Zespół muzyczny lublin 46\nJednak zespoły są wszelakie, także, trzeba zdołać taki zespół, który sprawi, że będziemy bardzo zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki któremu możemy mieli możliwość odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednakże zespoły są różne, a co za tym idzie, trzeba zdołać taki, który sprawi, iż będziemy zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki to któremu bylyśmy mieli możliwość znaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest Internet zespół weselny lublin\nJednakże zespoły są wszelakie, a więc, trzeba zdołać taki, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki to któremu bylyśmy mogli znaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest Internet zespół weselny lublin\nJednak zespoły są różne, a więc, należy wybrać taki zespół, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki któremu możemy mogli odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest oczywiście Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednak zespoły są różne, a co za tym idzie, trzeba wybrać taki zespół weselny, który sprawi, iż będziemy zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki któremu możemy mieli możliwość znaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest jak najbardziej Internet zespół weselny lublin\nJednak zespoły muzyczne są wszelakie, także, trzeba zdołać taki zespół, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki któremu będziemy mieli możliwość znaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest Internet zespół muzyczny lublin\nOby zespoły są różne, a więc, należy wybrać taki, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki to któremu bylyśmy mogli znaleźćzespół weselny lublin jest oczywiście Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednakże zespoły muzyczne są wszelakie, toteż, trzeba stworzyć taki, który sprawi, że będziemy bardzo zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki któremu będziemy mieli możliwość znaleźćzespół weselny lublin jest jak najbardziej Internet zespół weselny lublin\nJednakże zespoły muzyczne są różne, także, należy stworzyć taki zespół, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki to któremu bylyśmy mogli odnaleźćzespół weselny lublin jest jak najbardziej Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednak zespoły muzyczne są różne, także, trzeba wybrać taki, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki to któremu możemy mieli możliwość znaleźćzespół weselny lublin jest Internet zespół muzyczny lublin\nJednak zespoły są różne, a więc, należy stworzyć taki, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki któremu możemy mieli możliwość znaleźćzespół weselny lublin jest Internet zespół muzyczny lublin\nOby zespoły muzyczne są wszelakie, a co za tym idzie, trzeba zdołać taki, który sprawi, iż będziemy zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki któremu bylyśmy mogli odnaleźćzespół weselny lublin jest jak najbardziej Internet zespół weselny lublin\nJednak zespoły muzyczne są wszelakie, toteż, należy stworzyć taki, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki któremu bylyśmy mogli odnaleźćzespół weselny lublin jest Internet zespół weselny lublin\nJednakże zespoły są różne, a więc, trzeba to taki, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki któremu bylyśmy mogli odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest oczywiście Internet zespół muzyczny lublin\nJednak zespoły muzyczne są różne, także, należy to taki, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki któremu możemy mieli możliwość odnaleźćzespół weselny lublin jest jak najbardziej Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nOby zespoły muzyczne są różne, toteż, trzeba stworzyć taki zespół weselny, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki to któremu możemy mogli odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest Internet zespół muzyczny lublin\nJednak zespoły muzyczne są różne, także, trzeba wybrać taki zespół weselny, który sprawi, iż będziemy zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki to któremu bylyśmy mieli możliwość odnaleźćzespół weselny lublin jest jak najbardziej Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednak zespoły muzyczne są różnego rodzaju, toteż, należy wybrać taki, który sprawi, że będziemy bardzo zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki któremu możemy mogli znaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest jak najbardziej Internet zespół muzyczny lublin\nOby zespoły muzyczne są różne, a więc, trzeba to taki zespół, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki to któremu bylyśmy mogli znaleźćzespół weselny lublin jest Internet zespół weselny lublin\nJednakże zespoły muzyczne są różne, także, należy zdołać taki, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki to któremu będziemy mogli znaleźćzespół weselny lublin jest oczywiście Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednakże zespoły są wszelakie, toteż, trzeba zdołać taki zespół, który sprawi, iż będziemy zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki któremu możemy mieli możliwość znaleźćzespół weselny lublin jest Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednak zespoły muzyczne są różnego rodzaju, toteż, należy stworzyć taki zespół, który sprawi, że będziemy bardzo zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki któremu będziemy mogli odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest oczywiście Internet zespół weselny lublin\nJednak zespoły muzyczne są różnego rodzaju, toteż, trzeba to taki zespół, który sprawi, że będziemy bardzo zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki to któremu bylyśmy mogli odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest oczywiście Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednak zespoły są różne, toteż, należy to taki, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki któremu bylyśmy mieli możliwość odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest Internet zespół weselny lublin\nJednakże zespoły muzyczne są różne, a co za tym idzie, należy stworzyć taki zespół, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki to któremu będziemy mieli możliwość znaleźćzespół weselny lublin jest oczywiście Internet zespół muzyczny lublin\nOby zespoły są różne, także, trzeba stworzyć taki, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki któremu bylyśmy mieli możliwość odnaleźćzespół weselny lublin jest Internet zespół muzyczny lublin\nJednakże zespoły muzyczne są różnego rodzaju, także, trzeba to taki zespół weselny, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki to któremu bylyśmy mieli możliwość odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest Internet zespół weselny lublin\nJednakże zespoły muzyczne są różnego rodzaju, toteż, trzeba zdołać taki zespół weselny, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki któremu będziemy mieli możliwość odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest jak najbardziej Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednakże zespoły muzyczne są wszelakie, toteż, trzeba zdołać taki zespół weselny, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki to któremu bylyśmy mogli znaleźćzespół weselny lublin jest oczywiście Internet zespół weselny lublin\nOby zespoły muzyczne są wszelakie, toteż, trzeba wybrać taki, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki któremu możemy mieli możliwość odnaleźćzespół weselny lublin jest jak najbardziej Internet zespół weselny lublin\nOby zespoły muzyczne są różnego rodzaju, toteż, należy to taki, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki to któremu będziemy mieli możliwość znaleźćzespół weselny lublin jest jak najbardziej Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednakże zespoły muzyczne są wszelakie, a co za tym idzie, należy to taki, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki to któremu bylyśmy mieli możliwość znaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest oczywiście Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednak zespoły muzyczne są różne, toteż, trzeba to taki zespół weselny, który sprawi, iż będziemy zadowoleni. Bardzo dobrym miejscem, dzięki któremu będziemy mogli odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest jak najbardziej Internet zespół muzyczny lublin\nJednakże zespoły muzyczne są różnego rodzaju, a więc, należy stworzyć taki, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki któremu będziemy mieli możliwość znaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest oczywiście Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednakże zespoły muzyczne są różnego rodzaju, a więc, trzeba stworzyć taki zespół, który sprawi, że będziemy bardzo zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki któremu możemy mogli znaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest Internet zespół muzyczny lublin\nJednakże zespoły muzyczne są wszelakie, także, należy to taki, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Dobrym miejscem, dzięki któremu będziemy mieli możliwość odnaleźćzespół weselny lublin jest jak najbardziej Internet zespół weselny lublin\nJednakże zespoły muzyczne są wszelakie, także, należy zdołać taki zespół, który sprawi, iż będziemy zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki któremu bylyśmy mieli możliwość znaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest jak najbardziej Internet zespół muzyczny lublin\nJednak zespoły są wszelakie, a co za tym idzie, należy zdołać taki, który sprawi, że będziemy bardzo zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki któremu możemy mieli możliwość odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest jak najbardziej Internet zespół muzyczny lublin\nOby zespoły są różne, także, należy zdołać taki zespół weselny, który sprawi, że będziemy zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki któremu będziemy mogli znaleźćzespół weselny lublin jest Internet zespół muzyczny na wesele lublin\nJednakże zespoły muzyczne są różne, także, należy stworzyć taki, który sprawi, iż będziemy bardzo zadowoleni. Doskonałym miejscem, dzięki to któremu będziemy mieli możliwość odnaleźć zespół muzyczny na wesele lublin jest Internet zespół weselny lublin


„Kwartalnik Filmowy” 1996/1997, nr 15-16, s. 195-203\nKanał i Popiół i diament, czyli\nW kinie akcji istnieją dwa rodzaje śmierci. Pierwszy, właściwy – śmierć następuje szybko, natychmiast; jest to śmierć kogoś obcego, wroga, Indianina, którego ciało zostaje niezwłocznie usunięte z pola widzenia. I drugi rodzaj śmierci – gdy umiera bohater (lub raczej antybohater, bo przecież bohater nie umiera nigdy): czołga się po ziemi, dyszy, podnosi się i znów pada, a kamera rejestruje jego ostatnie, agonalne rzężenie pośród świateł nocy, ruder i ścieków. Paul Muni, Cliff Robertson, Orson Welles i wielu innych przeżywało na ekranie te ostatnie chwile, gdy człowiek jest już tylko organizmem biologicznym i na krawędzi całkowitego unicestwienia rozpaczliwie próbuje się wyrwać śmierci i przedłużyć ostatnie tchnienia życia. We Francji nową wersję tej sceny pokazał Belmondo. W kinie polskim, w zakończeniu Popiołu i diamentu, rankiem, gdy wstaje dzień, jesteśmy świadkami niekończących się konwulsji Zbigniewa Cybulskiego, który umiera pośrodku ogromnego wysypiska śmieci.\nTę długą i przejmującą scenę agonii chętnie nazwiemy ekspresjonistyczną; określenie to nasuwa się stale, gdy próbujemy zdefiniować dzieło Wajdy. Przymiotnika tego używa się i nadużywa w pracach dotyczących kina, przypisując mu wszelkie możliwe znaczenia. Słowo „ekspresjonistyczny" jest rodzajem estetycznego bieguna, w stosunku do którego sytuuje się dany film, w związku lub bez związku ze szkołą niemiecką lat dwudziestych. Wydaje się więc, że warto, mówiąc o obu filmach Wajdy, doprecyzować nieco owo pojęcie, wskazać, do czego się ono odwołuje, niezależnie od wszelkich znaczeń, jakie chcemy mu nadać. Będziemy je tu rozważać przede wszystkim jako postawę, jako estetyczny punkt widzenia. Zaczniemy zaś od sytuacji, o której wspomnieliśmy na początku – czyli od śmierci.