Беларускі Гістарычны Агляд, Том 5 Сшытак 1 (8) - Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка Kamunikat.org\nРэдакцыйная калегія: Ірэна Ганецкая, Андрэй Радаман, Генадзь Сагановіч (гал. рэд.), Алег Сувалаў\nПамеры: стар. 1-288, 21см\n** Артыкулы * Генадзь Сагановiч. Полацк і нямецкая калонія на Дзвіне * Васіль Варонін. Палітычны лад Полацкага ваяводства ў першай палове XVI ст. * Гартмут Рус. СД у Баранавічах (1941-1943) ** Паведамленні * Васіль Пуцко. Ілюмінацыя Тураўскага Евангелля * Алесь Смалянчук. Дзённiк Мiхала Ромера як крынiца па гiсторыi Беларусi пачатку ХХ ст. * Алесь Сімакоў. "Iндзейская вайна" Тадэвуша Касцюшкi ** Пераклады * Джойс Эплбай. Сіла гісторыі * Тэадор Шнайдэр. Роля гiстарычнай свядомасцi ў палiтыцы ** Вачыма суседзяў * Генадзь Ластоўскі. Беларусь і беларусы ў расійскіх падручніках па гісторыі ** Архiвалii * Франц Кушаль. Спробы арганiзацыi Беларускага Войска ** Інтэрвію * У Цюрыху пра Полацк (Размова са Штэфанам Родэвальдам) ** Новая гiстарычная лiтаратура: агляды i рэцэнзii * Пытанняў больш, чым адказаў (Вячаслаў Насевіч) * Успаміны Еўлашоўскага па-літоўску (Уладзімір Свяжынскі, Міхаіл Спірыдонаў) * Гісторыя сялянства Беларусі са старажытных часоў да 1996 г. - Т.1. (Юры Заяц) * Марзалюк, Ігар. Магілёў у ХІІ-ХVIII cт. (Ірэна Ганецкая) * Rowell, Stephen. Lithuania ascending (Генадзь Сагановіч) * Ластовский, Геннадий. История и культура Смоленщины с древнейших времён до конца XVIII в. (Валеры Пазднякоў) * Старабеларускі лексікон. (Алена Клімава) * Bialokozowicz, Bazyli. Miedzy Wschodem a Zachodem (Рышард Радзiк)\nСД у Баранавічах (1941-1943)\nІлюмінацыя Тураўскага Евангелля\n"Iндзейская вайна" Тадэвуша Касцюшкi\nРоля гiстарычнай свядомасцi ў палiтыцы\nБеларусь і беларусы ў расійскіх школьных падручніках па гісторыі *\nСпробы арганiзацыi Беларускага Войска пры нямецкай акупацыi Беларусi *\nУспаміны Еўлашоўскага па-літоўску\nУ Цюрыху пра Полацк (Размова са Штэфанам Родэвальдам).\nВаронін Васіль, Палітычны лад Полацкага ваяводства ў першай палове XVI ст.\nГанецкая Ірэна, Марзалюк, Ігар. Магілёў у ХІІ-ХVIII cт.\nЗаяц Юры, Гісторыя сялянства Беларусі са старажытных часоў да 1996 г. – Т.1.\nКлімава Алена, Старабеларускі лексікон.\nКушаль Франц, Спробы арганiзацыi Беларускага Войска.\nЛастоўскі Генадзь, Беларусь і беларусы ў расійскіх падручніках па гісторыі.\nНасевіч Вячаслаў, Пытанняў больш, чым адказаў\nПазднякоў Валеры, Ластовский, Геннадий. История и культура Смоленщины с древнейших времён до конца XVIII в.\nПуцко Васіль, Ілюмінацыя Тураўскага Евангелля.\nРадзiк Рышард, Białokozowicz, Bazyli. Między Wschodem a Zachodem\nРадзік Рышард, Польска-беларуская канферэнцыя ў Белавежы\nРус Гартмут, СД у Баранавічах (1941-1943).\nСагановiч Генадзь, Полацк і нямецкая калонія на Дзвіне.\nСагановіч Генадзь, Rowell, Stephen. Lithuania ascending\nСвяжынскі Уладзімір, Спірыдонаў Міхаіл, Успаміны Еўлашоўскага па-літоўску\nСімакоў Алесь, “Iндзейская вайна” Тадэвуша Касцюшкi.\nСмалянчук Алесь, Дзённiк Мiхала Ромера як крынiца па гiсторыi Беларусi пачатку ХХ ст.\nШыдэр Тэадор, Роля гiстарычнай свядомасцi ў палiтыцы.\nЭплбай Джойс, Сіла гісторыі.


Культура - Пра “тонкую скуру” творцы\n21 лістапада коласаўцы адзначалі 92 гады з дня нараджэння роднага тэатра. Сёлета свята атрымалася асабліва годным, бо ў гэты вечар артысты звярнуліся да творчасці таго аўтара, чыё імя па праву носіць наш творчы калектыў — народнага паэта Беларусі Якуба Коласа. І паказалі прэм’еру — спектакль “Сымон-музыка”.\nСымон — Дзмітрый Каваленка.\nКоласаўскі мае ладную традыцыю ўвасаблення твораў Песняра: пачынаючы з 1937 года, гэта ўжо сёмы зварот да яго спадчыны. Ды і да хрэстаматыйнай паэмы пра лёс народнага музыкі тэатр падступаўся ўжо і годна яе ўвасобіў — у 1976 годзе. Пастаноўку тады ажыццявіў заслужаны дзеяч мастацтваў Беларусі Валерый Мазынскі, і разам з выканаўцам галоўнай ролі Сяргеем Шульгой ён быў адзначаны за яе прэміяй Ленінскага камсамола Беларусі. Спектакль вылучаўся вобразна-паэтычнай метафарычнасцю, узнёсласцю, распрацаванымі пластычнымі сцэнамі, выразнай музычнай\nпартытурай Сяргея Картэса, пераканаўчымі акцёрскімі работамі Сяргея Шульгі (пазней роля Сымона пяройдзе да Міхася Краснабаева), Яўгена Шыпілы (дзед Курыла), Тадэвуша Кокштыса (Жабрак), Таццяны Мархель (Маці), Таццяны Ліхачовай (Ганна).\nСёлета паэму перанёс на сцэнічныя падмосткі колішні Сымон з той легендарнай пастаноўкі — цяперашні мастацкі кіраўнік тэатра Міхась Краснабаеў (ён і аўтар інсцэніроўкі, і рэжысёр). Штуршком да нараджэння задумы для яго стала першая рэдакцыя паэмы, створаная Якубам Коласам у 1918 годзе. Менавіта праз яе спектакль набыў не толькі моцны філасофскі змест, але і трагічную афарбоўку, якая адрознівае гэты варыянт ад больш позніх. Краснабаеў адчуў перагук настрояў пачатку ХХ стагоддзя з нашым прагматычным часам. Здаецца, рэжысёра хвалюе не толькі лёс мастака, які змагаецца за сваё права быць вольным і незалежным там, дзе правяць баль грошы, але і будучае беларусаў як нацыі. Адсюль праз увесь спектакль праходзіць трагічны вобраз Ганны (Анастасія\nРэўчанка-Лук’янава) — не толькі як каханай Сымона, але і як Бацькаўшчыны, яе мовы, культуры, духоўных каранёў, нацыянальнай самасвядомасці.\nНа пачатку дзеі сучасная моладзь, якая выраклася сваёй мовы і каранёў, віхляецца ў нейкіх шалёных танцавальных рухах. І раптам на экране з’яўляюцца аўтографы рукапісу паэмы, жывыя коласаўскія радкі. І тыя ж радкі, але занатаваныя на аркушах паперы, ужо ляцяць аднекуль зверху, запаўняючы ўсю сцэну. Адбываецца нейкае містычнае пераўтварэнне, пэўны цуд, калі Стары (народны артыст Беларусі Тадэвуш Кокштыс) выхоплівае з натоўпу постаць маладога сучаснага юнака і дае яму чытаць коласавы вершы. Яго апранаюць у беларускі строй, і ён ператвараецца ці, прынамсі, прымярае на сябе вобраз Сымона-музыкі, які атрымаў ад Бога асаблівы талент і надзвычайнае\nразуменне свету. Стары як быццам вядзе хлопца па дарозе жыцця, дае моцы ў выпрабаваннях лёсу, далучае яго да сапраўднай духоўнасці. У той жа час і іншых маладых людзей апранаюць у беларускія строі, і яны таксама праходзяць праз усю паэму, будзь то сцэны ў вёсцы, або ў карчме, або ў палацы.\nВядома ж, першая скрыпка ў спектаклі належыць выканаўцу цэнтральнай ролі — маладому артысту Дзмітрыю Каваленку. Ён стварае вобраз юнака з асабліва чулай душой і “тонкай скурай”. Наіўны зацкаваны хлопчык пераўтвараецца ў асобу, мастака, што пачынае адстойваць сваю чалавечую годнасць, разумець усю каштоўнасць Волі і неабходнасць за яе змагацца. Артыст уражвае глыбінёй перажыванняў свайго героя, што адбіваецца не толькі ў вершаваных радках, але і ў песнях-зонгах, якія арганічна ўплецены ў тканіну спектакля (кампазітар Арцём Краснабаеў), і якія ён дастаткова прафесійна выконвае.\nПатрыярх коласаўскай сцэны Тадэвуш Кокштыс выконвае ў спектаклі ажно чатыры ролі: Старога (які ў нечым нагадвае асобу “ад аўтара”), Дзеда Курылу, які перадае Сымону ў дар скрыпку, Жабрака і дзеда Данілу (які з’яўляецца паслугачом Князя). Ці так было задумана, ці так ужо атрымалася, але яны ў многім падобныя — і па той функцыі, якую выконваюць у спектаклі (духоўных настаўнікаў Сымона), і проста па-чалавечы. Насамрэч, выканаўца стварае адзін велічны, эпічны вобраз, які ўбірае ў сябе розныя рысы, уласцівыя беларусам, і найперш — мудрасць, пранікнёнасць, абачлівасць, памяркоўнасць, спагадлівасць, чалавекалюбства.\nТрэба адзначыць лаканічнасць і разам з тым метафарычна-асацыятыўную вобразнасць сцэнаграфіі, стылявое адзінства касцюмаў (мастак-пастаноўшчык Святлана Макаранка). Галоўным візуальным вобразам спектакля стала кола, якое атаясамліваецца і з дарогай, з кругамі жыцця, чалавечага лёсу, і з цяжкой знямогай сялянскай працы, з хараством княскага палаца (там яно ператвараецца ў жырандолю), і з эшафотам, дзе распінаюць Ганну. Яно ўздымае на вяршыню — і прыціскае да зямлі.\nФінал спектакля трагічны, ён не пакідае надзеі. Памірае згвалтаваная князем і яго хеўрай Ганна. І толькі ў душы Сымона засталася жыць памяць пра яе, пра каханне. Толькі гэтае светлае пачуццё дапамагае юнаку ўстаць з кален ды “нарадзіць” бессмяротныя радкі, якія на пачатку спектакля чытаў Стары і якія пакінуў яму (усім нам!) як духоўны запавет.\nНа прэм’еры глядзельная зала была перапоўнена. Спадзяемся, што так будзе і на ўсіх далейшых паказах спектакля, які так неабходны нам, беларусам. Перад паказам у фае разгарнулася экспазіцыя, прысвечаная 100-годдзю першай рэдакцыі паэмы “Сымон-музыка”, прадстаўленая Дзяржаўным літаратурна-мемарыяльным музеем Якуба Коласа. На ёй прадстаўлены розныя выданні твора, у тым ліку і ў перакладзе на рускую мову, фотаздымкі спектакляў, пастаўленых паводле яго. Дарэчы, на прэм’еры прысутнічала дырэктар музея Зінаіда Камароўская.\nФота Наталлі ЯРМОЛАВАЙ-ЛАВІЦКАЙ


Авіякампанія "Каба-Вэрдэ" запускае рэйс Сал-Порту-Алегры, Бразілія\nГалоўная » Артыкулы апошніх навін » Авіякампанія » Авіякампанія "Каба-Вэрдэ" запускае рэйс Сал-Порту-Алегры, Бразілія\nАвіякампанія • аэрапорт • Апошнія навіны Бразіліі • Апошнія міжнародныя навіны • Галоўныя навіны падарожжаў • Апошнія навіны Каба -Вэрдэ • навіны • турызм • транспарт • Абнаўленне прызначэння падарожжа • Навіны турыстычнага провада • Розныя навіны\nАвіякампаніі Каба Вердэ пачаў рэгулярныя рэйсы паміж Салам, Каба-Вэрдэ і Порта-Алегрэ, Бразілія.\nУступны рэйс паміж Порту-Алегры і Салам адбыўся ў гэты чацвер, 12 снежня, з аэрапорта Сальгадо-Філю ў 08.55 па мясцовым часе і прыбыцця ў міжнародны аэрапорт Амількар-Кабрал у 07.55 па мясцовым часе.\nПерад ад'ездам Марыё Чавес, намеснік генеральнага дырэктара і кіраўнік па карпаратыўных пытаннях авіякампаніі "Каба-Вэрдэ", падкрэсліў важнасць гэтага новага маршруту.\n«Порту-Алегры - горад, поўны гісторыі і адзін з самых вялікіх у Бразіліі. З Форталезай, Рэсіфі і Сальвадорам мы зараз ляцім у чатыры гарады з 10 найбуйнейшых бразільскіх гарадоў. Адносіны паміж Каба-Вэрдэ і Бразіліяй вяртаюцца ў мінулае, і мы хочам працягваць умацоўваць гэтыя сувязі іншым стратэгічным маршрутам », - сказаў ён.\nМаршрут пачынаецца з двух перавозак на тыдзень, па серадах і пятніцах паміж выспай Сал і Порту-Алегры і па чацвяргах і суботах паміж Порта-Алегрэ і Салам. З 23 снежня будзе трэцяя сувязь, якая пакідае Сал па панядзелках і адпраўляецца з Порту-Алегры ў аўторак.\nУсе рэйсы будуць падключацца да міжнароднага вузла авіякампаніі Каба-Вэрдэ ў Сале, і там ён зможа падключыцца да напрамкаў авіякампаніі ў Каба-Вэрдэ, Сенегале (Дакар), Нігерыі (Лагос), Еўропе (Лісабон, Парыж, Мілан і Рым). , Вашынгтон і Бостан.\nУ дадатак да хабавых злучэнняў на востраве Сал, праграма прыпынку авіякампаній "Каба-Вэрдэ" дазваляе пасажырам знаходзіцца да 7 дзён у Каба-Вэрдэ і, такім чынам, вывучаць разнастайны вопыт на архіпелагу без дадатковых выдаткаў на авіябілеты.\nГэты новы маршрут паміж Порту-Алегрэ і Салам накіраваны на ўмацаванне сувязі паміж Бразіліяй і Каба-Вэрдэ ў рамках стратэгіі кампаніі на рынку Паўднёвай Амерыкі. У Бразіліі, акрамя Порта-Алегрэ, авіякампанія "Каба-Вэрдэ" таксама ляціць у Форталезу, Рэсіфі і Сальвадор.


