Nr 231 · 2015\nKIERUNKI ORAZ DETERMINANTY\nZMIAN STRUKTURY KONSUMPCJI\nStreszczenie: W prezentowanym opracowaniu podjęto rozważania dotyczące identyfikacji najważniejszych determinant zmian struktury konsumpcji w krajach Unii Europejskiej\nwraz z próbą określenia kierunków zmian w tym zakresie. Wskazano najważniejsze uwarunkowania i przesłanki dla możliwej konwergencji struktur konsumpcji, wyodrębniono\ngrupy krajów podobnych pod względem struktury spożycia oraz dokonano oceny zmian\nstruktur konsumpcji w badanych krajach Unii Europejskiej pod kątem nowoczesności.\nSłowa kluczowe: konsumpcja, struktura konsumpcji, determinanty konsumpcji, kierunki\nzmian struktury konsumpcji.\nZachodzące w ostatnich latach zmiany w konsumpcji krajów Unii Europejskiej dotyczą najogólniej zarówno poziomu, jak i struktury. Są efektem działania\nczynników o różnym charakterze, natężeniu występowania, sile i kierunkach\noddziaływania. Kraje członkowskie Unii Europejskiej nie stanowią jednolitej\ngrupy. Różnią się poziomem rozwoju gospodarczego i społecznego, udziałem\nw procesie tworzenia Wspólnej Europy, doświadczeniami związanymi z tworzeniem gospodarki rynkowej itp. W obrębie krajów członkowskich (UE-28) występuje zróżnicowanie poziomu zamożności społeczeństwa, a także zróżnicowanie struktur społecznych i demograficznych. Kraje członkowskie różnią się\nrównież pod względem kulturowym, a zróżnicowanie to widoczne jest nie tylko\nKierunki oraz determinanty zmian struktury konsumpcji…\nna poziomie narodowym, ale także regionalnym. Nie pozostaje to bez wpływu\nna stan i rozwój konsumpcji w poszczególnych krajach Unii Europejskiej.\nGłównym celem niniejszego opracowania jest próba określenia kierunków\ni najważniejszych determinant zmian struktury spożycia w krajach Unii Europejskiej. Dodatkowym celem jest wskazanie możliwości oraz najważniejszych\nprzesłanek dla konwergencji struktury spożycia w porównywanych krajach.\nPodstawowe założenie badawcze stanowi konstatacja, że najważniejszymi\nuwarunkowaniami zmian w strukturze spożycia w krajach Unii Europejskiej są\nczynniki o charakterze ekonomicznym, w tym dochodowe, natomiast kierunek\nzmian w sferze spożycia krajów transformacji wyznaczają wyżej rozwinięte\nkraje Europy, które stanowią jednocześnie pewien wzorzec dla tworzących się\nnowoczesnych struktur konsumpcji.\n1. Determinanty zmian struktur konsumpcji\nZmiany zachodzące w konsumpcji i zachowaniach konsumentów na początku XXI wieku są rezultatem działania wielu czynników, często pojawiających się jako nowe i nieuwzględniane w dotychczasowych klasyfikacjach.\nZ punktu widzenia prowadzonych analiz przejrzystą i zarazem uzasadnioną wydaje się klasyfikacja determinant uwzględniająca czynniki o charakterze zewnętrznym i wewnętrznym w stosunku do podmiotów konsumpcji.\nDo najistotniejszych czynników przyczyniających się do zmian w strukturze\nkonsumpcji o charakterze zewnętrznym można zaliczyć: procesy globalizacji\ngospodarki i kultury, procesy integracyjne, postęp technologiczny, procesy\nsprzyjające mobilności konsumentów, rozwój technologii informatycznych oraz\npolitykę zrównoważonego rozwoju. Z kolei do czynników o charakterze wewnętrznym zaliczyć można takie, które mają wymiar zarówno ekonomiczny (np. wzrost\ndochodów i zamożności konsumentów), jak i pozaekonomiczny (demograficzne,\nkulturowe, społeczne, psychologiczne itd.). Rozprzestrzenianie się nowych trendów i tendencji konsumenckich można zaliczyć zarówno do zewnętrznych, jak\ni wewnętrznych czynników determinujących zmiany w zachowaniach konsumentów i w efekcie konsumpcji [Koszewska, 2013, s. 281].\nEpokę globalizacji i integracji charakteryzuje duża dynamika zmian, przyspieszona cyrkulacja nowych idei oraz szybka ekspansja nowych technologii\nwywierająca istotny wpływ na kształt życia współczesnego człowieka i jego roli\nkonsumenta [Mróz, 2013, s. 133]. Rozwój kontaktów i łączności krajów wstępu-\njących do Unii Europejskiej z wyżej rozwiniętymi krajami Europy (tzw. krajami\nstarej UE), jeszcze bardziej intensywny od momentu wejścia w struktury unijne,\njest głównym akceleratorem zmian w konsumpcji i w zachowaniach konsumentów. Kontakty z Europą sprzyjają upodabnianiu się wzorów spożycia i zachowań\nkonsumentów, co wynika z aspiracji społeczeństw tych krajów do standardów europejskich, a także naśladownictwa i potrzeby dostosowania się do nowych warunków. Czynnikiem niezbędnym dla dyfuzji wzorów konsumpcji w skali międzynarodowej jest zdolność danego systemu do utrzymania stosunkowo wysokiej\nstopy akumulacji, realizacja fazy ilościowego wzrostu spożycia i zaspokojenie\npodstawowych potrzeb oraz przejście do tzw. fazy wyboru konsumpcyjnego.\nDyfuzja wzorów konsumpcji w skali międzynarodowej może na swej drodze\nnapotykać pewne bariery ograniczające i to zarówno po stronie krajów przejmujących wzorce (np. polityka państwa dotycząca kształtowania dochodów ludności, poziomu cen, bariery w przepływie dóbr, technologii; osiągnięty poziom\nrozwoju społeczno-gospodarczego i związany z nim układ stosunków politycznych, specyficzne warunki naturalne uniemożliwiające absorpcję wzorca; specyficzne warunki społeczno-polityczne; konserwatyzm określonych grup opiniotwórczych, tradycje, postawy konsumentów itp.), jak i po stronie krajów\nstanowiących wzorzec do naśladowania (np. taktyka walki o rynek zbytu, czynniki polityczne; pobudki prestiżowe i chęć utrzymania przodującej pozycji itp.).\nProcesy integracji i globalizacji w istotny sposób współtworzą obecnie nowe uwarunkowania funkcjonowania podmiotów rynkowych (przedsiębiorstw,\nkonsumentów), zarówno w sferze makro-, jak i mikroekonomicznej. Procesy\nintegracyjne obejmują swoim zasięgiem kraje wstępujące do Unii Europejskiej,\nale konsekwencje tej integracji ponoszą praktycznie wszystkie kraje członkowskie\ntego ugrupowania, a nawet państwa pozostające poza nim. Procesy globalizacji\noddziałują w szerszej skali, ale skutki tych oddziaływań mogą różnić się na poziomie lokalnym, co jest związane z poziomem przygotowania gospodarek i społeczeństw poszczególnych krajów na wyzwania związane z tymi procesami. Podstawowym mechanizmem globalizacji jest integrowanie, które realizuje się\npoprzez rynek (tzw. integrowanie spontaniczne), poprzez instytucje (integrowanie instytucjonalne wsparte wspólną europejską polityką państw UE) oraz poprzez korporacje (tzw. integracja korporacyjna dokonująca się wewnątrz ponadgranicznych struktur organizacyjnych korporacji transnarodowych) [Zorska,\n2003, s. 13-14]. Wejście do Unii Europejskiej niewątpliwie ułatwiło krajom\nzmierzenie się z wyzwaniami globalizacji, wykorzystanie pozytywnych i stawienie czoła negatywnym jej skutkom.\nIntegracja i globalizacja jako procesy dominujące w otoczeniu współczesnego konsumenta przyczyniły się do stworzenia tzw. europejskiej kultury konsumpcji, którą cechują i wyróżniają te procesy i te zjawiska, które są wspólne\ndla krajów Europy i rozwijają się niezależnie od istniejących rozbieżności kulturowych [Mazurek-Łopacińska, 2001, s. 179]. Są one efektem rozwoju cywilizacyjnego społeczeństw i jakościowych przemian w konsumpcji, polegających na\nprzechodzeniu od niższych do wyższych form i sposobów konsumpcji, oszczędzających czas konsumenta oraz przyczyniających się do jego lepszej kondycji\ni do rozwoju osobowości. W efekcie tych procesów dokonały się również zmiany kulturowe, cywilizacyjne i obyczajowe, które wiążą się z dyfuzją wzorów\nzachowań konsumpcyjnych w skali Europy oraz wykształceniem się w skali\neuropejskiej segmentów konsumentów mających zbliżone systemy wartości,\nstyle życia, zachowania w sferze rynku i konsumpcji.\nOddziaływanie procesów integracyjnych na sferę spożycia nie kończy się\nz chwilą przystąpienia krajów do Unii Europejskiej. Procesy przystosowawcze\nsą kontynuowane w warunkach akcesji i stanowią ich naturalną konsekwencję.\nGlobalny rynek manipuluje potrzebami konsumentów i narzuca im konsumpcyjny styl życia. W efekcie tych zjawisk i procesów pojawia się tzw. konsumpcjonizm. W trakcie zwiększania poziomu konsumpcji pojawia się wiele\nnowych potrzeb (często kreuje je także sam marketing i działalność współczesnych\nprzedsiębiorstw), które mimowolnie przesuwają się do sfery potrzeb podstawowych.\nKonsumpcjonizm prowadzi do złudnego szczęścia (złudzenia bezpieczeństwa\ni wolności), przyczynia się do marnotrawstwa wyprodukowanych dóbr, ludzkiej\npracy i zasobów przyrody. Wiedzie także do duchowej degradacji człowieka,\nwprowadzając jego uzależnienie od dóbr posiadania, a u jego podstaw można się\ndoszukać także załamania tradycyjnych wartości [Mróz, 2009, s. 13-22].\nW obliczu wspomnianych zjawisk wyzwaniem, a zarazem pożądanym kierunkiem zmian, staje się zrównoważony, tj. optymalny poziom konsumpcji, czyli\ntaki, gdy konsumujemy dobra i usługi w stopniu wystarczającym dla zaspokojenia\npodstawowych potrzeb i osiągnięcia wyższej jakości życia oraz minimalizujemy\nzużycie zasobów naturalnych, materiałów szkodliwych dla środowiska powstających na wszystkich etapach produkcji, nie ograniczając jednocześnie praw\nnastępnych pokoleń do takiej konsumpcji. Istotą zrównoważonego i trwałego\nrozwoju jest zapewnienie trwałej poprawy jakości życia współczesnych i przyszłych pokoleń poprzez kształtowanie właściwych proporcji między trzema rodzajami kapitału: ekonomicznym, ludzkim i przyrodniczym. Kategoria jakości\nżycia jest w tym rozwoju kryterium integrującym.\nZarówno czynniki o charakterze zewnętrznym, jak i czynniki o charakterze\nwewnętrznym powodują zmiany w obrębie kształtowania się potrzeb konsumenckich, a w szczególności wpływają na zmianę hierarchii i poziomu potrzeb,\ndeterminują kreowanie nowych potrzeb, zmianę sposobów i środków ich zaspokajania oraz zmianę przebiegu procesu decyzyjnego konsumentów (np. doboru\nkryteriów dokonywania wyborów konsumenckich). W efekcie ich oddziaływania\npojawia się tzw. nowa konsumpcja, następuje upowszechnienie się konsumpcji\nnowych rodzajów dóbr oraz zmiana miejsca i sposobu ich konsumowania [Koszewska, 2013, s. 281].\nIstotną rolę w przemianach konsumpcji odgrywają obecnie zmiany demograficzne i zmiany struktury społeczno-zawodowej, a w szczególności: w strukturze ludności według płci i wieku, w strukturze i liczebności gospodarstw domowych, aktywności zawodowej, wykształcenia, mobilności konsumentów itp.\nZmiany o charakterze demograficzno-społecznym przyczyniają się do ilościowego (pod względem poziomu) zróżnicowania konsumpcji, a także do różnicowania i zmian jakościowych (tj. strukturalnych) konsumpcji. Struktura ludności\nz uwzględnieniem płci, wieku, wykształcenia, dochodów, zatrudnienia, składu\nrodziny, jej fazy rozwoju, zatrudnienia, warunków mieszkaniowych wpływa\nw znacznej mierze na wydatki konsumpcyjne, ich strukturę, oszczędności i styl\nWe współczesnym społeczeństwie zarysowuje się zwłaszcza tendencja jego\nstarzenia się, co nie pozostaje bez znaczenia dla procesów konsumpcji. Proces\nstarzenia się społeczeństwa obserwujemy we wszystkich krajach europejskich.\nSystemy zabezpieczenia na starość (systemy i fundusze emerytalne), zmiana\nsystemu wartości, stylu konsumpcji przyczyniły się do wzrostu aktywności ludzi\nstarszych w sferze konsumpcji [Bylok, 2012, s. 17-32]. Niski przyrost naturalny\ni relatywnie szybkie starzenie się Europy są spowodowane szeregiem czynników\no charakterze ekonomicznym i społeczno-kulturowym, typowych dla wysoko\nrozwiniętych społeczeństw. Należą do nich zarówno te, które wydłużają życie\n(np. wysokie społeczne wartościowanie zdrowia, upowszechnienie dbałości o jego\nzachowanie oraz nowoczesne systemy ochrony zdrowia i opieki nad ludźmi\nstarymi), jak i te, które wpływają na ograniczenie populacji (długi okres edukacji,\nwysoki poziom aktywności zawodowej kobiet, upowszechnienie stylu życia\nopartego na modelu konsumpcji i kariery zawodowej).\nZmiany o charakterze demograficznym będą miały szczególne znaczenie\nw przemianach konsumpcji w nadchodzących dziesięcioleciach. Prognozy dotyczące przyszłych trendów demograficznych pokazują, że utrzymujący się w krajach\neuropejskich niski współczynnik dzietności wraz z wydłużaniem się ludzkiego\nżycia będzie skutkować dalszym starzeniem się ludności. Chociaż migracja (od\n1985 r. stale notuje się dodatnie saldo migracji do państw członkowskich UE)\nodgrywa ważną rolę w dynamice demograficznej państw europejskich, to sama\nnie odwróci utrzymującej się tendencji. Zmiany liczby ludności i jej struktury\nwedług wieku wynikają ze zmian natężenia urodzeń i zgonów, a także nasilenia\nruchów migracyjnych, czyli przeobrażeń procesu reprodukcji ludności. Przeobrażenia te dokonują się wraz z procesami modernizacji społeczeństwa i polegają na przejściu od reprodukcji typu tradycyjnego z wysoką płodnością i umieralnością do reprodukcji nowoczesnej o niskim natężeniu zgonów i niskiej\npłodności [Panek, 2007, s. 68-88].\nW skali całej UE-28 na początku 2013 roku osoby młodsze (0-14 lat) stanowiły 15,6%, osoby w wieku produkcyjnym (15-64 lat) – prawie dwie trzecie\n(66,2%), a osoby starsze (65 lat i więcej) – pozostałe 18,2% ogółu ludności.\nStruktura demograficzna w poszczególnych państwach członkowskich UE wykazuje się widocznym zróżnicowaniem, które wpływa na konkurencyjność tych\nkrajów i spójność regionalną. Osoby starsze stanowiły szczególnie wysoki odsetek ogółu ludności w wiejskich i oddalonych regionach Grecji, Hiszpanii, Francji i Portugalii, a także na wschodzie Niemiec (w niektórych z tych regionów\nosoby starsze to prawie jedna trzecia ludności ogółem). Dynamika starzenia się\nspołeczeństwa jest szybsza w krajach Europy Środkowo-Wschodniej (zwłaszcza\nw Słowenii i państwach bałtyckich, w tym w Polsce). Jedynie Irlandia jest krajem, w którym nastąpił spadek procentowego wskaźnika tej grupy ludności\n(Szwecja, Dania, Luksemburg, Wielka Brytania to kraje, gdzie nastąpił tylko\nniewielki wzrost udziału tej grupy ludności).\nProcesy starzenia się ludności w państwach członkowskich stanowią jedno\nz najważniejszych długookresowych uwarunkowań rozwoju Unii Europejskiej.\nDługofalowe prognozy Eurostatu wskazują, że jeśli utrzymają się obecne tendencje demograficzne, to do 2050 r. liczba osób w wieku 65 lat i więcej w krajach\nUE wzrośnie o 70%, a liczba osób w wieku produkcyjnym (15-64 lata) spadnie\no 12%. Po 2015 r. w skali całej UE rejestrowany będzie ujemny przyrost naturalny, a wzrost populacji w następnym dwudziestoleciu będzie skutkiem wyłącznie dodatniego salda migracji, które jednak po 2035 r. nie będzie już w stanie zrekompensować ubytku ludności spowodowanego czynnikami naturalnymi.\nObserwowane przekształcenia demograficzne są postrzegane przez instytucje Unii Europejskiej jako jedne z najważniejszych, strukturalnych wyzwań dla\ngospodarki i systemów opieki społecznej we Wspólnocie. Prognozy wzrostu\nwydatków związanych ze starzeniem się społeczeństw dotyczą przede wszystkim świadczeń emerytalnych, długoterminowej opieki zdrowotnej i specjali-\nstycznej opieki nad osobami starymi oraz są łączone z analizami wpływu tego\nrodzaju transferów społecznych na rynek pracy i potencjalny wzrost gospodarczy [Żołędowski, 2014]. Liczba i struktura gospodarstw domowych według cech\ndemograficznych zależą najogólniej od liczby i struktury ludności według płci\ni wieku, decydujących o wielkości populacji osób mogących tworzyć gospodarstwa, od reguł formowania oraz rozpadania się rodzin i gospodarstw, a także od\nczynników ekonomiczno-społecznych. Zasady tworzenia i rozpadu gospodarstw\ndomowych pozostają pod wpływem uwarunkowanych kulturowo preferencji, obyczajów i nawyków społecznych związanych ze sposobami tworzenia i rozwiązywania związków heteroseksualnych, a także wzorców opuszczania domu rodzinnego przez dzieci i współzamieszkiwania osób dorosłych. Z kolei do czynników\nekonomiczno-społecznych oddziałujących na formowanie i rozpad gospodarstw\nnależą: sytuacja mieszkaniowa, sytuacja ekonomiczna, zmiany podziału pracy\nw gospodarstwie wynikające ze wzrostu aktywności ekonomicznej kobiet i zmiany\nról kulturowych. Do najogólniejszych prawidłowości przemian liczby i struktury\ngospodarstw domowych w krajach Unii Europejskiej po drugiej wojnie światowej\nmożna zaliczyć przykładowo: szybszy wzrost liczby gospodarstw niż liczby ludności, wzrost liczby jednoosobowych gospodarstw domowych, spadek liczby gospodarstw domowych wielorodzinnych na rzecz wzrostu liczby gospodarstw jednorodzinnych z rodziną nuklearną, wzrost liczby gospodarstw tworzonych przez\nbezdzietne pary, wzrost liczby gospodarstw domowych formowanych przez ludzi\nmłodych, związki konsensualne, wzrost liczby i udział gospodarstw mniejszych\nw wyniku spadku średniej liczby osób w gospodarstwie.\nW krajach UE wyraźnie spada współczynnik urodzeń i płodności, co przyczynia się do spowolnienia, a nawet odwrócenia przyrostu naturalnego ludności.\nW 2012 r. surowy współczynnik urodzeń w UE-28 wynosił 10,4 na tysiąc mieszkańców. Wysoki współczynnik występował w Irlandii, Zjednoczonym Królestwie, Francji, a niski w państwach Europy Wschodniej, Południowej, a także\nw Niemczech, Austrii i na Łotwie. Kryzys gospodarczy i finansowy miał wpływ\nna decyzje dotyczące posiadania dzieci. Współczynnik dzietności w 2012 r.\nwyniósł 1,58 na jedną kobietę. Surowy współczynnik umieralności w UE wynosił 9,9 zgonu na tysiąc mieszkańców, wyższy był np. w Bułgarii, na Łotwie i na\nLitwie, a niższy w Luksemburgu, na Cyprze i w Irlandii. Oczekiwana długość\nżycia w chwili urodzenia w 2012 r. wynosiła 80,3 roku, dla kobiet – 83,1, a dla\nmężczyzn była o 5,6 roku niższa. Oczekiwana liczba lat zdrowego życia wynosiła\ndla kobiet 61,9, a dla mężczyzn 61,3.\nReasumując, w układzie „nowych” uwarunkowań zachowań konsumentów\ni konsumpcji można wyróżnić następujące grupy:\n– uwarunkowania demograficzne (spadek przyrostu naturalnego, migracje,\nstarzenie się społeczeństwa, wydłużenie długości życia ludności, przeobrażenia\nw funkcjonowaniu rodziny, rozpad jej tradycyjnej struktury, wzrost aktywności\nzawodowej kobiet, rola dzieci w podejmowaniu decyzji o zakupie itp.);\n– uwarunkowania kulturowe (nowe wartości w konsumpcji, nowe cele konsumpcyjne, wzrost wymagań i zmiana układu preferencji konsumentów, etyka i indywidualizm w konsumpcji, zmiana mentalności i świadomości konsumenckiej, wzrost znaczenia jakościowych aspektów spożycia, wzrost\nznaczenia czasu wolnego);\n– uwarunkowania technologiczne (np. rozwój różnych form komunikacji,\nzwłaszcza interaktywnej, nowe formy sprzedaży, rozwój biotechnologii, ekologiczne nastawienie konsumentów i producentów);\n– uwarunkowania ekonomiczne (np. wzrost konkurencji, zmiana tempa wzrostu gospodarczego, zmiana siły nabywczej ludności, polaryzacja dochodów,\nrozwój własności prywatnej).\nWymienione zjawiska i procesy wydają się wspólne dla konsumentów\nw krajach, które przystąpiły w 2004 r. do Unii Europejskiej lub pretendują do\nczłonkostwa w niej, jednak specyficzne uwarunkowania wewnętrzne, kulturowe,\nspołeczne, odmienne doświadczenia i predyspozycje społeczeństwa, mogą różnicować wpływ i kierunki oddziaływania nowych uwarunkowań na postawy,\nmotywy, cele i hierarchię wartości oraz zachowania konsumentów w tych krajach. W związku z tym zasadne jest wyróżnienie:\n– czynników/uwarunkowań uniwersalnych – tj. takich, które kształtują postawy\ni decyzje wyboru konsumentów w podobnym kierunku, a niekiedy również\ni z podobnym nasileniem w wielu krajach (zmiany demograficzne, ekonomiczne, psychologiczne itp.);\n– czynników/uwarunkowań specyficznych dla poszczególnych krajów – np.: tradycje, doświadczenia, przemiany w strukturze ekonomicznej, politycznej i społecznej, przebieg procesów integracyjnych, proces dostosowawczy do struktur\nunijnych itp. [Kusińska, 2000, s. 118].\nEfektem nowych uwarunkowań w obrębie sfery spożycia są nowe albo\nzmodyfikowane zachowania podmiotów konsumpcji prowadzące do zmian w konsumpcji. Zmiany te są w dużej mierze także wynikiem pojawiających się nowych trendów w zachowaniach współczesnych konsumentów i przyczyniają się\ndo pojawienia się tzw. nowej konsumpcji i tworzenia się nowej kultury konsumpcyjnej [Bywalec, 2010, s. 194].\n2. Kierunki zmian w strukturze konsumpcji krajów\n2.1. Istota i znaczenie konwergencji\nOd początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku problematyka konwergencji\njest jednym z najbardziej dynamicznie się rozwijających obszarów badawczych\nw ramach teorii wzrostu. Słowo konwergencja pochodzi z języka łacińskiego\n(convergere), oznacza zbliżanie i upodobnianie się zachodzące w różnych wymiarach życia i rozwoju społeczno-ekonomicznego poszczególnych krajów.\nNajogólniej jest to proces upodobniania się do siebie kultur, gospodarek czy też\nsystemów prawnych, wynikający z globalizacji oraz integracji państw narodowych. Upadek żelaznej kurtyny w latach 90. XX wieku, procesy transformacji\nsystemowej, a także procesy integracji europejskiej spowodowały nasilenie się\nprocesu konwergencji w Europie. W najogólniejszym ujęciu proces konwergencji dotyczy trzech poziomów, tj.: sytuacji makroekonomicznej krajów (konwergencja nominalna), struktury gospodarki i gospodarek porównywanych partnerów (konwergencja strukturalna), rzeczywistych poziomów podstawowych\nwielkości ekonomicznych (konwergencja realna), w tym konsumpcji. Sfera konsumpcji (wraz z uwarunkowaniami procesów konsumpcji) mieści się wśród\nkryteriów konwergencji realnej i częściowo strukturalnej.\nTeoria konwergencji oparta jest na szerokich empirycznych badaniach nad\nzbieżnością rozwoju regionów oraz nad zbliżaniem się poziomów rozwoju krajów (tzw. konwergencja beta, bezwarunkowa, rozwojowa) albo alternatywnie\nnad zmianami w realnych, przeciętnych dochodach ludności w różnych grupach\nkrajów (tzw. konwergencja sigma lub dochodowa). W badaniach zjawiska konwergencji absolutnej beta zakłada się, że wszystkie kraje są na tyle podobne, iż\ndążą do tego samego stanu równowagi długookresowej. Konwergencja warunkowa dopuszcza istnienie różnic między krajami, co oznacza możliwość dążenia\nprzez poszczególne gospodarki do różnych stanów równowagi długookresowej.\nBadania nad konwergencją absolutną dają wyraźniejszy obraz zależności między\ntempem wzrostu gospodarczego i początkowym poziomem dochodu niż badania\nnad konwergencją warunkową, gdzie analizowany jest także wpływ na wzrost\ngospodarczy innych czynników [Matkowski, Próchniak i Rapacki, 2013]. Teoretyczną podstawą badań zjawiska konwergencji są neoklasyczne modele wzrostu\ngospodarczego, które potwierdzają występowanie konwergencji typu beta. Zbieżność sigma występuje wtedy, gdy zróżnicowanie poziomu dochodów w poszczególnych krajach mierzone wariancją lub odchyleniem standardowym do-\nchodu per capita maleje. Zbieżność beta jest warunkiem koniecznym dla występowania zbieżności sigma, ale nie wystarczającym, albowiem to, że kraje słabiej\nrozwinięte wykazują wyższe tempo wzrostu, nie gwarantuje, że zróżnicowanie\ndochodów między nimi będzie maleć.\nKonwergencja typu beta występuje wówczas, gdy gospodarki słabiej rozwinięte (o niższym poziomie PKB na 1 mieszkańca) wykazują szybsze tempo\nwzrostu gospodarczego niż gospodarki wyżej rozwinięte (tj. o wyższym poziomie PKB na 1 mieszkańca). Główna hipoteza konwergencji wskazuje, że początkowy poziom dochodu per capita jest ujemnie skorelowany z tempem wzrostu gospodarczego (kraje słabiej rozwinięte wykazują szybsze tempo wzrostu\naniżeli kraje wyżej rozwinięte).\nRozróżniamy dwa zasadnicze i umowne sposoby rozumienia konwergencji\ngospodarczej, tj. konwergencję realną i konwergencję nominalną. Konwergencja\nrealna przedstawia trwałe przemiany strukturalne zachodzące w gospodarce\nregionu, kraju lub grupy krajów, skutkujące w dłuższym okresie zmniejszaniem\ndystansu do gospodarek najlepiej rozwiniętych lub upodobnieniem się gospodarek.\nKonwergencja nominalna przedstawia procesy, które regulowane są za pomocą\nmakroekonomicznych kryteriów (np. traktat z Maastricht i późniejsze ustalenia)\ndotyczących: stabilności cen, stabilności finansów publicznych, stabilności kursów wymiany walut oraz stabilności długookresowych stóp procentowych. O ile\nkonwergencja realna jest silnie związana z (matematyczną) teorią wzrostu i rozwoju gospodarczego, o tyle konwergencja nominalna jest silnie związana z ujęciem instytucjonalnym i politycznym, których celem jest stworzenie i sprawne\nfunkcjonowanie Unii Gospodarczej i Walutowej w Unii Europejskiej.\n2.2. Przesłanki dla konwergencji struktury konsumpcji\nwynikające z postkeynesowskiego modelu\nW rozważaniach dotyczących konwergencji struktur konsumpcji duże znaczenie mają również przesłanki teorii postkeynesowskiej. Teoria ta źródeł postępu i poprawy struktury konsumpcji upatruje w zachowaniach samego konsumenta i jego zdolności do kreowania zmian. Wychodzi się z założenia, że większość\ndecyzji ekonomicznych jest podejmowana przez podmioty rynkowe w środowisku „niepewności”. Zachowania konsumenta w środowisku niepewności opisuje\nsię jako tzw. proceduralną racjonalność. Za kluczowy element środowiska ekonomicznego uważa się tzw. fundamentalną niepewność, która pojawia się dlatego, że nie znamy prawdopodobieństwa ani wartości wyniku działania oraz nie\nwiemy, do jakiego rezultatu dany wybór prowadzi i jakie jest spektrum możliwych wyborów [Cahlik i Marková, 2004, s. 137-140]. Za fundamentalną niepewność uważany jest np. postęp technologiczny, dlatego że nie można przewidzieć, jaka będzie najbliższa innowacja, kiedy się pojawi i jaki wywrze wpływ\nna funkcjonowanie społeczeństwa.\nZachowanie uważane jest za racjonalne wtedy, kiedy istnieją powody prowadzące do takiego zachowania. Proceduralna racjonalność bierze pod uwagę\nwewnętrzne ograniczenia, które wynikają m.in. ze zdolności danego podmiotu\ndo przetworzenia informacji, z ograniczonej wiedzy jednostki oraz z możliwej\nniedostępności potrzebnych informacji. Podmioty przestrzegają więc pewnych\nzasad zachowania tak, aby mogły sobie poradzić z brakiem dostatecznej ilości\ninformacji niezbędnych do podjęcia optymalnej decyzji. Według postkeynesowskiej teorii nie można znaleźć najlepszego/optymalnego rozwiązania, dlatego\nproceduralna racjonalność zakłada znalezienie tzw. dobrego i satysfakcjonującego\nrozwiązania [Lavoie, 1992]. Korzyścią ze stosowania zasad proceduralnej racjonalności jest to, że podmioty nie muszą reagować na każdą zmianę środowiska\nekonomicznego. Podmioty podejmujące decyzje są świadome, że niepewność\nsama w sobie nie jest siłą destabilizującą. Podstawowe założenia postkeynesowskiej teorii wyboru konsumenckiego można sprowadzić do sześciu podstawowych zasad: proceduralnej racjonalności, saturacji (nasycenia), podporządkowania (hierarchii) potrzeb, zależności, niepomijania potrzeb oraz wzrostu potrzeb.\nOprócz podstawowych zasad wyboru konsumentów w ramach postkeynesowskiej teorii spożycia istotne są założenia tzw. teorii innowacji spożycia.\nW ramach tej teorii do podstawowych „sił”, które kierują konsumpcją, należą:\nzapewnienie (zaspokojenie) podstawowych potrzeb, przyporządkowanie do grupy społecznej, odróżnienie od pozostałych grup i zapewnienie różnorodności\nspożycia oraz aspirowanie do wyższej grupy społecznej. Oprócz strony podażowej, gdzie innowacja jest warunkiem zmian w ofercie, bierze się tutaj również\npod uwagę to, że konsument może być innowatorem (ma wpływ na politykę\ninnowacyjną przedsiębiorstw, wzrost gospodarczy, koniunkturę, na kreowanie\nwłasnych potrzeb). Podstawowe siły kierujące spożyciem mają względny charakter, odnoszą się do konsumpcyjnej aktywności innych (tzw. społeczny aspekt\nspożycia) oraz do własnego poprzedniego spożycia (tzw. autoreferencyjny\naspekt spożycia). Konsumenci w ciągu swojego życia przechodzą przez poszczególne fazy/etapy rozwoju, tj. po zabezpieczeniu podstawowych potrzeb\nstarają się o przyłączenie do grupy społecznej i o odróżnienie się od poprzedniej\ngrupy oraz aspirują do następnej grupy społecznej. Z opisanego modelu postępowania konsumenta w warunkach niepewności wypływają jasne przesłanki dla\nkonsumenta, który kieruje się precyzyjnie określonymi zasadami i siłami. Pozwalają\none odnaleźć się konsumentowi w nowych warunkach rynkowych, a w efekcie\nprzyczyniają się do zmian w samej konsumpcji.\n2.3. Przesłanki dla konwergencji struktury konsumpcji\nwynikające ze zbliżenia uwarunkowań ekonomicznych\nCzynniki o charakterze ekonomicznym należą do najważniejszych determinant konsumpcji i zachowań konsumentów. Tej grupie czynników można przypisać znaczącą rolę w przemianach konsumpcji w krajach Unii Europejskiej.\nZróżnicowanie zamożności konsumentów rzutuje na zróżnicowanie w obrębie\nkonsumpcji, jej poziom i strukturę w krajach Unii Europejskiej. Tendencja do\nwyrównywania poziomu dochodów jest jednym z ważniejszych aspektów realnej konwergencji gospodarczej. W ramach konwergencji, rozumianej jako proces zbliżania się gospodarek, istotne są również: zbliżenie/upodobnienie struktur\nprodukcji, struktur organizacyjnych, wyrównywanie poziomu technologii, instytucji,\nwzorców kulturowych, synchronizacja wahań koniunkturalnych itp. Wszystkie\nte aspekty i przejawy konwergencji rzutują na tempo wzrostu poziomu dochodów i dobrobytu społeczeństwa.\nW pierwszej dekadzie transformacji tylko Polska i Słowenia rozwijały się\nszybciej niż kraje Europy Zachodniej. W drugiej dekadzie transformacji przyspieszyły swój wzrost gospodarczy i ich tempo zwiększania PKB było 2-4 razy\nszybsze niż państw Europy Zachodniej. W efekcie zmniejszyła się luka dochodowa między dwiema grupami krajów i dystans rozwojowy (zob. tab. 1).\nW wyniku globalnego kryzysu wszystkie kraje z wyjątkiem Polski doznały\nw latach 2008-2009 głębokiej recesji. Dopiero w latach 2010-2012 sytuacja nieznacznie się poprawiła, ale był to w dużej mierze nie tyle efekt wysokiej dynamiki wzrostu, co wynik stagnacji bądź spadku produkcji w Europie Zachodniej\nw okresie globalnego kryzysu i późniejszych zawirowań w strefie euro. Trzeba\npodkreślić, że w kwestii konwergencji badanych krajów należy zachować dużą\nostrożność. Tendencja do zbliżania się dochodów krajów Europy Środkowo-Wschodniej do poziomu w Europie Zachodniej, która ujawniła się najwyraźniej\nw latach 1995-2005, nie jest zagwarantowana na przyszłość. Zjawisko konwergencji gospodarczej w ramach UE stymulowane przez wspólną politykę integracyjną, wspartą pomocą finansową i przepływem czynników produkcji oraz technologii, daje się co prawda wyjaśnić na gruncie teorii ekonomii, lecz nie jest\nobiektywnym prawem ekonomicznym.\nTabela 1. Nowe kraje Unii Europejskiej – luka rozwojowa wobec Unii Europejskiej\nw latach 1990-2012\n(% średnio rocznie)\nLuka dochodowa (PKB per capita wg PSN, UE-15 = 100\nŹródło: Matkowski, Próchniak i Rapacki .\nPrognozy wzrostu gospodarczego krajów Europy Środkowo-Wschodniej nie\nmogą być wyprowadzane jedynie z analizy czynników podażowych, lecz powinny\ntakże uwzględniać rosnące ograniczenia popytowe, rosnącą konkurencję na rynku\nkrajowym i na rynkach zagranicznych. Utrzymanie przewagi pod względem dynamiki wzrostu gospodarczego będzie więc coraz trudniejsze. Zacznie słabnąć dopływ środków z funduszy pomocowych, pojawią się bariery demograficzne wzrostu gospodarczego oraz bariery popytowe i podażowe (niedostateczna akumulacja,\nsłabnący dopływ zagranicznych inwestycji, odpływ części siły roboczej). Są to\nczynniki, które mogą zahamować tendencję do konwergencji, a nawet doprowadzić\ndo jej odwrócenia. Jeśli przyjmiemy wariant optymistyczny dla dalszego przebiegu\nkonwergencji dochodowej (ekstrapolacja trendów wzrostu gospodarczego z okresu\n1993-2012), to proces zamykania luki dochodowej w krajach Europy Środkowo-Wschodniej wyniesie 12-47 lat (zob. tab. 2).\nW scenariuszu umiarkowanym, opartym na średniookresowej prognozie\nwzrostu PKB sporządzonej przez MFW i długookresowej prognozie demograficznej Eurostatu, likwidacja istniejącej luki dochodowej Polski w stosunku do\nEuropy Zachodniej byłaby możliwa w ciągu 24 lat (zobacz tab. 3).\nTabela 2. Zamykanie luki dochodowej dla nowych krajów Unii Europejskiej\nwzględem krajów UE-15 – scenariusz optymistyczny\nLuka dochodowa w 2012 r.\n(PKB per capita wg PSN,\nUE-15 = 100)\nper capita w %\n(średnia z lat 1993-2012)\nCzas potrzebny do osiągnięcia\nśredniego poziomu dochodów\nw UE-15 (w latach, od 2012)\nW scenariuszu ostrzegawczym, opartym na długookresowej prognozie Komisji Europejskiej uwzględniającej oczekiwany spadek liczby ludności i przyspieszony proces jej starzenia się, istnieje możliwość odwrócenia tendencji\nkonwergencyjnych i ponownego zwiększania się luki rozwojowej.\nTabela 3. Zamykanie luki dochodowej dla nowych krajów Unii Europejskiej\nwzględem krajów UE-15 – scenariusz umiarkowany\nw 2012 r. (PKB per\ncapita wg PSN,\ndo osiągnięcia średniego\n(w latach, od 2012 r.)\n2.4. Kierunki zmian struktury spożycia\nObiektywną podstawę do oceny spożycia i zmian jego struktury w większej\nskali niż krajowa stanowią międzynarodowe porównania. Dostarczają one cennych\ninformacji dla potrzeb decyzyjnych na poziomie makro- (tj. polityki gospodarczej\ni społecznej) i mikroekonomicznym (dobór narzędzi i strategii działania przedsiębiorstw). Pozwalają określić skalę podobieństwa bądź zróżnicowania poziomu i struktur konsumpcji, ustalić kierunki i tendencje zmian, ocenić dokonujące\nsię zmiany przez pryzmat uwarunkowań i lepiej zrozumieć prawidłowości występujące w sferze konsumpcji.\nMając na uwadze ciągłość zmian w sferze konsumpcji, za istotne kryterium\noceny dokonujących się w obecnych warunkach przeobrażeń należy uznać „nowoczesność” struktur konsumpcji. Określenie istoty „nowoczesności” konsumpcji\ni wyznaczenie cech struktury nowoczesnej konsumpcji nie jest zadaniem łatwym. W rozumieniu potocznym „nowoczesność” kojarzona jest z dokonującym\nsię postępem, zastępowaniem tego, co tradycyjne, stare, utwierdzone, czymś\nnowym, technicznie zaawansowanym, mającym nowe walory techniczne i użytkowe itp. W badaniach konsumpcji „nowoczesność” struktur konsumpcji oznacza modernizację, dążenie do wykształcenia się takiej struktury konsumpcji,\nktóra nosi znamiona nowoczesności, tj. zgodności z pewnymi ogólnymi trendami, i w której dominują elementy pozytywne, pożądane, będące odwzorowaniem\nstruktury w wyżej rozwiniętych krajach.\nZwrot w kierunku nowoczesności oznaczać będzie wzrost udziału wydatków na dobra wyższego rzędu w ogólnej strukturze wydatków konsumpcyjnych\ni spadek udziału wydatków na tzw. dobra podstawowe. Kwestią do rozstrzygnięcia pozostaje jednak rodzaj wydatków, tj. elementów struktury, które powinny być zaliczone do podstawowych, oraz tych, które należy zaliczyć do wyższego rzędu. Mając na uwadze szereg czynników, które decydują o poziomie\nkształtowania się poszczególnych elementów struktury wydatków konsumpcyjnych (są to np. poziom i relacje cen, zakres finansowania publicznego wybranych sfer spożycia, uwarunkowania kulturowe itd.), niełatwo ustalić skład grup.\nDane w tabelach 4 i 5 pokazują, że struktury spożycia (mierzone wskaźnikiem struktury wydatków konsumpcyjnych) w krajach Unii Europejskiej są wyraźnie zróżnicowane i powiązane z poziomem rozwoju gospodarczego, który\nwarunkuje również stopień ich nowoczesności. Ważnym czynnikiem kształtowania struktury konsumpcji jest również stopień i zakres finansowania konsumpcji ze środków publicznych. Czynnik ten wydaje się bardzo istotny z punktu\nwidzenia realizowanej polityki społeczno-gospodarczej, wykorzystania zestawu\nnarzędzi i instrumentów decydujących o sytuacji konsumenta, ściśle powiązanej\nz polityką konsumpcji. Nowoczesność struktury konsumpcji ma ponadto podłoże kulturowe, związane z ukształtowanymi preferencjami i zwyczajami konsumpcyjnymi społeczeństw poszczególnych krajów.\nTabela 4. Wartości zmiennych diagnostycznych charakteryzujących zróżnicowanie\nstruktury wydatków konsumpcyjnych w krajach UE-27 w 2000 r.\n1 – żywność i napoje bezalkoholowe; 2 – napoje alkoholowe i wyroby tytoniowe; 3 – odzież i obuwie;\n4 – użytkowanie mieszkania i nośniki energii; 5 – wyposażenie mieszkania łącznie z prowadzeniem\ngospodarstwa domowego; 6 – zdrowie; 7 – transport; 8 – łączność; 9 – rekreacja i kultura; 10 – edukacja; 11 – restauracje i hotele; 12 – inne towary i usługi.\nŹródło: Rocznik Statystyki Międzynarodowej [2012, s. 205-206].\nTabela 5. Wartości zmiennych diagnostycznych charakteryzujących zróżnicowanie\nstruktury wydatków konsumpcyjnych w krajach UE-27 w 2010 r.\nŹródło: Rocznik Statystyki Międzynarodowej [2012, s. 207-208].\nJak wynika z danych w tabelach 4 i 5 w latach 2000-2010 nastąpił spadek\n– żywność i napoje bezalkoholowe z 16,944 do 15,237 (różnica 1,707),\n– napoje bezalkoholowe i tytoń z 5,156 do 4,819 (różnica 0,337),\n– odzież i obuwie z 5,767 na 4,937 (różnica 0,83),\n– wyposażenie mieszkania łącznie z prowadzeniem gospodarstwa domowego\nz 5,815 na 5,481 (różnica 0,334),\n– transport z 12,948 na 12,744 (różnica 0,204),\n– rekreację i kulturę z 8,741 na 8,478 (różnica 0,263),\n– restauracje i hotele z 8,489 na 8,026 (różnica 0,463).\nZ danych w tabelach 4 i 5 wynika również, że w latach 2000-2010 nastąpił\nwzrost wydatków na:\n– użytkowanie mieszkania i nośniki energii z 20,015 na 22,552 (różnica 2,537),\n– zdrowie z 3,230 na 3,922 (różnica 0,692),\n– łączność z 2,822 na 2,996 (różnica 0,174),\n– edukacja z 0,952 na 1,196 (różnica 0,244),\n– inne towary i usługi z 9,185 na 9,622 (różnica 0,437).\nW badaniach podjęto próbę utworzenia grup krajów podobnych pod względem struktury konsumpcji. Metodą, która pozwoliła na wyodrębnienie spójnych\nwewnętrznie grup obiektów, była aglomeracyjna metoda Warda, tj. metoda minimalnej wariancji, która do oszacowania odległości między skupieniami wykorzystuje podejście analizy wariancji.\nZ uwagi na ograniczoną objętość opracowania w tabeli 6 zestawiono syntetyczne informacje o badanej strukturze skupień krajów UE-27 pod względem\npodobieństwa struktur konsumpcji w analizowanych latach, tj. 2000 i 2010 r.\nz uwzględnieniem dominujących ilorazów zmiennych diagnostycznych we\nwzorcach struktury konsumpcji (tj. relacji średnich arytmetycznych zmiennych\ndiagnostycznych dla wydzielonych skupień i średnich arytmetycznych poszczególnych zmiennych diagnostycznych).\nZarówno w 2000, jak i w 2010 r. spośród 27 krajów Unii Europejskiej zostały\nwyodrębnione trzy grupy krajów podobnych pod względem struktury wydatków\nkonsumpcyjnych. Składy dwóch pierwszych grup nieznacznie się zmieniły\n(Słowenia w 2000 r. należała do pierwszej grupy krajów, a w 2010 r. przeszła do\ngrupy drugiej; Włochy i Wielka Brytania awansowały do pierwszej grupy), natomiast ostatnia grupa nie zmieniła składu, tzn. w obu porównywanych latach\nobejmowała te same kraje transformacji. Badania pokazują, że w strukturze konsumpcji wyrażonej poprzez strukturę wydatków konsumpcyjnych w badanych\nkrajach obserwuje się ciągłe zmiany i modyfikacje. Dotyczą one wydatków zarówno na dobra podstawowe, jak i wyższego rzędu, w tym usługi. Zmiany te\nświadczą o dokonującym się unowocześnieniu struktur spożycia w stopniu zróżnicowanym. Kraje transformacji, które do Unii Europejskiej przystąpiły w 2004\ni 2007 r. stanowią grupę, która nadal wykazuje najmniejszy stopień unowocześnienia struktury spożycia.\nZmiany, które dokonały się w strukturze spożycia w tych krajach w okresie\n2000-2010 pokazują wzrost unowocześnienia (wzrost wydatków na dobra wyższego rzędu i usługi oraz spadek wydatków na dobra podstawowe). W badaniach\nempirycznych byłoby wskazane zaklasyfikowanie poszczególnych wskaźników\nstruktury wydatków konsumpcyjnych do dwóch grup, tj. wydatków na dobra\npodstawowe i wydatków na dobra wyższego rzędu. Zadanie to nie jest proste\ni jakikolwiek podział może budzić wątpliwości. Wstępne obliczenia pokazują, że\ntakie podejście nie uwidacznia zasadniczych różnic w strukturach konsumpcji\nmiędzy krajami transformacji i krajami UE-15, a wręcz je maskuje.\nTabela 6. Zestawienie grupowania krajów Unii Europejskiej (27)\nw porównywanych latach\nDominujące ilorazy zmiennych diagnostycznych we\nwzorcach struktury wydatków konsumpcyjnych\n1,239 – pozostałe towary\n1,199 – rekreacja i kultura\n1,149 – użytkowanie\nmieszkania i nośniki energii\n1,111 – zdrowie\n1,064 – wyposażenie\nmieszkania i prowadzenie\n1,038 – transport\n1,269 – pozostałe towary\n1,151 – rekreacja i kultura\n1,121 – wyposażenie\n1,110 – użytkowanie\n1,066 – transport\n1,645 – restauracje i hotele\n1,457 – edukacja\n1,160 – odzież i obuwie\n1,124 – wyposażenie\n1,093 – pozostałe towary\n1,065 – transport\n1,033 – zdrowie\n1,651 – restauracje i hotele\n1,411 – edukacja\n1,117 – odzież i obuwie\n1,115 – zdrowie\n1,086 – wyposażenie\n1,068 – transport\n1,011 – pozostałe towary\n1,460 – żywność\n1,302 – napoje alkoholowe\n1,110 – łączność\n1,053 – użytkowanie\n1,039 – edukacja\n1,468 – żywność i napoje\n1,208 – napoje alkoholowe\n1,186 – edukacja\n1,184 – łączność\n1,083 – użytkowanie\nŹródło: Grupowanie krajów podobnych pod względem struktury spożycia w oparciu o dane z tab. 1 i 2 z zastosowaniem metody Warda.\nPrzykładem może być Luksemburg, najwyżej rozwinięty kraj Unii Europejskiej, dla którego wskaźnik wydatków na żywność jest najniższy w grupie krajów UE-15, ale wysoki wskaźnik wydatków na tzw. używki powoduje wzrost\nogólnego, tj. sumarycznego wskaźnika wydatków na dobra podstawowe w tym\nkraju. Z tych powodów uzasadniony jest wybór elementów-reprezentantów (wydatki na żywność, wydatki na rekreację i turystykę) dla każdej z grup i dokonanie porównań w tym zakresie (zob. tab. 7).\nTabela 7. Wskaźniki PKB według parytetu siły nabywczej per capita w dolarach\nmiędzynarodowych (ceny bieżące) udziału wydatków na dobra podstawowe\ni dobra wyższego rzędu w wybranych krajach Unii Europejskiej i latach\nObjaśnienia: A – wydatki na dobra podstawowe na przykładzie żywności; B – wydatki na dobra\nwyższego rzędu na przykładzie wydatków na rekreację i turystykę; PKB według parytetu siły\nnabywczej na 1 mieszkańca w dolarach międzynarodowych; KT – kraje transformacji.\nŹródło: Rocznik Statystyki Międzynarodowej [2012, s. 556].\nBadane kraje różniły się każdym elementem struktury, ale w największym\nstopniu różnice dotyczyły wydatków na żywność. Wskaźnik udziału wydatków\nna żywność w wydatkach ogółem jest pewnym drogowskazem w orientowaniu\nsię w kwestii poziomu ekonomicznego rozwoju danego kraju. Badania empiryczne z wykorzystaniem metod taksonomicznych pokazały, że w grupie krajów\nUE-27 można dokonać typologii krajów podobnych pod względem struktury\nkonsumpcji. Wyróżniono trzy grupy krajów: Kraje Europy Zachodniej, Kraje\nŚródziemnomorskie i Kraje Transformacji. Silne i trwałe pobudzanie konsumpcji poprzez jej modernizację warunkuje właściwy kierunek rozwoju gospodarki\ni jej unowocześnienia.\nW krajach Unii Europejskiej w rozpatrywanym okresie następowały widoczne zmiany struktury wydatków konsumpcyjnych, polegające najogólniej na\nspadku udziału wydatków na dobra podstawowe (np. żywność, napoje bezalkoholowe, odzież i obuwie, użytkowanie i wyposażenie mieszkania) a wzroście\nudziału wydatków na usługi i dobra wyższego rzędu (np. edukację, kulturę, turystykę, ochronę zdrowia, transport, wypoczynek). Chociaż tempo zmian w poszczególnych krajach i latach jest zróżnicowane, zauważa się stopniowe, ale\nwyraźne zbliżenie struktury konsumpcji w krajach transformacji do struktury\nkonsumpcji krajów Europy Zachodniej.\nZmiany zachodzące w strukturze konsumpcji krajów Unii Europejskiej należy\npostrzegać jako jej unowocześnianie, modernizację. „Nowoczesność” jest jednym z kryteriów oceny współczesnych struktur konsumpcji. Oznacza modernizację i rozwój struktur konsumpcji w kierunku modelu wypracowanego w wyżej\nrozwiniętych krajach. W efekcie zachodzących zmian struktura konsumpcji\nw krajach transformacji staje się coraz bardziej podobna do struktury konsumpcji społeczeństw Europy Zachodniej. Procesy zmian struktur konsumpcji w krajach transformacji mają jednak różną dynamikę (jest to efekt m.in. zróżnicowanego poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego w poszczególnych krajach), co\nsprawia, że nadal obserwuje się dość wyraźne różnice w wybranych wskaźnikach struktury, a w szczególności w odniesieniu do wskaźnika udziału wydatków na żywność i wybrane usługi. Najistotniejszym czynnikiem zmian struktury\nkonsumpcji w badanych krajach pozostają dochody, które wpływają na poprawę\njakości (struktury) konsumpcji. Warunkiem zbliżenia i poprawy struktury konsumpcji w nowych krajach Unii Europejskiej pod względem jakościowym jest\nsytuacja dochodowa gospodarstw domowych. Trzeba podkreślić, że w kwestii\nkonwergencji badanych krajów należy zachować dużą ostrożność. Tendencja do\nzbliżania się dochodów krajów nowych w Unii Europejskiej do poziomu w krajach Europy Zachodniej, która ujawniła się najwyraźniej w latach 1995-2005,\nnie jest zagwarantowana na przyszłość. Zjawisko konwergencji gospodarczej\nw ramach Unii Europejskiej stymulowane przez wspólną politykę integracyjną,\nwspartą pomocą finansową i przepływem czynników produkcji oraz technologii,\ndaje się co prawda wyjaśnić na gruncie teorii ekonomii, lecz nie jest obiektywnym prawem ekonomicznym.\nWarte podkreślenia jest również to, że różnice struktur konsumpcji w badanej\ngrupie krajów obejmują zwłaszcza te elementy, które są silnie powiązane z kulturową specyfiką i uwarunkowaniami kulturowymi porównywanych krajów. Do\npozostałych czynników, które przyczyniają się do modyfikacji, a zarazem rozwoju struktury konsumpcji, należy zaliczyć: zmianę preferencji konsumpcyjnych społeczeństwa, komercjalizację sektora usług społecznych i publicznych\n(ochrona zdrowia, edukacja, mieszkalnictwo), dynamiczny rozwój i postęp w telekomunikacji i łączności, dyfuzję nowych trendów i zjawisk w sferze konsumpcji\nw skali międzynarodowej, efekt naśladownictwa, problemy ogólnogospodarcze\ni postępującą komercjalizację wybranych sfer konsumpcji, wzrost aspiracji konsumenckich, wzrost poziomu wyedukowania konsumentów itp.\nInteresującym byłoby odrębne prześledzenie zmian w strukturze konsumpcji\nkrajów transformacji (ewentualnie tzw. nowych krajów Unii Europejskiej) i krajów\ntzw. starej Unii Europejskiej. Analizy tego rodzaju pozwoliłyby bardziej precyzyjnie ocenić proces zmian zachodzących w strukturze konsumpcji w krajach\nzróżnicowanych pod względem poziomu rozwoju gospodarczego i zbadać stopień konwergencji w tym zakresie.\nOceniając całościowo zmiany, jakie dokonały się i nadal dokonują w strukturze przedmiotowej konsumpcji w wybranej grupie krajów Unii Europejskiej,\nmożna stwierdzić zdecydowaną poprawę jej jakości. Zmiany struktur konsumpcji\nświadczą o postępie, jaki dokonał się w tym obszarze. Znaczenie tych zmian\nznajduje wyraz na poziomie makroekonomicznego rozwoju, ponieważ silne i trwałe\npobudzanie konsumpcji poprzez jej modernizację warunkuje właściwy kierunek\nrozwoju gospodarki i jej unowocześnienie, co jest szczególnie istotne zwłaszcza\ndla krajów transformacji.\nBylok F. (2012), Wpływ czynników demograficznych na przemiany konsumpcji w Polsce\n[w:] A. Rączaszek (red.), Demograficzne uwarunkowania rozwoju gospodarczego,\n„Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Wydziałowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach”, Katowice.\nBywalec Cz. (2010), Konsumpcja a rozwój gospodarczy i społeczny, Wydawnictwo\nCahlik T., Marková J. (2004), Ekonomika České republiky v novém prostoru Evropské\nunie, Nakladatelstvi CESES, Praha.\nDąbrowska A., Janoś-Kresło M. (2009), Konsumpcjonizm a zrównoważona i trwała\nkonsumpcja [w:] A. Mróz, Oblicza konsumpcjonizmu, Oficyna Wydawnicza Szkoły\nGłównej Handlowej, Warszawa.\nKoszewska M. (2013), Globalne trendy w zachowaniach konsumentów i ich znaczenie\ndla rozwoju innowacji na rynku tekstylno-odzieżowym, „Handel Wewnętrzny”, styczeń-luty.\nKusińska A. (2000), Zachowania polskich konsumentów na rynku w latach dziewięćdziesiątych [w:] F. Misiąg (red.), Rynek i konsumpcja w transformowanej gospodarce,\nInstytut Rynku Wewnętrznego i Konsumpcji, Warszawa.\nLavoie M. (1992), Foundations of Post-Keynesian Economic Analysis, Edward Elgar\nMatkowski Z., Próchniak M., Rapacki R. (2013), Scenariusze realnej konwergencji\nw Unii Europejskiej – kraje EŚW a UE-15, IX Kongres Ekonomistów Polskich,\nSGH, Warszawa 2013, http://www.pte.pl/kongres/referaty/Matkowski%20Zbigniew,\nIEJ%20-KRAJE%20E%C5%9AW%20A%20U.pdf (dostęp: 01.11.2014).\nMazurek-Łopacińska K. (2001), Polscy konsumenci w drodze do Unii Europejskiej [w:]\nZ. Kędzior, K. Karcz. (red.), Zachowania podmiotów rynkowych w Polsce a proces\nintegracji europejskiej. CBiE, Akademia Ekonomiczna, Katowice 2001.\nMróz B. red. (2009), Oblicza konsumpcjonizmu. Oficyna Wydawnicza Szkoły Głównej\nRapacki R. red. (2009), Wzrost gospodarczy w krajach transformacji – konwergencja\nczy dywergencja?, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa.\nZorska A. (2003), Globalizacja a konwergencja. Szanse i zagrożenia w procesie doganiania [w:] J. Zdanowski (red.), Globalizacja a tożsamość, Wydawnictwo Naukowe\nŻołędowski C. (2014), Starzenie się ludności – Polska na tle Unii Europejskiej, Instytut\nPolityki Społecznej, Uniwersytet Warszawski, http://www.recesja.icm.edu.pl (dostęp: 09.11.2014).\nDIRECTIONS AND DETERMINANTS OF CHANGES\nIN THE STRUCTURE OF CONSUMPTION IN THE EUROPEAN UNION\nSummary: In the present study the identification of the most important determinants of\nchanges in the structure of consumption in the EU countries, together with an attempt to\ndetermine the directions of change that structure was undertaken. The study presents the\nmain reasons for the possible convergence of consumption patterns and assesses changes\nin consumption patterns in the countries surveyed in terms of modernity.\nKeywords: consumption, consumption structure, determinants of consumption, modernity consumption, trends in consumption patterns.\nDekonsumpcja – moda czy sposób na kryzys\nProjekt badawczy info na stronę WWW Zakładu