\nJak należy interpretować śmierć Maćka? Do czego zmierza Wajda, czyniąc z niej spektakl? Czy chodzi jedynie o przedstawienie i napiętnowanie, w jasno określonym kontekście społeczno-historycznym, zachowania opartego na wybujałym indywidualizmie i pomieszaniu wartości? O pokazanie absurdalnej postawy pokolenia wykolejonego przez bieg wydarzeń, zmierzającego ślepą uliczką i skazanego na eliminację w społeczeństwie, które nie potrzebuje już zabójców, lecz budowniczych i organizatorów? Jednakże orzekanie o sytuacji lub próba poszukiwania sposobu, który pozwoli rozwiązać problem społeczny, nie wymaga tak długiego przeciągania śmierci bohatera. Nawet w filmach takich jak Zmysły czy Lampart bohaterowie w momencie schyłkowym swego życia, w chwili klęski, pokazywani są przez kamerę z uwagą i sympatią, ale i z zachowaniem dystansu historycznego, i pozwala się im, choć nie bez nostalgii, oddalić od kamery\ni ustąpić miejsca innym. Tymczasem kamera Wajdy nie opuszcza ani na chwilę potykającego się Maćka, sunie za nim i aż do ostatniej chwili, z jakąś wściekłością, trzyma go w planie ogólnym. Trzeba zresztą jasno powiedzieć, że Popiół i diament przedstawia nam zaledwie jedną stronę medalu, tylko w tle szkicuje obraz społeczeństwa, które trzeba odbudować i które domaga się usunięcia Maćka. Wajda pozostawia nas ze spektaklem śmierci Maćka, z perspektywą ruin i zgliszczy. Tu właśnie musimy szukać konkluzji i morału filmu. Więcej nawet: nie interesując się trafnością przedstawienia kontekstu historycznego, autor aluzyjnie sugeruje (później uczyni to bardziej wprost w filmie Niewinni czarodzieje) zachwianie równowagi, bankructwo społeczeństwa powojennego¹. Śmierć nie została tu ukazana w opozycji do nadziei, do perspektywy otwarcia się ku nowemu życiu. Wajda wyolbrzymia śmierć i wszystko do niej dostraja.\nCzy można zatem powiedzieć, że Wajda uprawia „sztukę zaangażowaną"? Wiemy, że kino społeczne to nie tylko „filmy z bohaterem pozytywnym", w których wszystko zawsze kończy się jak najlepiej w najlepszym z możliwych światów; przeciwnie, często lepiej uprawiać kino krytyczne i obnażać wady oraz upadki społeczeństwa... Lecz śmierć Maćka byłaby wielce niejasnym oskarżeniem. Przeciw komu, przeciw czemu? Dlaczego? Jest równie daremna i rozpaczliwa, jak ów pistolet, który w finale filmu Kanał Zadra, żywcem pogrzebany pod gruzami Warszawy, kieruje ku pustemu niebu. Ta śmierć znajduje upodobanie raczej w sobie samej, ważne jest samo jej przedstawienie, wobec którego kontekst historyczny zaciera się i przestaje cokolwiek znaczyć. Już tylko przez przypadek akcja toczy się w wyzwolonej Polsce, przez przypadek Maciek jest w Armii Krajowej, a jego ofiarą – komunistyczny przywódca. W scenach początkowych filmu są jeszcze próby pokazania nam dwóch robotników jako niewinnych ofiar anarchistycznych knowań; zakończenie filmu pomija wszystko, co nie jest samym cierpieniem i klęską Maćka, przenosząc nas jednocześnie na inny poziom, poza czasem. Wajda nie pokazuje nam epoki, pokazuje siebie samego, swe osobiste doświadczenie, przesycone romantycznym poczuciem śmierci, przy czym nie jest to romantyzm w stylu Hugo, skłaniający się ku problemom społecznym, lecz romantyzm, który od nich ucieka. Neorealizm jest z pewnością obecny w początkowych partiach filmu Wajdy, lecz wkrótce twórca odchodzi od neorealizmu (a może o nim zapomina?). Z dramatycznych sytuacji historycznych Wajda wydobywa sytuacje równie dramatyczne, lecz ponadczasowe, wydobywa wstrząsy i uczucia w stanie czystym i w tej jego skłonności jest coś z atmosfery ekspresjonizmu niemieckiego, który transponuje wstrząsy społeczne w agresywność dekoracji, w osobistą tragedię portiera hotelowego, w tajemnicze niepokoje duszy. Z całą pewnością można odtworzyć i objaśnić Popiół i diament w perspektywie historycznej, lecz zamysł tego filmu jest inny – chodzi o ujawnienie pewnego liryzmu przegranej.\nW jaki sposób pokazano nam śmierć Maćka wyizolowaną na ekranie, odartą z kontekstu i z tego wszystkiego, co by ją wyjaśniało lub nadawało jej sens (a co wystarczyłoby zresztą, by pokazać jej beznadziejną absurdalność)? Umieranie przeciąga się w nieskończoność, śmierć jest brutalna i pełna komplikacji. Z tej walki bohatera ze śmiercią autor pragnie wydobyć jak najwięcej treści emocjonalnej i siły ekspresji, którą chce odurzyć widza na wszelkie możliwe sposoby: wydłużanie czasu trwania sceny, poszarpany rytm, brutalność gestów,\nsceneria pustkowia, ogrom wysypiska śmieci, a w tle światła fajerwerków – te obrazy są rezultatem arbitralnych zabiegów reżyserskich. W gruncie rzeczy wszystko tu zmierza do wzmocnienia wrażenia gwałtowności, wstrętu, tragicznego szyderstwa zagłuszającego agonię Maćka. Wajda pragnie narzucić nam te wrażenia za wszelką cenę. W ten sposób ekspresjonizm wykracza poza ekspresję i jawi się jako jej ekstrapolacja, przekroczenie granicy: ekspresja wynika z sytuacji i odbija się w przerysowanych formach wizualnych (caligaryzm) lub w postaci szczególnie długiego i brutalnego rozwinięcia. Ekspresjonizm jest taką formą baroku, w której nagromadzenie i obfitość form estetycznych zostaje zastąpiona równie bogatym repertuarem form ekspresji.\nPodobne spostrzeżenia można poczynić w związku z grą aktora, który odtwarza rolę Maćka. Chwilowa beztroska i powszedni realizm pewnych reakcji uwypuklają jedynie absurdalność jego śmierci, śmierci samej w sobie, ponieważ u ich podłoża tkwi nieustannie dominująca „ekspresja" sekwencji. Podobnie jak reżyser wypreparowuje swoje uczucia wobec sytuacji, kondensuje je i przenosi na ekran, tak też aktor intensyfikuje w sobie emocje, by przed kamerą i widzem sugestywnie je z siebie wyrzucić wraz z wnętrznościami. Taka była podstawowa reguła Actor's Studio: przeżyć akcję w całej jej intensywności, zanim się ją zagra, doświadczyć jej skutków, wyrażając to z uczuciem wzmagającym ekspresję, która z kolei podsyca uczucie. Działa to jak rodzaj błędnego koła – czy raczej spirali – i sprawia, że gra staje się rychło paroksystyczna, a wszelkie niuanse zostają poświęcone na rzecz tonu zasadniczego, zaś śmieszności czy karykaturalności udaje się uniknąć wyłącznie dzięki sile przekonywania (przywołajmy tu przykład tak skrajny, jak Cud w Alabamie). Dzięki nieustannemu poszukiwaniu właściwych reakcji, prawdy gry aktorskiej dochodzi się do wypaczonego odczuwania samego siebie, do przesadnej ekspresji. Aktor porzuca wszelką dyskrecję i daje się ponieść sytuacji, którą ma przeżywać i wyrażać; wchodzi w rodzaj transu, oddaje się całkowicie we władanie bohatera i dochodzi do granicy histerii i znerwicowania. Śmierć Maćka, podobnie jak śmierć innych postaci, wspomnianych na początku tego artykułu, jest śmiercią człowieka niezrównoważonego, „wykolejonego" zarówno psychicznie, jak i społecznie. W tym także odnajdujemy rys ekspresjonizmu, z jego zainteresowaniem dla wszystkiego, co wyjątkowe, anormalne.\nŚmierć Maćka stanowi konkluzję, a zarazem ukoronowanie Popiołu i diamentu. Można się zastanawiać, w jakim stopniu sam film jest wyrazem podobnej intencji.\nFilm odznacza się precyzyjną konstrukcją, podporządkowaną pewnym regułom klasycznego ekspresjonizmu, a w szczególności Kammerspielu. Ekstremalna sytuacja z przeszłości jest tu traktowana (z wyjątkiem sekwencji otwierającej film) ze ścisłym zachowaniem zasady jedności czasu i miejsca. Ograniczenie pola obserwacji pozwala stopniowo odrywać akcję od jej kontekstu, od rzeczywistości, od życia, i wzmacniać jedność ekspresji – co stanowi fundamentalną zasadę ekspresjonizmu. Wynikające stąd zagęszczenie dramatyczne nie czyni jednak z Popiołu i diamentu filmu teatralnego; nie stanowi też rękojmi jego klasycyzmu. Przeciwnie, pozwala ono, by formy ekspresyjne rozwijały się w całej okazałości, jedne obok drugich, jak w cieplarni, by rozrastały się ponad miarę, monstrualnie 2 i by wreszcie, siłą wewnętrznego napięcia kondensujące-\ngo się w czasie trwania filmu, rozbiły wszelkie struktury. Przykładem tego jest scena sztucznych ogni i szaleńczego biegu Maćka. Podobnie dzieje się w Skarbie Pabsta, kiedy przyczajony najpierw Samson samorealizuje się, krusząc kolumny świątyni, lub gdy podziemny ogień rozsadza piec i ogarnia całą filmową rzeczywistość.\nCo więcej, wybór miejsca i czasu akcji jest również znamienny dla postawy Wajdy. Miejsce: dom – czyli pewna ustrukturowana całość – który wydaje się nam odosobniony pośród nocy i ruin, robi wrażenie przystani światła, schronienia, ku któremu zdaje się sterować wszystko, co żyje; obraz jest tym bardziej przejmujący, że w istocie ów dom jest hotelem. Szczególną tonację nadaje tej scenerii również pewien bezład, poczucie obcości, wrażenie, że jest się w tym miejscu tylko „przejściowo”. Ta dekoracja jest jakby zamknięta sama w sobie, w połączonych ze sobą pomieszczeniach (od baru po salę bankietową) i schodach (tych, które wiodą do ubikacji na dole, i tych, kt%


Jak przenieść dane z Evernote do OneNote - CCM\nJak przenieść dane z Evernote do OneNote\nOstatnia aktualizacja: 16 mar 2016 o 00:26 przez Karolina Świdrak .\nProgram do sporządzania cyfrowych notatek to dla wielu osób jedna z najważniejszych aplikacji. Jeżeli chcesz przenieść swoje notatki z Evernote do OneNote, czyli notatnika pakietu Office, teraz jest to możliwe bez utraty danych. Poniżej dowiesz się, jak to zrobić.\nImport danych do OneNote\nDla wygody oba notatniki powinny być zainstalowane na jednym komputerze. Następnie otwórz stronę Microsoftu, aby pobrać narzędzie do importowania danych z Evernote do OneNote.\nUwaga: narzędzie działa na komputerach z system Windows 7 lub nowszym.\nPo zainstalowaniu narzędzia, uruchom program OneNote Importer. Zaakceptuj regulamin i wciśnij Get started.\nZaznacz, które notatniki z Evernote mają zostać przeniesione. Naciśnij Next.\nWybierz konto Microsoft, które ma zostać połączenie z przenoszonymi zasobami i zaloguj się.\nTwoje notatniki jak i strony zostaną skopiowane w układzie, który został stworzony w Evernote. Jeżeli chcesz zachować także tagi, zaznacz opcję Use Evernote tags to organize content in OneNote. Kliknij Import.\nProgram rozpocznie migrację danych. O postępie będzie Cię informował zielony pasek. Gdy pobieranie zostanie ukończone, możesz otworzyć swoje notatki klikając View notes in OneNote.\nJak przenieść dane z jednego arkusza do drugiego excel - Praktyczne porady - Microsoft Excel\nJak przenieść dane whatsapp z androida na iphone ✓ - Forum - Oprogramowanie\nJak przenieść dane z messengera na inny telefon ✓ - Forum - Windows\nJak przenieść dane whatsapp na inny telefon - Praktyczne porady - WhatsApp\nTen dokument zatytułowany "Jak przenieść dane z Evernote do OneNote" opublikowany przez CCM (pl.ccm.net) jest udostępniany na licencji Creative Commons. Możesz kopiować i modyfikować kopie tej strony, na warunkach określonych przez licencję i wymienionych w niniejszym tekście.\nJak odzyskać niezapisany plik w MS Office\nJak skopiować dokument w Dokumentach Google


Zabiegi Na Cellulit Będzin - Sekrety Medycyny Estetycznej\nSporo osób uskarża się na kłopoty dermatologiczne. Zazwyczaj obejmują wszystkie osoby, z różnych grup wiekowych. Szczególnie w obecnych czasach, gdy spora większość bardzo dba o wygląd, problemy dermatologiczne są najbardziej dotkliwe. Ciągle wracający trądzik oraz brzydka skóra. Bycie postrzeganym przez innych jest istotne, a te rzeczy znacznie to utrudniają. Naturalnie nie należy się martwić, gdyż nad wszystkim da się zapanować stosując zabiegi na cellulit. W tym tekście postaramy się w prosty sposób przedstawić, w jaki sposób możemy uchronić się przed codziennymi kłopotami.\nJednym z częstych i tak naprawdę nieuniknionych kłopotów jest pojawianie się zmarszczek. Istnieją sposoby na zatrzymanie powstawania zmarszczek. Funkcjonujemy w takich świecie, że większość powinna rozumieć, jak ważne jest troszczenie się o samych siebie. Należy pamiętać, że efektywniej jest już obecnie przeciwdziałać pojawianiu się zmarszczek, niż w późniejszym czasie je niwelować. Zmarszczkom można zapobiegać na dużo sposobów, a pierwszym z nich jest nie przebywanie długo na słońcu. Promieniowanie słoneczne jest niezdrowe oraz niekorzystne. Można zdecydować się na stosowanie kremów z filtrem przed wychylaniem się na promienie słoneczne, ubierać okulary przeciwsłoneczne. Kiedy staramy się zapobiegać powstawaniu zmarszczek, to pielęgnujmy skórę i jej nawadnianie.\nOpiszemy teraz trądzik, czyli powszechne u młodzieży krosty i grudki. Występuje on też u osób dorosłych oraz rzadziej u osób w podeszłym wieku. Identycznie jak w przypadku zmarszczek, wydajnej jest przeciwdziałać powstawaniu krost i grudek. Sprawdzonym sposobem, aby zniwelować szanse na krosty, jest używanie toniku dla skóry trądzikowej. Jest to na tyle efektywne, ponieważ sprawia, że nasze pory nie są zatkane. Preparaty na bazie alkoholu wysuszają skórę, więc efektywniej jest ich też nie używać. Dobrze na naszą skórę zadziała także zabieg u profesjonalistki, oczyszczający skórę. Jeśli już decydujemy się na zabieg, to nie wybierajmy peelingu ścierającego. Sporym problemem dla skóry podatnej na trądzik są też promienie słoneczne. Są one strasznie niepożądane dla naszej skóry, bo przede wszystkim ją wysuszają.\nTak jak w wcześniej omówionych przypadkach, tutaj także lepiej przeciwdziałać powstawaniu cellulitu. Układ limfatyczny jest odpowiedzialny za to, czy posiadamy cellulit. W niektórych przypadkach jednakże nie każda rzecz odpowiednio funkcjonuje, a wtedy warto wybrać się na zabieg do masażysty. Kolejnym rozwiązaniem na zapobieganie cellulitowi jest używanie kremów antycellulitowych zamiast zwykłych kremów. Trzeba też trzymać się zdrowej diety, ponieważ ona też posiada duży wpływ na cellulit. Tłuszcze oraz chemiczne rzeczy od tego momentu wykreślamy z diety. Poza tym zapobiegać pojawianiu się cellulitu da się poprzez uprawianie sportu.


