Культура - Не фантазёр і не натураліст\nУрэшце, прыемна, што маімі творамі зацікавіліся ў Беларусі. Але як мастаку мне важна і тое, калі работы людзі змогуць убачыць не толькі на плошчы Якуба Коласа, а яшчэ і ў Нацыянальным цэнтры сучасных мастацтваў: зараз для гэтага адбіраюцца карціны. Мне здаецца, мастак не павінен адразу спадабацца, галоўнае — запомніцца. Калі творчасць не заўважылі крытыкі, мастацтвазнаўцы, гэта не так і страшна. А вось, калі, напрыклад, стануць захапляцца творамі тыя, хто лічыць галоўным крытэрыем мастацтва прыгажосць…\nА як з’яўляюцца вобразы? Я не фантазёр і не натураліст. Іншым разам хочацца і эцюды напісаць, і нацюрморты, але ахапіць неабсяжнае немагчыма, таму ў маім прыярытэце чалавек, узаемаадносіны, жыццёвыя калізіі. Вось я і пішу звычайных жанчын: яны не з подыуму, а з жыцця.\nВедаеце, мастак становіцца мастаком у той час, калі знаходзіць сябе, уласную індывідуальнасць, стварае персанальны свет. Інакш кажучы, пяе сваім голасам. Багата сучасных мастакоў, якія адчуваюць апошнія тэндэнцыі, падхопліваюць іх і ганарацца тым, што знаходзяцца ў авангардзе сучаснага мастацтва. Але што такое авангард? Гэтым ужо ўся Еўропа займаецца. Прастора авангарду — велізарная. І як у ім ўбачаць цябе?\nКаб нашага мастака заўважылі за мяжой, зусім не патрэбны нейкія пэўныя тэмы. Сучаснае мастацтва робіцца сучаснымі мастакамі, хаця мастацтвазнаўцы са мной могуць і не пагадзіцца. Замежныя мастацтвазнаўцы кропкай адліку сучаснага мастацтва лічаць пасляваенны перыяд. Напрыклад, буйны маскоўскі холдынг зараз выдае альбомы “Лепшыя сучасныя мастакі”. Я быў рад, што і мяне ў план выдання ўключылі (балазе некалькі альбомаў ужо выйшла, і там Эндзі Уорхал, Фрыда Кало, Эдвард Мунк, іх ужо даўно няма з намі.)\nЯшчэ нюанс. У Францыі мастак адпачатку другарадная постаць у арт-працэсе. Галерэя выбірае мастака, а не мастак галерэю. Афішы, банэры, каталог, аплата за пералёт — за галерэяй. Але ў тым выпадку, калі яна ўпэўнена ў запрошаным творцы. Бывае, майстар пакіне 2 — 3 работы, дык яшчэ і заплаціць за памяшканне скажуць. У гэтым сэнсе там усё вельмі жорстка. Разам з тым, добра працуе схема “мастак — галерэя — калекцыянер”. На тое і існуюць арт-дылеры, якія шукаюць таленты і адразу ж “замацоўваюць” іх за галерэяй, а іншыя змагаюццца, каб “перахапіць” тыя таленты сабе. І гэта, мяркую, слушна.\nЗаходняе грамадства ўспрымае таго творцу, які працуе з галерэяй: журналісты і калекцыянеры пойдуць у брэндавыя ўстановы, а не ў тыя, дзе мастакі заплацілі за плошчу і павесілі свае карціны. Таму чалавек можа набыць карціну і сказаць: “Потым прывыкну да яе”. Можа з гэтым не ўсе пагадзяцца, але тое, што выстаўляе галерэя, лічыцца знакам якасці. Гэта як, напрыклад, пажар у доме, дзе знаходзіцца, можа, і не любімая работа, але — Сезан. Дык што чалавек у першую чаргу кінецца ратаваць? Упэўнены, не дакументы...


07.09.2015 10:59 Інфармацыйная гадзіна\nМэты і прынцыпы Статута ААН павінны заставацца непарушнымі, заявіў у эксклюзіўным інтэрв’ю кітайскай газеце “Жэньмінь жыбаа” Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Лукашэнка напярэдадні рабочага візіту ў КНР.\nКіраўнік дзяржавы асабліва закрануў тэму пасляваеннага сусветнага парадку на чале з ААН. “Давайце помніць, што ААН стваралася як палепшаны варыянт Лігі Нацый, і яна адыграла сваю станоўчую ролю, бо пасля 1945 года паміж вялікімі дзяржавамі не было “гарачых войнаў”, — выказаў меркаванне Аляксандр Лукашэнка.\nПрэзідэнт заўважыў, што сёння складваецца іншая сітуацыя: “Ужо адышло ў гісторыю мінулае дзесяцігоддзе з яго “аднапалярным момантам”. І мы ўсур’ёз зноў гаворым аб пабудове шматпалярнага свету”.\nАляксандр Лукашэнка адзначыў, што кітайскі народ мае старажытныя і слаўныя гістарычныя традыцыі, якія ідуць углыб тысячагоддзяў. Усім вядома працавітасць кітайскага народа, дзякуючы якой пад мудрым кіраўніцтвам Кітай сёння ператварыўся ў сучасную дзяржаву, якая адыгрывае вядучую ролю ў сусветных працэсах, рухавік глабальнай эканомікі і ўзор для пераймання, на які арыентуюцца краіны свету, што сталі на шлях развіцця.\nУ асобе беларусаў кітайскі народ мае самых надзейных і адданых сяброў і партнёраў у цэнтры Еўропы, запэўніў Аляксандр Лукашэнка. “Беларусь вельмі цэніць і ганарыцца адносінамі ўсебаковага стратэгічнага партнёрства з Вялікім Кітаем”, — падкрэсліў кіраўнік дзяржавы.\nУ ходзе размовы з журналістамі Прэзідэнт Рэспублікі Беларусь Аляксандр Лукашэнка адзначыў, што любыя спробы змяніць гісторыю асуджаны на правал.\n“Другая сусветная вайна — адна з цэнтральных падзей ХХ стагоддзя, якая вызначыла ход гісторыі ва ўсім свеце на многія дзесяцігоддзі наперад, — падкрэсліў кіраўнік дзяржавы. — Калі асноўную ношу ў вайне супраць Германіі вынес савецкі народ, то асноўны цяжар вайны з Японіяй, вядома ж, лёг на плечы кітайскага народа. Я ні ў якім разе не хачу прыніжаць ролю нашых саюзнікаў: безумоўна, яны таксама ўнеслі значны ўклад у нашу агульную перамогу — і ў Еўропе, і ў Азіі. Але з лічбамі ўсё ж не паспрачаешся: згодна з апошнімі даследаваннямі, савецкія страты за гады вайны склалі каля 27 млн чалавек, кітайскія — 35 млн чалавек. Ніякія іншыя краіны не панеслі такіх вялікіх ахвяр. Беларусь, якая была часткай СССР, пацярпела, бадай, больш за іншых — мы страцілі амаль трэць свайго насельніцтва.\nАляксандр Лукашэнка сказаў, што ў Беларусі з хваляваннем ставяцца да памятных мерапрыемстваў. У мінулым годзе краіна адсвяткавала 70-годдзе вызвалення Беларусі ад фашысцкіх захопнікаў, сёлета — 70-годдзе Перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне. Гэтыя падзеі сталі сапраўдным святам адзінства і з’яднання нашага народа.\n“Неабходна сумленна прызнаць, што ў свеце існуюць сілы, зацікаўленыя ў пераглядзе вынікаў Другой сусветнай вайны. Для чаго яны гэта робяць? Каб, паставіўшы пад сумненне гістарычную праўду, аспрэчыць цяперашнія правы і інтарэсы краін, што вынеслі асноўны цяжар вайны ў Еўропе і Азіі”, — падкрэсліў Прэзідэнт Беларусі. На яго думку, гэтага нельга дапускаць.\n“Як гаворыцца ў адным вядомым выслоўі, тыя, хто не засвоіў гісторыю, абавязкова яе паўтораць. І ў гэтым кантэксце на Кітай ускладзена асаблівая, калі хочаце, гістарычная місія: калі паўтарамільярдны кітайскі народ будзе помніць і шанаваць вынікі і праўду аб Другой сусветнай вайне — нікому не ўдасца яе сказіць, аддаць забыццю”, — заявіў Аляксандр Лукашэнка.\nАляксандр ЛукашэнкавізітКНРПрэзідэнт Беларусі


ВАЖКІ КОНТРАРГУМЕНТ — Сенно. Новости Сенно. Голас Сенненшчыны\nПонедельник, 17 авг., 2015 84 admin\nХлебаробы ААТ «Ульянавічы» набліжаюцца да завяршэння ўборкі зерневых і зерне-бабовых культур. Таксама яны першымі ў раёне абмалацілі азімы рапс.\nВысокім тэмпам работ на палетках сельгасарганізацыі садзейнічалі не толькі добрая арганізацыя працы. З самага пачатку жніва працуюць усе восем зернеўборачных камбайнаў. На іх рамонт было патрачана каля 80 млн рублёў. Галоўны інжынер гаспадаркі Сяргей Масюта, ад работы якога ў многім залежыць падрыхтоўка тэхнікі да жніва, у гэтыя дні таксама за штурвалам камбайна. На старэнькай «Лідзе» ён намалаціў больш за 500 т збожжа, што з’яўляецца лепшым паказчыкам сярод камбайнераў сельгасарганізацыі.\n— Для зладжанай работы ў полі патрэбна што? Каб камбайны працавалі без паломак, ды адвозка збожжа была наладжана, — лічыць Сяргей Масюта.\nПрастояў на хлебнай ніве ААТ «Ульянавічы» няма. Камбайны працуюць без паломак, недахоп аўтатранспатру кампенсаваны трактарамі. Скажам больш, Анатоль Камовіч, пастаянным месцам працы якога з’яўляецца Ульянавіцкая школа, зараз дэманструе высокапрадукцыйную працу на адвозцы зерня з поля на ток. На трактары «Беларус-3022» у агрэгаце з прычэпам ПСТБ-17 ён перавёз амаль 1000т збожжа.\n— У прычэпе нарошчаны барты, таму ў час уборкі азімай пшаніцы ў яго загружалі па 20 т , — растлумачыў Уладзімір Мезаўцоў, галоўны аграном ААТ «Ульянавічы».\nА яшчэ, на яго думку, важна, што для работы механізатараў створаны належныя ўмовы працы. Усе камбайны, трактары, занятыя ў гэты час на ўборачных работах, на падрыхтоўцы глебы пад сяўбу азімых культур, маюць кандыцыянеры. У кожнай кабіне ёсць ёмістасці. Як правіла, яны напоўнены мінералкай, лёгкагазіраванай пітной вадой. У абед, на падвячорак у меню механізатараў уключаецца ў неабходнай колькасці кампот, іншы раз — сок.\nЖурналісты раённай газеты наведаліся ў сельгасарганізацыю ў пачатку тыдня, калі пачалася ўборка яравых культур. Іх ураджайнасць, на жаль, меншая, чым азімых. Прычыны гэтага агульнавядомыя. Але Уладзімір Мезаўцоў запэўніў: » Усё, што вырашчана — убяром да канца тыдня. Праз тры-чатыры дні даспеюць зерне-бабовыя сумесі. Думаю, да дажджоў справімся і з імі.»\nКожны сельскагаспадарчы год мае свае асаблівасці. Хлебаробы ААТ «Ульянавічы» заўжды гатовы супрацьпаставіць неспрыяльным умовам надвор’я важкія контраргументы.\nНА ЗДЫМКАХ:дастаўлены чарговыя 20 т збожжа; Сяргей Масюта на хлебнай ніве ў якасці камбайнера; у кабіне трактара Анатоль Камовіч.\n← ДЫРЫЖОР СТРАКАТАГА АРКЕСТРА\nЛЕПШУЮ ВЯСКОВУЮ СЯМ’Ю ВЫБРАЛІ НА СЕННЕНШЧЫНЕ →


Line Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts ' супраць WhatsChat Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts '. Адкрыйце для сябе вялікія адрозненні паміж Line Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts ' і WhatsChat Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts '.\nLine Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts '\nLine Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts ' vs WhatsChat Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts '\nВялікі ўплывае тып Line Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts ' і WhatsChat Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts ', з'яўляецца тое, што WhatsChat Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts ' дазваляе вам мець зносіны з тысячамі незнаёмых людзей, блізкіх да вашага бягучаму месцазнаходжанні у той час як Line Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts ' дазваляе вам мець зносіны з вашымі кантактамі ў тэлефоне.\nWhatsChat Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts ' мае сістэму геолокации, які злучае вас хутка з незнаёмцам, які цалкам можа быць вельмі блізка да цябе.\nWhatsChat Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts ' дазваляе выбіраць паміж тэкставым рэжыме або ў рэжыме вэб-камеры (праз вэб-сайт). Такім чынам, вы будзеце адчуваць усё асаблівасці нашага прыкладання.\nList of cities in Іншыя гарады ў Mahilyowskaya Voblasts ':


Шчасце: як яго разумеюць жанчыны і мужчыны.Шчасце: як яго разумеюць жанчыны і мужчыны.\nСлушна — Сям'я — Адносiны — Бітва палоў. Хто больш шчаслівы: мужчыны ці жанчыны?\n«Я дзяўчынка. І я не хачу нічога вырашаць. Я хачу новую сукенку». Наўрад ці на падставе гэтай жартаўлівай фразы можна рабіць пэўныя сацыялагічныя сцверджанні. Але сам сэнс жарту паказвае на спрэчнае пытанне пра гендэрныя адрозненні і выдатныя эмацыянальныя характарыстыкі палоў.\nУмоўна кажучы, ці справядліва меркаваць, што новая сукенка – гэта ўсё, што трэба «дзяўчынцы» для поўнага шчасця? А крыніца «хлапечага», атрымліваецца, крыецца ва ўскладзенай на яго па змаўчанні адказнасці за прыняцце рашэнняў?\nУ мужчын жа ўсё наадварот.\nПры належнай стараннасці да выхаду на заслужаны адпачынак і кар'ера ў мужчыны ў парадку, і, дзякуючы руплівасці жонкі, забяспечаны надзейны моцны тыл у выглядзе ўтульнага сямейнага ачага. Не дзіўна, што да 65 гадоў мужчыны, па апытаннях, пачынаюць цаніць свае сем'і нават больш за жанчын. Такія справы.\n270 0 42


