Rusiya turizm bazarında uzaq ölkələrlə müqayisədə yaxın xaric istiqamətlərinin rəqabət qabiliyyəti getdikcə artmaqdadır. Çox hallarda onlar Avropa səviyyəsində xidmət təklifləri, daha sərfəli və rahat yol kimi üstünlüklərə malikdir. Bir neçə il əvvəl “Tour A Vent” şirkəti bazara ikili qisimdə - həm Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin rəsmi nümayəndəliyi, həm də etibarlı turoperator kimi daxil olan zaman Azərbaycan da səyahət və istirahət üçün cazibəli turizm istiqaməti qismində özünü göstərməyə başladı. Bununla Rusiya sakinlərində qonşu ölkəyə maraq da artdı. Məlum oldu ki, burada həm gözəl çimərliklər və rahat hotellər, həm də dağ-xizək kurortları, müalicəvi Naftalan nefti, əhəmiyyətli tarixi abidələr və diqqətəlayiq maraqlı yerlər mövcuddur.\n“Tour A Vent” şirkətinin baş direktoru Alla Arriyeta Kordoves Rusiyanın Vesti.ru saytının “Turizm” xüsusi layihəsinə müsahibəsində bu barədə ətraflı söhbət açıb.\n- Biz 2015-ci ilin dekabrında fəaliyyətə başladıq və artıq 2016-cı ilin əvvəlində genişmiqyaslı təqdimatlar keçirdik, Rusiya turizm sənayesi nümayəndələrini kimliyimiz və qarşımıza qoyduğumuz məqsədlər haqda məlumatlandırdıq. O zaman Rusiya turizm bazarında Azərbaycanın mövqeləri kifayət qədər aydın deyildi. Lakin bu məqamda bazarda iki güclü oyunçu - Türkiyə və Misir istiqamətində səyahətlər zəiflədi. Həmin istiqamətlərlə uzun illər işləmiş turoperatorlar xidmətlərini kimə təklif etmək, kiminlə işləmək suallarına gərgin halda cavab tapmaq məcburiyyətində qalmışdı.\nBuna görə “Tour A Vent” ilk olaraq Rusiya turagentləri arasında kütləvi maarifləndirmə işləri aparmağı qarşısına məqsəd qoydu. Dərhal fəal şəkildə tanışlıq təyinatlı fam-triplər və press-turlar təşkil edildi ki, Rusiya turizm peşəkarları öz gözlərilə görsünlər ki, Azərbaycan nədir, hansı “dad-tam”lara malikdir. Məlum oldu ki, onun dadı həqiqətən çox gözəldir! Həm həqiqi, həm də məcazi mənada.\nBu gün artıq çoxlarına məlumdur ki, Azərbaycan olduqca rəngarəng, cazibədar və yaddaqalan ölkədir. Görməli yerlər, müalicəvi xidmətlər, ilıq dəniz və kütləvi şəkildə rusca bilən səmimi əhali. Bunların hamısı bizə Rusiyanın keçmiş Türkiyə-Misir meyilli turisti üçün mahiyyətcə yeni maraq dairəsini formalaşdırmağa imkan yaratdı. Seçdiyimiz yol olduqca çətin oldu: məzuniyyətdə “çimərlik” həvəskarlarının köhnə vərdişlərini dəyişmək, maraq dairəsini genişləndirmək yeni növ istirahətə zövq aşılamaq və eyni zamanda günəş-çimərlik və bol dadlı yeməklər kimi ənənəvi istəklərini təmin etmək. Sadəcə, Azərbaycanın xeyli başqa üstünlükləri də var.\nƏlbəttə, Azərbaycanın Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin bizə geniş dəstəyi, ölkəni turizm bazarında irəli aparmaq işində hərtərəfli yardım göstərməsi bizim üçün böyük kömək oldu. Nəhəng Rusiya ərazisində bu sahədə böyük maliyyə məsrəfləri tələb olunur. Rusiyada reklam da çox baha başa gəlir, xüsusilə də televiziya reklamı. Buna görə qərara aldıq ki, reklam yerləşdirərkən artıq çox populyar olan və zənnimizcə, böyük perspektivlərə malik olan dağ-xizək istiqamətlərinə - Şahdağ və Tufandağ turizm komplekslərinə xüsusi diqqət verək. Bunlarla yanaşı, Azərbaycanın digər istirahət istiqamətlərini həmçinin internetdə və müxtəlif KİV-lərdə reklam edirik.\n- Bilirsiniz, birdəfəlik konkret effekti hesablamaq çox çətin məsələdir. Adam çoxsaylı müxtəlif mənbələrdən məlumat almalıdır ki, onu, necə deyərlər, hər bir guşədən təsdiq etsinlər. Yeri gəlmişkən, ölkədə keçirilən tədbirlər də əla reklam alətidir. Tanınmış müğənni Eminin keçirdiyi “Jara” beynəlxaq musiqi festivalına Rusiyadan minlərlə qonaq gəlir. Hələ saysız-hesabsız jurnalistləri demirəm. Onlar bu musiqi bayramının heyranedici ab-havasına dalaraq, respublikanın təbii və mədəni sərvətlərindən heç olmasa bir qarış məlumat əldə edərək, ölkədən məftun halda qayıdırlar. Sonra isə KİV-lərdə, sosial şəbəkələrdə heç də yalnız festivalın “ulduz”larından deyil, habelə ümumən onlara vurğunluq hissi və xoş duyğular bəxş etmiş ölkədən söhbət açırlar. Hər il Qəbələdə keçirilən musiqi festivalı da ictimaiyyəti çox sevindirir. Bundan əlavə, Formula 1 yarışması, başqa idman tədbirləri də var ki, Bakı küçələrində qonaq izdihamları yaradır. Məsələn, ötən il İslam Həmrəyliyi Oyunları, ondan öncə isə Avropa Oyunları keçirildi. Bunların hamısı turizm üçün gözəl stimuldur.\n- Əlbəttə, biz tədbirləri ziyarət təyinatlı xüsusi paketlər hazırlayaraq qonaqları şəhərlə tanış edəcək ekskursiya proqramını da onlara daxil edirik. Bakıda bu il artıq üçüncü dəfə keçiriləcək Şopinq festival ilə əlaqədar bizim oxşar paketimiz də var. Bütün bunları həmçinin “Azərbaycanın qızıl üzüyü” və “Böyük İpək Yolu” kimi daimi turizm marşrutlarımıza da daxil etmək mümkündür.