> Krzesła>Bukowe krzesło od producenta Krzyż\nJesteśmy producentem krzeseł użytkowych, wyprodukowaliśmy model krzesła Krzyż, które ma oryginalne krzyżowe oparcie oraz komfortowe tapicerowane siedzisko. Model ten doskonale sprawdzi się w eleganckiej urządzonej restauracji, jadalni czy salonie. Dobre jakościowo materiały z jakich zostało wykonane krzesło gwarantuje, że będzie Państwu służyć przez długi okres użytkowania.\nCechy charakterystyczne bukowego krzesła Krzyż:\nszeroki wybór tkanin obiciowych,\nMożliwość zamówienia krzesła w wersji bez tapicerowanego siedziska w cenie 170zł.\nJako producent stołów, ław i krzeseł polecamy o zapoznanie się z naszą atrakcyjną ofertą na meble.


Naturalne sposoby na przeziębienie: herbatki ziołowe - PasjaPiekna.pl\nHome Natura Naturalne sposoby na przeziębienie: herbatki ziołowe\nby admin 2 stycznia, 2019\nNaturalne sposoby na przeziębienie, które szybko postawią cię na nogi! Poza piciem naparów ziołowych, polecamy lekko strawną dietę oraz dużo odpoczynku.\nGorączka wzmacnia siły obronne organizmu, uodparnia i zwalczamy ją więc tylko wtedy, gdy przekracza 38,5 oraz trwa długo.\nMożemy zakupić gotowe mieszanki ziół, jak również przygotować swoje, pamietajmy wtedy, aby przechowywać je w pojemnikach z ciemnego szkła lub puszkach, a pomieszczenie w którym stoją powinno być ciemne, suche i chłodne. Do pojemnika z ziołami koniecznie dołączmy przepis parzenia, skład mieszanki i datę ważności.\nHerbatek ziołowych z reguły nie słodzimy, wyjątkiem są niektóre stosowane przy przeziębieniu: miód ma właściwości wspomagające proces leczenia. Pamiętajmy jednak, że miód jest wrażliwy na wysoką temperaturę i dodajemy go do herbatki dopiero po jej przestudzeniu.\n4 łyżeczki kwiatów bzu czarnego zalewamy 2 szklankami wrzątku. Przykrywamy, pozostawiamy na 15 minut do zaparzenia.\nNapar z bzu czarnego ma działanie napotne, rozgrzewające i pobudza mechanizmy obronne organizmu. Aby był skuteczny należy wypić pół litra gorącego płynu, następnie położyć się do łóżka i porządnie wypocić. Po godzinie – dwóch wciąż ciepły prysznic.\n4 łyżeczki kwiatów lipy zalewamy 2 szklankami wrzątku. Przykrywamy na 15 minut i pozostawiamy do naciągnięcia. Wypijamy wciąż bardzo gorący płyn!\nDomowe sposoby leczenia przeziębienia nie mogą obejść się bez lipy! Lipa działa przede wszystkim napotnie, przeciwbólowo i przeciwskurczowo. Doskonale uodparnia, możemy stosować ją zapobiegawczo, w czasie wzmożonych infekcji wirusowych – np. jesienią lub wiosną. Szykujemy wtedy 1 szklankę naparu i wypijamy ją wtedy lekko ciepłą, nie gorącą!\nLecznicza herbatka na przeziębienie\nPotrzebne po dwie części kwiatów czarnego bzu, dzikiej róży i tymianku\nDwie czubate łyżeczki ziołowej mieszanki zalewamy szklanką wrzątku, pozostawiamy pod przykryciem do naciągnięcia. Po lekkim przestudzeniu dodajemy sok z połowy pomarańczy. Herbatka jest szczególnie skuteczna gdy zastosujemy ją zaraz na początku infekcji.\nHerbatka przeciwkaszlowa anyżowa\nAnyż ma właściwości przeciwskurczowe, łagodzi kaszel. 1 łyżeczka rozgniecionych nasion anyżu zalewamy wrzącą wodą (1 szklanką) i odstawiamy na 15 minut do naciągnięcia. Letnią słodzimy miodem. Herbatkę pijemy nawet pięć razy dziennie.\nNapar z babki lancetowatej łagodzi suchy, męczący kaszel i umożliwia odrywanie się śluzu.\nDwie łyżeczki suszonych liści babki zalewamy 2 szklankami wrzątku i pozostawiamy na 15 minut pod przykryciem. Pijemy 3 razy dziennie wraz z dodatkiem miodu.\nIdealna przy kaszlu suchym i napadowym. Tymianek działa silnie wykrztuśnie, odkażająco i ściągająco.\nPobudza wydzielanie śluzu z oskrzeli, ułatwia odkrztuszanie wydzieliny i łagodzi napady kaszlu. Można go również stosować do płukania jamy ustnej i gardła, np. przy anginie.\n1 czubatą łyżeczkę tymianku zalewamy szklanką wrzątku i pozostawiamy do przestudzenia. Studzimy, słodzimy miodem, pijemy 3 razy dziennie.\nDziała uspokajająco w stanach zapalnych błony śluzowej jamy ustnej oraz gardła, łagodzi suchy i męczący kaszel.\n2 łyżeczki liści podbiału zalewamy 2 szklankami wrzątku, przykrywamy, pozostawiamy na 15 minut. Przecedzamy i pijemy ciepły napar trzy, cztery razy dziennie.\nHerbata szałwiowa na ból gardła\nSzałwia łagodzi ból gardła, działa odkażająco i leczy zapalenia.\n1 łyżeczkę szałwii zalewamy szklanką wrzątku, pozostawiamy pod przykryciem na 15 minut. Przy zapaleniu gardła pijemy co ok. godzinę 1-2 łyżki ciepłego naparu szałwii.\nPrawoślaz – łagodzi suchy i męczący kaszel!\nPrawoślaz działa osłaniająco, przeciwkaszlowo i wykrztuśnie.\n2 łyżeczki korzenia prawoślazu zalewamy 2 szklankami wrzątku, przykrywamy i pozostawiamy na dwie godziny. Przecedzamy, lekko podgrzewamy i pijemy 3 razy dziennie. Herbatkę można lekko dosłodzić miodem.\nHerbatka z fiołka trójbarwnego na zapalenie oskrzeli\n2 łyżeczki ziela fiołka zalewamy 2 szklankami zimnej wody, doprowadzamy do wrzenia. Zestawiamy z ognia, przykrywamy i pozostawiamy na 10 minut. Pijemy trzy razy dziennie wraz z odrobiną miodu.\nHerbatka obniżająca gorączkę\nweź po 2 części kwiatów czarnego bzu, kory wierzbowej, wiązówki błotnej\nDomowe sposoby leczenia przeziębienia z dodatkiem kory wierzby mają podobne działanie do aspiryny! Kora wierzby posiada bowiem salicynę, która w ustroju rozpada się do kwasu salicylowego, działającego przeciwgorączkowo, odkażająco, przeciwbólowo i przeciwreumatycznie. Dwie czubate łyżeczki ziół zalewamy 2 szklankami wrzątku, przykrywamy i pozostawiamy na 15 minut do naciągnięcia. Studzimy napar, opcjonalnie słodzimy miodem i popijamy letnią małymi łykami.


