyzm. U lewaków nacjonalizm. Kiepsko widzę Niemcy. Wzrasta procent nieniemieckich obywateli. Za co mają walczyć?\nsid(2017-09-09 14:48) Zgłoś naruszenie 00\na USA a UK,chociażby ostatnia wojna światowa,nie niemcom wmówią ze są Niemcami,a niepokorni istnieje legia cudzoziemska we Francji i po problemie\nPostradamus (2017-09-08 10:10) Zgłoś naruszenie 50\n„Nieniemieccy obywatele Niemiec” niebawem będą mieli za co walczyć – za „Deutches Kalifat Europa”.\nHeh(2017-09-07 12:56) Zgłoś naruszenie 119\nPo co maja walczyc. Dobrze ze nie marnuja kasy na glupote i w Niemczech zyje sie lepiej niz w Rosji czy USA\nAgata(2017-09-07 11:59) Zgłoś naruszenie 33\nhillerek, heh, to nie te już czasy...........\nKwas(2017-09-07 12:05) Zgłoś naruszenie 7411\nZa parę lat w NATO dojdzie do paradoksu żołnierze będą nadstawiać karku w konfliktach zbrojnych a migranci będą siedzieć w domu i gwałcić kobiety ewentualnie podłożą gdzieś bomby.\npp(2017-09-07 13:20) Zgłoś naruszenie 596\nW Polsce na wydatki na armię wlicza się np. zakup samolotów dla VIPów, podwyżki emerytur wojskowych, natomiast na helki dla wojska już nie starczyło :)\nCamilus(2017-09-07 13:40) Zgłoś naruszenie 5122\nBzdura w Polsce chec do obrony Ojczyzny deklaruje minimum 70% widzialem nie jedno zestawienie,oczywiscie mamy silnie rozwiniety Patriotyzmy,w porownaniu do Europy to wydaje sie on wrecz fanatyczny.\nWszystko pokaże czas(2017-09-07 11:39) Zgłoś naruszenie 436\nJeszcze kilkanascie lat i Niemcy będą prosili nas o interwencje i witali kwiatami. trzeba tylko cierpliwie czekac i dalej robić swoje\nMichał(2017-09-07 16:55) Zgłoś naruszenie 126\nCo ty bredzisz, z takim przemysłem jak mają Niemcy to w ciągu 1-2 lat przestawią się na produkcję wojskową i tak jak ktoś napisał Polacy będą mogli te swoje łomy do kieszeni schować albo na czołgi z tym lecieć.. Poczytaj trochę: dual use technology\nRaszid(2017-09-07 12:29) Zgłoś naruszenie 4214\nAmerykanie pomimo starzejących się smigłowców czy w ogóle sprzętu o lata świetlne wyprzedzają innych, bo jest to zaawansowana technologia w porównaniu z większością rosyjskich czy chińskich i tyle!\nben(2017-09-16 17:22) Zgłoś naruszenie 01\nKIM ty jesteś? miałeś coś wspólnego z wojskiem? jak byś miał to byś wiedział, ze Amerykański sprzęt w większości wymaga pieszczotliwych warunków i działa jak np. pas mu zamiotą i umyją. stoi w klimatyzowanym pomieszczeniu. A wojna stary to nie laboratorium. myślę, że za dużo filmów lub delikwent obcy.\nWalder(2017-09-07 11:49) Zgłoś naruszenie 3314\nDobrobyt zmanierował prawie wszystkie społeczeństwa zachodnie, może z wyjątkiem Finlandii i Szwajcarii. Jeśli tylko kilkanaście procent młodych mężczyzn zechciałoby bronić swojej ojczyzny, to takie kraj pokonałaby nawet niewielka armia najemników. Co za czasy! I po co nasi ojcowie i dziadkowie walczyli o swoje ojczyzny?\nMonika(2017-09-25 09:21) Zgłoś naruszenie 00\nOd bronienia tego kraju powinna być profesjonalna i przeszkolona armia. Po to płacę podatki, żeby państwo mnie broniło. Nie mam zamiaru być kiedykolwiek mięsem armatnim. To 21 wiek, a nie średniowiecze, że każdy chłop złapie widły i heja walczyć z wrogiem.\nq(2017-09-07 19:55) Zgłoś naruszenie 31\nA jednak do tej pory nie pokonała...\njkk(2017-09-07 11:32) Zgłoś naruszenie 3020\nNiemcom wystraczy hillerek, i w 3 lata beda na pozycji pierwszej.\nPaweł W-wa(2017-09-07 15:12) Zgłoś naruszenie 810\nMy już mamy 2 lata i co i armia w gruzach.\nSlezan(2017-09-07 12:05) Zgłoś naruszenie 514\nA Polacy czystej krwi już szykują łomy i sodoły\nRenata(2017-09-07 11:56) Zgłoś naruszenie 114\nSpołeczeństwa zachodnie, także Niemcy, zostały zmanierowane dobrobytem. Obecnie wystarczyłaby niewielka armia odpowiednio zmotywowanych najemników, aby pokonać znacznie większą liczebnie armię "zawodową" danego państwa.\nHeh(2017-09-07 10:11) Zgłoś naruszenie 1036\nNATO powinno wynagrodzić Ukrainę za lata angażowania się w wojny NATO, a tu zdrada. Nic.\nWyniszczenko(2017-09-07 12:54) Zgłoś naruszenie 204\nDobra Wania, powiedział co wiedział, a teraz wracaj wbijac (głową) gwozdzie na budowie\nxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx(2017-09-07 14:45) Zgłoś naruszenie 722\nMi RP kojarzy z wyrokami za nic. Bede wspierał patriotow jak walcza z wrogiem sprzed TV. Ja juz jestem daleko od tego syfu i mam spokoj.\nDziadek Staszek(2017-09-17 23:31) Zgłoś naruszenie 50\nPowinniśmy się zbroić przeciw islamskim "nachodźcom" z Niemiec za nie przeciw Rosji która nie ma po co tu do nas przychodzić. Macerewicz kupuje F-16 łodzie podwodne i inny całkowicie bezużyteczny sprzęt w przypadku inwazji islamskich "nachdźców". W przypadku kiedy wróg jest w domu po drugiej stronie ulicy łodzie podwodne i F-16 są na nic. Bardzo potrzebna jest natomiast znajomość posługiwania się bronią palną i powszechny do niej dostęp.