Пінск - горад Брэсцкай вобласці Беларусі. Касцёл, Кляштар. Славутасці і Выбітнасці, Падарожжа і турызм, Гістарычныя і архітэктурныя помнікі.\nВыбітныя аб'екты\tГістарычная забудова і іншае\tПалацы\tКляштары\tЦэрквы\tКасцёлы\nПінск - гэта буйны горад Брэсцкай вобласці Беларусі, адміністрацыйны цэнтр Пінскага раёна. У горадзе Пінску захавалася некалькі вельмі важных культурна-гістарычных і архітэктурных помнікаў і славутасцяў Беларусі. Усе разам яны фарміруюць вельмі прывабную турыстычную атмасферу, таму горад Пінск з'яўляецца вельмі цікавым напрамкам для турыстаў і падарожнікаў па Беларусі.\nАдной з асноўных славутасцяў горада Пінска з'яўляецца корпус былога калегіума езуітаў, або, прасцей кажучы, кляштара езуітаў. У склад дадзенага кляштара, акрамя вялізнага жылога і адначасова адміністрацыйнага корпуса, які і захаваўся да нашых дзён, раней уваходзіў таксама яшчэ больш велічны касцёл (1635 года пабудовы). На жаль, гэты храм моцна пацярпеў падчас Другой Сусветнай Вайны, і ў савецкі час быў канчаткова разабраны ў ходзе добраўпарадкавання цэнтральнай часткі горада Пінска. Захаваўшыся кляштарны корпус быў першапачаткова пабудаваны ў 1648 годзе, і маляўніча размешчаны на беразе ракі. Такі шаноўны ўзрост надае гэтаму архітэктурнаму помніку асаблівую каштоўнасць.\nНа дадзены момант корпус былога калегіума езуітаў у горадзе Пінску знаходзіцца ў выдатным стане, і вельмі ўражвае сваімі маштабамі і велічнасцю. У будынку былога кляштара зараз размяшчаецца шмат розных грамадскіх і дзяржаўных арганізацый. Можна толькі спрабаваць уявіць, наколькі калісьці уражваў згублены касцёл, які быў ледзь не ў два разы больш суседняга корпуса кляштара (гл. фота ў самым нізе старонкі). Тым не менш, нават адзін толькі захаваўшыся корпус калегіума з'яўляецца важнай славутасцю, культурна-гістарычнай каштоўнасцю і архітэктурным помнікам Беларусі.\nНаступнай вельмі важнай славутасцю горада Пінска з'яўляецца комплекс будынкаў былога каталіцкага кляштара францысканцаў, што таксама прыгожа раскінуўся над ракой, і які займае цэлы квартал горада. Дадзены кляштар быў заснаваны ў горадзе Пінску ў далёкім 1396 годзе. У склад кляштарнага комплексу ўваходзяць: касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі, пабудаваны ў 1730 годзе на месцы больш старажытнага храма 16-га стагоддзя, з уключэннем у мур новага храма захаваўшыхся фрагментаў старога храма; званіца, пабудаваная ў 1817 годзе; жылыя карпусы, пабудаваныя ў 1769 годзе. Дадзеныя кляштарныя карпусы ўтвараюць вельмі ўтульныя і прыгожыя унутраныя панадворкі.\nНа сённяшні дзень усе будынкі дадзенага архітэктурнага комплексу знаходзяцца ў выдатным стане. У кляштарных карпусах цяпер месьціцца вышэйшая духоўная семінарыя, якая з'яўляецца асноўнай каталіцкай навучальнай установай ва ўсёй Беларусі. Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў горадзе Пінску таксама функцыянуе і з'яўляецца галоўным храмам ўсёй Пінскай дыяцэзіі, якая ўключае ў сябе ўсю Брэсцкую і Гомельскую вобласці, такім чынам, дадзены касцёл - кафедральны. Гэты храм таксама мае статус малой базілікі. Такі ганаровы статус у Беларусі мае, акрамя касцёла ў Пінску, літаральна яшчэ толькі некалькі храмаў. Нагадаем, што статус вялікай базілікі абазначае, што некаторы храм знаходзіцца пад непасрэднай юрысдыкцыяй Папы Рымскага. Такіх храмаў ва ўсім свеце ўсяго шэсць. Гэта азначае, што тытул "Базіліка Малая" гэта найвышэйшы тытул, які можа быць у прынцыпе прысвоены якому-небудзь беларускаму касцёлу. Такім чынам, комплекс будынкаў былога кляштара ў горадзе Пінску з'яўляецца вельмі каштоўным архітэктурным помнікам і славутасцю Беларусі.\nЯшчэ адной цікавай асаблівасцю касцёла Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў горадзе Пінску з'яўляецца тое, што гэты храм не зачыняўся ў савецкія часы. Таксама, з гэтым храмам цесна звязана імя кардынала Казіміра Свёнтка (1914-2011) - першага беларускага кардынала найноўшага часу і адзінага ў 20-ым стагоддзі. Пасля вяртання з сталінскіх лагераў у сярэдзіне 50-ых гадоў 20-га стагоддзя ён нязменна служыў у гэтым Пінскім касцёле больш за 50 гадоў. Гэты чалавек адыграў ключавую ролю ў аднаўленні структур каталіцкага касцёла ў Беларусі ў канцы 20-га стагоддзя, а таксама доўгі час узначальваў яго. Быў галоўным ініцыятарам адраджэння Пінскай семінарыі ў 2001 годзе і многіх іншых храмаў. Тут жа, у Пінскім касцёле, ён і пахаваны, а яго імем сёння названа адна з пінскіх вуліц, якая прымыкае да кляштара.\nАднак спіс славутасцяў горада Пінска далёка не вычэрпваецца згаданымі кляштарамі. І перш чым пераходзіць, да апісання іншых славутасцяў Пінска, трэба адразу ж згадаць яшчэ аб адным касцёле, каб на ім і закрыць тэму каталіцкай спадчыны гэтага горада. Такім чынам, у Пінску маецца яшчэ адзін вельмі цікавы каталіцкі храм - касцёл Святога Карла Барамеа. Гэты храм быў пабудаваны ў 1782 годзе. Дадзены касцёл зусім невялікі, але пры гэтым яго знешні выгляд дзівіць сваёй манументальнасцю і надоўга адкладаецца ў памяці турыстаў і падарожнікаў. У наш час у выдатна адрэстаўраваным будынку гэтага храма размяшчаецца канцэртная зала.\nПрацягнем апісанне хрысціянскай спадчыны горада Пінска. Наступнай славутасцю гэтага горада з'яўляецца комплекс будынкаў былога каталіцкага кляштара бернардынаў. Дадзены кляштар быў заснаваны ў Пінску ў 1705 годзе. У склад дадзенага комплексу ўваходзяць: цэнтральны храм, які быў пабудаваны ў 1787 годзе ў якасці касцёла; брама-званіца, пабудаваная ў канцы 19-га стагоддзя; жылы корпус, пабудаваны ў 1828 годзе. У 1830-ых гадах, пасля паражэння адпаведнага паўстання, комплекс будынкаў гэтага кляштара быў перададзены праваслаўнай царкве. Тады ж цэнтральны храм гэтага комплексу быў некалькі перабудаваны і прыстасаваны пад праваслаўную царкву. Сёння гэта праваслаўны кафедральны сабор Святой Барбары. Дадзены сабор і іншыя будынкі, што ўваходзяць у склад архітэктурнага комплексу былога кляштара ў горадзе Пінску ў наш час знаходзіцца ў выдатным стане, і з'яўляюцца важнымі архітэктурнымі помнікамі, культурна-гістарычнымі каштоўнасцямі і славутасцямі Беларусі.\nТаксама ў горадзе Пінску маецца яшчэ некалькі сучасных праваслаўных храмаў. Гэтыя храмы, вядома ж, яшчэ не набылі статус культурна-гістарычных каштоўнасцяў, але ўжо цяпер дзякуючы сваёй багатай архітэктуры і статусу могуць быць цікавыя пэўнаму колу турыстаў і падарожнікаў па Беларусі. Абавязкова трэба адзначыць, што адзін з гэтых сучасных храмаў (наступнае фота) адносіцца да дзеючага праваслаўнага жаночага манастыра, які ўпершыню быў заснаваны ў горадзе Пінску ў 1521 годзе. На сённяшні дзень гэта цалкам з нуля адноўлены манастыр у сучасных будынках, аднак, як бачым, ён мае багатую гісторыю і векавыя традыцыі.\nДалей пераходзім ад хрысціянскіх храмаў да апісання свецкіх архітэктурных помнікаў і славутасцяў горада Пінска. Першай, самай прыгожай і запамінальнай такой славутасцю з'яўляецца невялікі палац. Дадзены палац быў пабудаваны ў горадзе Пінску ў 1790 годзе, і размясціўся недалёка ад ракі. Гэты вельмі маляўнічы, багата дэкараваны і лаканічны будынак, несумненна, заслугоўвае асаблівай увагі з боку турыстаў і падарожнікаў па Беларусі. Сёння ў будынку палаца размяшчаюцца розныя грамадскія арганізацыі, а сам палац знаходзіцца ў выдатным стане.\nЯшчэ адной выбітнасцю горада Пінска, якая заслугоўвае адмысловага згадвання, з'яўляецца невялікі драўляны дом, пабудаваны ў 1900 годзе. Цікавасць менавіта гэтага будынка заключаецца ў тым, што тут у 1912-1915 гадах пражываў Якуб Колас - знакаміты беларускі пісьменнік, паэт і перакладчык, адзін з класікаў і заснавальнікаў новай беларускай літаратуры, грамадскі дзеяч, народны паэт Беларусі, акадэмік.\nАкрамя ўжо пералічаных, у горадзе Пінску маецца яшчэ вельмі шмат розных архітэктурных помнікаў і гістарычных будынкаў. Большасць з іх адносяцца да канца 19-га стагоддзя - пачатку 20-га, але сустракаюцца і больш старадаўнія будынкі, якія адносяцца нават да 18-га стагоддзя. Усе гэтыя будынкі можна ахарактарызаваць як гістарычную гарадскую радавую забудову. Сярод гэтых невялікіх славутасцяў горада Пінска маюцца: былыя адміністрацыйныя і жылыя будынкі, банкі, кінатэатры, сінагогі, сядзібы, навучальныя ўстановы, вытворчыя будынкі і многае іншае. Большасць з гэтых будынкаў сёння знаходзяцца ў добрым стане, і выконваюць розныя карысныя функцыі. У некаторых з іх нават размешчаны розныя аб'екты турыстычнай інфраструктуры, напрыклад, рэстараны, іншыя - і сёння застаюцца жылымі або адміністрацыйнымі будынкамі.\nРадавая гістарычная забудова горада Пінска, як ужо было сказана, захавалася ў вялікім аб'ёме. Большасць будынкаў, што адносяцца да яе, размешчаны, натуральна, у гістарычным цэнтры горада, там жа дзе і ключавыя славутасці горада Пінска, і вельмі ўдала дапаўняюць іх і ствараюць вельмі прыемную турыстычную атмасферу. Гістарычнай забудовай занята некалькі шырокіх кварталаў горада. Аднак, на жаль, гістарычная забудова горада Пінска чаргуецца з сучаснымі пабудовамі, таму эфекту поўнага пагружэння ў даўніну тут не назіраецца. Таксама трэба абавязкова згадаць, што ад калегіума да кафедральнага касцёла (апісаных у самым пачатку), у раёне найбольш насычанай гістарычнай забудовы, у горадзе Пінску арганізавана пешаходная вуліца, якая таксама дадае гораду турыстычнай прывабнасці.\nНу і нарэшце, апісваючы турыстычную атмасферу горада Пінска нельга не згадаць пра тое, што сам горад, і ў прыватнасці, яго гістарычны цэнтр з вялікай колькасцю ўжо апісаных славутасцяў, расцягнуўся ўздоўж ракі Піны, прама ў тым месцы, дзе гэтая рака ўпадае ў раку Прыпяць. Абедзве гэтыя ракі ў гэтым месцы ўжо дастаткова паўнаводныя, і разам са старым рэчышчам Піны, яны ствараюць тут чатырохлучавую лукавіну. І ўсё гэта прама ў цэнтры Пінска. Такім чынам, тут самой прыродай створана яшчэ і вельмі незвычайная і зачаравальная карціна. Такое ўдалае спалучэнне прыроднай прыгажосці і архітэктурнага хараства некаторых славутасцяў Пінска, можа толькі радаваць турыстаў. Да гэтага таксама трэба дадаць, што набярэжная Піны ў Пінску нядрэнна добраўпарадкавана, тут маецца невялікі парк, дзе летам працуюць атракцыёны і розныя спартыўныя пляцоўкі, а па саміх рэках праплывае шмат рачнога транспарту, на які таксама можа быць вельмі цікава паглядзець.\nТаксама, яшчэ раз згадаем, што Пінск - гэта дастаткова буйны горад. Тут маецца ўся неабходная турыстам і падарожнікам інфраструктура, у прыватнасці: кафэ, рэстараны, гатэлі, гасцініцы, банкі, офісы мабільных аператараў, запраўкі, сувенірныя крамы, банкаматы, аптэкі, аддзяленні пошты і міліцыі, бальніцы і іншае. Ну і ў якасці невялікага бонуса, адзначым, што ў горадзе Пінску маецца зусім нязвыклы звычайнаму беларусу будынак - плывучы рачны вакзал (наступныя два фота). Гэты вакзал драўляны, пабудаваны ў першай палове 20-га стагоддзя і мае вельмі запамінальны знешні выгляд.\nЗамалёўкі Напалеона Орды, Пінск:\nПінск на старых фотаздымках:


Халасты мужчына - значыць нежанаты. З першага погляду гэта так. Але, калі мы кажам: «А, ён халасцяк», - разумеем: «А, ён перакананы халасцяк! Мужчына, які любіць жанчын і асабістую свабоду ». Гэтую любоў ён размяркоўвае раўнамерна. І не пераносіць, калі яго ставяць перад выбарам ахвяраваць чымсьці адным на карысць другога.\nЗакаранелы халасцяк - гэта дзеяздольны мужчына, даведацца аб шлюбе і ўсякіх іншых справах сямейных на працы ад таварышаў па службе, калі яны збіраюць грошы на чарговы вясельны падарунак. Ён здольны сам прыгатаваць салату і зварыць суп, а паводле гэтага лічыць сябе самадастатковым. Халасцяк прыраўноўвае дзяўчат да футбола, рыбалцы, спорце, толькі не да слоў «адказнасць», «абавязак» і «пачуцці».\nДля некаторых «холостячество» - гэта стан душы. Ён - адзінокі воўк. Ён сам па сабе. Сваё жыццё, свая жылплошчу, свае планы, свая свабода ... Спіс можна працягваць да бясконцасці.\nКалі казаць пра халасцяках, іх можна падзяліць на некалькі ўмоўных катэгорый:\n1. Мужчыны, якія ніколі не былі жанатыя (і гэта не залежыць ад узросту), не ведаюць, што гэта такое, але абавязкова з пенай у рота, сцвярджаюць, быццам шлюб - гэта самае жудаснае, што можа здарыцца ў жыцці. Яны ўпарта пазбягаюць больш-менш сур'ёзных адносін. Можа, прычына расчаравання крыецца ў мінулым?\n2. Мужчыны, якія ўжо былі аднойчы «прамежкі». У шлюбе неяк не склалася, і цяпер яны баяцца адносін сямейных, падобна агню, вензаболеваниям або імпатэнцыі. Такі экс-муж застаецца упэўнены, што шлюб - гэта не для яго. Часам - да канца жыцця.\n3. Мужчыны - даследчыкі, якія правяраюць, ці ёсць жыццё пасля вяселля, дасведчаным шляхам. Яны жэняцца, разводзяцца, робяць высновы. Жэняцца, разводзяцца, робяць высновы. І так да бясконцасці па той жа схеме ...\nУ нашу класіфікацыю цалкам можна дадаць і яшчэ адну катэгорыю - Мамчын сынок. Возьмем ўсё самае агіднае ад ужо названых (страх перад адносінамі, безадказнасць), прыкладзем да гэтага Маму і атрымаем мужчыну, за якога боязна не тое што замуж ісці - у госці зазірнуць і тое страшна.\nЯшчэ халасцякоў можна падзяліць на наступныя дзве групы: прыроджаныя і ... неприрожденные.\nПершую складаюць так званыя «халасцякі ад прыроды». Яны сапраўды настолькі самадастатковыя, што зусім не маюць патрэбы ў пары. Могуць, як ні дзіўна, ажаніцца, але ўсё роўна застаюцца «свабоднымі» ў душы і вядуць адпаведны патрэбам лад жыцця: сябры, піва, лазня, спорт, каханкі і легкаважныя раманчыка.\nІншыя ж халасцякі па жыцця такія як раз з-за сваёй самоНЕдостаточности, калі комплексы і нізкая самаацэнка не дазваляюць рэалізавацца і, знайшоўшы спадарожніцу, выйсці з таго самага стану адзіноты. Для іх яно ўжо не крыніца жаданняў, а лад жыцця.\nЗрэшты, нельга - ды і не трэба - усіх сучасных Адамаў чухаць пад адзін капыл.\nТак ці інакш, незалежна ад прычын светапогляду, халасцякі - гэта закаранелыя эгаісты, «самотныя ваўкі», якія шануюць больш за ўсё сваю волю.\nЯны «шукаюць» самую дасканалую жанчыну, якая была б іх копіяй. Выбранніца павінна любіць тую ж ежу, падзяляць яго захапленні, думаць - і тое, як ён. Таму, нават калі халасцяк вырашае стварыць сям'ю, ён не можа прыняць ні адну жанчыну. Кожны раз ён думае: «І з гэтай жанчынай я правяду ўсё сваё жыццё ?!»\nАдзінота не страшна яму. Цішыню ў доме можна разбавіць любімымі дыскамі, сняданак - зносінамі з тэлевізарам, а сэкс ... Тут і казаць няма чаго.\nУвогуле, закаранелы халасцяк - гэта цэмент з уласных інтарэсаў, прынцыпаў, любові да ўласнай свабодзе і ... галаўны боль усёй жаночай паловы чалавецтва.\nЯк жа прыручыць гэтага упертый самца?\nКіраўніцтва для паляўнічай на халасцяка\nПершае правіла ўдалага палявання на свавольную і вельмі палахлівую мішэнь - асцярожнасць. Ніякіх рэзкіх рухаў, накшталт размоў на тэму дзяцей, шлюбу, любові, абавязкаў. Пазбягай лішніх пытанняў і - не дай бог - допытаў. Напрыклад, высвятлення таго, дзе і з кім ён быў. Гэта раздражняльнікі, якія спудзіць любога звера. Галоўнае - павага да чужой незалежнасці і суверэннасць.\nСледства з папярэдняга пункта. Захоўвай абсалютная стрыманасць і сваю свабоду. Ці хаця б стварай бачнасць. Неназойлівасць, незалежнасць плюс трохі абыякавасці аслабяць пільнасць «ахвяры» і падагрэюць цікавасць да цябе. Кіруюцца прынцыпам «Мне ўсё роўна, дзе ты быў. А мне таксама было нядрэнна ». Старайся не тэлефанаваць першай, хай ён думае, што ініцыятыва ў яго руках. Да таго ж, чым больш мы абыякавыя, тым больш нярвуецца мужчына (як можна заставацца абыякавай ў Яго прысутнасці ?!).\nНе чакай, седзячы каля тэлефоннага апарата Яго званка. Той жа час можна марнаваць з большай карысцю: рабіць манікюр, хадзіць у фітнес-клуб, сустракацца з сяброўкамі і атрымліваць асалоду ад жыццём.\nКалі ж ён патэлефануе, можна парадавацца, з задавальненнем пагадзіцца на сустрэчу. І зрабіць так, каб ён не забыўся на гэтую сустрэчу надоўга.\nДарэчы, не забывай: ты павінна быць Ідэалам. Разумець яго з паўслова, падзяляць усе яго захаплення і меркаванні (іх не перашкаджае вывучыць загадзя), у любой сітуацыі заставацца дагледжанай, прывабнай, цікавай і заўсёды рознай. Каб не засумаваў.\nГэта вельмі складана, таму падумай, ці варта гэты індывід такіх намаганняў. Калі ўсё ж такі варта - дзейнічаем далей.\nСтань незаменным. З любым узроўнем самастойнасці мужчыны ўсё роўна маюць патрэбу ў чыстых шкарпэтках і смачнай ежы. Спачатку могуць узнікнуць цяжкасці - ўварванне ў яго прастора можа выклікаць негатыўную рэакцыю. Але цяжка Ці ўмеючы? Праз нейкі час ён забудзе, як існаваў без цябе. Акружылі яго камфортам, дзеля якога халасцяк забудзе абрыдлай свабоду ... Наслаждайся, цяпер ён твой!\nДарэчы, можна павучыцца прыручэння і на класіцы. Вось, напрыклад, «Утаймаванне свавольнага» з Чэлентана або «Каханне пасля поўдня» з непараўнальнай Одры Хэпберн. «Яўген Анегін», у рэшце рэшт! Усе гэтыя творы даказваюць, што прыручыць халасцяка зусім не складана.\nВы ведаеце, хто такія мужчыны, і з чым іх ядуць?\nЯк утрымаць мужчыну-Цяльца\nПравільныя адносіны з мужчынам\nДрэнны ці добры хлопец - каго выбіраць?\nЯк заваяваць жанатага мужчыну\nБарыс Грачэўскі зноў ажаніўся\nВіды наркозу пры кесаравым сячэнні\nЯк расслабіцца і зняць стрэс\nЗапечаную каляровая капуста\nСамыя прыгожыя актрысы усіх часоў\nСын Хабенского пойдзе ў школу ў Іспаніі


Затрымліваюць заробкі, спыняюць вытворчасць і адпраўляюць у неаплочваемыя «адпачынкі». Цяжкі крызіс у прамысловасці\nЗатрымліваюць заробкі, спыняюць вытворчасць і адпраўляюць у неаплочвальныя «адпачынкі». Цяжкі крызіс у прамысловасці\nНа флагманах айчыннай прамысловасці, МАЗе, МТЗ ды Маторным заводзе, поствыбарчы крызіс праходзіць плаўна, а меншыя заводы, нават у сталіцы, спыняюцца ды скарачаюць працоўную сілу ў разы. Здымкавая група «Белсату» высветліла, што завод «Гарызонт» стаў цалкам – да канца года. Ужо ў кастрычніку, паводле афіцыйнай статыстыкі, у краіне не вырабілі аніводнага новага тэлевізара. Асабліва цяжка на прадпрыемствах, што абслугоўваюць будоўлю.\nПопыт падае, але МТЗ працягвае нарошчваць вытворчасць. З пачатку восені Беларусь штомесяц павялічвае выраб трактароў.\nУ лістападзе трактароў зрабілі 3 000 штук – найвялікшую колькасць за апошнія паўгода. Між тым, экспарт трактароў упаў сёлета на 30 %. Значная частка прадукцыі не ўлазіць на склады і стаіць на дварэ. Іх спрабуюць прыладзіць, у тым ліку, для патрэбаў будаўніцтва і жыллёва-камунальнай гаспадаркі.\nТрактарны завод – адзін з нешматлікіх, што працягвае ўтрымліваць восеньскія тэмпы вытворчасці. А вось выраб грузавікоў у лістападзе скараціўся, у параўнанні з кастрычнікам, на траціну.\n«За апошнія паўгода засталася толькі траціна калектыву нашага. То-бок, практычна, ніхто не працуе, і той маленькі абʼём, які паступае цяпер, людзі загружаныя гэтым абʼёмам, вось і ўсё», – гаворыць Аляксандр, працаўнік заводу металаканструкцыяў.\nНа 10 % скарацілася ў лістападзе тэкстыльная вытворчасць. Камвольны камбінат, які акурат закончыў васьмігадовую мадэрнізацыю коштам 100 мільёнаў еўраў, павялічыў сёлета ўдвая свае безгаспадарчыя выдаткі ды выйшаў у топ 10 найбольш стратных беларускіх прадпрыемстваў. На фоне скарачэнняў на заводзе Лукашэнка адмяніў свой туды візіт, паслаўшы ім адно 5 мільёнаў еўраў дзяржаўнай дапамогі – на аператыўныя выдаткі.\nАдмыслоўцы адзначаюць, што хоць расейскі крызіс і грае ролю ў беларускім, але падзенне айчыннага экспарту на ўсход збольшага хутчэйшае, чым скарачэнне тамтэйшага рынку, у прыватнасці, што датычыць грузавікоў. Найвялікшыя ж страты, паводле справаздачы Міністэрства фінансаў, нясуць айчынныя цэментавыя заводы, у якія дзяржава за апошнія гады ўклала паўмільярда долараў у спробах правесці кіраваную зверху бюракратычную мадэрнізацыю.\nТэгі: прамысловасць, эканоміка


23 жнівень 2017, 09:40\nПімену Панчанку — 100 гадоў\nУ 1964 годзе ў часопісе «Полымя» ўпершыню быў надрукаваны верш Пімена Панчанкі «Родная мова».\nТо быў час стрыманага аптымізму для беларускай мовы і нацыянальнай літаратуры. 34-гадовы Уладзімер Караткевіч завяршае другі том рамана «Каласы пад сярпом тваім», у якім малады князь Алесь Загорскі размаўляе з мужыкамі па-беларуску. Не нашмат старэйшы, але ўжо шырока вядомы Васіль Быкаў друкуе аповесьць «Мёртвым не баліць», якая паставіла беларускага пісьменьніка ў шэрагі ўсясьветна прызнаных. Аднак гэтым траім, дый іншым, хто паверыў у хрушчоўскую адлігу, вельмі хутка далі зразумець, што свабода творчасьці і савецкая ўлада — рэчы несумяшчальныя. Кампартыйныя ідэолягі распачалі ўсесаюзнае паклёпніцтва на Васіля Быкава. З рамана Караткевіча цэнзура выкінула перад друкам траціну тэксту. Верш Панчанкі займеў зусім ня тую, што абяцаў пачатак, канцоўку.\nПесьню сваю, мову сваю\nДзеля такога млявага фіналу, здавалася, не было мэтру ніякай патрэбы ні пісаць, ні друкаваць «Родную мову». І толькі ў пачатку 90-х аўтар публічна агучыў сапраўдную апошнюю страфу, зьнішчаную ў 1964-м цэнзурай. Страфу, якая паказвае ўсю сілу слова Панчанкі. Фінал, у якім і паэт, і ягоны народ маюць толькі адзін драматычны выбар: мова альбо сьмерць.\nПакіньце жыцьцё мне!\nСёньня нам цяжка сказаць, чаму паэт пагадзіўся тады на цэнзурныя праўкі. Не пагодзісься, дык і нічога не надрукуюць, а хацелася калі ня ўсю праўду, то хоць палову яе, але сказаць. Характару пазмагацца хапала, але ён бачыў усю бессэнсоўнасьць змаганьня ў той сытуацыі.\nПраз дванаццаць гадоў Панчанку ўдалося надрукаваць верш, які ў нейкім сэнсе можна лічыць ягоным творчым крэда.\nТолькi і зло, i хлусьня\nУ 2010-м менавіта гэты верш Панчанкі выбраў Лявон Вольскі для сваёй праграмы «Белая яблыня грому».\nУ 1980-я танальнасьць паэзіі Пімена Панчанкі пачынае мяняцца. У вершы «Беларуская мова» (1986) пачынаюць закрадацца думкі, што ня толькі варожае ўсяму нацыянальнаму начальства вінаватае ў русіфікацыі.\nДратавалі, зьдзекваліся, мучылі...\nI Купала, ды і ўсе мы сьнілі сны...\nІ ўсё ж паэт не пакідае надзеі на сваіх наступнікаў. Хоць і горка і балюча яму за сучасьнікаў, якія паддаліся палітыцы антыбеларускай улады, але ён яшчэ верыць ва ўсёвыратавальную сілу любові.\nЯ хацеў, нашчадкі, вас праклясьці,\n«Родная мова». Пімен Панчанка. Чарнавы аўтограф. 1986 год\nА ў 1988-м, калі ўжо зьявіліся першыя хвалі новага беларускага духу, калі ўзьніклі парасткі незалежнага друку і непадцэнзурнага слова, зусім нечакана выбухнула Панчанкава «Разьвітаньне». Бязьлітасныя словы паэта не пакідалі ніякай надзеі.\nНа цэлае тысячагодзьдзе,\nМы забылі пра вольнасьць\nНаш цягнік адышоў.\nЗьнікла родная мова\nЗа гэтай страшнай у сваёй сутнасьці канстатацыяй ідзе поўнае разьвітаньне з тым, што было сэнсам ня толькі творчасьці, але і жыцьця паэта. І ўсіх тых, хто насіў пад сэрцам Беларусь.\nГэта ўжо не сьвітаньне,\nГэта наша настала зьмярканьне,\nГэта з песьняй маёй\nМногія, прачытаўшы тады гэтыя радкі, успрынялі іх як прысуд, за якім — поўная нацыянальная немата. Былі і такія, хто сьцьвярджаў, што паэт наўмысна так зачарніў фарбы, каб прымусіць чытача, як пад электрашокерам, скалануцца ды, ачомаўшыся, пачаць нешта рабіць. Старэйшыя прыхільнікі творчасьці паэта прачыталі ягонае «Разьвітаньне» літаральна, маладзейшыя шукалі нейкі патаемны сэнс ці зашыфраваны код. А культавы тады для юных адраджэнцаў Анатоль Сыс кінуў мэтру паэтычны выклік.\nВы сказалі: настала зьмярканьне?\nБо настала Вам разьвітаньне?\nЗь яе словам — ужо не родным,\nзь яе сонцам — ужо халодным,\nзь яе людам — спрадвек галодным,\nЦі сухімі сьлязамі каецеся?\nі ў галовах запаліць сьвечачку.\nМожа, узімачку, а можа, улецечку\nскрозь расстаньне і скрозь зьмярканьне\nI ў галовах патушыць сьвечачку,\nВы жывымі сьлязамі заплачаце,\nскрозь расстаньне і скрозь зьмярканьне,\nВам за сьмерць сваю прыкра стане,\nАмаль тры дзесяцігодзьдзі прайшло пасьля таго ненаўмысна ўзьніклага паэтычнага двубою. Абодва ягоныя ўдзельнікі памыліліся ў сваіх прароцтвах. Пад небам Сафіі Полацкай на народных паэтаў ня моляцца. Але й ня зьнікла родная мова ў народзе. Ня столькі яе ў ім, колькі хацелася б і Пімену Панчанку, і Анатолю Сысу, але яна вось зараз, калі я пішу гэтыя радкі, усё ж раз-пораз далятае ў мой пакой праз расчыненае акно з вуснаў мінакоў у цэнтры беларускае сталіцы.