\n- Bəs təcrübənizə görə, Azərbaycanda turizmin hansı növü rusiyalılar tərəfindən daha çox bəyənilən sayıla bilər?\n- Hər bir turistin öz fərdi zövqü olur. Amma qonaqlarımızın təkcə mövcud ümidləri doğrulmur. Müşahidələrimizə görə, onların bir çoxu ölkəni təkrar ziyarət etmək istəyir. Bu o deməkdir ki, onlar birinci səyahət müddətində aldıqları zövqdən doymur. Belə “təkrar” gələnlər Rusiyadan turist axınının təxminən yarısını təşkil edir. Bu mənada həftəsonu turlar xüsusilə uğurludur. Onlara uçuş, 4-5 ulduzlu mehmanxanada qalma və ekskursiyalar daxildir, qiymətləri isə 250 dollardan başlayır. Vaxt çox məhduddur və yalnız Bakı və ətraf ərazilərlə tanışlığa imkan olur. Ekskursiya aparıcıları və yerli sakinlər isə qonağı şirnikdirirlər: “Bilirsiniz, bizdə hələ neftlə müalicə də var. Xəbəriniz var ki, Şəkidə olduqca dadlı halva hazırlayırlar”. Belə halda əlac qalmır - bura qayıtmamaq olarmı? Başqa sxem də var. Məsələn, yazda bizə gələn turist görür ki, çimərliklər var, özü də ki lap əla! Deməli, yay fəslində də bura mütləq gəlmək lazımdır!\n- Məsələn, keçən il bizim road-şoumuz çox uğurlu oldu. Azərbaycan regionlarının və hotel şəbəkələrinin nümayəndələri Sankt-Peterburq, Kazan, Yekaterinburq və Moskvada yerli turizm sənayesi nümayəndələri ilə ünsiyyətdə oldu. Nəticəsi özünü, demək olar ki, dərhal büruzə verdi. Məlum oldu ki, turagentlər və operatorlar bizim məlumatı öyrənməkdə çox maraqlıdır. Road-şoumuzun təsiri keçirildiyi yerlərdən gələn sifarişlər baxımından faktiki olaraq hər gün duyulur. Bu il, fikrimcə, hətta bir neçə belə tədbir təşkil edəcəyik.\n- Müştəri “Tur A Vent”ə birbaşa da müraciət edə bilər. Lakin belə müştərilərin sayı cəmi 15-20% təşkil edir, əsas turist axınını biz yenə də turagentlərdən əldə edirik. Kazanda, Sankt-Peterburqda və əlbəttə ki, Moskvada bizim çox gözəl tərəfdaşlarımız var. Bizim marşrutlara əsas müştəri mənbələrindən biri “1001 tur”, TBS turizm agentlikləri şəbəkəsidir. May ayına biz əlaqədar agentliklər üçün Azərbaycan üzrə növbəti fam-tur hazırlayırıq.\n- Azərbaycanda hotel sahiblərinin qiymət siyasətini çeviklik baxımından necə xarakterizə edərdiniz?\n- Müəyyən çətinliklər hələ də qalır. Lakin yaxşıya doğru təmayül də var. Yəqin bilməmiş olmazsınız ki, əvvəllər Azərbaycan məzuniyyətçilərə çox da istiqamətlənmirdi. O, əsasən işgüzar turizm, MİCE tədbirləri üçün əlverişli sayılırdı və bu gün də sayılmaqda davam edir. Bu isə bir qədər fərqli qiymət seqmentidir. Lakin hotel sahiblərinin ən uzaqgörənləri bizneslərinin məhz turizm bazarından qidalandığını nəzərə alaraq yenidənqurmaya cəhd edir. Hotellər var ki, bizə turoperator qismində xüsusi tariflər verir. Onlar anlayır ki, biz vasitəçi turagentliklərlə bölüşməliyik. Lakin ümumilikdə, bəzən elə olur ki, qiymətlər həddindən yüksək sayılır, xüsusilə də turistin müqayisə edə bildiyi hallarda.\n- Biz turoperatorlar üçün çətin ki ola. Loukoster tariflərini paketlərimizə əlavə etməyə, təəssüf ki, haqqımız yoxdur, onlar yalnız fərdi şəxslərə hesablanıb. Təsisçi aviaşirkət olan “Azərbaycan Hava Yolları”nın daxili siyasəti belədir. Lakin bu, Azərbaycanı, şəksiz ki, fərdi turistlər üçün daha cazibəli etdi. Odur ki, ölkəni turizm bazarında irəlilətmə baxımından bu, doğrudan da, faydalı addım oldu.\n- Bilmək istəyirsiniz ki, Rusiyadan əhalinin Azərbaycanı unudub dərhal bu ölkələrə üz tuta biləcəyindən qorxuruq, yoxsa yox? Xeyr, belə təmayül müşahidə olunmur. Çünki Azərbaycanın artıq istiqamət olaraq öz reputasiyası formalaşıb. Hətta deyərdim ki, bu gün Azərbaycan dəbdədir. Ötən ilin ortalarından başlayaraq sevindirici bir vektor əmələ gəlir - əvvəllər populyarlıq zirvəsində olan Gürcüstan indi, necə deyərlər, estafeti Azərbaycana ötürür. Dost yarışımızda bazarda əsas rəqibimiz olan bu ölkəni biz yavaş-yavaş qabaqlayırıq. Əlbəttə, biz mehriban qonşuyuq, lakin eyni zamanda ölkələrimiz, onların ab-havası, adamları və mətbəxləri çox fərqlidir. Və etiraf etməliyik ki, hotel bazamız da qat-qat üstündür, xidmətlər də Avropa səviyyəsinə daha uyğun.\n- Bu bir qədər başqa müştəri kontingentidir. Krımla Soçiyə elələri gedir ki, sırf dənizə əhəmiyyət verir. İllərlə ora gedirlər. Biz isə necə olsa, kompleks proqramlar təklif edirik: ekskursiyalı, müalicəvi, bilgili və qastronomik proqramlar.