Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie [Loren Abdulezer] << KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE\n00091 007543 18451512 na godz. na dobę w sumie\nAutor: Loren Abdulezer Liczba stron: 480\nISBN: 83-7361-875-9 Data wydania: 2005-09-15\nKsiążka 'Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie' to podręcznik dla tych, którzy chcą, aby tworzone przez nich skoroszyty wyglądały i działały w sposób prawdziwie profesjonalny. Przedstawia zasady korzystania z języka XML w Excelu, tworzenia własnych funkcji obliczeniowych, konwertowania danych oraz prezentowania ich w czytelny sposób. Opisuje sposoby udostępniania arkuszy w intranecie i internecie, analizowania danych i tworzenia rozbudowanych arkuszy w taki sposób, aby ich modyfikowanie było proste i szybkie. Każde zagadnienie przedstawione jest w postaci przykładu, a nie teoretycznych rozważań, dzięki czemu jego zastosowanie w pracy jest znacznie łatwiejsze.\nIDZ DO IDZ DO PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ PRZYK£ADOWY ROZDZIA£ SPIS TREŒCI SPIS TREŒCI KATALOG KSI¥¯EK KATALOG KSI¥¯EK KATALOG ONLINE KATALOG ONLINE ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG ZAMÓW DRUKOWANY KATALOG TWÓJ KOSZYK TWÓJ KOSZYK DODAJ DO KOSZYKA DODAJ DO KOSZYKA CENNIK I INFORMACJE CENNIK I INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE ZAMÓW INFORMACJE O NOWOŒCIACH O NOWOŒCIACH ZAMÓW CENNIK ZAMÓW CENNIK CZYTELNIA CZYTELNIA FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE FRAGMENTY KSI¥¯EK ONLINE Wydawnictwo Helion ul. Chopina 6 44-100 Gliwice tel. (32)230-98-63 e-mail: helion@helion.pl Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie Autor: Loren Abdulezer T³umaczenie: Jaros³aw Dobrzañski, Krzysztof Mas³owski ISBN: 83-7361-875-9 Tytu³ orygina³u: Excel Best Practices for Business: Covers Excel 2003, 2002, and 2000 Format: B5, stron: 480 Chyba w ka¿dej firmie wykorzystuje siê dziœ Excela. W wielu przypadkach stosuje siê go do tworzenia rozbudowanych zestawieñ i analiz. Przygotowywanie ich odbywa siê zwykle pod presj¹ czasu, co powoduje, ¿e s¹ one chaotyczne i nieefektywne, a ka¿da zmiana w nich przysparza niemal tyle samo pracy, ile ich przygotowanie. Tymczasem wykorzystanie wszystkich mo¿liwoœci Excela pozwala na stworzenie doskona³ych, wydajnych i czytelnych skoroszytów, ³atwych do modyfikacji i udostêpnienia innym u¿ytkownikom. Wystarczy siêgn¹æ poza najczêœciej stosowane narzêdzia, aby odkryæ prawdziw¹ potêgê tej aplikacji. Ksi¹¿ka „Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie” to podrêcznik dla tych, którzy chc¹, aby tworzone przez nich skoroszyty wygl¹da³y i dzia³a³y w sposób prawdziwie profesjonalny. Przedstawia zasady korzystania z jêzyka XML w Excelu, tworzenia w³asnych funkcji obliczeniowych, konwertowania danych oraz prezentowania ich w czytelny sposób. Opisuje sposoby udostêpniania arkuszy w intranecie i internecie, analizowania danych i tworzenia rozbudowanych arkuszy w taki sposób, aby ich modyfikowanie by³o proste i szybkie. Ka¿de zagadnienie przedstawione jest w postaci przyk³adu, a nie teoretycznych rozwa¿añ, dziêki czemu jego zastosowanie w pracy jest znacznie ³atwiejsze. (cid:129) Obliczanie wartoœci liczbowych za pomoc¹ funkcji (cid:129) Efektywne metody adresowania komórek (cid:129) Metodologia budowania z³o¿onych arkuszy (cid:129) Manipulowanie danymi (cid:129) Integrowanie arkuszy (cid:129) Filtrowanie danych (cid:129) Analiza danych za pomoc¹ modu³u Solver (cid:129) Zastosowanie jêzyka XML (cid:129) Portale kalkulacyjne i us³ugi WWW (cid:129) Zapewnienie dostêpu do arkuszy osobom niepe³nosprawnym Wykorzystaj wszystkie mo¿liwoœci Excela i przekonaj siê, jak bardzo zwiêkszy to efektywnoœæ Twojej pracy Spis treści O Autorze ............................................................................................... 11 Przedmowa ............................................................................................ 13 Wprowadzenie ...................................................................................... 17 Najlepsze praktyki — podstawy .......................................21 Część I Rozdział 1. Podstawy dobrej praktyki działania ................................................... 23 Informacje wstępne ............................................................................................................. 23 Różne sposoby obliczania liczb w Excelu .......................................................................... 24 Poznanie alternatywnych sposobów reprezentacji komórek ............................................... 25 Podejście tradycyjne: styl A1 ........................................................................................ 25 Czy adresowanie W1K1 jest skalowalne? .................................................................... 27 Zrozumienie różnic między obydwoma stylami ........................................................... 27 Co tracisz, stosując notację wierszy i kolumn (W1K1)? ............................................... 27 Co zyskujesz, stosując notację wierszy i kolumn (W1K1)? .......................................... 28 Czy trzeba wybierać między obiema metodami? A może istnieje złoty środek? .......... 30 Jeszcze lepiej odwoływać się do komórek przez nazwy zamiast za pomocą współrzędnych ............................................................................ 31 Obliczanie wartości liczbowych w Excelu .......................................................................... 31 Najlepszy sposób postępowania: rozwijanie strategii stosowania adresów bezwzględnych, względnych i mieszanych ................................................. 34 Przydatna informacja dla używających formuł ............................................................. 38 Określanie komórek i zakresów w formułach Excela ................................................... 42 Podpowiedzi, jak poruszać się po arkuszu za pomocą klawiszy i myszy ...................... 43 Nazwy nadawane przez użytkownika w arkuszach Excela ........................................... 47 Funkcje Excela .................................................................................................................... 49 Programowanie bez programowania ............................................................................. 49 Rodzaje funkcji Excela, z jakimi będziesz miał do czynienia ....................................... 50 O kilku ważnych funkcjach i sposobach ich używania ................................................. 50 Podsumowanie .................................................................................................................... 59 Rozdział 2. Opanowanie techniki budowania arkuszy ........................................ 61 Postępowanie zawsze w taki sam sposób nie zawsze prowadzi do celu ............................. 62 Zrozumienie prostych arkuszy ............................................................................................ 62 Prosty przykład budowania arkusza .................................................................................... 64 Kilka podsumowujących uwag na temat prostych arkuszy ........................................... 76 Arkusze skomplikowane ..................................................................................................... 76 Określenie, co jest przyczyną komplikacji arkuszy ...................................................... 77 Tworzenie planu wielkiego lub skomplikowanego arkusza .......................................... 78 Podsumowanie .................................................................................................................... 80 6 Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie Rozdział 3. Rozdział 4. Część II Rozdział 5. Twój podręczny leksykon manipulowania danymi ........................... 83 Funkcje działające na ciągach znakowych, które należy znać ............................................ 83 Techniki sortowania ............................................................................................................ 84 Pierwsze kroki porządkowania danych ............................................................................... 84 Technika Sentinel LookAhead ............................................................................................ 85 Inne funkcje służące do efektywnego manipulowania danymi ........................................... 88 Operator łączenia tekstów i funkcja ZŁĄCZ.TEKSTY ............................................ 88 Kilka innych funkcji do manipulowania danymi .......................................................... 90 Przydatne techniki sortowania ............................................................................................ 93 Sortowanie według więcej niż trzech kolumn (wierszy) ............................................... 93 Sortowanie blokowe ..................................................................................................... 96 Operacje na danych i manipulowanie nimi ......................................................................... 99 Scenariusz ................................................................................................................... 100 Podejście tradycyjne ................................................................................................... 101 Podejście alternatywne ............................................................................................... 102 Anatomia narzędzia generującego w arkuszu skrypty SQL ........................................ 103 Co możesz zrobić, aby ulepszyć to narzędzie? ........................................................... 108 Podsumowanie .................................................................................................................. 109 Zbieranie i porządkowanie danych, zarządzanie nimi i ich przeglądanie ............................................................................... 111 Informacje wstępne ........................................................................................................... 111 Ustawianie liczb w równym szeregu ................................................................................. 112 Kopiowanie i wklejanie danych kolumnowych .......................................................... 112 Jak to narzędzie działa i czy jest całkiem zautomatyzowane? .................................... 114 Oglądanie danych z właściwej perspektywy za pomocą tabel przestawnych .................... 118 Tworzenie tabeli przestawnej ..................................................................................... 118 Grupowanie danych .................................................................................................... 122 Dalsze zwijanie danych .............................................................................................. 126 Przedstawianie danych na wykresie i ich interpretacja ............................................... 128 Formuły do konstrukcji tabel przestawnych ............................................................... 131 Zagłębianie się w tabele przestawne ........................................................................... 134 Przygotowywanie danych ................................................................................................. 134 Redundancja danych ................................................................................................... 134 Substytucja danych ..................................................................................................... 134 Narzędzie do wstępnej konsolidacji danych ............................................................... 135 Zapisywanie tabel przestawnych jako stron WWW .................................................... 