Аграрный сектор и промышленность — Страница 4 — Воложин. Працоўная слава. Новости Воложина и Воложинского района\n23.10.2020 06.11.2020 admin6266\n21.10.2020 21.10.2020 admin7378\n07.10.2020 07.10.2020 admin4384\n30.09.2020 30.09.2020 admin1594\nСёлета цэнтрам абласнога свята хлебаробаў стаў горад Чэрвень. Туды адправілася і дэлегацыя ад нашага раёна. Яе ўзначаліў старшыня райвыканкама Яўген Міхайлавіч Круковіч, а ў склад увайшлі прадстаўнікі аграрнага сектара эканомікі рэгіёну – каля 40 чалавек. Валожынцы ехалі на свята з асаблівым пачуццём: упершыню за вельмі працяглы час два прадстаўнікі нашага раёна дабіліся ўнушальных вынікаў на […]\n22.09.2020 22.09.2020 admin5364\nГаспадаркі раёна актыўна займаюцца сяўбой азімых зерневых культур. На 21 верасня засеяны 9204 гектары, што складае 54,6 працэнта да запланаванага. Усяго ж аграрыі ўвосень плануюць засеяць амаль 17 тысяч гектараў. Самыя вялікія плошчы адведзены пад азімае трыцікале – 7340 гектараў, азімай пшаніцай будуць заняты 6510 гектараў, 3 тысячы гектараў зойме азімае жыта. Разам з сяўбой […]\nВідавочна, прафесію Яўгеній Анатольевіч БІБІК з Сівіцы выбіраў пад магутным уздзеяннем аўтарытэту бацькі Анатолія Антонавіча і дзядулі Антона Браніслававіча. Старэйшыя Бібікі працавалі ў роднай гаспадарцы механізатарамі. Таму юны Жэня пра трактар ведаў кожную дробязь, па гуку мог адрозніць любую марку. Магчыма бацькам і хацелася, каб сын, як кажуць, пайшоў далей, але той бачыў сябе толькі […]\nСправы сённяшнія –аснова ўраджаю заўтрашняга\nНягледзячы на тое, што ўборка зерневых завершана, механізатары ААТ “Суднікаўскі” расслабляцца і адпачываць часу не маюць. Тут вядзецца цэлы шэраг работ, якія стануць падмуркам ураджаю 2021 года. Па інфармацыі, атрыманай ад галоўнага агранома прадпрыемства Аляксандра Уладзіміравіча Юдэнкі, аграрыі гаспадаркі не могуць назваць бягучы год самым удалым. Надвор’е не спрыяла добрай ураджайнасці. Вясна затрымалася, лета прынесла […]\nНа мінулым тыдні ўшанаваць лепшых хлебаробаў Валожыншчыны, якія намалацілі тысячу тон збожжа, у раён завіталі прадстаўнікі Мінскага гаркама прафсаюза работнікаў культуры, інфармацыі, спорту і турызму. Як адзначыў старшыня гаркама Сяргей Рыгоравіч КРЫСЕНКА, кожны з галіновых прафсаюзаў, нягледзячы на прыналежнасць, у гарачую для вяскоўцаў пару замацаваны за рэгіёнам: у прыватнасці, іх прафсаюз шэфствуе над Мінскім, Смалявіцкім […]\nПаводле даных на 24 жніўня, збожжавыя і зернебабовыя культуры (без уліку кукурузы) убраны з 2,018 млн га, што складае 92 працэнты запланаванай плошчы. У Брэсцкай вобласці ўбрана 98,4 працэнта плошчаў ад плана (334,6 тыс. га), у Гродзенскай — 98,3 працэнта (317,1 тыс. га), у Гомельскай — 97 працэнтаў (331,4 тыс. га), Мінскай — 96,9 працэнта […]\nКаб павіншаваць з добрымі паказчыкамі лепшых механізатараў ААТ “Агра-Дубінское” ў гарачы час уборачнай кампаніі на поле завіталі старшыня Мінскай абласной арганізацыі беларускага прафсаюза работнікаў лесу і прыродакарыстання Аляксандр Іванавіч Кузьмітовіч і старшыня Валожынскага раённага аб’яднання прафсаюзаў Вераніка Віктараўна Загорская. Яны ўзнагародзілі камбайнавы экіпаж у складзе Івана Васільевіча Саломкі і Паўла Юр’евіча Несцярэнкі (намалот – 1237 […]\n18.08.2020 18.08.2020 admin3278\nГрамадскія арганізацыі ніколі не застаюцца ўбаку ад важных палітычных і эканамічных падзей. Вось і гарачая пара жніва штогод прыцягвае ўвагу прадстаўнікоў аб’яднанняў рознага кірунку. На мінулым тыдні сельгаспрадпрыемствы Валожыншчыны наведалі прафсаюзныя лідары. Намеснік старшыні Мінскага абласнога камітэта прафсаюза работнікаў аграпрамысловага комплексу Аксана Мікалаеўна Бельская ўручыла лісты з падзякай механізатарам, якія паказалі выдатныя вынікі падчас уборачнай […]\nПаводле даных на 17 жніўня, збожжавыя і зернебабовыя культуры (акрамя кукурузы, грэчкі і проса) убраны амаль з 1,9 млн га, што складае 86,2 працэнта запланаванай плошчы. Па тэмпах работ лідзіруе Брэсцкая вобласць: там убрана 98,2 працэнта плошчаў (331,6 тыс. га). У Гродзенскай вобласці ўбрана 95,7 працэнта плошчаў ад плана (305 тыс. га), у Гомельскай — […]