\nOnların tələbkar zövqünə cavab verən hotellər və kurortlar isə dəniz kənarında hələ ki çox deyil. Ümid edirik ki, tezliklə onlar da yaranar, daha münasib qiymət seqmentinə aid yerləşdirmə məkanları da.\nTez bir zamanda Azərbaycan Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin dəstəyi ilə qonaqlarımızın rahatlığını təmin edəcək elektron bələdçi - Azərbaycan üzrə mobil yolgöstərənin buraxılışı planlaşdırılıb. Onun strukturu və iş mexanizmlərinin yaradılması üzrə artıq iş gedir. Bu proqramda bütün diqqətəlayiq yerlər, hotellər və restoranlar əks olunacaq. Onun köməyi ilə taksi çağırmaq, hoteldə nömrə sifariş etmək, ya hər hansı tarixi abidə haqda məlumat əldə etmək imkanı olacaq.\n- Biz hadisələrə aid proqrama toxunmuşduq. Azərbaycanda, məsələn, qastronomik festival keçirilməsi planlaşdırılmır ki? Uğurlu olardı.\n- Bu qəbildən bir çox kiçik regional festivallar var ki, turistlər arasında da geniş rəğbətə malikdir. Amma həqiqi miqyaslı qida və şərab festivalımız hələ mövcud deyil. Bu, çox gözəl ideyadır və biz bunu mütləq Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinə çatdırarıq. Amma Moskvada Azərbaycan mətbəxi festivalını keçirmək fikrimiz var - master-klasslar, kulinariya ənənələrimiz barədə söhbətlər, dequstasiyalar keçirilməsi ilə. Onun şəhərin mərkəzi meydanlarından birində keçirilməsini istəyərdik. Axı bunun özü belə çox gözəl turizmi reklam formasıdır.\n- Əsas etibarilə bunlar bir-birinə o qədər sıx qovuşur ki, bölünməz olur. Biz təzə fəaliyyətə başlayanda çoxlarını belə bir hal nəinki təəccübləndirir, hətta qıcıqlandırırdı: axı həm turoperator və nümayəndəlik eyni simada necə ola bilər. Bu gün isə açıq-aydın görünür ki, gündəlik turoperator işimiz də bir çox məqamlarında həmçinin irəliləməyə istiqamətlənir.\nBiz elə unikal paketlər hazırlamalı idik ki, öncə heç kim nə yaratmış olsun, nə də ki, istiqamətə cüzi maraq olduğundan yaratmaq fikrinə düşsün. Biz isə bunu etdik. Biz faktiki olaraq Rusiya bazarında Azərbaycanın turizm imicini yaratmağa nail olmuşuq.\nMüsahibəni rus dilində bu linkdə oxumaq olar: http://travel.vesti.ru/article_37634


Rusiyanın çökdürülməsində ABŞ-ın əlində ən əsas rıçaq odur\n14:47 13 Yanvar 2015\n“Keyfiyyət dəyişiklikləri Ukrayna proseslərinin Rusiya ilə Qərb arasında qarşıdurma parametri kimi uzun müddət davam edəcəyini göstərir. Qərb Ukrayna uğrunda mübarizəni uzatmaqdan ötrü əlavə resurslar yaratdı. Ukraynanın özündə də Rusiya ilə qarşıdurmanı uzatmaq üçün əlavə resurslar bazası yaradılıb. Qərbin Rusiyanı çökdürmək niyyəti ciddidir və təhlükəlidir. Ukrayna prezidenti Pyotr Poroşenko ritorika və PR-aksiyalar vasitəsilə Qərblə Rusiya arasındakı qarşıdurmanı intensivləşdirməklə Ukraynanın problemlərini həll edəcəyini düşünür. Bu P.Poroşenkonun əlində yeganə mümkün variantdır”.\nPolitoloq qeyd edib ki, Rusiya yalnız Krıma iddia edir: “Rusiya prezidenti Vladimir Putin Krımı rus xalqı üçün müqəddəs elan etdi: Krım slavyan xalqlarının beşiyidir. İslama və iudaizmə iman gətirənlər üçün Yərusəlimdəki Məbəd Dağı nədirsə, Slavyan xalqları üçün də Krım odur. ABŞ-la Rusiya Ukrayna ilə əlaqəli digər məsələlərdə razılığa gəldilər. ABŞ Dövlət katibi Con Kerri Rusiyanın Ukrayna ilə əlaqəli mövqeyinin dəyişdiyini etiraf etdi. Rusiya Ukraynanın ərazi bütövlüyünə dəstək verdi. Rusiyanın xarici işlər naziri Sergey Lavrov P.Poroşenkonu Ukrayna üçün yaxşı şans adlandırdı. S.Lavrov Donbasın ikinci Krıma çevrilməyəcəyini bildirdi. “İskander-M” raketlərini Kalininqraddan ölkənin içərilərinə doğru çəkdi. Məhz bu üç addıma görə Kerri Rusiyanı təriflədi. Amma Ağ Ev tamam fərqli mövqe nümayiş etdirdi. Yeri gəlmişkən, bu ən azı üçüncü dəfədir ki, belədir; ABŞ Dövlət Departamenti ilə Ağ Ev arasında anlaşılmazlıq baş verir. Sabiq dövlət katibi H.Klinton Suriya proseslərinin intensiv dövründə Bəşər Əsədin hakimiyyətdə qalmasının ABŞ üçün daha sərfəli olduğunu başa düşdü, bu mövzuda Suriya rəsmilərilə danışıq apardı, mətbuata bu istiqamətdə açıqlamalar verdi. Obama administrasiyası Klintonun hazırladığı planın tam tərsinə hərəkət etdi. İranla bağlı ABŞ-ın Dövlət Departamenti ilə Ağ Evin fikirləri bəzən polyar prizmalardan fərqlənir. Avropa dövlətlərinin Fələstinin müstəqilliyinin tanınması prosesi ABŞ Dövlət Departamentinin dəstəyilə başladı.Con Kerri hətta Fələstin dövlətinin tanınmasını sülhə gedən yol adlandırmışdı. Sonradan B.Obama administrasiyası Fələstin dövlətinin tanınmasına münasibətini dəyişdi. Beləliklə, yenidən ABŞ Dövlət Departamenti çətin vəziyyətə düşdü. İndi də ABŞ Dövlət Katibi RF-in Ukrayna məsələsindəki mövqeyinin dəyişməsinə nail olur, bunu təqdir edir. B.Obama administrasiyası isə Rusiyaya qarşı yeni sanksiyalar tətbiq edir. Belə vəziyyət Ukrayna proseslərinin tənzimlənməsini deyil, P.Poroşenkonun konfliktogenliyinin güclənməsinə xidmət edir. P.Poroşenko Ukraynanın bloklara qoşulmamaq statusunu ləğv etdi. NATO dərhal Ukrayna radasının qərarını bəyəndi”.