Сёньня адмененыя меры радыяцыйнае перасьцярогі ў дзесяцікілямэтровай зоне вакол японскага гораду Такаймура, што за 120 км ад Токіо. У чацьвер тут адбылася буйнейшая за апошні час аварыя на заводзе па перапрацоўцы ядравага паліва. У сувязі з аварыяй прэм'ер краіны Кэйза Абучы адклаў прызначэньне новага габінэту міністраў. Хаця адмыслоўцы лічаць, што інцыдэнт ня будзе мець сур'ёзных наступстваў, прынятыя шырокія меры, каб насельніцтва не падверглася небясьпецы.\nАварыя здарылася на заводзе па перапрацоўцы ўрану, калі рабочыя па неасьцярожнасьці залілі ў танкэр 16 кіляграмаў вадкага ядравага паліва, што было ў восем разоў больш за патрэбнае. Усьлед за гэтым адбылася блакітная ўспышка й зафіксаванае значнае перавышэньне ўзроўню радыяцыі ў бліжэйшым навакольлі.\nДвое рабочых атрымалі дозы апраменьваньня да 1000 рэнтгэн, яны знаходзяцца ў крытычным стане. Пацярпелі таксама пажарныя і каля пяці дзясяткаў іншых супрацоўнікаў заводу.\nЯпонскі ўрад абвясьціў, што інцыдэнт аднесены да чацьвертае ступені згодна шкалы ядравых аварыяў. Гэта азначае, што не было выбуху, а толькі ўцечка невялікай колькасьці ядравага рэчыва.\nАгэнцыя "Reuters" у сваім паведамленьні нагадвае, што, да прыкладу, аварыя на амэрыканскай АЭС Трымайл Айлэнд у 79-м годзе была аднесеная да пятай ступені, а Чарнобыльская аварыя да сёмай ступені.\nУ першыя гадзіны пасьля аварыі мяйсцовыя ўлады эвакуявалі людзей, якія знаходзіліся на адлегласьці 350 мэтраў ад заводу – дарэчы, літаральна побач зь ім разьмешчаныя гольфавыя корты.\nЖыхарам дзесяцікілямэтровай зоны было загадана заставацца ў сваіх дамох, не адчыняць вокны і не ўжываць вэнтыляцыю. Сёньня, у пятніцу, праз 30 гадзінаў пасьля аварыі гэты загад адменены. Улады запэўніваюць, што пагрозы распаўсюджаньня радыяцыі няма. Да гэтага меркаваньня ў цэлым далучаюцца амэрыканскія і расейскія адмыслоўцы.\n"Я ня думаю, што інцыдэнт стане доўгатэрміновай праблемаю", – заявіў амэрыканскі навуковец Дэвід Лохбаўм. Прадстаўнік расейскага Курчатаўскага інстытуту, акадэмік Уладзімер Асмолаў, які працаваў у небясьпечнай зоне пасьля аварыі на Чарнобыльскай станцыі, ацэньвае, што цяперашні ўзровень радыяцыі ў непасрэдна паблізу ад заводу у Такаймуры – 4 мілірэнтгэна ў гадзіну – не ўяўляе небясьпекі здароўю. "Пры такім узроўні ў 96-м годзе ліквідатары спалі каля Чарнобыля", – згадвае расейскі адмысловец.\nТым ня менш, японскі ўрад праводзіць шырокую інфармацыйную і прафіляктычную кампанію.\nКультурны цэнтар гораду Такай пераўтвораны ў мэдычную лябараторыю. Усе жадаючыя могуць праверыць тут, ці атрымалі яны нейкую дозу апраменьваньня. Цягам апошніх гадзін сюды звярнулася каля 7 тысячаў чалавек.\nПравяраюцца мяйсцовыя калодзежы, ваду зь якіх піць пакуль не рэкамэндавана. Устаноўлена, што ўжываньне пітной вады з кранаў па ранейшаму бясьпечнае.\nПа тэлевізіі насельніцтву ў дэталях тлумачацца элемэнтарныя правілы ядравай бясьпекі. Так, напрыклад, тым, хто ўвечары ў чацьвер трапіў пад дождж, рэкамэндуецца вымыць усю адзежу.\nМяйсцовыя фэрмэры атрымалі ўказаньне не зьбіраць ураджай і нічога не прадаваць на рынку, пакуль ня будуць праведзеныя адпаведныя пробы. Японскае міністэрства сельскае гаспадаркі ўдакладніла, што інцыдэнт, на шчасьце, не прынёс вялікае шкоды рэгіёну, бо асноўны ўраджай рысу ўжо сабраны.\nНягледзячы на супакаяльны тон афіцыйных заяваў і праведзеныя дзеля бясьпецы захады, выяўляецца незадаволенасьць японцаў.\nНа думку мяйсцовых жыхароў, улады маглі дзейнічаць яшчэ больш апэратыўна. Да таго ж недапушчальна, кажуць яны, што аварыя здарылася праз два гады пасьля не такой сур'ёзнай уцечкі ў тым жа горадзе Такаймуры, дзе жыве 34 тысячы жыхароў.\nПрэсавы прадстаўнік японскага ўраду Гірамі Нанака прызнаў, што такога роду аварыі яшчэ вытлумачальныя для 50-х гадоў, але для сучаснай нацыі гэта сорам.\nНагадаем, што нягледзячы на моцны рух грамадзкасьці супраць ядравай энэргетыкі ў Японіі, тут працуе 51 вытворчы ядравы рэактар. Японія застаецца пятай краінаю ў сьвеце па ступені выкарыстаньня атамнае энэргіі ў сыстэме электразабесьпячэньня.\nБеларусь , якая яшчэ не справілася з наступствамі чарнобыльскае аварыі, таксама застаецца ў коле ядравых рэактараў: той жа Чарнобыль, Ігналіна, Смаленск… Дарэчы будзе прывесьці тыя правілы паводзінаў пры сыгнале ядравай аварыі, якія зараз трансьлююцца па каналах японскага радыё і тэлевізіі:\n– Вы можаце цалкам засьцерагчы сябе ад эфэкту ўзьдзеяньня радыяактыўных элемэнтаў, калі застанецеся ў памяшканьні.\n– Узровень радыяактыўнасьці вакол мейсца аварыі можа зьмяніцца ў залежнасьці ад ветру, дажджу, але на аддаленай адлегласьці ён вельмі нізкі і не ўяўляе небясьпекі здароўю.\n– Але, каб перасьцерагчыся, лепш заставайцеся ў памяшканьнях, зачыніце вокны, не ўжывайце вэнтыляцыю і не карыстайцеся паветранымі фэнамі.\n– Калі паўстала экстраная неабходнасьць пераезду, абявязкова зачыніце вокны аўтамабіля.\n– Устрымайцеся ад збору ўраджаю, пакуль ня будзе вызначана, што сельскагаспадарчая прадукцыя не ўяўляе небясьпекі.\n– Пітная вада з кранаў правяраецца ў першую чаргу, і яна прыдатная да ўжываньня, але ўстрымайцеся ад ўжываньня вады з калодзежаў і дажджавой вады.\nНагадаю, што такія рэкамэндацыі прагучалі па японскіх каналах радыё і тэлевізіі ў першыя гадзіны пасьля аварыі на заводзе ядравага паліва ў горадзе Такаймура. Паводле ацэнак адмыслоўцаў, гэтая аварыя ня йдзе ані ў якое параўнаньне з маштабамі Чарнобыльскае катастрофы.