Home BOŻE NARODZENIE\tSERNIK Z MAKIEM\nwritten by piegusek 9 listopada 2016\nSernik z makiem jest następstwem tego, że bardzo lubię połączenie sera z makiem i bardzo chciałam upiec taki sernik. Zależało mi na tym żeby był bez polewy i żeby się dobrze prezentował. Jeżeli chodzi o mnie to moje oczekiwania spełnił. Sernik, który widzicie na zdjęciach jest z połowy porcji i został upieczony w małej tortownicy o średnicy 22 cm. Nie wiedziałam na jaką wysokość mi urośnie, więc boki wylepiłam ciastem na całej wysokości blaszki. Moim zdaniem dodało mu to tylko uroku. To będzie jedna ze słodkich pozycji na moim świątecznym stole. Mam nadzieję, że spodoba się chociaż części z Was i również upieczecie ten sernik z makiem na zbliżające się Święta:).\nSERNIK Z MAKIEM was last modified: 12 listopada, 2017 by piegusek\nBoże NarodzenieBOŻE NARODZENIE-CIASTAciastadeserymaksernikświętasłodkietwaróg


Audyt czy audit - jêzykoznawcy a norma - PDF\nAudyt czy audit - jêzykoznawcy a norma\nDownload "Audyt czy audit - jêzykoznawcy a norma"\n1 Styczeñ/Luty 2003 TUVdotCOM TÜV Rheinland Berlin Brandenburg TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. Audyt czy audit - jêzykoznawcy a norma Systemy zarz¹dzania jakoœci¹ w bankach a\n2 Szanowni Pañstwo, W zwi¹zku z mo liwoœci¹ zamieszczenia adresów internetowych Pañstwa firm na naszej stronie internetowej, gor¹co prosimy zainteresowanych o kontakt (telefoniczny lub mailowy) w tej sprawie z nastêpuj¹c¹ osob¹: Marek Æwiok Tel. 32/ Przeœlemy Pañstwu stosowny formularz oœwiadczenia, w którym wyrazicie Pañstwo zgodê na umieszczenie adresu internetowego na naszej stronie internetowej. TÜV Rheinland/ ZETOM Polska Sp. z o.o. Zarz¹d: Janusz Grabka-Prezes Zarz¹du Marek Mucha-Wiceprezes Zarz¹du Siedziba: WARSZAWA ul. 17 Stycznia 56 tel. 022/ tel. 022/ fax 022/ ZABRZE ul. M. Sk³odowskiej-Curie 34 tel. 032/ tel. 032/ fax 032/ POZNAÑ ul. Wo³czyñska 37 tel. 061/ tel./ fax 061/ w. 337 W styczniu 2003 roku dotar³ do Pañstwa pierwszy numer Biuletynu Jakoœci. Mam nadziejê, e wszyscy Pañstwo zapoznaliœcie siê z jego zawartoœci¹. Biuletyn zosta³ rozes³any do wszystkich Pe³nomocników ds. Jakoœci u naszych Klientów oraz do Auditorów zewnêtrznych. Mamy nadziejê, e by³o to dobre posuniêcie ze wzglêdu na próbê wywo³ania dyskusji na tematy zwi¹zane z jakoœci¹. Ca³y czas czekamy na Pañstwa opinie, co do samej zawartoœci Biuletynu oraz kierunków jego rozwoju. Naszym celem jest poruszanie tematów najbardziej interesuj¹cych dla Pañstwa oraz rozwój wydawanego przez nas Biuletynu. Bêdziemy siê staraæ, aby na ³amach Biuletynu pojawia³y siê wypowiedzi osób, które bêd¹ chcia³y komentowaæ wydarzenia w œwiecie jakoœci. Bardzo gor¹co zachêcamy Pañstwa do reklamowania swoich firm na ³amach Biuletynu Jakoœci. Zachêcamy równie do czynnego udzia³u w dyskusjach oraz do Zespó³ redakcyjny: Zabrze ul. M. Sk³odowskiej-Curie 34 tel prowokowania takich dyskusji na ³amach Biuletynu. W bie ¹cym numerze przedstawiamy Pañstwu kilka ciekawych tematów. Zgodnie z tym co pisaliœmy ju wczeœniej, prezentujemy kolejn¹ spó³kê Grupy TÜV w Polsce TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. Po raz pierwszy w tym numerze zamieszczamy artyku³ poœwiêcony tematyce jakoœci, do którego jeden z naszych auditorów do³¹czy³ swój komentarz, a g³os w dyskusji zabra³ równie konsultant. Staramy siê Pañstwa przekonaæ do interesuj¹cego i cennego Ÿród³a informacji jakim jest platforma TUVdotCOM. Do Pañstwa indywidualnej oceny, ze wzglêdu na odbiór marketingowy, pozostawiamy informacje na temat znaku TÜV GS w stosunku do oznaczenia CE. Warto siê zastanowiæ nad dzia³aniami, które dodatkowo potwierdz¹ jakoœæ i bezpieczeñstwo Waszych wyrobów, a przez to pozwol¹ na uzyskanie przewagi konkurencyjnej. Zespó³ redakcyjny Opracowanie graficze i sk³ad: kragmedia.com Agencja interaktywna Zespó³ redakcyjny zastrzega sobie prawo do skracania objêtoœci artyku³ów nadsy³anych przez Pañstwa LUBLIN ul. Chmielna 2 tel. 081/ tel. 081/ tel.kom OLSZTYN ul. Warszawska 98 tel. 089/ tel. 089/ tel. kom CZÊSTOCHOWA ul. Kuceliñska 22 tel. 034/ SPIS TREŒCI: 1. Kilka s³ów od Redakcji 2. TUVdotCOM 3. TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. 4. Audyt czy audit - jêzykoznawcy a norma 5. Systemy zarz¹dzania jakoœci¹ w bankach 6. Skrót wydarzeñ z kraju 7. Znak TÜV GS, a oznaczenie CE 8. Szkolenia, konferencje, seminaria 9. Ró noœci\n3 TUVdotCOM Znak TUVdotCOM to udokumentowany, obiektywny dowód dostarczony przez trzeci¹ stronê co do cech i wykonania produktów, systemów i us³ug. Us³uga TUVdotCOM oferuje natychmiastow¹ identyfikacjê certyfikatów wydanych przez jedn¹ z najwiêkszych testuj¹cych i certyfikuj¹cych organizacji na œwiecie Grupê TÜV Rheinland /Berlin Brandenburg. TÜV Rheinland jest ca³kowicie niezale na od jakichkolwiek organizacji producentów. Jej misj¹ jest oferowaæ w wielu dziedzinach niezale ne ekspertyzy techniczne, które bêd¹ zapewnia³y, e technologia s³u y interesowi cz³owieka i œrodowisku. W³aœnie przez TUVdotCOM i inne us³ugi oferujemy udokumentowany, niezale ny dowód trzeciej strony co do bezpieczeñstwa i jakoœci. Sprawdzamy produkty nie tylko na etapie prototypów, ale równie w trakcie produkcji, aby siê upewniæ, e standardy s¹ utrzymywane. Nasi pracownicy odwiedzaj¹ producentów i fabryki na ca³ym œwiecie. Nie ma kraju którego nie obejmowalibyœmy swym dzia³aniem. TUVdotCOM Potwierdzeniem sprawdzonej przez nas jakoœci i bezpieczeñstwa jest jednolita na ca³ym œwiecie Pieczêæ TÜV Berlin. Na Pieczêci tej znajduje siê numer identyfikacyjny ID, który daje szybki dostêp do platformy TUVdotCOM. Platforma ta umo liwia dostêp do raportów z kontroli oraz certyfikatów wyrobów Klienta. Pozwala równie uzyskaæ informacje o zakresie us³ug oraz przeprowadzonych kontrolach u Klienta. Widaæ wiêc, i jest to bardzo dobre narzêdzie informacyjne jak i marketingowe. TUVdotCOM to wielofunkcyjny serwis internetowy i równoczeœnie platforma wymiany informacji. Po³¹czenie z internetow¹ baz¹ danych za poœrednictwem indywidualnego numeru identyfikacyjnego umieszczonego bezpoœrednio na pieczêci TÜV Berlin pozwala na dotarcie do zasadniczych cech ofert i us³ug. Pieczêæ TÜV Berlin jest potwierdzeniem nadawanym przez nas, TÜV Rheinland/ Berlin-Brandenburg - przez niezale n¹ i uznan¹ trzeci¹ stronê. Krótki opis dzia³ania i przeznaczenia platformy TUVdotCOM ma na celu zachêcenie Pañstwa do odwiedzania adresu: gdzie znajdziecie Pañstwo dostêp do platformy. Pocz¹wszy od nastêpnego numeru bêdziemy podawaæ numery identyfikacyjne ID naszych Klientów, które pos³u ¹ Pañstwu do sprawdzenia i uzyskania interesuj¹cych Was informacji odnoœnie produktów i samych producentów. 3\n4 TÜV Rheinland/Berlin Brandenburg TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. Spó³ka rozpoczê³a dzia³alnoœæ w marcu 2002 roku, czyli jest najm³odszym dzieckiem Grupy TÜV w Polsce. Powsta³a z przeniesienia do spó³ki prawa handlowego funkcjonuj¹cego w ramach TÜV Rheinland/ ZETOM Polska Sp. z o.o. Dzia³u Szkoleñ. Nowopowsta³a spó³ka korzysta z doœwiadczeñ Dzia³u Szkoleñ, bazy Klientów, zaplecza operacyjnego, sprzêtu oraz pracowników, którzy zostali zatrudnieni w TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. Aktualnie w firmie funkcjonuj¹ trzy Sekcje: - Sekcja Szkoleñ z zakresu systemów zarz¹dzania jakoœci¹ QMS AKADEMIA ZARZ DZANIA JAKOŒCI, - Sekcja Szkoleñ z Badañ Nieniszcz¹cych, - Sekcja Szkoleñ Miêkkich - AKADEMIA UMIEJÊTNOŒCI PSYCHOLOGICZNYCH B2B, I. Sekcja Szkoleñ QMS Oferuje szkolenia w zakresie: - Wdro enia systemu zarz¹dzania jakoœci¹ - Doskonalenia systemu zarz¹dzania jakoœci¹ - Dostosowania istniej¹cego systemu zarz¹dzania jakoœci¹ do wymagañ nowej normy EN ISO 9001:2000, którego termin up³ywa z koñcem 2003 roku - Zapewnienia ich pracownikom w³aœciwych kwalifikacji niezbêdnych do wykonywania codziennych obowi¹zków - Przystosowania kwalifikacji pracowników do wymagañ unijnych rynków pracy. Nasza oferta zawiera szkolenia i przygotowana jest nie tylko z myœl¹ o specjalistach odpowiedzialnych za przygotowanie, wdro enie i dostosowanie systemu zarz¹dzania jakoœci¹ do wymagañ normy EN ISO 9001:2000, ale równie dla specjalistów zainteresowanych szkoleniami z zakresu EN ISO 14001, OHSAS 18001, HACCP, ISO/TS oraz zintegrowanych systemów zarz¹dzania. Charakterystyka dzia³alnoœci Grupy TÜV W bie ¹cym numerze chcemy zaprezentowaæ Pañstwu TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. jako jedn¹ z trzech spó³ek koncernu dzia³aj¹c¹ w naszym kraju. Urz¹dzeñ Ciœnieniowych 97/23/EC /w skrócie: PED (ang.) lub DGR (niem.)