\nPolitoloq qeyd edib ki, Ağ Ev əvvəlki dövrlə müqayisədə mövqeyini yumşaltdı, amma Ukraynanın NATO-ya üzvlüyünün NATO-ya aid məsələ olduğunu bildirdi:\n“Az keçmiş ABŞ və NATO yenidən mövqelərini dəyişdilər. Ukraynanın NATO üzvlüyünə neqativ münasibət bildirmədən əlavə addımlarla bu məsələyə öz münasibətlərini bildirdilər: NATO-nun baş katibi bəyan etdi ki, Ukrayna üzvlüklə bağlı ərizə verməzdən qabaq islahatlar aparmalıdır. ABŞ isə Ukrayna, Gürcüstan və Moldovanın “ABŞ-ın NATO-dan kənar əsas müttəfiqləri” olmaq barədə müraciətinə rədd cavab verdi. Ukraynaya əvvəlcə silah vermək məsələsi müsbət fonda müzakirə olunurdusa, sonradan yenə Ukraynaya hücum və ya öldürücü silahlar verməyəcəklərini bildirdilər. NATO ümumiyyətlə Ukraynaya yeni deyil, işlənmiş, köhnə silahlar verməyə hazır olduğunu bildirdi”.\nM.Əhmədoğlu qeyd edib ki, Qərb-Rusiya qarşıdurmasında Rusiya üçün gözlənilmədən yeni istiqamət yarandı:\n“Rusiyanın Avrasiya İqtisadi Birliyi üzrə tərəfdaşları olan Qazaxıstan və Belarus həm Ukraynaya qarşı xoş münasibət göstərməyə başladılar, həm də Qərblə əlaqələrini intensivləşdiriblər. Qazaxıstan və Belarusun NATO və ABŞ-la əlaqələrini genişləndirməsi Rusiyanın səhvidir; ABŞ Kuba ilə münasibətləri normallaşdırdı. Bu barədə prezident B.Obama və Kubanın rəhbəri R.Kastro eyni vaxtda mətbuata açıqlama verdilər. Təxminən yarım əsrdən sonra münasibətlərin normallaşmasının əsas hədəfi Rusiyadır; V.Putin İranla Rusiya arasında problemlərin olduğunu açıq şəkildə etiraf etdi.İranla Rusiya arasında imzalanmış neft və digər iqtisadi əməkdaşlıq müqavilələri ABŞ-da narahatlıq yaratdı. Amma sonradan İran Rusiya ilə imzaladığı müqavilələri icra etməkdən boyun qaçırdı. Eləcə də İran Moskvada keçirilməsi nəzərdə tutulan Suriya ilə bağlı danışıqlarda iştirakdan imtina etdi. Bu danışıqlara hazır olmadığını bildirdi; Rusiyanın çökdürülməsində ABŞ-ın əlində ən əsas rıçaq Səudiyyə Ərəbistanının neftin dempinqi siyasətidir. Səudiyyə Ərəbistanının bəyanatlarından aşkar görünür ki, onların mövqeyi bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinə deyil, siyasətə söykənir. Neftin qiyməti 40 dollardan aşağı düşsə də hasilatı azaltmayacaqlarını bildirirlər”.\nRusiyanın çökdürülməsində ABŞ-ın əlində əsas rıçaq odur


Son iki tur formallığa çevrildi » Football-plus.az\n06 apr 23:29idman\nDünən qadın voleybolçuların ölkə çempionatında sonuncu – 4-cü dövrəyə start verilib. 10-cu turun oyunlarında intriqa yaşanmayıb. Dərnəgül Voleybol Mərkəzində baş tutan görüşlər “quru” hesabla başa çatıb. Bu tur həm də bütün suallara aydınlıq gətirib. Belə ki, ötən tur “Azərreyl”in növbəti çempionluğu rəsmiləşmişdisə, “Lokomotiv”in sonuncu yerdən qurtulmayacağı dəqiqləşmişdi. Bu dəfə isə “Abşeron”un gümüş, AVF-nin isə bürünc medal qazanacağı məlum olub. Bu isə son 2 turu formallığa çevirib.\nLokomotiv – Abşeron 0:3 (15:25, 11:25, 15:25), AVF – Azərreyl 0:3 (10:25, 19:25, 24:26)\n1. Azərreyl 10 10 0 30-3 30\n2. Abşeron 10 6 4 22-12 19\n3. AVF 10 4 6 13-20 11\n4. Lokomotiv 10 0 10 0-30 0\n“Azərreyl” – çempion! AVF-dən gözlənilməz qələbə “Azərreyl” növbəti çempionluğa gedir İkinci dövrə sensasiyasız başladı Ölkə çempionatının təqvimi açıqlandı


Türkiye turizm sektorunun 2016-cı ilde mümkün zereri: 10 milyard dollar - Azadliq Xeber\nTürkiye turizm sektorunun 2016-cı ilde mümkün zereri: 10 milyard dollar\nTürkiyə turizm sektorunun 2016-cı ildə mümkün zərəri: 10 milyard dollar\n30.05.2016 / 13:54 xeber –\nTürkiyənin bu il turizmdən gəlirləri 10 milyard dollar azala bilər. APA TV-nin məlumatına görə, yanvar-aprel aylarının statistik göstəriciləri belə söyləməyə əsas verir. "Turizmdatabank"ın açıqladığı hesaba əsasən, bu öl Türkiyəyə gələn turistlərin sayı 8 milyon nəfər azalacaq.\n2016-cı ilin yanvar-aprel aylarında Türkiyəyə gələn turistlərin sayı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 16,5 faiz azalıb. Ötən ilin ilk dörd ayında ölkəyə 6,967 milyon turist gəlibsə, bu il bu rəqəm 5,816 min nəfər olub.\n2016-cı ildə Türkiyəyə Rusiyadan gələn turistlərin sayı 67,6 faiz, Almaniyadan gələn turistlərin sayı isə 21,4 faiz azalıb. Yay mövsümündə otellərdə rezerv faizi son dərəcə aşağı olduğundan bu il Türkiyənin turizm sektorundan gəlirlərinin 10 milyard dollar azalacağı gözlənilir.