\nJack(2017-09-25 00:08) Zgłoś naruszenie 20\nZgadzam się z tym że Patriotyzm i wysokie morale wpływają na jakość żołnierzy ale nie jest to czynnik decydujący. Dodatkowo tacy ludzie powinni być dobrze wyszkoleni oraz powinni posiadać wyposażenie typowo bojowe. W innym przypadku, samym patriotyzmem i chęcią walki może to być co najwyżej misja samobójcza. Żeby wygrać wojnę, należy mieć pieniądze, nowoczesne uzbrojenie, strategię no i.... wyszkolonych, patriotycznych żołnierzy.\nbecks`a(2017-09-24 13:59) Zgłoś naruszenie 00\nMam nadzieje że pisowcy staną na wysokości zadania i w razie wojny pokażą swój patriotyzm i pójdą za Maciorem a dokładnie tam gdzie tą wojnę rozpocznie. Za Maciorem w druga stronę pójdę ja nawet jeżeli to będzie przeprawa wpław na materacu do Syrii. Jak nie zdążę to kopie dziurę chowam głowę i zdejmuje majtki taki to ze mnie teraz partyjota. Wole tak niż być miesem armatnim\nWmurowanie kamienia węgielnego pod nową fabrykę Valmont w Siedlcach »\nEmilewicz: To mali i średni przedsiębiorcy są największymi płatnikami do budżetu »\n"Silne ożywienie w przemyśle". Analitycy komentują dane o kwietniowej produkcji przemysłowej »\nGUS: Produkcja firm budowlanych wzrosła o 19,7% r: r w IV, konsensus: +24,5% »\nWspółczesna kolonizacja. Morawiecki: Zachód zarabia na nas więcej, niż nam daje\nPrześladowania w szkołach i ataki na ulicach. Niemcy zalewa antysemicka fala\nMyślisz, że wiesz wszystko o rajach podatkowych? Poważnie się mylisz


Krokiety z kapustą i grzybami - przepis - Agnieszka i Slawek - wielkiezarcie.com\nUsmażyć naleśniki :)\nGrzybki wyczyścić, pokroić na kawałki zalać wodą i pozostawić na noc. W tej samej wodzie obgotować grzybki, jak będą miękkie przecedzić je do innego naczynia, zostawiając z nich wodę. Grzybki zmielić na maszynce . Do wody po grzybach dodać pokrojoną kapustę kiszoną, liść angielski, ziele i ugotować, w razie potrzeby ,dolać wody :) . Cebulę pokroić w kostkę, zeszklić w garnku, dodać zmielone grzyby i podsmażać, dodać sól, pieprz (grzyby lubią pieprz), magii. Jak kapusta będzie miękka przełożyć ją do grzybów i dalej podsmażać często mieszając, doprawić do smaku. Po 10 minutach wyłączyć gaz :)\nFarsz układać na naleśnikach i zawijać krokiety.\nNa końcu krokiety obtoczyć w jajku i bułce tartej i smażyć na złoty kolor , podawać z barszczem .Smacznego :)\ngrzyby kapusta kiszona naleśniki więcej tagów\nNaleśniki piwne z farszem mięsnym irysekk\nnaleśniki z farszem mocno grzybowym 555


W jaki sposób można karmić swoje domowe zwierzaki, aby nie miały z powodu odżywiania problemów ze swoim zdrowiem • sweet peadolls clothes\nadmin Wrzesień 3, 2019 Usługi modowe karmy, koty, psy\nKażdy, kto ma swojego zwierzaka marzy o tym, aby jak najdłużej był on w zdrowiu i odpowiedniej formie. Jednym z podstawowych sposobów na zapewnienie tego jest odpowiednie odżywianie. Zwierzęta trzymane w mieszkaniach i domach są całkowicie uzależnione od właścicieli. Nie mają same możliwości zdobywania pożywienia, ponieważ bez przerwy są w zamknięciu, i tak naprawdę to, co dostaną od ludzi po prostu jeść. A niestety czasami różnie z tym może być.\nAby zwierzę mogło mieć należycie zestawioną dietę to spożywać będzie musiał dobre karmy.\nZaciekawił Cię ten artykuł oraz podane w nim wiadomości? Nowe informacje z serwisu czekają na pod podanym linkiem. Namawiamy!\nJedzenie domowe nie jest w stanie dostarczyć wszystkich niezbędnych substancji, co więcej, często zawiera zbyt dużą ilość przypraw i konserwantów, które dla zwierząt są bardzo szkodliwe. Dlatego też chcąc przygarnąć zwierzaka należy także zastanowić się nad tym, co on będzie jadł – nie można zakładać że będzie jadł resztki z obiadu.\nNależy także dokładnie przyjrzeć się karmom, jakie zamierza się zakupić. Niestety wiele z nich, w tym te reklamowane cały czas w telewizji, nie ma dobrego składu, jest w nich bardzo niewiele czystego mięsa, a pozostała część to zupełnie nieprzydatne dla zwierząt wypełniacze.\nJak więc widać, generalnie powinno się unikać tanich karm z marketu, bo niestety ich jakość nie jest najwyższa. Znacznie lepszą opcją może być wycieczka do dobrego sklepu zoologicznego, gdzie fachowa załoga pomoże wybrać najbardziej odpowiedni pokarm dla zwierzęcia. Jej skład uzależniony być powinien od wieku, ilości ruchu, a czasem nawet rasy zwierzaka – przez to będzie on odpowiednio odżywiony, ale nie pojawią się problemy z nadwagą.\nBardzo chwalona przez większość właścicieli jest karma Purina dla kota, ta właśnie firma od wielu lat dba o to, żeby jej produkty były odpowiednio zbilansowane i posiadały wszystkie niezbędne dla prawidłowego rozwoju elementy. Warta uwagi jest również karma Dolina Noteci, jeśli dokładnie przeglądnie się jej skład to można zauważyć, że ma ona dużą zawartość tak ważnego dla kotów albo psów mięsa.