У Крыніцы пачаўся Эканамічны форум - Польскае Радыё\nУ Крыніцы пачаўся Эканамічны форум\nAnna Zadrożna 05.09.2017 15:30\nУ штогадовым мерапрыемстве прыме ўдзел каля 4 тысяч гасьцей з Польшчы й замежжа.\nАмаль 4 тысячы гасьцей з Польшчы й замежжа прыме ўдзел у 27-ым Эканамічным форуме, які сёньня пачаўся ў гарадку Крыніца-Здруй на поўдні Польшчы. Сёлета госьцем мерапрыемства зьяўляецца прэзыдэнт Анджэй Дуда.\nПаводле стваральніка форуму Зыгмунта Бэрдыхоўскага (Zygmunt Berdychowski), многія дыскусіі будуць прысьвячацца пытаньням бясьпекі.\nЗыгмунт Бэрдыхоўскі: Напэўна, гэтая тэма выкліча асаблівае зацікаўленьне. Калі гаворка ідзе пра палітычныя тэмы, то я лічу, што найважнейшымі будуць незавершаны працэс эўрапейскай інтэграцыі й міграцыйны крызыс. Ня менш важным пытаньнем, асабліва для членаў Эўразьвязу, зьяўляецца пасьпяховая барацьба з падатковымі махлярствамі.\nГосьцьмі Эканамічнага форуму зьяўляюцца палітыкі, эканамісты, эканамічныя дзеячы, кіраўнікі найбуйнейшых кампаній і журналісты з усяго сьвету. Сёньня ў рамках мерапрыемства заплянаваная сустрэча прэзыдэнта Польшчы з кіраўнікамі Грузіі й Македоніі.