138 Podsumowanie .................................................................................................................. 141 Ergonomia skoroszytów ...................................................143 Zdobywanie szczytów góry danych ................................................. 145 Mozolna sztuka radzenia sobie z danymi .......................................................................... 146 Integrowanie starych i nowych danych ....................................................................... 147 Importowanie danych ................................................................................................. 147 Czyszczenie arkusza ................................................................................................... 148 Wspinanie się na zbocza ................................................................................................... 159 Ułatwienia w wyszukiwaniu danych źródłowych ....................................................... 160 Inspektor danych ......................................................................................................... 161 Inspektor regionów ..................................................................................................... 164 Podsumowanie regionów ............................................................................................ 164 Czasami obraz jest wart tysiąca formuł ...................................................................... 166 Podsumowanie .................................................................................................................. 168 Spis treści 7 Rozdział 6. Niech dane mówią same za siebie: Rozdział 7. oglądanie i prezentowanie danych ................................................. 169 Gdy wszystko wrzucono do jednego worka ...................................................................... 170 Zacznij od obejrzenia danych ..................................................................................... 170 Określ, w jaki sposób dane mają być pokazane .......................................................... 172 Arkusz raportu ............................................................................................................ 175 Używanie filtrów .............................................................................................................. 178 Dodatkowe cechy filtrów, o których trzeba wiedzieć ................................................. 179 Powielanie danych filtrowanych ................................................................................. 179 „Oddarte” arkusze prezentacyjne ...................................................................................... 183 Filtr zaawansowany .......................................................................................................... 185 Ustawienie Filtru zaawansowanego ............................................................................ 185 Wiele kryteriów dla pojedynczego filtru ..................................................................... 186 W filtrach zaawansowanych możesz używać formuł .................................................. 186 Wskazówki dotyczące komentarzy ................................................................................... 189 Używaj katalogu komentarzy elektronicznych ........................................................... 189 Ustawienia drukowania ............................................................................................... 190 Warte polecenia .......................................................................................................... 191 Kolory ......................................................................................................................... 191 Formatowanie komentarzy ......................................................................................... 192 Podsumowanie .................................................................................................................. 193 Tworzenie i używanie danych inteligentnych .................................. 195 Czym więc są dane inteligentne? ...................................................................................... 196 Dane inteligentne stosowane z komórkami zakotwiczenia ......................................... 196 Formatowanie warunkowe ................................................................................................ 198 Budowanie cyfrowej „deski rozdzielczej” .................................................................. 198 Zasady ruchu drogowego ............................................................................................ 199 Stosowanie w formatowaniu warunkowym czterech kolorów i „formatu widma” ..... 199 Inteligentne formatowanie tekstu wykraczającego poza kolumnę .............................. 200 Interaktywna tabela kolorów ............................................................................................. 203 Przygotowanie raportu statusu projektów ................................................................... 203 Wzięcie z obu rozwiązań tego, co najlepsze ............................................................... 204 Zaglądanie pod maskę silnika ..................................................................................... 206 Jeżeli masz więcej czasu i chęci ................................................................................. 207 Nadzorowanie obwodu: obramowania inteligentne .......................................................... 207 Różności ........................................................................................................................... 209 Komórki pomocnicze .................................................................................................. 209 Zagadnienia skalowalności ......................................................................................... 210 Podsumowanie .................................................................................................................. 211 Rozdział 8. Analizowanie danych ........................................................................ 213 Kreślenie kursu danych sezonowych ................................................................................ 214 Dane okresowe ........................................................................................................... 215 Przeglądarka danych ................................................................................................... 216 Procesy stochastyczne i procesy Markowa ................................................................. 219 Transformaty Fouriera i analiza fourierowska ............................................................ 220 Kwantyfikacja niepewności: techniki i zasady .................................................................. 223 Miary niepewności: wyznaczanie skumulowanego błędu dla zdarzeń niezależnych... 224 Skumulowany błąd: przykład ze świata rzeczywistego ............................................... 226 Zasady rządzące niepewnością ................................................................................... 229 Dopracowanie danych: chytre postępowanie z danymi za pomocą narzędzi Szukaj wyniku i Solver .................................................................. 237 Narzędzie Szukaj wyniku ........................................................................................... 237 8 Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie Rozdział 9. Optymalizacja i sztuka dopracowywania danych ....................................................... 240 Solver — ostatnie uwagi ............................................................................................. 252 Sugestie dalszej lektury ..................................................................................................... 252 Podsumowanie .................................................................................................................. 252 Jak nie ugrzęznąć w śmietnisku danych? ........................................ 255 Dane niejednoznaczne i niekompletne .............................................................................. 256 Przykładowy scenariusz .............................................................................................. 256 Obmyśl plan działania ................................................................................................ 258 Jaka stąd nauka? ......................................................................................................... 265 Niespójność danych i obliczenia ....................................................................................... 265 Prezentowane dane mogą sobie zaprzeczać ................................................................ 266 Co zrobić, gdy trafiasz na wyjątek? ............................................................................ 268 Identyfikuj różnice niemal identycznych danych ........................................................ 268 Scenariusz dopasowywania prostokątnego kołka do okrągłej dziury ................................ 271 Użycie narzędzia data overpass .................................................................................. 271 Analizy i raporty oparte na nierzeczywistych wzorcach i założeniach ............................. 273 Zrozumienie „miraży danych” .................................................................................... 273 Strategie oceny, czy mamy do czynienia z mirażem danych ...................................... 274 Podsumowanie .................................................................................................................. 274 Część III Zagadnienia specjalne — prawidłowość i udostępnianie arkuszy ...................................................277 Rozdział 10. Przerabianie istniejących arkuszy ..................................................... 279 Techniki przerabiania arkuszy .......................................................................................... 280 Informacje wprowadzające ......................................................................................... 281 Przegląd istniejących arkuszy z uwzględnieniem złożoności ..................................... 282 Pierwsze czynności podczas przeróbki ....................................................................... 283 Praktyczny przykład przerabiania arkusza ........................................................................ 286 Scenariusz ................................................................................................................... 286 Pewne utrudnienia ...................................................................................................... 287 Przegląd budżetu z poprzedniego roku ....................................................................... 288 Przeróbka — część pierwsza ....................................................................................... 297 Przeróbka — część druga ........................................................................................... 303 Podejścia alternatywne ...................................................................................................... 310 Dalsze zabiegi optymalizacyjne — rzeczy, które można zrobić w miarę dodatkowego czasu lub potrzeb ................................................................. 310 Alternatywne podejście jednorazowe ......................................................................... 311 Podsumowanie .................................................................................................................. 315 Rozdział 11. Inspekcja arkuszy — kontrolowanie pracy innych ludzi ................. 