/ - skonfrontowanie posiadanej wiedzy i umiejêtnoœci praktycznych oraz wymianê doœwiadczeñ z wyk³adowcami m.in. z SLV Halle i IS Gliwice oraz innymi uczestnikami szkoleñ - potwierdzenie posiadanych kwalifikacji i uzyskanie dokumentów honorowanych zarówno w Polsce jak i we wszystkich krajach Unii Europejskiej - poprzez zdanie egzaminów przed egzaminatorem niezale nej i renomowanej jednostki certyfikuj¹cej TÜV CERT. Kandydaci na kursy VT (1+2), PT (1+2), MT (1+2) nie musz¹ posiadaæ adnych uprawnieñ, chocia wskazane jest posiadanie doœwiadczeñ praktycznych z badania okreœlon¹ metod¹. Punktem wyjœcia dla kandydatów na kursy UT2 oraz RT2FAS jest posiadanie krajowych uprawnieñ, co najmniej stopnia 1 (wskazany stopieñ 2) uzyskanych w jednym ze znanych krajowych oœrodków (SIMP, Instytut Spawalnictwa w Gliwicach, Oœrodek Doskonalenia Kadr MP w Chorzowie itp.). Wychodz¹c naprzeciw sygnalizowanym przez Pañstwa potrzebom pragniemy rozszerzyæ nasz¹ ofertê w zakresie badañ nieniszcz¹cych poprzez zorganizowanie nastêpuj¹cych szkoleñ: - badania radiograficzne RT2 dla osób z certyfikatem RT2FAS (EN DGR 97/23/EC) - badania ultradÿwiêkowe UT1 z egzaminem kwalifikacyjnym 1 stopnia (EN DGR 97/23/EC) - badania radiograficzne RT2 z egzaminem kwalifikacyjnym 2 stopnia (EN 473+DGR 97/23/EC) Kierownikiem Sekcji Szkoleñ z Badañ Nieniszcz¹cych jest Pan Artur Donath. III. Sekcja Szkoleñ Miêkkich Kierownikiem Dzia³u Szkoleñ z zakresu QMS i Szkoleñ Otwartych jest Pani Anna Królicka. II. Sekcja Szkoleñ z Badañ Nieniszcz¹cych Szkolenia w zakresie badañ nieniszcz¹cych organizowane przez TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. obejmuj¹ obecnie swoim zakresem wymagania normy EN473 w nastêpuj¹cych metodach badañ: - Badania wizualne VT (1+2) - Badania penetracyjne PT (1+2) - Badania magnetyczno-proszkowe MT (1+2) - Badania ultradÿwiêkowe (UT2) - Badania radiograficzne w zakresie oceny radiogramów po³¹czeñ spawanych (RT2FAS). Uczestnictwo w tych szkoleniach umo liwia: - uporz¹dkowanie posiadanych i przyswojenie nowych wiadomoœci z zakresu przemys³owych badañ nieniszcz¹cych realizowanych w ró nych sektorach, w tym w obszarze obowi¹zywania Dyrektywy Program Szkoleñ Miêkkich Business to Business - realizowany w ramach TÜV Akademia obejmuje cykl szkoleñ warsztatowych dostêpnych dla wszystkich osób zainteresowanych danym tematem. Szkolenia prowadzone s¹ nowoczesnymi metodami psychoaktywnymi tzn. zak³adaj¹ one czynny udzia³ uczestników poprzez wykonywanie æwiczeñ, pracê seminaryjn¹ w podgrupach, case study i metody aktywizuj¹ce gry, proste testy, zabawy. Dziêki odwo³ywaniu siê do osobistych doœwiadczeñ i wiedzy uczestników, nowy materia³ jest lepiej zapamiêtywany, a nowe umiejêtnoœci skuteczniej przyswajane. Zajêcia prowadz¹ psycholodzy-trenerzy i zapraszani eksperci. Obecnie prowadzony jest nabór na nastêpuj¹ce szkolenia: - Autoprezentacja i Wyst¹pienia Publiczne, - Techniki Windykacji Nale noœci, - Efektywny Sekretariat i Pion Zarz¹dzania, - Efektywna Komunikacja w praktyce, - Negocjacje w Biznesie. Organizujemy równie specjalistyczne psychologiczne 4\n5 szkolenia treningowe, zamkniête opracowywane dla konkretnej firmy i odpowiadaj¹ce na konkretne potrzeby. Zakres tematyczny realizowanych projektów komunikacja w zespole i biznesie, asertywnoœæ, zarz¹dzanie zespo³em, techniki windykacji, negocjacje, zarz¹dzanie stresem, integracja zespo³ów, skuteczny sekretariat, outplacement itp. Zainteresowanych prosimy o kontakt z Panem Andrzejem Trutkowskim ( A dlaczego warto z nami wspó³pracowaæ? Poniewa : - Zadowolenie KLIENTA jest dla nas najwa niejsze - Zawsze staramy siê pomóc naszym KLIENTOM równie i w innych obszarach dziêki szerokim kontaktom ze specjalistami z ró nych dziedzin zarówno w kraju, jak i zagranic¹ - Gwarantujemy Pañstwu najwy szy poziom kszta³cenia anga uj¹c profesjonalnych i doœwiadczonych trenerów - Zaufa³o nam ju ponad 300 firm decyduj¹c siê na szkolenie pracowników u nas - 85% klientów wystawi³o nam ocenê bardzo dobr¹ i wci¹ korzysta z naszych us³ug - Szkolimy zgodnie ze standardami obowi¹zuj¹cymi w Unii Europejskiej - Certyfikaty, które otrzymuj¹ uczestnicy maj¹ uznanie europejskie i s¹ rejestrowane w centralnej bazie TÜV Akademie Rheinland GmbH. W nastêpnym numerze zaprezentujemy TÜV Consulting Polska Sp. z o.o. Audyt czy audit - jêzykoznawcy a norma Jest zaskakuj¹ce, e nawet najnowsze s³owniki jêzyka polskiego czy wyrazów obcych nie odnotowuj¹ jeszcze wyrazu audyt b¹dÿ audit. Spotykamy w nich natomiast s³owo auditing, oznaczaj¹ce system rewizji gospodarczej i doradztwa ekonomicznego, realizowany przez wyspecjalizowanych ekspertów na podstawie przepisów krajowych i miêdzynarodowych. Nowy s³ownik ortograficzny PWN pod red. Prof. Edwarda Polañskiego te milczy o audycie/audicie, ale rzeczownik audytor i przymiotnik audytorski. Ten pierwszy istnieje w jêzyku polskim od stuleci (zapo yczyliœmy go z ³aciny). Dawniej oznacza³ rzecznik przy s¹dzie wojskowym lub sêdziego wojskowego, a tak e sêdziego w s¹downictwie koœcielnym. Audytorem jest ponadto s³uchacz, czyli student oraz uczeñ przes³uchuj¹cy kolegów z zadanych lekcji. Dziœ audytor to g³ównie ktoœ, kto, przeprowadza w firmie audyt, czyli dos³ownie rewizje ksi¹g, inaczej rewident ksiêgowy. Pozostawienie auditingu w wersji oryginalnej t³umaczy siê k³opotami artykulacyjnymi zbitki g³osowej -dyti (bardzo trudno to wymówiæ). Po spolszczeniu musia³by wiêc wyjœæ audytyng (proszê porównaæ meeting sta³ siê mityngiem, a nie: mitingiem). Obcojêzyczne po³¹czenie fonetyczne di zawsze przybiera w polszczyÿnie formê dy. Mówimy i piszemy: dyrekor (ang. director), akredytacja (fr. accreditation), audytorium (³ac. auditorium), audycja (³ac. auditio s³uchanie ), audytywny (fr. auditif), czyli inaczej s³uchowy, przyswajany, przyjmowany za pomoc¹ s³uchu. Niech wiêc istnieje sobie auditing, ale nale y siê upieraæ przy audycie. Podobno konsultanci nadzoruj¹cy proces zdobywania certyfikatu ISO wymagaj¹, by w dokumentacji stosowaæ zapisy pochodz¹ce z normy wydanej przez PKN (w opisie normy PN-EN ISO 9001 uparcie trzymaj¹ siê postaci audit, auditor). Trzeba z tym walczyæ! Instytucje lub organy pañstwowe nie mog¹ wymuszaæ stosowania niepoprawnej pisowni. Za audytem i audytorem zdecydowanie opowiadaj¹ siê wszyscy jêzykoznawcy. KOMENTARZ W jêzyku polskim na ró nych szczeblach instytucjonalnych spotykamy ten termin pisany w jednej jak i drugiej formie jêzykowej. Te obydwie formy jêzykowe mo na spotkaæ zarówno w oficjalnych publikatorach PKN, jak te w wypowiedziach osób zajmuj¹cych siê profesjonalnie systemami zarz¹dzania jakoœci¹. W trakcie wyg³aszanej przez moj¹ osobê prelekcji, na jednym z sympozjów, zosta³em publicznie upomniany przez osobê zajmuj¹c¹ wysokie stanowisko w Organizacji POLSKIE FORUM ISO, e nie nale y mówiæ audyt lecz audit. Fakt ten œwiadczy o tym, e nie ma w jêzyku polskim jednoznacznych rozstrzygniêæ odnoœnie pisowni tego wyrazu, a jej praktyczne stosowanie zale y od decyzji stosuj¹cego. Wyra enie to pochodzi z jêzyka ³aciñskiego gdzie w oryginale ma nastêpuj¹ce znaczenia: AUDIO,-IRE,-IVI,-ITUM, 1.s³uchaæ, s³yszeæ, dowiadywaæ siê, 2.przys³uchiwaæ siê, 3.wys³uchaæ, zgodziæ siê, przyznaæ, 4.byæ pos³usznym, iœæ za kimœ, 5.daæ siê s³yszeæ, mieæ znaczenie, zyskaæ rozg³os, AUDITOR,-IS, 1.s³uchacz, uczeñ, 2. sêdzia œledczy, urzêdnik zajêty dochodzeniem sprawy, przes³uchaniem œwiadków, AUDITORIUM 1. zespó³ s³uchaczy, 2. sala wyk³adowa, szko³a, 3. przes³uchanie, AUDITUS 1. s³uch, zmys³ s³uchu, zdolnoœæ s³yszenia, 2. wieœæ, pog³oska, wiadomoœæ. W œwietle powy szego pragnê raz jeszcze podkreœliæ, e na gruncie jêzyka polskiego sprawa ta nie wydaje siê byæ jednoznacznie rozstrzygniêt¹. Jêzyk polski zna inne wyrazy zapo yczone z ³aciny a pisane i wymawiane prawie tak, jak w oryginale np. INTELLECTUALIS, INTELLIGO, po polsku mówimy INTELEKTUALNY, INTELIGENT. W jêzyku niemieckim s³owo Audit, zapo yczone z ³aciny, nale y wymawiaæ jako Audyt, st¹d mo e pochodz¹ nalecia³oœci do jêzyka polskiego. Ostateczn¹ sprawê rozstrzygniêæ w tym zakresie pozostawiam specjalistom-jêzykoznawcom. Marek Mucha. Wiceprezes Zarz¹du TÜV-Rheinland/ZETOM Polska Sp. z o.o. Dyrektor Jednostki Certyfikuj¹cej TÜV-Rheinland InterCert Audyt czy audit 5\n6 QMS Budowa systemów zarz¹dzania jakoœci¹ w oparciu o normy ISO serii 9000 w bankach w Polsce i na œwiecie. Brak jest oficjalnych statystyk podaj¹cych dok³adn¹ liczbê banków na œwiecie legitymuj¹cych siê certyfikatami jakoœci. Pierwotnie, wprowadzanie systemów jakoœci opartych na normach ISO serii 9000, których pierwsza wersja zosta³a wydana w roku 1987, dotyczy³o g³ównie przemys³u i sfery produkcyjnej. Kolejne modyfikacje tych norm szczególnie ukierunkowanie na procesy w normie ISO 9001:2000 pomaga wprowadzaæ ideê jakoœci w sferê us³ug, a wiêc i do bankowoœci. W Polsce szacuje siê, e oko³o 3000 organizacji posiada certyfikat jakoœci, w tym piêæ banków. Pierwszym bankiem, który otrzyma³ potwierdzenie zgodnoœci z norm¹ ISO 9000:94 swojego systemu zarz¹dzania jakoœci¹ na polecenie przelewu realizowane drog¹ elektroniczn¹ BRESOK by³ BRE Bank SA. W dniu 10 lutego 1998 r. Zarz¹d Banku podj¹³ decyzjê o rozpoczêciu prac maj¹cych na celu uzyskanie certyfikatu ISO 9001 dla p³atnoœci bezgotówkowych, natomiast w lutym 1999 roku odby³ siê, zakoñczony wynikiem pozytywnym, audit certyfikuj¹cy. W roku 2002 po przeprowadzonym audicie wznawiaj¹cym, BRE Bank SA, by³ równie pierwszym bankiem, który otrzyma³ certyfikat zarz¹dzania jakoœci¹ na zgodnoœæ z now¹ norm¹ ISO 9001:2000 w zakresie polecenie przelewu realizowane drog¹ elektroniczn¹ BRESOK i interbresok. Pozosta³ymi bankami, które uzyska³y certyfikat jakoœci s¹ obecnie: 1. Nordea Bank Polska S.A. (d. Bank Komunalny z Gdyni - norma ISO 9000:1994 w zakresie udzielania kredytów konsumpcyjnych), 2. Krajowa Spó³dzielcza Kasa Oszczêdnoœciowo-Kredytowa (norma ISO 9001:94 - ca³a dzia³alnoœæ) 3. I oddzia³ Bank Gospodarki ywnoœciowej S.A. w Warszawie (norma ISO 9002:94 - ca³a dzia³alnoœæ) 4. Kredyt Bank S.A., który otrzyma³ certyfikat na zgodnoœæ z norm¹ ISO 9001:2000 dla us³ugi private banking. Równie inne banki, szczególnie te z pierwszej dwudziestki najwiêkszych polskich banków, przygotowuj¹ siê do Rysunek - Liczba certyfikatów przyznana instytucjom finansowym; Opracowanie w³asne na podstawie list otrzymanych od TÜV Rheinland (TÜV Cert), Lloyd s Register Quality Assurance Ltd (LRQA)., KEMA Registered Poland (KEMA) oraz ze stron internetowych : bsi.org.uk, nowego podejœcia ukierunkowanego na