№ 12 (321) 01.12.2009 - 31.12.2009 г\nЁн ведаў сабе цану.\nЗ самага дзяцінства адчуваў знак «дынастыі» — славутай акцёрскай фаміліі, цалкам і назаўжды адданай тэатру, адзінаму, Купалаўскаму. І яму было наканавана лёсам і сям’ёй — прадоўжыць дынастыю.\nХто ведае, як склалася б жыццё, калі б акрамя фамільнага прадвызначэння ён не быў памечаны дарам... Кажуць, на дзецях талентаў прырода адпачывае, але колькі таму пацвярджэнняў, столькі ж і выключэнняў з правіла. Ён быў бліскучым прыкладам выключэння, і час засведчыў яго адоранасць, адзначанасць. Выбранасць...\nШмат гадоў таму на рэпетыцыі казкі «Лапці-самаскокі», якую ставіла Галіна Іванаўна Уладамірская, на авансцэне вытанцоўваў Саша: пускаўся ўпрысядкі, круціўся ваўчком — усё ў імклівым тэмпе, засяроджана, не заўважаючы нічога наўкол, падпарадкоўваючыся толькі музыцы. А музыка гучала не для яго, рэпеціравалі з іншым артыстам, але «малы Уладамірскі» не марнаваў часу, працаваў сам. У той дзень мне гэта спадабалася — і толькі. Сёння ў тым бачыцца лінія жыцця: штодзённая работа над целам, розумам, душой.\n...Апошняя праца Сашы Уладамірскага была на Малой сцэне Рускага тэатра — Рабіновіч у «Вечары яўрэйскіх анекдотаў». У які раз даводзіцца наракаць: ну чаму нельга спыніць імгненне! Ёсць аматарская відэакасета, але што можа захаваць плёнка? І ўсё ж нават яна дазваляе ўзгадаць пранікненне акцёра ў самую сутнасць героя — і погляд на яго збоку, пяшчоту, захапленне, іронію, спачуванне, боль за таго чалавека, якога сам і стварыў, сам вывеў на сцэну... Абвостраную чуйнасць ва ўсведамленні і выяўленні жанру спектакля; тонкасць, асцярожнасць дакранання — і адвагу майстра, які смее і можа.\nЗа некалькі гадоў да гэтага была дзівосная роля Мотла ў «Памінальнай малітве» на купалаўскіх падмостках. Хто бачыў тады ў спектаклі бацьку і сына Уладамірскіх, такіх падобных, такіх розных, у поўным росквіце таленту, майстэрства, адораных рэдкай свабодай і пачуццём сцэны, той не забыў. Добра складзены, трэніраваны, спружыністы Саша стаў сутулаватым, сарамлівым Мотлам, местачковым краўцом-самавукам. Агорнуты марамі пра ўласную швейную машынку, а пакуль старанна ўручную майструючы крывенькую камізэльку — падарунак будучаму цесцю, хілы, нясмелы, закаханы Мотл з яго ціхай годнасцю і нячутнай упартасцю — роля не самая галоўная, але ад яго немагчыма было адвесці вочы... Саша ў поўнай меры валодаў такой неабходнай акцёру і такой рэдкай якасцю — абаяннем, калі выканаўца, не стараючыся дагадзіць публіцы, прыкоўвае да сябе ўвагу.\nБыццам у працяг «яўрэйскай тэмы» Саша сыграў Рабіновіча ў «Анекдотах...» — і ў каторы раз пацвердзіў сваю прыхільнасць да спалучэння жанравых накірункаў. Пры тым, што яму падуладны былі літаральна ўсе, без выключэння, жанры і формы (і гэта не перабольшанне: ад лірыкі да трагедыі, ад сацыяльнай драмы да гратэску), яго вабілі трагікамедыя, трагіфарс. І ў іх ён быў непераўзыдзены. У «Анекдотах...», напэўна, сам «матэрыял» — трагедыя народа і ўзвышэнне над ёю сілай духу, пранікненне ў сутнасць нацыянальнага характару і адкрыццё ў ім агульначалавечага — стаў адпраўным пунктам акцёрскага пошуку і акцёрскага ўзлёту. У які раз па БТ паказвалі тэлеверсію «Зацюканага апостала», старога спектакля Купалаўскага тэатра; галоўная роля, найскладанейшая — Сын — сыграна вытанчана, нават выштукавана, у ёй мноства пластоў, якія акцёр прыадкрывае, раўніва хавае — і раптам абрушвае на нас трагедыю юнай зламанай душы... Пасля адыходу Сашы спектакль глядзіцца па-іншаму («Калі чалавек памірае, змяняюцца яго партрэты», — пісала Ахматава, так любімая ім), вось і ў «Апостале...» адчуваецца Сашава асабістая, акцёрская, чалавечая тэма, яго трагедыя, яго нестыкоўка са светам.\n«Зацюканы апостал» Андрэя Макаёнка. Сын (Тата — Аўгуст Мілаванаў).\nАсабістая тэма — так бачыцца сёння — чулася ў многіх, калі не ва ўсіх яго работах. Якіх аказалася значна менш, чым магло быць. Хлестакоў прайшоў міма, хоць першае імя, якое з’яўлялася ў свядомасці ў чаканні пастаноўкі «Рэвізора», было Сашава. Спектакль адбыўся без яго, і колькі страціў, мы не даведаемся ніколі. Ставілі «Верачку» — не ставілі Шэкспіра. А які б ён быў Блазан у «Ліру»! Ён выкладваўся ў другапланавых ролях.\nУ «Плачы перапёлкі» Чыгрынава — злавесна маўклівы паліцай Рахім. Роля без адзінага слова (пазней ён сыграе яшчэ адну такую ролю — без слоў — у «Вежы» Дударава і Някляева, да гэтага быў вясковы прыдурак у «Ажаніцца — не журыцца» — той толькі мармытаў штосьці... па-французску. Што за лёс такі — ажыўляць неіснуючае, рабіць яго непаўторным!..). Выйшаў на сцэну на тоненькіх ножках, у абмотках, дзіравых галіфэ, вынашанай целагрэйцы без сподняга, з бела-блакітнай павязкай на рукаве. Абрытая галава, апушчаныя цяжкія павекі, уцягнутыя шчокі, пальцы несупынна пагладжваюць, абмацваюць, лашчаць вінтоўку. Маленькая, загадкавая, перапоўненая ядам істота — тарантул, скарпіён? — можа ў любы момант уджаліць. Ён прыцягваў увагу адлучанасцю, маўклівай нянавісцю, якая беспрадметна вылівалася на ўсё, што яго атачала. Стаўшы дэзерцірам, Рахім беспаваротна вырашыў свой лёс, а варожасць навакольных, унушаная наяўнасцю зброі і павязкай паліцая, канчаткова аформілі яго: пігмей-забойца, гвалтаўнік, ён абыходзіцца без слоў — ягонай нянавісці яны непатрэбны. У доме Ганны ён са звярынай настойлівасцю ў вусцішным маўчанні будзе пераследаваць яе, выломліваць ёй рукі. Потым прыкінецца спячым. Як змяя, падпаўзе да яе. І, звязаўшы рукі жанчыны пятлёю, з пераможным крыкам задзярэ іх... А сонны твар яго разарве грымаса — адолеў!\nТады мільганула думка: ён павінен іграць Дастаеўскага, Фолкнера: Флем Сноўпс, увасабленне разважлівага зла, нелюдзь, механізм, зараджаны лютасцю... Павінен, здолеў бы, ды хто ж яму дазволіць, хто будзе ставіць для яго, з разлікам на яго — Фолкнера? Дзе той рэжысёр, для якога ён стане сваім артыстам, які даруе яму многае дзеля чагосьці вышэйшага? Не выключана, такім рэжысёрам мог быць Барыс Луцэнка, але сустрэча з ім здарылася на схіле жыцця, якое аказалася кароткім.\nСаша шукаў сваю працу: тое, што было ў ім, пакутліва патрабавала выхаду, але часцей за ўсё вылівалася ў п’есах і ролях, якія не дацягвалі да ўзроўню, ім самім для сябе вызначанага. Ён быў сам сабе школа, пастаянна імкнуўся ўдасканальвацца. Ягоны тэатр — Купалаўскі — быў патрэбны яму, але адносіны перасталі складвацца, і вінаватыя ў гэтым былі абодва бакі. Раслі душэўная смута, трывога, непрыкаянасць, адчуванне надыходзячай бяды. Прыходзяць на памяць чароўныя імёны (іх не так ужо і шмат) мастакоў, якім не хапіла — не голасу, не моцы, — не хапіла месца, часу, паветра... Мне здаецца, Саша адчуваў сябе роўным самому сабе, чалавекам для тэатра — тэатра, які ён шукаў.\nДуша адмаўляецца верыць, што ўсё гэта было, было і сплыло. Што не будзе новай ролі — і тых, якія адбыліся, ужо не ўбачым. Што спіс роляў, у якім ніводнай — ніводнай! — не было прахадной, не папоўніцца. А голас, які і цяпер яшчэ гучыць па радыё, такі гнуткі, пранікнёны, цёплы, — не вымавіць больш ніводнага новага слова. І Шэкспір, і Высоцкі, Ясенін, Рубцоў, якіх ён чытаў, засталіся толькі ў фанатэцы радыё (крый Божа, сатруць) і на хатніх касетах. Не напішуцца новыя вершы. У маім доме, варта было загучаць па радыё голасу Сашы, муж, Уладзімір Андрэевіч Бойка, клікаў мяне — слухаць. А потым, па заканчэнні, ён, дасведчаны і патрабавальны ў мастацкім чытанні, рабіў выснову: «Усё разумее. Усё адчувае. Усё можа. Майстар». Сашавым дарам чытаць вершы і веданнем паэзіі захапляўся Ілья Курган. А Рыгор Барадулін напаўжартам, але з павагай называў яго «маэстра»: «О, вы, маэстра, сёння ў нас чытаеце? Дык я застаюся...»\nСашу цанілі калегі і любілі партнёры, у яго было мноства сяброў; сам ён быў верным сябрам і кідаўся, забыўшы пра сябе, ім на дапамогу. Сябры даражылі ім, і калі яго не стала, не забывалі пра Галіну Іванаўну...\n…Даўнім летнім днём — аж больш за паўстагоддзя таму — мае маленькія сыны выправіліся да Сашы пагуляць. Я прыйшла па іх і на парозе абамлела: на паліраваным стале грувасціліся перакуленыя санкі, паперадзе іх была ўваткнута швабра, а на ёй — на дзержаку — сарваны са стала чырвоны аксамітны абрус з прымацаванай наверсе вялізнай сярэбранай вазай. Тры піраты размясціліся на гэтым збудаванні і гучна гарлалі сваю пірацкую песню. Я кінулася здымаць іх са стала, і ў адказ на мае папрокі Саша з годнасцю зазначыў: «Бацькі мне дазваляюць. Гэта развівае фантазію». — «Без нас», — бурчэла я, цягнучы сыноў, якія ўпарціліся, дадому.\nНеяк, нашкодзіўшы, Саша быў выстаўлены з класа. Вярнуўся дамоў, сабраў сумку — і адбыў на лецішча да дзеда і бабулі. Але на стале пакінуў вершаваны ліст бацькам, у якім павініўся і пасыпаў галаву попелам. Мама захавала гэтыя вершы і ведала іх на памяць. Вельмі смешныя і кранальныя. Пакаранне, напэўна, адмянілі.\n«Раскіданае гняздо» Янкі Купалы. Данілка.\nВосем гадоў Саша правучыўся ў музычнай дзесяцігодцы, у яго быў прыгожы глыбокі голас. Супадзенне — у тэлеспектаклі «Крах» Барыс Уладамірскі ў вобразе куплетыста з кабарэ кшталту «Бадзяжнага сабакі» каменціраваў падзеі, акампаніруючы сабе на раялі. Думаецца, менавіта пра гэта ўспомніў Барыс Луцэнка, рэжысёр «Анекдотаў...», прыдумаўшы для іх трэці акт — сустрэчу выканаўцаў і гледачоў у кавярні, дзе іграў на піяніна і спяваў старадаўнія рамансы, песні Вярцінскага — Саша. Ён быў у бацьку — на ўсё здатны, любая работа гарэла ў яго руках. Тэатру прыдавалася ўсё, што яны ўмелі...\nЛісты з арміі былі прасякнуты марамі аб ролях. У кожным радку — сляды безупыннай працы розуму, пачуццяў, душы. Пяшчота — да блізкіх, да каханай, да прыроды — і да тэатра. З часам, спасцігнуўшы не толькі вышыню тэатра, але і тое нізкае, што ў ім можна сустрэць, не зняверыўся, не зрынуў яго з п’едэстала. Сцвердзіўшыся і выдатна самавыяўляючыся на радыё, ТБ і ў кіно, тэатр лічыў для сябе галоўным. Нават цяжкая хвароба — спадарожніца многіх творчых натур, немач, што спальвала яго ў апошнія гады, нават яна не закранула яго любові да тэатра і яго дару. Мабыць, засцерагаў яго добры геній, дух-ахоўнік, ратуючы талент, не даючы яму загінуць...\n...У час развітання з Сашам на сцэне Купалаўскага тэатра заплакала скрыпка. За труной, у галовах, пад Сашавым партрэтам музыкант іграў вечнае расстанне. «Ave Maria», «Кадыш» — адна за адной ліліся жалобныя мелодыі. Скрыпка аплаквала талент, які больш не зможа нам свяціць, спявала аб смутку, аб вечнай самоце — і вечным святле.\nХто ён быў, гэты скрыпач, скуль узяўся — не ведаў ніхто. Па тэатральнай лесвіцы, па вуліцы, пакуль сябры неслі дамавіну, — ён праводзіў яе музыкай, у пінжаку, такім лёгкім у студзеньскую стынь, з непакрытай галавой...\nНа саракавінах у доме Галіны Іванаўны ён іграў зноўку — яго ўсё ж адшукалі. Музыкант, які юнаком, з аркестравай ямы ў Купалаўскім тэатры, глядзеў усе спектаклі «Старога Улада», потым Барыса Уладамірскага, а затым і Сашавы. І прыйшоў правесці апошняга артыста з дынастыі Уладамірскіх, якога тэатр так і не адпусціў.\nЛюдзям не стае часу штосьці спазнаваць.\nЯны купляюць рэчы гатовымі ў крамах.\nАле ж няма такіх крамаў, дзе гандлявалі б сябрамі,\nі таму людзі больш не маюць сяброў.\nАнтуан дэ Сент-Экзюперы, «Маленькі прынц».\nУ 1919 годзе маладзенькая мінчанка Наташа Праляскоўская закахалася ў Івана Чэкалінскага, палымянага рэвалюцыянера, бальшавіка... На самай справе Іван меў прозвішча Жадовіч, але (згодна з сямейным паданнем, што нарадзілася пазней), калі разам з паплечнікамі па барацьбе руйнаваў дваранскія сядзібы, пад руку патрапіў маёнтак Чэкалінскіх: гаспадары своечасова збеглі і тым выратаваліся, а Іван узяў сабе іхняе гучнае прозвішча. Калі ўсё разбураецца і, здаецца, нічога непарушнага больш не застаецца, пашыраецца страсць да перайменаванняў — месяцаў, вуліц, гарадоў і іх жыхароў. Нагадаем: прычыны бываюць розныя. У нашым выпадку, законна атрымаўшы пасля замужжа прозвішча Чэкалінская, Наташа аддалялася ад небяспечнага сваяцтва — па матчынай лініі яна паходзіла з вядомага шляхецкага роду Ваньковічаў, да якога належаў, у прыватнасці, мастак Валенцій Ваньковіч, аўтар знакамітага партрэта Адама Міцкевіча. (У мінулыя гады мы любілі прагуляцца ў Сцяпянку, наведаць гістарычнае папялішча — сядзібу Ваньковічаў, ад якой застаўся толькі чароўны пейзаж і дом, ператвораны ў штосьці кшталту камуналкі. Надышоў час, калі быў-такі адноўлены асабняк Ваньковічаў у самым цэнтры Мінска.) Цётка, якая выхоўвала Наташу з маленства, у тыя гады з’ехала з Беларусі, прэч з вачэй — у Майкоп. Пазней сям’я ўз’ядналася, але старалася трымацца ў цені.\nУ Наталлі нарадзіліся сын і чатыры дачкі, але жыццё ў Чэкалінскіх не задалося: надта рознымі былі муж і жонка — добра адукаваная, аматарка мастацтва, дасведчаная ў французскай, англійскай, нямецкай, польскай мовах. Вялікую нізку вершаў ёй прысвяціў Якуб Колас. Дзяцей яна імкнулася выхоўваць па-свойму.\nГрымнула яшчэ адна вайна. У сорак першым сын Багдан добраахвотнікам пайшоў у армію. Пад Ленінградам ён загінуў. Маці і дочкі апынуліся ў акупацыі, падзяляючы лёс многіх, стараючыся неяк выжыць і займаючыся тым, чым шмат хто займаўся... Па падазрэнні ў сувязі з партызанамі Наталля Іванаўна і яе дочкі — Галя, Ірма, Юля, Наташа — трапілі ў гестапа, затым — у лагер на вуліцы Шырокай... Удалося застацца жывымі, але здароўе ва ўсіх было падарвана. Гэта адгукнулася нашмат пазней — але ў кожнай.\nІ ў маці, і ў дачок была акрэсленая цяга да прыродазнаўчых навук: Наталля Іванаўна, дыпламаваны батанік, за работу ў калектыве вучоных была адзначана Дзяржаўнай прэміяй Беларусі; Ірма, Юля, Наташа абаранілі дысертацыі ў галіне біялогіі і фізікі. А Галя аказалася відавочным гуманітарыем і накіравалася на філфак БДУ. Але ненадоўга — неўзабаве яна апынулася ў студыі пры Тэатры імя Янкі Купалы.\n...Пазнаёміліся мы на дні нараджэння маёй сяброўкі Люды і ўвесь вечар прабавілі разам, дамовіліся сустрэцца заўтра. І пайшло... А Люда, вандруючы з адной здымнай кватэры на другую, абавязкова ладзіла шумныя ўлазіны, мы ж былі маладыя і трывушчыя — так што вечарынкі не спыняліся. Неяк на лесвіцы Галю сустрэў сусед з ніжняй кватэры: распытваючы пра жыццё-быццё, ён з дакорам пазіраў на яе туфлікі, якія надоечы да глыбокай ночы вытанцоўвалі ў яго над галавой. Галя раскайвалася і прасіла прабачэння, і ён ахвотна ёй дараваў. Дзіва што не ўстаяў: блакітныя вочы, цёмныя кучаравыя валасы, адкрытая гарэзлівая ўсмешка — і лёгкасць, жыццярадаснасць, знаходлівасць, інтэлігентнасць...\nУладзімір, Барыс і Галіна Уладамірскія. 1948.\nАле тады, калі мы толькі пасябравалі, быў слаўны час: здавалася, усе выпрабаванні мінулі. Галя з Барысам пасля яго вызвалення нядоўга папрацавалі ў Брэсцкім тэатры (Мінск для яго быў закрыты), там ён іграў першыя ролі, ягоны дон Сезар дэ Базан карыстаўся бурным поспехам. Калі забарона была знята і яны вярнуліся ў Мінск, поспех сустрэў Барыса і на купалаўскай сцэне. Падрастаў мацачок-Саша, «Стары Улад» быў зноў у фаворы і ва ўлады, і ў гледачоў. Праўда, Галіны справы складваліся не так удала. Дзіўна, але калі яна выходзіла на падмосткі — ці то ў сучаснай п’есе, ці то ў «Дуэнні» Лопэ дэ Вега, некуды знікала яе абаяльнасць, лёгкасць, натуральнасць: атрымлівалася «пісьменна», але... без колеру і паху; не малюнак — чарцёж. Тое, што адбываецца, яна адчула раней за іншых, пакутавала, спрачалася з сабой. Але і «іншыя» — рэжысёры, свае і тыя, якіх запрашалі з Масквы, зразумелі: справа не ў адсутнасці здольнасцей, проста талент яе — не ў гэтым. Галіна выключна адчувала ўсе шляхі да ролі, яе форму, была здольная выведаць таямніцы прызначанага для ўвасаблення вобраза, умела разам з акцёрам разабраць яго ролю «па костачках» і скласці ў тэатральнае цэлае. Яе адоранасць, мэтанакіраванасць, кантактнасць, любоў да паэзіі, музыкі, жывапісу як ніхто здолеў ацаніць Барыс Уладзіміравіч Эрын. Выдатны майстар, ён з 1957 года прыязджаў у Купалаўскі тэатр на пастаноўкі, потым цягам дзесяцігоддзяў быў яго галоўным рэжысёрам, а пазней рэгулярна быў запрошаны ставіць спектаклі. І заўсёды быў у курсе спраў тэатра.\nМенавіта ён прадвызначыў тэатральны лёс Галіны Уладамірскай, прызначаючы яе ў свае пастаноўкі асістэнтам-рэжысёрам, другім рэжысёрам, усаджваючы побач з сабой за рэжысёрскі столік. У ягоных спектаклях яна праходзіла неацэнную школу, шматгадовая праца поруч з Эрыным была яе ўрокам, яе «класам».\nНекалькі разоў Эрын запрашаў мяне на свае рэпетыцыі, і гэта было дзейства адначасова галавакружнае… і пакутлівае. Прысутнічаць пры тым, як са знаёмага тэксту, уражваючы адкрыццём, нараджаецца штосьці абсалютна нечаканае, як з мноства знаходак, здавалася б, ужо канчатковых, адхіляюцца ці не ўсе і ўзнікае неабвержнае: вось яно! — усведамляць, як гэты працэс зачароўвае цябе, зацягвае... Але Барыс Уладзіміравіч свае — геніяльныя, як мы адчувалі, — адкрыцці выказваў з такім нясцерпным шматслоўем, з такой процьмай спасылак, супастаўленняў і лірычных адступленняў наконт парадку дзеянняў на абраным шляху!..\nІ ўсё роўна гэтыя бясконцыя маналогі, якія выклікалі ў свой час раздражненне, зараз успамінаюцца з пяшчотай і замілаваннем: у гэтых слоўных нагрувашчваннях нараджаліся лепшыя спектаклі 1950 — 1980-х гадоў! А ўсе мудрагелістасці Эрына потым — цалкам даходліва — тлумачыла акцёрам Галіна.\nКацярына і Уладзімір, Галіна, Саша і Барыс Уладамірскія. Пачатак 1950-х.\nЁй была даручана індывідуальная праца з акцёрамі, «размінка» ролі, і аказалася, што Галіна здольная знайсці паразуменне і з маладымі, і з вопытнымі, і з імянітымі артыстамі. Маладыя Лілія Давідовіч, Марыя Захарэвіч, Галіна Талкачова, Генадзь Аўсяннікаў, Віктар Тарасаў, Ніна Піскарова, Генадзь Гарбук, Аляксандр Дзянісаў, Арнольд Памазан — не злічыць тых, з кім яна аналізавала ролі, збірала іх, спалучаючы ў адно напісанае на паперы і жывую «душэўную хімію» акцёра. Ужо стаўшы славутай, Галіна Макарава радавалася працы з Галяй; Леанід Рахленка, цудоўны акцёр з велізарным досведам рэжысёра-пастаноўшчыка, Лідзія Ржэцкая, Стэфанія Станюта, Алена Рынковіч — ды бадай што ўсе акцёры ахвотна працавалі з ёю, знаходзячы ў гэтым для сябе вялікую карысць.\nПрыйшоўшы аднойчы ў тэатр, яна цалкам агарнулася яго атмасферай і ведала пра яго — усё. Па імёнах звала рабочых сцэны, мела прыяцельскія стасункі з касцюмерамі і краўцамі, касірамі, буфетчыцамі, білецёркамі — іначай і быць не магло: гэта быў яе дом. У яе можна было атрымаць адказ на любое пытанне з тэатральнай храналогіі.\nСябравала з тэатральнымі мастакамі і музыкантамі, і калі яна ставіла ўжо свае спектаклі ў Купалаўскім тэатры і ТЮГу, лепшыя мастакі супрацоўнічалі з ёю — з асабістай сімпатыі да рэжысёра і прадчуваючы радасць узаемаразумення.\n...У спектаклі ТЮГа «Чынчраквела» танцы ставіў сам Сямён Дрэчын. Ужо сталага веку, увянчаны рознымі званнямі майстар з юнацкім захапленнем рэпеціраваў з цюгаўскімі артыстамі. Ад яго ішоў ток маладой энергіі, ён узлятаў на сцэну сваім легендарным скачком і паказваў спалоханым акцёрам драмы, як трэба ў танцы пырхнуць з даху і, зрабіўшы кульбіт, закруціцца ваўчком... «А тэхніка бяспекі?!» — яхідна пацікавіўся першагодак ТЮГа. І тут абое — і шасцідзесяцігадовы славуты танцоўшчык, і пяцідзесяцігадовая Галіна, якая толькі што абараніла ў БДТМІ дыплом на званне рэжысёра, — зарагаталі, а з імі і ўсе, хто быў на сцэне і ў зале... Я не абмовілася: пяцідзесяці гадоў Галя паступіла ў Тэатральны і, экстэрнам скончыўшы рэжысёрскае аддзяленне, атрымала дыплом, у якім нават не было вострай неабходнасці, бо на гэты час яна даўно была штатным рэжысёрам, у многіх спектаклях асістэнтам, другім рэжысёрам і сурэжысёрам. Але тое ж Галя: ва ўсім мусіць быць парадак. І яна яго гэткім чынам устанавіла.\n«Ваўкі і авечкі» Аляксандра Астроўскага. Уладзімір Уладамірскі (Юсаў).\nЗдзіўляла, як яны з Барысам усё паспявалі, — такім напоўненым быў іхні дзень. Тэатр — гэта два прыходы: раніцай — рэпетыцыя, увечары — спектакль або рэпетыцыя. Ды яшчэ выязныя, адкуль вярталіся далёка за поўнач. А яшчэ да ранішняй рэпетыцыі — радыё. Усе Уладамірскія вельмі даражылі радыё, як і яно імі. Па-першае, гэта была някепская і стабільная прыбаўка да зарплаты. (Маладыя акцёры ніколі багатымі не былі, а выдаткі патрабаваліся немалыя. Галя нават вынайшла хітрасць: калі нам з ёй вельмі хацелася купіць якую-небудзь абноўку, а траціць на сябе грошы было сорамна, мы дарылі адна адной упадабаную рэч, ратуючыся такім чынам ад згрызот сумлення і атрымліваючы двайное задавальненне.)\nА па-другое (хоць хутчэй менавіта гэта было «па-першае»), тыя гады былі сапраўдным залатым векам беларускага літдрамвяшчання: на кіламетры плёнкі запісвалася мноства радыёспектакляў, інсцэніровак айчыннай класікі, сучаснай літаратуры — беларускай, рускай, сусветнай. Гучалі галасы лепшых акцёраў. Ва Уладамірскіх — У.І., Барыса, Галіны, Сашы — быў асаблівы, які высока цаніўся, «радыйны» дар — адчуванне магутнасці мікрафона, тады яшчэ досыць прымітыўнага, але здольнага перадаваць найпяшчотнейшую афарбоўку гуку, настрой, адценне пачуцця. На радыё валадарыла Марыя Дзмітрыеўна Троіцкая; галоўны рэжысёр літдрамы, вялікі майстар у сваёй справе, яна цаніла таленты і абавязкова займала Уладамірскіх у сваіх пастаноўках. Яна ж убачыла ў Галі адпаведныя здольнасці і далучыла яе да радыёрэжысуры. Што на доўгія гады стала Галінай другой прафесіяй. Другой. Першая, найгалоўнейшая прафесія, адданасць, страсць — заўсёды тэатр. Усё ішло ад тэатра, усе радасці, засмучэнні, клопаты мелі адносіны да яго. У самыя апошнія свае гады Галя выкладала ў спецыялізаванай школе, у тэатральным класе. З цяжкасцю пераадольвала дарогу з лецішча, з Крыжоўкі, але заняткаў не прапускала. Калі ж дабірацца стала не пад сілу — рабяты па сваёй ахвоце прыязджалі да яе дадому і слухалі, як казала Галя, «растапырыўшы вушы».\nЯна валодала шчаслівай здольнасцю прыцягваць да сябе сэрцы, збіраць людзей, падштурхоўваць іх да дзеяння. Першая мая тэатральная рэцэнзія з’явілася ў час пачатку нашай дружбы, якая, бадай што, і сыграла тут вызначальную ролю. Галя была знаёмая з паловай Мінска, а яе ведала яшчэ больш народу. Саюз пісьменнікаў пастаянна запрашаў рэжысіраваць свае творчыя вечары — яна рабіла гэта з захапленнем і выдумкай. На кінастудыі «Беларусьфільм» шмат гадоў была рэжысёрам дубляжу кінафільмаў на беларускую мову. Калісьці наш сябар, кінасцэнарыст Самсон Палякоў, адкрыў нам, што Галя ў гэтай справе — ас, роўных ёй няма. Так яно і было: мову Галіна ведала ва ўсіх тонкасцях, з акцёрамі працаваць умела і любіла, а яе «творчы почырк» вылучаўся ўнікальнай педантычнасцю і ўвагай да дробязей. Зрэшты, дробязей для яе не было. (Неяк мы вырашылі на пару зрабіць радыёінсцэніроўку, і ўжо дзесьці ў сярэдзіне працы я гатова была ўсё кінуць: яна «загразала ў драбноцці» — так, стаміўшыся ад Галіных сумненняў і варыянтаў, упікнула я яе. Але, падпарадкоўваючыся «богу дэталяў», рацыю, бадай што, мела яна, а ў нас аказаліся занадта розныя і несумяшчальныя спосабы работы...) Таму яна была незаменнай пры агучванні фільмаў, а з-за таго, што яно часцяком адбывалася ў начную змену (уначы ж акцёры напэўна вольныя!), працоўны дзень расцягваўся амаль да раніцы.\nІ ўсё-такі яна паспявала ўсё: бываць на цікавых спектаклях і канцэртах, не прапускаць ніводнага ўводу калег у старыя спектаклі, сустракацца з сябрамі, прымаць гасцей і весці гаспадарку, складаную і раскіданую: У.І. і Кацюша некалькі сваіх апошніх гадоў жылі на лецішчы, старэлі, хварэлі. Хварэла і цяжка памірала маці. Цяжка хварэла Наталля Іванаўна, сястра. Вырас Саша, а ўвагі яму патрабавалася не менш, чым у дзяцінстве.\nІ тады ж яна прыбягала ў вольную хвіліну да маіх маленькіх пляменнікаў, якія толькі што страцілі маму, і чытала ім «Снежную каралеву», абмяркоўваючы з дзецьмі, як яна будзе ставіць яе на сцэне. Нейкія прыдумкі з тых вечаровых размоў увайшлі ў спектакль. Хто ведае, мо ад гэтага ў ім была такая асаблівая цеплыня...\n«Дзівак» Назыма Хікмета.Барыс Уладамірскі (Рэджэб-бей).\nМожна было, прыйшоўшы дадому, знайсці кветкі ў дзвярной ручцы — прыязджала Галя. Заўсёды з’яўлялася з забаўнымі прынашэннямі — нейкія мілыя хатнія дробязі, а то і рондаль з фірмовымі дранікамі.\n...Здымалі для БТ перадачу пра «Старога Улада». На лецішчы, за накрытым сталом, сабраліся яго партнёры, акцёры. Прывезлі Ірыну Фларыянаўну Ждановіч, знаную актрысу, партнёрку і У.І., і Барыса. Яна і заўважыла: усё, маўляў, ёсць, але дзе ж «уладамірскія дранікі»? Галя спешна кінулася дзерці бульбу — без дранікаў стол быў не поўны...\nПраводзячы ў Маскву пасля цёплага братання на дачы цудоўнага «блакітнавокага турка», паэта Назыма Хікмета (у тэатры ішлі яго п’есы «Дзівак», «Забыты ўсімі»), Уладамірскія прывезлі на вакзал гаршэчак з упадабанай Назымам грэчневай кашай, яшчэ гарачай, букецік позніх суніц і слоік варэння з іх жа...\nЯк каштоўны скарб захоўвала Галіна томік Ахматавай з «Малой бібліятэкі паэзіі», падпісаны рукой аўтара, са словамі ўдзячнасці Галі, і ратапрынтны экземпляр «Рэквіема». У томіка свая гісторыя. У Мінск на пастаноўку п’есы Эдварда Радзінскага «104 старонкі пра каханне» з Масквы была запрошана Ніна Антонаўна Альшэўская. Галіна была назначана да яе асістэнтам. Яны ўжо пачалі працаваць, былі размеркаваны ролі, калі здарылася бяда — цяжка захварэла Ніна Антонаўна: інсульт. Паклалі яе ў стацыянар лечкамісіі, і самы дзейсны ўдзел у доглядзе прыняла Галя: з яе пунктуальнасцю і вынаходлівасцю яна насамрэч была надзвычай карыснай. У Мінск да нетранспартабельнай Ніны Антонаўны прыязджалі муж — Віктар Ардаў, сыны — Аляксей Баталаў і Міхаіл Ардаў (уся тая самая «Легендарная Ардынка» Ганны Ахматавай, сям’я Ніны Антонаўны, яе найбліжэйшай сяброўкі, у якой яна жыла ў Маскве і з кім была звязана дружбай да апошніх дзён). Пасля вяртання Ніны Антонаўны ў Маскву яна прыслала Галі тое, што змагло яе ўзрадаваць — і ашчаслівіла! — вершы...\nАднойчы Галіна прызналася: калі даводзіцца чытаць на радыё штосьці малавыразнае (а такое здаралася), проста робіцца хворай, увесь дзень — аскоміна. «Лячуся Блокам...» Для нас падзеяй была сустрэча з сапраўдным — ці тое фільм, музыка, ці вершы або проза. Калі ўпершыню ў часопісе «Москва» быў надрукаваны «Маленькі прынц» Сент-Экзюперы ў перакладзе Норы Галь, мы насіліся з нумарам, як з узнагародай, і наладзілі ў мяне чытанне ўголас. Чыталі па чарзе — Галя, Барыс Бур’ян і я. Паўтараючы фразы, што адразу западалі ў душу. «Калі даеш сябе прыручыць — часам даводзіцца і плакаць...» Цытую па памяці і згаджаюся: усё правільна, даводзіцца. Нельга ж рассячы магніт напалам.\nГаля на ляту схоплівала словы, якія адразу сталіся афарызмамі, што ж тут казаць пра вершы — здаецца, яна магла іх чытаць гадзінамі: усплывала ў размове імя паэта, і пачыналі ліцца вершы. Але не толькі вершы: па-мойму, увесь рэпертуар Купалаўскага тэатра змясціўся ў яе памяці, нават вельмі даўнія спектаклі яна ўзнаўляла цалкам, рэпліка за рэплікай. Іншым разам я яе пад’юджвала: — «Скупы»! — на хвіліну задумаўшыся, яна чытала маналог Гарпагона «Грошыкі мае, грошыкі». «Мілы чалавек», «Фландрыя», «Хто смяецца апошнім»… — яна помніла не толькі тыя пастаноўкі, у якіх працавала, — усе! Гэтак жа дакладна яна памятала асаблівасці акцёрскіх работ, удачы і пралікі, перыпетыі нараджэння спектакляў, казусы... Дзе вы былі, Інстытут мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук, тэатразнаўцы з БДТМІ?\nНявестка, яна стала клапатлівай захавальніцай — і стваральніцай — сваёй сям’і. У сямейным спектаклі ролі размяркоўваць складана, але Уладамірскія-жанчыны — Кацярына Васільеўна і Галіна — увасаблялі дух і душу, інтэлігентнасць, прыстойнасць, інтэлект.\nПамятлівая і чуйная, Галя ведала ўсе фамільныя сувязі, зберагала альбомы, пісьмы, шкатулкі, фатаграфіі, старадаўнія карункі бабуль і прабабак, экземпляры роляў; збірала сямейныя паданні, трапныя слоўцы.\nПры шматлікіх здольнасцях нічога ёй не давалася лёгка, без бою. Нічога. Ні разу. Ішло безупыннае змаганне — за прафесію, за каханне, за сям’ю, за блізкіх, за іх і сваё месца ў жыцці. За само жыццё. А жыццём быў тэатр.\nНеяк Галіна заўважыла: «Я — нібы кветка на асфальце: узышла дзесьці ў глыбіні, білася, успучвала асфальт і выскачыла нарэшце. І тырчыць...» Мы доўга падражнівалі адна адну, перакручвалі гэтую метафару і так і сяк, давёўшы яе, урэшце, да абсурду... Можа, дарэмна...\n«Гарачкай памяці» неяк ахрысцілі мемуарны жанр. Па-мойму, сапраўдныя, класічныя мемуары для гэтага вызначэння занадта спакойныя — страсці астылі, крыўды сцішыліся, радасці таксама адышлі ў мінулае. Прадугледжваецца нейкая адхіленасць, аддаленасць ад падзей. А гарачка — калі памяць смыліць, не дае спакою, калі хочаш упарадкаваць тое, што не забываецца, расказаць пра гэта, — і не можаш, а часам і не маеш права. Тады варта паспрабаваць распавесці тое, што можаш. Дзеля памяці.