Адзіную ў Беларусі пячору назвалі Цмокавай! (фота) » Блог Глеба Лабадзенкі | Labadzenka.bY\nпасьведчаньне муляра з Пагоняю (фота) хто хоча павучыцца журналістыцы ў Барысаве?\nАдзіную ў Беларусі пячору назвалі Цмокавай! (фота)\nЭкспедыцыя “Будзьмы” знайшла ўнікальнае месца на возеры Гінькава пад Глыбокім\nПашукаўшы Цмока на Наваградчыне (РАЗ, ДВА) і Веткаўшчыне (РАЗ, ДВА), мы скіравалі наш “лэндровер” (ласкава прадстаўлены кампаніяй “Атлант-М Брытанія”) у бок Браслаўскіх азёраў. Дарогаю, як водзіцца, не прамінулі дзясяткаў іншых цікавостак. Нашымі гідамі і спадарожнікамі гэтым разам выступілі адразу два эксперты. Андрэй Дыбоўскі — стваральнік сайта “Глобус Беларусі”. Гэта сучасны Напалеон Орда — адзіны чалавек у Беларусі, які аб’ехаў 99% нашых помнікаў архітэктуры і стварыў з гэтага ўнікальную анлайн-энцыклапедыю. Кастусь Шыталь — адзін з найлепшых краязнаўцаў Глыбоччыны, жыхар Параф’янава. Такім чынам…\nБабцы: 30 каменных крыжоў на адных могілках\nКалі кіраваць з Мінска ў бок Полацка, то адразу пасля Бягомля (дзе стаіць здаровы самалёт на развязцы) будзе вёска Бабцы. Злева важна не прапусціць краму, бо адразу пры ёй неабходна збочыць налева ў кірунку лесу, дзе размясціліся старадаўнія могілкі. Тут вас чакае сапраўдны цуд — каля 30 каменных старадаўніх крыжоў вышынёю ад 40 сантыметраў да 2 метраў! Нідзе больш у Беларусі вы не пабачыце столькі каменных крыжоў у адным месцы! Колькі ім гадоў, не ведае ніхто. Нават мясцовая жыхарка, якую мы сустракаем напаўдарозе да могілак.\n— Мая мама пражыла 98 гадоў, а як яна была малая — тыя крыжы ўжо даўно стаялі, — паведамляе кабета. — Ніхто не памятае, адкуль яны, але ў Бабцах іх заўсёды вельмі шанавалі!\nІ не толькі ў Бабцах! Якраз гэтаю дарогаю ездзіць у родныя Вушачы народны паэт Беларусі Рыгор Барадулін. Калі дзядзька Рыгор пачуў два гады таму пра крыжы, то заехаў пабачыць іх на свае вочы. Ад чаго і нарадзіўся верш:\nЎ зялёнай імжы\nКаменныя стыгнуць крыжы\nКалі багоў даўніны\nЗбягаюцца здані з адхонаў.\nІ камень сцюдзёна пячэ\nСузор’е паганскіх імёнаў.\nАднак на могілках нас чакае шок: лес над крыжамі цалкам спілавалі! Лес з барадулінскага верша! Прычым калі вывозілі дрэвы і палілі галлё проста на могілках, многія камяні раскалоліся… Мабыць, мясцовая ўлада кіравалася выключна добрымі намерамі… Паглядзелі, што сюды пацягнуліся турысты і падарожнікі, і вырашылі “добраўпарадкаваць”. Чым, відавочна, нанеслі шкоду калі не самім крыжам, то атмасферы гэтага месца.\nПрыцягвае ўвагу самы вялікі крыж. Не толькі сваёй вышынёй (каля 2 метраў), але і тонкасцю: калі глядзець на крыж збоку, ён выглядае практычна плоскім.\nВаласатка: унікальная капліца пасярод поля\nЗа вёскай Валасатка, у чыстым полі пад агромністай бярозай, стаіць каталіцкая капліца.\n— Абавязкова варта заехаць! — рэкламуе Андрэй Дыбоўскі. — Тым больш што без джыпа вы туды наўрад ці заберацеся.\nСапраўды, па такіх калюжынах і ямінах на легкавушцы мы б не рызыкнулі спраўджваць прыгажосць капліцы на свае вочы.\nДабраўшыся туды, нехта скажа: што тут глядзець, хлявок нейкі! Аднак той хлявок стаіць тут ад 1848 года, што ўжо надае яму значнасці! Па-другое, непараўнальна чароўны сам краявід: агромністае поле, вялізнае дрэва і самотны храм .\n— Па-трэцяе, у капліцы можна пабачыць вельмі цікавыя драўляныя фігуры Ісуса, Панны Марыі і апостала Яна, — кажа Андрэй Дыбоўскі. — Цалкам верагодна, што іх перанеслі сюды з нейкага іншага касцёла — магчыма, разбуранага ці знішчанага пажарам. Бо хараство фігур мала стасуецца з маштабам і размяшчэннем капліцы.\n— Андрэю, гэта ў іншым месцы маглі б не стасавацца, — далікатна пярэчыць Кастусь Шыталь. — А ў нас на Докшыччыне яшчэ некалькі капліц з такімі фігурамі ёсць. Дарэчы, зірніце, нейкі грамацей зняў карону з галавы Багародзіцы і ўкаранаваў апостала Яна. Зараз вярну на месца!\nПаблізу капліцы знаходзіцца — скірда, таму ў нас ёсць мажлівасць ускараскацца на яе і агледзець капліцу ды панараму наваколля зверху.\nГняздзілава: брама ў форме замкавых вежаў\nУ двары Гняздзілава таксама аглядаем капліцу ХІХ стагоддзя, якая мае набліжаную да круга форму. Капліца адноўленая і замкнутая. Праз падвальныя вокны можна пабачыць крыпту і старадаўнія панскія пахаванні.\n— Тут спачываюць паны Шышкі, пані Козел-Паклеўская, пані Дубэльт… — кажа Кастусь Шыталь. — За савецкім часам піянеры разрабавалі капліцу і параскідалі чалавечыя парэшткі. Таму калі аднаўлялі, то святары сабралі што засталося і перапахавалі ўсё ў адным каменным саркафагу…\nПры капліцы — старыя гаспадарчыя пабудовы. Далей паўз сажалку даязджаем да рэштак сядзібнай брамы.\n— Не перастаю захапляцца нашымі продкамі, якія нават браму будавалі з “замкавымі” матывамі ў форме вежы з зубцамі! — паглядае на браму Андрэй Дыбоўскі.\nДарэчы, гэтая “замкавасць” нашай архітэктуры — унікальная з’ява. І цяпер захаваліся дзясяткі старадаўніх “грамадзянскіх” пабудоваў, дзе відавочна прасочваюцца рамантычна-абарончыя рысы: зубцы, вежы ды вежачкі, контрфорсы, вузкія вокны-байніцы. Гэтыя рамантычныя дэталі можна сустрэць на дамах і сядзібах, хлявах ды стайнях, вакзалах ды корчмах, воданапорных вежах ды вяндлярнях…\nПараф’янава: касцёл, дзе хрысцілі Ігната Дамейку\nУ родным Параф’янаве Кастусь Шыталь паказвае нам шыкоўны касцёл 1904 года.\n— На яго месцы раней стаяў драўляны, — тлумачыць Шыталь. — І вось у тым драўляным, паводле звестак даследчыка Адама Банецкага, хрысцілі вялікага сына беларускай зямлі Ігната Дамейку, навукоўца, нацыянальнага героя Чылі.\nЗа вёскай прыпыняемся на могілках у вёсцы Рапяхі. Каля агароджы — шляхетныя старадаўнія каменныя крыжы. На надмагіллях знаёмае прозвішча: Дамейка.\n— Тут пахаваныя Зоф’я, Аляксандр і Тадэвуш Дамейкі, — паведамляе Шыталь. — Гэта вельмі блізкія сваякі Ігната Дамейкі: Тадэвуш — дзядзька, а Аляксандр — стрыечны брат. Сам Ігнат мог нарадзіўся якраз у маёнтку, куды мы зараз паедзем.\nСітцы: падзямелле, дзе жыве Цмок\nАд маёнтка Сітцы, якім валодалі Дамейкі, захаваліся фрагменты: брама, калоны ад сядзібы, падвалы, 500-гадовы дуб, казармы (кашары), сажалкі, рэшткі агароджы…\nБрама нават у занядбаным выглядзе ўражвае. Вышынёю паверхі на тры-чатыры. У сцяне брамы — вітая лесвіца, па якой можна падняцца наверх. Можа, некалі тут была капліца як у Вострай браме ў Вільні ці ў Слуцкай браме ў Нясвіжы?\n— Пра капліцу не чуў, а вось роўна над нашай галавой яшчэ не так даўно, перад 1939 годам, быў гадзіннік з боем, — дадае Кастусь Шыталь.\nСтоячы ў такой прыгожай браме, думаеш: на месцы Цмока жыў бы тут…\n—Запрашаю пабачыць таямнічае месца, — чытае мае думкі спадар Шыталь. — Хадзем у падзямеллі!\nЗа некалькі сотняў метраў ад брамы стаяць чатыры магутныя калоны.\n— Сама сядзіба ХVIII стагоддзя згарэла яшчэ дзвесце гадоў таму, — кажа Кастусь. — Дамейкі збудавалі новы дом непадалёк (ён не захаваўся), а гэтыя калоны пакінулі як памяць. Апроч калон захаваліся і магутныя сядзібныя падвалы.\nДа сустрэчы з таямнічымі падваламі мы падрыхтаваліся грунтоўна: зменнае адзенне, якое не шкада забрудзіць, боты, каска з ліхтарыкам, вялікі асобны ліхтар.\n— А тут прахалодненька! — задаволена выгукае пасля 35-градуснай спякоты наш фатограф Аляксандр Ждановіч. — Нават камары ў такім холадзе не жывуць!\nПерад намі — вялікі пакой. З аднаго боку — яўна замураваны праход. З іншага — кавалак абваленага скляпення, праз адтуліну прабіваецца святло. У сценах — выбоіны. Бадай, аматары лёгкай спажывы шукалі тут золата Дамейкаў. Немаведама, ці знайшлі золата, а сцены папсавалі добра.\nЗлева ў сцяне — праход у іншую залу. У арцы — яшчэ адна вялікая выбоіна, напамін пра чорных капальнікаў. Падобная карціна і ў астатніх дзвюх залах.\nФатаграфуем тут нашых цмокаў. Балазе, вялікага дысанансу з таямнічымі панскімі падзямеллямі яны не ствараюць і глядзяцца тут досыць арганічна.\nДарогаю ды Глыбокага прыпыняемся агледзець гару Варганіху паблізу вёскі Варганы.\n— Дзе-дзе, а тут дакладна мог бы жыць беларускі Цмок! — хітравата пасміхаецца Андрэй Дыбоўскі.\nВарганская гара захавалася ад апошняга ледавіка, які прыйшоў дзесяць тысяч год таму. Мясцовыя ж кажуць, што яе насыпалі шапкамі шведскія салдаты. На ёй — гарадзішча 3-4 стагоддзяў. Вакол — курганныя могілкі. Гара — напраўду гара: 232 метры над узроўнем мора. Гэтую гару маляваў у 1920-я Язэп Драздовіч.\nГлыбокае: цмокі на дзвярах царквы\n— Ведаю аднаго дзіўнага чалавека, — кажа на подступах да Глыбокага Кастусь Шыталь. — Дзівак сапраўдны! Лічыць, што Глыбокае — не самы прыгожы горад у нашым краі!\nКастусь прамаўляе гэта без ценю іроніі. І гэты ягоны патрыятызм выклікае глыбокую павагу! На просьбу Кастуся каля брамы сабора Раства Багародзіцы нас чакае іншы вялікі патрыёт Глыбокага — краязнаўца Юры Калбасіч.\nХрам збудаваны ў далёкім 1640 годзе. Пра той час нам нагадваюць дзве суворыя вежы пры тылавым фасадзе храма. Аднак у 1735 годзе выбітны віленскі архітэктар Ян Глаўбіц, пачынальнік стылю “віленскае барока”, перабудоўвае глыбоцкі храм, дадаючы яму дзве новыя барочныя вежы. Пры тым старыя вежы засталіся на месцы, і храм з чатырма вежамі пачаў нагадваць велічную крэпасць.\nНа гэтым храме Глаўбіц, можна сказаць, “патрэніраваўся”, каб пазней адбудаваць узарваны Пятром І Сафійскі сабор у Полацку. Адбудаваць зусім іначай, чым сабор выглядаў у XI стагоддзі — але зрабіць Сафійку такой, якой мы ёй захапляемся вось ужо больш за 280 гадоў.\nГлыбоцкі касцёл кармелітаў неўзабаве пасля паўстання 1831 года забралі пад праваслаўную царкву — за тое, што манахі і святары актыўна падтрымалі паўстанцаў, у касцельных лёхах нават быў склад зброі.\nДапытлівы чытач скажа: гэта ўсё здорава, але прычым тут цмокі? Але нашую экспедыцыю не правядзеш. Цмокі пільнуюць нас проста на царкоўных дзвярах!\nПра іх паходжанне існуе версія Аляксандра Івашчонка, манаха ордэна канонікаў рэгулярных у Неапалі. Паводле яе, браму замовіў недзе ў Еўропе глыбоцкі ксёндз па дарозе ў Рым. Вяртаючыся назад, ён убачыў, што майстар выразаў на ёй цмокаў! З тае пары гэтыя міфічныя істоты і пільнуюць глыбоцкі храм…\nНаш экскурсавод Юры Калбасіч прапануе падняцца на вежу-званіцу.\n40 метраў у вышыню — і перад намі маляўнічая панарама Глыбокага: Траецкі касцёл 1764 года, старасвецкая забудова цэнтра, колішні Беразвецкі кляштар, дзе цяпер знаходзіцца турма…\n— Беразвецкі касцёл разабралі за савецкім часам, а цэглу выкарысталі на гаспадарчыя патрэбы, — кажа спадар Юры. — Прычым спосаб вынайшлі такі: рабілі ў сцяне дзіру, засоўвалі туды прамочаныя газаю анучы і падпальвалі. Рошчына, якой была замацаваная цэгла, трэскалася, траціла свае ўласцівасці і тады калупаць сцяну рабілася значна лягчэй… Дарэчы, не так даўно дакладная копія Беразвецкага касцёла была адбудаваная ў Беластоку.\nМы дзівімся краявідам, а Юры Пятровіч хітравата кажа:\n— Вось прыкладна так 200 гадоў таму на гэтай самай вежы дзівіўся глыбоцкім краявідам Напалеон!\nГэта ні разу не выдумка мясцовых краязнаўцаў, а гістарычны факт: французскі імператар, праходзячы праз Беларусь, некалькі дзён начаваў у кляштары кармелітаў пры гэтым касцёле. Будынак кляштара захаваўся, але знаходзіцца ў аварыйным стане. Як казала мне адна мясцовая бабулька, прачнуўшыся нараніцу, Банапарт зачаравана ўздыхнуў: “Была б мая воля — узяў бы гэты касцёл на далонь і перанёс яго ў Парыж, паставіўшы побач з Нотр-Дамам!” Зрэшты, імператар яўна хацеў абставіць Нотр-Дам беларускімі касцёламі, бо падобную гісторыю даводзілася чуць яшчэ пра тузін нашых храмаў, ажно да касцёла Святой Ганны ў Вільні.\nВельмі шкада, што ні на вежы, ні на будынку кляштара апантаны турыст не можа сфоткацца пад шыльдай “тут быў” альбо “тут начаваў Напалеон”… Дорым ідэю мясцовым патрыётам!\nВяртаемся ўніз. Юры Калбасіч прапануе спусціцца пад зямлю, для чаго адкідае дыван і адчыняе масіўныя дзверы ў падлозе.\nТут, у крыпце касцёла, стагоддзямі хавалі манахаў, святароў ды проста выбітных ды заможных глыбачан. Аднак ужо за савецкім часам тут было здзейснена злачынства: камуністы забілі прынамсі 54 чалавекі і, каб схаваць злачынства, замуравалі іх роўна пад лесвіцай, якая вядзе ў падзямелле. Парэшткі былі знойдзеныя літаральна некалькі год таму, калі крыпту прыводзілі ў парадак. А прыводзіць было ад чаго: за савецкім часам тут проста на касцях і магілах размясцілі цэх кансервавага завода.\nНа падлозе крыпты дзе-нідзе ланцужкамі агароджаныя закапаныя труны, каб на іх не ступалі нагамі. У сценах — сляды былых пахаванняў, разрабаваных за саветамі.\nЗаходзім у бакавы пакойчык крыпты.\n—Тут у нас міні-музей: складаем ўсе тутэйшыя знаходкі, — тлумачыць Юры Пятровіч. — Напрыклад, матэрыяльнае абвяржэнне “лямпачкі Ільіча”. Ленін нібыта даў мясцовым электрычнасць. Хлусня! Вось знойдзеная тут парцалянавая фішка з расійскім арлом, якая сведчыць, што электрычны дрот у Глыбокім працягнулі задоўга да Леніна.\nІншыя знаходкі — шматлікія манеты, спражкі, аптэкарскія бутэлечкі, патроны, посуд, піўная бутэлька ХІХ стагоддзя з Вільні, штык часоў Расійскай імперыі.\nУ сцяне Юры Пятровіч звяртае нашую ўвагу на цэглу з адбіткам дзіцячай нагі. Жывое прывітанне ад невядомага беларусіка XVII стагоддзя!\nНепадалёк на могілках можна пабачыць магілу Фердынанда Мюнхгаўзэна, якая ўжо стала сапраўднай турыстычнай фішкай! Калі гэта не сам легендарны барон, то ягоны сваяк — дакладна. Бо барон Мюнхгаўзэн, як вядома, адзін час служыў у войску ў Горадні.\nЦэнтр Еўропы і самае глыбокае возера Беларусі\nДарогаю зазіраем у вёску Прошкава, дзе стаіць жоўтая капліца святога Рафала ХІХ стагоддзя.\nУ суседніх Барыскавічах хутка аглядаем сядзібу Дубашынскіх ХІХ стагоддзя.\nНа трасе Андрэй Дыбоўскі крычыць:\nХалера ясная! Вось так мы ледзь не праваронілі Цэнтр Еўропы!\nПра гэта паведамляе паржавелы ўказальнік: “Цэнтр Еўропы, вёска Івесь — 14 км”.\nЗ указальніка можна даведацца, што ў Цэнтры Еўропы катаюць на конях і ладзяць турызм ды адпачынак. Робім здымак, каб засведчыць, што ў Цэнтры Еўропы жыве беларускі Цмок!\nЗаязджаем пакупацца на самае глыбокае возера Беларусі (53,7 метра), якое мае “лагічную” назву — Доўгае. Зрэшты, па форме яно і праўду доўгае. Тут, як вы ўжо здагадаліся, таксама не можа не жыць беларускі цмок!\nЗябкі: цмачыны млын\nЦмокі, як вы памятаеце, апроч азёраў звязаныя з кавалямі і млынарамі. Жорны — цмачыны сімвал. Шмат у якіх паданнях Цмок, якога мясцовыя жыхары пасадзілі на каня, псіхаваў і кідаў у іх менавіта жорнамі.\n— Таму прапаную агледзець стары млын у вёсцы Зябкі, — раіць Андрэй Дыбоўскі.\nКаля млына спатыкаем мясцовую кабету.\n— Я амаль 40 гадоў працавала ў школе настаўніцай, мой бацька сябраваў з гаспадаром гэтага млына Рафаілам Ітманам, дачка таго Рафаіла цяпер жыве ў Пецярбургу, а мой зяць працуе ў Мінску ў Адміністрацыі прэзідэнта, — выдае нам за 30 секунд усе сакрэты кабета. Бадай, замежным шпіёнам было б вельмі лёгка працаваць у нашым краі!\nЗа каштоўныя звесткі ўзнагароджваем нашага “інфарматара” цмачынай торбай і рушым далей. Ад Зябак да Празарокаў вядзе шыкоўная старадаўняя брукаванка — Альгердаў шлях. Нашаму цмоку выпадае гонар сфоткацца на дарозе, па якой некалі ездзіў вялікі князь!\nУ Празароках аглядаем неараманскі касцёл 1899 года і магілу аднаго з заснавальнікаў беларускага тэатра Ігната Буйніцкага.\nНаперадзе — самы цікавы пункт нашага маршрута.\nВозера Гінькава: адзіная ў Беларусі пячора!\nАд Празарокаў едзем да вёскі Сахновічы. Па схеме глыбоцкага краязнаўцы Уладзіміра Скрабатуна стараемся знайсці жаданую цікавостку.\nАднак дарога, якая вяла да пячоры яшчэ колькі гадоў таму, безнадзейна разараная. Зрэшты, для “лэндровера” такая крыўдная драбяза перашкодай быць не можа.\nВельмі хутка апынаемся на высокім абрывістым беразе, парослым дрэвамі.\nБур’ян — вышэйшы за машыну. Далей толькі пехам.\nКамары і авадні задаюць нам патрэбную хуткасць пошукаў пячоры.\nПа абрыве асцярожна спускаемся на бераг возера, прыхапіўшы ўвесь неабходны рыштунак.\nДаходзім да яра, пра які казаў спадар Скрабатун.\nРаздзяляемся: частка ідзе верхам, частка нізам. Бо пячора, паводле апісання, мусіць быць пасярэдзіне схілу.\n— Сюды! Сюды! — крычыць Кастусь Шыталь, нібыта Цмок вырашыў патачыць аб яго кіпцюры.\nСпяшаем на крыкі дарагога краязнаўцы і бачым напраўду нешта падобнае да пячоры: на схіле на паверхню выйшлі акамянелыя пароды, у якіх ёсць заглыбленне. Але ліхтары высвечваюць непрацяглую нару, куды можа ўбіцца хіба што ў меру дакормленае цмачанятка. Гэта яўна яшчэ не нашая пячора, бо ў нашай чалавек дакладна можа трапіць усярэдзіну.\nРушым па схіле далей, пакуль нарэшце не знаходзім. Яна, дакладна яна! На крутым схіле — акамянеласці, падобныя да першых. Але адтуліна сведчыць: кладзіся на пуза і паўзі.\nПрызнацца шчыра, хвілін пяць мы як страусы зазіралі ў гэтую дзіру і збіралі думкі да кучы. Але ж не дарма ехалі 250 кіламетраў!\nПераапранаюся, узбройваюся каскай з ліхтаром і вялікім ручным ліхтаром у дадатак. Кладуся на жывот, паварочваю галаву набок, выдыхаю і пачынаю паціху паўзці. У такім становішчы трэба прапаўзці па пяску метры 2-3 (людзям, якія пакутуюць на клаўстрафобію, гэтае практыкаванне настойліва не раю!), пакуль не з’явіцца магчымасць падняць галаву і агледзецца.\nУбачанае ўражвае: “сталактыты” і “сталагміты” з пясчаніку, камяні і каменьчыкі, якія патанаюць у іх, як арэхі ў шакаладзе…\nАдзін з пясчанікавых наростаў на доле мае акруглую форму і жыва ўяўляецца нам скамянелым яйкам Цмока!\nРаптам ліхтар выхоплівае з цемры некалькі чарапоў і костак невялікіх жывёл памерам з лісу.\n— Хлопцы, ды я тут не першы! — крычу калегам на волю.\nНа дапамогу спяшае наш бравы фатограф Аляксандр Ждановіч, падбадзёрваючы мяне:\n— Папрасі Цмока не есці цябе вельмі хутка, хачу зрабіць пару кадраў!..\nТрапіўшы да мяне, Аляксандр выгукае:\n— Нічога сабе! Вось ужо не думаў, што пабачу ў Беларусі сапраўдную пячору!\nПаколькі нашая пячора не мае афіцыйнай назвы, тут жа ўрачыста пастанаўляем назваць яе Цмокавай.\nСледам за фатографам у пячору запаўзае Андрэй Дыбоўскі. Мы абсалютна вольна сядзім там утрох. Памеры пячоры такія, што і яшчэ некалькі чалавек свабодна селі б побач. Стаць не станеш, а калі сядзіш, то над галавой яшчэ застаецца сантыметраў 40-50. Апроч асноўнага грота, дзе мы сядзім, у бакі адыходзіць некалькі хадоў, куды можна паўзком пралезці на два-тры метры далей, а потым яны бязлітасна звужаюцца…\n— Прапаную нашую шыльду “Тут жыве беларускі Цмок!” пакінуць не на ўваходзе ў пячору, а непасрэдна тут, для самых смелых! — раіць Андрэй Дыбоўскі.\nПрыслухоўваемся да талковай думкі і пакідаем шыльду разам з нашым чырвоным Цмокам. Хто з чытачоў першым дашле здымкі сябе і шыльды з Цмачынай пячоры?\nP.S. Нашым паслядоўнікам падказваем найпрасцейшую дарогу да пячоры. Перад вёскай Сахновічы (калі ехаць з Празарокаў) трэба збочыць па звілістай дарозе налева да возера Гінькава. Даехаць да пляжа з альтанкаю і далей ісці па сцежцы ў лесе берагам возера далей ад пляжа. Праз некалькі сотняў метраў пяройдзеце згаданы раней яр. Трэба ісці па ніжняй сцежцы далей і яшчэ праз сотню-другую будзе круты пад’ём уверх да пячоры. Беларускі Цмок зычыць поспехаў шукальнікам прыгодаў!\nТэгі: журналістыка, падарожжы, Цмок