У Вушачах адкрылі помнік на магіле Рыгора Барадуліна | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nУ Вушачах адкрылі помнік на магіле Рыгора Барадуліна (абноўлена)\nУрачыстае адкрыццё помніка Рыгору Барадуліну адбылося на Бутаўскіх могілках у Вушачах. Асвяціў помнік і адслужыў малебен разам з іншымі каталіцкімі святарамі Апостальскі візітатар архімандрыт айцец Сяргей Гаек.\nНа імпрэзе прысутнічала жонка паэта Валянціна Барадуліна, сястра Васіля Быкава, паэт Уладзімір Някляеў, прадстаўнікі мясцовай улады, жыхары мястэчка, якіх, на жаль, было няшмат. А таксама скульптар помніка Ігар Засімовіч і журналіст, блізкі сябра паэта Глеб Лабадзенка. Менавіта дзякуючы яго вялікім намаганням і была здзейснена апошняя воля паэта.\n– Я прыйшоў да дзядзькі Рыгора, калі мне было 13 гадоў, і ён паставіўся да мяне як да ўнука. Тым, што ёсць у маёй галаве і ў маёй свядомасці, я найперш абавязаны яму. І тым, што я звязаў сваё жыццё з беларушчынай. Яшчэ пры ягоным жыцці я шмат разоў дзякаваў яму за тое, што ён для мяне зрабіў. Таму, калі яго не стала, у мяне не было пытання брацца ці не за гэта. Бо гэта таксама мая вялікая падзяка яму і я вельмі шчаслівы, што нам удалося выканаць ягоную апошнюю волю.\nРыгор Барадулін памёр 2 сакавіка 2014 года ў Менску. Згодна з апошняй воляй паэта, ён быў пахаваны побач з маці ў Вушачах. Дзядзька Рыгор пакінуў запавет: “Калі я адыду, пастаўце мне / Сівы валун і крыж на валуне…”\n16 лістапада супрацоўнікі Авіяцыі МНС Беларусі пры дапамозе верталёта Мі-8 апусцілі валун вагой 2,5 тоны на магілу.\nПесні Вушацкага краю гучалі ў памяць пра Барадуліна


Catholic.by - Абнародавана Пасланне Папы на XXVII Сусветны дзень хворых\nАбнародавана Пасланне Папы на XXVII Сусветны дзень хворых\n09.01.2019 16:14 Паводле: Vatican News\nІлюстрацыйнае фота / laoferta.com\nЯк паведамляе беларуская рэдакцыя Vatican News, 8 студзеня ў Ватыкане было апублікаванае пасланне папы Францішка на XXVII Сусветны дзень хворых, які будзе адзначацца ў Касцёле 11 лютага.\n«Задарма атрымалі, задарма давайце (пар. Мц 10, 8)», — гэтыя словы Хрыста з Евангелля паводле св. Мацвея далі загаловак пасланню Пантыфіка на сёлетні дзень хворых.\n«Сутыкаючыся з культурай непрымання і абыякавасці, я хацеў бы падкрэсліць, што дар варта разглядаць у якасці парадыгмы, здольнай супрацьстаяць індывідуалізму і сучаснай сацыяльнай фрагментацыі, каб ініцыяваць новыя віды сувязі і розныя формы чалавечага супрацоўніцтва паміж народамі і культурамі», — напісаў Святы Айцец.\nУ той жа час Папа звярнуў увагу, што падарунак не атаясамліваецца выключна з даваннем. «Яно не можа быць зведзена да простай перадачы ўласнасці або нейкага прадмету.\nПадарунак адрозніваецца ад давання тым, што ўтрымлівае самаахвярнасць і намер стварыць сувязь»,— патлумачыў ён.\nПапа Францішак адзначыў, што па сваёй сутнасці кожны чалавек з’яўляецца бедным.\n«На любым этапе і на любой стадыі жыцця ніхто з нас не можа цалкам вызваліцца ад патрэб і дапамогі іншых. Сумленнае прызнанне гэтай ісціны дапамагае нам заставацца сціплымі і мужна практыкаваць салідарнасць, як неабходную для існавання цноту», — падкрэсліў Папа.\nГалоўныя мерапрыемствы Сусветнага дня хворых сёлета пройдуць у індыйскай Калькуце.\nУ сувязі з гэтым Святы Айцец yзгадаў прыклад Маці Тэрэзы, якая, паводле яго словаў, «дапамагае нам зразумець, што адзіным крытэрыем дзеяння павінна быць бескарыслівая любоў да ўсіх».\nПапа адзначыў важнасць працы валанцёраў, якія дэманструюць жыццё паводле духоўнасці міласэрнага Самараніна.\n«Дзякую і падтрымліваю ўсе валанцёрскія асацыяцыі, якія займаюцца перавозкай і ратаваннем пацыентаў, забяспечваюць донарства крыві, тканак і органаў», — дадаў Папа.\n«Стаўленне самаахвярнасці павінна стымуляваць галоўным чынам каталіцкія ўстановы аховы здароўя, таму што логіка Евангелля вызначае іх дзейнасць, як у найбольш перадавых, так і ў самых цяжкіх месцах.\nКаталіцкія ўстановы закліканы даць прыклад самаадданасці, шчодрасці і салідарнасці ў адказ на менталітэт прыбытку любым коштам, давання дзеля атрымання і эксплуатацыі, якая выключае клопат пра людзей», — звярнуў увагу Святы Айцец.\n«Заклікаю ўсіх на кожным узроўні садзейнічаць развіццю культуры шчодрасці і дару, якая з’яўляецца неабходнай умовай для пераадолення культуры прыбытку і непрымання. Каталіцкія ўстановы аховы здароўя не павінны патрапіць у пастку простага бізнес-мыслення. Яны павінны клапаціцца больш пра дапамогу чалавеку, чым пра прыбытак», — напісаў пастыр паўсюднага Касцёла.\nПапа даручыў усіх адрасатаў паслання Маці Божай, якая вучыць даваць са шчодрым сэрцам і спазнаваць радасць бескарыслівага служэння.\nАбноўлена 09.01.2019 17:58\n#Сусветны дзень хворых (10)\n#Папскія пасланні (21)\n#Папа Францішак (845)\nУ Пасланні на Вялікі пост Папа Францішак заклікае аднавіць веру, надзею і любоў\nНядзеля, 11 красавіка\n10:10 «Праз цемру да святла». Заканчэнне анлайн-рэкалекцый у час пандэміі\nСубота, 10 красавіка\n13:13 Паведамленне прэс-службы Апостальскага візітатара Беларускай Грэка-Каталіцкай Царквы\n09:29 Нядзельнае казанне: II Велікодная нядзеля, або Божай Міласэрнасці. Год B\n17:32 Чалавек з Турынскай плашчаніцы: хто Ён? Новы дакументальны фільм пра вялікую рэліквію хрысціянства\n16:38 Францыя: дзеці бяруць удзел у падрыхтоўцы да Сіноду Біскупаў\n14:25 У Маскве адкрылася выстава, прысвечаная сустрэчы святога Францішка Асізскага з мусульманскім султанам\n12:57 Вільня рыхтуецца да Нядзелі Божай Міласэрнасці. Інтэрв’ю з пробашчам віленскай парафіі Святога Духа\n12:27 Ватыкан выступіў суарганізатарам канферэнцыі на тэму сексуальных злачынстваў супраць дзяцей\n10:55 Каталіцкі арцыбіскуп, які крытыкаваў улады, загінуў пры невысветленых абставінах ва Угандзе\nЧацвер, 8 красавіка\n15:42 Пробашч мінскай катэдры спадзяецца, што ў нядзелю будзе трансляцыя святой Імшы на радыё


У Менску ўшанавалі ахвяраў ІІ Сусветнай вайны - БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\n76 год таму, 1 верасня 1939 года, нацысцкая Германія пачала Другую сусветную вайну, якая забрала жыцці дзясяткаў мільёнаў чалавек.\nГрупа людзей сабралася на Вайсковых могілках у Менску, каб ушанаваць памяць загінулых. Арганізатар акцыі, намеснік старшыні Руха Салідарнасці “Разам” Алесь Макаеў заўважае, што грамадства ўшаноўвае дату пачатку вайны сваімі высілкамі, бо сучасная ўлада, як і савецкая, яе не ўзгадвае:\n– У савецкія часы толькі мімаходзь узгадвалася, што фашысты напалі на Польшчу, і пасля адбыўся “вызвольны” паход Чырвонвй Арміі 17 верасня. Замоўчвалася менавіта змова двух рэжымаў па дзеляжы Усходняй Еўропы.\nТаксама Алесь Макаеў зазначыў, што Другая сусветная вайна нанесла страшны ўдар па беларускім народзе, бо беларусы апынуліся “між молатам ды накавадлам” – людзі станавіліся ахвярамі як нацыстаў, так і сталіністаў. Напрыканцы акцыі ўдзельнікі запалілі знічы ды ўсклалі кветкі да помніка загінулым жаўнерам.