Czarni gładko przegrali z Katowicami - Sport - Radom24.pl\nCzarni gładko przegrali z Katowicami\ndm, plusliga.pl 2022-02-15 08:27:00\nW meczu 20. kolejki PlusLigi siatkarze Cerradu Enei Czarnych Radom przegrali na własnym parkiecie 0:3 z GKS-em Katowice. Dla podopiecznych trenera Jakuba Bednaruka to już dwunasta porażka w tym sezonie.\nW rozgrywkach ligowych żaden radomski zespół jeszcze nie triumfował w hali RCS. Foto: PlusLiga\nTrudno o gorszy początek meczu, niż ten, który swoim kibicom zaprezentowali radomianie. Ledwie się zaczął mecz, a już było widać, że po pierwszej partii zawodnicy Jakuba Bednaruka będą przegrywać. Najpierw 0:3, później 1:5, pierwszy czas przy wyniku 2:8, kolejny przy 3:11. Ba, punkt dla GKS zdobył nawet libero Bartosz Mariański, który stojąc tyłem do siatki przebijał piłkę zza linii końcowej boiska. I tak przebił, że spadła ona tuż za mocno zaskoczonym Sebastianem Wardą.\nPo stronie katowickiej bardzo dobrze grał skuteczny w ataku, bloku i zagrywce Jakub Jarosz. Ale nie tylko on, bo właściwie wszyscy gracze spisywali się dobrze. Miejscowi za to od stanu 5:15 wreszcie trochę przebudzili się z letargu. Seta oczywiście nie wygrali, ale choć trochę powalczyli, bo w pierwszej partii górą byli katowiczanie, którzy zwyciężyli 25:15.\nChwała radomskim siatkarzom, że nie poddali się po tak bolesnej lekcji w pierwszym secie. W drugim od początku grali znacznie lepiej, a gdy rywale odskoczyli na pięć punktów (5:10) to mozolnie odrabiali straty. Długo nie mogli wyjść na prowadzenie, aż wreszcie udało im się to w najważniejszym momencie - na 24:23. Wprawdzie była to ostatnia miła ich chwila w tym secie, bo do remisu doprowadził Quiroga, później asa posłał Jarosz, a seta zakończył blok na Pawle Rusinie, to jednak za ambicję Cerrad Enei Czarnym należą się brawa.\nW trzecim, który okazał się ostatnim, tej walki było już mniej, a błędów zdecydowanie więcej. Katowiczanie uciekli po zagrywce Micah'a Ma'a na pięć punktów, a później jeszcze zdecydowanie powiększyli tę przewagę. Zespół trenera Grzegorza Słabego mógł spokojnie dokończyć mecz, bawiąc się siatkówką i grając z uśmiechem na ustach. Wygrana 25:16 w dobry sposób oddawała przewagę katowiczan nie tylko w ostatnim secie - relacjonuje oficjalny portal ligi.\nW następnej kolejce radomianie zagrają na wyjeździe z Indykpol AZS Olsztyn. Spotkanie odbędzie się w poniedziałek (21 lutego) o godz. 17:30.\nCerrad Enea Czarni Radom - GKS Katowice 0:3 (15:25, 24:26, 16:25)\nCzarni: Kędzierski, Lemański 2, Rusin 12, Warda 4, Berger 8, Faryna 4, Masłowski (libero) oraz Gąsior 6, Santana 2, Parkinson 1, Firszt, Voropaev.\nGKS: Drzazga 10, Jarosz 15, Kania 6, Ma'a 5, Rousseaux 10, Hain 7, Quiroga 14, Mariański (libero) oraz Lewandowski, Domagała 1.\nMVP: Jakub Jarosz (GKS).