Koop TPB-Manga - Le Nouvel Angyo Onshi tome 01 - Archonia.com\n"Awesome action manga." door N. (Nederland) op 4 jul. 2005


З песняй ды жартам крочаць па жыцці ўдзельнікі народнага тэатра гумару, гульні і песні “Хмелеўскія валацугі”\nЦырымонію ўручэння прэмій “За духоўнае адраджэнне” і спецыяльных прэмій дзеячам культуры і мастацтва, якая традыцыйна праходзіць у дні праваслаўных калядных свят з удзелам Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь Аляксандра Лукашэнкі і мітрапаліта Мінскага і Слуцкага Філарэта, Патрыяршага Экзарха ўсяе Беларусі, на гэты раз з асаблівым гонарам глядзелі на Жабінкаўшчыне. А як жа не парадавацца за землякоў! Папулярны не тое што ў сваёй вёсцы ды раёне, але далёка за межамі Берасцейшчыны калектыў Хмелеўскага сельскага Дома культуры “Хмелеўскія валацугі” за значны ўклад у адраджэнне і развіццё традыцыйнай рэгіянальнай культуры, народнага гумару, песеннага і танцавальнага мастацтва стаў лаўрэатам спецыяльнай прэміі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь.\nЖыццярадасныя і прыгожыя жанчыны аддана служаць народнаму тэатру гумару, гульні і песні “Хмелеўскія валацугі”. Ужо тройчы яны пацвярджалі званне народнага. Летась толькі афіцыйных канцэртаў далі 50, а колькі выступленняў на святах, кірмашах, фестывалях, карпаратывах! І паўсюдна – дасціпны народны гумар, адметная хмелеўская гаворка, жарты, падгледжаныя ў жыцці, шчырае жаданне весяліць і радаваць людзей. Дарэчы, наша газета не раз распавядала пра “Хмелеўскіх валацуг”, бо арыгінальныя праграмы калектыву, творчыя знаходкі яго ўдзельніц, прызнанне гледачоў, перамогі на конкурсах – усё гэта дае інфармацыйную нагоду. Журналісты раз-пораз звяртаюцца да Таццяны Грыцук – дырэктара СДК, яе дачкі Алены Грыцук – медыцынскай сястры ўчастковай амбулаторыі, Валянціны Вайцюк – настаўніцы Хмелеўскай школы, Людмілы Іванюк – тэхработніка Дома культуры, і Наталлі Дырман – кіраўніка калектыву. А гэтай з’яднанай жаночай камандзе ахвотна дапамагае акампаніятар Аляксандр Казлоў.\nНа ўрачыстым мерапрыемстве ўручэння прэмій Кіраўнік беларускай дзяржавы адзначыў: “Не хлебам адзіным жыве чалавек. Нават магутныя імперыі старажытнасці разбураліся і гінулі, калі страчвалі сувязную агульнасць ідэалаў, маральных асноў, веры – усяго таго, што ператварае насельніцтва ў народ, а месцажыхарства – у Айчыну”. Аляксандр Лукашэнка падкрэсліў, што народ Беларусі, які перажыў нямала гістарычных драм, ніколі не забываўся на сваю спадчыну, зберагаў паданні, помнікі, традыцыі і песні. І таму не растварыўся ў пясках часу, а застаўся самім сабой, ён пранёс праз стагоддзі гераічны характар і святыя запаветы продкаў.\nЯк прыемна ўсведамляць, што калектыў з Хмелева мае самае непасрэднае дачыненне да захавання беларускай спадчыны і самабытнай беларускай культуры, таму заслужыў апладысменты ўсёй Беларусі. Таленту апладзіруем стоячы!..


На варце | "Нарачанская зара" (пасведчанне аб рэгістрацыі №765 ад 4.11.2009)\nЗ клопатам пра “залаты” ўзрост\nНа тэрыторыі вобласці і раёна павялічылася колькасць злачынстваў, учыненых у адносінах да пажылых грамадзян. Здаецца, злачынцы ў прамым сэнсе слова лічаць старасць “залатой” (маўляў, схованак пад коўдрай не злічыць), таму настойліва прапануюць свой “клопат”.\nПаважаныя грамадзяне пажылога ўзросту! Строга выконвайце правілы ўласнай бяспекі.\n* Ні пры якіх умовах не пускайце ў кватэру незнаёмых людзей, не рэагуйце на просьбы тыпу “напіцца вады”, “патэлефанаваць”, “пачакаць суседзяў”.\n* Не адчыняйце дзверы невядомым, якія прадставіліся сацыяльнымі работнікамі і настойліва імкнуцца зайсці ў дом. Калі “госці” не адступаюць — тэлефануйце 102.\n* Не пакідайце адкрытымі дзверы і вокны, калі выходзіце з кватэры, дома нават на 5 хвілін.\nУ сувязі з тым, што зачастую крадзяжы ўчыняюць грамадзяне цыганскай нацыянальнасці, просім неадкладна тэлефанаваць у раённы аддзел унутраных спраў па нумары 102, калі такія з’явіліся ў вашым населеным пункце. Пры гэтым пастарайцеся запомніць, запісаць марку і нумар аўтамабіля, на якім яны прыехалі, іх асаблівыя прыкметы.\nСтаршы інспектар прафілактыкі ААПП РАУС.\nЛетам попыт на веласіпеды расце. І, вядома ж, не толькі на кірмашах. Двухколыя транспартныя сродкі зачастую становяцца аб’ектам злачынства і не пакідаюць пасля сябе аніякага следу. Веласіпеды крадуць ля магазінаў, з двароў, пад’ездаў жылых дамоў — уганяюць ледзь не з-пад самага носа. Пры гэтым бяруць усе: ад сучасных спартыўных да ледзь “жывых” тагачасных.\nТолькі за сем месяцаў бягучага года на тэрыторыі раёна зарэгістравана шэсць такіх крадзяжоў. Усе яны ўчынены шляхам свабоднага доступу да аб’екта нажывы. Такім чынам, галоўная прычына дадзенага віду злачынства — абыякавасць грамадзян, якія спачатку спадзяюцца на сумленне іншых, а потым наракаюць на яго стопрацэнтную адсутнасць.\nКаб не крыўдзіцца на лёс і не згубіць нажытае, трэба загадзя паклапаціцца пра бяспеку. Зараз існуе мноства нескладаных і недарагіх супрацьугонных прыстасаванняў, якія здольны стаць на шляху злачынцы. Да таго ж веласіпед можна прышпіліць да нерухомага прадмета звычайным металічным ланцугом. Гэта зойме ўсяго хвіліну, затое дадасць упэўненасці ў захаванасці транспартнага сродку.\nІ ўсё ж, калі ваш веласіпед укралі, неадкладна тэлефануйце ў міліцыю па нумары 102: па гарачых слядах прапажу шукаць значна лягчэй.\nПершы намеснік начальніка РАУС-начальнік крымінальнай міліцыі.\n26 жнiўня 2016. Каментарыі: Каментароў няма. Размешчана ў Навіны


У адвентысцкай суполцы Баранавічаў 59 дзяцей прайшлі курс «Даведайся сам» | Krynica.info\nУ пачатку года ў адвентысцкай суполцы Баранавіч прайшла калядная сустрэча для запрошаных дзяцей. На ёй была паказана гісторыя пра хлопчыка, які адкрыў сутнасць свята з дапамогай музыкі. У канцы гэтай праграмы усім дзецям-гасцям былі ўручаны падарункі.\nПасля ўручэння падарункаў дзеці былі запрошаныя на навучальную біблейскую праграму «Даведайся сам». Заняткі праходзілі кожную суботу і нядзелю. На гэтых сустрэчах хлопчыкі і дзяўчынкі даведаліся, што Зямля і чалавек былі створаны Богам, даведаліся пра грэхападзенне і план выратавання для чалавецтва. Таксама яны вывучалі важнасць малітвы, наведвання царквы і пропаведзі іншым людзям, перадае Adventist.by.\nПраграма скончылася ўрачыстымі выпускамі 7 і 13 лютага, на якіх дзецям ўручылі сертыфікаты аб заканчэнні курса «Даведайся сам», маляўнічыя Новыя Запаветы і падарункі «Самарыцянскага кашалька». Навучанне па гэтай праграме завяршылі 59 дзяцей. 14 лютага ў гонар выпуску для іх арганізавалі прагляд пазнавальных вопытаў хімічнай лабараторыі, гульнявую праграму з духоўным зместам і салодкі стол. Новыя дзеці былі запрошаныя на ўрокі Суботняй школы і ў клубы следапытаў і Шукальнікаў прыгод.\n01.03.2016 Навіны цэркваў| Тэгі: адвентысты, адукацыя, Баранавічы, дзеці, рэлігія


ГАЗПРАМ АДМАЎЛЯЕЦЦА АД ПАСРЭДНІЦТВА “ІТЭРЫ” Ў ПАСТАЎКАХ ГАЗУ КРАІНАМ СНД\n14 чэрвень 2002, 15:00\nПасьля некалькіх гадоў сталых нараканьняў з боку інвэстараў і эканамістаў расейскі газавы манапаліст – кампанія “Газпрам” - абвясьціла, што паспрабуе адваяваць страчаныя пазыцыі ў Садружнасьці Незалежных Дзяржаваў.\nУ панядзелак старшыня ўправы Газпраму Аляксей Мілер абвясьціў, што даччынаму прадпрыемству Газпраму – “Межрэгіёнгазу” – даручана на працягу месяца падаць пляны паставак газу ў краіны СНД і Балтыі.\nГэтая пастанова выклікала ў аналітыкаў пытаньне – ці не азначае яна канец супрацоўніцтва зь “Ітэрай” – таямнічай прыватнай фірмай, якая, пачаўшы ў 1994 годзе гандляваць туркмэнскім газам, ператварылася за гэтыя гады ў найбуйнейшага гандляра газам на тэрыторыі СНД.\nНайбольш зьдзіўленьня выклікае факт, што Мілер чакаў з заявай, якая закранае Ітэру, аж так доўга. Аналітыкі зварачалі ўвагу на тое, што Ітэра не адзін год стварала Газпраму праблемы – гэтая прыватная кампанія працавала непразрыста, ведучы дзейнасьць пераважна ў краінах СНД, яна мае офіс у амэрыканскім штаце Флорыда.\nНаагул, дачыненьні паміж “Ітэрай” і Газпрамам увесь гэты час былі вельмі дзіўныя. Гандлюючы з краінамі СНД, “Ітэра” ўжывае газпрамаўскія трубацягі і газпрамаўскі газ. Яна набывала ў Газпраму акцыі газавых радовішчаў за заніжаныя кошты. Краіны СНД, якія зьвярталіся да Газпраму ў справе паставак, адразу скіроўваліся да “Ітэры”, хоць Газпрам сам займаецца імпартам па-за межы СНД. Чаму гэтак адбывалася – ніхто ніколі не казаў.\nІ вось на мінулым тыдні адзін з дробных акцыянэраў газпраму – дырэктар фірмы Hermitage Capital Management Уільям Браўдэр – зладзіў брыфінг, падчас якога зьвярнуў увагу на страты, якія спрычыняе Газпраму кампанія “Ітэра”. Браўдэр падлічыў, што Газпрам страціў больш за мільярд даляраў гадавога прыбытку, якія дасталіся “Ітэры” - зь іх 688 мільёнаў даляраў ва Ўкраіне, 111 мільёнаў даляраў у Казахстане і 99 мільёнаў у Азэрбайджане.\nПрамысловы бюлетэнь “Аргус” на гэтым тыдні паведаміў, што летась на пастаўках ва Ўкраіну “Ітэра” зарабіла 1 мільярд 700 тысяаў даляраў, 150 мільёнаў – на пастаўках у Беларусь і 100 мільёнаў – у балтыйскія краіны.\nБылы кіраўнік Газпраму Рэм Вяхіраў пяць гадоў таму даў Ітэры поўную свабоду дзеяньняў на тэрыторыі СНД. Адной з прычынаў гэтага былі няўплаты і крадзяжы, а “Ітэра” якраз славілася здольнасьцю выбіваньня грошай.\n“Аргус” згадвае яшчэ адну магчымую прычыну ўздыму “Ітэры” – шмат хто гаворыць пра асабістыя сувязі з гэтай кампаніяй былых кіраўнікоў Газпраму. “Ітэра” заўсёды абвяргала гэтыя чуткі, аднак аналітыкаў гэтыя абвяржэньні ня надта пераконвалі.


Каляндар Свабоды – 11 і 12 чэрвеня\n11 чэрвень 2004, 14:50\nУл. інф. Што адбывалася ў сьвеце і ў Беларусі 11 і 12 чэрвеня.\nСёньня ў Беларусі традыцыйна ўшаноўваецца Хвядосься. Як казалі ў народзе, “Хвядосься-каласяніца – жыта каласіцца”, гэта значыць, на збажыне зьяўляюцца каласкі. Жыта два тыдні зелянее, два тыдні каласіцца, два адцьвітае, два наліваецца, два падсыхае. Такі ў хлеба парадак высьпяваньня – усе стадыі па два тыдні.\n11 чэрвеня 1718 году прыйшла на сьвет Саламея Пільштынова, у дзявоцтве Русецкая. Імя гэтай пісьменьніцы часта згадваюць сучасныя беларускія фэміністкі, бачачы ў ёй сваю далёкую папярэдніцу. Бурлівая і багатая на прыгоды біяграфія гэтай жанчыны сапраўды захапляе. Саламея нарадзілася ў Наваградчыне, а ўжо ў 14 гадоў патрапіла разам з мужам у Стамбул. Вывучылася на лекарку і, вярнуўшыся, мела мэдычную практыку ў Нясьвіжы. Вынікам яе падарожжаў сталася кніга “Авантуры майго жыцьця”, якую часьцяком называюць раманам.\n11 чэрвеня 1923 году выйшла ў сьвет паэма Якуба Коласа “Новая зямля” – прызнаны нацыянальны эпас беларусаў. Паэма пачынаецца вядомымі кожнаму радкамі “Мой родны кут, як ты мне мілы” і распавядае пра пошукі сялянамі сваёй долі, што ўвасобілася ва ўласнай зямлі.\nА зараз – пра каляндар заўтрашняе суботы.\n12 чэрвеня ў Беларусі спрадвеку шанавалі Ісака. У фальклёрных запісах ёсьць такая прыкмета: «На Ісака адбываюцца зьмяіныя вясельлі».\n12 чэрвеня – важная дата беларускай гісторыі. Менавіта 12 чэрвеня для нашых продкаў пачалася напалеонаўская вайна 1812 году. Беларусь перад тым была анэксаваная Расейскай імпэрыяй і ўваходжаньне войскаў Напалеона стала фактычным пачаткам ягонай вайны з Расеяй. Сцэнар, паводле якога разьвіваліся падзеі, падобны да пачатку гітлераўскае акупацыі. На сьвітанку 12 чэрвеня без абвяшчэньня вайны французы пераправіліся празь Нёман. Абарона расейскага войска абмяжоўвалася эпізадычнымі баямі. Імпэрыя адцягвала свае арміі на ўласна расейскую тэрыторыю для таго, каб захаваць іх і ўжо там даць французам рашучы адпор. Словам, калі напачатку мінулай вайны немцы прайшлі Беларусь за чатыры дні, дык ў напалеонаўскай кампаніі захоп расьцягнуўся на месяц. У адрозьненьне ад 2-й сусьветнай і ад фашыстоўскіх захопнікаў, у напалеонаўскім абозе было шмат беларусаў. Гісторыкі акцэнтуюць увагу на тым, што нашыя продкі ў 1812 годзе ваявалі і з расейскага, і з францускага бакоў.\nПаводле іроніі календара менавіта ў дзень пачатку напалеонаўскага нашэсьця Расея адзначае свой Дзень незалежнасьці. У гэты дзень у 1990 годзе зьезд народных дэпутатаў РСФСР прыняў Дэклярацыю аб дзяржаўным сувэрэнітэце Расеі.\nІ яшчэ адна беларуская дата. 12 чэрвеня 1934 году, 70 гадоў таму, у Менску быў урачыста адкрыты стадыён “Дынама”. Вядомы ўсім будынак на вуліцы Кірава чакаў няпросты лёс. Ужо праз 5 гадоў ён быў рэканструяваны, у часе вайны разбураны, пасьля збудаваны нанова.