Распрацоўка прома-роліка і відэавізітак гульцоў хакейнага клуба "Дынама Мiнск" для сезону КХЛ 2016/2017 | DAB.AGENCY | Креативное агентство DAB\nНястрымная энергія ХК «Дынама-Мiнск» у новым прома ад DAB.\nХакейны клуб «Дынама-Мінск» па-ранейшаму з’яўляецца адзiным у краiне, якi выступае у КХЛ. Таксама хакеiсты клуба ўваходзяць у склад нацыянальнай зборнай Рэспублiкi Беларусь.\nПерад DAB.Creative стаяла задача распрацаваць файныя i эфектныя ролiкi: прома-ролік каманды, відэавізіткi гульцоў клуба для ўдзелу ў КХЛ-2016 i ўвогуле сезону 2016/2017гг, а таксама вiдэаграфiку для медыякуба. Усё павiнна адлюстроўваць моц і ўстойлівую волю каманды да перамогі.\nНястрымная энергiя і спартыўная магутнасць каманды мацнеюць i павялічваюцца з кожным матчам. Валявы настрой гульцоў знайшоў сваё адлюстраванне ў выглядзе электрычных зарадаў і маланак.\nЭнергiя, якая генеруецца ў кожным удзельнiку слаўнай каманды на першых момантах роліку, паступова прасяквае ўсё цела, з кожнай хвілінай мацнее ўсё хутчэй і хутчэй. Урэшце, ёй ужо не хапае месца ў межах клуба, яна распаўсюджваецца на ўсю пляцоўку, арэну i далей на горад, зараджаючы аматараў моцнай верай ва ўлюблёную каманду. Дынама-машына перадае бясконцы запас энергіі, якая зараджае гараджан моцнай верай ў клуб на ўвесь сезон.\nЗаўзятары, жыхары горада і гульцы становяцца адзіным цэлым, злучаныя адной мэтай і адной энергіяй.\nПры стварэннi ролiка выкарыстоўвалася дынамічная здымка, якая зрабiла відовішча зачаравальным і хвалюючым. А дзякуючы прымяненню VFX (Visual Effects), мы змаглі скарыстаць зарады маланак i электрычнасці ў максімальна натуральным выглядзе.\nГрафіка на медыакуб


Мужчынскае бясплоддзе - парушэнне палавой функцыі, зводзіць на нішто здольнасць да апладнення, хоць пры гэтым здзяйсненне палавога акта цалкам магчыма.\nБясплоддзе само па сабе не з'яўляецца асобнай хваробай - гэта пабочны эфект якога-небудзь хваробы, які праходзіць у арганізме чалавека. У прыватнасці, да немагчымасці апладнення прыводзяць пухліны, запаленчыя працэсы ў мочеполовой сістэме, кілы, эндакрынныя парушэнні. Таксама мужчынскае бясплоддзе можа быць выклікана нерэгулярным сэксам, сядзячым ладам жыцця і нездаровымі звычкамі (празмернае ўжывання алкаголю, наркатычных рэчываў і нікаціну).\nШто распачаць у выпадку падазрэнні на бясплоддзе?\nКалі ў вас ёсць падазрэнне на бясплоддзе, трэба наведаць лекара. Дыягностыка мужчынскага бясплоддзя звычайна пачынаецца з аналізу спермы (гэтая працэдура называецца спермограмме). За пяць дзён да спермограммы варта адмовіцца ад сэксу, ўжывання алкаголю і прыёму гарачых ваннаў.\nЗдаваць насеньне на аналіз рэкамендуецца непасрэдна ў клініцы. Аднак калі вы ўсё ж вырашылі здаць сперму дома, то перад гэтым трэба набыць спецыяльны кантэйнер для захоўвання і яе транспарціроўкі. Памятаеце, што падвяргаць астуджэнню сперму вельмі не рэкамендуецца, бо гэта можа негатыўна адбіцца на выніку аналізаў.\nБывае і так, што аднаразовага правядзення аналізу недастаткова і абследавацца трэба неаднаразова. Справа ў тым, што нават у цалкам здаровага мужчыны канцэнтрацыя спермы пастаянна мяняецца, і для пэўнасці пастаноўкі дыягназу лекар можа даць кірунак на УГД насенных бурбалак і прастаты.\nЯк ужо гаварылася, мужчынскае бясплоддзе - гэта не хвароба, а сукупнасць фактараў, якія робяць апладненне немагчымым. Канкрэтных сімптомаў у гэтай хваробы няма, таму адзіным прыкметай бясплоддзя з'яўляецца адсутнасць зачацця ў партнёркі (пры палавога жыцця на працягу года без выкарыстання кантрацэпцыі).\nКаб вылечыць бясплоддзе, трэба выявіць яго прычыны. У кожнай сітуацыі лячэнне праводзіцца па-рознаму. Напрыклад, калі прычынай немагчымасці апладнення паслужыў гарманальны дысбаланс, то лекары прызначаюць прэпараты, карэкціруючыя гарманальны фон. Калі мужчынскае бясплоддзе - вынік траўмы мочеполовой сістэмы, то дапаможа хірургічнае ўмяшанне. Вярнуць здольнасць да апладнення можа і сэксолаг, калі хвароба з'явіўся ў выніку псіхічнай траўмы.\nВыгаіцца ад бясплоддзя магчыма нават у мясцовым медыцынскім цэнтры, які прадастаўляе паслугі гэтага кірунку. Аднак найбольш эфектыўным было прызнана лячэнне мужчынскага бясплоддзя ў Ізраілі. У клініках гэтай краіны працуюць высокакваліфікаваныя спецыялісты, якія могуць прапанаваць найбольш прыдатны спосаб лячэння.\nКаб знізіць верагоднасць развіцця мужчынскага бясплоддзя, лекары рэкамендуюць прытрымлівацца простым прафілактычным мерам: весці рухомы лад жыцця, адмовіцца ад цеснага ніжняга бялізны, падтрымліваць сэксуальныя адносіны з пастаяннай партнёркай і правільна харчавацца. Па магчымасці адмоўцеся ад ужывання алкаголю і палення.\nКроў з калам ў мужчын: прычыны і дыягностыка\nВальгусная дэфармацыя ступні: прагноз і своечасовае лячэнне\nСалаты з чарнаслівам. рэцэпты\nЯк засаліць рыбу для сушкі або вяленая? Засолка рыбы: рэцэпт, працягласць


Дзятлаўскі краязнавец ушаноўвае сваіх землякоў | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nЗастаць дома ў Дзятлаве Валерыя Петрыкевіча амаль немагчыма. Ён заўсёды ў творчых і грамадскіх справах, а спраў гэтых хапае. У мінулыя гады спадар Петрыкевіч шмат зрабіў дзеля захавання памяці сваіх знакамітых землякоў.\nДзякуючы Валерыю Міхайлавічу і калектыву мясцовага музея, на будынку музея з’явілася мемарыяльная шыльда, прысвечаная яго бацьку Міхасю Петрыкевічу (1913-1999), які заснаваў гісторыка-краязнаўчы музей у Дзятлаве. У вёсцы Зачэпічы быў адкрыты пару гадоў таму мемарыяльны камень з шыльдай, прысвечанай тром заходнебеларускім паэтам – Васілю Струменю, Гарасіму Праменю і Петрусю Граніту, якія былі родам з гэтай вёскі. Цяпер там штогод адбываецца Гарадзенскае абласное свята беларускай паэзіі і песні. А ў вёсцы Труханавічы, дзе жыў паэт Нікіфар Жальба, з’явілася яму прысвечаная мемарыяльная шыльда. І гэта ўсё з добрай рукі Валерыя Петрыкевіча.\nЦяпер Валерый Міхайлавіч з’яўляецца арганізатарам ушанавання памяці вядомага грамадскага дзеяча, паэта, публіцыста, доктара філасофіі Ігната Дварчаніна (1895-1937), які быў родам з вёскі Погіры і якога знішчылі ў сталінскіх лагерах. У вёсцы Погіры Валерый Міхайлавіч разам з супрацоўнікамі мясцовага музея і ТБМ, дзякуючы кампаніі “Зробім лепш-2020”, устанаўлівае камень з мемарыяльнай шыльдай, аднавіў шыльду на адной з хат у вёсцы, дзе знаходзілася хата Ігната Дварчаніна і г.д.\nСёлета ў рамках кампаніі „Зробім лепш” плануецца таксама ўстанавіць шыльду, прысвечаную заходнебеларускаму паэту і выдаўцу Сяргею Хмару (1905-1992), які нарадзіўся ў вёсцы Казлоўшчына. Так што Валерый Петрыкевіч з Дзятлава знаходзіць час і робіць добрую справу не толькі для роднай Дзятлаўшчыны, але і для ўсёй Беларусі па ўшанаванні слынных людзей сваёй Бацькаўшчыны. Таму нашым краязнаўцам з іншых рэгіёнаў Беларусі ёсць з каго браць прыклад.\nСтарэйшая школа Наваградчыны адзначыла 150-годдзе