Heyvanlara Səyahət | BiləR 2022\nBudur, həqiqətən də köpəyinizlə səyahət etmək üçün nə qədər xərc tələb olunur\nEv heyvanınızın xidmət heyvanı, emosional dəstək heyvanı və ya səyahətdə başqa bir kateqoriyaya uyğun olub olmadığını bilmək.\nABŞ-da ən yaxşı it dostu 7 kamp\nEv heyvanları üçün düşərgə axtarışı üçün saatlarla vaxt keçirməməyiniz üçün ABŞ-da ən yaxşı it dostu düşərgə yerlərinin siyahısını hazırladıq.\nAmerican Airlines, ev heyvanları üçün birinci sinif kabinlərini elan etdi\nAmerika Hava Yollarının yeni Birinci Sınıf Heyvan Kabinləri sayəsində ən hiddətli ailə üzvləriniz lüks səyahətlərdən həzz ala bilərlər.\nDachshund, Coronavirus səbəbiylə 5 aylıq ayrılıqdan sonra ailəsinə qovuşdu\nDachshund nəhayət koronavirus pandemiyası səbəbiylə onlardan beş ay ayrıldıqdan sonra Avstraliyadakı ailəsinə qayıdır.\nBir ev heyvanına mükəmməl himayəçi olmaq üçün nə lazım olduğunu merak edirsinizsə, Petfinder-dəki dostlarımızın köməyi ilə bilmək lazım olan hər şeyi topladıq. İndi karantin dövründə bir ev heyvanını necə övladlığa götürmək və ya necə inkişaf etdirmək barədə.\nHotels.com, 'Yaradılış Tənqidçiləri' proqramı çərçivəsində ölkədəki otelləri nəzərdən keçirmək üçün üç ev heyvanı axtarır. Müraciət qaydaları.\nDünyanın ilk İtlər üçün lüks otelinin içərisində\nLondonun West End-dəki Urban Mutts-də işçilər akupunktur, masaj və reiki tətbiq edirlər və otaq xidməti gecə-gündüz mövcuddur.\nSan Diego, it dostu bir tətil üçün ən yaxşı yerdir - Budur, orada olduğunuz zaman balanızla nə etməli (Video)\nSan Diego insanlar və onların ev heyvanları üçün əla bir tətil fikiridir. Budur ən yaxşı it dostu restoranlar, çimərliklər, barlar və otellər.\nEv Heyvanları İndi Amtrak'ın Həftə içi Acela Qatarlarına xoş gələcəksiniz\nAmtrak, tüklü dostlarınızla səyahət etməyi hər zamankindən daha asanlaşdırır, iş günləri Acela qatarlarında dörd ayaqlı sərnişinlərə icazə vermək üçün ev heyvanları proqramını genişləndirir.\nABŞ-da ən yaxşı it dostu yürüyüşlər - Asan Döngələrdən Sərt Treklərə\nABŞ-da bu it dostu yürüyüş parkurları həm də çarpıcı göl, şəlalə və dağ mənzərələri təqdim edir.\nEv Heyvanları ilə Səyahət: Kürklü Dostunuzla Uçuş və ya Sürücülük Bələdçiniz\nEv heyvanları ilə səyahət haqqında bilməli olduğunuz hər şey, o cümlədən mütləq məhsullar və daha çox şey.\nBu tropik ada qəbul edə biləcəyiniz bala ilə doludur (video)\nTürklər və Caicos'daki Providenciales'deki Potcake Place xeyriyyə heyəti, sevimli Potcake balalarını qurtarır və övladlığa götürməyə hazırdır. Oxuyun.\nDelta, CarePod'u təqdim edir - Ev heyvanları ilə meh bir səyahət etmək üçün yeni bir yük heyvan daşıyıcısı (Video)\nDelta, sərnişinlərə real vaxt yeniləmələrini təqdim edəcək, uçuş boyunca tökülməz su qabını doldurmaq üçün quraşdırılmış nəmləndirici sistemə və qorumağa yönəlmiş sənaye möhkəm divarlarına sahib yeni bir heyvan daşıyıcısı olan CarePod ilə ev heyvanlarının valideynlərini əsəblərini azaldır. ev heyvanları istilik dalğalanmalarına qarşı. Amerika Birləşmiş Ştatlarının səkkiz hava limanında: Atlanta, Boston, Los Angeles, Minneapolis, JFK və New York, San Francisco və West Palm Beach'deki LaGuardia'da mövcud olacaq.\nFeds deyirlər ki, Aviaşirkətlər Pit Bulls və ya digər it cinslərini uçmağı qadağan edə bilməz\nDelta Hava Yolları 'pitbull tipli itlərin' uçuşlarda qarşılanmadığını elan etməsindən bir il keçdikdən sonra, ABŞ Nəqliyyat Nazirliyi, havayollarının itlərinə cinslərinə görə qadağan etməsini qadağan edən bir açıqlama verdi.\nCharleston'u ziyarət etmək üçün bir it dostu bələdçi\nBala ilə yola dəyirsən? Charleston üçün it dostu səyahət bələdçimizi burada oxuyun.\nBu New Utah Otelində hər şey Köpəklər ilə dizayn edilmişdir - lakin İnsanlar da xoş gəlmisiniz (Video)\nYuta ştatının Kanab şəhərində öldürülməyən heyvan sığınacağı olan Best Friends Heyvanlar Cəmiyyətinə məxsus və idarə olunan bir otel olan Best Friends Roadhouse and Mercantile xüsusi olaraq ev heyvanları üçün yaşayış yerləri təklif edir. Ancaq insanlar da xoş gəlmisiniz.\nCütlər və solo səyahət edənlər, Florida ştatının Key West şəhərindəki The Marker Key West Harbour Resort'dakı 'Woof You Mine' paketi ilə özlərini və köpəklərini xüsusi bir Sevgililər Günü ilə müalicə edə bilərlər.\nNəqliyyat Departamentinin yenilənmiş qaydalarına görə, emosional dəstək heyvanları xidmət heyvanları hesab edilmir.\nUtahdakı Bu Öldürülməyən Heyvanların Qoruğu Evcil bir mərkəzli bir otel açır - İnsanlar da xoş gəlmisiniz\nƏn Yaxşı Dostlar Heyvanlar Cəmiyyəti ev heyvanlarına uyğun bir otel açır - insanlar da xoş gəlmisiniz.\nİdman ayaqqabılarında ən rahat sürüşmə\nqadınlar üçün ən yaxşı qış ceketləri\naşağı qat yoga şalvar\naruba nə vaxt yenidən açılacaq\nDisneyin Ən Məşhur Gəzintilərindən biri, İrma qasırğası tərəfindən çox zərər gördü\nTodayTix Cəbhə İşçilərinə 1000 Broadway Bileti Verir\nSinqapur Hava Yollarının Yeni Təyyarələri Uçuş təcrübənizi əvvəllər heç olmadığı kimi edəcəkdir\nİddiaya görə Qadına Rəqs Etdi, Uçuş boyu davaya başlamazdan əvvəl Digər Sərnişinləri Parıldatdı\nAvstraliya Çimərliyində Yeni Yuyulmuş Kəşf Edilmiş Şüşədəki Ən Köhnə Mesaj (Video)