317 Analiza strukturalna arkuszy ............................................................................................. 318 Sprawdźmy własne umiejętności ................................................................................ 318 Na początek analizy pewne obserwacje ...................................................................... 321 Szacowanie formuł ..................................................................................................... 324 Niewyczerpująca lista kontrolna dla wyszukiwania błędów ....................................... 324 Analiza pozaarkuszowa ..................................................................................................... 326 Uważamy następujące prawdy za oczywiste… .......................................................... 327 Zgadywanka ................................................................................................................ 327 Testowanie sensowności arkusza ...................................................................................... 328 Bywa, że to kwestia semantyki ................................................................................... 328 Podsumowanie .................................................................................................................. 330 Spis treści 9 Rozdział 12. Portale kalkulacyjne, XML i usługi WWW .......................................... 331 Portale kalkulacyjne i portale klienckie ............................................................................ 332 Proste portale klienckie ..................................................................................................... 333 Złożone portale kalkulacyjne ............................................................................................ 335 Interaktywny udział w ewoluującej sondzie ............................................................... 335 Zastosowanie portalu kalkulacyjnego do wiązania danych ......................................... 337 XML w Excelu 2003 ......................................................................................................... 341 Krok 1. Komunikacja z serwerem ............................................................................... 342 Krok 2. Strukturalizowanie pobranych danych w obrębie arkusza ............................. 343 Krok 3. Interakcja między Excelem a zdalnym serwerem .......................................... 348 Krok 4. Interakcja z innymi częściami naszej aplikacji kalkulacyjnej ........................ 352 Problem „schodków” z XML w Excelu 2003 (i inne ważne problemy) ........................... 355 Na marginesie… ......................................................................................................... 359 Usługi WWW (z pewnym haczykiem) ............................................................................. 360 Dostęp do rejestru UDDI z poziomu arkusza .............................................................. 361 Podsumowanie .................................................................................................................. 367 Rozdział 13. Technologie i portale dla niepełnosprawnych ................................ 369 Zamierzeni adresaci i podstawowe cele ...................................................................... 370 Struktura rozdziału ...................................................................................................... 371 Tło ..................................................................................................................................... 372 Typy niepełnosprawności ........................................................................................... 372 Opłacalność udostępniania arkuszy kalkulacyjnych niepełnosprawnym .......................... 376 Portale dla niepełnosprawnych ................................................................................... 377 Instalacja czytnika ekranu ................................................................................................. 378 Przyzwyczajanie się do czytnika ekranu ..................................................................... 379 Podstawowe pojęcia związane z JAWS — metoda treningowa .................................. 380 Podstawowa konfiguracja JAWS ................................................................................ 382 Arkusze z czytnikami ekranu ............................................................................................ 386 Cechy projektowe arkusza dostępnego dla niepełnosprawnych .................................. 386 Struktura arkusza .............................................................................................................. 392 Definiowanie regionów arkusza .................................................................................. 392 Komponenty graficzne ...................................................................................................... 396 Przewodnik po tworzeniu portalu dla niepełnosprawnych ................................................ 398 Tworzenie w arkuszu formularza UserForm dostępnego dla niepełnosprawnych ...... 399 Interfejs dla pola listy i przycisku ............................................................................... 400 Ważna strategia projektowa — usuwanie powiązań z trwałymi elementami makr ........... 402 Programowanie z zastosowaniem warstwy abstrakcji ................................................ 402 Złożone interfejsy ....................................................................................................... 403 Implementacja dwupoziomowego pola listy dostępnego dla czytnika ekranu ............ 404 Portale dla niepełnosprawnych ......................................................................................... 410 Podstawowe składniki portalu dla niepełnosprawnych ............................................... 411 Implementacja portalu dla niepełnosprawnych ........................................................... 411 Czas wrzucić wyższy bieg .......................................................................................... 417 Podsumowanie .................................................................................................................. 419 Dodatki .................................................................................................421 Dodatek A Konfiguracja i ustawienia Excela ...................................................... 423 Kompatybilność wsteczna ................................................................................................. 423 Konfiguracja Excela .......................................................................................................... 424 Przejdźmy na tę samą stronę ....................................................................................... 424 10 Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie Dodatek B Zmiana dodatkowych ustawień ......................................................................................... 424 Czcionki ...................................................................................................................... 428 Ustawienia obowiązujące przy tworzeniu nowych arkuszy ........................................ 430 Lista ostatnio używanych plików ................................................................................ 430 Konfiguracja opcji menu Excela ................................................................................. 440 Informacje dla użytkowników komputerów Macintosh .................. 443 Różnice w kombinacjach klawiszy ............................................................................. 443 Menu Excela na komputerach Macintosh ................................................................... 444 Korzystanie z arkuszy na płycie CD ........................................................................... 444 Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie na komputerach Macintosh .................... 445 Dodatek C Zalecane praktyki i techniki pracy z Excelem oraz zbiór przydatnych wskazówek .................................................. 447 Dodatek D Zawartość płyty CD-ROM ................................................................... 457 Skorowidz ............................................................................................. 463 Rozdział 2. Opanowanie techniki budowania arkuszy W tym rozdziale: (cid:132) Poznanie i zrozumienie podstawowych zasad tworzenia arkuszy kalkulacyjnych. (cid:132) Budowanie arkusza: przykład krok po kroku. (cid:132) Interpretacja wyników i radzenie sobie z problemami. (cid:132) Nadawanie arkuszom profesjonalnego wyglądu. (cid:132) Poznanie zagadnień i technik dotyczących pracy ze skomplikowanymi arkuszami. W tym rozdziale znajdziesz podstawowe informacje o technikach budowania arkuszy. Na te zagadnienia spojrzymy zarówno z teoretycznego, jak i praktycznego punktu widzenia. Położymy nacisk na działania praktyczne i przeszkody napotykane po drodze. Proste arkusze posłużą do poznania procesu systematycznego tworzenia od samego po- czątku po finalny produkt. Opisywane kroki będą na bieżąco ilustrowane praktycznymi przykładami. Nauczysz się korzystać z szablonów Excela, a po drodze zbierzesz wiele praktycznych rad i umiejętności (nie wspominając o zdolności dostrzegania pułapek). Nauka budowania prostych arkuszy pokaże interesującą perspektywę tworzenia arkuszy skomplikowanych. Zbierzesz informacje o tym, co sprawia, że arkusze stają się skom- plikowane. Ta wiedza pozwoli Ci na opracowywanie strategii i dobieranie narzędzi słu- żących budowaniu skomplikowanych arkuszy i zarządzaniu nimi. Następnym krokiem będzie wprowadzenie do dzielenia skomplikowanych arkuszy na war- stwy. O tej metodzie możesz myśleć jak o rysunku technicznym, szkicu, który rzeczywistą treścią zostanie wypełniony w następnych rozdziałach. 62 Część I (cid:139) Najlepsze praktyki — podstawy Postępowanie zawsze w taki sam sposób nie zawsze prowadzi do celu Budowanie arkusza, zależnie od stopnia złożoności, może przebiegać różnymi sposobami. Zacznę od nakreślenia przystępnej i łatwej metody tworzenia prostych arkuszy. Potem, gdy zaczniemy się zajmować arkuszami bardziej skomplikowanymi, konieczne będzie uwzględ- nienie innych czynników i działań. Wspomnę tu o kilku rzeczach, które trzeba będzie mieć na uwadze, ale zajmowanie się pełnymi aplikacjami odłożę do rozdziałów poświęconych ergonomii arkuszy (w części II) oraz kilku specjalnym tematom (w części III). Zrozumienie prostych arkuszy W następnym podrozdziale zajmę się szczegółowo procesem budowania rzeczywistego arkusza, przede wszystkim po to, aby pokazać styl pracy, który pozwoli Ci działać szybko, z zachowaniem dobrej jakości i standardowego poziomu pracy. Same formuły używane w arkuszu przykładowym nie mają większego znaczenia. Zwróć przede wszystkim uwagę na proces i kolejność następujących po sobie działań uła- twiających tworzenie nowych arkuszy. 1. Wyznacz cel(e). Wyznaczasz przede wszystkim cel zasadniczy, który w zasadzie nie powinien być zmieniany. 2. Naszkicuj zarys. Nakreślasz, jak arkusz ma wyglądać. Wystarczy napisanie kilku notatek i narysowanie kilku schematów na pokratkowanym papierze. Przede wszystkim musisz określić ważne dane wprowadzane i otrzymywane, a być może również zaplanować użycie danych pośrednich i dodatkowych parametrów pozwalających na wykonanie obliczeń i otrzymanie wyników na podstawie danych wprowadzonych. 3. Przygotuj próbki reprezentatywnych danych. Zacznij zastanawiać się, skąd wziąć dane, których można użyć w obliczeniach. Będzie dobrze, jeżeli będziesz miał na myśli kilka „przypadków użycia”. Czasami obliczenia mogą wyglądać nieco dziwacznie. Znając wyniki jednego lub kilku obliczeń próbnych, znacznie posunąłeś do przodu proces budowania arkusza. 