Цана капейкі — Пружаны. Погода в Пружанах. Районные будни. Раённыя буднi\n21.08.2016 19.08.2016 Автор:\nДля дзіцячых урачоў увядзенне ў зварот новых грошай стала яшчэ адной крыніцай галаўнога болю: як сведчыць медыцынская статыстыка, у ліпені ў Рэспубліканскі навукова-практычны цэнтр дзіцячай хірургіі штодзень траплялі ад трох да пяці дзяцей, якія праглынулі манеты, у цэлым па краіне колькасць такіх выпадкаў іншы раз дасягае 30 за дзень.\n— Маленькія гарэзы ўсё цягнуць у рот: гэта таксама спосаб пазнавання свету, — уздыхае раённы педыятр І.І.Каўганка.\nІрына Іванаўна тлумачыць, што на Пружаншчыне з нагоды праглынутых манетак малышоў не дастаўлялі. Магчыма, з-за таго, што ў звароце яшчэ дастаткова многа грошай старога ўзору. Але яна не выключае, што бацькі проста не звярталіся да медыкаў.\n— Са страўніка манетка, як правіла, выходзіць натуральным шляхам, — гаворыць галоўны педыятр раёна. — Горш, калі яна затрымалася ў страваводзе ці кішэчніку — гэта можа прывесці да сур‘ёзных ускладненняў.\nНа думку Ірыны Іванаўны, найбольшую небяспеку ўяўляюць не манеты. Сёлета ў аднаго з маленькіх пацыентаў, які трапіў у Пружанскую ЦРБ, у бронхах (выпадкова ці па недагляду бацькоў) аказалася сланечнікавая семка, у другога — кавалачак мяса, яшчэ ў аднаго — кавалачак яблыка…\nЁсць рэчы, якія тояць у сабе смяротную небяспеку нават не таму, што іх цяжка дастаць. Спіс можна пачаць з элементаў сілкавання. Аднаму такому чатырохгадоваму пацыенту зусім нядаўна аказвалі дапамогу.\n— Праглынутыя элементы сілкавання могуць прывесці да моцнага электрахімічнага апёку стрававода альбо страўніка. Найбольшую небяспеку ўяўляюць плоскія, а не пальчыкавыя батарэйкі, — іх лягчэй праглынуць. Найгорш, калі яны зараджаныя.\nПраглынутую батарэйку неабходна дастаць не пазней, чым праз 2-2,5 гадзіны, тады наступствы будуць мінімальнымі. Чым даўжэй яна знаходзіцца ў арганізме, тым цяжэй пашкоджанні ўнутраных органаў.\nСур‘ёзныя наступствы — апёк і, магчыма, звужэнне стрававода — могуць выклікаць і сродкі бытавой хіміі (а зараз столькі іх выпускаецца ў прывабных упакоўках, невялікіх капсулах, таблетках). Іншы раз такім пацыентам патрабуецца складанае хірургічнае ўмяшальніцтва.\nІ не забывайце пра лекі, якія прыносяць далёка не толькі карысць: пакінутыя на бачным месцы, яны могуць прывесці да непапраўнага. Вось чаму цяпер у многіх краінах выпускаюць вітаміны і лекавыя сродкі ва ўпакоўцы са спецыяльнай накрыўкай, адкруціць якую іншы раз складана і даросламу.\nАказаць кваліфікаваную дапамогу ў падобных выпадках у Пружанах не заўсёды магчыма. І справа не толькі ў тэхнічнай базе: у нашай ЦРБ няма вузкага спецыяліста — дзіцячага хірурга. Даводзіцца ехаць у Брэст.\n— Якая б сітуацыя ні здарылася з дзіцём, у першую чаргу, адказнасць ляжыць на бацьках, — лічыць Ірына Каўганка. — Паводле афіцыйных лічбаў, амаль 70% траўмаў пружанскія дзеці атрымалі менавіта ў дамашніх умовах.\nУ першым паўгоддзі медыкамі раёна зарэгістраваны 273 выпадкі траўмавання сярод пацыентаў ва ўзросце да 18 гадоў. Першую прыступку ў гэтым рэйтынгу займаюць траўмы канечнасцей — 146, тэрмічных і хімічных апёкаў было 13, два выпадкі атручвання лекамі. Увогуле, на Брэстчыне Пружанскі раён займае лідзіруючую пазіцыю па траўматызме: пры сярэднеабласным паказчыку 60,42 траўмаваных на 1000 чалавек у нас — 64,3.\nТраўматызм дзяцей, асабліва ў раннім узросце, у многім залежыць ад пільнасці дарослыя, якія павінны пастаянна ўлічваць асаблівасці развіцця і паводзін дзіцяці.\nІ не забывайце галоўнага: урачы — не чараўнікі, ёсць сітуацыі, якія яны не ў сілах паправіць.\nПредыдущая записьОбразование Брестчины: ориентиры развития\nСледующая записьНе склеілася…


Савет кіраўнікоў урадаў зацвердзіў Стратэгію эканамічнага развіцця СНД на перыяд да 2030 года | zviazda.by\nХатняя старонка » Эканоміка » Савет кіраўнікоў урадаў зацвердзіў Стратэгію эканамічнага развіцця СНД на перыяд да 2030 года\nПасяджэнне Савета кіраўнікоў урадаў Садружнасці Незалежных Дзяржаў, як і шматлікія міжнародныя сустрэчы, адбылося ў фармаце відэаканферэнцыі. Але гэта не перашкодзіла ўдзельнікам выпрацаваць агульныя падыходы да надзённых пытанняў арганізацыі.\nПа словах прэм’ер-міністра Беларусі Сяргея Румаса, выкліканы пандэміяй найглыбейшы спад у сусветнай эканоміцы вымушае шукаць абарончыя механізмы і апорныя кропкі развіцця ў рамках уласнага рэгіёну. Стратэгічнай мэтай кожнай дзяржавы з’яўляецца мінімізацыя негатыўнага ўплыву сітуацыі на насельніцтва і эканоміку, захаванне сацыяльна-эканамічнай і фінансавай стабільнасці.\n«Аднак ва ўмовах узаемазалежнасці нашых прамысловых, сельскагаспадарчых і транспартных комплексаў вырашэнне гэтай задачы можа быць дасягнутае толькі разам, супольнымі намаганнямі нашых краін, — сказаў кіраўнік беларускага ўрада. — На мой погляд, надыходзіць пара сістэмных дзеянняў па рэалізацыі агульнай эканамічнай стратэгіі, накіраванай на ўзмацненне самадастатковасці Садружнасці, у першую чаргу ў сферах, такіх, што забяспечваюць здароўе і жыццядзейнасць людзей».\nСяргей Румас прапанаваў Выканкаму СНД у бліжэйшы час арганізаваць пасяджэнне галіновых камітэтаў для абмеркавання абумоўленых пандэміяй пытанняў, якія прыводзяць да парушэння гандлю і транспартных зносін, распрацаваць меры для павышэння надзейнасці функцыянавання кааперацыйных сувязяў, акрэсліць сумесныя прыярытэты развіцця з факусоўкай на галінах, якія ў цяперашні час маюць вырашальнае значэнне для стрымлівання распаўсюджвання вірусу, прадумаць магчымасць стварэння канверсійных вытворчасцяў для патрэб рэгіёну ў надзвычайных сітуацыях.\nПрэм’ер-міністр Беларусі акцэнтаваў увагу на неабходнасці краінам СНД завяршыць працу над стварэннем зоны свабоднага гандлю паслугамі.\n«На наш погляд, ключавой задачай з’яўляецца далейшае раскрыццё патэнцыялу дамовы аб ЗСГ. Перш за ўсё, гэта завяршэнне працы над стварэннем зоны свабоднага гандлю паслугамі, забеспячэнне безбар’ернага гандлёвага асяроддзя, спрашчэнне мытных працэдур, — падкрэсліў Сяргей Румас. — Мяркую, што паляпшэнне ўмоў узаемнага доступу на рынкі можа стаць сур’ёзным драйверам хутчэйшага аднаўлення нашых эканомік. Упэўнены, што сумеснымі намаганнямі мы зможам эфектыўна пераадолець наступствы пандэміі і вярнуць нашы краіны на рэйкі ўстойлівага развіцця».\nПа выніках нарады кіраўнікі ўрадаў СНД прынялі пакет сумесных дакументаў, галоўным з іх стала Стратэгія эканамічнага развіцця СНД на перыяд да 2030 года. У дакуменце адлюстраваныя падыходы краін да мэтаў, асноўных задач, напрамкаў супрацоўніцтва і механізмаў міждзяржаўнага ўзаемадзеяння ў эканамічнай сферы.\nНаступнае пасяджэнне Савета кіраўнікоў урадаў СНД пройдзе 6 лістапада ў Ташкенце.\n2791 У музеі ВАВ адкрылася выстаўка «Бітва за Маскву. Бессмяротнасць подзвігу».