W Zespole Szkół Technicznych realizowane są regularnie działania w wielu obszarach. 21 listopada 2018r. odbyło się spotkanie z rodzicami, w czasie którego przygotowano stanowisko konsultacyjne, przy którym doradca zawodowy i koordynator projektu informowali rodziców i zainteresowanych nauczycieli, jakie korzyści niesie udział w projekcie „Modernizacja Kształcenia Zawodowego w mieście Zielona Góra”. Wskazali także jak ważna jest edukacja zawodowa młodzieży. Rodzice zaznajamiali się z ofertą i możliwościami poszerzania umiejętności zawodowych przez ich dzieci. Ponadto zachęcano do korzystania z obszernej bazy książek (zakupionej w ramach NPRC i „Modernizacji kształcenia…”), które ułatwiają i pomagają wdrożyć się w obszary dotyczące rozwoju osobistego, w tym zawodowego, a także w zakres przygotowania się do przyszłego zatrudnienia, uwzględniając wymogi rynku pracy. W tym celu przygotowano ulotki informacyjne dotyczące „Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa” i „Modernizacji kształcenia zawodowego w mieście Zielona Góra”. Uczestnicy spotkania zapoznali się z literaturą z zakresu psychologii, doradztwa i ekonomii. Zwrócili uwagę, że jest dużo nowości na rynku, co pozwala na uaktualnienie wiedzy. Ważne, że jest ona ogólnodostępna w bibliotece szkolnej.\nSylwia Wiśniewska i Agnieszka Skórzewska\nMiło nam poinformować, że „Ekipa Kopernika” z Zespołu Szkół Technicznych w składzie:\nz klasy IV TLWA zajęła I miejsce w międzyszkolnej grze terenowej, realizowanej pod hasłem „Poznajemy Zawody” w ramach projektu „Modernizacja kształcenia zawodowego w Mieście Zielona Góra – projekty realizowane poza formułą ZIT”. Pozostałe miejsca szkół:\nII miejsce ZSZ PBO\nIII miejsce CKZiU "Elektronik"\nIV miejsce CKZiU „Ekonomik”\nV miejsce CKZiU „Budowlanka”\nVI miejsce Zespół Szkół i Placówek Kształcenia Zawodowego.\nWręczenie nagród laureatom nastąpi 29 listopada (czwartek)2018r. podczas konferencji "Między szkołą a rynkiem pracy - rola doradcy zawodowego w kształtowaniu pracownika Jutra", która odbędzie się w Młodzieżowym Centrum Kultury i Edukacji "Dom Harcerza". To nowy budynek po modernizacji znajdujący się przy ul. Wyszyńskiego 19a. Zapraszamy uczniów i nauczycieli naszej szkoły do aktywnego udziału w tym wydarzeniu.\nSkórzewska Agnieszka i Sylwia Wiśniewska\nOGÓLNOPOLSKI TYDZIEŃ KARIERY W ZESPOLE SZKÓŁ TECHNICZNYCH\nW ramach Ogólnopolskiego Tygodnia Kariery zrealizowano różnorodne działania:\n17.10.2018r, Szkolny Punkt Informacji i Kariery zorganizował wycieczkę do firmy Anneberg Transpol dla uczniów klasy 4 TLWA. W trakcie wycieczki, młodzież poznała zasady funkcjonowania i pracy w tej firmie oraz możliwości zatrudnienia i rozwoju zawodowego. Dla uczniów przygotowano prezentację poszczególnych działów i procesów organizowania transportu w nowoczesnych systemach informatycznych. Mięli oni także możliwość poprowadzenia jednej z cystern, będącej na wyposażeniu nowoczesnej floty firmy. Przedstawiciele firmy Anneberg Transpol, w bardzo dobry sposób przygotowali się na przyjęcie uczniów, za co młodzież była wyjątkowo wdzięczna, zwłaszcza, że uzyskali tam informacje, które wykorzystają w przyszłej pracy zawodowej.\nWYSTARTOWAŁA II EDYCJA KONKURSU ZAWODOZNAWCZEGO!\nZapraszamy młodzież z zielonogórskich techników oraz szkół branżowychdo uczestnictwa w II edycji konkursu zawodoznawczego, realizowanego w ramach projektu „Modernizacja kształcenia zawodowego w Mieście Zielona Góra – projekty realizowane poza formułą ZIT”.\nPODSUMOWANIE - II SEMESTR 2018R.\nRELACJA Z TARGÓW EDUKACYJNO-ZAWODOWYCH W URZĘDZIE MARSZAŁKOWSKIM W ZIELONEJ GÓRZE


JAPONIA OCZAMI FANA: września 2009\nJOF01 :: 04 :: Śladami Totoro 2\n20:43:00 MrJedi 0 Comments\nNo właśnie - i w końcu dotarliśmy do obiecanego w poprzednim odcinku Muzeum Ghibli. Uwaga - nie mylić ze Studiem Ghibli - bo to dwa różne miejsca. Mimo, iż należą i zostały stworzone przez tę samą osobę - pana Hayao Miyazakiego - mistrza i żywą legendę japońskiej animacji. Mieszczą się w zupełnie dwóch różnych miejscach: w Studiu Ghibli powstają sławne filmy mistrza Miyazakiego, a Muzeum Ghibli to po prostu mini-park rozrywki dla fanów - w każdym wieku. Bo filmy ze sławnego studia działają na wyobraźnię wszystkich pokoleń.\n(Nowa wersja filmu, reedycja z roku 2012):\nPowyższa relacja filmowa z wycieczki do sławnego muzeum, to - wbrew pozorom - bardzo ogólny zapis tego, co można ujrzeć na miejscu. Zwłaszcza, iż nie mogliśmy Wam pokazać wnętrz tegoż niezwykłego "mizajkowego przybytku rozrywki". Tak czy owak - mamy nadzieję, iż udało nam się przekazać choćby ułamek panującego w tym miejscu klimatu.\n(Pierwotna wersja filmu, rok 2008):