Zaolzie. Wystawa „Polska: architektura & kultura” w Czeskim Cieszynie\nIdący w stronę dworca kolejowego w Czeskim Cieszynie ulicą Strzelniczą mają okazję oglądać wystawę plenerową o polskiej architekturze i kulturze. Wystawa prezentuje nowoczesne obiekty przestrzeni publicznej, które pełnią funkcję kulturalne — muzea, centra kultury czy sale koncertowe, które powstały w Polsce w ostatnich latach. Pokazuje budynki, które są przykładem niezwykłej przemiany polskich miast.\nZdjęciom towarzyszą opisy sfotografowanych obiektów w języku czeskim. Skierowana jest więc ona do czeskiego odbiorcy. Nad Olzę przyjechała z Pragi. Jest to bowiem wystawa objazdowa, którą wypożycza Polski Instytut w Pradze.\nPlansze zawieszono na murze budynku Zarządu Głównego Polskiego Związku Kulturalno Oświatowego w Republice Czeskiej, wzdłuż którego idzie się do prowadzonego przez Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej klubu „Dziupla”.\nUwaga, punkt paszportowy w Cieszynie nadal nieczynny Warto wiedzieć: świadczenie renty rodzinnej\nzaolzie Wystawa „Polska: architektura & kultura” Polski Instytut w Pradze Stowarzyszenie Młodzieży Polskiej klub „Dziupla”\nEdward_Sanetra: Osobisty przewodnik po Pradze. Filip Springer, Mariusz Szczygieł. Czy kto był w Pradze albo planuje tam pojechać, czy też podróże go nie kręcą - nie ma znaczenia, książkę tę wszyscy przeczytają z przyjemnością. Rzecz jasna dużo o samym mieście, ale w szerokim kontekście, i po prostu świetnie po Szczygłowemu napisana. Ciasteczko do schrupania. Polecam.