Мільён долараў да надыходзячых свят\n25 снежня, у свята каталіцкага Раства, у 462-м тыражы латарэі Суперлато можна будзе выйграць, увага, 10 мільярдаў рублёў. Такую суму ў гісторыі беларускіх латарэй разыграюць упершыню і ўпершыню ў гісторыі гэтым калядным тыражом зацікавіліся нават букмекерскія канторы.\nНаш карэспандэнт Дзіяна Равякова сёння аб'ехала паўгорада ў пошуках шчаслівага білета.\nАбышоўшы адразу некалькі сталічных пунктаў продажу білетаў Суперлато, стала зразумела, што мінчане свой шанц выйграць звыш мільёна долараў не прапускаюць. Прадаўцы білетаў адзначаюць, што 462-і тыраж Суперлато, дзе разыгрываецца 10 мільярдаў рублёў, выклікаў ажыятаж у беларусаў.\nЦі будзе пераможца толькі адзін або мільён долараў падзеляць адразу некалькі шчасліўчыкаў? Гэтыя пытанні цікавяць не толькі тых, у каго білеты ўжо ёсць на руках. Магчыма, упершыню ў гісторыі беларускіх латарэй стаўкі на патэнцыяльнага мультымільярдэра прымаюць нават букмекерскія канторы. Выйграць тут, гавораць, можна, правільна адгадаўшы проста горад, у якім жыве будучы шчасліўчык.\nДарэчы, купіць білет можна і пры дапамозе мабільнага тэлефона, калі ваш аператар МТС або Life. Для гэтага проста адпраўце СМС з тэкстам 441, прабел, 462 на кароткі нумар 553. І ў адказ таксама СМС атрымаеце ўсю інфармацыю пра ваш білет. Кошт такі ж, як і ў папяровых квіткоў - 50 тысяч рублёў. Да сенсацыйнага розыгрышу застаўся ўсяго адзін дзень,і хоць білетаў на 462-і тыраж Суперлато аб'ектыўна засталося зусім нямнога, шанц стаць уладальнікам больш як аднаго мільёна долараў яшчэ ёсць. Галоўнае, пераконваюць арганізатары грандыёзнай латарэі, не губляць часу і заўтра, у апошні дзень продажу білетаў, свой шчаслівы білет знайсці і купіць.\nМіністр прамысловасці назваў галоўнае для стабільнай працы прадпрыемстваў рэальнага сектара\nСярэдзіну вясны жыхары паўночнага рэгіёна сустракаюць са снегам


Канвертаваць Конголезских франкаў (CDF) і Папуа-Новая Гвінея Кіна (PGK) : Калькулятар абменнага курсу\nФранк Congolais (CDF) і Папуа-Новая Гвінея Кіна (PGK) Курс валют пераўтварэнні калькулятар\nГэта Франк Congolais і Папуа-Новая Гвінея Кіна пераўтваральнік да цяперашняга часу з абменнымі курсамі з 3 жнівень 2020.\nКалі ласка, увядзіце суму, якую ў полі злева ад Франк Congolais. Выкарыстоўвайце "абмен валют", каб зрабіць Папуа-Новая Гвінея Кіна валюты па змаўчанні. Націсніце на Папуа-Новая Гвінея Кіна або Конголезских франкаў канвертаваць паміж гэтай валютай і ўсімі іншымі валютамі.\nФранк Congolais гэта валюта, у Конга (Кампакт-дыск, Накладзены плацёж). Папуа-Новая Гвінея Кіна гэта валюта, у Папуа-Новая Гвінея (PG, PNG). Сімвал PGK можа быць запісаная K. Франк Congolais дзеліцца на 100 centimes. Папуа-Новая Гвінея Кіна дзеліцца на 100 toeas. Абменнага курсу Франк Congolais Апошняе абнаўленне 3 жнівень 2020 ад Yahoo Finance. Абменнага курсу Папуа-Новая Гвінея Кіна Апошняе абнаўленне 3 жнівень 2020 ад Yahoo Finance. CDF каэфіцыент мае 5 ўважаецца лічбаў. PGK каэфіцыент мае 5 ўважаецца лічбаў.


Сёньня ў Маскве пройдзе паседжаньне прэм'ераў краінаў – удзельніц СНД. У сераду ў сталіцы Расеі адбудзецца саміт кіраўнікоў дзяржаваў Судружнасьці. Учора Аляксандр Лукашэнка паведаміў, што чакае ад саміту вырашэньня адзінага пытаньня – стварэньня зоны свабоднага гандлю. Ён заявіў, што калі зона ня будзе створаная, Судружнасьць нікому ня будзе патрэбная…\nМагчыма, робячы падобныя заявы, беларускі лідэр кіруецца прымаўкаю пра тое, што талакою зручней і бацьку біць.\nНекалькі тыдняў таму ў Менску Лукашэнка і Назарбаеў, пры падтрымцы прэзыдэнтаў Кыргізстану і Таджыкістану, ужо спрабавалі ўгаварыць Уладзіміра Пуціна запаліць "зялёнае сьвятло" стварэньню зоны свабоднага гандлю.\nУгаворвалі упарта, але безвынікова. Магчыма, зараз кіраўнік Беларусі спадзяецца на тое, што заўтра сумесны ціск 11 кіраўнікоў краінаў СНД на расейскага лідэра будзе больш плёным. Зона свабоднага гандлю – рэч сапраўды карысная. Сутнасьць яе палягае ў тым, што краіны, што ўваходзяць у гэтую зону, не спаганяюць адна з адной мытаў пры гандлі таварамі, якія вырабленыя імі самімі.\nА з трэцімі краінамі гандлююць як заўгодна. У адрозьненьне ад мытнага саюзу, зона свабоднага гандлю не прадугледжвае уніфікацыі ставак мытаў. Па-просту кажучы, вырабіў нешта ў Беларусі – вязі, скажам, у Расею без усялякіх мытаў. Хочаш увезьці ў Расею тавар праз Беларусь, прыкладам, зь Нямеччыны, плаці мыты - і беларускую і расейскую.\nПаколькі памеры ўзаемнага гандлю краінаў СНД паміж сабою даволі значныя, стварэньне зоны свабоднага гандлю на самой справе шмат што спрасьціла б. Расея на гэта згодная з адным істотным выняткам. Ільвіная частка расейскага экспарту ў краіны СНД – гэта энэрганосьбіты: газ і нафта. Ва ўсім сьвеце падатак на дадатковую вартасьць спаганяецца ў краіне-атрымальніку тавару і ідзе адпаведна ў бюджэт гэтай краіны, Расея ж спаганяе гэты падатак са сваіх гандляроў нафтаю і папаўняе за кошт гэтага свой бюджэт.\nРазмова ідзе пра сумы ў некалькі мільярдаў даляраў. І для Расеі прапанова пра зону свабоднага гандлю – нішто іншае, як прапанова аддаць гэтыя грошы іншым краінам СНД. А ей гэта не да спадобы, Масква хацела б адыгрываць лідэрскую ролю на постсавецкай прасторы, але ня хоча надта шмат плаціць за гэта.\nТаму ультыматум, зь якім выступіў Лукашэнка, зьвязаўшы лёс СНД з лёсам зоны свабоднага гандлю, наўрад ці зробіць надта моцнае ўраджаньне на гаспадара Крамля.\nТаксама сумніўна, што плён будуць мець заклікі Лукашэнкі да іншых краінаў СНД далучацца да беларуска-расейскага саюзу. Учора прэзідэнт Грузіі Шэварнадзе зрабіў адмысловую заяву пра тое, што Тбілісі ня мае аніякіх намераў далучыцца да гэтага міждзяржаўнага ўтварэньня.\nНекалькі тыдняў таму, падчас сустрэчы з Лукашэнкам у Берасьці, падобную прапанову ветліва адхіліў і украінскі лідэр Кучма, патлумачыўшы, што, калі бакі ня здольныя дамовіцца пра такую параўнальна простую рэч, як зона свабоднага гандлю, дык ня варта замахвацца на нешта больш складанае.\nЗ гэтым больш складаным , а менавіта, мытным саюзам Беларусі і Расеі, справы рухаюцца ня надта добра. Некалькі дзён таму першы намесьнік старшыні мытнага камітэту Расеі Уладзімір Мешчаракоў паведаміў, што ў дзвюх краінах дзейнічаюць розныя стаўкі мытаў амаль па трохстах пазыцыям: на 276 відаў тавараў у Расеі мыты вышэй, чым ў Беларусі , а па 5 пазыцыях – вышэй у Беларусі.\nРасейскі мытнік выступіў у неўласьцівай яму ролі абаронцы беларускага сувэрэнітэту, адзначыўшы, што ў Беларусі ёсьць "крытычныя таварныя пазыцыі", зніжэньне ставак мытаў па якім было б для краіны згубным. "Стаўкі мытаў маглі б быць цалкам уніфікаваныя, калі б у Беларусі адсутнічала ўласная эканоміка" – лічыць Уладзімір Мешчаракоў.


Як англічанін загаварыў па-беларуску\nБрытанскі прафесар Джым Дынглі, які даўно навучыўся размаўляць па-беларуску, са смуткам канстатуе, што маладыя беларусы ў Вялікай Брытаніі цураюцца роднае мовы.\nБрытанскі прафесар-славіст, старшыня Англа-беларускага таварыства Джым Дынглі загаварыў па-беларуску, пасябраваўшы з прадстаўнікамі дыяспары ў Вялікай Брытаніі, якія прыехалі ў краіну адразу пасля Другой сусветнай вайны. Пра гэта ён распавёў у інтэрвю праграме „ПраСвет”, якая транслюецца 30 сакавіка а 20:35.\nЁн узгадвае, што яшчэ ў 1960-я Англа-беларускае таварыства штогод ладзіла імпрэзы, а таксама серыі лекцыяў, якія чыталі вядомыя навукоўцы – беларускія, брытанскія, амерыканскія. Цяпер на гэта, паводле спадара Дынглі, не стае сілаў, грошай, а галоўнае – месца, дзе можна сустракацца.\nПрафесар канстатуе, што беларускаю тэматыкаю ў Брытаніі цікавяцца мала. З газетаў пра сітуацыю ў нашай краіне больш-менш рэгулярна піша толькі „The Independent”. Не надаюць аптымізму і маладыя эмігранты, якія размаўляюць толькі па-расейску, а на старэйшых прадстаўнікоў дыяспары глядзіць з пагардаю.\n24 сакавіка Джым Дынглі адзначыў свой 70-гадовы юбілей. Міжнародная праграма „ПраСвет” тэлеканалу „Белсат” выходзіць штопятніцы а 20:35. Усе выданні праграмы можна глядзець у інтэрнэце неўзабаве пасля тэлепрэмеры.