Capital Sports Flaptor Składana ławka do ćwiczeń z hantlami kolor czarny (4260486153836) - Pasaż Lifemanagerka.pl\nCapital Sports Flaptor Składana ławka do ćwiczeń z hantlami kolor czarny (4260486153836)\nDla maksymalnego treningu siłowego na ograniczonej przestrzeni: Składana ławka do ćwiczeń z hantlami Flaptor producenta CAPITAL SPORTS. Do wydajnej rozbudowy muskulatury konieczny jest nie tylko trening z obfitymi obciążeniami,na dodatek nieprzerwane pobudzanie mięśni rozmaitymi ćwiczeniami.\nDzięki licznym możliwościom ustawienia siedziska i oparcia można uzyskać do 21 pozycji treningowych. Gwarantuje to szerokie spektrum ćwiczeń z hantlami długimi, niedługimi albo przy wykorzystaniu ciężaru własnego ciała.\nAby bezproblemowo i pewnie można było wykonywać wyciskania na ławce lub wiosłowanie hantlami niedługimi, tylna część zwęża się ku górze. Podpora nóg zapobiega wpadaniu w lordozę w sytuacji ćwiczeń z długimi hantlami przy sporych obciążeniach.\nKilkoma ruchami dłoni przygotujesz ławkę do ćwiczeń z hantlami do ćwiczeń i szybko złożysz ją z powrotem. Dzięki kompaktowym rozmiarom Flaptor można umieścić pod łóżkiem, w narożniku albo za drzwiami.\nWysoka obciążalność ławki zagwarantuje jej stabilność choćby przy nieprzerwanie wzrastających obciążeniach treningowych. Wykładzina siedziska o grubości 5 cm jest stworzona z łatwej do czyszczenia i trudno ścieralnej skóry PCW.\nDzięki niej leżysz lub siedzisz zawsze komfortowo. Wysoka obciążalność i możliwość składowania na minimalnej powierzchni: składana ławka do ćwiczeń z hantlami Flaptor marki CAPITAL SPORTS. Przystępne kolory: czarny, metaliczny/czarny (nr kat.\nhybrid men eco, długi gryf olimpijski, tuleja 50 mm, 650 kg, stal marki Capital sports\nDługi gryf Hybrid Men ECO firmy CAPITAL SPORTS to udoskonalona konstrukcja naszych sprawdzonych gryfów długich. Jest stworzony w specjalnym procesie jako gryf hybrydowy i wymiary olimpijskie, co...\nCapital Sports Thoughbag Power Bag worek z piaskiem 25 kg imitacja sztucznej skóry\nDotrzyj do granic własnych możliwości! Tough, Tougher, Toughbag! Worek treningowy CAPITAL SPORTS Toughbag Power Bag z całą pewnością urozmaici twój trening: rwanie, wymachy lub pchanie, tu...\nthoughbag power bag worek z piaskiem 15 kg imitacja sztucznej skóry marki Capital sports\nDotrzyj do granic własnych możliwości! Tough, Tougher, Toughbag! Worek treningowy CAPITAL SPORTS Toughbag Power Bag na pewno urozmaici twój trening: rwanie, wymachy albo pchanie, tu uzyskujesz...\nCapital sports thoughbag power bag worek z piaskiem 20 kg imitacja sztucznej skóry\nDotrzyj do granic własnych możliwości! Tough, Tougher, Toughbag! Worek treningowy CAPITAL SPORTS Toughbag Power Bag niewątpliwie urozmaici twój trening: rwanie, wymachy albo pchanie, tu dostajesz...\nCapital sports thoughbag power bag worek z piaskiem 10 kg imitacja sztucznej skóry\nDotrzyj do granic własnych możliwości! Tough, Tougher, Toughbag! Worek treningowy CAPITAL SPORTS Toughbag Power Bag niewątpliwie urozmaici twój trening: rwanie, wymachy lub pchanie, tu uzyskujesz...\nCapital sports hybrid women, długi gryf olimpijski, tuleja 50 mm, 650 kg, stal (4060656161537)\nDługi gryf Hybrid Women firmy CAPITAL SPORTS to ulepszona budowa naszych sprawdzonych gryfów długich. Jest tworzony w specjalnym procesie jako gryf hybrydowy i rozmiary olimpijskie, co czyni go...\ngrapsch grip nakładka tuleja nagryfguma kolor niebieski marki Capital sports\nNakładki / tuleje Capital Sports służą poszerzeniu obwodu sztangi. Im większy jest obwód sztangi, tym więcej siły potrzeba, żeby ją podnieść lub utrzymać. Zwłaszcza, zawodowi kulturyści i trenerzy...\nCapital sports ipf men długi gryf do olimpijskiego trójboju siłowego, tuleja 50 mm, 910 kg (4060656161568)\nDługi gryf IPF Men firmy CAPITAL SPORTS to udoskonalona budowa naszych sprawdzonych gryfów długich. Jest tworzony w specjalnym procesie i wymiary olimpijskie, co czyni go idealnym przyrządem do...\nCapital Sports Plarak Disc-Rack transporter na rolkach maks. 500 kg (4260457480756)\nCAPITAL SPORTS Plarak to praktyczny sprzęt do przechowywania i transportowania obciążeń do sztangi. Solidna metalowa kompozycja wytrzymuje obciążenie do 500 kg. Do umieszczania obciążeń służy...\nfit13 uchwyt ścienny do sztang barhold 3 czarny marki Capital sports\nUchwyt ścienny do sztang FIT13 producenta CAPITAL SPORTS umożliwia przechowywanie w pionie 3 sztang. W przeciwieństwie do standardowych uchwytów poziomych sztangi nie trzeba jednak odkładać na...