Гідрамет: у чацвер амаль без дажджоў і +28°С - 04.08.2016, Sputnik Беларусь\nПаводле дадзеных сіноптыкаў, у Мінску ў чацвер без істотных ападкаў, а паветра ўдзень прагрэецца да +23...25°С. 04.08.2016, Sputnik Беларусь\n10:01 04.08.2016 (абноўлена: 11:01 04.08.2016)\n© Photo : Ларыса МятлеўскаяРамонкі\nПаводле дадзеных сіноптыкаў, у Мінску ў чацвер без істотных ападкаў, а паветра ўдзень прагрэецца да +23...25°С.\nМІНСК, 4 жні — Sputnik. Цёплае і без ападкаў надвор'е чакаецца ў Беларусі ў чацвер, толькі па паўночным захадзе краіны пройдуць невялікія дажджы, паведамілі Sputnik у Рэспубліканскім цэнтры па гідраметэаралогіі, кантролі радыёактыўнага забруджвання і маніторынгу навакольнага асяроддзя.\nРаней сіноптыкі прагназавалі, што з 4 жніўня ў рэспубліку зноў прыйдзе цяпло.\n"Чакаецца пераменная воблачнасць, будзе пераважна без ападкаў, толькі па паўночным захадзе краіны пройдуць кароткачасовыя дажджы, у асобных раёнах навальніцы", — сказалі ў Гідраметцэнтры.\nТам таксама паведамілі, што максімальная тэмпература паветра складзе +22…28°С.\nПа дадзеных сіноптыкаў, у Мінску ў чацвер без істотных ападкаў, а паветра днём прагрэецца да +23…25°С.