4. Zacznij budować arkusz (z formułami). Powinieneś już być przygotowany do rozpoczęcia konstruowania arkusza. Mając pusty arkusz lub zawczasu przygotowany szablon, zacznij przygotowywać próbkę reprezentatywnych danych oraz wpisywać podstawowe etykiety (nagłówki) danych wejściowych i wyjściowych. Nie przejmuj się kompletnością i dokładnością formuł. Notuj jedynie, jakie operacje mają być wykonywane. Musisz zacząć myśleć o arkuszu jak o elektronicznym brudnopisie. Excel ma narzędzia pozwalające na łatwe przesuwanie danych, zmianę ich organizacji oraz wstawianie i usuwanie wierszy i kolumn. Powinieneś z tych możliwości korzystać. Rozdział 2. (cid:139) Opanowanie techniki budowania arkuszy 63 Po wpisaniu części etykiet i przygotowaniu kilku danych wejściowych, zacznij wpisywanie formuł. Staraj się, by wyliczane wyniki były Ci znane, co ułatwi bieżące sprawdzanie poprawności. Jeżeli trzeba, „usztywniaj” formuły, podając konkretne wartości zamiast zmiennych. W odpowiednim czasie usuniesz je z łatwością. Czy masz wszystkie informacje potrzebne do wykonania obliczeń? Być może do wykonania obliczeń tymczasowych będziesz musiał wstawić kilka dodatkowych wierszy. Jeżeli tymczasowe szacowania będą proste, ułatwią Ci sprawdzenie skomplikowanych ciągów obliczeń i pomogą utwierdzić się w przekonaniu, że działasz prawidłowo. Wyniki tymczasowe mogą potem zostać włączone do ostatecznego arkusza jako odpowiednie sumy pośrednie, które potem złożą się na sumę końcową. Jeżeli na przykład ostatecznym rezultatem jest zysk lub strata, wiele obliczeń może być wykonywanych zarówno po stronie przychodów, jak i po stronie wydatków i kosztów. Ostateczny wynik otrzymasz, odejmując wydatki i koszty od przychodów. Używanie liczb czy wyników tymczasowych jest pomocne nie tylko przy tworzeniu i testowaniu obliczeń, ale niesie również znaczące informacje, które czasem warto pokazać w końcowym arkuszu. 5. Skup uwagę na uzyskaniu prawidłowych wyników. Nie wkładaj zbyt wiele pracy w zastanawianie się nad prezentacją końcowych rezultatów. Na tym etapie skoncentruj się przede wszystkim na uzyskaniu prawidłowych wyników i sprawdzaniu poprawności formuł. Możesz stosować tymczasową metodę uzyskania spodziewanych wyników, choć wiesz, że ostatecznie będą one wyliczane w inny sposób. Być może najpierw zastosujesz uproszczenie formuły ogólnej. Nie wyrzucaj zbyt szybko pierwotnego rozwiązania. Warto dodać kilka kolumn lub wierszy i w dwojaki sposób wyliczyć to samo. Odejmując dwa z założenia jednakowe wyniki, otrzymane różnymi metodami, powinieneś otrzymać zero. Jeżeli wynik będzie inny, może to świadczyć o istnieniu w obliczeniach błędu logicznego, który należy odnaleźć. 6. Doszlifuj wygląd zewnętrzny arkusza. Gdy upewnisz się, że model arkusza i formuły obliczeniowe są prawidłowe, zajmij się dopracowaniem szczegółów wyglądu. Powinieneś dążyć do otrzymania arkusza spójnego i łatwo modyfikowalnego, którego wzór będzie rozpoznawalny i ułatwiający powielanie. Wszystkie Twoje arkusze powinny mieć te same lub podobne cechy charakterystyczne. Uniformizacja nie tylko spowoduje pewne przyzwyczajenia wśród kolegów, lecz również pomoże Ci przebrnąć przez mechaniczną fazę produkcji i pozwoli skupić się na rzeczy najważniejszej — wykonaniu prawidłowych obliczeń. Zatem pomyśl, w jakie elementy chciałbyś wyposażyć swoje arkusze. Zakładam, że wszystkie Twoje arkusze będą w taki bądź inny sposób przeglądane przez osoby trzecie, Twojego szefa, kolegów lub jakiegoś audytora powołanego z zewnątrz. Zapewne na etapie tworzenia arkusza nie przewidywałeś tak skrupulatnego sprawdzania, ale może się ono zdarzyć, nawet jeżeli miałeś jak najlepsze intencje i pracowałeś sumiennie. Cóż, biznes to biznes. Czasami otrzymane liczby są nie do podważenia, ale jeżeli ich prezentacja nie odpowiada normie, Twoja zdolność przekonania innych o prawdziwości wyników zmniejszy się stanowczo. To stwierdzenie jest jeszcze bardziej prawdziwe w sytuacji 64 Część I (cid:139) Najlepsze praktyki — podstawy odwrotnej. Jeżeli arkusz prezentuje się doskonale, ale obliczeniom brakuje solidnych podstaw i rzetelności, może się zdarzyć, że zostanie użyty w sposób niezgodny z założeniami, co może bardzo drogo kosztować. Chodzenie na skróty może nie zostać odkryte do czasu, aż będzie już za późno. 7. Przebuduj arkusz, tak aby jego aktualizacja była łatwiejsza. Gdy zakończysz prace nad kształtowaniem wyglądu arkusza, powinieneś zająć się takim przekształceniem, aby jego późniejsze utrzymanie było jak najłatwiejsze. W tym celu zadaj sobie następujące pytania. (cid:132) Czy można uprościć formuły? (cid:132) Czy ważnym zakresom zostały przypisane nazwy i czy zostały one potem użyte w formułach? (Po upływie sześciu miesięcy będziesz sobie gratulować z powodu użycia nazw zamiast adresów). (cid:132) Czy czegoś w arkuszu nie warto zmienić? Od razu przychodzi na myśl zakres dat i problem skalowalności. Twój arkusz w bieżącej postaci może zawierać dane jedynie o niewielu elementach, na przykład dziesięciu, dotyczących jedynie krótkiego okresu przykładowo dwóch tygodni, a nie miesięcy lub lat. Może to się zmieniać z upływem czasu. Może warto zawczasu przebudować arkusz, aby przygotować się na takie zmiany? (cid:132) Czy chcesz się stać ofiarą własnego sukcesu? Twój arkusz może działać doskonale i zaspokajać potrzeby działu, więc menadżerowie dojdą do wniosku, że warto Ci powierzyć przygotowanie skonsolidowanego arkusza obsługującego wszystkie działy firmy. Musisz unikać zwiększania komplikacji i stosowania rozwiązań jednorazowych (różnego wdrażania w różnych działach). Na razie wystarczy tych rozważań dotyczących przyszłości. Pora wziąć się do roboty i za- cząć budowanie arkusza. Prosty przykład budowania arkusza Arkusz przykładowy, którym się teraz zajmiemy, jest dość nieskomplikowany, jednak za- wiera wszystkie ważne elementy konstrukcyjne, na które należy zwrócić uwagę. Jak już wcześniej wspominałem, nie zwracaj zbytniej uwagi na formuły, a cały wysiłek skup na problemach dotyczących procesu tworzenia arkusza. Opis sytuacji W przeszłości z oferty publicznej zostały zakupione akcje pewnej firmy. W dowolnej chwili po zakupie, na przykład dzisiaj, chcesz wiedzieć, jaki jest wzrost wartości tej inwestycji. Sytuację komplikuje fakt, że musisz uwzględnić prowizję płaconą przy zakupie oraz przy ewentualnej sprzedaży. Te opłaty mają wpływ na efektywność Twojej inwestycji. Krok 1. Określ cel zasadniczy Najpierw musisz wyznaczyć cel, który w tym przypadku jest prosty: chcesz wyznaczyć (roczną) stopę wzrostu netto wartości inwestycji. Rozdział 2. (cid:139) Opanowanie techniki budowania arkuszy 65 Krok 2. Przygotuj zgrubny szkic określający ważne dane wchodzące i wychodzące Po stronie wejścia należy uwzględnić kilka podstawowych informacji potrzebnych do ob- liczeń. Są to: (cid:132) cena akcji w dniu zakupu, (cid:132) bieżąca cena akcji (dzisiaj), (cid:132) data zakupu, (cid:132) data bieżąca, (cid:132) liczba zakupionych udziałów, (cid:132) prowizja brokerska zapłacona przy zakupie, (cid:132) prowizja brokerska przy sprzedaży. Po stronie wyjścia znajdzie się tylko jedna liczba — roczna stopa wzrostu wartości akcji. Krok 3. Ustal wartości danych potrzebnych do obliczeń W tym przykładzie możesz użyć własnych danych, jeżeli znasz cenę konkretnych akcji określonego dnia. Oczywiście jeżeli kupiłeś akcje w ofercie publicznej, możesz wykorzy- stać informacje o nich. Ponieważ nie wiem, o jakich akcjach myślisz, użyję takich, o któ- rych mam następujące informacje. (cid:132) Symbol giełdowy: ORB (cid:132) Firma: Orbital Science Corporation (cid:132) Data zakupu: 2002/8/5 (cid:132) Cena zakupu: 3,36 USD (cid:132) Liczba zakupionych akcji: 100 (cid:132) Zapłacona prowizja brokerska: 29,95 USD Krok 4. Zbuduj arkusz wstępny Jeżeli jeszcze tego nie zrobiłeś, sięgnij do dodatku A po informacje dotyczące ustawień parametrów arkusza. Choć możesz wybierać ustawienia dowolne, nalegam, abyś — jeżeli jest to możliwe — wybrał czcionkę o stałej szerokości znaków. Taka czcionka została użyta we wszystkich przykładach podanych w tej książce. Otwórz nowy arkusz i wpisz dane z grubsza odpowiadające założeniom. Wpisz podsta- wowe etykiety danych wejściowych i wyjściowych. Twój arkusz powinien wyglądać mniej więcej tak, jak na rysunku 2.1. Przesuwaj i porządkuj Stopa zysku będzie zależna od trzech wartości: 66 Część I (cid:139) Najlepsze praktyki — podstawy Rysunek 2.1. Arkusz wstępny 1. Całkowitej wydanej sumy. 2. Całkowitej sumy, jaka znajdzie się w Twojej kieszeni, gdy wszystko zostanie już powiedziane i zrobione. 3. Czasu inwestowania pieniędzy na giełdzie. Cała kwota w kieszeni? Czy to oznacza, że należy uwzględnić podatki? Aby nie kompli- kować tego przykładu, załóżmy, że w jednej z wielkich firm brokerskich masz otwarte konto emerytalne wolne od opodatkowania. Zatem w tym przykładzie podatków nie będzie- my brać pod uwagę. Zwolnienie podatkowe nie ochroni Cię przed zapłaceniem prowizji brokerskiej, którą mu- sisz uiścić dwukrotnie: przy zakupie papierów wartościowych i przy ich sprzedaży. Wygląda na to, że musisz dodać wiersz, w którym wpiszesz wysokość prowizji sprzedażnej. Aby poznać wzrost wartości inwestycji, należy znać również cenę sprzedaży (bieżącą cenę dzi- siejszą) oraz datę sprzedaży. Po dokonaniu zmian Twój arkusz powinien wyglądać tak, jak na rysunku 2.2. Rysunek 2.2. Kilka podstawowych zmian na arkuszu wstępnym Zacznij wprowadzanie formuł Opisowo formuła wzrostu wartości inwestycji ma postać: Rozdział 2. (cid:139) Opanowanie techniki budowania arkuszy 67 wzrost wartości = całkowita suma w kieszeni – suma wszystkich wydatków Suma wszystkich wydatków to: suma wszystkich wydatków = (cena zakupu akcji * liczba akcji) + prowizja zakupu Całkowitą sumę w kieszeni obliczamy według wzoru: całkowita suma w kieszeni = (cena sprzedaży akcji * liczba akcji) - prowizja sprzedaży Zauważ, że prowizje zakupu i sprzedaży mają przeciwne znaki (plus i minus). Prowizja sprzedaży ma znak minus, ponieważ zmniejsza całkowitą sumę, jaką otrzymasz. Choć suma, jaką płacisz jako prowizję brokerską przy kupnie i sprzedaży, powinna być w zasadzie taka sama, jednak jest bardzo prawdopodobne, że będzie się różnić, gdyż mo- żesz na przykład w ramach jednej operacji sprzedawać dodatkowe papiery wartościowe. Jest wówczas uzasadnione proporcjonalne podzielenie całej zapłaconej prowizji. Jeżeli nie odczuwasz istotnej potrzeby zrobienia inaczej, pozostań raczej przy dwóch niezależnych prowizjach. Masz już gotową podstawę teoretyczną, potrzebną do wyliczenia rocznej stopy zysku z inwestycji. Jej wielkość określa wzór: stopa zysku = wzrost wartości /miniony czas gdzie miniony czas = data sprzedaży – data zakupu W podanym wcześniej szkicu rozwiązania zawarte było pytanie: „Czy masz wszystkie in- formacje potrzebne do wykonania obliczeń?”