Асаблівасці развіцця беларускай рэжысёрскай школы драматычнага тэатра ў другой палове XX - першым дзесяцігоддзі XXI ст. : аўтарэферат дысертацыі на саісканне вучонай ступені кандыдата мастацтвазнаўства : спецыяльнасць 17.00.01 Тэатральнае мастацтва / Сохар Максім Юр'евіч ; Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры\nАсаблівасці развіцця беларускай рэжысёрскай школы драматычнага тэатра ў другой палове XX - першым дзесяцігоддзі XXI ст. : аўтарэферат дысертацыі на саісканне вучонай ступені кандыдата мастацтвазнаўства : спецыяльнасць 17.00.01 Тэатральнае мастацтва / Сохар Максім Юр'евіч. - Мінск, 2015. - 26 с. - УДК: 792.2.075(476)(043.3)


Сяргея Абразоўскага зноў будуць судзіць\nhttps://spring96.org/be/news/21507 2008 2008-04-17T16:39:19+0300 2008-04-17T16:39:19+0300 1970-01-01T03:00:00+0300 be\nАктывіста вінавацяць у арганізацыі несанкцыянаванага мітынгу жыхароў у пасёлку Сьвіслач Пухавіцкага раёну 29 сакавіка. Акцыя пратэсту адбылася з нагоды магчымага будаўніцтва ў гэтай мясцовасьці заводу па вытворчасьці ядахімікатаў. Пратэстоўцы зьвярталіся да мясцовых уладаў з заявай аб правядзеньні мітынгу, але такога дазволу чыноўнікі не далі. Сяргей Абразоўскі вінаватым сябе ня лічыць і мяркуе, што гэткім чынам улады спрабуюць запалохаць і перапыніць ягоную дзейнасьць.\nНагадаю, што 9 красавіка суд Пухавіцкага раёну пакараў Сяргея Абразоўскага штрафам 1 млн. 400 тысяч рублёў паводле аналягічнага артыкулу Адміністрацыйнага кодэксу. Гэта сталася вынікам несанкцыянаванага мітынгу жыхароў пасёлку Дружны, які адбыўся 22 сакавіка.\nСупраць будаўніцтва заводу расейскай прыватнай кампаніі “Август-Бел” па вытворчасьці ядахімікатаў пратэстуюць жыхары Дружнага, Сьвіслачы, Рудзенску, Дукоры і іншых паселішчаў. На сходзе грамадзкасьці з удзелам прадстаўнікоў міністэрстваў, абласных і мясцовых уладаў чыноўнікі заявілі, што канчаткова гэтае пытаньне павінен вырашыць урад краіны. Аднак у прадстаўніцтве кампаніі “Август-Бел” паведамілі, што неабходныя дакумэнты на будаўніцтва атрыманыя і зараз вядзецца набор працоўнага пэрсаналу.\n17.04.2008 Тэгі: адміністратыўны перасьлед, свабода мірных сходаў, затрыманьні


16.11.2019 00:09 2539 Праглядаў Віцебск\nАпошні супольны пікет у Віцебску правялі сябры Руху «За Свабоду» Аляксей Гаўруцікаў (Віцебская-Чкалаўская выбарчая акруга № 18), Аляксандар Ільінец (Віцебская-Горкаўская № 17) і Ўладзімер Сіманковіч (Віцебская-Чыгуначная выбарчая акруга № 19).\nНа пікет падтрымаць «рухаўскіх» кандыдатаў у дэпутаты прыехалі актывістка моладзевага крыла Вікторыя Таболіч і сябра рады руху «За Свабоду» Вольга Быкоўская.\n«Гэта апошні вялікі пікет у Віцебску, дзе бяруць удзел тры кандыдаты ў дэпутаты ад Руху. Не зважаючы на тое, што выбараў у Беларусі няма, гэта адзіная магчымасьць наўпроставага звароту да выбарцаў і размовы зь людзьмі, якой мы і карыстаемся», — сказала Вольга Быкоўская.\nПадчас пікету кандыдаты спрабавалі ненавязьліва данесьці заклапочаным мінакам асноўныя тэзы сваіх праграм. Віцябляне ж, за рэдкім выключэньнем, імкнуліся адмовіцца ад прапановы да нязмушанага дыялёгу.\nАле была і нечаканка. Чатыры падлеткі падышлі да пікету і ўразілі прысутных сваёй шчырай заклапочанасьцю і дасьведчанасьцю.\nАптымізму дадалі... школьнікі\nЯны ня проста зацікавіліся, але ўважліва азнаёміліся з праграмамі кандыдатаў. Адзін з маладых людзей выказаў сваю нязгоду з пунктам, у якім прапануецца адмена сьмяротнага пакараньня. Але ўдакладніў:\n«Наколькі ведаю, каля 50% расстраляных у Беларусі былі апраўданыя, праўда — пасьля забойства. Калі злачынец забіў трыццаць чалавек, калі ён — маньяк, пэдафіл — дык чаму дзяржава павінна яго ўтрымліваць на мае падаткі? Але ж калі справа спрэчная і ёсьць шанец апраўдаць — тады не расстрэльваць», — разважаў хлопец.\n«Нават калі пашанцуе прайсьці ў парлямэнт нармальнаму чалавеку, то ўсё гэта будзе вельмі цяжка разгрэбці», — сказаў адзін.\n«Мы цікавімся тым, што адбываецца ў краіне. Ну, будзе мне 30 гадоў, але я не хачу жыць так, як жыве цяпер тыповы 30-гадовы беларус. Я не хачу атрымліваць 300 рублёў і глядзець, як мой горад проста разбураецца, у той час калі я плачу падаткі. Лічу, што трэба сваю краіну падымаць, але калі магчымасьці няма, трэба з’яжджаць», — дадаў другі.\nПасьля школы трое падлеткаў зьбіраюцца зьехаць вучыцца ў Польшчу, а адзін — у Менск.\nЯны адышлі ад «зомбаскрыні»\n«Юнакі настолькі шчырыя і адкрытыя, быццам вырасьлі ў іншай дзяржаве...» — падзяліўся ўражаньнямі адзін зь пікетоўцаў.\n«Дзякуй бацькам, якія стварылі ім умовы для разьвіцьця і не загадвалі глядзець «зомбаскрыню». Бо яна зьмяняе сьвядомасьць і дзяцей, і дарослых. Чым розьніцца гэтае пакаленьне, дык гэта тым, што яно залезла ў сеціва і адышло ад «зомбаскрыні», — пракамэнтаваў кандыдат Аляксей Гаўруцікаў.\nБліжэй да вечара каманда «рухаўцаў» мела сустрэцца з патэнцыйнымі выбарцамі, але акрамя адміністратара МІТСО, дзе мусіла адбыцца сустрэча, ніхто не прыйшоў.\nЛюдзі: Вольга Быкоўская 53 Аляксей Гаўруцікаў 46 Уладзімір Сіманковіч 8 Хрыстафор Жаляпаў 126 Вікторыя Таболіч 25\nТэгі: выбары парламенцкія 229 выбары 944 пікеты 110


Абмен Биткоин Клініку на Монер — Курсы абмену валют — Маніторынг абменнікаў криптовалют\nКурсы абмену Биткоин Клініку на Монер\nBitcoin Cash to Monero — BCH to XMR\nBCH на XMR\nНа гэтай старонцы наведвальнік можа даведацца, дзе можна вырабіць абмен Биткоин Клініку на Монер па лепшага курсе. Пры выбары лепшага курсу звяртайце ўвагу на рэзерв валюты XMR. Пры недастатковай суме рэзерву валюты Монер выбірайце абменнік з горшым курсам, але з дастатковым для вашага абмену рэзервам. Усе курсы XMR і BCH атрыманы з экспартных файлаў абменных сэрвісаў. Дадзеныя ў табліцы адсартаваныя па прынцыпе - больш выгадны курс абмену Биткоин Клініку на Монер у пачатку табліцы.\nКанверсія BCH → XMR ажыццяўляць 8 абменных пунктаў.\nПерайсці да абмену ў зацікавіў абменным пункце можна націснуўшы на кнопку са стрэлкамі. Памятаеце пра тое што не ўсе абменныя пункты мяняюць BCH на XMRу аўтаматычным рэжыме. Пункты абменьваюць валюту ў «ручным» рэжыме звычайна не вырабляюць аперацыі абмену ноччу, у выхадныя і святочныя дні.\nІншыя варыянты купіць XMR і прадаць BCH\nМонер на Биткоин Клініку\nКурс BCH на XMR\nАбмяняць Биткоин Клініку на Монер\nfastexchange.center BCH1 ɱ4.40530000 ɱ3\nwestchange.top BCH1 ɱ4.34560000 ɱ0\ncointocard.org BCH1 ɱ4.34432799 ɱ1,788\nferma.cc BCH1 ɱ4.24940000 ɱ1\nmagneticexchange.com BCH1 ɱ4.22444403 ɱ0\nmagnetic-exchange.net BCH1 ɱ4.22444403 ɱ0\nalfacashier.com BCH1 ɱ4.20808868 ɱ819\n24bestex.com BCH1 ɱ4.12300000 ɱ761