Кандрат Крапіва. Прамова на з’ездзе настаўнікаў Беларускай ССР\nПрамова на з’ездзе настаўнікаў Беларускай ССР\nДарагія браты настаўнікі!\nШчырае прывітанне вам і ў вашай асобе ўсёй шматтысячнай арміі працаўнікоў на ніве народнай асветы ад беларускіх пісьменнікаў.\nВаша высакародная праца, якая карыстаецца ўсеагульнай пашанай і павагай, вельмі блізкая нам, пісьменнікам. У нас розныя сродкі, але агульная мэта — выхаванне савецкага чалавека — грамадзяніна і працаўніка камуністычнага грамадства. Калі вы ўпершыню нахіляецеся над партай навічка, мы тут жа, побач з вамі, са сваімі кніжкамі, са сваім мастацкім словам.\nУ сувязі з перабудовай школы ў вас прыбавіўся яшчэ адзін нялёгкі, але пачэсны абавязак — навучыць давераных вам маладых грамадзян навыкам працы, дапамагчы ім выявіць схільнасць да тае ці іншае прафесіі і, што яшчэ больш важна, выхаваць у іх любоў і павагу да працы і да працоўнага чалавека.\nУ вялікай справе выхавання савецкага чалавека мы, вашы верныя саюзнікі, заўсёды адчуваем сваю адказнасць перад вамі, перад савецкай школай. З належнай павагай мы адносімся да запатрабаванняў, а часам і папрокаў, якія вы накіроўваеце ў наш адрас. Папрокі гэтыя таксама бываюць справядлівыя, бо не ўсе нашы творы адпавядаюць высокім запатрабаванням.\nВядома, выхаванне савецкага чалавека не канчаецца ў школе або нават у ВНУ. У нашай краіне чалавек выхоўваецца ўсюды. Усе сферы нашага жыцця прасякнуты ідэямі высокай чалавечай маралі, ідэямі камунізма. На ўсе сферы пашыраюцца бацькоўскія клопаты нашай партыі аб савецкім чалавеку, аб яго ідэйным росце. Аднак аснова добрых якасцей чалавека і грамадзяніна закладваецца ў школе. Таму і назваў М. С. Хрушчоў народнага настаўніка галоўнай апорай партыі ў змаганні за ўздым культуры народа, самым блізкім памочнікам партыі ў выхаванні новага чалавека на слаўных рэвалюцыйных традыцыях, у духу высокай камуністычнай свядомасці.\nВажнасць задач, якія стаяць перад савецкай літаратурай, мастацтвам, перад усёй савецкай інтэлігенцыяй, нашу з вамі вялікую адказнасць перад народам, перад партыяй за выхаванне маладога пакалення мы асабліва ўсвядомілі ў час нядаўняй сустрэчы кіраўнікоў партыі і ўрада з творчай інтэлігенцыяй, удзельнікам якой і я меў шчасце быць. У яркай прамове Мікіты Сяргеевіча на гэтай сустрэчы, у выступленнях членаў Прэзідыума ЦК КПСС, у выступленнях усіх яе ўдзельнікаў гучала адна галоўная нота: адзінства партыі і народа, адзінства народа і народнай інтэлігенцыі, абавязак якой — дапамагаць народу ажыццяўляць вялікую справу — пабудову камунізма. Мы, пісьменнікі, ганарымся, што наша родная Камуністычная партыя лічыць нас, як і вас, сваімі надзейнымі памочнікамі ў справе выхавання новага чалавека. Але гэта не толькі гонар, а і наш агульны высокі абавязак.\nМы цесна звязаны з вамі агульнымі задачамі, і гэта цесная сувязь літаратуры са школай дае свае плённыя вынікі. Вы ведаеце, што народны паэт Якуб Колас працаваў доўгі час настаўнікам, што ён, будучы пісьменнікам, не парываў са школай, складаў для яе чытанкі і падручнікі па мове. Са школы прыйшлі ў літаратуру Міхась Лынькоў, Янка Маўр, Іван Шамякін, Пімен Панчанка і іншыя нашы пісьменнікі. Я таксама пачынаў сваю працоўную дзейнасць у якасці настаўніка пачатковай школы. І, з другога боку, напэўна, не адзін юнак ці дзяўчына, прачытаўшы цудоўны твор Якуба Коласа «На ростанях», вырашылі аддаць свае сілы і здольнасці высакароднай справе народнай асветы.\nМы з глыбокай зацікаўленасцю сочым за вашай працай і радуемся вашым поспехам, таму што гэта і нашы поспехі. Па той жа прычыне нас засмучаюць недахопы і прыкрыя з’явы, калі яны маюць месца ў вашай працы. Зразумела, што нас асабліва цікавіць тое, як вы падаеце вучням нашы творы, як вы выхоўваеце ў іх любоў да мастацкага слова, да роднай мовы. Пра гэта вельмі хораша гаварыў на Усерасійскім з’ездзе настаўнікаў Аляксандр Твардоўскі. Вы ўсе, напэўна, чыталі яго выступленне, і мне няма патрэбы яго пераказваць. Я толькі скажу, што нам бывае сапраўды прыкра, калі нашы творы прэпарыруюць раней, чым іх прачытаюць. А тым часам не сакрэт, што ў школе часта разбіраюцца па костачках творы, якіх вучні не чыталі, а часам і ў вочы не бачылі. А то, чаго добрага, і сам настаўнік не чытаў іх. Такі выкладчык нагадвае мне дзівака, які замест таго, каб любавацца вобразам каханай дзяўчыны, пачаў бы разбіраць, з чаго яна складаецца. Зразумела, што анатомію чалавека таксама карысна вывучаць, але ні лёгкія, ні селязёнка, якімі б яны дасканалымі ні былі, не могуць выклікаць тае асалоды, якую мы атрымліваем, бачачы хараство жывога чалавека. Элементы мастацкага твора таксама трэба вывучаць, але дайце ж спачатку адчуць хараство жывога твора. Вядома, калі гэтае хараство там ёсць.\nЁсць, на жаль, і такія творы, што як ты яго ні спажывай, у цэлым ці разабраным выглядзе, вялікай асалоды не атрымаеш. Гэта творы, якія трапілі ў школьную праграму па непаразуменню, і не пра іх тут гаворка. Я маю на ўвазе сапраўды мастацкія творы, якія варты таго, каб на іх вучылася маладое пакаленне.\nАсобна я хацеў бы спыніцца на пытаннях мовы, да якой мы павінны адносіцца з належнай павагай. І не толькі таму, што гэта вялікі скарб, створаны народам на працягу вякоў гістарычнага развіцця, а яшчэ і таму, што гэта самая важнейшая прылада нашай вытворчасці. Толькі дасканала валодаючы мовай, пісьменнік зможа напісаць сапраўды мастацкі твор з яркімі, паўнакроўнымі вобразамі, з праўдзівым і глыбокім адлюстраваннем рэчаіснасці. Нездарма творы выдатных паэтаў і пісьменнікаў захапляюць нас не толькі глыбокімі ідэямі і яркімі чалавечымі вобразамі, але хараством і багаццем мовы. І наадварот, добры па задуме твор часта выходзіць няўдалым ад таго, што ён напісаны каравай мовай. А настаўнік, які дрэнна валодае мовай,— хіба можа паспяхова перадаць свае веды вучням, запаліць іх пачуцці, выклікаць жывую зацікаўленасць да свайго прадмета?\nКаго народ лічыць знаўцай мовы? Настаўніка і пісьменніка. Гэты аўтарытэт заваяваны нашымі папярэднікамі на працягу вякоў, і мы, савецкія пісьменнікі і настаўнікі, павінны ўзняць яго яшчэ вышэй. На жаль, не ўсе гэта разумеюць. А таму ёсць і кнігі, напісаныя каравай мовай, ёсць і настаўнікі, якія нядбайна адносяцца да мовы. Ясна, што такі выкладчык не можа прышчапіць сваім вучням любоў да мастацкага слова, да слова наогул.\nДарагія таварышы! На гэтым з’ездзе гаварылася і аб нашай пісьменніцкай працы. Сур’ёзныя патрабаванні паставілі перад беларускімі пісьменнікамі таварыш Ільюшын і таварыш Максімаў у сваіх дакладах. Мы ганарымся, што нам была ўдзелена такая ўвага. Разам з тым мы адчуваем сваю адказнасць перад школай, перад вучнямі і настаўнікамі. Мы яшчэ мала напісалі кніг, у якіх адлюстроўваюцца велічныя справы нашага народа. Асабліва мала кніг для дзяцей, і якасць іх не заўсёды здавальняючая. Дазвольце запэўніць вас, што беларускія пісьменнікі аднясуцца з поўнай сур’ёзнасцю да вашых справядлівых запатрабаванняў і пастараюцца напісаць больш твораў і лепшых.\nКанчаючы сваю прамову, я хачу яшчэ раз пажадаць вам, браты настаўнікі, вялікіх поспехаў у вашай працы, у выхаванні маладога пакалення, якое будзе мець шчасце жыць у камуністычным грамадстве.


У сераду, 21 ліпеня, у нашым тэатры адбылося пасяджэнне Мастацкага савета тэатра, які прыняў да пастаноўкі новы спектакль “Мудрамер” па п’есе беларускага драматурга Мікалая Матукоўскага. Паставіў сатырычную камедыю галоўны рэжысёр тэатра Васіль Сявец.\nУдзел у пасяджэнні Мастацкага савета тэатра прынялі ўдзел намеснік начальніка аддзела культурна-асветнай работы, мастацтва і навучальных устаноў Гродзенскага аблвыканкама Вольга Багдановіч і начальнік аддзела культуры Слонімскага райвыканкама Галіна Данільчык.\nУ камедыі “Мудрамер” расказваецца пра вынаходніка-энтузіяста Мікалая Мурашку, ролю якога цудоўна сыграў артыст Уладзімір Навумік. Ён сканструяваў прыбор, які вымярае інтэлектуальныя здольнасці чалавека, вызначае, хто разумны, а хто дурны. Калі ў крэсла з рычагом-падгалоўнікам садзіцца таленавіты чалавек, то гучыць арыя князя Ігара, калі дурань — льюцца журботныя гукі паланеза Агінскага...\nУ час апрабацыі вынаходніцтва выказваюцца розныя погляды на практычнае выкарыстанне мудрамера. Супраць укаранення прыбора ў вытворчасць больш за ўсё выступае намеснік міністра па пярэчаннях Тамара Папсуева (артыстка Вікторыя Міхальчык), у вобразе якой аўтар і артыстка высмеялі чалавечую недалёкасць і абмежаванасць. Галоўную ролю міністра узгадненняў Віктара Пятровіча Вяршылу выдатна выканаў артыст Сяргей Яўменаў…\nНаогул жа п'еса Мікалая Матукоўскага і спектакль нашых артыстаў выкрываюць чыноўнікаў і функцыянераў, якія, запаланіўшы міністэрствы, перашкаджаюць тэхнічнаму і духоўнаму развіццю нашага грамадства.\nЦікава, ці атрымае дазвол вынаходнік Мурашка на вытворчасць? Ці аддзячаць людзі за гэтакі падарунак?..\nКалі жадаеце даведацца праўды, то – калі ласка! – чакаем вас на новым спектаклі “Мудрамер”!\nПершыя прэм’ерныя паказы спектакля “Мудрамер” слонімцы паглядзяць у суботу і ў нядзелю 24 і 25 ліпеня. Пачатак у 17 гадзін.\nБілеты можна будзе набыць перад пачаткам спектакля.


«Палітыкі „не заўважаць“ прапанову Барадача»\nЯк можна ацаніць прапановы, якія выклаў Уладзімер Барадач на сайце «Беларускі партызан»? Ці ўспрымуць іх станоўча лідэры апазыцыйных партыяў і арганізацыяў, ці рэалістычны плян дзеяньняў, прапанаваны Барадачом? На гэтыя пытаньні адказвае палітычны аглядальнік газэты «Белорусы и рынок» Паўлюк Быкоўскі.\nЦыганкоў: «На фоне адсутнасьці вялікіх навінаў артыкул Уладзімера Барадача троху ўскалыхнуў палітычную супольнасьць. Як бы вы ацанілі прапановы Барадача, найперш — абраць праз інтэрнэт Раду з 11 чалавек, якая будзе выпрацоўваць стратэгію і адказваць за рашэньні ўсёй апазыцыйнай супольнасьці?»\nБыкоўскі: «Я не зусім разумею, якую ролю будзе мець абраньне нейкіх людзей у нейкі орган. Для расейскай апазыцыі гэта было зразумелым крокам: яны казалі, што не давяраюць падліку на выбарах і таму абіраюцца і паказваюць, што за імі стаяць рэальныя людзі.\nВось спадар Барадач кажа, што дэпутаты Вярхоўнага Савету 13-га скліканьня, якія засталіся вернымі Канстытуцыі, будуць аўтаматычна запісаныя ў гэтую Раду. Ён таксама ўзгадвае былога сьпікера Вярхоўнага Савету Сямёна Шарэцкага, і я, шчыра кажучы, ня ведаю, ці гатовы хто-небудзь зь сёньняшніх палітыкаў прызнаць старшынства Шарэцкага».\nЦыганкоў: «Проста спадар Барадач непакоіцца пра легітымнасьць і пераемнасьць?»\nБыкоўскі: «Так. Але калі браць чысты мэтад — абраньне пэўных людзей, атрыманьне паўнамоцтваў аднымі людзьмі ад іншых — то такі мэтад таксама патрабуе легітымных крокаў. Аднак спадар Барадач прапануе вельмі радыкальнае дзеяньне, якое наўрад ці падтрымаюць усе тыя, каго ён назваў. Бо ён сьцьвярджае, што адбыўся дзяржаўны пераварот і трэба вярнуцца ў сытуацыю да перавароту».\nЦыганкоў: «Як асноўныя апазыцыйныя палітыкі могуць паставіцца да прапановаў Барадача?»\nБыкоўскі: «Мне падаецца, што большасьць палітыкаў зробіць выгляд, што нічога ня чулі і ня бачылі. Калі ім ня будуць назаляць пытаньнямі „Як вы да гэтага ставіцеся?“, то ім удасца прамаўчаць. Бо прасьцей праігнараваць гэтую ініцыятыву. Калі крытыкаваць, то гэта будзе гучны рэзананс у інтэрнэце. Калі прамаўчаць, то тады гэтая ініцыятыва ня будзе заўважаная.\nНаўрад ці атрымаецца і „супольна працаваць“, як гэта прапануе Барадач. Мала хто пагодзіцца, бо спадар Барадач заявіў, што ўсе сёньняшнія палітычныя сілы — гэта „бронекамізэлька“ Лукашэнкі, абслугоўваюць яго — і пасьля такіх заяваў прапаноўвае супрацоўнічаць. Відавочна, што падобныя прамовы вельмі рэдка вядуць да стварэньня адной каманды».


Шкляначка здароўя з горнага Алтаю – Твой стыль\nМёд на выставу прывязлі з Сібіры, Далёкага Усходу, горнага Алтаю, розных мястэчак Беларусі і іншых краін. Кожны пчаляр сустракае гасцей з усмешкай і з радасцю дае пакаштавать «твор» ад сваіх падапечных – пчол. Магчымасць выбару мёду без грошай, зацікаўлівае пакупнікоў, і тыя канчаткова заблытваюцца: «Які ж мёд купіць?».\nВыбар сапраўды багаты, і кожны гатунак мёду нясе ў сабе нейкую гісторыю: ад пачатку – з якіх кветак і ў якіх мястэчках ён збіраўся, да карысці – ад якіх хвароб вылечвае.\nНа прылаўках нават прадстаўлены мёд, які падаваўся да… царскага стала. Ці мёд з зямель, дзе ўтвараліся жаночыя кляштары.\nТым, у каго алергія, пчаляр раіць браць мёд зялёнага колеру (з воднымі раслінамі!). Для малых дзетак лепшай пакупкай з`яуляецца вадкі мёд, ён найлепш засвойваецца арганізмам.\nНа пытанне: «Які мёд самы смачны?», – не адважыўся адказаць ні адзін прадавец, бо кожны вырашае сам, што яму больш падабаецца: камусьці спадабаецца мёд з праполісам, а камусьці – з валяр’яны ці ліпы. Але ж усе пчаляры – за мёд у сотах!\nНа мядовым кірмашы ўсе гатункі мёду па дзесяць разоў правераныя рознымі камісіямі і зацверджаныя адпаведнымі паперкамі, таму на штучны тавар наўрад ці тут можна трапіць… Калі вы не паспелі набыць сабе шкляначку здароўя, яшчэ не позна, выстава-кірмаш закрывае вароты ў нядзелю.