Літаратурная спадчына: праблемы атрыбуцыі | НАУКА И ИННОВАЦИИ - научно-практический журнал\nЛітаратурная спадчына: праблемы атрыбуцыі\nАтрыбуцыя (ад лац. attributio — прыпісванне) — устанаўленне прыналежнасці ананімнага мастацкага твора пэўнаму аўтару, мясцовай ці нацыянальнай мастацкай школе, а таксама вызначэнне часу яго стварэння. Звычайна матэрыялам для атрыбуцыі служаць дакументальныя сведчанні, ідэйны і вобразны змест тэксту, асаблівасці яго мовы і стылю.\nПраблема ўстанаўлення аўтарства ў літаратуры звязана з існаваннем ананімных і псеўдаананімных тэкстаў і ўяўляе сабой адну з самых старажытных філалагічных задач, што ўваходзяць у сферу тэксталогіі.\nГэта надзвычай складаная справа ў адносінах мастацкіх твораў, напісаных на падставе беларускіх рэалій, беларускага матэрыялу, але на іншых мовах. Даволі цікавым у такім ключы бачыцца твор мастацкай публіцыстыкі пачатку ХІХ ст. «Гістарычныя падарожжы, якія адбыліся па польскіх землях паміж 1811 і 1828 гадамі», аўтарам якога з’яўляецца Юльян Урсын Нямцэвіч.\nДзякуючы менавіта гэтаму паэту і пісьменніку, палітычнаму дзеячу і сакратару-ад’ютанту Тадэвуша Касцюшкі вядомы на Беларусі род Нямцэвічаў прыдбаў сваю знакамітасць. Нарадзіўся і вырас Ю.У. Нямцэвіч у радавым маёнтку Скокі каля Брэста, аднак большую частку свайго сталага жыцця правёў далёка ад родных мясцін. Тым не менш ён ніколі не адмаўляўся ад сваіх каранёў і той зямлі, на якой нарадзіўся і якая яго ўзгадавала. Але да сённяшняга дня, нягледзячы на тое, што цікавасць да гістарычнай і літаратурнай спадчыны пастаянна расце, мы ўсё яшчэ ніяк не адважымся без агаворак аднесці яго творы да беларускай літаратурнай спадчыны пачатку ХІХ ст. Хаця некаторыя з іх маюць для гэтага ўсе падставы.\nДраматычныя, сатырычныя творы, раманы, аповесці, паэмы, вершы, байкі Юльяна Урсына Нямцэвіча даюць нам поўнае права гаварыць пра яго як пра аднаго з самых значных пісьменнікаў тагачаснай Рэчы Паспалітай. Можна прыгадаць тут трагедыі «Уладыслаў пад Варнай» і «Казімір Вялікі», палітычны пасквіль «Фрагмент Таргавіцкай Бібліі», шырокавядомую камедыю «Вяртанне пасла» ці адну з папулярнейшых польскіх кніг ХІХ ст. «Гістарычныя спевы», на якой выхоўвалася не адно пакаленне моладзі. Не менш цікавымі для чытача будуць таксама гістарычныя замалёўкі і шматлікія пераклады аўтара.\nАле для нас найбольшую цікавасць уяўляюць, безумоўна, «Гістарычныя падарожжы...», а менавіта — раздзел VI пад назвай «Падарожжа ў Літву ў 1819 годзе».\nФактычна гэтая частка «Падарожжаў…» — абсалютна самастойны твор мастацкай публіцыстыкі, створаны на беларускім матэрыяле, які ўключае не толькі падарожныя замалёўкі аўтара, але таксама яго разважанні над тымі ці іншымі падзеямі, што адбываліся на гэтых землях, гістарычныя звесткі пра вядомых асоб і нават дакументы, такія, напрыклад, як «Аб смерці караля Стафана Баторыя, ліст ад сакратара Яго Каралеўскай Мосці Ежы Х’якара да Яго Вялікасці Вольфганга Каўнацкага, канцлера княства сяміградскага», напісаны ў Гародні 19 снежня 1586 г., ці падрабязнае апісанне пажару 1611 г. у Вільні, якое зрабіў, будучы яго сведкам, сакратар Жыгімонта ІІІ Алясандра Чылі, і інш. Тэксты гэтых дакументаў уключаны ў твор поўнасцю.\nПачынаецца «Падарожжа ў Літву ў 1819 годзе» наступнымі словамі, якія з’яўляюцца яскравым доказам таго, як Нямцэвіч ставіўся да сваёй роднай зямлі: «Да гэтага часу Берасце, сталіца роднага ваяводства, станавілася мэтай, на якой я спыняў свае паездкі на гэтыя землі. Цяпер жа, будучы ў такім паважаным узросце, было сорамна адкладваць маё гістарычнае падарожжа ў правінцыю, дзе і я, і мае продкі жыццё распачалі, больш за тое, — у край, які сваімі воінамі, дзяржаўнымі дзеячамі і вучонымі не саступае Кароне Польскай, у край, кажу Вам, які даў нам Ягайлаў, які быў айчынай Хадкевічаў, Радзівілаў, Астрожскіх, Сапегаў, у якім нарадзіліся Каяловіч, Пачобут, Нарушэвіч, Рэйтан, Корсак, Касцюшка, урэшце. Няхай іншыя накіроўваюцца ў духмяную, упрыгожаную чужымі творамі Аўзонію (горад у Італіі — А.М.), няхай наведваюць цудоўныя Парыжы і багатыя Лонданы: я іду заглыбіцца ў літоўскія бары, можа, не такія прыемныя і багатыя на забавы, але тыя, што кранаюць мяне за жывое, бо з’яўляюцца часткай маёй так доўгі час святой і так доўгі час няшчаснай Айчыны» .\nАле перш чым пачаць замалёўкі пра землі Берасцейшчыны, Ю.У. Нямцэвіч нагадвае гісторыю літоўскага народа паводле Каяловіча, Стрыйкоўскага і інш.\nПачаў пісьменнік сваё гістарычнае падарожжа ў Скоках, сямейным маёнтку Нямцэвічаў, адкуль выехаў з братам Янам 28 чэрвеня 1819 г. «Прыгожым краем, праз які ўецца рака Лясная, ехалі мы да Чарнаўчыц. Адусюль даносіўся прыемны пах свежаскошанага сена, усюды пеністы шум працуючых млыноў і грукат іх колаў. Сонца пасля дажджу выбіралася з ружовых аблокаў, вялікія кроплі віселі на кустах і кветках; цёмназялёныя, трошкі залацістыя ад сонца чайкі праляталі то тут, то там; вандроўнік-бусел сур’ёзна паходжваў па мокрых далінах»  — такая лірычная замалёўка адкрывае апавяданне Нямцэвіча пра яго вандроўніцтва. Чарнаўчыцы — маленькае мястэчка, якое некалі было ўласнасцю Яленічаў, а потым пераўшло да Радзівілаў. Менавіта яны пабудавалі тут касцёл, а пазней Радзівіл Сіротка яго адрэстаўраваў, і перад вачамі падарожніка ён паўстаў «даволі прыгожы, даволі старажытны». Менавіта ў гэтым мястэчку былі пахаваны Якуб і Дамінік Радзівілы.\nНямцэвіч апісвае таксама маёнтак Радзівілаў у Чарнаўчыцах: «…Усё драўлянае, усё, як і сам дом, старое. Адна толькі засталася ў гэтых гмахах калекцыя — адвечных радзівілаўскіх карэт. Памятаюць яны, відаць, першыя дні вынаходства такіх сродкаў перамяшчэння. Нічога больш нязграбнага, а па вазе сваёй нічога больш жахлівага для коней і прыгадаць нельга. Праўда, нашы продкі не ездзілі хутка, дробную рысь дазвалялі сабе толькі ў выключных выпадках, але ж і так, як цяжка павінна было быць коням цягаць за сабой гэтыя агромністыя замкі» .\nЦікавым з мастацкага пункту гледжання і, здаецца, заўсёды актуальным бачыцца назіранне, запісанае аўтарам «Падарожжаў…» у Кобрыне: «Я даехаў до пошты; аднак коней мне не хацелі даць, па той прычыне, што праз два дні павінен быў прыехаць Аляксандр, князь віртэмбергскі з жонкай і са сваімі дзецьмі. Якая была сувязь паміж князем, які павінен быў прыехаць праз два дні, і мною, які праязджаў у дадзены момант, не разумею. Аднак тут так адбываецца. Як толькі паштовыя астраномы адкрыюць, што павінна паказацца нейкае вялікае свяціла, адразу ж спыняюць рух усіх астатніх падарожнікаў» . Прысутнічае пасля такога апісання і цікавая дэталь: «Спатрэбіўся ўвесь крэдыт майго брата, каб позна ноччу атрымаць коней для мяне». Інакш кажучы, за грошы можна было атрымаць нават тое, што афіцыйна было забаронена.\nНаступным мястэчкам, дзе праязджалі вандроўнікі, былі Пружаны, якія, як заўважае пісьменнік, былі аддадзены Кацярынай ІІ Румянцаву, таксама як і Кобрын Сувораву. З непрыхаванай іроніяй Нямцэвіч заўважае: «Невымерна шчодрай была беззаганная Кацярына ў раздаванні нарабаванай уласнасці польскіх каралёў. Усе багацці прастольныя, якія годна і цудоўна ўтрымалі праз вякі нашых каралёў, аддала каханкам або выканаўцам сваіх гнюсных загадаў» .\nНе толькі канкрэтныя аб’екты і жыццёвыя сітуацыі, што сустрэліся на шляху Нямцэвіча, прыцягваюць яго ўвагу. Даволі маляўніча апісвае ён і ўбачаныя беларускія краявіды: «Акрамя Белавежскай пушчы, дзе зубры ўжо пачынаюць гінуць, Пружанскі павет не шмат мае лясоў; перасякаюць яго рэкі Мухавец і Ясельда. Валкавыскі павет з выгляду весялейшы. Край болей, чым на Палессі, уздымаецца на пагоркі, там і тут параскіданыя гайкі, дамы жыхароў чыстыя і пабудаваны з густам, атуленыя прыгожымі агародамі і лясамі. Дарогі роўныя і нават зашырокія. Колькі яны часта каштуюць непатрэбнай людской працы; столькі ёсць патрэбных прац, таму вельмі дарагім павінен быць пот чалавечы, і не павінен ён ніколі ліцца дарма. Дарогі гэтыя з абодвух бакоў абсаджаны дрэвамі, а часам нават і ў два рады, але паколькі садзілі іх часцей за ўсё ў неадпаведную пару года, то замест зеляніны відаць толькі сухія галіны. Паслушныя вербы прыжываюцца ўсюды, а вось іншыя дрэвы, у якіх больш моцны дух незалежнасці, адважваюцца спрачацца з загадамі. Але так ці інакш, ад гэтых радоў пасаджаных выцягнутых дрэў, што стаяць роўнымі шэрагамі, такая карысць, што нагадваюць яны рэч, якая найчасцей сустракаецца на свеце — парад» .\nВандроўны шлях Ю.У. Нямцэвіча пралягае далей праз Ружаны, у якіх аўтар апісвае стан некалі заможнага дома Сапегаў, дзе «у адным з кабінетаў знаходзіцца бібліятэка, якую нельга назваць багатай ні ў сэнсе выбару кніг, ні іх колькасці. Цікавасць уяўляе збор рукапісаў, які складаецца з 232 вялікіх тамоў, першыя з якіх дасягаюць ХV стагоддзя, а апош- нія — канца XVIII. У іх вельмі шмат цікавых гістарычных матэрыялаў, і менавіта імі карыстаўся ксёндз Кандратовіч, калі ствараў сямейны летапіс Сапегаў. Лісты да гетманаў, міністраў, біскупаў, пісаныя на працягу гадоў. Шкада, што ў канцы няма алфавітнага каталога» .\nДаволі падрабязна апісваецца ў «Падарожжах...» і Валкавыск. Але найбольш цікавым будзе, відаць, аўтарскае апісанне такога гістарычнага факта: «Якраз у гэтым горадзе былі прыняты польскія паслы, што прыбылі на сустрэчу Ягайлы, па тайным даручэнні Ядзвігі з мэтай добра прыгледзецца да яго постаці. Гэта былі: Влодка з Аградзеньца, кракаўскі падчашы, Крыстын з Астрова, Пётр Шафранец з Лучыц, Хінча з Рагова. Вядома, што паслы бачылі караля ў лазні, і знайшлі яго моцным і добра складзеным» .\n1 жніўня 1819 г. Нямцэвіч прыбыў у Гародню, гісторыю якой апісаў вельмі падрабязна, уключыўшы ў яе таксама ўжо згаданы ліст аб смерці Стафана Баторыя. Вельмі высокую ацэнку дае аўтар дзейнасці Антонія Тызенгауза, заўважаючы, што нават калі і дапусціць, што ён не заўсёды прытрымліваўся закону, то ўсё роўна «трэба прызнаць, што ён першы зрабіў парадак у адміністрацыі, рахунках і новых пачынаннях у Польшчы. Да гэтага часу стаяць пабудаваныя ім гмахі на Гарадніцы і Ласосне і амаль па ўсіх гаспадарчых землях» .\nЦікавым бачыцца і такі штрышок у апісанні Гародні: «Свецяцца яе белыя дамы, але насельніцтва амаль цалкам чорнае, гэта значыць — яўрэйскае» . Колькасную перавагу яўрэяў Нямцэвіч, дарэчы, адзначае амаль у кожным мястэчку, якое ён наведаў.\nНайстарэйшым у Гародні помнікам архітэктуры з’яўляецца, як вядома, Каложа, ці, як піша Нямцэвіч, «царква і кляштар ксяндзоў Базыліянаў на Каложы». Аўтар падае вельмі падрабязнае апісанне будынка: «Структура царквы асаблівая; невялікая, поўная дзірак: гэта шыі, што выходзяць на паверхню, пустых збаноў, замураваных у цёмных сценах. З заходняга боку відаць выбіты на камені царкоўнымі літарамі наступны надпіс: «Положон Роб Божы Эліязар года ад сатварэння міру 6998», што адпавядае нашаму 1490 году. У прывілеі цара Аляксандра на землі Чашчаўляны, у г. 1500 аддадзеныя гэтаму абацтву, сказана, што гэта адбывалася з улікам старажытнасці дадзенай царквы. Некаторыя думаюць, што была яна пабудавана інфландскімі рыцарамі. Але так ці інакш, яе з’яўленне нашмат апярэдзіла прыняцце хрысціянства на Літве» .\nШмат яшчэ цікавых фактаў і замалёвак можа чытач знайсці ў тэксце «Падарожжа…», у прыватнасці, у апісаннях мястэчак Гародзенскай губерніі, такіх як Трокі, Ліда, Наваградак, Слонім, а таксама Коўна, Вільні, Пінска і інш.\nПадводзячы вынікі свайго аб’езду, Ю.У. Нямцэвіч робіць вельмі цікавую і па-філасофску глыбокую выснову, якая можа здацца на першы погляд суб’ектыўнай, тым не менш яна мае права на існаванне: «Як моцна саступала б бедная мая Літва, каб я ў думках пачаў параўноўваць яе з іншымі краінамі ў Еўропе! Я задаваў сабе пытанне: ці ж урадлівая глеба Брандэнбурга, многіх частак Саксоніі, Шампані ў Францыі, скалістай Шатландыі і Швецыі, лепшыя, чым нашая зямля на Жмудзі, на Ковеншчыне, Наваградчыне, каля Валкавыска і г.д.? Адказ просты: наша Літва больш багатая і ўраджайная, чым усе названыя краіны. Чаму ж тады, зноў запытаў я, нават у самых бедных правінцыях Францыі, Шатландыі, Швецыі, нават на пясчаных землях Брандэнбурга бачым свабодны люд, упарадкаваныя мястэчкі, апрацаваныя палі і напружаную працу чалавека, узнагароджаную добрым побытам? Маленькае, акружанае бурным акіянам на астравах Аркады мястэчка, непараўнальна больш квітнеючае і багатае, чым Коўна ці Пінск, што пануюць над магутнымі рэкамі. Адказ на ўсё гэта наколькі просты, настолькі і небяспечны.\nКажуць, што чалавек — гэта «естество», адоранае нябесным духам і святлом, якое павінна ўсе свае здольнасці накіроўваць на ўдасканальванне сябе і свайго побыту; кажуць, што гэтыя набыткі павінны перадавацца з пакалення ў пакаленне. Я ў забраных правінцыях бачыў супрацьлеглае. У іх не ўдасканаленне разумовых здольнасцяў, а ўсё большую сапсаванасць і беднасць адны пакаленні перадаюць наступным» .\nПрыведзеныя фрагменты выразна сведчаць пра тое, што твор «Падарожжа ў Літву ў 1819 годзе» Ю.У. Нямцэвіча пабудаваны цалкам на беларускім матэрыяле. І гэта не проста пасіўныя апісанні ўбачанага падчас вандроўкі — аўтар дасканала валодаў гістарычнымі звест¬камі пра землі, па якіх падарожнічаў, і сваю дасведчанасць вельмі ўдала выкарыстаў у складанні сваіх дарожных нататак, якія зусім не беспадстаўна назваў гістарычнымі. А ўсё гэта дае нам права залічыць «Падарожжа ў Літву...» да твораў мастацкай публіцыстыкі Беларусі пачатку ХІХ ст.