!!! Zmiana Nazwy Sklepu !!! - AutoNaBlask.pl - Kosmetyka aut | Pierwsze polskie forum o Auto Detailingu\nAugust 4, 2013 in AutoNaBlask.pl\nAutoNaBlask.pl czyli DetailerCenter.pl\nWitamy pod nową nazwą\nWychodząc naprzeciw wymaganiom stawianym przez rynek, postanowiliśmy odświeżyć nasz wizerunek, by jeszcze bardziej wyróżniał się na tle konkurencji. Zmiany rozpoczęliśmy od nowej nazwy – AutoNaBlask.pl, ale to dopiero pierwszy etap naszych detailingowych rewolucji.\nMamy nadzieję, że nowa nazwa AutoNaBlask.pl przypadnie Wam do gustu i wspólnie uda nam się stworzyć jeszcze bardziej rozpoznawalny wizerunek, co pomoże podnieść poziom obsługi w naszym sklepie.\nJesteśmy otwarci na wszelkie sugestie i opinie, tak aby zakupy w naszym sklepie dawały Wam jeszcze większą satysfakcję niż dotychczas.\nPlanowane zmiany obejmą przede wszystkim wygląd i funkcjonalność strony oraz logotyp, ale również poszerzenie oferty o nowe, topowe produkty.\nOstatnim etapem zmian będzie nowa linia gadżetów i upominków dla wszystkich obecnych i przyszłych klientów.\nOczywiście przypisane Wam rabaty nie ulegają zmianie!\nObrana droga wymaga czasu, ale jesteśmy przekonani, że rezultaty naszych prac wynagrodzą Wam czas oczekiwania na finalny efekt. Zmieniamy się dla Was!\nZapraszamy do korzystania z naszego sklepu pod nową nazwą\nCo się stało z Waszym fp na facebook'u?\nBrzmi bardziej "swojsko"\nmnie podobała się bardziej stara nazwa ale powodzenia\nArek chwilowo nie działa\nGrześ12 dziękujemy za opinie zdajemy sobie sprawę że wielu osobom bardziej podobała się stara nazwa ale mamy nadzieję że nazwa się przyjmie i będzie nas wyróżniać\nDla mnie jako stały klient i tak to nie ma aż takiego znaczenia sklep mnie nigdy nie zawiódł, każde zamówienie realizowane w terminie a było ich całkiem sporo\nPowodzenia z nową nazwą\nDzięki Mateusz z takimi ludźmi jak ty na pewno wszystko pójdzie po naszej myśli\nChyba chcecie uderzyć w trochę inny "target" klientów, ale czy to źle, nie!\nMyślę, że nawet dobrze\nIm więcej osób będzie miało czyste i zadbane samochody to wszystkim będzie przyjemniej\nja tez wolallem wczesniejsza nazwe, ale sklep dalej odbieram pozytywnie, mimo ze jakos duzo nie zamawialem, to zdecydowanie jeden z ulubionych sklepow.\nps. juz wiem czemu po starszej nazwie nie moglem znalezc sklepu jak szukalem linka dla znajomego\nDarek dzięki za dobre słowo, ale dlaczego nie mogłeś znaleźć nadal jak wejdziecie na detailercenter.pl przekieruje cię na nową nazwę chyba że po przekierowaniu zwątpiłeś że to my\n[ Dodano: 5 Sierpień 2013, 23:19 ]\nTak dokładnie takie też było jedno z założeń nazwa miała być prosta powiem szczerze trafiają do nas np. zamożni starsi panowie ( głownie osobiście ) którzy nie rozumieją co to detailing wet look i inne typowe nazewnictwo nie potrafili wymówić naszej nazwy a przyjeżdżali i po prostu chcieli kupić porządny Szampon Politurę Wosk i wiele innych środków.\nzawsze te koncowki slow przy detailing mi sie mylily bo jedne sklepy maja tak inne tak i przez wyszukiwarke a ze na szybko musialem znalezc to sie pogubilem\nNo widzisz Darku teraz już takiego problemu nie będzie\nAuto: VW TOURAN 2.0 103kW\nANB szczerze powiem , że w pierwszej chwili pomyślałem AutoNaBłysk ale blask to taki dłużej trwający błysk.\nDzięki Marek w naszych pomysłach pojawiał się Błysk ale Blask jak sam zauważyłeś jest bardziej odpowiedni\nAuto: Mondeo MK3 2006 GHIA X\nMoim zdaniem zmieniona nazwa sklepu będzie łatwiejsza do zapamiętania dla nowych klientów , dla mnie niema to znaczenia bo i tak u was zawsze robie zakupy. Niedługo poleci jakieś większe zamówienie . Pozdrawiam Panowie\nDziękujemy Patryk miło słyszeć nam te słowa czas brać się porządnie do pracy i wprowadzać kolejne zmiany z nami związane\n[ Dodano: 9 Sierpień 2013, 16:58 ]\nDziękujemy Patryk za twoją opinie to przekonuje nas że dobrze zrobiliśmy i czas brać się do pracy i wprowadzać kolejne zmiany\nPowiem Wam, że prace nad nowym sklepem wrą!\nbędzie dobrze jeśli macie jakies spostrzeżenia i jest coś co chcielibyście u Nas widziec pod kątem technicznym , czekamy na info !\nJakiś czas temu zmiana nazwy mnie trochę zaskoczyła ale generalnie jest OK, to kwestia przyzwyczajeń.\nBardzo mnie cieszą ostatnie promocje byle tak dalej .\nPanowie w @ które dostaję na skrzynkę podajecie link do sklepu - niestety nie otwiera on www sklepu bo kieruje na adres: http://poczta10.o2.pl/"http://www.AutoNaBlask.pl/"\ndla mnie to nie problem ale myślę ze to trochę upierdliwe i warto to poprawić.