podnoszenie jakoœci oferowanych us³ug poprzez szkolenia swojej kadry oraz wprowadzanie ogólnych zasad ukierunkowanych na jakoœæ obs³ugi klienta. A jak sytuacja ta prezentuje siê na œwiecie? Normy ISO o serii 9000 w bankach na œwiecie Podjêta próba oceny systemów jakoœci w bankach na œwiecie, zosta³a opracowana m.in. na podstawie trzech list otrzymanych od firm certyfikuj¹cych: TÜV Rheinland (TÜV Cert), Lloyd s Register Quality Assurance Ltd (LRQA), KEMA Registered Poland (KEMA). Ponadto, informacje zebrane zosta³y ze stron internetowych: British Standard Institute (BSI), Det Norske Veritas (DNV), SGS ICS, Deutsche Gesellschaft zur Zertifizierung von Managementsystem) (DQS), SQS Switzerland (SQS). Z zebranych informacji wynika, i dopiero w roku 1991 banki zaczê³y ubiegaæ siê o certyfikacjê swoich systemów jakoœci na zgodnoœæ z norm¹ ISO 9001 lub 9002, czyli 4 lata po wydaniu pierwszej wersji norm ISO serii Certyfikaty przyznane œwiadcz¹ o problemach jakie stwarza³o prze³o enie pocz¹tkowo typowo produkcyjnych norm na sektor us³ug finansowych. Wydanie normy ISO :1991 przyspieszy³o znacznie proces wprowadzania systemów jakoœci do sektora us³ug finansowych a w szczególnoœci do banków. Nowe normy ISO 9000:2000 zawieraj¹ce mniej biurokratycznych wymagañ pozwol¹ z pewnoœci¹ na ³atwiejsze ich zrozumienie i szybsz¹ implementacjê do instytucji finansowych. a. Rozk³ad geograficzny Ró norodnie przedstawia siê równie lokalizacja banków, które otrzyma³y certyfikat jakoœci na zgodnoœæ z normami ISO serii Praktycznie na wszystkich kontynentach znana jest idea systemów jakoœci wprowadzana w bankach. Widoczne jest jednak skupienie banków posiadaj¹cych certyfikat na Starym Kontynencie, gdzie niekwestionowanym liderem wœród pañstw europejskich jest Wielka Brytania. Banki maj¹ce siedzibê lub oddzia³ w tym kraju uzyska³y ponad 1/3 (70) z ogólnej liczby certyfikatów (201), w pozosta³ych krajach, takich jak: Niemcy, Szwajcaria, Holandia, Francja, W³ochy, Austria jest po kilka banków posiadaj¹cych scertyfikowane obszary swojej dzia³alnoœci na zgodnoœæ z miêdzynarodowymi normami. Krajami, w których banki w ostatnich latach zaczê³y bardzo dynamicznie wprowadzaæ zarz¹dzanie jakoœci¹ w oparciu o normy ISO serii 9000, s¹ kraje Dalekiego Wschodu. Przewodzi im Hong - Kong (12) i Singapur (7). Na innych kontynentach liderami s¹: 6\n7 Rysunek - Certyfikaty przyznane dla banków w podziale na pañstwa; Opracowanie w³asne na podstawie list otrzymanych od TÜV Rheinland (TÜV Cert), Lloyd s Register Quality Assurance Ltd (LRQA)., KEMA Registered Poland (KEMA) oraz ze stron internetowych: bsi.org.uk, Brazylia (15) w Ameryce Po³udniowej, Arabia Saudyjska (3) i Indie (4) w Azji. b. Obszary dzia³alnoœci poddawane certyfikacji Zgromadzone informacje wskazuj¹, i znane na œwiecie banki posiadaj¹ po kilka scertyfikowanych obszarów dzia³alnoœci. Banki w odró nieniu od przedsiêbiorstw produkcyjnych, nie uzyskuj¹ certyfikatu na swój system zarz¹dzania jakoœci¹ dla ca³ego obszaru swojej dzia³alnoœci, a jedynie na okreœlone procesy np. na poszczególne operacje bankowe. Wynika to g³ównie ze skomplikowania procesów wystêpuj¹cych w tych instytucjach finansowych oraz potrzeby wprowadzania coraz to nowych produktów i zwi¹zanych z tym procesów w celu zaspokojenia stale rosn¹cych wymagañ klientów. Po wprowadzeniu systemu zarz¹dzania jakoœci¹ dla jednego lub kilku œciœle powi¹zanych ze sob¹ procesów, banki zwykle staraj¹ siê rozszerzaæ go w³¹czaj¹c do niego kolejne procesy, a do momentu objêcia systemem zarz¹dzania jakoœci¹ ca³ej instytucji. Dlatego te du e banki, posiadaj¹ po kilka certyfikatów na ró ne obszary dzia³alnoœci, niektóre natomiast maj¹ scertyfikowan¹ ca³¹ sferê swojej dzia³alnoœci. Z zebranych danych wynika, e zwykle pierwsz¹ w kolejnoœci operacj¹ bankow¹, w³¹czan¹ do systemu zarz¹dzania jakoœci¹, jest obs³uga kart p³atniczych. 16 banków zdecydowa³o siê na tak¹ drogê. Innych czternaœcie banków (7% ogó³u przyznanych certyfikatów) posiada natomiast certyfikat na obs³ugê rachunków, a 10 instytucji (5% ogó³u przyznanych certyfikatów) spoœród 201 badanych na rozliczenia pieniê ne. Obszar dzia³alnoœci kredytowej by³ przedmiotem certyfikacji w 12 bankach (6 % ogó³u przyznanych certyfikatów). Nastêpn¹ w kolejnoœci, jest szeroko pojêta dziedzina bankowoœci elektronicznej; podobnie jak to ma miejsce w pierwszym w Polsce scertyfikowanym na zgodnoœæ z norm¹ ISO 9001 BRE Banku SA; wraz ze zwi¹zan¹ z ni¹ obs³ug¹ techniczn¹ by³a przedmiotem certyfikacji w siedmiu bankach (3,5 % badanych banków). Podsumowanie W oparciu o zebrany materia³ mo na stwierdziæ równie, e: 1. Najwiêcej banków, które wprowadzi³y w swoich organizacjach systemy zarz¹dzania jakoœci¹, znajduje siê w Wielkiej Brytanii, w tym tacy giganci jak: HSBC, Barclays Bank, Girobank, Lloyds Bank, Midland Bank, National Westminster Bank, Royal Bank of Scotland; 2. Filie amerykañskich banków w Europie (Citibank, Chase Manhattan, Ford Bank) maj¹ wdro one systemy zarz¹dzania jakoœci¹; 3. Idea certyfikowania systemów jakoœci trafi³a równie do USA, gdzie instytucj¹, która podda³a siê procedurze certyfikacyjnej BSI w 1996 roku by³ HSBC Asset Management Americas Inc. Bank ten otrzyma³ certyfikat ISO 9002:94 dla dostarczania us³ug w zakresie wsparcia administrowania, zarz¹dzanie akcjami i gotówk¹; lokalna kontrola danych i wspólne zarz¹dzanie funduszami. Nastêpnym by³ Bank of America, który uzyska³ certyfikat na zgodnoœæ z norm¹ ISO 9002 od firmy DNV; 4. Na liœcie banków z systemami jakoœci pojawiaj¹ siê banki z krajów Dalekiego Wschodu: Bank of Rajasthan, Punjab National, Punjab & Sindh z Indii, Capital Securities Corp. z Korei, Standard Chartered Bank z Hongkongu i Singapuru, Union Bank z Hongkongu: 5. Praktycznie nie ma takiej sfery dzia- ³alnoœci bankowej, która nie by³aby jeszcze scertyfikowana w jednym lub wiêcej z wymienionych banków, np. us³ugi w zakresie bankowoœci elektronicznej zosta- ³y ujête w systemy zarz¹dzania jakoœci¹ w Barclays Bank, Chase Manhattan, Lloyds Bank, wydawanie i obs³uga kart magnetycznych w Alliance and Leicester Bank z Wielkiej Brytanii, Barclayscard Company, dzia³alnoœæ kredytowa w Bank of Cyprus, obs³uga handlu zagranicznego w Bank of Scotland, HSBC Trade Service, dzia³alnoœæ hipoteczna w Bristol and West, ING Bank, ca³okszta³t dzia³alnoœci zwi¹zanej z obs³ug¹ klientów korporacyjnych w Barclays Bank Plc, Lloyds Bank Plc, klientów detalicznych w AIK Bank, First Trust Bank; 6. Wiêkszoœæ banków zagranicznych posiadaj¹cych udzia³y w polskim sektorze bankowym (Commerzbank, Deutsche Bank, Citibank, ING Bank, Fiat Bank, Ford Bank, Westdeutsche Landesbank) posiada scertyfikowane systemy zarz¹dzania jakoœci¹; zaczyna to owocowaæ wdra aniem systemów jakoœci opartych o normy ISO serii 9000 do banków, w których s¹ udzia³owcami. W chwili obecnej idea zarz¹dzania jakoœci¹ zatacza coraz to szersze krêgi w dziedzinie us³ug finansowych, zarówno w sektorze bankowym jak równie np. ubezpieczeniowym, funduszy emerytalnych. BodŸcem wspomagaj¹cym jest wprowadzenie nowych norm ISO serii 9000:2000 ukierunkowanych na podejœcie procesowe, o wiele bli sze sektorowi us³ug, ani eli podejœcie produktowe charakterystyczne dla norm ISO 9000:1994. Dziêki nim banki maj¹, podobnie jak wszystkie inne organizacje nastawione na jakoœæ, solidne podstawy do wprowadzania w swoich strukturach zasad zarz¹dzania przez jakoœæ. Robert Daniluk BRE Bank SA Departament Organizacji Wydzia³ Jakoœci ul. Senatorska Warszawa QMS 7\n8 QMS W dobie skandali finansowych w wielkich korporacjach i w czasach stagnacji gospodarczej wa ne s¹ dzia³ania, które w istotny sposób wp³ywaj¹ na wzrost zaufania do organizacji oferuj¹cej swoje us³ugi. Jest to szczególnie istotne w przypadku banków, którym zarówno powierzamy nasze pieni¹dze jak i finansujemy z ich œrodków nasze inwestycje. Jednym z takich dzia³añ jest wprowadzenie w banku Systemu Zarz¹dzania Jakoœci¹. Nie do koñca mo na zgodziæ siê z autorem artyku³u, e rodzina norm ISO 9000 z roku 1994 by³a ukierunkowana g³ównie na przemys³ i strefê produkcyjn¹. Systemy Zarz¹dzania Jakoœci¹ oparte na tych normach jak pokazuj¹ ró ne przyk³ady, w tym równie w za³¹czonym artykule, zosta³y z powodzeniem wdro one w najró niejszych organizacjach. Nasza dzia³alnoœæ podlega permanentnemu doskonaleniu i dotyczy to miêdzy innymi stosowanych norm. Doskonalenie to doprowadzi³o do wydania nowej rodziny norm ISO 9000:2000. Normy te bêd¹c ukierunkowane na podejœcie procesowe dostarczaj¹ wiele korzyœci, polegaj¹cych miêdzy innymi na: KOMENTARZ - wdra aniu strategii kierownictwa, - lokalizacji dzia³añ i powi¹zañ o znaczeniu krytycznym, - zniesieniu œcianek dzia³owych wystêpuj¹cych miêdzy poszczególnymi obszarami dzia³añ. Zniesienie tych tzw. œcianek dzia³owych jest szczególnie istotne w bankach, gdzie doprowadzi to zarówno do skrócenia czasu realizacji zlecenia klienta, jak równie doprowadzi do umieszczenia klienta w centrum zainteresowania. Zmiany norm jakoœciowych na wersjê z roku 2000, zawieraj¹ce wg autora artyku³u mniej biurokratycznych wymagañ, dotycz¹ generalnie wszystkich firm zarówno produkcyjnych jak i us³ugowych. Grzegorz Grabka Z-ca Dyrektora Dzia³u QMS TÜV Rheinland/ ZETOM Polska Sp. z o.o. Auditor wiod¹cy TÜV Cert System zarz¹dzania jakoœci¹ wg ISO 9001 : 2000 w sektorze finansowym g³os w dyskusji Po przeczytaniu interesuj¹cego artyku³u autorstwa Pana Roberta Daniluka, pragnê krótko podzieliæ siê z Pañstwem przemyœleniami na temat budowy systemów zarz¹dzania jakoœci¹ w sektorze finansowym. Tak