. Właśnie to pytanie musisz sobie teraz zadać. Masz już wszystkie dane wejściowe sterujące obliczeniami, ale musisz dodać kilka wierszy i etykiet dla obliczenia wartości, takich jak wzrost wartości inwestycji. Choć czasami może się to wydawać niepotrzebne warto wpisać do arkusza pseudofor- muły, umieszczając je w komórkach, do których potem zostaną wprowadzone te rzeczywi- ste. Na rysunku 2.3 widać arkusz z wpisanymi pseudoformułami. Rysunek 2.3. Arkusz z dodanymi pseudoformułami 68 Część I (cid:139) Najlepsze praktyki — podstawy Czasowo zacieniuj wszystkie komórki, dla których brakuje Ci danych lub do których bę- dziesz musiał wpisać formuły. Wyróżniaj komórki, które wymagają szczególnej uwagi. Rób to, zmieniając ich tło. W miejscach, gdzie mają być wpisane formuły, wpisuj pseudoformuły. Jedna po drugiej, wypełniaj puste komórki, wpisując wartości i formuły. Możesz użyć wszystkich danych, jakie dotychczas zebrałeś, zgodnie z wcześniejszymi sugestiami. W przy- kładzie użyłem ceny sprzedaży 5,51 USD z zamknięcia sesji 27 marca 2003 r. Danych statycznych tego rodzaju możesz używać do skompletowania modelu, nawet jeżeli póź- niej zostaną zmienione. Jeżeli nic nie nakazuje tego zmienić, możesz przyjąć, że prowizja sprzedaży jest równa wcześniejszej prowizji kupna. W szarej komórce, dla niej przeznaczonej, możesz wpisać znak (=), po czym kliknąć myszą komórkę o trzy wiersze wyżej, do której została wpi- sana prowizja kupna równa 29,95 USD. Równoważne jest wpisanie formuły: =W[-3]K Gdy pseudoformuły zastąpisz formułami, usuń zacieniowanie komórek (patrz rysunek 2.4). Rysunek 2.4. Opisy zaplanowanych formuł umieszczone w zacieniowanych komórkach zostaną zastąpione przez rzeczywiste formuły Twórz formuły liczące Twoje pseudoformuły: (cena zakupu akcji * liczba akcji) + prowizja zakupu (cena sprzedaży akcji * liczba akcji) - prowizja sprzedaży całkowita suma w kieszeni – suma wszystkich wydatków data sprzedaży – data zakupu wzrost wartości/miniony czas zostaną zastąpione przez: =(W[-6]K*W[-5]K)+W[-4]K =(W[-3]K*W[-6]K)-W[-2]K Rozdział 2. (cid:139) Opanowanie techniki budowania arkuszy 69 =W[-1]K-W[-2]K =W[-6]K-W[-10]K =W[-2]K/W[-1]K Przyjrzyj się niespodziankom! Gdziekolwiek odwołujesz się do komórki zawierającej datę, Excel w komórce wynikowej również nadaje format daty. Excel czasami próbuje zmienić format komórki bez uzgodnienia z Tobą. Zdarza się to zwykle, gdy w obliczeniach są używane daty lub następuje odwołanie do komórek zawierających daty. Możesz przywrócić pierwotne formatowanie komórki, aby liczba była w niej wyświetlana w formacie oryginalnym. W tej szczególnej sytuacji, gdy różnica dwóch dat ma być wyświetlana w postaci czasu, jaki upłynął, Excel narzuca formatowanie czasu w postaci daty. To powoduje zamiesza- nie (patrz rysunek 2.5). Rysunek 2.5. Data 1900-08-21 nie wygląda zbyt realistycznie (nieprawdaż?) Data 1900-08-21 nie wygląda zbyt realistycznie. Możesz rozwiązać ten problem, zmienia- jąc formatowanie tak, aby zlikwidować wymuszone wyświetlanie różnicy czasów w postaci daty. Ponieważ czas, jaki upłynął, ma być zwykłą liczbą, możesz skopiować zawartość komórki położonej powyżej, po czym wkleić tylko format (jeżeli masz odpowiednio przy- stosowany pasek narzędziowy, możesz użyć przycisku Wklej format). Powinna zostać wyświetlona liczba 234 określająca czas, jaki upłynął od 5 sierpnia do 27 marca. Wyli- czona liczba dni zależy od dat zakupu i sprzedaży. Oczywiście jeżeli podasz daty inne niż w tym przykładzie, różnica między nimi będzie inna. Czasami zamierzasz zmieniać formułę wielokrotnie, gdy planujesz eksperymentowanie z różnymi jej wariacjami. Jeżeli w takich formułach są wykonywane obliczenia na datach, Excel może zmieniać formatowanie komórki, nie pytając Ciebie o zdanie. Przywracanie formatowania za pomocą wybierania z menu polecenia Format/Komórki może być nużące i czasochłonne. Lepiej kopiować zawartość niedaleko położonej i odpowiednio sformatowanej komórki, po czym wklejać formatowanie do komórki, której format został zmieniony przez Excela. W dodatku A znajdziesz informacje, jak należy skonfigurować pasek narzędziowy, aby wykonywać to zadanie z pominięciem menu. Krok 5. Upewnij się, że liczby są prawidłowe Na końcu wpisz ostatnią formułę: wzrost wartości/miniony czas (patrz rysunek 2.6). 70 Część I (cid:139) Najlepsze praktyki — podstawy Rysunek 2.6. Obliczenie: wzrost wartości/ miniony czas Interpretowanie liczb w sposób wiarygodny i odpowiednie dostosowywanie formuł Na pierwszy rzut oka widać, że otrzymany wynik nie ma sensu. Skoro akcje zostały kupione po 3,26 USD za sztukę i cena podskoczyła do 5,51 USD, to w jaki sposób stopa wzrostu może wynosić 0,71? Formuła jest prawidłowa. Zawiniła terminologia i interpretacja. Inter- pretując wynik prawidłowo, musimy wyjaśnić, że w ciągu 234 dni posiadania akcji wartość inwestycji wzrastała średnio o 71 centów dziennie. W rzeczywistości formuła jest prawidłowa. Jedynie terminologia i interpretacja gmatwają sprawę. Obliczona wartość oznacza, że w ciągu trwania inwestycji (234 dni) jej wartość zwiększała się średnio o 71 centów dziennie. Po upływie 234 dni wzrost wartości netto wyniósł 165 USD. Termin stopa zysku dość niejasno opisuje rezultat i raczej jest kojarzony z roczną szybkością wzrostu kapitału. Należy zatem uśredniony przyrost kapitału o 71 cen- tów dziennie rozszerzyć na cały rok, po czym podzielić przez wielkość sumy zainwesto- wanej i wyrazić w procentach (patrz rys 2.7). Rysunek 2.7. Arkusz poprawiony Rozdział 2. (cid:139) Opanowanie techniki budowania arkuszy 71 Krok 6. Poprawa wyglądu arkusza Teraz możesz już wierzyć, że otrzymane wyniki są prawdziwe. Pora zająć się wizualną stroną arkusza, która na razie pozostawia wiele do życzenia. Jeżeli arkusz w tej postaci zo- stałby zaprezentowany zarządowi firmy, nie sprawiłby wrażenia profesjonalnego produktu. Liczby są oczywiście prawidłowe. Roczna stopa zysku wynosi teraz 72 i być może nadal taka pozostanie w chwili, gdy będziesz prezentować swój arkusz. Na pewno wygląda to świetnie, ale jeżeli wygląd arkusza nie będzie odpowiedni, zarząd może mieć trudności ze spostrzeżeniem istotnego znaczenia liczb i nie podzielać Twojego przekonania i optymi- stycznego spojrzenia na wyniki. Typy w zarządzie są trudne do strawienia, ale ma to uzasadnienie. Twoim zadaniem jest dostarczenie danych trafionych w dziesiątkę, w postaci nienużącej i profesjonalnej. Im bardziej dane, które przedstawisz, zostaną pokazane w zwartej i interesującej postaci, tym łatwiej zarząd da się przekonać o ich rzeczywistej wartości. Ile razy Ci się zdarzyło patrzeć na arkusz, nie mogąc zgadnąć, co przedstawia? Czy chcesz, aby ludzie to samo mówili o Twoich arkuszach? Przypuszczam, że nie. Aby tego uniknąć, przedstawiaj arkusze uporządkowane według wyraźnie określonej struktury. Zacznij od wstawienia czterech wierszy na górze. W pierwszych trzech wierszach podaj odpowiedzi na pytania: kto? co? i kiedy? Jeżeli po „rzuceniu okiem” na arkusz ludzie będą wiedzieli, kto, co i kiedy, będą od razu o krok bliżej do zrozumienia przedstawionych informacji. Jeżeli Twoi konkurenci zapomną o tym, będziesz o krok przed nimi. Zwłaszcza w dużych korporacjach zwraca się uwagę na umieszczanie właściwych infor- macji markowych w pierwszym wierszu. Zwykle jest to NAZWA FIRMY. Jeżeli prze- pisy firmowe dotyczące polityki promowania marki nie stanowią inaczej, warto całą nazwę firmy wpisywać WIELKIMI LITERAMI. W drugim wierszu należy podać informacje o zawartości arkusza. Tutaj zwykłem każdy wyraz (oprócz łączników, przyimków itp.) rozpoczynać wielką literą1. Trzeci wiersz powinien łączyć raport (arkusz) z datą, przedziałem dat czy godzin lub oko- licznościami odróżniającymi dany raport od innych. W tym wierszu zwykle nie używam wielkich liter, chyba że zostają tam wpisane nazwy własne. Te trzy wiersze identyfikacyjne w zasadzie powinny być odróżnione od reszty arkusza. Zwykle oddzielam je jednym pustym wierszem, zmieniając jednocześnie tło komórek i pisząc tekst pismem pogrubionym. Stosowanie takiego formatu zwraca uwagę na to, że arkusz ma właściwą strukturę. Jedno spojrzenie pozwala, by znaleźć odpowiedź na za- sadnicze pytania: KTO, Co i gdzie. Pilnuj, aby terminologia była zgodna z obliczeniami. Tworząc arkusz, wahałem się między użyciem określeń „czas trwania inwestycji” i „czas miniony”. Wiem, że używanie tak nieprecyzyjnych nazw wytrąca niektórych z równowagi. Jeżeli Tobie się to nie podoba, 1 Jest to zgodne z angielskim sposobem pisania tytułów i po polsku zaczyna się upowszechniać, choć nadal nie jest zgodne z regułami języka, więc nie będę tej zasady stosować w przykładach. Po polsku tylko pierwszy wyraz tytułu rozpoczyna się od wielkiej litery — przyp. tłum. 72 Część I (cid:139) Najlepsze praktyki — podstawy wyobraź sobie, jak bardzo nie podobałby się innym. Jestem pewien, że takich błędów nie popełniałeś i nie popełniasz, ale bądź czujny. Arkusz powinien wyglądać tak, jak na rysunku 2.8. Rysunek 2.8. Poprawiony wygląd arkusza Zwróć uwagę na kilka dodatkowych zmian. (cid:132) Skrócona nazwa Orbital Sciences Corp została zamieniona na pełną Orbital Sciences Corporation. (cid:132) Nazwa Orbital Sciences Corporation w komórce W5K2 została sformatowana z dodaniem zawijania tekstu i wyśrodkowania. (cid:132) Napisy w komórkach wiersza 5. zostały zapisane pismem pogrubionym. (cid:132) Napisy w kolumnie 1. konsekwentnie rozpoczynają się wielkimi literami. (cid:132) Wszystkim sumom pieniędzy został nadany konsekwentnie format waluty amerykańskiej z dwoma miejscami po przecinku2. Zauważ, że Waluta to specyficzny format liczbowy Excela3. Aby arkusz wyglądał profesjonalnie po wydrukowaniu, należy wprowadzić dodatkowe zmiany. Jedną z nich jest utworzenie odpowiedniej stopki. Z menu Widok wybierz pole- cenie Nagłówki i stopki. Kliknij przycisk Stopka niestandardowa i wprowadź informacje odpowiednie dla danego arkusza (przykład został pokazany na rysunku 2.9). 2 Polska wersja Excela standardowo używa formatu waluty polskiej, ale pozwala na wybieranie również innych walut — przyp. tłum. 3 Autor w rzeczywistości użył formatu niestandardowego powodującego wyświetlanie liczb ze znakiem waluty oraz jednej spacji za nimi. Z tego powodu wszystkie liczby oznaczające kwoty pieniędzy są o jedno miejsce odsunięte od prawych krawędzi komórek — przyp. tłum. Rozdział 2. (cid:139) Opanowanie techniki budowania arkuszy 73 Rysunek 2.9. Przykładowe informacje ze stopki użytkownika Oczywiście treść informacji podawanych w stopce zależy od konkretnego arkusza. Po- wszechną praktyką w biznesie jest drukowanie tam informacji o prawach autorskich (Copy- right) oraz stopniu tajności dokumentu. Jeżeli w firmie taka praktyka ma miejsce, warto mieć na uwadze kilka pożytecznych rad. Określenie stopnia tajności to linia tekstu, którą powinni przygotować prawnicy. Czasami ta informacja jest dość długa — zależnie od tego, co wymyślą prawnicy — i wtedy należy podzielić ją na kilka wierszy, na co Excel pozwala. Do podania informacji o stronie dokumentu użyj drugiego i trzeciego z przycisków poka- zanych na środku rysunku 2.9. Na pierwszym od lewej widzimy znak „hash” (#), a na drugim — dwa plusy (++). Kliknij je, aby wprowadzić do stopki odpowiednio: numer bieżącej strony i liczbę wszystkich drukowanych stron arkusza. Gdy już przygotujesz swoje nagłówki i stopki oraz inne parametry stron arkusza, zapewne zechcesz te informacje powielać w innych arkuszach. Excel nie dostarcza Ci narzędzi pozwalających na przenoszenie na inne arkusze informacji dotyczących ustawień stron. Powielanie tych informacji można wykonywać dwoma sposobami, co zostało wyjaśnione w dwóch następnych podrozdziałach. Polecenie Powtórz Jednym ze sposobów zmuszenia Excela do wielokrotnego wykonywania tego samego dzia- łania jest użycie polecenia Powtórz. Excel pamięta każdy szczegół ostatnio wykonanego działania. Działaniem tym mogło być wklejenie zawartości komórek (łącznie z użytymi opcjami polecenia Wklej specjalnie), wstawianie lub usuwanie wierszy albo, jak w naszym ostatnim przykładzie, wprowadzenie parametrów ustawienia strony. Natychmiast po przy- gotowaniu stopki użytkownika kliknij OK, aby zamknąć okno dialogowe; następnie kliknij zakładkę innego arkusza. Teraz naciśnij Ctrl+Y lub z menu wybierz polecenie Edycja/ Powtórz, mające w danym momencie postać Powtórz Ustawienia strony (patrz rysunek 2.10), gdyż takie było ostatnio wykonane działanie. Jeżeli masz więcej arkuszy, możesz od razu dla każdego powtórzyć ustawienie parametrów strony. Czasami sądzisz, że zakończyłeś ustawianie stron we wszystkich arkuszach i przechodzisz do innego działania, po czym przekonujesz się, że potrzebujesz wprowadzić takie same nagłówki i stopki w jeszcze jednym arkuszu. Czy musisz wszystko wprowadzać od po- czątku? Oczywiście, że nie. 74 Część I (cid:139) Najlepsze praktyki — podstawy Rysunek 2.10. Powtórne ustawianie strony