Kandydat IWW zamiast merytorycznego programu… tylko „demokratycznie” starał się kopać. | Wadowita24.pl\nStart » "... Łajdacka polityka" » Kandydat IWW zamiast merytorycznego programu… tylko „demokratycznie” starał się kopać.\nSą tacy, którzy mówią, że… „czarny”!\nCo prawda, mnie ten przymiotnik do innego zwierzaka pasuje, zwłaszcza w tej kampanii, ale nie w tym rzecz, tyko w tej deklarowanej przez IWW… demokracji, bowiem pasuje też – zakłamany!\nNo bo znowu zauważyłem, że anonimowy „dr prawa” napocił się nie tylko na stronie internetowej IWW, twierdząc, że analizuje program Jacka Jończyka…\nPodczas pseudo konferencji prasowej – tylko dla dziennikarzy – również…\nCo prawda bardziej byłoby uczciwie, gdyby swój wysiłek włożył w ocenę programu Mateusza Klinowskiego, ale potrafię zrozumieć, że nie można analizować czegoś, czego po prostu nie ma!\nNo bo wątpliwa na dzisiaj zapowiedź rozliczenia obecnej ekipy, z którą kandydat Klinowski idzie obecnie ręka w rękę, w tym programowo, to żaden program, który dawałby realną poprawę bytu mieszkańców gminy!\nJednak kuriozalnym jest również analizowanie tematów, o których nie ma się zielonego pojęcia…\nNajzabawniejsze jest jednak to, że na pseudo demokratycznej stronie internetowej IWW, kompromitując Stowarzyszenie, tenże bezbłędnie dający się ustalić „analizator”, pisze niedorzeczności pod adresem programu Jacka Jończyka oraz jego autora, dr Konrada Meusa – do którego samemu wiedzą i kulturą osobistą jest mu dalej jak stąd na Syberię – ale sam bezkarnie korzysta w swoim populistycznym krasomówstwie z jego tez, dowodząc jednocześnie, że… nic z nich jednak nie rozumie!\nOt, uważa, że mówi do dzieci, które na poziomie „zerówki” nie potrafią kojarzyć a jednocześnie zrozumieć jego politycznych idiotyzmów…\nI tym najbardziej ujmuje moje serce…\nTym hasłowym podpieraniem się programem Jacka Jończyka (o którym w rzeczywistości nic nie wie), a jednocześnie zapowiedzią, iż aby na kolejne lata zrównać nas gospodarczo np. z Lanckoroną, będzie kontynuował od dawna realizowany program stagnacji i destrukcji Ewy Filipiak…\nBo tylko tak można zrozumieć „BDI kandydata Klinowskiego”… biegnącą już przecież torami kolejowymi „linii nr 117” i… „ścieżką rowerową”, którą kandydat Klinowski zawdzięcza przede wszystkim inicjatywie Marcina Gładysza!\nNie dziwię się jednak, bo obserwując od lat zwłaszcza posłów Prawa i Sprawiedliwości, każdy w trudnej dla siebie sytuacji zaczyna dostrzegać… Jezusa! I to samo po Ewie Filipiakowej, dotknęło kandydata IWW. Pozostaje nam tylko czekać na jego przemarsz z monstrancją przez centrum papalandu. Wszak tylko wiara niektórych kandydatów w rozumowanie wyborców właśnie tylko wiarą, dotąd dawała oczekiwane efekty… Oczywiście nie bez wydatnej pomocy „apolitycznych” gminnych proboszczów, mających gwarancje finansowego poparcia, za poparcie stricte polityczne.\nTylko, że obserwując dzisiejsze „tłumy” wywalające się po niedzielnej sumie z wadowickich far zaczynam podejrzewać, iż obecnie coraz częściej nad tą wiarą górę u wyborców bierze… rozum!\nZaś jego przewaga może mieć ciekawe odniesienie u tychże wyborców, zwłaszcza „do obowiązków burmistrza” Klinowskiego w kwestii narkotyków łączonych pospołu właśnie z odkrytym przez niego… Jezusem? Zwłaszcza tym pokornym, który przy ogromnym przeroście ego samego kandydata, pozostaje jakże bardzo maleńki przy dr Mateuszu Klinowskim. Po prostu ma tylko swoje miejsce gdzieś na uboczu, aby nie wyrósł ponad samego pana Doktora…\nNie rozumiem jednak w tym całym procederze „redaktora” Sitki, z jednej strony będącego obecnie pospołu z ze swoim „pressmixem” i „plaskatym” asystentem, propagandową tubą kandydata Klinowskiego, a z drugiej pytającego tegoż Sitkowego „pressmixa” o to: „Jak długo będą nami rządzić „dzieci Bieruta” i „wnuki Stalina”?”…\nCo prawda, sam kiedyś prowadząc gazetę a obecnie bloga nigdy nie uważałem, aby przeszłość przodków miała rzutować na ocenę rządzących czy kandydatów do rządzenia (i nadal tak uważam!), ale trudno nie zauważyć w tym pytaniu zarówno zbieżności z kampanią wyborczą jak i z samym kandydatem Klinowskim, który wedle materiału „pressmixa” jak nic po… dziadku, też stoi na negowanej przez „pressmix” pozycji jednego z licznych wnuków Bieruta i Stalina?\nCzy więc rodzinne koligacje nie pozwalają w programie wyborczym dr Mateusza Klinowskiego na nic więcej, jak tylko na… zemstę polityczną?\nDzisiaj trudno jest mi na to pytanie odpowiedzieć, podobnie jak na satyryczne i lekceważące mieszkańców gminy wystąpienia oraz materiały samego kandydata Klinowskiego…\nJednak do wyborów jeszcze czasu mamy dosyć dużo, więc nie wątpię, że i podobnych, jakże „demokratycznych” perełek ze strony wodza IWW oraz samego Stowarzyszenia doświadczymy jeszcze sporo!\nKończąc, pragnę zwrócić uwagę na konferencję prasową tylko dla dziennikarzy, podczas której już w pierwszym zdaniu swojej wypowiedzi kandydata Klinowskiego dostrzegłem kłamstwo…\nMówił o ostatnich czterech latach jego obecności tutaj, a przecież od roku go tu nie było…\nWięc gwoli ścisłości… trzy lata i tylko trzy!\nZaskakujące okazały się też słowa o ludziach w ocenie Klinowskiego nie rozumiejących standardów demokracji, kiedy de facto moderowana przez dr Klinowskiego strona internetowa IWW, zamieszcza anonimowe materiały pełne żmijego jadu, usuwając jednocześnie wszystkie komentarze nieprzychylne dla guru tej organizacji, a więc systemem z lat minionych, wręcz stalinowskim.\nNiestety, nie wspomniał pan dr Klinowski też, iż kandydując do Rady Miejskiej, w sposób daleki od demokracji, ale za to jakże korupcyjny, kupił sobie miejsce na liście wyborczej od samego… Stanisława Kotarby!\nAle zagwarantował, że właśnie te „wysokie standardy” chce promować w swojej przyszłej pracy na stanowisku burmistrza.\n„Właściwi ludzie na właściwych stanowiskach”, to program kandydata Klinowskiego na rozgospodarowanie gminnego budżetu… i zaraz potem zaprzeczenie wcześniejszej zapowiedzi, o przedstawieniu kandydatów na radnych (?).\nMożna więc domniemywać, że osoba samego kandydata jak i jego „zespołu”, dają gwarancję przejedzenia gminnego budżetu, który co prawda jest… bardzo skromny a zarazem bardzo bogaty (to słowa samego kandydata!? – więc już nie wiem, skromny czy bogaty?).\nAle mimo to wierzę w tę jedną gwarancję kandydata, iż te deklaracje zrealizuje, a nie pozostaną tylko na papierze.\nI czas na program, pobieżny…\n2. Nie zatrudnianie rodziny – co łatwo obiecać będąc samotnemu, nie tylko rodzinnie.\n3. Ale danie pracy młodym! – czy o nich mówił zapowiadając swoich kandydatów na radnych?\nPotem nagle usłyszałem, że pan dr radny Klinowski prowadził dyżury dla mieszkańców?\nA gdzie panie radny? Bo z tego co pamiętam, bacznie obserwował pan tylko prawie wszystkie dyżury kandydata Zbigniewa Jurczaka, często pospołu ze mną… O pańskich pierwszy raz słyszę!\nPotem cytował „zerżnięty” program budowy mieszkań komunalnych z programu dr Konrada Meusa.\nI kolejna sprzeczna z wcześniejszą analizą budżetu, a więc bez pokrycia deklaracja: mamy na wszystkie chodniki, pobocza i odcinki dróg na wsiach! A przecież wcześniej twierdził – nie mamy kasy, budżet to tylko 30 milionów złotych!\nNo nie, nawet znajdzie się kasa na kanalizację w gminie i finansowanie przyłączy gospodarstw indywidualnych?\nCzyżby wiara w… cuda?\nOdrobina ulgi… Przy zanieczyszczeniu w gminie będzie tylko dyskutował.\nAle zaraz potem kolejne kłamstwo…\nPod adresem Podstawowej Opieki Zdrowotnej, której nie przeniesiono do „Podhalanina” z winy Starosty czy Dyrektora ZZOZ, ale z inicjatywy spółki, która POZ przejęła, dodam, że POZ będący w obowiązkach organizacyjnych burmistrza a nie Starosty.\nNo i transport…\nKolej, rowery i brak BDI, którego w ocenie kandydata Klinowskiego nie potrzeba bo już BDI mamy właśnie w formie linii kolejowej nr 117.\nZaś obietnice budowy tej niezbędnej nie tylko dla gminy ale całego regionu arterii po terenach północnych, a więc m.in. Gminy Tomice, to bajdurzenie kandydata za programem Ewy Filipiakowej.\nNo i najważniejsze czego pan Doktor nie powiedział – w sprawie BDI tzw. „klamka już zapadła” i „burmistrz” Klinowski nie będzie miał w tym temacie nic do powiedzenia.\nBDI powstanie nie tylko zgodnie z pierwszą propozycją Ewy Filipiakowej, ale właśnie w wariancie pierwotnym, południowym, zagwarantowanym w Miejscowym Programie Zagospodarowania Przestrzennego od ponad 30. lat.\nTak więc mamy kolejne bajeczki kandydata, nie mające pokrycia ani w dokumentacji, ani w etapie już realizacji… tak, tak, bo BDI jest już w zasadzie na etapie realizacji!\nZaś wzywanie Jacka Jończyka do powiedzenia mieszkańcom ile domów zostanie wyburzone w Choczni w związku z budową BDI – dokładnie chyba 6? – jest wyłącznie hipokryzją, małością kandydata Klinowskiego, który doskonale zdaje sobie sprawę z faktu, że wyburzone zostaną tylko domy budowane nielegalnie w korytarzu zabezpieczonym od ponad 30. lat pod inwestycję drogową. Więc z pytaniem tym winien wysłać mieszkańców do burmistrza Filipiakowej. Ale trudno było powiedzieć prawdę, grając z winnymi tej sytuacji do jednej bramki!\nA tak na marginesie, dr Klinowski, gdyby BDI szło przez moja działkę i budynek mieszkalny, oddałbym dzisiaj wszystko mając świadomość, iż nie tylko zrekompensowałoby mi to straty, ale przede wszystkim świadomość dobra, jakie uczyniłbym dla innych.\nA pańskie pieprzenie o walorach przyrodniczych dowodzi całkowitej nieznajomości tematu, w tym i tego, iż takie nowoczesne arterie komunikacyjne przecinają nawet parki przyrodniczo-krajobrazowe, i to na całym świecie!\nKiedy usłyszałem, że to Klinowski z Gawronem są inicjatorami ścieżek rowerowych, uznałem, że szkoda mi czasu na tę małą końcówkę tak naprawdę pieprzenia trzy po trzy, które w swoim wybujałym ego, realizował próżny kandydat!\nNa koniec oświadczam, że cała powyższa analiza jest mojego autorstwa, nie przyszła pocztą ani mailem od anonimowego „dr prawa”… A oparta została o fakty, dokumenty oraz owo… pieprzenie „trzy po trzy”!\nTagi: iww, kandydat klinowski, klamstwa, pseudodemokratyczna inicjatywa, wadowice, wybory '2014