siê sk³ada, e od 2000 roku pracuj¹c w TÜV Consulting Polska mam mo liwoœæ doradzaæ niektórym bankom czy firmom brokerskim jak sprawnie zbudowaæ lub udoskonaliæ system zarz¹dzania jakoœci¹. Rzeczywiœcie, jak s³usznie zauwa a Pan Robert Daniluk, nowelizacja normy ISO 9001 z grudnia 2000 roku umo liwi³a szersze zainteresowanie podmiotów œwiadcz¹cych us³ugi finansowe (banków, funduszy powierniczych, firm ubezpieczeniowych, funduszy emerytalnych) przebudow¹ w³asnych organizacji pod k¹tem uwzglêdnienia w ich funkcjonowaniu wymagañ dotycz¹cych systemów jakoœci. Mo na z ca³¹ pewnoœci¹ stwierdziæ, e wymagania normy ISO 9001 wychodz¹ naprzeciw obecnym zasadom stosowanym w zarz¹dzaniu sektorem finansowym. Uwzglêdniaj¹c w nowym wydaniu normy 8 zasad zarz¹dzania jakoœci¹ (w których pobrzmiewaj¹ prawa Deminga czy Ishikawy) dano sygna³ podmiotom gospodarczym, e jakoœæ us³ugi jest nierozerwalnie zwi¹zana z jakoœci¹ zarz¹dzania. Banki dzia³aj¹ wg specyficznych zasad wynikaj¹cych z tego, e s¹ instytucjami zaufania publicznego. Wszelkie procesy organizacyjne w tych instytucjach s¹ opisane szczegó³owymi procedurami co do trybu i zasad postêpowania. Tak wiêc, prowadz¹c prace nad budow¹ systemu zarz¹dzania jakoœci¹ musz¹ dokonaæ rzetelnej analizy i wskazaæ te s³abe punkty organizacji, które nale y udoskonaliæ. To w³aœnie wtedy audity wewnêtrzne jakoœci staj¹ siê nieocenion¹ pomoc¹ przy ocenie i póÿniejszej weryfikacji procesów, choæ wydawaæ by siê mog³o, e inne istniej¹ce od lat w banku mechanizmy nadzoru i kontroli powinny wykluczyæ uzdrawiaj¹c¹ moc auditów. Ale w wielu przypadkach wystarczy jedynie udowodniæ, e w praktyce funkcjonuj¹ skuteczne rozwi¹zania, czêsto bardziej rygorystyczne ni wymagania normy. Tak jest prawie zawsze w przypadku zarz¹dzania zasobami ludzkimi, infrastruktur¹ czy w zakresie legislacji wewnêtrznej i zakupów. Banki myœl¹c o wprowadzeniu systemu zarz¹dzania jakoœci¹ najczêœciej pocz¹tkowo ograniczaj¹ siê do wybrania obszaru, w którym pok³adaj¹ wielkie nadzieje marketingowe a póÿniejszy certyfikat ISO 9001 ma byæ istotnym dowodem przewagi konkurencyjnej. Ale w krótkim czasie po pierwszej certyfikacji, widz¹c korzystne efekty wynikaj¹ce z systemu dla ca³ej organizacji podejmuj¹ decyzjê o rozszerzeniu obszaru certyfikowanego o inne us³ugi. To najlepszy kontr argument dla tych, którzy s¹dz¹, e w bankach panuje dziœ tylko moda czy snobizm na ISO. Przecie ta moda kosztuje, a banki jak ma³o kto umiej¹ liczyæ pieni¹dze. Robert Gostkowski Dyrektor Biura Regionalnego TÜV Consulting Polska - Unternehmensgruppe TÜV Rheinland Sp. z o. o. w Lublinie Robert Daniluk zwi¹zany od pocz¹tku swojej kariery zawodowej z BRE Bankiem, gdzie jest wspó³odpowiedzialny za wprowadzenie i rozwój systemu zarz¹dzania jakoœci¹ w oparciu o normê ISO 9001:2000. Z wykszta³cenia ekonomista, finalizuje obecnie pisanie pracy doktorskiej nt. wp³ywu koncepcji zarz¹dzania jakoœci¹ na skutecznoœæ zarz¹dzania w instytucjach finansowych. Audytor certyfikuj¹cy - trenuj¹cy firmy TÜV Cert, maj¹cy na swym koncie kilka audytów zewnêtrznych. Konsultant i wyk³adowca w szko³ach biznesu. Opracowa³ i przeprowadzi³ kilkadziesi¹t szkoleñ w instytucjach finansowych z zakresu Total Quality Management, ISO 9000, Six Sigma i innych technik zarz¹dzania organizacj¹. Autor kilkunastu publikacji naukowych z zakresu zarz¹dzania jakoœci¹. 8\n9 Skrót wydarzeñ z kraju Wydarzenia Spotkanie pracowników firm Grupy TÜV Rheinland/ ZETOM Polska Wis³a, PaŸdziernik 2002 r. W dniach od 20 do 22 paÿdziernika 2002 roku odby³o siê kolejne spotkanie szkoleniowe dla pracowników TÜV Rheinland/ ZETOM Polska. Spotkanie to podzielone by³o na dwie czêœci. Pierwsza to szkolenie dla auditorów i konsultantów w pierwszym dniu spotkania. Ich szkolenie podzielone by³o na dwie czêœci. W pierwszej, tematyk¹ szkolenia by³a: Procesowa orientacja w zarz¹dzaniu przedsiêbiorstwem problematykê przedstawi³ Pan Josef Lazar. Druga czêœæ to wymiana doœwiadczeñ auditorów i konsultantów poprowadzona przez Pana Marka Muchê Dyrektora Jednostki Certyfikuj¹cej TÜV Rheinland InterCert. Wieczorem, pierwszego dnia na spotkanie przyjechali pozostali pracownicy firmy i rozpoczê³a siê druga czêœæ spotkania. wspania³y tort "firmowy" Ju wszyscy razem, wieczorne spotkanie rozpoczêliœmy od spaceru po okolicy. Po krótkim odpoczynku spotkaliœmy siê przed hotelem na ognisku. Jedliœmy i piliœmy same przepyszne rzeczy zapijaj¹c góralskim grzañcem. Jak ju za³oga w komplecie sobie pojedliœmy, to Pan Prezes zaprosi³ nas do barku, w którym nasz specjalista ds. zarz¹dzania potencja³em ludzkim przygotowa³ nam Bal w kolorze Blue. W trakcie balu wybieraliœmy najciekawszy strój w kolorze Blue, dru ynowo odgadywaliœmy tytu³y filmów, a ju na koniec zespo³owo wykonywaliœmy utwory w zabawie Karaoke. Powiem szczerze ja tam by³em i tego s³ucha³em, ale... mi³o siê rozczarowa³em, e taki potencja³ muzyczny w nas drzemie. Nazajutrz, po udanej zabawie nasz specjalista od potencja³u znowu przygotowa³ kilka ciekawostek. Jedna z nich to zabawa symulacyjna w podgrupach - Wioska Kakoo. Druga zaœ, to gra terenowa - Wyspa Skarbów. Gra terenowa w górach, po aktywnym wieczorze w barku, wyczerpa³a niektórych do cna. Oczywiœcie nikt nie narzeka³, tylko szuka³ skarbów jakie nam przygotowa³ nasz Pan Prezes. Po wyczerpuj¹cym drugim dniu spotkania, po obiedzie rozjechaliœmy siê do domów, aby odpocz¹æ po szkoleniu. A jak siê bawiliœmy przepraszam szkoliliœmy widaæ na za³¹czonych zdjêciach. w nastêpnym numerze: 1. ISO w Urzêdzie Wojewódzkim 2. TÜV Consulting Polska Sp. z o.o. 3. Karnawa³owa Gala TÜV Zmiany w QS 9000 i ISO/TS\n10 Znaki Znak TÜV GS, a oznaczenie CE Jakie s¹ ró nice i korzyœci dla producentów? Autor: Roberto Falco, Dyrektor Sprzeda y (USA) Jakie s¹ ró nice pomiêdzy produktami oznaczonymi tylko znakiem CE a tymi które dodatkowo oznaczone s¹ znakiem TÜV GS? Jakie s¹ korzyœci dla producentów i konsumentów? Artyku³ ten prezentuje krótki opis obu znaków i rzeczowy opis podstawowych ró nic. Producenci s¹ odpowiedzialni za zapewnienie, e produkty umieszczane przez nich na rynku spe³niaj¹ wszystkie odpowiednie wymagania. Jeœli regulacje nie wymagaj¹ obowi¹zkowych certyfikacji, producenci czêsto poszukuj¹ dobrowolnych certyfikacji, aby upewniæ siê, e ich produkty spe³niaj¹ wymagania narzucone prawem. Znak TÜV GS Znak TÜV GS ma swoje korzenie w niemieckim prawie bezpieczeñstwa sprzêtu, ale literowe t³umaczenie GS nie oznacza German Safety niemieckie bezpieczeñstwo, ale Geprüfte Sicherheit - sprawdzony pod wzglêdem bezpieczeñstwa. Generalnie ocenia siê, bada i certyfikuje aspekty bezpieczeñstwa elektrycznego produktu w powi¹zaniu z nadawaniem oznaczenia. Znak TÜV GS jest najczêœciej nadawanym dobrowolnym znakiem certyfikacyjnym i jest od dawna rozpoznawanym w Niemczech symbolem bezpieczeñstwa produktów. W minionej dekadzie, cz³onkowie Unii Europejskiej zostali przyzwyczajeni do tego znaku umieszczanego na produktach. Znak TÜV GS oznacza, e: - reprezentatywna próbka danego produktu zosta³a oceniona, przebadana i zatwierdzona pod wzglêdem bezpieczeñstwa, - proces produkcyjny jest wizytowany raz w roku, - stosuj¹c go jako znak dobrowolny, uzyskujesz marketingow¹ przewagê nad konkurencj¹. Znak CE W przeciwieñstwie do znaku TÜV GS, oznaczenie CE jest w³asn¹ deklaracj¹ producenta producent deklaruje zgodnoœæ z odpowiednimi dyrektywami Unii Europejskiej. Dla wiêkszoœci produktów sprzedawanych w Unii Europejskiej, oznaczenie CE i Deklaracja Zgodnoœci s¹ obowi¹zkowe. Z wyj¹tkiem niektórych tylko produktów o wysokim ryzyku, wiêkszoœæ produktów posiada deklaracjê samego producenta o zgodnoœci z podstawowymi wymaganiami. Oznaczenie CE otwiera produktom dostêp do rynku Unii Europejskiej, a nie jest znakiem jakoœci czy znakiem certyfikacyjnym, nie jest nawet narzêdziem marketingowym. Oznaczenie CE jest znakiem, który jest tylko deklaracj¹ w³asnej odpowiedzialnoœci dostawcy. Umo liwia umieszczanie produktów na rynku europejskim, zezwala na swobodny ruch produktów i pozwala na wycofywanie produktów niezgodnych i nic wiêcej. Oznaczenie CE nie powinno byæ mylone z innymi znakami dopuszczaj¹cymi lub certyfikatami jakie s¹ wydawane przez Akredytowane Jednostki Certyfikacyjne Unii Europejskiej. W Przewodniku Unii Europejskiej ds. Wdra ania Dyrektyw Zgodnoœci Wspólnoty zamieszczono nastêpuj¹ce stwierdzenie: G³ówne cele oznaczenia CE: - wskazuje zgodnoœæ produktu z podstawowymi wymaganiami dyrektyw, - pozwala umieszczaæ produkty na rynku, - pozwala klientom i odpowiednim w³adzom wycofywaæ niezgodne produkty. - zapewnia wolny przep³yw towarów. Oznaczenie CE nie jest: - oznaczeniem, certyfikatem lub dopuszczeniem wydanym przez trzeci¹ stronê, - narzêdziem marketingowym czy promocyjnym, - znakiem jakoœci. TÜV GS = Dowód W poni szej tabeli widaæ wyraÿnie, e s¹ kluczowe korzyœci dobrowolnego posiadania znaku TÜV GS w odniesieniu do wymogów uregulowañ. Znak TÜV GS a oznaczenie CE Znak TÜV GS Oznaczenie CE Dobrowolny Wymagany Pojawia siê tylko na zatwierdzonych Pojawia siê na wszystkich produktach produktach Test i certyfikacja przez niezale n¹ trzeci¹ stronê zanim produkt zostanie wprowadzony na rynek Ci¹g³y nadzór produktu i jego produkcji przez trzeci¹ stronê w trakcie obowi¹zywania licencji Wartoœciowa przewaga konkurencyjna pokazuj¹ca powi¹zania z dobrze znanymi europejskimi instytucjami badawczymi Symbol bezpieczeñstwa i zgodnoœci produktu Pe³ny dostêp do internetowej bazy TUVdotCOM Dostêp do TUVdotCOM Znak TÜV GS pozwala równie klientom i u ytkownikom na