Oto, jak można to obejść. Wróć do arkusza, w którym nagłówek i stopka są właściwie usta- wione. Przejdź do okna dialogowego Nagłówek lub Stopka (patrz rysunek 2.9). Zmień nieco zawartość rzeczywiście lub pozornie (możesz na przykład na końcu jakiejś sekcji wpisać spację) i kliknij OK. Wróć do tego okna dialogowego, skasuj dodaną poprzednio spację i kliknięciem OK zaakceptuj zmianę. Zmusiłeś w ten sposób Excela do zapamiętania wszystkich ustawień strony, choć w rze- czywistości nic nie zmieniłeś. Teraz możesz, za pomocą Ctrl+Y, powielić te ustawienia w innych arkuszach. Czasami możesz zmusić Excela, aby — powtarzając ostatnią czynność — w rzeczywistości wykonał więcej, niż sam zrobiłeś. Excel, śledząc Twoje działania, często zapisuje wszystkie ustawienia okna dialogowego, nie tylko te, które zmieniłeś. Możesz również oszukać Excela, by powtarzał zmianę, której w zasadzie nie było. Wejdź do okna dialogowego i zmień cokolwiek, po czym wejdź ponownie i cofnij zmianę; na przykład wyłącz opcję, jaką poprzednio włączyłeś. Excel będzie „pamiętał” wszystkie ustawienia z okna dialogowego i pozwoli na ich powtarzanie. Jest to doskonała metoda klonowania jednym ruchem pełnego zestawu atrybutów. Będziesz miał okazję używać jej do formatowania warunkowego w rozdziale 7., „Tworzenie i używanie danych inteligentnych ”. Nie chcę, abyś sądził, że oszukiwanie Excela jest praktyką godną pochwały. Obchodzenie dookoła nie jest metodą, którą zamierzam propagować. Czasami jednak tego rodzaju spo- soby pozwalają oszczędzić wiele mozołu związanego z ręcznym „wklepywaniem” tych samych ustawień dla wielu różnych arkuszy. Ponadto takie działanie zmniejsza ryzyko popełnienia błędów. Szablony Excela Zapowiedziałem wcześniej, że istnieją dwa sposoby poradzenia sobie z faktem, iż Excel nie ma narzędzi do powielania ustawień strony na wielu arkuszach. Jeden został opisany w poprzednim podrozdziale. Teraz pora na drugi. Jeżeli planujesz przygotowanie wielu arkuszy o spójnym wyglądzie, warto do ich tworzenia używać zawczasu przygotowanego szablonu. W ten sposób od razu uzyskasz wszystkie potrzebne Ci ustawienia i formato- wania. Po prostu zbuduj prototypowy arkusz ze wszystkimi formatowaniami i tekstem, jaki ma się ukazać we wszystkich arkuszach. Potem z menu Plik kliknij polecenie Zapisz jako, a w otwartym oknie dialogowym w polu Zapisz jako typ wybierz Szablon (*.xlt), tak jak na rysunku 2.11. Rozdział 2. (cid:139) Opanowanie techniki budowania arkuszy 75 Rysunek 2.11. Zapisywanie arkusza jako szablonu z rozszerzeniem .xlt Następnym razem, otwierając nowy arkusz, będziesz mógł użyć tego szablonu. Przedstawię jeszcze kilka pożytecznych rad. Dość często zdarza się tworzyć arkusze liczące wiele kolumn. Możesz na przykład przygotowywać zestawienie danych z 36 lub 48 mie- sięcy, gdzie każdemu miesiącowi została przypisana jedna kolumna. Przy drukowaniu takiego dokumentu warto używać następujących opcji drukowania. (cid:132) Na górze i po lewej stronie drukuj odpowiednio nagłówki (tytuły) kolumn i wierszy zawierające identyfikujące informacje. Używaj także opcji Okno/Zablokuj okienka, dzięki czemu obraz na ekranie będzie odpowiadał temu, co będzie drukowane. (cid:132) Drukuj arkusze zgodnie ze wzorcem „Z” (patrz rysunek 2.12), który powoduje drukowanie najpierw w poprzek, potem w dół (Excel domyślnie drukuje w kolejności najpierw w dół, potem w poprzek). Gdy strony będą drukowane i numerowane od lewej do prawej, a potem w dół, łatwiej będzie posługiwać się wydrukowanymi dokumentami. Rysunek 2.12. Arkusze liczące wiele kolumn drukuj zgodnie z wzorcem „Z”, a nie odwróconego „N” (cid:132) Szerokie, duże dokumenty będą bardziej czytelne i zajmą mniej stron, jeżeli zostaną wydrukowane w orientacji poziomej, a nie pionowej. (cid:132) Aby wydrukować mniej stron, możesz zmienić skalowanie wydruku na mniejsze od 100 . Jeżeli jednak nie chcesz używać do czytania szkła powiększającego, nie schodź poniżej 75 . 76 Część I (cid:139) Najlepsze praktyki — podstawy (cid:132) Jeżeli naprawdę chcesz oszczędzać miejsce i papier, zmniejszaj marginesy. Marginesy lewy i prawy są generalnie ustawiane na 2 cm po każdej stronie dla formatu papieru A4. Możesz je zmniejszać nawet do jednej trzeciej tej szerokości. Jeszcze nie natrafiłem na drukarkę laserową, która nie potrafiłaby tego obsłużyć. Marginesy górny i dolny to nieco inna historia. Jeżeli arkusz ma nagłówki i stopki, uzyskanie dodatkowego miejsca w pionie stanowi większe wyzwanie. Jeśli nie ma szczególnych powodów do postąpienia inaczej, zwykle umieszczam informacje jedynie w stopkach. Dzięki temu w pionie zyskuję nieco miejsca na górze każdej strony. Mógłbym tak pisać i pisać, ale podałem główne praktyczne rady, o których warto pamiętać, przygotowując proste arkusze. Kilka\n<a href="http://cyfroteka.pl/ebooki/Excel__Praktyczne_zastosowania_w_biznesie-ksiazkaRO/p0011001i001" target="_blank" title="Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie [Loren Abdulezer] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE" > <img src="http://cyfroteka.pl/images/BRD.png" style="border:none;background:none transparent;box-shadow:none;-webkit-box-shadow:none;-webkit-border-radius:0;border-radius:0;" alt="Excel. Praktyczne zastosowania w biznesie [Loren Abdulezer] - KLIKAJ I CZYTAJ ONLINE"/></a>


Nie tylko znane marki są w cenie - Handel - rp.pl\nAktualizacja: 17.10.2019, 14:27\nNie tylko znane marki są w cenie\nSprzedaż marek własnych w Polsce warta jest już ponad 30 mld zł. Najmocniej wypromowały je na naszym rynku dyskonty\nJak podaje firma Nielsen już ponad 20 proc. sprzedaży kategorii FMCG przypada ma marki własne. W 2018 r. ich sprzedaż wzrosła o 5,2 proc. w stosunku do roku poprzedniego. Dyskonty odpowiedzialne za 81,8 proc. sprzedaży marek własnych w Polsce, stworzyły też potęgi marek nabiałowych. Mleczna Dolina z Biedronki i Pilos z Lidla należą do najczęściej kupowanych produktów marek własnych.\n- Produkty marek własnych na dobre zagościły w Polskich domach. Co 5 artykuł w koszyku FMCG to produkt marki własnej, kupowany najczęściej w dyskoncie, gdzie najchętniej sięgamy po nabiał - mówi Justyna Duda, senior client consultant w Nielsen Connect, jedna z autorek raportu. Marki własne można przypisać do czterech głównych grup pod względem ich znaczenia dla danej kategorii oraz dynamiki rozwoju. Według Nielsena Connect marki własne nabiałowe charakteryzują się wzrostem i udziałem powyżej średniej, co oznacza że ta grupa wciąż posiada potencjał dalszego wzrostu - dodaje ekspertka.\nCzytaj także: Limit na marki własne to walka z wiatrakami\nW kolejnych grupach znalazły inne marki np. odnotowujące wysokie wzrosty przy niskim udziale w rynku oraz takie z wolniejszymi wzrostami i również niskim udziale w rynku. Na pograniczu tych dwóch grup znajdują się napoje bezalkoholowe. Z kolei marki generujące niższe wzrosty, ale przy wysokich udziałach w rynku to domena tzw. "suchej półki" obejmującej m. in: przyprawy, produkty i dania chłodzone, oleje, makarony, zupy, sosy, mąkę, cukier i inne podstawowe produkty spożywcze.\n- Polacy docenili jakość marek własnych. Aż 44 proc. z nich deklaruje, że wybiera więcej takich produktów. Siedem lat temu twierdziła tak tylko 1/3 badanych - wskazuje Piotr Murawski, client specialist w Nielsen Connect, drugi z autorów raportu. Dzieje się tak m.in. dlatego, że marki własne podążają tą samą drogą trendów, co produkty brandowe. Premiumizacja, czyli oferowanie wysokiej jakości wyjątkowych i ekskluzywnych produktów w przystępnych cenach to jeden z obserwowanych kierunków - uzupełnia ekspert.\nNiemieckie dyskonty mają groźną konkurencję z Rosji


Wielkość: 203.16 MB\nAutor: Square-Enix / Eidos\nPobrań: 4 039\nNie da się ukryć, że to jedna z fajniejszych gier jakie zostały wydane na peceta. Trzeba tu powiedzieć jasno, że tyczy się to całej serii LEGO Star Wars, bowiem po tej pierwszej części zostały wydane także kolejne dwie. Wszystkie opierają się na filmie Star Wars przy stylizacji otoczenia poprzez klocki LEGO.\nOczywiście sporej części graczy LEGO może nie przypaść do gustu z racji niewielkiej liczby szczegółów jakie prezentują postacie sklecone z tych klocków. Mi także na początku to niezbyt się podobało, jednak już po krótkiej grze przekonałem się do tego rozwiązania. Klocki LEGO bardzo ładnie się tu komponują i nadają grze charakter. To własnie dzięki nim nasi bohaterowie lub oponenci tak ładnie się rozpadają jak tylko zostaną unicestwieni. Właśnie dzięki takiej bezkrwawej konstrukcji także i dzieci mogą się tu fajnie bawić nie będąc narażone na jakieś niezbyt fajne widoki.\nZgodnie z tytułem wszystko jest zbudowane z klocków LEGO a cała akcja toczy się oplatana fabułą Gwiezdnych Wojen. Bohaterami gry są znane z filmu postacie: Obi-Wan, Qui-Gon, Darth Maul, Yoda, Jango Fett. Mamy tu także oczywiście droidy i roboty. Standardowo wersja demo, która tu została udostępniona umożliwia nam rozgrywkę dwoma postaciami Obi-Wanem oraz Qui-Gonem. Rozgrywka w trybie dwuosobowym jest bardzo fajnym doświadczeniem. Możemy oczywiście grać także samodzielnie.\nPoświęcenie chwili na naukę obsługi i wczucie się w postać pozwoli nam się naprawdę dobrze bawić. Likwidujemy przeciwników korzystając ze świetlnych mieczy oraz specjalnej siły Jedi jaką otrzymali nasi bohaterowie. Zawsze szukamy rozwiązania problemu jakim jest przejście do kolejnej lokalizacji. Czasem trzeba otworzyć drzwi a czasem złożyć jakiś przedmiot, usunąć oponenta.\nZarówno grafika jak i oprawa audio są na bardzo fajnym poziomie i po prostu warto zagrać.\nFranek Dol 24-11-2020, 14:21:25\nta gra to moje dzieciństwo, super super super jest ta gra\njanek 23-03-2020, 14:10:41\ndominika 09-09-2016, 17:19:18\ndarek 18-09-2015, 19:44:15


Witamina C - DbamOZdrowie.org\nHome Wszystkie artykuły na temat "Witamina C"\nWitamina C to główny budulec odporności organizmu. Zapobiega procesom starzenia, reguluje przebieg większości procesów zachodzących w ludzkim ciele. Wspomaga leczenie przeziębień i łagodzi objawy chorób i infekcji. Niedobór witaminy C niesie za sobą wiele, często charakterystycznych objawów. Wśród nich można wyróżnić krwawienia, uszkodzenie naczyń krwionośnych, problemy z gojeniem się ran, zmiany w uzębieniu, bóle stawów, mięśni, a także obrzęk kończyn.\nWarto zaznaczyć, że witaminę C odnaleźć można w dużej ilości naturalnych produktów spożywczych. Najwięcej jej posiada pietruszka, czarna porzeczka, koperek, czy brukselka. Owoce bogate w witaminę C to truskawki, poziomki, cytryna, pomarańcze. Przyjmowanie w codziennej diecie dużych ilości tych produktów przyczyni się do ustabilizowania prawidłowego poziomu tej witaminy w organizmie. Nadmiar witaminy C w organizmie nie jest toksyczny. Przy przedawkowaniu możemy odczuwać regularne objawy zatrucia pokarmowego, które po obniżeniu się stężenia kwasu askorbinowego we krwi ustąpią.\n29 kwietnia 2017 29 kwietnia 2017 berberys, domowe sposoby, krzewy\t0\nBerberys należy do rodziny berberysowatych. Jest to krzew, który występuje praktycznie na wszystkich kontynentach, a w naszym kraju można go spotkać pod postacią dziko rosnącego berberysu pospolitego. Jest to jeden z tych krzewów, który oprócz zachwycającego wyglądu ma również niezwykle pozytywny wpływ na nasze zdrowie. Lecznicze właściwości berberysów Leczenie berberysem …


Miłości trzeba się uczyć | WALENTYNKI 2020 Miłość Dla Kobiet Obniżka noworoczna Słodkości na tłusty czwartek - 20%! Promocja na Nowy Rok Dzień Babci i Dziadka | Tytuł sklepu zmienisz w dziale MODERACJA \_ SEO\n„Miłość to uczucie, którego trzeba się uczyć. To napięcie i spełnienie. To głęboka tęsknota i wrogość. To radość i ból. Nie ma jednego bez drugiego.”Szczęście jest tylko częścią miłości – oto czego trzeba się nauczyć. Cierpienie także należy do miłości. To jest tajemnica miłości, jej piękno i jej ciężar. Książka dla młodych ludzi wchodzących w świat uczuć.