Leniuchowo po mojemu: WITAJCIE\nJakoś ostatnimi czasy nie mam pomysłu na szycie lub wyszywanie . Ale przeglądając blogi natknęłam się na fajny stateczek . Postanowiłam zrobić sobie właśnie coś podobnego. A , że brat ma zakład stolarski , bez problemu wygrzebałam jakieś odpadki i zrobiłam stateczek , który zaraz wam za prezentuje . Wypatrzyłam kilka innych rzeczy do nadania im nowego wcielenia i w taki sposób powstały jeszcze świeczniki .\nJACHCIK , STATECZEK , ŻAGLÓWKA - nazywajcie jak chcecie\nTo by było wszystko cochciałam za prezentować.\nDzisiaj wyjeżdżam na urlop , tradycyjnie do domku w lesie , nad jeziorkiem, zdala od codziennego domowo-rodzinnego hałasu . Mam tylko nadzieje , że może od poniedziałku pogoda się zmieni i choć raz popluskamy się w wodzie z rakami . A powiem że miejsce jest naprawdę piękne i prawdziwie zaciszne . Pozdrawiam serdecznie :} buźka\nAutor: gopsta o 23:05\natteo 7 sierpnia 2010 00:25\nA najlepsza jest kotwica;) Baw się dobrze w czasie urlopu. Na pewno się popluskacie z rakami;)))\nTUŚKA 7 sierpnia 2010 01:41\nCuda wygrzebałaś! Stateczek śliczny, a kotwica to perełeczka:) Buziaki i udanego wypoczynku.\nkasica53 7 sierpnia 2010 01:42\nTrafiłam tu chyba z bloga Bovary, bo urzekło mnie właśnie zdjęcie stateczka! Jest świetny! Idę poczytać inne Twoje posty... Pozdrawiam :))) Acha - i udanego wypoczynku, ja uwielbiam jeziorka i lasek, to je to!\nMikko 7 sierpnia 2010 03:55\nSliczny statek. Bardzo fajny pomysł. Zycze udanego urlopu i bardzo dużo słoneczka.\nkajka 7 sierpnia 2010 04:05\npsianka 7 sierpnia 2010 14:18\n-od psianki z DK-\nkajka 31 sierpnia 2010 00:59\nGopsta gdzie się podziałaś?\nZapraszam Cię do gry w "Lubię"... szczegóły u mnie na blogu w poście "Lubię" ...


Usuwanie danych - 3 szybkie i pewne sposoby - KBC TFI\nKupowanie nowego komputera jest zawsze ekscytujące. Nie możesz się doczekać, aby go skonfigurować i wykorzystać jego moc. Przenosisz dane ze starego komputera i wtedy uświadamiasz sobie problem: co zrobić ze starym komputerem i tymi wszystkimi danymi, które zebrałeś na nim przez lata użytkowania?\nProblem staje się szczególnie dotkliwy, jeśli stary komputer chcesz oddać znajomemu lub członkowi rodziny.\nBo przecież nie chcesz sprzedawać ani oddawać swoich danych osobowych razem z komputerem. Kto wie, jak to mogłoby się skończyć i gdzie w końcu wylądowałyby Twoje dane.\nDoskonale wiesz, że usuwanie danych nie polega na umieszczeniu ich w koszu. Nawet jeśli następnie go opróżnisz. Wszyscy wiedzą, że takie działanie nie powoduje całkowitego usunięcia plików. Po prostu ukrywa je przed systemem operacyjnym, dopóki nie zostaną nadpisane. Każdy, kto ma odpowiednie narzędzia, może je odzyskać. Zgadza się – Twoi przyjaciele i członkowie rodziny prawdopodobnie nie mają wiedzy ani powodu do kradzieży tych informacji. Jednak haker lub wirus, których nieświadomie wpuszczą do systemu, może te dane łatwo znaleźć.\nJak więc na dobre pozbyć się poufnych informacji? Mam trzy sposoby, dzięki którym nikt nigdy nie będzie w stanie odzyskać twoich prywatnych danych. Muszę zaznaczyć, że te instrukcje dotyczą konwencjonalnych magnetycznych dysków twardych. Nie będą działać dobrze z nowszymi dyskami półprzewodnikowymi. Te zwykle mają własne wbudowane programy i systemy do usuwania informacji. Skontaktuj się z producentem dysku albo z profesjonalną firmą, która ma w swojej ofercie usuwanie danych, aby dowiedzieć się, jak ten proces przeprowadzić\nUsuwanie danych przez całkowite wyczyszczenie dysku twardego\nNajszybszą metodą na usuwanie danych jest sformatowanie dysku twardego. Możesz to zrobić ręcznie lub po prostu ponownie zainstalować system Windows. Formatowanie znacznie utrudnia kradzież danych, ale nie blokuje całkowicie takiej możliwości. Aby naprawdę pozbyć się wszystkiego, użyj programu, który nadpisuje wszystkie dane losową zawartością. Znajdziesz takie programy w Internecie. Oczywiście pozostawia to pusty dysk. Musisz ponownie zainstalować system operacyjny i programy, by móc korzystać z komputera.\nUsuwanie danych poufnych\nIstnieje jednak sposób, aby całkowicie usunąć dane osobowe, pozostawiając system Windows i programy w spokoju. Możesz to zrobić, nawet jeśli nie pozbędziesz się komputera. Robią to takie programy jak Eraser dla Windows lub Permanent Eraser dla Mac. Wielokrotnie zapisują usunięte informacje, ale pozostawiają system i programy, które wybierzesz.\nUsuwanie danych – zupełnie zniszczenie dysku twardego\nKiedy potrzebujesz pewności najwyższego rzędu – zniszcz dysk twardy. To najpewniejszy sposób na usuwanie danych. Można przeprowadzić fizyczne zniszczenie – np. wiertarką, lub umieszczenie dysku w silnym polu elektromagnetycznym. Prawdopodobnie nie jesteś w stanie wykonać tych czynności w domu. Udaj się do najbliższego warsztatu ślusarskiego i poproś o wykonanie takiej usług. Coraz więcej jest firm komputerowych, które świadczą takie usługi. To rozwiązanie jest tym korzystniejsze, że prawdopodobnie na miejsce starego dysku, będziesz pewnie chciał zamontować nowy. Powodzenia!\nCzym jest własność intelektualna? Jak chronić własność intelektualną?