Абхазскі лемантар | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nШаноўнае спадарства! Адкладзіце, калі ласка, вашыя мабільнікі, касметычкі і крыжаванкі. Уладкоўвайцеся ў вашых крэслах утульней – наш аўтобус уязджае на тэрыторыю Абхазіі. У нас мала часу, і таму я пакажу вам толькі самае галоўнае.\nПаглядзіце налева. Бачыце разбіты “жыгуль” на ўзбочыне?\nЗапамінаем літарку “в”, “валютчык”. У непрызнанай Абхазіі няма сваіх грошай, тут ходзіць расейскі рубель. Так што калі вы прыехалі сюды з далярамі, дык лепш памяняць іх у валютчыка. У сухумскай “абменцы” за вашы даляры прапануюць не той курс, які вызначае расейскі Цэнтрабанк, а той, які ў цяперашні момант падабаецца касіру. А банкамат на ўсю Абхазію толькі адзін, і той не заўсёды працуе. Толькі, як наважыцеся мяняць грошы ў тым “жыгулі” валютчыка, некалькі разоў пералічыце рублі і, пажадана, паглядзіце іх на святло – у пачку могуць падсунуць каляровую ксеракопію.\nПаглядзіце направа. Ведаеце, адкуль гэтыя занядбаныя вінаграднікі і закінутыя дамы?\nЗапамінаем літарку “р”, ад слова “руіны”. Раней у гэтых дамах жылі грузіны, якіх тут было значна больш за абхазаў. Пасля таго, як Грузія аднавіла незалежнасць, абхазскія баявікі з дапамогай расейскай арміі выгналі з краіны больш за 200 000 грузін, а астатніх проста пазабівалі. І нават раскурочылі старадаўнія надмагіллі з грузінскімі надпісамі.\nХто спытаўся: а чаму наш аўтобус так хістае? Дарогі ў Абхазіі апошні раз рамантаваліся яшчэ за часамі СССР, а потым іх канчаткова разбілі расейскія танкі. Між іншым, слова на літару “т”, то бок “танк” таксама запомніце – тут некалькі расейскіх вайсковых базаў.\nМы ўязджаем у горад Гагры, які для нас, беларусаў, цікавы яшчэ і тым, што ў трыццатыя гады там адпачываў Янка Купала, калі аднаўляў здароўе пасля пасквіляў на яго ад літаратурнага крытыка Лукаша Бэндэ. Прабачце, але я не магу дакладна сказаць, у якім менавіта санаторыі жыў тут Іван Дамінікавіч – усё аднолькава занядбанае і закінутае, прыгадваем літарку “р”. А тое, што вы бачыце, называюцца ўжо не санаторыі, а халупы. Так што гэтае слова на літарку “х” таксама варта запомніць.\nА вось цікавы трохпавярховы будынак.\nНе, гэта не дэкарацыя да кампутарнай гульні з серыі “Постядзерны апакаліпсіс”. Раней тут быў рыбзавод, на якім працавала большасць пасёлка Лідзава, які абхазы пераназвалі на Лдзаа. Падчас вайны рыбзавод разбурылі з цяжкой артылерыі. Цяпер там такія глыбокія яміны, замаскаваныя густым бадыллём, што недасведчаны чалавек, напэўна, адразу праваліцца і зломіць нагу. Так што запамінаем літару “я”, “яміны”, і трымаемся ад былога рыбзавода падалей.\nБачыце патрушчаныя кулямі сцены?\nМясцовыя кажуць, што абхазскія баявікі расстрэльвалі каля тых сценаў палонных. Літарка “р”, “расстрэл”, варта запомніць.\nНарэшце мы на моры. Мора, дзякуй Богу, ніхто не здолеў разбурыць з гармат, “Градаў” і мінамётаў – як, зрэшты, і шыкоўныя горы. Выходзім з салона, не зважаем на адсутнасць распранальняў, душавых, парасонаў і ўсяго, да чаго вас разбэсцілі пляжы Турэччыны і Грэцыі. На свінняў, козаў і кароваў, якія гуляюць па пляжы, таксама не звяртаем увагі: тутэйшым трэба неяк выжываць.\nГрошы, мабільнікі і ўвогуле ўсё збольшага каштоўнае лепш пакінуць у аўтобусе. Так-так-так, мясцовыя пацаны імгненна гэта скрадуць – вы нічога і зразумець не паспееце. Так што літару “к”, “крадзёж”, таксама запамінаем…\nШто значыцца – “чаму пры такой шыкоўнай прыродзе і пры такіх багатых прыродных магчымасцях тут такая галеча?”\nЯ ж адразу прасіў вас запомніць літару “р”. Не, не “руіны”, але «русский мир», які прынеслі сюды на штыхах. А там, «русский мир», заўсёды ёсць і будуць і руіны, і танкі, і разбітыя дарогі, і халупы, і ўсё астатняе.\nКалі ў Тунісе не было ісламістаў\nЗаняпад турызму ў анексаваным Крыме\nВосеньскі шпацыр па Еўпаторыі


Пісьменьніца і мастачка «ажывілі» пэрсанажа фальклярыста ХІХ ст. Шпілеўскага\nГалоўная » Навіны » Пісьменьніца і мастачка «ажывілі» пэрсанажа фальклярыста ХІХ ст. Шпілеўскага\nІрына Жарнасек. Незабудкі. Менск. «Про Хрысто», 2018\n«Ёсьць паданьне пра тое, як Пан Бог стварыў усе кветкі і кожнай даў назву ды наказаў добра памятаць сваё імя. Кветкі радаваліся — у іх цяпер ёсьць свае імёны, іх цяпер ніхто ня зблытае! Але праз хвіліну маленькая блакітная кветачка заплакала: «Добры Божа! А я... я ўжо забылася сваё імя». Тады Пан Бог ласкава сказаў ёй: «Не забудзь Мяне!» — так Ірына Жарнасек тлумачыць назву сваёй кнігі.\nЯна складаецца з апавяданьняў, адрасаваных дзецям, ужо здольным узірацца ў навакольны сьвет. Аўтарка стварае простыя, але займальныя сюжэты, якія скіроўваюць увагу маленькіх чытачоў на ўсё тое, што зь імі і іншымі людзьмі адбываецца ў штодзённым жыцьці. Яна нязмушана вядзе іх да ўсьведамленьня, што ў чалавека заўсёды існуе выбар паміж спрадвечным мноствам спакусаў і дабрадзействаў. Невыпадкова жанр сваіх твораў пісьменьніца вызначае як хрысьціянскія апавяданьні.\nТой, хто трымаў у руках дзіцячы часопіс «Маленькі рыцар Беззаганнай», які рэдагуе Ірына Жарнасек, бачыў на яго старонках гэтыя апавяданьні. Хораша аздобленыя Вольгай Гардзіёнак-Кірэевай, Вольгай Чарняўскай і Галінай Хінка-Янушкевіч, яны склалі кнігу, якой у сучаснай беларускай дзіцячай літаратуры яшчэ не было.\nРэальны менскі кот\nГанна Янкута. Кот Шпрот і таямніца атракцыёнаў. Менск, выдавец А.М.Янушкевіч, 2018\nГалоўны герой кнігі — ніякая не прыдумка, як гэта зазвычаена ў іншых прыгодніцкіх кнігах. Гэта рэальны кот. Ён насамрэч жыве ў Менску, пра што сьведчыць і зьмешчаная ў кнізе мапа (мастачка Лілія Давыдоўская). І ўсё, што зь ім адбываецца ў апавяданьнях, адбываецца і ў ягоным жыцьці. Ён сябруе з прывідамі і маленькай мышкай, гуляе па начох у парку Чалюскінцаў і раскрывае таямніцы тамтэйшых атракцыёнаў. А хто ня верыць, спытайцеся ў хлопчыка Алеся, які жыве ў адной з катом Шпротам кватэры.\nЗрэшты, сумненьні ў праўдзівасьці Каташпротавай гісторыі наўрад ці ў вас узьнікнуць, калі вы хоць разочак задумваліся, якія рэчы адбываюцца па начох пад вокнамі вашага дому на вуліцы Калініна ці на прыступках высачэзнага ганка гадзіньнікавага заводу. Задумвацца то мо й задумваліся, але ж ці бачылі? Не. Ну, тады вам і вашым дзеткам пэўна трэба пачытаць гэтую кнігу. Якая, між іншым, сталася ўдалым пісьменьніцкім дэбютам знанай перакладчыцы Ганны Янкуты. А яна, дарэчы, таксама рэальна жыве ў тых самых мясьцінах, дзе і Кот Шпрот.\nМітычны дамавік Шпілеўскага\nНадзея Ясьмінска і Кацярына Дубовік. Чаму Меша ня мае хаты. Менск, «Кнігазбор», 2018\n«Жыло некалі адно дзіўнае стварэньне на імя Меша. Пасяліўся гэты Меша сярод людзей, у драўлянай хаце за печкай. Сачыў ён адтуль за парадкам і ахоўваў сон гаспадароў. А за працу сваю прасіў небагата: хапала яму пасёрбаць малака з кацінага сподка...»\nНа пытаньне, хто такі Меша і адкуль ён узяўся, Надзея Ясьмінска адказала ў сваім фэйсбуку:\n«Вобраз Мешы навеяны пэрсанажам зь беларускіх паданьняў. Аднак тут усё ня так адназначна. Штука ў тым, што Меша згадваецца толькі ў аднаго фальклярыста — Паўла Міхайлавіча Шпілеўскага (1823–1861), вядомага сваім вольным стаўленьнем да беларускай міталёгіі і шматлікімі фальсыфікацыямі. На сёньняшні дзень ужо нельга праверыць, ці існаваў у беларускіх павер’ях сапраўды такі пэрсанаж.\nАле асабіста я лічу, што наш бабайка — быў. Яго не магло ня быць. Дзіцячае ўяўленьне малявала яго фігурку ў цёмных кутах, вылучала тупаньне яго лапак падчас дажджу ці моцнага ветру. І тыя чытачы і слухачы, якія гарталі кніжку „Чаму Меша ня мае хаты“, былі на маіх імпрэзах, — няўжо яны супраць, каб Меша заняў сваё месца ў беларускіх казках?\nТак што дзякуй спадару Шпілеўскаму! Прыдумаў ён у свой час Мешу ці не — я вельмі ўдзячная яму за натхненьне, якое ўрэшце прывяло да стварэньня гэтай кніжкі і будучых гісторый пра беларускага бабайку».\nНа вокладцы кнігі пазначаныя дзьве аўтаркі — пісьменьніца Надзея Ясьмінска і мастачка Кацярына Дубовік. Абедзьве творцы ўжо вядомыя чытачам як вялікім, так і малым, і атрымалі прызнаньне экспэртаў — у розны час яны станавіліся ляўрэаткамі прэміі Цёткі ў галіне літаратуры для дзяцей. І вось — новая цікавінка для дзетак ды іхніх бацькоў, чароўная гісторыя пра мітычнага і сымпатычнага пэрсанажа Мешу.


Ваше имя: ElenaCus\nВаш вопрос: ГЊГЁГГіГІ Г¤ГҐГ±ГїГІГј ГЇГҐГ°ГҐГ±Г¬Г ГІГ°ГЁГўГ Г« Г±Г®Г¤ГҐГ°Г¦ГЁГ¬Г®ГҐ ГЁГГҐГІ, ГЁ ГЄ Г±ГўГ®ГҐГ¬Гі ГўГ®Г±ГІГ®Г°ГЈГі ГіГўГЁГ¤ГҐГ« ГЇГ®Г§ГГ ГўГ ГІГҐГ«ГјГГ»Г© Г°ГҐГ±ГіГ°Г±. ГЏГ®Г±Г¬Г®ГІГ°ГЁГІГҐ: Г±Г Г©ГІ Г¤Г«Гї Г¤ГҐГўГіГёГҐГЄ . Г„Г«Гї Г¬Г®ГЁГµ ГЎГ«ГЁГ§ГЄГЁГµ ГўГ»ГёГҐГіГЄГ Г§Г ГГГ»Г© ГўГҐГЎ-Г±Г Г©ГІ ГїГўГЁГ«Г±Гї Г¤Г®ГўГ®Г«ГјГГ® Г®Г°ГЁГЈГЁГГ Г«ГјГГ»Г¬. Г„Г® ГўГ±ГІГ°ГҐГ·ГЁ!\nВаше имя: lOxigneel\nВаш вопрос: [url=http://medcialisnrx.com/]generic cialis online[/url]\nВаш вопрос: follow link viagra dose\nhttp://viagraqkg.com/ - cheap viagra\nВаш вопрос: where to buy cialis in saigon\ncialisi want a personal loan not a payday loan\nloans for bad creditcialis online no precription\nВаш вопрос: el mejor viagra\ngeneric viagra onlinecanada cialis online no\nВаше имя: OgureevKax\nВаш вопрос: indio genrico de viagra\nviagra cheapviagra kosten in der apotheke\npurchase viagraclick now cialis low cost\ngeneric cialis onlinehow to buy viagra in las vegas\nВаш вопрос: viagra kaufen anonym\nviagra cheapviagra online au\nviagra cheap5 mg cialis buy us cheap\nbuy cialistadalafil generisches viagra\nВаше имя: lhatiokel\nВаше имя: EdwardOpigh\nВаш вопрос: buy now viagra cialis


Каб быць здаровым, трэба жыць у радасці\nПраблемы здароўя і даўгалецця заўсёды займалі розумы людзей. Многія навукоўцы хацелі стварыць цудадзейны сродак для захавання вечнай маладосці і бадзёрасці. Аднак яго пакуль не ўдалося распрацаваць нікому. Ды ўсё ж ёсць некаторыя сакрэты. Якія цуда-сродкі ведаюць нашы землякі, каб быць прыгожымі, здаровымі і бадзёрымі? Паслухаем удзельнікаў і наведвальнікаў IX Міжнароднай выставы-кірмашу “Садзейнічанне здароваму ладу жыцця – 2013”.\nСям’я Паповых, пераможцы абласнога конкурсу “Здаровая сям’я”:\n– Любіць жыццё, сябе і ўсіх навакольных – гэта велізарны крок да здароўя. Але не трэба забываць і аб спорце, правільным харчаванні, а галоўнае – мець жаданне быць здаровымі.\nЯн Шамаеў, вучань СШ № 9 г. Брэста:\n– Бацькі з дзяцінства прывучылі мяне займацца спортам, фізкультурай (таму я ніколі не прапускаю яе ў школе). Быць упэўненым у сабе і нічога не баяцца, тады любую хваробу можна перамагчы. Не трэба забываць пра ўрачоў і наведваць іх часцей для прафілактыкі, а не толькі ў самых крытычных сітуацыях.\nАксана Трушкова, спецыяліст па арганізацыйна-метадычнай рабоце Брэсцкай абласной арганізацыі Беларускага таварыства Чырвонага Крыжа:\n– Прывучайце сябе пастаянна выконваць правілы асабістай гігіены. Гэта самы лёгкі, але вельмі важны крок да здароўя. Пачынайце кожны свой дзень з усмешкі – змрочныя людзі хварэюць часцей. Працуйце над сабой, бо здароўе – гэта не толькі фізічны стан, але і псіхалагічны, стан вашай душы. Чалавек павінен знаходзіцца ў спакоі, у гармоніі з сабой і навакольнымі. Быць ветлівым і з добрым настроем – тады і самаадчуванне будзе лепшым.\nАляксей Сапежук, стаматолаг:\n– Прынцыпы здаровага ладу жыцця вядомыя многім, так што першаадкрывальнікам не буду. Тым не менш, гадаю яшчэ раз: не курыце, не злоўжывайце спіртным, не грэбуйце сном. Для дарослых здаровы сон – гэта мінімум 8 гадзін у суткі. Піце як мага больш звычайнай чыстай вады. Ну, і не забывайце кожны дзень – раніцай і ўвечары перад сном – чысціць зубы. Хачу адзначыць, што няправільнае харчаванне ўплывае і на стан зубоў. Недастатковая колькасць вітамінаў у ежы можа прывесці да таго, што ў хуткім часе вам давядзецца наведаць стаматолага. Наогул, лепш гэта рабіць адзін раз у паўгода, нават калі вы ўпэўнены, што ў вас самыя здаровыя зубы.\nКлоўны валанцёрскай Акадэміі добраахвотніцтва БрДУ імя А.С. Пушкіна:\n– Рабіце кожную раніцу зарадку для ўзняцця настрою і ўмацавання мышцаў. Усміхайцеся як мага больш і часцей. Не забывайце і пра добрыя справы – рабіце іх хаця б разок у дзень. Стаўцеся з пазітывам да ўсяго, што не здарылася, радуйцеся кожнаму імгненню жыцця. Любіце людзей, і яны абавязкова адкажуць вам тым жа.\nМеркаванні выслухала Сабіна ГАРАЕВА,\nстудэнтка БрДУ імя А. С. Пушкіна.