Навукоўцы Стэнфардскага ўніверсітэта знайшлі новы метад прамянёвай тэрапіі, які дазваляе знішчаць ракавыя клеткі за некалькі секунд. А ў Масачусецкім інстытуце атрымалі пластычны палімерны матэрыял, які праводзіць цяпло ва ўсіх напрамках… Чым жа могуць ганарыцца юныя беларускія хімікі? Запытаем у выпускніка ліцэя БДУ Алега Караткова.\nСёння Алег — першакурснік Беларускага дзяржаўнага медыцынскага ўніверсітэта лячэбнага факультэта, прадаўжальнік сямейнай дынастыі доктараў. З захапленнем вывучае хімію і чытае беларускіх класікаў.\n— Чым табе падабаецца хімія?\n— У мяне быў цудоўны выкладчык — Аляксандра Генадзьеўна Шакун, якая добра тлумачыла кожную тэму. Як толькі яна заўважыла маю зацікаўленасць, адразу запрасіла на факультатыўныя заняткі. Пазней прапанавала прыняць удзел у школьным, а потым і ў рэспубліканскім спаборніцтвах.\n— Ты заваяваў “бронзу” на 51-й Міжнароднай алімпіядзе па хіміі ў Парыжы. Як здолеў?\n— Добра падрыхтаваўся, займаўся з рэпетытарамі. Таксама для алімпіяднікаў у ліцэі былі арганізаваны курсы. Непасрэдна перад самой падзеяй на базе хімічнага факультэта БДУ для беларускай каманды праходзілі зборы, дзе на працягу некалькіх тыдняў выкладчыкі чыталі лекцыі і рашалі з намі задачы.\n— Якія ўражанні пакінула вандроўка ў Францыю?\n— Я вельмі задаволены! Па-першае — спаборніцтва праходзіла ў рамантычным горадзе, які багаты не толькі сваёй гісторыяй, але і старажытнай архітэктурай. Па-другое — пазнаёміўся з моладдзю з іншых краін свету. Пасябраваў з рабятамі з Бельгіі і ЗША.\n— А што стала самым складаным на алімпіядзе?\n— Заўсёды хвалюешся, калі чакаеш вынікаў: узнікаюць думкі, што мог выканаць лепш.\n— Ці прыемна атрымліваць узнагароду?\n— Гэта неверагодна! Адчуваеш гонар за сябе і за краіну. А калі стаіш з медалём побач з лепшымі хімікамі свету, разумееш: ты чагосьці варты!\n— Гэта твая першая ўзнагарода?\n— Не. У 9-м класе ўдзельнічаў у рэспубліканскай алімпіядзе па хіміі, адкуль вярнуўся з дыпломам першай ступені. У 10-м атрымаў “бронзу” на 52-й Міжнароднай Мендзялееўскай хімічнай алімпіядзе і на 50-й Міжнароднай алімпіядзе па хіміі ў Славакіі і Чэхіі. Акрамя таго, у 2018-м зборную нашага ліцэя запрасілі на Усеўкраінскі фестываль натуральных навук “Рышэльеўская рэгата” для вучняў 9–11-х класаў. Мы вярнуліся адтуль не з пустымі рукамі: першае месца ў агульнакамандным заліку. А ў індывідуальных спаборніцтвах я заваяваў залаты медаль.\n— Каго можаш назваць сваім настаўнікам?\n— Выкладчыка па хіміі Аляксандру Генадзьеўну Шакун. Класнага кіраўніка Кацярыну Уладзіміраўну Уласевіч. Педагогаў ліцэя Ілью Мікалаевіча Бондара, Віталія Эдвардавіча і Вадзіма Эдвардавіча Матулісаў, Яўгенію Валер’еўну Матуліс, Андрэя Вячаслававіча Кульшу. А таксама старэйшых таварышаў, алімпіяднікаў мінулых гадоў Яўгена Аніскевіча, Дзмітрыя Баброва, Аляксандра Кукеля, Кацярыну Рагойжу. Я вельмі ўдзячны настаўнікам Алегу Віктаравічу Шахно і Аляксандру Паўлавічу Падцяробу, якія на працягу амаль чатырох гадоў адточвалі мае веды.\n—Дапамагае хімія ў вывучэнні іншых прадметаў?\n— Канешне! Асабліва ў такіх навуках, як атамная і малекулярная фізіка, фізічная тэрмадынаміка, біяарганічная і біялагічная хімія.\n— Што цябе натхняе?\n— Жаданне быць лепшым, выхаванне бацькоў, якія нястомна падбадзёрваюць. Падтрымлівала каханая дзяўчына, якая таксама вучыцца ў БДМУ. Гэта нас яднае яшчэ мацней і падштурхоўвае на далейшыя поспехі.\n— І таму ты абраў Беларускі дзяржаўны медыцынскі ўніверсітэт?\n— Я пайшоў па слядах сваіх бацькоў. Яны працуюць у Мінскім навукова-практычным цэнтры хірургіі, транспланталогіі і гематалогіі. Тата — загадчык аддзялення транспланталогіі, а маці — урач-пульманолаг. У 11-м класе я зразумеў: хачу звязаць сваё жыццё з хіміяй і медыцынай.\n— Хто з вучоных для цябе з’яўляецца прыкладам?\n— Прыхіляюся перад усімі хімікамі арганікамі. Іх праца — вялікі цуд!\nТаксама натхняюць заснавальнікі тэорыі квантавай фізікі — Нільс Бор, Макс Планк, Макс Борн…\n— Як бавіш вольны час?\n— Гуляю з сябрамі.\nЗахапляюся беларускай літаратурай. З задавальненнем чытаю творы Віктара Марціновіча, Уладзіміра Арлова, Уладзіміра Караткевіча. Таксама цікаўлюся гісторыяй нашага народа і дзяржавы.\n— А якая твая запаветная мара?\n— У мяне ёсць мэта: стаць паспяховым урачом. Вельмі хачу, каб ва ўсім свеце панавалі шчасце і спакой!\n— Якую параду можаш даць аднагодкам?\n— Займайцеся тым, што прыносіць асалоду. Заўсёды прыкладайце максімум намаганняў, каб дасягнуць поспеху. І канешне, не забывайце пра адпачынак.\nАнатомію поспеху вывучае Настасся Дзерван, “ПВ”.


Цытаты мінулага: “БДДТ паказвае інтэрмедыю з Пісьма таварышу Сталіну”\n22 лістапад 2007, 10:13\nПадрыхтаваў Зьміцер Падбярэскі Пра што пісалі беларускія газэты 22 лістапада ў розныя гады.\n“Оршанский вестник” у 1917 годзе друкуе рэзалюцыю службоўцаў менскай міліцыі — адказ на тое, што ваенна-рэвалюцыйны камітэт спрабаваў міліцыю распусьціць: “Агульны сход службоўцаў міліцыі, як вольнанаёмных, так і салдат міліцыянтаў... пастанавіў: ваенна-рэвалюцыйны камітэт разглядаем як орган цэнтральнай улады, якому міліцыя аніяк не падпарадкоўваецца. Усю міліцыю ў цэлым мы разглядаем як орган гарадзкога самакіраваньня. Таму распусьціць міліцыю можа толькі гарадзкое грамадзкае самакіраваньне”.\n“ЛіМ” у 1937 годзе пад загалоўкам “Тэатры Менска ў выбарчай кампаніі” паведамляе: “БДДТ паказвае інтэрмедыю з Пісьма беларускага народа таварышу Сталіну. Яўрэйскі тэатр дэманструе інтэрмедыю З.Аксельрода і Э.Кагана, у якой высьмейваюцца “выбары” пры цару і ярка адлюстроўваецца веліч Сталінскай Канстытуцыі і выбарчага закона. Апрача гэтага, перад кожным спектаклем акторы дэкламуюць вершы аб Канстытуцыі, выбарчым законе і аб кандыдатах у дэпутаты”.\n“Свободные новости” на гэтым тыдні 1997 году цытуюць мастака Андрэя Савіцкага: “Я ня супраць “Пагоні”, але на яе аснове трэба было стварыць новы, а не калькаваць стары герб былога Вялікага Княства Літоўскага, гэтак жа сама, як нельга было капіяваць герб зьніклай БССР. Сымболіка — гэта знак, гэта як імя, пад якім чалавек жыве. Я, напрыклад, не хачу, каб Беларусь скончыла гэтак жа, як Вялікае Княства, не хачу, каб яна скончыла і як БССР — Чарнобылем. Расея калькавала двухгаловага арла... Што будзе з Расеяй?”


Рэктар Ирына Кітурка расказала аб тым, чым запомніўся 2021 год для ГрДУ імя Янкі Купалы - Сайт газеты ГрГУ им. Янки Купалы\nРэктар Ирына Кітурка расказала аб тым, чым запомніўся 2021 год для ГрДУ імя Янкі Купалы\nАвтор: pr_center · Опубликовано 29.12.2021 · Обновлено 30.12.2021\nЗаканчваецца 2021-ы год. Чым ён запомніцца і што з’явілася новага ва ўніверсітэце? Пра гэта мы пагутарылі з рэктарам ГрДУ імя Янкі Купалы Ірынай Кітурка.\n– Мы завяршаем год з добрымі паказчыкамі і гэта заслуга, вядома, усяго калектыву купалаўцаў. 2021 год стаў першым годам, калі мы працавалі згодна з новай універсітэцкай «Стратэгіяй апераджальнага развіцця» на 2021–2025 гады і на перспектыву да 2030 года.\nАдзначу, што мы не проста хутка рэагуем на змены рэчаіснасці і запыты часу, мы самі іх ствараем. Так, у межах стратэгічнага накірунку ІНАВАЦЫЙНА ЎСПРЫМАЛЬНЫ ЎНІВЕРСІТЭТ была адкрыта другая чарга Навукова-тэхналагічнага парка, якая стала яшчэ адной маштабнай пляцоўкай для навуковых распрацовак гродзенскіх вучоных і прадпрымальнікаў. Прыемна, што з 22 рэзідэнтаў 8 кампаній створаны купалаўцамі. Нашы студэнты ўсё больш уключаюцца ў конкурсы стартапаў. Яшчэ адной інавацыяй стала правядзенне першага набору на запатрабаваную спецыяльнасць «Электрычны і аўтаномны транспарт» на факультэце інавацыйных тэхналогій машынабудавання.\nЯк СМАРТ-УНІВЕРСІТЭТ мы не проста працягвалі ўкараненне інфармацыйна-камунікацыйных тэхналогій у адукацыйны працэс кіравання ўніверсітэтам, але імкнуліся фарміраваць лічбавае мысленне ў купалаўцаў.\nВажным элементам смарт-універсітэта стала стварэнне першых навучальных дапаможнікаў новага тыпу – лічбавых дапаможнікаў з інтэрактыўнымі і інтэлектуальнымі магчымасцямі, што дапамагае выкладчыкам і студэнтам па-новаму ствараць навучальны працэс, у тым ліку ў рэчышчы самастойнага асваення матэрыялу. Для стварэння лічбавых сэрвісаў мы актыўна заахвочваем купалаўскую моладзь. Так, распрацоўка мабільнага адукацыйнага партала рэалізавана камандай пад кіраўніцтвам студэнта-рэзідэнта Навукова-тэхналагічнага парка нашага ўніверсітэта.\nГрДУ імя Янкі Купалы развівае лічбавыя сістэмы для навучання і інфармацыйна-камунікацыйнага ўзаемадзеяння не толькі са студэнтамі, але і з патэнцыяльнымі абітурыентамі. Адным з запатрабаваных інструментаў працы з абітурыентамі з’яўляецца Лічбавая прыёмная камісія, якая ўключае Лічбавы кабінет абітурыента. Ён дазволіў скараціць час знаходжання абітурыента ў памяшканнях прыёмнай камісіі да 5 хвілін. У 2021 годзе кабінет быў перапрацаваны і выкарыстоўваўся не толькі ў час работы прыёмнай камісіі, але і на этапе прафарыентацыйнай работы з абітурыентамі.\nСмарт-універсітэт прадугледжвае таксама наяўнасць зручнай і бяспечнай інфармацыйнай прасторы і мноства тэхнічных кампанентаў у будынках. Вынікам укаранення элементаў разумнай інфраструктуры стала ўсталяванне сучаснай сістэмы кантролю кіравання доступам у галоўным корпусе ўніверсітэта.\nЯк УНІВЕРСІТЭТ УСТОЙЛІВАГА РАЗВІЦЦЯ мы маем добры эканамічны падмурак. Мы паспяхова выканалі план бюджэтнага набору без аб’яўлення дадатковага набору, выканалі экспарт адукацыйных паслуг, а таксама высокатэхналагічнай і навукаёмістай прадукцыі. Акрамя таго, універсітэт упершыню прадстаўлены ў міжнародным рэйтынгу «зялёных універсітэтаў» – «UI GreenMetric 2021». Такім чынам, неспрыяльныя эпідэміялагічныя ўмовы не паўплывалі на вынікі нашай дзейнасці, а нават прадэманстравалі нашыя магчымасці як універсітэта ўстойлівага развіцця.\nПры рэалізацыі стратэгічнага напрамку УНІВЕРСІТЭТ БЕЗ МЕЖАЎ сёлета былі заключаны дамовы на рэалізацыю шасці новых сумесных адукацыйных праграм. У 2021 годзе праводзілася сумеснае навучанне з партнёрамі-ўніверсітэтамі з Кітая, Расіі, Узбекістана, Шры-Ланкі. Актыўна развіваецца навучанне на англійскай мове – сёлета рэалізавана 6 англамоўных праграм бакалаўрыяту і 24 праграмы магістратуры.\nХочацца падкрэсліць, што наш універсітэт – гэта, ў першую чаргу, людзі. Менавіта іх патрэбы ў цэнтры ўвагі. Таму ў межах накірунку АСОБАСНА-АРЫЕНТАВАНЫ ЎНІВЕРСІТЭТ актыўны ўдзел у распрацоўцы інтэграванага рэйтынгу студэнтаў прыняла сама моладзь, чаму паспрыяла дзейнасць развітай сістэмы студэнцкага самакіравання. Інтэграваны рэйтынг дазваляе адсочваць навуковую, вучэбную і выхаваўчую дзейнасць купалаўцаў і атрымліваць самыя розныя прэферэнцыі згодна з яго паказчыкамі.\nТакім чынам, вынікі 2021 года сведчаць аб тым, што мы абралі правільны курс развіцця. Нельга выдзеліць адно галоўнае дасягненне года, кожнае з іх – важнае. З адзінкавых дасягненняў, як з мазаікі, складаецца агульны поспех універсітэта.\nСледующая публикация Умей планировать бюджет: кандидат юридических наук, доцент кафедры международного права Лилия Абрамчик рассказала о правилах финансовой грамотности\nПредыдущая публикация Ректор ГрГУ имени Янки Купалы Ирина Китурко и проректор по учебной работе Юрий Белых совершили рабочую поездку в Узбекистан\nГродненский государственный университет имени Янки Купалы собрал участников IV Республиканского молодежного фестиваля «Медиасфера – 2022»\nАвтор: pr_center · Published 26.04.2022