Зламанае, але нязломленае пакаленне сямейныя хронік\nЗламанае, але нязломленае пакаленне\nПодзвіг бацькоў сынам у спадчыну\nВайна… Адно жудаснае слова, але колькі гора і пакут яно ўвасабляе. Прайшло шмат часу з моманту яе заканчэння, зыходзіць пакаленне, якое памятае жахі гэтай страшэннай трагедыі нашага народа. Яна закранула фактычна кожную беларускую сям’ю, пакінуўшы невылечную рану ў сэрцах родных і блізкіх. Не ў кожнай сям’і былі непасрэдна ўдзельнікі ваенных дзеянняў на фронце, але былі і партызаны, і падпольшчыкі, і проста жыхары акупаваных тэрыторый, якім прыходзілася выжываць у жудасных умовах, і людзі, што зведалі на сабе ўсе жахі фашысцкіх канцлагераў.\nСотні тысяч беларусаў самааддана працавалі ў савецкім тыле, у прамысловасці і сельскай гаспадарцы, забяспечвалі Чырвоную Армію зброяй, боепрыпасамі, харчовымі прадуктамі.\nАдным з такіх быў і мой прадзед.\nГрынцэвіч Міхаіл Андрэевіч\nДзядуля ўспамінае: “Мой бацька, Грынцэвіч Міхаіл Андрэевіч, быў прызваны 10 верасня 1939 года.\nАдразу служыў на лініі Манергейма каля Фінскага заліва, пасля быў у Крыме. Вялікая Айчынная вайна застала яго ў Іране. Адтуль, калі стварылі будстрой, вазіў амерыканскія прадукты. Бацька быў шафёрам, падвозіў да перадавой боепрыпасы і бензін. Потым, калі ў 1942 і 1943 адкрыўся 2-і фронт, з Ірана ў Расію перавозіў прадукты. Сам на перадавой не быў, толькі падвозіў”.\nЯшчэ дзядуля расказваў, што, калі людзей перапраўлялі з Крыма, параход, на якім яны плылі і на якім быў дзед, разбамбілі немцы. Усе людзі апынуліся ў вадзе на трое сутак. Выжылі толькі дзякуючы выратавальнаму кругу.\nМой прадзед таксама быў і пры абароне Каўказа.\nЁн мае ўзнагароды:\nВярнуўся дамоў толькі у 1946 г. Фотаздымкаў з вайны няма, бо ў той час было не да гэтага. Але вось гэтыя фотакарткі зроблены ў 1946, калі ён вярнуўся дадому. На правым фотаздымку ён з маёй прабабуляй, Грынцэвіч (Паўлечка) Евай Кірылаўнай.\nА бабуля расказвала пра свайго дзеда: “Яго звалі Лось Андрэй Лявонавіч. У 1943 годзе вёску Ліпляны, у якой жыў дзед, спалілі немцы. Людзі жылі ў лесе ў зямлянках. Перыядычна немцы вярталіся на месца спаленай вёскі, бо там застаўся і посуд, і бульба, якую паспелі пасадзіць. Людзі вярталіся, каб забраць усё гэта. І вось дзядуля палез на дуб, а 2 таварышы стаялі пад дубам. Яны хацелі паглядзець, што робіцца ў вёсцы. У гэты час да іх падышлі немцы. Два мужыкі ўбачылі іх раней і пачалі адыходзіць, а дзядулю не змаглі падаць сігнал, што немцы падыходзяць. Калі дзед злазіў з дрэва, яго заўважылі, а потым з крыкам “Партызан, капут” расстралялі. Пахавалі дзядулю аднавяскоўцы ноччу, каб ніхто не бачыў”.\nНа жаль, фотаздымкаў таксама не засталося.\nПрадоўжыў дынастыю слаўных змагароў і мой дзядуля, Грынцэвіч Васілій Міхайлавіч. Ён быў дэмабілізаваны ў 1968 г. У 1972 г. атрымаў званне малодшага лейтэнанта, у 1976 г. – лейтэнанта, у 1981 г. – старшага лейтэнанта, у 1986 г. – капітана, у 1996 г. быў маёрам у танкавых войсках, а потым стаў маёрам у запасе.\nЧас ідзе, і не можа згінуць так проста памяць пра гора, якое прыйшло да нас многа год таму назад. Я ганаруся сваім дзядулем, ганаруся тым, что ў мяне былі такіе прадзядулі! Я ганаруся тым, что памяць пра іх жыве і будзе жыць.\nНе кожны народ мае такую гераічную гісторыю. Беларускаму народу ёсць чым ганарыцца! Гэта залатыя старонкi ў летапісе нашай Бацькаўшчыны. Вялікая Айчынная вайна была ўсенароднай. Разам з усімі народамі Савецкага Саюза з гонарам выканаў свой абавязак перад Радзімай і чалавецтвам беларускі народ. Героямі станавіліся не толькі на полі бітвы… У жорсткіх сутычках з ворагам амаль кожны трэці ўдзельнік гарадскога падполля аддаў сваё жыццё за Радзіму. Вялікая Айчынная вайна поўніцца прыкладамі подзвігаў і ў тыле. Рызыкуючы жыццём, беларускі народ дапамагаў партызанам. Сяляне за сваё маўчанне расплачваліся падпаленымі хатамі, знішчэннем сем’яў. Яны паміралі ад катаванняў у турмах, на віселіцах з пятлёй на шыі ў імя таго, каб жыла і квітнела наша краіна, каб жылі, радуючыся сонцу і міру сённяшнія і будучыя пакаленні, каб чыстае неба над нашай планетай ніколі не засцілалі хмары вайны і дым пажарышчаў. Пройдуць дзесяцігоддзі, многае зменіцца, шмат фактаў вайны забудзецца, але подзвігі простых людзей ніколі не пагаснуць. След Вялікай Айчыннай вайны назаўсёды застанецца ў нашых сэрцах.\nПа старонках жыцця\nЧас перагортвае старонкі гісторыі. Людзі, лёсы, падзеі – усё сыходзіць у мінулае, сціраецца. А час не чакае. Бяжыць наперад... Наперад! Толькі б паспець захаваць абрыўкі даўно мінулых гадоў. Не для сябе – для будучыні. Нагадаць, расказаць, навучыць. Паказаць тую тонкую грань, што аддзяляе нас ад забыцця. Мінулае – гэта ўрок гісторыі, з якога кожны выносіць нешта сваё.\nВайна пакінула глыбокі шрам у гісторыі нашай краіны. Яна зламала лёсы, разбурыла мары і надзеі, закранула кожную сям'ю на сваім шляху. Хоць раз, але вы чулі ў дзяцінстве апавяданні сваіх бабуль і дзядуль. Бачылі іх вочы, поўныя слёз, болю, смутку. Рукі, якія бездапаможна сціскаліся ў кулакі, быццам стрымліваючы ад парыву пачуццяў. Вы бачылі і слухалі, не разумеючы, што, пасталеўшы, будзіце шкадаваць аб тым, што падчас гэтай шчырасці думалі пра зусім староннія "важныя" справы. А час ужо выпушчаны.\nЯ ўпершыню пачула гэта страшнае слова ад сваёй бабулі. Яна заўсёды распавядала ваенныя гісторыі менавіта ў навальніцу. Казала, што непагадзь да гэтага часу падымае ў душы з такой цяжкасцю схаваныя ўспаміны, прымушае зноў акунуцца ва ўвесь перажыты жах. Ўспамінала, як уся яе вялікая сям'я хавалася ў склепе, дзе яны захоўвалі ежу, тры доўгія гады. Як страшна было спаць, таму што ноччу жукі маглі забрацца ў вушы. Бабуля ў жарт скардзілася, што так і не змагла пазбавіцца ад звычкі, пастаянна насіць хустку. Тады яшчэ малая, ёй запомніўся кожны дзень вайны. Яна распавядала, адвярнуўшыся ад нас, а потым некалькі хвілін маўчала. Але пасля заўсёды грэла цёплай усмешкай і пыталася, што прыгатаваць на вячэру. Гэта была моцная жанчына, якая ўмела цаніць кожны момант свайго жыцця.\nТакіх гісторый мільёны. Трэба толькі захацець пачуць іх.\nЯ часта бачыла, гуляючы па парку, дзядулю, які чытае кнігу. Гэта быў інтэлігентны, акуратна апрануты чалавек з кіем. І вось, прысеўшы аднойчы побач з ім на лаўку адпачыць, мы разгаварыліся. Аказалася, што ён родам з Украіны, а ў Беларусь яго занесла вайна.\n"Калі пачалася вайна, мне было пяць гадоў тры месяцы і шэсць дзён. Гэта быў 42–і год. Жыў я разам з бацькамі тады на Укра́іне. Тады гаварылі не Украіна, як цяпер, а Укра́іна. Вёска называлася Белаяроўка. Увогуле родам мы былі з Бранскай вобласці, горад Карачаў, але, калі бацьку забралі на вайнуі, малодшы брат маёй маці забраў нас да сябе.\nУ канцы 42–га да нас у Белояровку прыйшлі немцы. За некалькі дзён яны цалкам акупавалі вёску, дзе мы жылі. Тады ў нашай хаце пасялілася чатыры немца. Мяне, бабку маю і маці перасялілі на кухню. Так мы і жылі. Жыхароў яны без нагоды не чапалі. Застрэліць маглі, калі абразіў ці паспрабаваў нашкодзіць ім. Больш за ўсё яны не любілі цыган. Іх забівалі на месцы. Ежу адбіралі... Ды толькі больш шкоды было ад здраднікаў, якія ў іх сталі паліцаямі. Тыя маглі і застрэліць без разбору, і данесці на цябе.\nНеяк адбыўся адзін выпадак. На рускага лётчыка напалі тры нямецкіх самалёта. Першы самалёт наш салдат падбіў, другі, а трэцяга падбіць ніяк не ўдавалася. Яшчэ і яго самога гэты самы трэці зачапіў. І вось рускі лётчык тараніць апошні нямецкі самалёт. Забіў, але цаной свайго жыцця. Немцы, якія назіралі за гэтым, знялі шапкі, а адзін з іх сказаў: "Вось гэта сапраўдны рускі герой. Такімі павінны быць лётчыкі".