Dziś jest poniedziałek 09 grudnia 2019 r.\tGodzina 04:22 Imieniny Anety, Leokadii, Wiesława\nWażność: od godz. 22:00 dnia 09.04.2019 do godz. 08:00 dnia 11.04.2019\nPrzebieg: w nocy prognozuje się spadek temperatury do -5°C, -4°C,\nlokalnie przy gruncie do -7°C. Temperatura maksymalna w ciągu dnia od 7°C do 8°C.\nŹródło informacji: IMGW-PIB Biuro Meteorologicznych Prognoz Morskich w Gdyni; ostrzeżenie meteorologiczne zbiorczo nr 29


Biblia NLP 210 wzorców, metod i strategii programowania neurolingwistycznego - Vaknin Shlomo, Rojek Katarzyna - Księgarnia internetowa - naukowa, językowa i ogólna księgarnia |profit24.pl\n210 wzorców, metod i strategii programowania neurolingwistycznego\nTytuł oryginalny: The big book of NLP techniques\nAutor: Vaknin Shlomo\n109.65 PLN Cena Profit24: 109,65 zł\nShlomo Vaknin daje nam dokładnie to, czego nam trzeba ? same konkrety, bez waty słownej. Przypuszczam, że ta niesamowita książka stanie się podstawowym, a być może nawet obowiązkowym podręcznikiem na szkoleniach z dziedziny NLP na całym świecie.\nKażdy, kto uczy się programowania neurolingwistycznego, jest świadomy potęgi wzorców. Niniejsza książka przekazuje w Twoje ręce ponad 200 wzorców, dobranych ze względu na ich wartość i przydatność. Vaknin podaje prawidła NLP w formie zwięzłej i treściwej ? bez nudnych dywagacji i anegdotek o niczym.\nCena Profit24: 37,38 zł Cena katalogowa: 99,00 zł\n27 śmierci tobyego obeda\nCena Profit24: 29,69 zł Cena katalogowa: 42,00 zł\nCena Profit24: 30,90 zł Cena katalogowa: 39,99 zł\nCena Profit24: 24,72 zł Cena katalogowa: 30,52 zł\nCena Profit24: 23,39 zł Cena katalogowa: 39,00 zł\nCena Profit24: 8,27 zł Cena katalogowa: 21,90 zł\nCena Profit24: 25,23 zł Cena katalogowa: 39,00 zł\nCena Profit24: 19,49 zł Cena katalogowa: 29,90 zł


Telewidz zauważył "zakłócenia TVN, gdy pojawiają się treści nieprzychylne dla PiS" - blog Salon24 news\nWidz TVN opublikował w sieci wpis okazujący, że gdy na kanale newsowym grupy TVN pokazują się treści nieprzychylne dla PiS, to sygnał jest zakłócany. Źródło: Facebook/Zbigniew Zbikowski\nWidz TVN opublikował w sieci wpis, w którym oburza się, że gdy na kanale newsowym grupy TVN pokazują się treści nieprzychylne dla PiS, to sygnał jest zakłócany. Tak miało być w przypadku TVN24 w sieci kablowej UPC. Rzecznik operatora Michał Fura wyjaśnia problem.\nJeden z internautów, zaniepokojony sytuacją, którą zauważył oglądając kanał TVN24, zamieścił wpis w sieci, w którym przedstawił swój problem. Podczas wydania jednego z programów, w momencie, gdy dr Iga Kaźmierczyk mówiła redaktorowi kanału o "podręczniku Czarnka" na ekranie pojawiły się zakłócenia, sygnał zaczął znikać. Wspomniał również, że oglądał kanał za pośrednictwem UPC.\nCzytaj: Tajna wyprawa Zełenskiego. Amerykanin o polskim nazwisku zginął na Ukrainie\nUPC zakłóca TVN?\n"Poniżej filmik ukazujący pewne zjawisko, które często pojawia się w kablówce UPC. Dzisiejsza poranna rozmowa redaktora stacji TVN24 z panią dr Igą Kazimierczyk o „podręczniku Czarnka” została przerwana, gdy padło pytanie o jakość tego podręcznika? W TVN24 GO audycja szła dalej. Najpierw zanikł dźwięk, a potem zatrzymał się obraz. W zeszłą niedzielę w ten sam sposób zatrzymano emisję „Kawa na Ławę”, gdy opozycyjny poseł mówił niewygodne rzeczy dla władz. Po tamtym incydencie na Twitterze ludzie pisali o tamtym przypadku przerwy. Mamy tu przykład sabotowania? Warto to sprawdzić" – napisał na swoim Facebooku Zbigniew Zbikowski. Zamieścił również nagranie, które ma potwierdzać jego słowa.\nRzecznik prasowy UPC wyjaśnia\nW internecie pojawiło się więcej zarzutów o rzekomym "zakłócaniu sygnału przez UPC". Podczas wydania 12 czerwca programu "Kawa na ławę" abonenci UPC również zgłaszali problemy z odbiorem kanału TVN24.\nZ odpowiedzią do zaniepokojonych klientów UPC przyszedł rzecznik prasowy operatora, Michał Fura. Wyjaśnił on, że "może to być problem z odbiorem usługi w lokalu klienta".\n- Nie odnotowaliśmy żadnych problemów z kanałem TVN24 w czasie widocznym na filmie. Taka stopklatka może być efektem problemu z odbiorem usługi w lokalu klienta. Wspomniana w poście przerwa w emisji programu „Kawa na ławę” nastąpiła z powodów technicznych niezależnych od nas - powiedział Wirtualnemedia.pl Michał Fura.\nJarosław Kaczyński podał się do dymisji. "Już w tej chwili nie jestem w rządzie"\nOpublikowano: 21 czerwca 2022, 11:24


Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uruchomił kolejną edycję programu pn. "Program wyrównywania różnic między regionami II" SPOŁECZNE - Miejski serwis informacyjny: Leżajsk, Grodzisko Dolne, Kuryłówka, Nowa Sarzyna\nPaństwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uruchomił kolejną edycję programu pn. "Program wyrównywania różnic między regionami II"\nData publikacji: 2012-07-09, Data modyfikacji: 2012-07-24\n"Trans-Kop" Usługi Transportowe i Budowlane. Boroń Andrzej\nUsługi Stolarskie. Produkcja Parkietu. Rakszawski Paweł\nUsługi Transportowe. Rynasiewicz Jan\nUsługi Transportowe. Tołpa Mariusz\nUsługi Transportowe. Piech Zbigniew


Decyzja o przejściu na dietę to bardzo ważny etap w życiu człowieka. Oczywiście niekiedy ludzi zmusza do tego stan zdrowotny, ale zdecydowanie częściej ludzie decydują się na dietę, ponieważ uprawiają jakiś sport i chcą osiągać w danej dyscyplinie jak najlepsze wyniki sportowe.\nPrzyczyną stopy cukrzycowej jest z reguły długo utrzymujący się wysoki poziom glukozy we krwi prowadzący do patologicznych zmian miażdżycowych w obrębie podudzi i stóp.\nDomowa apteczka dziecka – co powinno się w niej znaleźć? - komentarze (1)\nCzym charakteryzują się wyciskarki do soków? - komentarze (0)\nJak zapobiegać powikłaniom chorób przewlekłych? - komentarze (0)\nCzas na witaminy, czyli kiedy sięgnąć po tabletkę? - komentarze (0)\nKto powinien zdecydować się na catering dietetyczny? - komentarze (0)\nMondelēz International poszerza pogram zrównoważonego pozyskiwania pszenicy -... (0)\nJak pokonać przeszkody w komunikacji personelu medycznego i poprawić jakość o... (0)\nCzy dobre odkażanie musi zawsze oznaczać szczypanie? – wyniki badań - komentarze (0)\nWypoczywaj bezpiecznie – zadbaj o swoją skórę przed urlopem! - komentarze (0)\nStopa cukrzycowa - niebezpieczne następstwo cukrzycy - komentarze (0)\nMammobus stanie w Porcie Łódź - komentarze (0)\nOglądamy ćwierćfinał Mundialu w Porcie Łódź! - komentarze (0)\nFirma Konspol zdobywcą V Pucharu Polski Firm i Zakładów Pracy - komentarze (0)\nPrzygotuj się na nowy rok szkolny, czyli kupujemy przybory dla dziewczynki - ... (0)


Marzena Makeup&Beauty: Matis Vitality by M - Clean&Scrub\nMatis Vitality by M - Clean&Scrub\nTo mój pierwszy produkt firmy Matis. Byłam bardzo ciekawa efektów, jakie przyniesie jego stosowanie. Dziś już wiem, czy moja skóra się z nim polubiła, czy też odrzuciła ten kosmetyk.\nNa wstępie chcę Wam przybliżyć w kilku słowach tę linię kosmetyków. Jest ona przeznaczona dla młodych, dynamicznych ludzi. Ma formułę bogatą w witaminę C oraz multiwitaminowy koktajl pochodzący z owoców Goji. Kolor, zapach i opakowania zostały stworzone z myślą o ludziach młodych.\nA teraz już o moim peelingu:\nProdukt typu 2 w 1: delikatnie dzień po dniu złuszcza martwy naskórek, aby na zawsze pożegnać szarą skórę.\nPierwszy krok w oczyszczaniu skóry, jeden produkt, który delikatnie złuszcza a przy tym doskonale myje i pielęgnuje skórę.\nPomaga zachować piękny koloryt oraz zapobiega powstawaniu niedoskonałości na skórze.\nCudowny zapach... taki, że chciałoby się zjeść ten produkt. Niby słodki a orzeźwiający. Jego konsystencja jest żelowa, lekka. Posiada widoczne drobinki różnej wielkości. Do rozprowadzenia na całej twarzy potrzebuję jedynie odrobinki kosmetyku, wielkości niewielkiego ziarenka grochu. Żel dobrze się pieni, delikatnie masuje swoimi drobinkami buźkę. Podczas "zabiegu" czuć jego zapach, który działa odprężająco i pobudza do działania.\nBez problemu spłukuje się z twarzy, nie pozostawiając lepiącej warstwy. Wygładza skórę i sprawia, że staje się ona niesamowicie delikatna w dotyku. Kosmetyk stosowany systematycznie, czyli w moim przypadku codziennie wieczorem, zapewnia cerze zdrowy wygląd i blask. Dokładnie myje, oczyszcza, nie wysusza i nie podrażnia skóry.\nJego opakowanie jest wygodne - tuba zamykana na zatrzask. W związku z niesamowitą wydajnością, peelingujący żel do mycia twarzy wystarczy na bardzo długi czas.\nDla mnie ten produkt okazał się wprost idealny!