BDU-nun Filologiya fakültəsinin tələbələri ölkəmizi Kazanda keçiriləcək beynəlxalq festivalda təmsil edəcək\n11-14 noyabr 2018-ci il tarixlərində Rusiya Federasiyasının Kazan şəhərində “Təhsilin inkişafı” Dövlət Proqramı çərçivəsində Rusiya xalqlarının və MDB-yə daxil olan türkdilli ölkələrin ədəbiyyatlarına həsr olunmuş şagird və tələbələrin beynəlxalq festivalı keçiriləcək.\nFestival iki turdan - regional və yekun mərhələlərdən ibarətdir. İlk mərhələ - regional tur 15-20 oktyabr 2018-ci il tarixlərində baş tutub. Yekun tur isə 11-14 noyabr 2018-ci il tarixlərində Kazan Federal Universitetinin bazasında keçiriləcək.\nTədbirdə Rusiya Federasiyasına daxil olan milli respublikaların orta ümumtəhsil müəssisələrinin 10-11-ci sinif şagirdləri, peşə təhsili müəssisələrinin tələbələri, habelə humanitar və qeyri-humanitar yönümlü ali təhsil müəssisələrinin və MDB-yə daxil olan türkdilli ölkələrin universitet tələbələri iştirak edir.\nFestival şagird və tələbələr tərəfindən bədii əsərlərdə təcəssüm olunmuş ümumbəşəri və milli-mədəni dəyərlərin dərk edilməsində, onların mənəvi mövqelərinin, Vətənə olan məhəbbət hissinin, estetik zövqünün, nitq və ünsiyyət mədəniyyətinin formalaşmasında, habelə Rusiya Federasiyasının və MDB-yə daxil olan türkdilli ölkələrin istedadlı gənclərini aşkar olunması və onlara dəstək verilməsində mühüm rolunu oynayır.\nFestivalın auditoriyası Azərbaycan, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Özbəkistan (Qaraqalpaqıstan), eləcə də Rusiya Federasiyasının Kalmıkiya, Komi, Altay, Saxa (Yakutiya), Buryatiya, Xakasiya, Kabardin-Balkar, Mordoviya, Tatarıstan, Udmurtiya və bir sıra digər milli respublikalarının istedadlı tələbə gənclərini əhatə edir. Müsabiqənin regional turunda iştirak etmək arzusunda olan tələbələr təşkilat komitəsi tərəfindən təklif olunmuş mövzulardan birinə aid elmi məqalə təqdim etmiş, ilkin dəyərləndirmənin nəticəsi olaraq, regional mərhələnin qalibləri final turunda iştirak etmək üçün dəvət olunublar.\nBu mötəbər tədbirdə ölkəmizi regional turun qalibləri – Bakı Dövlət Universiteti Filologiya fakültəsi rus bölməsinin IV kurs tələbələri Şərafutdinova Cəmilə və Məmmədova Zümrüd təmsil edəcəklər.\nFestivalın yekun turu çərçivəsində müsabiqənin əsas şərtlərindən əlavə Rusiya və MDB ölkələrinin milli ədəbiyyatların inkişafı və qarşılıqlı əlaqələri üzrə aparıcı mütəxəssislərin iştirakı ilə dəyirmi masalar, ustad dərsləri, yaradıcı görüşlər, elmi-kütləvi mühazirələrin keçirilməsi nəzərdə tutulur.


AR-nın Əmək Məcəlləsi (II hissə)\nBu Məcəllədə nəzərdə tutulan qaydada natamam iş günü və ya natamam iş həftəsi ilə işləyən işçilərə əmək haqqı işə sərf edilmiş vaxta mütənasib və ya görülən işin faktik hasilatına görə ödənilir.\n3. 2 aydan az işləmiş işçilər üçün orta aylıq əmək haqqı aşağıdakı qaydada hesablanır: işçinin faktik işlənmiş günlər ərzində qazandığı əmək haqqını həmin günlərə bölməklə bir günlük əmək haqqı müəyyən edilir, alınan məbləğ əmək haqqı saxlanılan iş günlərin sayına vurulur.\ng) hərbi mükəlləfiyyətlə bağlı vəzifələrin yerinə yetirilməsi üçün hərbi və xüsusi toplanışlara və səlahiyyətləri daxilində hərbi komissarlıqların cəlb etdiyi digər hərbi tədbirlərdə iştirak etdikdə, habelə hərbi nəqliyyat vəzifəsinin yerinə yetirilməsi ilə əlaqədar ezam olunduqda; \nl) bilavasitə qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş, habelə işəgötürən tərəfindən müəyyən edilən digər hallarda.\nMaddə 182. Müəssisədaxili intizam qaydaları\n2. İntizam nizamnamələrində yalnız bu Məcəllənin «Əmək və icra intizamı» bölməsi ilə müəyyən edilmiş normalardan fərqli müddəalar nəzərdə tutula bilər. İntizam nizamnamələri mövcud olan müəssisələrdə digər əmək münasibətləri isə bu Məcəllə ilə tənzimlənir.\n3. İntizam nizamnamələri qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada həmkarlar ittifaqları təşkilatının iştirakı ilə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən qəbul edilir.\nİyirmi doqquzuncu fəsil\nc) kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulmuşdursa, aylıq əmək haqqının 1/4-i məbləğindən çox olmamaq şərtilə cərimə etmək;\nç) əmək müqaviləsini bu Məcəllənin 70-ci maddəsinin «ç» bəndi ilə ləğv etmək.\n4. İşəgötürənin bu maddədə nəzərdə tutulmuş intizam məsuliyyətinə cəlb edilməsi onun işəgötürəni hesab edilən vəzifəli şəxs, müəssisənin mülkiyyətçisi, müəssisə dövlət mülkiyyətində olduqda isə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən həyata keçirilir. İşəgötürən inzibati və ya cinayət məsuliyyətinə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada cəlb edilir.\n2. İntizam tənbehi, işçi tərəfindən əmək və ya icra intizamının pozulduğu aşkar edildiyi gündən bir ay keçənədək verilə bilər. İşçinin xəstə olduğu, yaxud məzuniyyətdə, ezamiyyətdə olduğu vaxt həmin müddətə daxil edilmir.\n3. İntizam xətasının törədildiyi gündən altı ay keçdikdən sonra işçiyə intizam tənbehi verilə bilməz. Müəssisənin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətinin auditinin (yoxlanılmasının, təftiş aparılmasının) nəticələri ilə aşkar edilmiş vəzifə hüquqpozması ilə bağlı intizam xətalarına görə isə işçiyə həmin xətalar törədildiyi gündən iki il keçdikdən sonra intizam tənbehi verilə bilməz. Cinayət işi üzrə icraat bu müddətə daxil edilmir.\n4. İdarə, müəssisə və ya təşkilatın korrupsiya ilə əlaqədar hüquqpozmalarla bağlı məlumat vermiş işçisi barəsində intizam tənbehini tətbiq edən idarə, müəssisə və ya təşkilat intizam tənbehinin qanunla müəyyən edilmiş hallardan irəli gəlməsini və korrupsiya ilə əlaqədar hüquqpozmalarla bağlı məlumata aidiyyəti olmadığını əsaslandırmalıdır.