\nПраз год цётка мая забрала нас усіх у Днепрапятроўск. Толькі жыццё тут лепш не стала. На вачах маёй бабкі немцы вырылі вялізны катлаван. Вакол катлавана паставілі яўрэяў. Спачатку дзяцей, потым жанчын і старых. На гэта "відовішча" тады сагналі паглядзець ўвесь горад. А потым бульдозерамі скінулі іх у яму. Цётка казала, што курган з целаў дыхаў яшчэ два тыдні. Зараз на гэтым месцы паставілі помнік\nА потым быў голад. Хлеба, што выдавалі на нашу вялікую сям'ю, не хапала. Кожны спрабаваў зарабіць хоць колькі грошай. У сям'і засталіся толькі жанчыны ды дзеці. Бацька з вайны так і не вярнуўся ".\nУ Беларусь мой новы знаёмы прыехаў яшчэ праз пяць гадоў. Тут вучыўся, сустрэў сваю любоў, выгадаваў сыноў. Але пустоту ў душы ён так запоўніць і не змог.\nШануйце, не забывайце людзей, якія аддалі жыццё за нашу будучыню. Захоўваеце скарб, які яны падарылі нам: наша жыццё.\nВайна як месца сустрэчы\nВайна - гэта, несумненна, выпрабаванне для кожнага, хто трапіў у яе. Некаторыя, хто застаўся жывымі, жадаюць забыць аб ёй. Але ж нельга. Чым даўжэй мы памятаем, тым пазней паўторым памылку. Ці ж увогуле не паўторым. Я раскажу вам аб лёсе маёй сям'і падчас вайны. У гісторыі маёй сям'і вайна была не толькі вялікім выпрабаваннем, але і абставінамі, што звялі разам маіх прабабулю з прадзядулем.\nШарай Іван Усцінавіч\nМой прадзед нарадзіўся ў 1910 годзе ў вёсцы Лушкі Аршанскага раёна. Яшчэ да вайны ён вырашыў прысвяціць жыццё арміі, хоць і вывучыўся на стаматолага. Усю вайну ён прайшоў у якасці медыка. Знаходзячыся ў тыле, ён, тым не менш, рухаўся за фронтам і дайшоў да Берліна. Мае званне лейтэнанта медыцынскай службы.\nУзнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, ордэнамі Айчыннай вайны другой і трэцяй ступені.\nПасля вайны працаваў медыкам у арміі. Пасля 1956 года стаў зубным урачом у клінічнай бальніцы. У 1975 быў назначаны на пасаду загадчыка стаматалагічнага аддзела ў горадзе Віцебску.\nШарай Марыя Іванаўна\nНарадзілася ў 1922 годзе на Украіне ў горадзе Белая Царква. У свае 19 год вырашыла пайсці на фронт, дзе служыла медсястрой ў танкавым корпусе (пра яго быў зняты фільм "Корпус генерала Шубнікава").\nЗнаходзячыся на лініі фронта, яна выносіла раненых салдат з-пад агню. Дайшла да Берліна, атрымала званне сяржанта.\nПасля вайны скончыла Томскі горны тэхнікум Міністэрства вугальнай прамысловасці. У 1956 годзе стала працаваць на Віцебскім станкавым заводзе імя Кірава, а ў 1977 годзе выйшла на пенсію.\nЯны сустрэліся вясной 45-га года, а ўжо ў канцы вайны ажаніліся.\nЯны не родныя мне (мой дзед Іван быў народжаны не ад іх. Яго маці памерла яшчэ ў пачатку вайны, а бацька трапіў у нямецкі палон). Такім чынам прадзядуля з прабабуляй усынавілі майго дзеда.\nЯшчэ я ведаю, што ў прадзеда была дачка ад першага шлюбу, але пасля смерці яго жонкі яе маці не аддала ўнучку і стала гадаваць сама.\nМая маці і цётка памятаюць прадзеда, іх дзеда, як чалавека прыстойнага, сумленнага, справядлівага. Яшчэ ён быў усёй душой адданы партыі. Ён быў сакратаром партыйнай арганізацыі Другой клінічнай бальніцы, праяўляў грамадскую актыўнасць. Не любіў расказваць пра ваенныя годы.\nПамёр у ліпені 1986 года.\nКажуць, што мая прабабуля любіла чысціню, была занадта гаваркая, таварыская. Яе часта бачылі на пасляваенных злётах і сустрэчах.\nХоць яна і памерла ў лістападзе 1999 года, я ні разу не бачылася з ёю. Але ж прычыны гэтага мне не вядомы.\nСамае галоўнае, што вайна, якая была самым суровым выпрабаваннем, у тым ліку і на вернасць, не разлучыла іх, а толькі аб'яднала ў моцную сям'ю. Яны заслужылі сваё шчасце яшчэ там, на вайне...\nУ памяці нашага роду будуць жыць вечна.\nМая сям’я ў гады вайны\nВялікая Айчынная вайна змяніла, паламала або зусім абарвала жыцці мільёнаў жыхароў нашай краіны. Яе рэха даносіцца да нас праз дзесяцігоддзі. Дзеля тых, хто змагаўся за нас, будучыя пакаленні не могуць забыць іх пакуты. Жудасныя здзекі, тое пекла, у якім жылі людзі. Але хіба страцілі яны сілу духу? Хіба скарыліся яны ворагам? Вялікай цаной дасталася перамога, і як горка часам глядзець на прыніжэнне заслуг нашых суайчыннікаў – і не толькі ў іншых краінах! Няўжо ў нашай краіне аказваюць ветэранам належную пашану? На жаль, не заўсёды. Для многіх цяпер «вайна» – нейкае абстрактнае паняцце. Але калі кожны з нас распытае сваіх бабуль і дзядуляў пра вайну, пакуты родных людзей закрануць душу. Нездарма ж заўважыў Э. М. Рэмарк : «Смерць аднаго чалавека – гэта смерць, а смерць двух мільёнаў – толькі статыстыка".\nМаіх родных і блізкіх вайна таксама не абмінула. Яна не пашкадавала нікога з іх, на кожным пакінула свой адбітак. Вось толькі мала іх цяпер, сведкаў мінулага, сярод нас. Я ведаю зусім трохі ад сваёй мамы, і гэта ў большасці сваёй скупыя факты, пазбаўленыя эмоцый. Аднак за імі стаяць жах, жудасць, смерць.\nСаўчанка Марыя – мама маёй бабулі Алены. Яе муж, Сямён, быў кавалём, а значыць, знакамітым чалавекам у вёсцы. Вялікая сям'я жыла ў прасторным, самым лепшым доме. Гэты факт і адыграў важную ролю ў гісторыі маёй сям'і. Менавіта ў гэтым доме фашысты ўладкавалі камендатуру. Мае блізкія жылі з імі побач штодня. Бачылі немцаў кожную хвіліну. І, напэўна, нават у сне памяталі: смерць зусім блізка. Я спрабую ўявіць, проста ўявіць сабе, як можна жыць у пастаянным страху. І нават далёкага ад рэальнасці ўяўлення хапае, каб слёзы з’явіліся на вачах. Бо імкненне да бяспекі – тая ж жыццёвая патрэба, што і ежа; бо страх часам забівае ў чалавеку чалавека. Мае блізкія засталіся людзьмі. Я імі ганаруся.\nПасля вайны яны пражылі даволі доўгае жыццё. Марыя, якую ўсе звалі «баба Маня», пражыла дзевяноста гадоў і памерла ў 2001 годзе. Я памятаю яе – адзіную з маіх прабабуль і прадзядуляў. Дзіцем мне і ў галаву не прыходзіла запытаць яе пра жахі вайны. Што ж, магчыма, яно і да лепшага. Навошта вярэдзіць і без таго незагойныя раны?.. Ведаю, што фашысты падкормлівалі іх сям'ю, бо жылі ў іх доме. Горка быць абавязанымі жыццём сваім ворагам. Але хіба магла Марыя выракчы сваіх дзяцей на галодную смерць? І яе зразумее любая маці – калі толькі яна маці. Марыя выратавала сваіх дзяцей, захаваўшы пры гэтым годнасць. Яна была вялікай жанчынай. Бо нездарма мая бабуля Алена назвала свайго першага дзіцяці, дачку, у яе гонар – Марыя. Дзіўней за ўсё, што першапачаткова гэта прыйшло ў галаву не бабулі, а яе мужу, майму дзядулю Пятру. Падаецца, што ён вельмі Марыю-старэйшую паважаў.\nДзядуля, Макрыцкі Пётр Міхайлавіч, нарадзіўся 10 ліпеня 1941 г., ужо пасля пачатку вайны. Пра яго бацькоў ні я, ні мае бацькі практычна нічога не ведаем. Захаваўся толькі закураны фотаздымак прадзеда Міхаіла з надпісам на адвароце «Макрицкой Тане Леонов.». На фотаздымку ён у ваеннай форме, але я не ведаю, ці быў гэта фотаздымак менавіта ваеннага часу.\nЯк бы там ні было, мы пра гэта наўрад ці даведаемся: вайна загубіла бацькоў дзеда, і ён застаўся сіратой. Прадзед Міхаіл стаў героем у нашых вачах, вачах яго нашчадкаў: ён быў камандзірам танка, прайшоў вайну амаль што да канца, але загінуў у 1945 годзе. Дзеда выхавала родная бабуля, прычым выхавала годным чалавекам, якога паважаў літаральна кожны, хто хоць трохі ведаў яго. Аднак наўрад ці галоднае дзяцінства прайшло бясследна, напэўна, яно падарвала здароўе дзядулі... І ўсё ў тым\nжа, далёкім ужо 2001 годзе, 18 кастрычніка, ён памёр ва ўзросце 60 гадоў. Жыць бы яшчэ ды жыць... Я так мала ведала яго, хоць горача любіла.