\nJakie produkty tego typu są Waszymi ulubionymi? :)\nAutor: Marzena Makeup & Beauty o marca 14, 2014\nMałgorzata Margaretka 14 marca 2014 19:57\nPiękne opakowanie i konsystencja :)\noczynamode 14 marca 2014 20:19\nNie używałam kosmetyków z witaminą C, ale bardzo mnie pociągają :)\nAnita B. 14 marca 2014 20:22\nCena nieco wysoka, ale kosmetyk ciekawy :)\nnataliya 14 marca 2014 20:34\nFirmę Matis kojarzę z bardzo dobrych podkładów. :) Nie znałam wcześniej tego produktu, ale prezentuje się dostojnie. :)\nLilly Marlenne 14 marca 2014 20:44\ncena - trochę wysoka ;)\nMarzena Próchniak 14 marca 2014 22:02\nZapomniałam dodać zdjęcia ze składem, już przeoczenie uzupełnione :)\ndziewczyna mojego chłopaka 14 marca 2014 21:03\nO rany, drogi jak na taki kosmetyk :D\nGociaczek N. 14 marca 2014 21:45\nInfallibleLifestyle 14 marca 2014 21:50\nPaula S. 14 marca 2014 22:17\nNie miałam, ale z przyjemnością bym spróbowała ;)\nnie znam, ale chętnie bym wypróbowała :D\nŻaneta J. 15 marca 2014 08:18\nza mocny byłby dla mojej twarzy :)\nPaulina G 15 marca 2014 09:08\nNie miałam, a lubię mocne peelingi. Jestem jego ciekawa. : )\nagierra 15 marca 2014 11:39\nHm, będę musiała wypróbować! :)\njako peeling fany , ale do codziennego użytku jednak nie chciałabym używać produktu typu 2 w 1


Pierwsze własne centrum serwisowe LG – TV TEST\nHome / info / Pierwsze własne centrum serwisowe LG\nPierwsze własne centrum serwisowe LG\n01/10/2013\t2,529 odsłon\nW ubiegły czwartek, 26 września, firma LG dokonała uroczystego otwarcia nowego serwisu w Warszawie.\nZlokalizowana przy ulicy Marynarskiej 21 placówka jest pierwszym własnym serwisem LG nie tylko w Polsce, ale i w Europie.\nSerwis jest w stanie naprawić dowolne urządzenie marki LG, w tym:\nsprzęt AGD (lodówki, pralki itp.).\nWyspecjalizowany personel techniczny zadba, aby czas trwania usługi serwisowej był skrócony do minimum.\nPolska to dla LG Electronics strategiczny kraj w regionie, o czym świadczą zlokalizowane w Warszawie centrum R&D telefonów komórkowych, a także dwie – działające pod Wrocławiem i w Mławie – fabryki LG, produkujące między innymi zaawansowane technologicznie płaskie telewizory, monitory, sprzęt AV oraz pralki na rynki europejskie.\nDon Kang, prezes LG Electronics Polska\nOtwierając własne Centrum Serwisowe, firma LG udowadnia, jak ważna jest dla niej satysfakcja i zadowolenie klientów, także w fazie obsługi posprzedażowej. Nowe miejsce na technologicznej mapie stolicy będzie punktem bezpośredniej komunikacji z użytkownikami produktów LG. Klienci otrzymają tu nie tylko wsparcie techniczne, ale także będą mogli porozmawiać z ekspertami LG na temat nowych technologii oraz otrzymać porady i konsultacje w zakresie użytkowania sprzętów. To dla firmy także doskonała okazja do wysłuchania opinii swoich Klientów oraz poznania ich potrzeb.\nwiszący na ścianie obok recepcji dekalog inżyniera serwisu LG\nDzięki nowemu Centrum Serwisowemu użytkownicy sprzętów LG od ręki otrzymają niezbędną pomoc. Naprawy smartfonów będą odbywać się na miejscu bezpośrednio przy Kliencie, natomiast bardziej skomplikowane usługi serwisowe zostaną skrócone do niezbędnego minimum.\nnabiurkowa mata antyelektrostatyczna do napraw drobnego sprzętu elektronicznego\nCelem Centrum Serwisowego LG jest zdobycie statusu jednego z najszybszych serwisów w Polsce.\nTak jak dotychczas, Klienci LG mogą skontaktować się z firmą w każdej sprawie za pośrednictwem infolinii (801 54 54 54), web czatu, a także poczty elektronicznej i tradycyjnej.\naudio blu-ray LCD LED LG plazma\t2013-10-01