V e g g i e . p l - Przepisy - zupy\n2 cebule, 1 kg marchwi, 2 szt korzenia pietruszki, 2/3 sklanki czerwonej soczewicy, natka pietruszki, duzo swiezo zmielonej kolendry (ponad lyzeczke), sól, pieprz, oliwa\nCebule, marchew i pietruszke obierz, pokroj w kostke lub w pólplasterki. W sporym garnku rozgrzej olej, wrzuc pokrojone warzywa, posmaz przez chwile - az marchewka lekko zmieknie. Zalej woda (ok. 1,5 litra - tak, zeby zupa byla dosc gesta), dodaj wyplukana soczewice oraz sól. Gotuj pod przykryciem na malym ogniu az wszystko zmieknie (ze 20 minut). Nastepnie dodaj natke oraz kolendre, ewentualnie pieprz. Zdejmij z ognia. Teraz mikser w lapki i do dziela! Gdy uzyskasz jednolita papke o pieknym, slonecznym kolorze, mozesz zasiasc do stolu... Smacznego!\nPs. Dzieciom moze nie smakowac zbyt duza ilosc kolendry, wiec ewentualnie nalezy zmniejszyc dawke.\nAutor: Kamma, mama Irmy\n2 marchewki, 1 pietruszka – korzen, cwiartka selera, 1 cebula, 3 srednie ziemniaki, 3/4 szklanki zielonej soczewicy, olej, 2 lyzki sosu sojowego, sól, pieprz, ziele angielskie, lisc laurowy, czaber, natka pietruszki, liscie lubczyku\nZiemniaki i cebule obrac, pokroic w kostke. Pozostale warzywa obrac i zetrzec na tarce z grubymi otworami. W duzym garnku rozgrzac olej, wrzucic cebule z zielem ang i lisciem laurowym, podsmazac przez kilka minut. Dorzucic pozostale warzywa i smazyc jeszcze przez 5 minut. Wsypac oplukana soczewice. Zalac goraca woda, osolic i gotowac przez 20-25 minut. Gdy soczewica i warzywa beda miekkie, przyprawic, zostawic na ogniu przez 1 minute i zjadac na zdrowie.\nwarzywa swieze lub mrozone - pokrojone w kosteczke (3 marchewki, por, seler, ziemniaki, korzen pietruszki), przecier pomidorowy, mala cebula pokrojona w kostke, ziele angielskie, listek laurowy, sól, pieprz, 1/3 szklanki maki, jeden swiezy pomidor\nDo garnka z woda wrzucic mrozone lub swieze warzywa. Dodac lisc laurowy i ziele angielskie. Gotowac warzywa do miekkosci. Zarumieniona na patelni cebule wrzucic do garnka. Dodac przecier pomidorowy. Gotowac 2-3 min. Dodac 1/3 szklanki maki wymieszana z 1/2 szklanki wody. Dodac odrobine pieprzu i soli. Na koniec pokroic w kostke swiezego pomidora i wrzucic do zupy. Zupe mozna podawac z makaronem lub ryzem.\nAutorka: Waszakicia (Wegetarianie.pl)\nok. 0.70-1 kg wisni, lyzka maki ziemniaczanej, cukier (lub miód) do smaku, cynamon, gozdzik\nWisnie wydrylowac, zalac nieduza iloscia wody, dodac cynamon, gozdzik, gotowac ok. 5-10 minut. Wyjac gozdzik, zmiksowac owoce, dodac cukier, make (mozna bez, jest mniej zawiesista). Dla zlagodzenia smaku mozna juz na talerzu dodac lyzke smietanki lub jogurtu. Podawac z ulubionym makaronem.\nAutorka: Magnolia (Wegetarianie.pl)


Transport od Świnoujścia od Berlina - najlepsze środki do przejazdu » IronHeart\nBardzo wielu spośród nas bardzo uwielbia podróżować. Niektórych fascynuje południe, innych wschód a jeszcze innych "najbliższa" okolica, która to obejmuje nie aż tak dalekie państwa sąsiadujące.\nNiezależnie jednak od tego, gdzie chcemy się udać, musimy mieć na to jak najbardziej odpowiedni środek do transportu, który to jest w pełni uzależniony do tego, czy z punktu A do punktu B w ogóle istnieje bezpośredni dojazd. Dziś skoncentrujemy się dosyć luźno na dosyć specyficznej trasie wiodącej od Świnoujścia do Berlina. Czy tak naprawdę istnieje bezpośredni dojazd z miejsca, które w większości otoczone bywa wodą?\nŚwinoujście to najdalej wysunięte na kierunek północny zachód miasto w środku naszego państwa, którego go to większa cząstka otoczona jest przez wodę.\nCzy uzyskane w tym miejscu wiadomości okazały się atrakcyjne? Jeśli tak, to więcej zobaczysz w ofercie (https://myj-car.pl/myjnia-bezdotykowa/), która także niewątpliwie będzie zachęcająca.\nZazwyczaj, kiedy słyszy się w obecnej chwili o tym konkretnym mieście, to padają informacje albo o wybudowanym gazoporcie albo tylko na temat tego, że woda, która "dzieli" dwa brzegi tego miasta uniemożliwia przedostanie się na jego drugą stronę. Z tych konkretnych powodów samo miasto kojarzy się nam głównie ze statkami a także promami, lecz w rzeczywistości nie są to wyłączne możliwe tam środki transportu. Wbrew pozorom Świnoujście umożliwia nam przedostanie się do bardzo wielu miejsc, w tym bezpośrednio do samego Berlina.\nKiedy będziesz zdania, że opublikowane w tym tekście informacje są warte uwagi, przeczytaj dodatkowo szczegóły w linku kompresor klimatyzacji. Będą tam równie przydatne dane.\nTakiego typu przewozy świnoujście berlin mają możliwość się odbywać za pomocą pociągów, oraz busów (nie wspominając oczywiście o zwyczajnych kierowcach), które zwykle zatrzymują się także gdzieś "po drodze".\nWszelakie informacje na ten temat bez żadnego problemu znajdziemy w sieci, w tym także rozkłady godzin i dni takiego rodzaju przejazdów, kwotę za bilet albo bilety, oraz liczbę napomkniętych wyżej, przewidywanych postoi.\nTags: Internet, bilety, kraj


Chwilówki na raty | Katalog SEO\nSuperkasa.pl Chwilówki na raty (Katalog kredyty)\nSzybka pożyczka online bez zaświadczeń o dochodach\nSzukasz firmy pozabankowej, która przy minimum formalności pożyczy Ci nawet 5000 zł? Jeśli tak zapraszamy na serwis SuperKasa.pl, gdzie na pewno znajdziesz pomoc, jakiej oczekujesz od pośredników uczestniczących w procesie pożyczania pieniędzy. Nawiązaliśmy współpracę z kilkunastoma podmiotami pożyczkowymi, dzięki czemu bez trudu znajdziemy ofertę dla Was optymalną.\nDodaj komentarz superkasa.pl teraz!\nSuperkasa.pl w Katalogu SEO - skomentuj!