\nТой самы фотаздымак\nАднак самы жорсткі адбітак вайна пакінула на сястры Марыі, Мішчук Ганне. На дваццаць гадоў была яна маладзейшая за сваю сястру, а значыць, была падлеткам у час вайны. Усім маім астатнім блізкім было лягчэй, чым ёй. Яны былі дома. На Радзіме. Так, апаганенай захопнікамі, але ўсё ж Радзіме! А Ганну спасціг лёс многіх падлеткаў таго часу: немцы захапілі яе ў палон і пагналі ў Нямеччыну. Я не магу слухаць пра тыя жахі, якія ёй давялося перажыць. Не магу таму, што астатнія мае блізкія ўсё ж здолелі здабыць душэўную раўнавагу ў мірны час, пакінуўшы пекла ззаду. Ганну ж вайна зламала. Ніколі не стала яна ранейшым чалавекам. Яна вярнулася ў Беларусь, хоць немцы, у якіх яна служыла, прапаноўвалі ёй застацца. Але хіба магла яна жыць там, дзе ёй прычынілі столькі болю?.. Сярод таго народа, які забіваў яе ўласны?.. Аднак і пасля вяртання не здабыла яна спакою. Распавядалі, быццам Ганна забылася на сваю родную мову і размаўляла на нямецкай. Што ж павінен перажыць чалавек за некалькі гадоў, каб затым зноў вучыць родную мову, у якім страху ён увесь час знаходзіўся? Немагчыма зразумець: усё ўяўнае намі – толькі цьмяныя цені таго пастаяннага жаху, у якім жылі людзі. Усё жыццё, нешчаслівае жыццё Ганну пераследавалі перажытыя ёй жахі. Часам яны цалкам захоплівалі яе розум. І не было ў яе таго, хто мог бы адцягнуць Ганну ад пакутлівых успамінаў. Дзяцей. Пасля жыцця ў палоне здароўе яе было падарвана. І калі я чую фразу «няшчасны чалавек», то перш за ўсё ўспамінаю пра яе, бабуліну цётку Ганну. Яна памерла ў той жа фатальны для нашай сям'і 2001 год, у першы дзень вясны…\nІ колькі іх, жахаў вайны, яшчэ давялося перажыць маім блізкім? Не забуду я апавяданняў бабулі Алены пра загінулых сваякоў, якіх мне ніколі не было наканавана пазнаць. Не забуду апавяданні мамы пра прабабку Мажэйкіну Крысціну і яе дачку, маю бабулю Грудзіну Любоў Фёдараўну: яны былі вымушаны збіраць пыл аднаго з мясцовых заводаў, дзе ўтрымліваўся крухмал, і пячы з яго ляпёшкі. Шмат іх, такіх апавяданняў, якія не наканавана забыць... Але дакладна таксама не забуду я, што мае блізкія былі ў ліку пераможцаў. Яны не здаліся. Я захапляюся імі. Такімі продкамі варта ганарыцца. І кожны з нас мае такіх продкаў, бо за спіной у беларусаў – агульнае гістарычнае мінулае, агульная вайна. І нашы нашчадкі, як і мы, павінны памятаць нашых герояў. Мы абавязаны зрабіць для гэтага ўсё.\nРазвеяны яны, нібы дым, па свеце\nМаксіменка Паліна Сяргееўна\nВуліца братоў Максіменкаў\nМой дзед, бацька майго бацькі, Павел Паўлавіч Максіменка жыў з сям'ёй у Чарнігаўскай вобласці, у вёсцы Асавец. У яго было 3 старэйшыя браты: Пётр, Сцяпан і Іван. Самы старэйшы, Пётр, быў афіцэрам Чырвонай Арміі і да пачатку вайны служыў на мяжы. Сярэдні, Сцяпан, таксама служыў у Чырвонай Арміі перад вайной. Івану было 17 гадоў. Калі пачалася вайна, старэйшы брат загінуў, абараняючы мяжу. Другі (Сцяпан) трапіў у акружэнне і яго забралі ў палон. Ён некалькі разоў спрабаваў бегчы, за што ў выніку быў расстраляны. Малодшага дэмабілізавалі, калі немцы былі на подступах да Кіева. Салдаты не былі добра падрыхтаваны. Іх нават не паспелі апрануць у ваенную форму, зброі выдалі мала і на ўсіх яе не хапала. Абараняючы Кіеў, Іван загінуў. Пасля вайны, калі ў Асавец вярнуліся з вайны аднавяскоўцы і расказалі пра лёс братоў, было вырашана назваць вуліцу, дзе яны ўсе жылі, вуліцай братоў Максіменкаў. Так яна і называецца да гэтага часу.\nХата, у якой жыла сям’я перад вайной\nУкраіна, Чарнігаўская вобл., вёска Асавец, вул. Братоў Максіменкаў\nУ Першую сусветную вайну Украіну акупавалі немцы, таму прабабуля Улляна, маці трох маіх загінулых дзядуляў, ведала, што будзе. Калі ў Першую сусветную немцы акупавалі вёску, яны выбіралі самыя чыстыя і акуратныя хаты, а ўсю сям'ю выганялі ў хлеў. Перад тым, як прыйшлі немцы (ужо падчас Другой сусветнай), яна спецыяльна не прыбіралася ў хаце, а суседка вырашыла ўсё зрабіць наадварот. План спрацаваў. Немцы не сталі займаць гэты дом, пасяліліся ў суседкі.\nБабуля Улляна з маім бацькам Сяргеем\nДзед Павел Паўлавіч распавядаў, што немцы (простыя салдаты на пастоі) кармілі дзяцей шакаладам. Але ў канцы вайны, калі немцы адступалі, у Асавец зайшлі зондэркаманды, якія спальвалі хаты, масты. Усяму сялу прыйшлося хавацца ўцёкамі. Мая сям'я бегла праз агароды, услед ім стралялі немцы. Прадзед, які ваяваў у Першую сусветную, закрыў сабою свайго сына Паўла (майго дзеда) ад кулі. На шчасце, тая куля нікога не зачапіла.\nПавел Паўлавіч Максіменка, мой дзед, старэйшыя браты якога загінулі падчас вайны\nДырэктар дзіцячага дома\nБацька маёй бабулі, Міхаіл Афанасьевіч Жукаў, быў сельскім настаўнікам рускай мовы, з беднякоў. У 30-ыя гады, ратуючыся ад голаду, ён з сям'ёй з'ехаў з Горкаўскай вобласці (Расія) у Сібір, г. Абакан. Побач было сяло Шушанскае, у якім да рэвалюцыі ў ссылцы быў Ленін. Прадзядуля працягнуў выкладаць. Калі пачалася вайна, яго прызвалі на фронт. Ён быў сувязістам і ваяваў пад Масквой. Аднойчы яго адправілі з таварышам аднаўляць сувязь. Калі яны паўзлі па полі, немцы іх заўважылі і пачалі абстрэльваць з мінамёта. Прадзед скокнуў у варонку ад снарада, але побач выбухнула міна і яго параніла мноствам аскепкаў. Яго выцягнулі з поля і даставілі ў медсанбат. Калі прадзед ляжаў на аперацыйным стале, доктар сказаў, што ў яго асколкам перабіты глядзельны нерв і раздроблена кісць правай рукі і што яму трэба ампутаваць руку і выдаліць вока, каб застацца ў жывых. Не здолеўшы змірыцца з такой доляй, ён збег з медсанбата. І выжыў. Вока не бачыла, а рука была знявечаная і не рухалася. Пасля шпіталя яго дэмабілізавалі. Ён вярнуўся дадому з медалём за адвагу. А ў гэты час у Абакан эвакуіравалі Смаленскі дзіцячы дом. Яму як былому настаўніку прапанавалі стаць дырэктарам. Ён пагадзіўся. Прадзед працаваў дырэктарам і заадно выкладаў рускую мову і літаратуру. А мая бабуля, Людміла Міхайлаўна, дапамагала яму правяраць сшыткі і пісаць паперы, таму што сам ён гэтага рабіць не мог з-за параненай рукі.\nПрадзед Міхаіл з прабабуляй Аляксандрай Бабуля Людміла Міхайлаўна Максіменка\nТак мы і апынуліся тут\nБабуля Лідзія Міхайлаўна Жукава\nУ 44-ым годзе Ліда, старэйшая дачка майго прадзеда Мішы, была заклікана ў войска. Ёй прапанавалі альбо ісці на фронт сувязісткай, альбо ўладкавацца ў НКУС. Прадзед адгаварыў яе ад фронту, таму што паспеў убачыць на вайне занадта шмат жахаў. Ліда патрапіла ў Мінск, калі яго вызвалялі. Заязджаючы ў горад, падраздзяленне патрапіла пад бамбёжку. Яны ўладкаваліся ў нейкім доме і знайшлі там некрануты накрыты стол. Немцы, мабыць, збіраліся паабедаць, але вымушаныя былі хутка адступіць, калі Чырвоная Армія заняла Мінск. Ліда займалася ў межах сваёй арганізацыі аднаўленнем савецкай улады і навядзеннем парадку на зноў вызваленай тэрыторыі, а менавіта: стварала зноўку мясцовыя органы ўлады, лавіла дэзерціраў, шпіёнаў, марадзёраў. Потым яна стала служыць у ЗАГСе сакратаром. А ў 45-ым годзе Лідзія Міхайлаўна забрала ў Мінск з Сібіры ўсю сваю сям'ю. Так мы і апынуліся тут.