Улады Мінска вырашылі не зносіць Сельхозпоселок | Купіць кватэру ў новабудоўлі ў Мінску | Новабудоўлі Беларусі | Новостройки Беларуси\nУлады Мінска вырашылі не зносіць Сельхозпоселок\nУлады сталіцы адмовіліся ад запланаванага раней зносу прыватных дамоў у Сельгаспасёлку\nСельхозпоселок знаходзіцца ў Савецкім раёне Мінска. Ён размешчаны ў раёне вуліц Бяды, Някрасава, Халтурына і Алешава. Тут у асноўным знаходзіцца прыватны сектар.\nГісторыя Сельгаспасёлку пачалася ў 1948 годзе, калі тут пачалі раздаваць зямлю пад будаўніцтва дамоў. Ўчасткі атрымлівалі ў асноўным ўдзельнікі вайны. Малюнак: карта Google\nІ калі заходнюю частку пасёлка з дыхтоўнымі дамамі і пасольствамі вырашылі захаваць раней, то над усходняй часткай некалькі гадоў таму навісла рэальная пагроза зносу.\nТак, у 2015 годзе на гэтую тэрыторыю прынялі праект дэталёвага планавання (ПДП), згодна з якім з 881 дома трэба захаваць толькі 281. Астатняе - пад знос для будаўніцтва шматпавярховак, школы, дзіцячых садкоў і развіцця вулічна-дарожнай сеткі. Мясцовыя ў большасці сваёй выступілі катэгарычна супраць такіх пераменаў, але тады гэта нічога не змяніла.\nАле ў канца 2018 года ініцыятыўная група жыхароў Сельгаспасёлку выйшла на новага старшыні Мінгарвыканкама Анатоля Сівака і ўзняла пытанне захавання сядзібнай забудовы. Ён не раз выязджаў на месца, сустракаўся там з людзьмі і слухаў іх довады.\nПа выніках сустрэч у Менгарвыканкаме прынялі рашэнне не чапаць прыватны сектар у Сельхозпослеке і прыняць новы ПДП на гэтую тэрыторыю.\n- Бо ў горадзе можа быць разнапланавая забудова, у тым ліку і сядзібная. Галоўнае пытанне - у камфортнасці асяроддзя. І калі ў Сельгаспасёлку людзі самі могуць стварыць камфортную сераду, то іх не трэба мучыць, а трэба даць ім гэтую магчымасць, - кажа галоўны архітэктар Мінска Павел Лучинович.\nПраўда, гэта рашэнне ўжо не ўратуе 29 прыватных дамоў у межах вуліц Бяды - 1-й пасялковага - Усходняй і 1-й базісныя, якія пойдуць пад знос па выніках снежаньскага аўкцыёну. Тут з'явяцца апошнія шматпавярхоўкі Сельгаспасёлку.


Беларусь і Расія не дамовіліся пра тарыф на транзіт нафты\n13.01.2020 / 13:55\nБеларусь і Расія не дамовіліся наконт тарыфаў на транзіт расійскай нафты і нафтапрадуктаў па тэрыторыі Беларусі, піша Tut.by са спасылкай на Міністэрства антыманапольнага рэгулявання і гандлю Беларусі.\nГэтае ведамства ў Беларусі і Федэральная антыманапольная служба (ФАС) Расіі займаюцца тарыфным рэгуляваннем. Іх сённяшнія перамовы не ўвянчаліся поспехам.\nЗгодна з методыкай, пытанне аб памеры тарыфаў на транзіт расійскай нафты і нафтапрадуктаў павінна быць вырашана органамі ў галіне тарыфнага рэгулявання дзвюх краін не пазней за 15 студзеня.\nКалі зрабіць гэтага не атрымаецца, рашэнне павінна быць прынята да 1 лютага.\nРаней Беларусь прапаноўвала павялічыць тарыф на прапампоўку расійскай нафты ў 2020 годзе на 16,6%.\nКалі ФАС і МАРГ не дасягнуць дамоўленасці, «згаданыя тарыфы індэксуюцца ў памеры сярэднегадавога індэкса спажывецкіх цэн на 2020 год (3,8%), усталяванага параметрамі прагнозу сацыяльна-эканамічнага развіцця РФ, павялічанага не больш чым на 3 працэнтныя пункты, а менавіта на 6,8%».\nРасійская «Транснафта», па словах яе прадстаўніка Ігара Дзёміна, ужо дала адказ, што з атрыманай ад беларускіх калег прапановай па павышэнні тарыфу не згодна.\nУ верасні Беларусь павысіла тарыф на 3,7%. Аднак галоўны інжынер «Гомельтранснафта Дружба» Андрэй Вярыга заявіў, што павышэнне тарыфу на прапампоўку нафты па «Дружбе» на 21% дазволіла б да канца 2019 года пакрыць усе выдаткі Беларусі ў сувязі з інцыдэнтам з забруджанай нафтай.


Меліціна Станюта стала бронзавым прызёрам у практыкаваннях з булавамі на "Гран-пры Масквы" | Афіцыйныя прэс-рэлізы, Беларусь\n22 лютага, Мінск /Кар. БЕЛТА/. Лідар беларускай каманды па мастацкай гімнастыцы Меліціна Станюта стала бронзавым прызёрам у практыкаваннях з булавамі на "Гран-пры Масквы", паведамляе карэспандэнт БЕЛТА.\nЗа выступленне яна атрымала ад суддзяў 18,316 бала. Лепш за беларуску кампазіцыю з булавамі выканалі расіянкі Маргарыта Мамун - 18,950 бала (першае месца) і Арына Аверына - 18,350 (другое месца). У трох астатніх відах (практыкаванні са стужкай, мячом і абручом) Меліціна Станюта заняла чацвёртыя месцы.\nУ мнагабор'і турніру вядучая беларуская гімнастка размясцілася на пятым радку падагульняючага пратакола - 72,249. Перамогу па суме чатырох практыкаванняў святкавала расіянка Аляксандра Салдатава - 74,066 бала. Другая беларуска Кацярына Галкіна заняла 12-е месца - 67,765 бала.\nАдначасова з дарослымі спаборніцтвамі ў Маскве прайшоў турнір "Alina cup" на прызы алімпійскай чэмпіёнкі Аліны Кабаевай. Юніёрка Аліна Гарнасько ўзнялася на верхнюю прыступку п'едэстала гонару ў практыкаваннях са скакалкай (16,200 бала) і булавамі (16,750 бала), таксама беларуска стала трэцяй у практыкаванні з абручом (16,100 бала).\nЧарговымі буйнымі спаборніцтвамі беларускіх грацый стане этап Кубка свету, які з 24 па 26 лютага пройдзе ў фінскім Эспа.


Глютамат натру: розьніца паміж вэрсіямі — Вікіпэдыя\nГлютамат натру: розьніца паміж вэрсіямі\nГлютамат натру (рэдагаваць)\nВэрсія ад 22:51, 10 лістапада 2018\nВэрсія ад 22:45, 10 лістапада 2018 (рэдагаваць)\nEinimi (гутаркі | унёсак)\nд (Einimi перанёс старонку Глутамат натрыю у Глютамат натру: Тарашкевіца)\nВэрсія ад 22:51, 10 лістапада 2018 (рэдагаваць) (скасаваць)\n'''ГлутаматГлютамат на́трыюна́тру''', '''E621''' — смакавае рэчыва, ужыванае для ўзмацненьня або аднаўленьня прыродных смакавых уласьцівасьцяў прадукту, саслабелых або згубленых у працэсе захоўваньня або апрацоўкі.\nГлутаматГлютамат натрыюнатру дадаюць пры вытворчасьці [[канцэнтраты|канцэнтратаў]] або [[кансэрвы|кансэрваў]], вырабе кулінарных вырабаў, у гатовыя першыя і другія стравы. Найбольшы смакавы эфэкт дасягаецца пры дозе 0,1 — 0,3% ад вагі прадукту. У сьвежай [[гародніна|гародніне]], [[мяса|мясе]] ўтрымліваюцца [[глутамінавыяглютамінавыя кіслотыкісьлі]], чым тлумачыцца выразны, уласьцівы кожнаму прадукту смак і водар. Падчас захоўваньня або [[кансэрваваньне|кансэрваваньня]] колькасьць глутамінавайглютамінавай кіслатыкісьлі памяншаецца, таму слабее смак і водар прадукту. Даданьне глутаматуглютамату натрыюнатру дазваляе аднавіць гэтыя ўласьцівасьці. Яго ўжываюць таксама для якаснага захаваньня [[шынка|шынкі]], [[каўбаса|каўбас]], [[птушка|птушкі]] і г. д., дадаюць у рэцэптуру закрасаў для першых і другіх страваў хатняга ўжываньня. Для дарослых сутачная доза глутаматуглютамату натрыюнатру не павінна перавышаць 1,5 г, для падлеткаў — 0,5 г.\nДзеяньне глутаматглютамату натрыюнатру на [[нэрвовая сыстэма|нэрвовую сыстэму]] не да канца зразумелае. Лічыцца, што ён робіць [[язык]], у меншай ступені [[паднябеньне]], больш успрымальнымі да вострага, салёнага смаку. Праз гэта суб’ектыўнае ўспрыняцьце нясмачнай увогуле ежы паляпшаецца. ГлутаматГлютамат натрыюнатру актыўна выкарыстоўваецца ў харчовай індустрыі, напрыклад, у вытворчасьці кансэрваваных [[супы|супоў]] і г. д., а таксама ў многіх [[азіяцкія кухні|азіяцкіх кухнях]]. ГлутаматГлютамат натрыюнатру ўпершыню выдзелены ў [[Японія|японскай]] лябараторыі ў [] годзе, камэрцыйная вытворчасьць пачалася з наступнага году. Сучасная прамысловасьць атрымлівае глутаматглютамат натрыю з [[глютэн]]у [[пшаніца|пшаніцы]] або з [[меласа|меласы]] [[бурак]]оў. Агульная сусьветная вытворчасьць глутаматуглютамату натрыюнатру перавышае 250.000 тон штогод.\nДзеяньне глутаматуглютамату натрыюнатру шмат стагодзьдзяў было вядомым японскім кулінарам, якія ўжывалі [[лямінарыя|лямінарыю]] («марскую капусту»), якая зьмяшчае шмат глутаматуглютамату натрыюнатру, для паляпшэньня смаку многіх страў. У [[1960-я]] гады глутаматглютамат натрыюнатру знаходзіўся ў цэнтры скандалаў, калі многія кліенты рэстаранаў [[кітайская кухня|кітайскай кухні]] скардзіліся на праблемы са здароўем, выкліканыя празьмерным ужываньнем ежы з глутаматамглютаматам натрыюнатру, і цяпер у многіх краінах глутаматглютамат натрыюнатру забаронена дадаваць у дзіцячае харчаваньне.\nАтрымана з «https://be-tarask.wikipedia.org/wiki/Спэцыяльныя:MobileDiff/2022942»


Дзякуй тебе,Вiктар. За Веру,за гонар,за твое,што Беларус! Дапамагай табе Гасподзь.\n21.09.2018 / 18:04\nА у Гродне каторы рок «Саюз кантрабандыстау» б'ецца за адкрыццё у цэнтры помнiка «Фальксвагену-Пасату — кармiцелю, ад галечы вызвалiцелю».\nІ чыноўніца прымазалася.


Мой родны кут, як ты мне мілы — Хойники. Хойнiцкiя навiны. Новости Хойников. Районная газета\n24.10.2015 26.10.2015 Хойнiцкiя Навiны390Комментарии on Мой родны кут, як ты мне мілы\nЯкая прыцягальная сіла заключаецца ў тым, што нас акружае з дзяцінства! Чаму, нават пакінуўшы роднае месца на доўгія гады, чалавек успамінае яго з цеплынёй, а жывучы ў іншым населеным пункце заўсёды расказвае госцю аб прыгожосці краю, дзе нарадзіўся? Сваю любоў да малой радзімы дарослыя перадаюць дзецям, што надзвычайна важна для выхавання у іх маральных і патрыятычных пачуццяў. Актыўную пазіцыю ў гэтым займаюць педагогі. Менавіта яны разам з бацькоўскім актывам, выкарыстоўваючы разнастайныя формы работы, выхоўваюць грамадзянскасць, любоў да роднага краю, сваёй Радзімы.\nГэтай мэце служаць і этнаграфічныя музеі, якія створаны ў шэрагу агульнаадукацыйных і дзіцячых устаноў нашага раёна.\nАсаблівую цікавасць выклікае музейны пакой, створаны ў Стралічаўскай сярэдняй школе. Творчая група педагагічнага калектыву выканала вялікую работу па афармленню інтэр’ера, збору экспанатаў і розных гістарычных звестак. Стваральнікі добрай справы ставілі перад сабой мэту з найбольшай дакладнасцю ўзнавіць аблічча жылля, у якім жыў беларускі селянін.\n– У фондзе музея зараз 65 экспанатаў працы і быту, – расказвае настаўніца беларускай мовы і літаратуры Стралічаўскай СШ, адказная за работу музея Святлана Мікалаеўна Дыгун. – Тут сабраны рэчы, якімі карысталіся нашы далёкія папярэднікі. Гэта кросны, на якім жанчыны выраблялі палатно, серп, якім жыта жалі, ступа, у якой льняное масла таўклі, пранік, які выкарыстоўваўся для мыцця бялізны, і многае іншае. Трэба адзначыць, што мясцовыя жыхары аказалі вялікую дапамогу ў зборы экспанатаў, за што ім вялікая ўдзячнасць. Асаблівыя словы падзякі хочацца выказаць жыхарцы вёскі Высокае Надзеждзе Яўгеньеўне Дыгун, якая прадаставіла ў музей вялікую колькасць артэфактаў.\nУ музеі становіцца традыцыяй правядзенне мерапрыемстваў, прысвечаных народным святам – «Калядкі», «Вялікдзень», «Гуканне вясны», рабяты з вялікай актыўнасцю прымаюць у іх удзел.\nВыкарыстоўваюць экспанаты музея для правядзення ўрокаў настаўнікі пачатковых класаў і гісторыі, непасрэдна ў музеі праводзяцца класныя выхаваўчыя гадзіны.\nТэматычныя музейныя мерапрыемствы дасягаюць сваёй мэты: вучні многае даведаліся пра свой родны край.