Murator Aktualności Najnowsze projekty z kolekcji Muratora: Zamierzony M240a\nProjekt z kolekcji Muratora: Zamierzony M240a\nTen projekt parterowego domu zainteresuje właścicieli wąskich działek. Wydłużona bryła została wyraźnie podzielona na strefę dzienną z przodu budynku i nocną z tyłu. Mimo stosunkowo niedużej powierzchni w domu może komfortowo żyć nawet pięcioosobowa rodzina.\nPozwalają na to cztery wygodne sypialnie o powierzchniach od 10 do 13,3 m2. Dostępne z korytarza łazienka i WC oraz oddzielna pralnia, która zależnie od potrzeb domowników również może stać się łazienką. Wspólnemu rodzinnemu życiu będzie dobrze służyła przestronna strefa dzienna (salon połączony z dużą kuchnią) otwierająca się przeszkleniami na rozłożysty taras.\nJeden z najnowszych projektów z kolekcji Muratora: Zamierzony\nTen projekt pasuje idealnie na wąską działkę


XXXIII sesja Rady Miasta – oferty pracy dla mieszkańców – Urząd Miasta Lubartów\nXXXIII sesja Rady Miasta – oferty pracy dla mieszkańców\nO nowych ofertach pracy w Lubartowie informował Burmistrz Miasta Lubartów Janusz Bodziacki, podczas ostatniej sesji Rady Miasta Lubartów\nw dniu 26 marca. Chodzi o rekrutację do Centrum Dystrybucyjnego „Biedronki”. Przypomnijmy, że Miasto podpisało z firmą Jeronimo Martins 30 grudnia 2011 roku akt notarialny na udostępnienie dwóch działek w specjalnej strefie ekonomicznej pod nową inwestycję. – Dyrekcja firmy Jeronimo Martins zwróciła się do mnie z prośbą o pomoc w uruchamianiu zakładu na terenie naszego miasta. Prośba ta dotyczy również rekrutacji osób, które zechcą współtworzyć i pracować w tej firmie. Wspólnie z dyrekcją zapraszam do korzystania z ofert pracy – powiedział burmistrz. Pierwsze oferty pracy są ważne do 1 kwietnia i można się z nimi zapoznać na stronie internetowej www.karierawjm.pl.\nPodczas ostatniej sesji burmistrz Janusz Bodziacki zapraszał także mieszkańców na konsultacje w sprawie gospodarki odpadami, które zaplanowano na 4 kwietnia, na godz. 16.00 w Sali nr 10 Urzędu Miasta Lubartów. Mówił też o spotkaniu organizacyjnym w sprawie powołania Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Lubartowie.\nData opublikowania: 08:42, 29 marca 2013


Wypadek w Świerklanach. Ranny motocyklista • www.rybnik.com.pl\nWg wstępnych informacji uzyskanych przez rybnicką policję wynika, że samochód ciężarowy i motocykl poruszały się ulicą Plebiscytową w kierunku centrum Świerklan. - Na skrzyżowaniu z Rybnicką doszło do zdarzenia. Ranny motocyklista został przewieziony do szpitala – mówi sierż. sztab. Dariusz Jaroszewski.\nMundurowi ustalają okoliczności wypadku. Uwaga kierowcy – ruch w tym miejscu jest utrudniony. - Obecnie nie ma możliwości wjazdu na ulicę Plebiscytową – dodaje nasz rozmówca.\nTo nie jedyny wypadek z udziałem motocyklisty w ostatnim czasie. Wczoraj do poważnego wypadku doszło na ul. Gliwickiej w Rybniku >>Poważny wypadek na Gliwickiej. Ranny motocyklista<<\nTagi: wypadek Świerklany, Świerklany, ranny motocyklista, Plebiscytowa Świerklany, policja Rybnik\n~exx 2019-04-19 15:49:06\nSezon na dawców uważam za otwarty.\nDzisiaj już pięknie środeczkiem motorki pomykają. Rozumiem, że weszły jakieś nowe przepisy. Dla motocyklistów tylko środkowe pasy jezdni i w mieście minimum 70km/h, inaczej nie da się utrzymać równowagi.\n~polk 2019-04-19 16:10:45\nPrzyszła wiosna, będą warzywa.\n~adamos33 2019-04-19 17:56:34\nNie kumam co tak niektórzy uwzięli się na motocyklistów,kierowcy samochodów że niby święci? nie mam motoru itp. ale sam czasem zazdroszczę jak stoi się w korku a tu taki sobie pomału pyka do przodu,no i kto kiedy widział motocyklistę który trzyma w ręku tel. i prowadzi rozmowę?\nmoże tacy się zdarzają choć ja nie widziałem,a za "kółkiem" to różne cuda się wyprawiają,od nagminnych rozmów z tel. w ręku,po konsumpcję np. obiadu itd.\na koncentracja to już drugorzędna sprawa,efekty później widać.\nWesołych Świąt i szerokości.\n~Barbara Suder 2019-04-23 09:20:35


[quote="Marvi"]Nooo, tak trzeba było od razu :) Wybór całkiem ładny, ale ja bym się zastanawiał tylko nad LG L9 II, HTC Desire 610 oraz LG G2 mini. Desire 610 jest całkiem fajny, pod względem specyfikacji nieco gorszy od L9 II, no ale jeśli leżał Ci akurat ten dobrze to można się zastanowić. W Desire 610 nie podoba mi się to, że jest taki duży. Ma takiej samej wielkości ekran co LG, a gabarytowo wypada dużo większy. Podsumowując - wybrałbym L9 II albo G2 mini. ten drugi ma tą zaletę, że posiada szkło Gorilla Glass 2, więc tak łatwo go nie zarysujesz. Do L9 II musowo trzeba dokupić folię. Mimo wszystko porównując czysto parametrami L9 II wypada mimo wszystko ciut lepiej.[/quote]


Świeca z mazurskiego wosku pszczelego - model 2 - Eko Liść\n> Zapach natury>Świeca z mazurskiego wosku pszczelego - model 2\nŚwieca z mazurskiego wosku pszczelego - model 2\nŚwieca z mazurskiego, nieoczyszczonego wosku pszczelego\nRęcznie wytwarzana świeca ze 100% wosku pszczelego bez dodatków, pochodzącego z pasieki w Wielkim Lesie w Puszczy Piskiej.\nTen model będzie się palił ponad 30godzin, jest to duża świeca, która może posłużyć Ci do osobistych rytuałów. Świeca ma piękny kwiatowy wzór, ozdobi każde wnętrze.\nPonieważ jest to świeca naga, ustaw ją na podstawce lub tacy aby złapać topiący się wosk.\nŚwieca pali się bezdymnie, ale żeby długo cieszyć jej urokiem po każdym paleniu namocz knot w odrobinie wosku.\nKnot w świecy wykonany jest z czystej bawełny.\nInformacja: Każda zapalona świeca to otwarty płomień, przy którym trzeba zachować szczególną ostrożność. Nie zostawiaj świecy bez nadzoru osoby dorosłej. Nie używaj świecy w okolicach dzieci i zwierząt.


Świąteczny t-shirt dla chłopca 2I3929 | Sklep 5.10.15\nŚwiąteczny t-shirt dla chłopca 2I3929\nBawełniany t-shirt z motywem świątecznym\nGenialna koszulka z krótkim rękawem to strzał w dziesiątkę na święta dla modnego luzaka! Model z zabawnym, świątecznym motywem z pewnością przypadnie do gustu zwłaszcza miłośnikowi gier komputerowych. Ubranie będzie znakomicie prezentować się jako samodzielna góra stroju, jednak z powodzeniem możesz wykorzystać je także jako wygodną bazę pod ciepłą bluzę czy sweter.\nT-shirt zaprojektowano w klasycznym, ciemnym odcieniu granatowego, dlatego bez przeszkód możesz łączyć go z dodatkami w różnych kolorach, co ułatwi szykowanie estetycznych połączeń. W centrum pojawia się trwały i miękki nadruk, który nadaje ubraniu wesołego stylu. Przedstawia on śmiesznego Mikołaja pędzącego na rakiecie w kształcie świątecznej choinki. Scenka swoim stylem przypomina wyrywek ze świata gier komputerowych. Taki motyw z pewnością rozbawi chłopca wprawiając go w doskonały nastrój. We wnętrzu niewielkiego dekoltu pojawia się kontrastowa lamówka w czerwonym kolorze.\nKoszulka z krótkim rękawem została wykonana z najwyższej jakości dzianiny typu dżersej. 100% świetnej gatunkowo bawełny w składzie gwarantuje, że miękki materiał jest niezwykle przyjemny w noszeniu pozwalając skórze swobodnie oddychać. Tkanina jest także odporna na uszkodzenia i będzie ładnie wyglądać także po praniu. Chłopiec będzie czuć się w ubraniu komfortowo dzięki zastosowaniu prostego, standardowego fasonu. Luźny krój bluzki sprawi, że będzie ona ładnie prezentować się na każdym rodzaju dziecięcej sylwetki zapewniając jednocześnie pełną swobodę ruchów.\nBardzo ładny t-shirt z dobrej gatunkowo bawełny, naklejony motyw świąteczny z lekko odstającej gumki, co dodaje uroku koszulce. Jestem zachwycona


hp bios laptop\nUkład pomieszczeń szatni czystej i brudnej powinien być taki, żeby po pracy robotnik zmuszony był przejść do szatni czystej przez trakt kąpielowy, zdejmując uprzednio ubranie i bieliznę roboczą w szatni brudnej. W drodze powrotnej robotnik zastaje drzwi do szatni czystej zamknięte i musi przejść przez korytarz natryskowy i osusznie do szatni czystej. Osusznią ma powietrze ogrzewane do temperatury + 40°C; Czas potrzebny do osuszenia dala wynosi 2 minuty. Na jednego pracownika należy przyjmować 1,5 m podłogi. Potrzebna powierzchnia osuszni wynika z oblic...\nRodzaj zabudowy wpływa na liczbę opracowywanych elewacji. W zabudowie luźnej należy opracować wszystkie 4 elewacje, w zabudowie zwartej tylko dwie elewacje: frontową i tylną. Elewacje poza formą architektoniczną, nadającą jej wyraz plastyczny, powinna być dostosowana do realnych potrzep użytkowych i wygód użytkowników. Dotyczy to rodzaju cokołów, schodów zewnętrznych, daszków, gzymsów. Rozumieć to należy tak, że forma elewacji powinna być celowa, wygodna w użytkowaniu, trwała i prosta w wykonaniu. Cechy praktyczności nadają częst...\nGrubość górnej warstwy roboczej filtru złożonej z piasku kwarcowego o średnicy ziaren 0,3-0,6 mm, wynosi 0,6-1,0 m. Poniżej znajduje się warstwa żwiru i kamyków •0 średnicy ziaren od 1 do 30 mm, o grubości 0,4-0,6 spoczywająca na: urządzeniu drenażowym z rur dziurkowanych, z rusztu ceramicznego lub kamiennego, względnie sita. Warstwę filtrującą piasku pokrywa warstwa wody o wys. 0,9-1,2 m. Prędkość filtrowania wynosi 0,1-0,2 m/godz; przy małej ilości zawiesiny w wodzie, np. 20 mg/l, prędkość ta może być zwiększona do 0,3 m/godz...\nW bardzo rozległych urządzeniach można ułożyć dolny przewód rozdzielczy w kształcie piły. Przewód rozdzielczy jest odwadniany w punkcie E za pomocą syfonu wodnego. Syfon wodny jest to rura o kształcie litery U, gdzie w obu ramionach poziom kondensatu ustala się na różnych wysokościach odpowiednio do ciśnienia w kotle w rurze tej zbiera się stopniowo kondensat, a następnie odpływa w punkcie b do zbiorczego przewodu kondensacyjnego. Syfon musi być nieco dłuższy, niż odcinek odpowiadający ciśnieniu roboczemu, aby uniknąć przebicia zamknięcia wod...\nNajnowsze zdjęcia w galerii hp bios laptop :\nhttp://www.stomatologkrakow.org.pl 751#router arris , #jodła kaukaska wymagania , #zdzieranie tapety , #projekty domów z poddaszem użytkowym , #łóżka polowe castorama , #dachówki euronit , #lg g2 hard reset , #castorama tarnów kontakt , #kuchnia bodzio , #praca kazimierza wielka olx ,\nCopyright © 2012 - All Rights Reserved - hp bios laptop