przegl¹danie ewidencji zgodnoœci przez internet. Us³uga TUVdotCOM pozwala na natychmiastow¹ identyfikacjê specyfikacji produktu, broszur oraz raportów z badañ (has³o ochronne dla bezpieczeñstwa). Wiêcej informacji na stronie: Zak³ada siê badanie, ale nie ma jego potwierdzenia przez niezale n¹ trzeci¹ stronê Nie ma zastosowania oraz wymogu nadzoru produktu oraz produkcji Brak jakiejkolwiek przewagi konkurencyjnej, po prostu deklaracja zgodnoœci samego producenta Symbol handlowy z domniemaniem zgodnoœci Ograniczony dostêp do internetowej bazy TUVdotCOM Artyku³ udostêpniony i przet³umaczony za zgod¹ redakcji World News- International Journal of Safety & Standards, Trends & Information January/February\n11 Nazwa szkolenia Termin Tematyka Ekspert Systemu HACCP Autoprezentacja i wyst¹pienia publiczne Auditor wewnêtrzny ISO Szkolenia - Konferencje - Seminaria Szkolenie jest adresowane do osób które chc¹ pog³êbiæ swoj¹ wiedzê na temat wdra ania i certyfikowania systemu HACCP w zak³adach produkcyjnych. Szkolenie to obejmuje modu³ Auditor Wewnêtrzny Systemu HACCP i jest rozszerzony o dodatkowe zajêcia warsztatowe Prezentacja i kreowanie w³asnego wizerunku - wygl¹d zewnêtrzny, ruch, mowa cia³a, mimika, tembr, tempo g³osu, nastawienie poznawcze. Zajêcia prowadzone przez Dyrektora Teatru Stu w Krakowie - Krzysztofa Jasiñskiego Struktura i wymagania systemu zarz¹dzania œrodowiskowego wg ISO Planowanie i przygotowanie auditów 3. Prowadzenie auditów. Badanie satysfakcji Klienta Badanie satysfakcji Klienta w œwietle nowej normy PN EN ISO 9001:2000 Ta rubryka s³u y nam do prezentowania Pañstwu oferty szkoleñ proponowanych przez TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. W ka dym numerze prezentujemy Pañstwu szkolenia planowane na najbli sze kilka miesiêcy. Kursy szkoleniowe z zakresu badañ nieniszcz¹cych odbywaj¹ siê we wspó³pracy z Instytutem Spawalnictwa w Gliwicach oraz SLV Halle. Szkolenia Pe³nomocnik PN EN ISO 9001: Podstawy zarz¹dzania Jakoœci¹, 2.Wymagania normy ISO 9001:2000, 3.Dokumentacja systemu zarz¹dzania jakoœci¹, 4.Auditowanie, 5.Komunikacja w firmie. Dostosowanie SZJ do wymagañ Nowej Normy PN EN ISO 9001: Dostosowanie systemu zarz¹dzania jakoœci¹ do wymagañ nowej normy PN EN ISO 9001:2000 Auditor Wewnêtrzny wg ISO TS Auditor Wewnêtrzny Systemu Zarz¹dzania Bezpieczeñstwem Pracy wg OHSAS Dokumentacja systemu HACCP Wymagania normy ISO/TS Wymagania normy ISO/TS i ISO Podstawy auditowania 4. Planowanie auditów 5. Wzorcowy przebieg auditu 6. Dokumentowanie auditu, mo liwe dzia³ania poauditowe Cele Systemów Zarz¹dzania Bezpieczeñstwem i Higien¹ Pracy 2. Struktura OHSAS i rozumienie zawartych tam definicji 3. Przegl¹d specyfikacji (wymagañ) OHSAS z punktu widzenia auditora wewnêtrznego 4. Planowanie i przygotowanie auditu 5. Prowadzenie auditu i sporz¹dzanie zapisów 6. Sprawozdania z auditu i przedstawianie niezgodnoœci, dzia³ania poauditowe 7. Omówienie obszarów, w których auditorzy napotykaj¹ na trudnoœci Sporz¹dzanie i nadzór nad dokumentacj¹ systemu HACCP Auditor Wiod¹cy SZJ wg PN EN ISO 9001:2000 Dobra praktyka produkcyjna GMP, dobra praktyka higieniczna GHP oraz dobra praktyka laboratoryjna GLP Pe³nomocnik i Auditor TÜV ŒSZ wg ISO Modu³ auditor wewnêtrzny rozszerzony o modu³ dotycz¹cy organizacji pracy w grupie Przedstawienie historii GMP i GHP, - Podstawowe pojêcia dotycz¹ce bezpieczeñstwa ywnoœci, - Przedstawienie i omówienie zasad GMP, - Przedstawienie i omówienie zasad GHP, - Omówienie wymagañ Codex Allimentarius w zakresie GMP i GHP, - Omówienie wymagañ prawnych w Polsce w zakresie GMP i GHP, - Dokumentowanie zak³adowych kodeksów GMP i GHP, - Przedstawienie i omówienie powi¹zañ miêdzy systemami zapewnienia jakoœci w przemyœle spo ywczym Wymagania zawarte w PN EN ISO i EMAS 2. Badanie œrodowiskowe 3. Polityka œrodowiskowa 4. Dokumentacja systemu zarz¹dzania œrodowiskowego 5. Deklaracja œrodowiskowa 6. Wstêpny raport œrodowiskowy 7. Ekspertyzy, wspó³czynniki œrodowiskowe 8. Lista pytañ auditowych 9. Procedura certyfikacji i walidacji 10. Plan auditu, raport z auditu Szkolenia z badañ nieniszcz¹cych Szczegó³ów odnoœnie programów szkoleñ udzielaj¹ pracownicy: Anna Królicka - Kierownik Dzia³u Szkoleñ Nazwa szkolenia Termin Tematyka PT (1+2) Badania penetracyjne UT Badania ultradÿwiêkowe VT (1+2) Badania wizualne RT 2 FAS Oceny zdjêæ radiograficznych - po³¹czeñ spawanych Artur Donath - Kierownik Sekcji Szkoleñ ds. Badañ Nieniszcz¹cych TÜV Akademia Polska Sp. z o.o. ul. M. Sk³odowskiej - Curie Zabrze tel/fax.: (32)\n12 Kulinaria Sa³atka rosyjska Sk³adniki na 4 porcje: 500 g ma³ych ziemniaków 200 g marchwi 150 g zielonej fasolki szparagowej 1 ma³y str¹k czerwonej papryki sól 150 g groszku œwie ego lub mro onego 3 ³y ki kaparów i zalewa z kaparów 150 g majonezu œwie o zmielony pieprz 3 ³y ki octu z bia³ego wina 2 jajka ugotowane na twardo Przygotowanie: Obraæ ziemniaki i marchew i pokroiæ je w kostkê wielkoœci oko³o 1,5 cm. Fasolkê umyæ, usun¹æ ³ody ki i w³ókniste nitki, a nastêpnie pokroiæ na kawa³ki 1,5 cm. Str¹k papryki umyæ, przekroiæ na po³owê, wykroiæ ³ody kê i powyjmowaæ pestki (mo na te obraæ paprykê cienko ze skórki). Paprykê pokroiæ w kwadraty 1,5 cm. W garnku zagotowaæ du o wody, lekko posoliæ i gotowaæ w niej fasolkê 10 minut. Po 5 minutach dodaæ ziemniaki i marchew, po nastêpnych 2 minutach paprykê i groszek i gotowaæ wszystko razem. Warzywa prze³o yæ na sitko, studziæ pod zimn¹ wod¹, ods¹czyæ, prze³o yæ do salaterki i zostawiæ do wystygniêcia. Kapary odcedziæ (zostawiaj¹c zalewê) i dodaæ do warzyw. Do majonezu dodaæ sól, pieprz, ocet, 2-3 ³y ki zalewy z kaparów, wymieszaæ i dodaæ do sa³atki. SMACZNEGO Humor Wnuczek zabra³ babciê na przeja d kê motocyklem. Co jakiœ czas sygnalizuje rêk¹ zamiar skrêtu. - Trzymaj jak siê nale y tê kierownicê zdenerwowa³a siê wreszcie babcia. - Jak zacznie padaæ, to ci powiem! Dwóch wariatów wybra³o siê do teatru. Jeden, przegl¹daj¹c program, zauwa a: - Wiesz, drugi akt tej sztuki rozgrywa siê po piêciu latach... - Ale bilety zachowuj¹ wa noœæ? - pyta dla pewnoœci drugi. Przechodnia zaczepia trzech oprychów uzbrojonych w no e. ¹daj¹ pieniêdzy. Napadniêty, nie trac¹c g³owy, mówi: - Lepiej uwa ajcie, znam judo, karate, kung fu... - Gdy napastnicy zniknêli w ciemnoœciach, dodaje: -...i jeszcze parê innych japoñskich s³ów. Jedzie mê czyzna autobusem. Za nim stan¹³ inny mê czyzna i szepcze mu do ucha: - Ti, ti, rogaczu... Po powrocie do domu wyjaœnia incydent z on¹. - To na pewno jakiœ g³upi art, nie zwracaj na to uwagi - odpowiada ona. Nastêpnego dnia w autobusie mê czyzna s³yszy znajomy szept: - Rogacz, rogacz, i w dodatku skar ypyta! Szpital psychiatryczny. Do gabinetu lekarskiego wbiega pielêgniarka: - Panie doktorze, ten symulant z pokoju 123 w³aœnie zmar³! - Noo, teraz to ju przesadzi³!!! Mê czyzna biegn¹c do autobusu powtarza sobie pod nosem: - Panie Bo e, spraw, ebym zd¹ y³, spraw, ebym zd¹ y³... Nagle potyka siê i wywraca. Podnosi siê szybko i patrz¹c w niebo mówi: - No, no, tylko mnie nie popychaj... Poniewa baba umar³a i nie mog³a przyjœæ do lekarza, lekarz przyszed³ do niej na cmentarz. Nagle s³yszy cichy g³os z pod ziemi. - Panie doktorze niech mi pan da coœ na robaki! Jaœ poszed³ pierwszy raz do szko³y. Gdy wróci³, mama pyta: - Jak ci siê podoba³o, synku? - By³o fajnie, ale cygani¹. - Co ty mówisz? - dziwi siê mama. - A Tak! Bo na drzwiach jest napisane I klasa, a siedzimy na twardych krzes³ach. Podró e Pocz¹wszy od tego numeru uruchomiliœmy ma³y k¹cik, w którym prezentowaæ bêdziemy Pañstwu miejsca w kraju i zagranic¹, które warto zobaczyæ. Cykl ten rozpoczniemy od prezentacji zamków w Polsce, stanowi¹cych element naszej historii. Jako pierwszy zaprezentujemy Pañstwu zamek w Ogrodzieñcu, jeden ze Szlaku Orlich Gniazd. Projekt Szlaku Orlich Gniazd og³oszono w 1948 roku. Wyznaczenie szlaku nast¹pi³o w dwa lata póÿniej dziêki funduszom Ministerstwa Komunikacji. Nastêpnie przebieg szlaku by³ wielokrotnie zmieniany i korygowany. Obecnie trasa szlaku przebiega z KRAKOWA do CZÊSTOCHOWY, a jego d³ugoœæ wynosi 166 km. Szlak ten stanowi samodzieln¹ ca³oœæ i jest g³ówn¹ osi¹ turystyczn¹ Jury. ZAMEK OGRODZIENIEC Zosta³ wzniesiony przez Seweryna Bonera w latach na miejscu dawnego zamku W³odków, jako okaza³a siedziba rodowa o charakterze mieszkalno-obronnym, czêœciowo wzorowana na Wawelu. Siedzibê stanowi³ zamek górny i ni ej po³o one przedzamcze. Otoczony by³ murem ³¹cz¹cym siê ze ska³ami. W obrêbie murów mieœci³y siê zabudowania mieszkalne dla s³u by oraz pomieszczenia gospodarcze. Zamek mia³ trzy wie e, z których dwie pe³ni³y funkcje klatek schodowych, ³¹cz¹cych poszczególne kondygnacje. W trzeciej mieœci³a siê kaplica zamkowa. Wewnêtrzny dziedziniec by³ obudowany arkadowymi kru gankami. W 1562 r. zamek wraz z dobrami ogrodzienieckimi, jako posag córki S. Bonera, otrzyma³ Jan Firlej. W 1587 r. zamek zosta³ zdobyty przez wojska arcyksiêcia Maksymiliana. W 1655 r. zamek zosta³ czêœciowo zdewastowany i spalony. W 1669 r. nowym w³aœcicielem zamku zosta³ kasztelan krakowski Stanis³aw Warszycki. Ok r. zamek zosta³ odbudowany i jako wiano przeszed³ na w³asnoœæ Mêciñskich. Podczas najazdu szwedzkiego w XVIII w. zamek ponownie zasta³ podpalony. W 1784 r. Mêciñscy sprzedali Ogrodzieniec. Zamek zosta³ ostatecznie opuszczony na pocz¹tku XIX w. W czasie I wojny œwiatowej zosta³ znacznie zniszczony. Piszcie Pañstwo do Redakcji, co warto zobaczyæ w Polsce i nie tylko. Nadsy³ajcie zdjêcia, a my to wszystko opiszemy, tak aby inni te mogli zobaczyæ te miejsca.