\n1. İntizam tənbehi, yalnız işçi ilə əmək müqaviləsi bağlamaq, onun şərtlərini dəyişdirmək və ona xitam vermək səlahiyyətinə malik olan işəgötürən tərəfindən verilə bilər.\n3. Bu maddənin birinci və ikinci hissələrində göstərilən vəzifəli şəxslərdən savayı başqa vəzifəli şəxslərin işçilərə intizam tənbehi verməyə ixtiyarı yoxdur. Əgər bu qaydaların əksinə olaraq işçiyə intizam tənbehi vermək səlahiyyəti olmayan vəzifəli şəxs tərəfindən verilibsə, onun əmri hüquqi qüvvəsi olmayan puç (əhəmiyyətsiz) əmr hesab edilir.\n2. İşçi verilən intizam tənbehindən nəticə çıxararaq əmək funksiyasını yüksək səviyyədə yerinə yetirərsə, müəssisədaxili əmək və intizam qaydalarını pozmazsa işəgötürən işdə fərqləndirilmə qaydasında intizam tənbehini vaxtından əvvəl öz əmri (sərəncamı, qərarı) ilə ləğv edə bilər.\nİşəgötürən və işçinin qarşılıqlı maddi məsuliyyətini müəyyən edən hallar\n1. Əmək münasibətləri prosesində əmək müqaviləsi üzrə işəgötürən və işçi öhdəliklərini yerinə yetirərkən birinin digərinə vurduğu ziyana görə bu Məcəllədə və müvafiq normativ hüquqi aktlarda göstərilmiş qaydada qarşılıqlı maddi məsuliyyət daşıyırlar.\n2. Tərəflər, maddi ziyanın məbləğini və onun vurulduğunu, habelə digər tərəfə ziyan vurmaqda təqsiri olmadığını iddia etdikdə bunu sübut etməyə borcludurlar.\n1. Mülkiyyətçi ilə əmək müqaviləsi əsasında fəaliyyət göstərən işəgötürən, özünün qanunazidd hərəkətləri nəticəsində mülkiyyətçiyə vurduğu ziyana görə bu Məcəllə ilə və digər normativ hüquqi aktlarla müəyyən edilmiş qaydada və hallarda tam maddi məsuliyyət daşıyır.\nİşəgötürənin işçiyə vurduğu ziyana görə maddi məsuliyyəti və onun həlli qaydaları\n1. Bu Məcəllənin 195-ci maddəsində göstərilmiş hallar işçi tərəfindən aşkar edilərək müəyyən olunduqda, habelə müvafiq səlahiyyətli vəzifəli şəxsin (orqanın) — müəssisənin maliyyə-təsərrüfat fəaliyyətini yoxlayan təftişçinin, auditorun, habelə auditor təşkilatının, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının və onların vəzifəli şəxslərinin qərarı, rəyi, arayışı, habelə məhkəmənin hökmü (qətnaməsi, qərarı) ilə müəyyən olunduqda, işçiyə dəyən maddi ziyan ödənilir.\n2. İşçi, bütövlükdə və qismən işəgötürənin qərarı ilə razılaşmadıqda, habelə müəyyən edilmiş müddət ərzində ona yazılı cavab verilmədikdə dəyən ziyanın ödənilməsi barədə iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edə bilər.\na) saxlanmaq və başqa məqsədlər üçün işçiyə verilmiş əmlakın və digər sərvətlərin salamatlığını təmin etməməyə görə əmək müqaviləsi bağlanarkən, habelə əmək münasibətləri prosesində əmək funksiyasının xarakteri ilə əlaqədar olaraq işçinin öz üzərinə tam maddi məsuliyyət götürməsi haqqında işəgötürənlə yazılı müqavilə bağlandıqda;\nç) əmlakı və ya digər maddi sərvətləri qəsdən korladıqda, məhv etdikdə, habelə digər üsulla işəgötürənə qəsdən ziyan vurduqda;\nd) alkoqol, toksik (zəhərli), psixotrop maddələrdən və ya narkotik vasitələrdən sərxoş vəziyyətdə ziyan vurulduqda; \nə) işəgötürənin şəxsiyyətini ləkələyən, şərəf və ləyaqətini alçaldan, habelə həqiqətə uyğun olmayan böhtanlı və təhqirli iftiralar, yalan məlumatlar yaymaqla onun sahibkarlıq fəaliyyətinə ciddi xələl gətirmiş mənəvi ziyan vurulduqda.\n2. İşlərin yerinə yetirilməsinin, xidmətlərin göstərilməsinin xarakterindən asılı olaraq işəgötürən etibar edərək verdiyi əmlakın maddi və ya digər sərvətlərin saxlanması, emalı, satışı, daşınması, istifadəsi və başqa əməliyyatların aparılması zamanı müəyyən kollektiv üzvlərinin hər birinin maddi məsuliyyəti dərəcəsini müəyyən etmək, habelə onlarla tam maddi məsuliyyət barədə yazılı müqavilə bağlamaq mümkün olmadığı hallarda kollektiv (briqada) məsuliyyət haqqında müqavilə bağlanıla bilər.\n1. İşçi əmək funksiyasını yerinə yetirərkən təbii fəlakət — sel, daşqın, uçqun, quraqlıq, yanğın və digər qarşısıalınmaz qüvvə, normal təsərrüfat, istehsalat, texnologiya riski, işçinin təqsiri olmadan maşın-mexanizmlərin, avadanlıqların, cihazların və başqa istehsal vasitələrinin və alətlərin sınması, korlanması, habelə son zərurət və ya zəruri müdafiə nəticəsində işəgötürənə vurulan ziyana görə o, maddi məsuliyyət daşımır. Bu hallar tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə müəyyən edilməzsə, qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada məhkəmə tərəfindən müəyyən edilir.\n2. İşçinin hərəkət və ya hərəkətsizliyi nəticəsində vurulan faktik ziyandan əlavə işəgötürənin gələcəkdə əldə edə biləcəyi gəlirin, mənfəətin itirilməsinə görə işçi maddi məsuliyyət daşımır.\n3. Əgər işçi qabaqcadan bilə-bilə, qəsdən işəgötürəni gələcəkdə əldə edə biləcəyi gəlirdən, mənfəətdən məhrum etmək üçün qanunazidd hərəkətləri (hərəkətsizliyi) ilə işəgötürənə müəyyən ziyan vurmuşdursa, onda o, yalnız məhkəmənin qərarı ilə işəgötürənin gələcəkdə qazana biləcəyi gəlirin məbləğində ziyana görə maddi məsuliyyətə, həmçinin qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş qaydada digər məsuliyyətə cəlb edilə bilər.\n4. Ziyanın məbləği əvəzinə işçi işəgötürəninin razılığı ilə korlanmış, itirilmiş əmlakın əvəzinə eynilə başqasını verə bilər, habelə şəxsən özü yaxud öz vəsaiti ilə onu təmir edə bilər.