FIDE.pl - wizytowniki i etui na karty\nChoć pozory mylą, to prezencja często jest jedną z najważniejszych cech branych pod uwagę w kontaktach biznesowych. Liczy się nie tylko ubiór i dobre maniery – zauważane są także detale, które dopełniają dzieła. Dlatego warto zaopatrzyć się w elegancki wizytownik.\nPhilippi - Nic - wizytowniki\nwymiary: 10 × 6 cm\nPhilippi - Alegro - etui na dokumenty i karty kredytowe\nwymiary: 14,5 × 10,5 cm\nPhilippi - Cushion - wizytowniki\nwymiary: 10 × 6,5 cm\n119,00 – 179,00 zł\nPhilippi - Face - wizytownik\nPhilippi - Giorgio - etui na karty kredytowe\nwymiary: 10 × 7,2 cm\nPhilippi - Giorgio - etui na karty\nwymiary: 11 × 7 cm\nPhilippi - Giorgio - wizytownik\nPhilippi - Gianni - wizytownik\nPhilippi - Giorgio - dwustronny wizytownik\nPhilippi - Jean - etui na karty kredytowe\nwymiary: 10,5 × 7,5 cm\nPhilippi - Eclipse - etui na karty kredytowe\nwymiary: 10 × 7 x 2 cm\nPhilippi - Smart - etui na karty kredytowe\nwymiary: 9 × 6 cm\nPhilippi - Cooper - etui na karty kredytowe\nz klipsem na pieniądze\nPhilippi - Lambda - wizytownik\nPhilippi - Slim - wizytownik\nPhilippi - Dion - etui na karty kredytowe lub podstawka na telefon\nStelton - i:cons - etui na karty kredytowe\nStelton - Companion - etui na karty\nwymiary: 9 × 6 x 1,5 cm\nTroika - Business Card Case - wizytowniki\nTroika - Kartenkoffer - etui na karty kredytowe\nwymiary: 10,5 × 7 x 3 cm\nTroika - CardSaver - etui na karty kredytowe\nTroika - Style - wizytownik\n94,00 – 96,00 zł\nWręczenie komuś wizytówki pozwala szybko przekazać swoje dane kontaktowe, a gdy zostanie ona wyjęta ze stylowego wizytownika, pomoże zrobić dobre pierwsze wrażenie. Schowanie otrzymanej wizytówki do stalowego lub skórzanego etui, w którym będzie bezpieczna, to także dobry sposób na okazanie drugiej osobie szacunku i tego, że traktujemy ją poważnie.\nWolisz damski wizytownik o opływowych kształtach nadających mu wizualnej lekkości, czy może solidne, męskie etui na karty w stonowanych kolorach? A może szukasz pomysłu na gustowny prezent? Zapraszamy do wybrania wizytownika idealnie dopasowanego do Twoich potrzeb.


Przedszkole Nr 185 » Specjaliści proponują\nZaburzone? Moje dziecko? Nie… ono jest niegrzeczne, nieposłuszne, głośne, robi mi na złość, szaleje, nie chce usiąść kiedy go proszę…. Ale czy na pewno to jest niegrzeczność?\nPo domu przeszedł huragan. Porozrzucane klocki, zabawki, ubrania. Kiedy weszłam do przedpokoju Młody przeleciał z jednego końca na drugi ledwo mnie nie taranując. Wziął rozbieg i wskoczył na łóżko. Parę skoków jak na trampolinie, potem skok na krzesło. Ale to za nudne, krzesła trzeba poustawiać obok siebie, poskakać po nich, zeskoczyć na podłogę. „Dziecko połamiesz się..”\nZdążyłam tylko rozpiąć kurtkę, a on już pod krzesłami robi tor przeszkód uderzając się w głowę- ale zdaje się tego nie poczuć. Odsuwa kanapę od ściany, wciska się między meble, piszczy i krzyczy z radości. Biegnie, wpada na mnie, ściska z całej siły i uderza w plecy- „Cześć mamo!”- krzyczy. Nie dał mi szansy odpowiedzieć.. już tarmosił psa, ściskał, kładł się na niego, szczypał – cud, że jeszcze żyje. Pies oczywiście.\nGdyby jeszcze to wszystko było w ciszy. Ale nie.. drze się jak opętany, krzyczy z radości i ekscytacji.\nA jak myjemy głowę słyszy go cały blok, jak obcinamy paznokcie – sąsiedzi pewnie dzwonią na policję. Bo jaka normalna matka zadaje dziecku cierpienie, że ten aż krzyczy „ratunku, boli, nie rób mi tego!” Aż wstyd wyjść z domu.\nUbrania tylko bez metek, rajstopy i majtki na lewą stronę- szew mniej gryzie. Jedzenie tak ale papkowate, bez grudek, jogurt bez owoców, serek bez dodatków, kisiel mega gładki, tylko słone, kwaśne, ostre, o delikatnym zapachu, tylko o wyrazistym zapachu- właściwe zaznacz. „Weź dziecko choć raz zjedz to bez marudzenia, proszę miej litość nad matką”.\n„O fuj jak to brzydko pachnie, o fuj , blee to śmierdzi, fuj ale on/ona śmierdzi…itp.”\n„Synu nie kręć się, usiądź, teraz jemy, nie stukaj nogami, nie kładź się na stół, nie podpieraj głowy”.\nA kiedy przychodzi już wieczór, wydaje się, że chwila wytchnienia jest już blisko… Nie… wtedy trzeba krzyczeć, skakać po łóżku, kręcić się, wybiegać z łóżka, trzeba go bujać, nosić na rękach, przytulać, kołysać…aż nie dobrze się robi…Już tracę siły, już mam dość…\nJeżeli tak, drogi Rodzicu to nie jest niegrzeczność Waszego dziecka, to wołanie o pomoc. Gdyż jego układ nerwowy funkcjonuje inaczej. Rodzicu daj szansę swojemu dziecku, skonsultuj się z terapeutą Integracji Sensorycznej. Może będą potrzebne regularne ćwiczenia, może wystarczą pewne strategie zastosowane w domu.. może stanie się w domu bardziej przewidywalnie, spokojniej, ciszej…\nPrzedszkole Nr 185 © 2021. ---------- Wygląd: podstawa - Magnus Jepson, modyfikacje i efekt finalny - Rebelion; tłumaczenie: Wordpress design -------------