Prostokątna klapa przeciwpożarowa WK45, Ożarów Mazowiecki, Lindab Sp. z o.o., produkt, usługa - sacro.com.pl\nsacro.com.pl id17246 00.00 PLN sacro.com.pl 5 5\nProstokątna klapa przeciwpożarowa do systemów wentylacyjnych przechodzących przez ognioodporne ściany lub podłogi. Urządzenie jest wyposażone w 45 mm przegrodę wykonaną z ogniotrwałego materiału.\nNajwyższa klasa szczelności obudowy C zgodnie ze standardem PN-EN 1751 sekcja C.3.\nKlapa zapobiega rozprzestrzenianiu się ognia i dymu poprzez instalację wentylacyjną. Przetestowana i zaklasyfikowana w zgodności z normą PN-EN 1366-2 i PN-EN 13501-3 przy ciśnieniu ujemnym 500 Pa, a także oznaczona znakiem CE w zgodności z normą PN-EN 15656.\nklapa klapa przeciwpożarowa klapy klapy przeciwpożarowe Lindab prostokątna klapa przeciwpożarowa


USA wycofa wojska z Europy Wschodniej? - depesza.fm\nJan Matoga, 08 stycznia 2022, 05:07\nBardzo niepokojące informacje podają amerykańskie media. Według NBC News, Stany Zjednoczone są gotowe do rozmów z Rosją o redukcji sił zbrojnych w Europie Wschodniej, w tym w Polsce.\nW przyszłym tygodniu odbędą się rozmowy między przedstawicielami USA i Rosji. Dyplomacje obu mocarstw mają dyskutować o rozwiązaniu kryzysu ukraińskiego oraz obawach Moskwy, związanych z ewentualnym rozszerzaniem struktur NATO na tereny dawnych republik radzieckich.\nDotychczas, z Waszyngtonu płynęły zdecydowane komunikaty potępiające agresję Rosji na Ukrainę i twarde deklaracje, że USA nie ugnie się przed szantażami Władimira Putina. Dziennikarze NBC News dotarli do urzędników administracji Bidena, którzy twierdzą, że Biały Dom jest gotów na rozmowy o redukcji sił zbrojnych w Europie Wschodniej.\nRozmowy mogłyby dotyczyć zakresu ćwiczeń wojskowych organizowanych przez oba mocarstwa, liczby wojsk amerykańskich stacjonujących w Polsce i krajach bałtyckich, wcześniejszego ostrzegania o ruchach wojsk, i zdolnych do przenoszenia głowic nuklearnych, rosyjskich pocisków balistycznych Iskander w położonym między Polską i Litwą należącym do Rosji Obwodzie kaliningradzkim - cytuje swoje źródła NBC\nAmerykańska dyplomacja dementuje\nOficjalne źródła amerykańskie zaprzeczają, że pełnomocnicy Joe Bidena będą proponować Rosjanom wycofanie części wojsk. Były ambasador USA w Polsce, Dan Fried uznał doniesienia NBC za "fatalne", a sam pomysł redukcji sił zbrojnych nazwał "strasznym pomysłem". Według Frieda, Biały Dom sprostuje doniesienia amerykańskich mediów i będzie starał się uspokoić swoich sojuszników z krajów Bałtyckich.\nDo rewelacji NBC News, odniósł się chargé’d affaires ambasady USA w Polsce, Bix Aliu.\nNie jest prawdą, że USA rozważają wycofanie wojsk z Europy Wschodniej. Jesteśmy mocno związani z naszymi sojusznikami z NATO. Rozwiązujemy ten kryzys razem, zgodnie z zasadą "nic o was bez was" - napisał w oświadczeniu pełnomocnik ambasadora USA w Polsce\nInformacje o możliwym wycofaniu wojsk skomentował także rzecznik Departamentu Stanu Ned Price. Stanowczo zdementował on jakiekolwiek sugestie, że Ameryka wycofa swoje siły z Europy Wschodniej w ramach ustaleń z Rosją.


Kredyty bez BIKu Szumin, pożyczka bez BIK Szumin\nKredyty bez BIKu Szumin\nStrona główna » mazowieckie » Szumin\nPożyczki, chwilówki bez BIKu Szumin\nPoniżej znajdziesz ofertę kredytów bez BIKu Szumin różnych instytucji finansowych, które możesz dostać przez Internet. W zależności od kwoty pieniędzy jaką potrzebujesz, powinieneś wybrać odpowiednią instytucję lub wnioskować do kilku różnych. Chwilówki udzielane są najcześciej w wysokości 500 zł, 1000 zł, 1500 zł, 2000 zł, 2500 zł, 3000 zł, 4000 zł lub 5000 zł. Jednak nie są to jedyne kwoty, o jakie może wnioskować zadłużony kredytobiorca. Pożyczka bez BIKu Szumin może być również udzielana na kwoty wyższe lub niższe. Wszystko zależy od potrzeb wnioskującego.\nKto może dostać kredyt bez BIKu Szumin\nJak dostać pożyczkę bez BIKu Szumin\nAby dostać pożyczkę bez BIKu Szumin musisz w pierwszej kolejności wypełnić wniosek internetowy u jednej z wielu instytucji finansowych, które oferują tego rodzaju usługi finansowe. O chwilówkę bez BIKu starać mogą się osoby zadłużone, bezrobotne oraz takie, którym bank nie udzieli kredytu gotówkowego ze względu na obecność w BIK lub KRD.\nPo wypełnieniu wniosku skontaktuje się z Tobą przedstawiciel instytucji finansowej przez Internet lub telefon i omówi warunki lub umówi spotkanie w Szumin w celu podpisania umowy i przekazania pieniędzy.\nPożyczki bez BIKu Szumin\nWybór odpowiedniej pożyczki bez BIKu Szumin przez Internet nie nastręcza obecnie wielu problemów. Jest to proces, który możemy zrealizować w swoim domu, bez konieczności wychodzenia. Pożyczkę bez BIK Szumin może dostać osoba, która jest zadłużona, a banki nie chcą udzielić jej kredytu.\nChwilówki bez BIKu Szumin\nUzyskanie chwilówki bez BIKu Szumin przez Internet jest proste. Wystarczy, że wypełnisz prosty wniosek internetowy w odpowiedniej instytucji, która udziela pożyczek pozbankowych osobom zadłużonym i mającym wpis w BIKu. Chwilówka Szumin przez Internet


Damska Kamizelka Bezrękawnik Ines Różowy Różowy - Brendi.pl\nDamska Kamizelka Bezrękawnik Ines Różowy\nDamski dwustronny bezrękawnik w kolorze różowy. Wykonany jest z materiałów najwyższej jakości. Bezrękawnik zasuwany jest na suwak. Na dole bezrękawnik ma dwie kieszenie zapinane na suwaki. Bezrękawnik jest delikatnie taliowany dzięki czemu idealnie dopasowuję się do sylwetki. Idealnie sprawdzi się w wielu wiosennych stylizacjach. Nieodpinany kaptur zapewnia ochronę w wietrzne i deszczowe dni. Suwaki w bezrękawniku są w kolorze złotym. Bezrękawnik ocieplony jest bardzo wysokiej jakości wypełnieniem syntetycznym, które zapewnia doskonałą termoizolację oraz wysoki komfort użytkowania.


Emsalo-Gum Małgorzata Elikowska, Przeźmierowo, Emsalo\nŚcieżka branżowa : Budownictwo - Architektura / Materiały budowlane / Kleje\n62-081 Przeźmierowo ul. Rzemieślnicza 13\ntel.: 61 814-29-65,\nZajmujemy się głównie produkcją uszczelnień do maszyn pracujących w przemyśle spożywczym. Naszymi klientami są browary, przetwórnie owocowo-warzywne, mleczarnie, firmy rozlewające napoje, produkujące czekolady i cukierki itp. Ale w naszej ofercie mamy także wyroby do maszyn pakujących, poligraficznych, myjek, płuczek oraz uszczelnienia techniczne (oringi, simmeringi itp). W naszym asortymencie znajdują się także specjalistyczne kleje oraz masy klejąco-uszczelniające, środki smarne i konserwujące (LOCTITE, WIKO).\nWspółpracujemy również z innymi producentami branży gumowej, dzięki czemu nasza oferta jest naprawdę szeroka i nieustannie się powiększa. W obecnej chwili posiadamy w asortymencie ponad 7000 rodzajów uszczelnień. W tak szerokiej gamie produktów nie sposób nie znaleźć potrzebnego produktu.


I Forum Reprodukcyjne | Wiedza.DeHeus.pl\nKarolina Pietrzko · 14 września 2016\nKarolina Pietrzko 2016-09-14\nHodowla nioski reprodukcyjnej to trudny biznes, a maksymalizacja produkcji przy jednoczesnej optymalizacji kosztów i dbaniu o dobrostan ptaków to nie lada wyzwanie. Dla tych, którzy nie boją się go podjąć i chcą rozwijać produkcję firma De Heus zorganizowała Forum Reprodukcyjne.\nI spotkanie, zorganizowane przy współpracy z firmą Aviagen, zgromadziło w Mławie, Opalenicy oraz w Częstochowie, ponad 130 hodowców.\nJajo – główny temat I Forum Reprodukcyjnego\nWykłady dotyczyły m.in. pierwszych trzech minut jaja i poruszały istotne czynniki, które podczas wyżej wspomnianych trzech minut odgrywają niezwykle istotną rolę w produkcji doskonałej jakości jaj wylęgowych. Przedstawiony został także temat jaj ściółkowych, wszystkich przyczyn ich znoszenia oraz zapobiegania ich produkcji.\nO wadach jaj reprodukcyjnych, ich przyczynach i rozwiązaniach opowiadała Katarzyna Tomaszewska, specjalista ds. drobiu De Heus.\n„Na fermach pojawia się wiele nietypowych jaj – jaj o zmienionej barwie, kształcie, rozmiarze. Znoszenie przez kury takich okazów może być spowodowane wieloma nieprawidłowościami, zarówno zdrowotnymi jak i warunkami zootechnicznymi na fermie. Jednak, jaja niestandardowe nie mają wartości wylęgowych czego następstwem jest mniejsza korzyść finansowa z hodowli.” – mówiła.\nPrzykładowe wady jaj\nUczestnicy spotkania poznali nie tylko wady, jakie pojawiają się na fermach, ale i sposoby ochronny przed nimi.\nNieodłącznym elementem każdego spotkania będą warsztaty. Uczestnicy I Forum podczas części praktycznej mieli możliwość sprawdzenia twardości skorupy jaja przy pomocy urządzenia zwanego futura (w urządzeniu mierzona w newtonach jest siła nacisku na jajko do momentu pęknięcia skorupy).\nW następnej części hodowcy mogli zobaczyć wadliwe, wcześniej zebrane eksponaty z własnych ferm. Ich obserwacje oraz wysłuchane wcześniej wykłady pozwoliły odpowiedzieć na pytania z trzeciej części warsztatów, czyli quizu, oczywiście z nagrodami.\nKiedy II Forum Reprodukcyjne?\nKolejne Fora hodowców niosek reprodukcyjnych odbywać się będą w półrocznych odstępach czasowych. II Forum Reprodukcyjne odbędzie się w I kwartale 2017 roku.\nJaką tematykę będą poruszały kolejne spotkania?\nW odpowiedzi na to pytanie pomogli uczestnicy pierwszego spotkania, określając najważniejsze obszary hodowli oraz takie, które sprawiają najwięcej trudności. Własnie do takiej tematyki nawiązywać będą kolejne spotkania. Wszystko po to, aby wspólnie polepszać jakość produkcji oraz zwiększać to, na czym hodowcom najbardziej zależy, czyli wynik ekonomiczny.\nSpotkania pełnią nie tylko funkcję szkoleniową, ale i stanowią miejsce wymiany doświadczeń hodowców, dzielenia się swoimi pytaniami, wątpliwościami i potrzebami.\nTagi:Forum Reprodukcyjnejajojajo ściółkowenioskareprodukcjaszkoleniewady jaj\nEfektywna hodowla bydła - pobranie paszy. Targi rolnicze w Siedlcach\nDwa pociągi kiedyś miały chęć spotkania …\n1.5k wyświetleń Kalendarz zdzierak\n5.4k wyświetleń Wojciech Kowalski


Zanieczyszczenie powietrza New Delhi przyczyna otyłości astma wśród dzieci\nZanieczyszczenie powietrza w New Delhi przyczyną otyłości i astmy wśród dzieci\nNarażenie na wysoki poziom zanieczyszczenia powietrza może mieć związek z otyłością u dzieci i zwiększać ryzyko astmy – informuje pismo “Lung India”. Wskazują na to wyniki badania przeprowadzonego w stolicy Indii.\nLiczące ponad 26 milionów mieszkańców New Delhi to trzecia aglomeracja świata, wielki węzeł komunikacyjny i centrum przemysłowe. Zanieczyszczenie powietrza, zwłaszcza w sezonie zimowym, należy tam do najwyższych na świecie - osiąga poziom około dziewięciokrotnie wyższy od uważanego przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za bezpieczny.\nSkąd się biorą zanieszczyszczenia\nŹródła zanieczyszczenia to emisje spalin, pyły z prac budowlanych oraz dym palonych śmieci i resztek pożniwnych z pobliskich pól uprawnych. Badanie przeprowadzone przez Lung Care Foundation and Pulmocare Research and Education Fundację Opieki Płuc i Pulmocare Research and Education jest pierwszym w Indiach, które wykazało związek między dziećmi z nadwagą i astmą a zanieczyszczeniem powietrza.\nEksperci od dawna ostrzegają, że długotrwałe narażenie na zanieczyszczone powietrze może prowadzić do chorób układu oddechowego, zwłaszcza wśród dzieci. Co więcej, otyłe dzieci mają o 79 proc. większe prawdopodobieństwo zachorowania na astmę, a choć otyłości u dzieci sprzyja wiele czynników, zanieczyszczenie powietrza może należeć do istotnych.\nAutorzy badań przyjrzeli się 3157 dzieciom w 12 wybranych losowo szkołach z Delhi i południowoindyjskich miast Kottayam i Mysuru, które mają stosunkowo czystsze powietrze.\nJak się okazało, 39,8 proc. dzieci z Delhi miało nadwagę, podczas gdy w Kottayam i Mysuru było to 16,4 proc. Wartości te wykazywały “bardzo dobrą“ - jak ujęli autorzy - korelację z poziomem pyłu zawieszonego (PM2,5) – niebezpiecznych drobnych zanieczyszczeń w powietrzu badanych miast.\nWiadomo, że obecne w powietrzu zanieczyszczenia zawierają substancje chemiczne, znane jako obesogeny, które dostają się do organizmu podczas oddychania. Zaburzając działanie układu hormonalnego obesogeny mogą zmieniać metabolizm człowieka.\nSzczególnie narażone są dzieci, bardziej aktywne niż dorośli. Oddychają intensywniej i wdychają więcej zanieczyszczeń.\nBadanie wykazało również, że dzieci w wieku szkolnym w Delhi mają „znacznie większą częstość występowania” objawów astmy i alergii – takich jak swędzenie i łzawienie oczu, kaszel i wysypka – w porównaniu do dzieci w Kottayam i Mysuru.\nCo najmniej 29,3 proc. dzieci z Delhi miało niedrożność dróg oddechowych lub astmę podczas testu oddechowego w porównaniu do 22,6 proc. dzieci w Kottayam i Mysuru. Co istotne, dwa główne czynniki związane z astmą dziecięcą - historia choroby w rodzinie i palacz w rodzinie - były bardziej rozpowszechnione w południowych miastach niż w stolicy.\nBiedronka rozdaje 500 tys. bonów za e-szkoleniaAuchan otworzy sklepy w niedziele niehandloweSpada produkcja wina w EuropieGoogle kupi w Nowym Jorku biurowiec za 2,1 mld dolarów. "Historyczna inwestycja"Centralny Port Komunikacyjny: harmonogram budowy niezagrożonyTomasz Chróstny: prawo antymonopolowe nie jest dostosowane do regulowania Big Tech\nZbiory grzybów w polskich lasach szacuje się średnio na ok. 100 tys. ton roczniezobacz więcej\nMilionom hektarów dżungli w Indonezji grozi zagładazobacz więcej\nTVN24 wycofuje z ramówki wydanie programu Krzysztofa Skórzyńskiego Gwiazda serialu TVN „W11” walczy o miliony. „Uznaje się za aktora, a jest amatorem” Aktor Tomasz O. z prokuratorskimi zarzutami ws. faktury za galę MMA TVP doliczy reklamodawcom widownię poza domem, TVN Media tego nie zrobi. „Telewizja traci wiarygodność” Robert Mazurek: Skazany na masakrowanie\nPolskie dzieci tkwią w szumie informacyjnym. „Jeszcze nie w piekle, ale w piekiełku”\nApple opóźnia plan skanowania iPhone'a\nDaniel Dziewit: Młodzi utonęli w sieci i są w niej użytkowani\nApple odpiera zarzuty wobec swojego systemu walki z dziecięcą pornografią\n"Wszystkie dzieci nasze są" Majki Jeżowskiej promują ofertę szkolną Carrefoura (wideo)\nDołącz do dyskusji: Zanieczyszczenie powietrza w New Delhi przyczyną otyłości i astmy wśród dzieci


Stronie Śląskie - sale i ośrodki konferencyjne | Konferencje | SaleBiznesowe.pl\nObiekty konferencyjne w Stronie Śląskie\nSaleBiznesowe.pl / Dolnośląskie / Stronie Śląskie\nDla wielu firm organizacja konferencji Stronie Śląskie to bardzo dobra okazja do odkrycia miasta, w którym wynajmuje się sale konferencyjne. Stronie Śląskie to miejsce położone w górach, niedaleko Kłodzka, które przyciąga swoim wyjątkowym klimatem i atmosferą. Sale szkoleniowe Stronie Śląskie to dobrze wyposażone miejsca, gdzie często odbywają się konferencje i pracownicze szkolenia. Najczęściej obiekty konferencyjne Stronie Śląskie przyciągają mieszkańców centralnej części Polski. Hotele w Stroniu Śląskim to kompleksowo technicznie wyposażone obiekty, często posiadające przylegające tereny zielone.\nObiekty konferencyjne w okolicy: Stronie Śląskie\nKomfortowe obiekty szkoleniowe Stronie Śląskie\nCo ważne, ośrodki konferencyjne Stronie Śląskie to obiekty nowoczesne i komfortowe. Wystrój sal nie jest kluczowym aspektem, ale jednak Stronie Śląskie może pochwalić się miejscami naprawdę eleganckimi. Dostępność najpotrzebniejszych sprzętów, takich jak flipchart, mikrofony czy rzutnik HD, znacznie ułatwia konferencje Stronie Śląskie. Najczęściej organizowane szkolenia Stronie Śląskie to te cykliczne, dość rutynowe, które dotyczą pracowników. Warto pamiętać, że sale szkoleniowe Stronie Śląskie są wynajmowane z dużym wyprzedzeniem, a rezerwacji należy dokonywać parę miesięcy przed datą szkolenia. Wielu Gości podkreśla, że szkolenie Stronie Śląskie często jest dość przełomowe dla wielu firm, jako że miejsce skłania pracowników do ciężkiej pracy, a także inspiruje do własnego rozwoju.\nNowoczesne konferencje Stronie Śląskie\nCzęsto hotele konferencyjne Stronie Śląskie oferują dużą ilość miejsc noclegowych, w dodatku w bardzo komfortowych pokojach. Dzięki temu nawet kilkudniowe wyjazdowe szkolenie Stronie Śląskie nie jest problemem. Ośrodki konferencyjne Stronie Śląskie oferują szeroką gamę pozaszkoleniowych rozrywek, które integrują zespół. Następstwem tego jest późniejsza bardziej efektywna praca, a także zwiększona współpraca pracowników. Co warto wspomnieć, wszystkie sale konferencyjne Stronie Śląskie mają dość określony wystrój, który idzie w parze z wyposażeniem technologicznym i zapleczem specjalistycznym.\nGdzie zorganizować konferencję na 70 osób w Stroniu Śląskim?\nObiekty konferencyjne w Stroniu Śląskim oferują zróżnicowane pod względem wielkości sale. Z powodzeniem zorganizujesz tam zarówno kameralne, średnie, jak i znacznie większe przedsięwzięcia. Konferencje i szkolenia na 70 osób w Stroniu Śląskim zorganizować można m.in. w Gościniec MorawSki. Obiekt ten ma w swojej ofercie łącznie 3 sale konferencyjne. Największa z nich - Sala Główna - pozwala na zaproszenie właśnie 70 osób w ustawieniu teatralnym.\nJakie atrakcje oferują obiekty konferencyjne w Stroniu Śląskim?\nNiektóre obiekty konferencyjne w Stroniu Śląskim oferują szereg atrakcji dodatkowych, które sprzyjają relaksowi i integracji gości. Najczęściej jest to wydzielone miejsce na grilla lub ognisko oraz wypożyczalnie rowerów i kijów do Nordic Walking. Ponadto, wiele obiektów oferuje siłownie, bilard oraz stół do piłkarzyków. Ponadto, zaledwie 500 metrów od jednego z obiektów mieści się zalew z wieżą widokową na molo. To świetne miejsce na spacer po spotkaniach biznesowych.\nGdzie zorganizować konferencję w pobliżu Stronia Śląskiego?\nOrganizacja konferencji czy szkolenia w Stroniu Śląskim to znakomity pomysł. Bliskość gór i przyrody, przepiękne widoki oraz wysokiej klasy obiekty biznesowe to gwarancja udanego pobytu. Jeśli chcesz zorganizować event w pobliżu tej miejscowości, również się nie zawiedziesz. Konferencję w okolicy Stronia Śląskiego możesz zorganizować m.in. w wyjątkowym Hotel Zamek na Skale w miejscowości Lądek Zdrój czy w Hotel Aspen*** w Głuchołazach.\nJakie wydarzenia można zorganizować w salach konferencyjnych w Stroniu Śląskim?\nSale konferencyjne w Stroniu Śląskim powstały z myślą o organizacji wszelkiego rodzaju wydarzeń z zakresu biznesu, edukacji, kultury i sztuki. Mogą stać się one tłem konferencji, szkoleń, prezentacji, warsztatów, wykładów, a także kongresów i bankietów. Ponadto, w niektórych obiektach z powodzeniem zorganizujesz streamingi live wydarzeń oraz eventy online, takie jak chociażby webinary.\nJakie sprzęty multimedialne znajdują się w salach szkoleniowych w Stroniu Śląskim?\nSale konferencyjne w Stroniu Śląskim są dostosowane do organizacji wysokiej klasy spotkań biznesowych. Pomieszczenia te są przestronne, nowoczesne oraz wyposażone w profesjonalne sprzęty multimedialne. Znajdują się tam m.in. rzutniki, projektory, tablice multimedialne, flipcharty oraz systemy oświetleniowe i nagłośnieniowe z mikrofonami. Sale te oczywiście są klimatyzowane, a goście mogą w nich korzystać z bezprzewodowych sieci Internetu.


SMARTFONY MAXCOM - niskie ceny i setki opinii w Media Expert\n59.59 zł x 11 rat RRSO\nW ofercie sklepu Media Expert znajdują się smartfony Maxcom, zróżnicowane pod względem parametrów technicznych, a także sposobu wykonania. Dostępne obecnie na rynku modele tej marki spotykają się z zainteresowaniem bardzo szerokiej grupy odbiorców – zarówno tych stawiających na maksymalizację wydajności sprzętu, jak i tych, którzy poszukują smartfonów wyróżniających się przede wszystkim wysoką wytrzymałością. Wśród dostępnych obecnie serii jest między innymi Maxcom mm238.\nWarto podkreślić, że producent przygotowuje wiele modeli charakteryzujących się specjalnymi, wzmacnianymi obudowami. Taki „pancerny” smartfon Maxcom okazuje się doskonałym wyborem na przykład w przypadku różnych ekstremalnych wypraw. Klienci wybierają smartfony również pod względem zadowalających parametrów technicznych. W katalogu tego producenta dostępne są modele pracujące z wykorzystaniem wydajnych, 4-rdzeniowych procesorów o wysokim taktowaniu. Dzięki temu bez żadnych problemów urządzenia te radzą sobie z obsługą programów multimedialnych i sieciowych.\nTakie serie jak Maxcom mm320 są zróżnicowane również pod względem pamięci RAM. Już 2 GB umożliwiają w tym przypadku stabilną, wydajną pracę w każdych warunkach. Smartfony Maxcom są cenione przez użytkowników także ze względu na bardzo dobre aparaty fotograficzne (o rozdzielczości 13 Mpx), które nieźle radzą sobie nawet w sytuacji ograniczonego oświetlenia. Wszystkim osobom celującym w funkcje dodatkowe, polecamy smartfon Maxcom z wbudowanym czytnikiem linii papilarnych, obsługą Dual SIM oraz nowoczesnymi technologiami internetowymi.


Jak odróżnić alergię od przeziębienia? - www.choroby.senior.pl\nStrona główna › Choroby › Jak odróżnić alergię od przeziębienia?\nNa pierwszy rzut oka, objawy alergii i są bardzo podobne - cieknie z nosa, często się kicha, dokucza , boli lub „drapie" w gardle, oczy stają się załzawione. Różnice przyczyn tych objawów są jednak zasadnicze i zupelnie ianczej się je leczy. Skąd wiadomo, że się przeziębiliśmy, czy też dokucza nam ?\nPrzede wszystkim warto pamiętać, że objawy przeziębienia trwają co najwyżej siedem do dziesięciu dni, a alergii - znacznie dłużej. Poza tym symptomy alergii często nasilają się, gdy pozostaje się dłużej na zewnątrz, szczególnie na łonie natury.\nPrzeziębienie zazwyczaj rozwija się przez kilka dni, począwszy od fazy kichania i cieknącego nosa po etap „blokady" nosa. Często towarzyszą temu: , ból gardła i gorączka.\nAlergiczny nieżyt nosa objawia się różnie u różnych ludzi, nierzadko zaczyna się kichaniem. Symptomy zmieniają się w zależności od tego, jak długo było się narażonym na alergen.\nAby lepiej zorientować się, co nam dolega, trzeba dokonać kilku obserwacji. Po pierwsze, warto dostrzec czy objawy pojawiały się stopniowo przez kilka dni, czy może wystąpiły nagle. W pierwszym przypadku raczej mamy do czynienia z przeziębieniem, w drugim - z alergią. Po drugie, objawy przeziębienia ustepują po paru dniach, te alergiczne z kolei utrzymują się przez długi okres. Wreszcie, jeśli przykre objawy pojawiają się corocznie o podobnej porze, np. w maju, wskazuje to na alergię.\nIstnieje ponad 200 podtypów wirusów, które mogą powodować przeziębienie, a przenoszone są drogą kropelkową. Częściej zagrażają zimą, ale można je „złapać" w jakimkolwiek momencie. Alergie są powodowane przez , które mają wpływ na układ odpornościowy i nie są zaraźliwe.\nTagi: zmęczenie, katar, przeziębienie, kaszel, alergeny, alergia


Definicja jąkania | Logopedia.pl\nJąkanie jest zjawiskiem złożonym. Poszczególni badacze, dokonując prób zdefiniowania problemu jąkania, koncentrują się na różnych jego aspektach. W literaturze przedmiotu funkcjonuje więc wiele definicji jąkania.\nVan Riper definiuje je jako „niezgodność równoczesnego i stopniowanego programowania ruchów mięśniowych potrzebnych do wytwarzania dźwięków mowy lub ich połączeń z następnymi dźwiękami w wyrazie” (M. Chęciek 2007, 45).\nByrne uważa jąkanie za zaburzenie mowy, w którym pojawiają się „zawahania, potknięcia, napięcie mięśniowe i nagłe ruchy”. Nasilenie i charakter objawów wpływają na pojawienie się u mówiącego i odbiorcy lęku. U części osób nie występuje świadomość własnej niepłynności pomimo pojawiających się objawów jąkania, stad nie czują one lęku przed komunikowaniem się (R. Byrne 1989, 9).\nNa gruncie polskim dominują następujące opisy zaburzenia:\nMitrinowicz-Modrzejewska dzieli jąkanie na: organiczne i czynnościowe – efekt zmian o charakterze czynnościowym w centralnym układzie nerwowym. Zaburzają one „ruchowe mechanizmy oddychania, fonacji i artykulacji” dając efekty w postaci przyspieszenia tempa mowy, zaburzeń toru oddechowego, desynchronizacji pomiędzy fazą wydechową, fonacyjną i artykulacyjną. Jąkanie organiczne traktuje jako „rzadką postać zaburzenia mowy […] występującego jako objaw towarzyszący afazji lub dyzartrii spastycznej […], do jego przyczyn należą urazy czaszki i mózgu”. W jąkaniu organicznym notuje się „wzmożone napięcie mięśni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych oraz współruchy w obrębie twarzy, kończyn”. Badaczka wyszczególnia także jąkanie urazowe i rozwojowe – występujące u dzieci okresie kształtowania się mowy. Jąkanie urazowe jest wynikiem urazu fizycznego lub psychicznego (M. Chęciek 2007, 46).\nL. Kaczmarek definiuje jąkanie jako „zaburzenie mowy w płaszczyźnie suprasegmentalnej”. Oprócz nazwy jąkanie używa zamiennie balbuties, dysfemia, spazmofemia, laloneuroza. Do jego podstawowych objawów należą: nieprawidłowości rytmiczne i melodyczne mowy, przerwy w artykulacji, zacinanie się, powtarzanie i wydłużanie głosek. Jąkanie pojawia się w mowie spontanicznej, rzadko podczas czytania, powtarzania, recytacji, nigdy w śpiewie lub wypowiedzi chóralnej (M. Chęciek 2007, 47).\nWoźniak definiuje jąkanie jako „zaburzenie płynności mówienia”, w którym dominują zaburzenia „tempa mówienia, iloczasu, rytmu mówienia, koartykulacji, melodii wypowiedzi” (M. Chęciek 2007, 47).\nPruszewicz charakteryzuje jąknie jako „rozpad koordynacji wszystkich ruchów biorących udział w mowie, tj. oddechowych, artykulacyjnych, fonacyjnych, mimicznych i gestykulacyjnych”. Wyszczególnia takie postaci jąkania jak: „a) jąkanie fizjologiczne i rozwojowe, b) wywodzące się z mowy bezładnej (tachyphemii), c) wywodzące się z zaburzeń prawidłowego rozwoju mowy, d) jąkanie w następstwie wczesnodziecięcych uszkodzeń ośrodkowego układu nerwowego, e) jąkanie pourazowe – po urazach fizycznych i psychicznych, f) afatyczne u dorosłych i dzieci” (M. Chęciek 2007, 47-48).\nTarkowski podaje, iż „jąknie jest niepłynnością mówienia, spowodowaną nadmiernymi skurczami mięśni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych, której towarzyszą różnorodne reakcje indywidualne lub społeczne, zakłócające komunikacje międzyludzką”(Z. Tarkowski 2002, 13).\nPołączeniem najistotniejszych informacji dotyczących jąkania zawartych we wszystkich powyższych opisach jest definicja M. Chęćka. Zdaniem badacza, jąkanie jest komunikatywnym zaburzeniem płynności mówienia o podłożu wieloczynnikowym, któremu towarzyszą zakłócenia fizjologiczne, psychologiczne, językowe i socjologiczne, a przejawia się skurczami mięśni oddechowych, fonacyjnych i artykulacyjnych, wywołujących kloniczne i toniczne blokowanie jednostek mowy oraz dysfunkcjami objawów pozajęzykowych pod postacią m.in. stanów logofobicznych i współruchów mięśniowych (M. Chęciek, 2007, 48).