\nƏməyin mühafizəsi normaları, qaydaları və prinsipləri\ntəhsil və əlavə təhsil müəssisələrində əməyin mühafizəsi üzrə mütəxəssislərin hazırlanması və əlavə təhsili; \nistehsalatda baş vermiş hər bir bədbəxt hadisənin hökmən araşdırılması, uçota alınması, təhlil edilməsi və bunun əsasında istehsalat xəsarətlərinin, zədələrinin və peşə xəstəliklərinin vəziyyəti barədə işçilərə dürüst məlumatların verilməsi; \nİşəgötürənlər, işçilər, habelə ayrı-ayrı fiziki şəxslər əməyin mühafizəsi problemlərini həll etmək üçün birləşərək ictimai birliklər haqqında qanunvericiliyə müvafiq olaraq fəaliyyət göstərən ictimai birliklər yarada bilərlər. Dövlət hakimiyyəti orqanları, habelə işəgötürənlər bu ictimai birliklərə hərtərəfli kömək göstərməli və əməyin mühafizəsinin təmin edilməsi barədə normativ hüquqi aktları qəbul edərkən onların təkliflərini və tövsiyələrini nəzərə almalıdır.\nƏməyin mühafizəsinin hüquqi, təşkilati-texniki və maliyyə təminatı\nMaddə 217. İstehsalatda baş verən bədbəxt hadisələrin araşdırılması və uçota alınması qaydaları\n1. İşəgötürən istehsalatda baş verən bədbəxt hadisələrin ağırlıq dərəcəsindən asılı olmayaraq hadisənin araşdırılması üçün dərhal həmin hadisə baş verən günü əmək qanunvericiliyinə əməl olunmasına dövlət nəzarəti həyata keçirən orqana məlumat verməyə borcludur. \n3. Bədbəxt hadisənin araşdırılması başa çatdıqdan sonra işəgötürən tərəfindən bir gündən gec olmayaraq qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada müvafiq akt tərtib edilməli və onun bir nüsxəsi mütləq zərərçəkən işçiyə təqdim olunmalıdır. \n4. Bədbəxt hadisənin baş vermə faktını gizlədən, aparılan araşdırılma barədə müvafiq akt tərtib etməkdən boyun qaçıran işəgötürən, onun səlahiyyətli vəzifəli şəxsi qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada məsuliyyət daşıyır. \n5. Bədbəxt hadisələrin araşdırılmasının, uçotunun aparılması bu maddədə nəzərdə tutulmuş qaydalar əsasında müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən təsdiq edilmiş normativ hüquqi aktla tənzimlənir. \n1. Dövlət müvafiq təhsil müəssisələrində ölkədə mövcud istehsalat xüsusiyyətlərini nəzərə almaqla əməyin mühafizəsi üzrə mütəxəssislərin hazırlanmasını təmin edir. \n2. İşəgötürənlər həmkarlar ittifaqları təşkilatlarının iştirakı ilə əməyin mühafizəsi üzrə işçilərin təlimi və əlavə təhsili sistemini təşkil etməli və qanunvericiliyə müvafiq həyata keçirməlidirlər. \n4. İşçilərin təliminin və əlavə təhsilinin bütün formalarında əməyin mühafizəsi üzrə təlim nəzərdə tutulmalıdır. İşəgötürən işə qəbul edilən və başqa işə keçirilən işçilərə əməyin mühafizəsi üzrə təlimatlar verməli, onlara təhlükəsiz iş üsullarından istifadə etməyin və bədbəxt hadisələrdən zərərçəkənlərə ilk tibbi yardım göstərilməsi qaydalarının öyrədilməsini təşkil etməlidir. \n5. ləğv edilmişdir\nmüəssisələrin mənfəətindən ayırmalar; \nOtuz beşinci fəsil\nİşçinin əməyin mühafizəsi hüququnun həyata keçirilməsi üçün təminatlar\n3. İş yerində bədbəxt hadisə nəticəsində əmək qabiliyyətini itirmiş və ya peşə xəstəliyinə tutulmuş və müvafiq həkim məsləhət komissiyası və ya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının rəyi əsasında yüngül işə müvəqqəti keçirilmiş işçilərə əvvəlki əmək haqqı ilə yeni iş yerindəki əmək haqqı arasındakı fərq ödənilir. Bu fərq işçinin əmək qabiliyyəti bərpa olunanadək və ya əlillik , 18 yaşınadək sağlamlıq imkanlarının məhdudluğumüəyyən edildiyi vaxtadək ödənilməlidir. \n3. Həmkarlar ittifaqlarının nümayəndələri istehsal obyektlərinin və vasitələrinin sınağı və istismara qəbulu üzrə dövlət komissiyalarının işində, istehsalatda bədbəxt hadisələrin araşdırılmasında, əməyin mühafizəsi vəziyyətini, onun yaxşılaşdırılması üçün kollektiv müqavilələrdə nəzərdə tutulmuş tədbirlərin yerinə yetirilməsi üzrə yoxlamalarında iştirak edirlər. Vəzifəli şəxslər əməyin mühafizəsi tələblərini pozduqda, istehsalatda baş vermiş bədbəxt hadisələri gizlədikdə həmkarlar ittifaqlarının təqsirkar şəxslərin məsuliyyətə cəlb edilməsi üçün dövlət orqanları qarşısında məsələ qaldırmaq hüququ var. \n3. Ailə kəndli təsərrüfatlarında və ailə müəssisələrində əmək münasibətləri, bir qayda olaraq, bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada yazılı formada əmək müqaviləsi bağlanılmaqla tənzimlənir. Bu təsərrüfatlarda vəmüəssisələrdə əmək müqaviləsi şifahi formada da bağlanıla bilər. Bu halda əmək münasibəti tərəflərdən birinin tələbi ilə rəsmiləşdirilməlidir. Əmək müqaviləsinin rəsmiləşdirilməsi ailə kəndli təsərrüfatı başçısının və ya ailə müəssisəsinin rəhbərinin (işəgötürənin) əmri, sərəncamı verilməklə və ya müvafiq qaydada tərtib edilmiş ailə kitabında (jurnalında) qeydiyyata salınmaqla həyata keçirilə bilər. \n3. Kollektiv sazişlərlə bağlı mübahisələrdə həmkarlar ittifaqlarının, işəgötürənlərin birlikləri və müvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəf qismində iştirak edirlər.\nQırx birinci fəsil\nKollektiv tələblərin irəli sürülməsi və onlara baxılması\n2. İşəgötürən kollektiv əmək mübahisəsinin başlanması haqqında 3 iş günü müddətində müvafiq icra hakimiyyəti orqanına məlumat verməlidir.\nQırx ikinci fəsil\nKollektiv əmək mübahisələri həllinin barışdırıcı üsulları\n2. Vasitəçi işəgötürəndən kollektiv əmək mübahisələrinə aid olan lazımı sənədləri və məlumatları tələb etmək hüququna malikdir.\n2. Əmək arbitrajının tərkibi (3 nəfərdən az olmayaraq), reqlamenti, mübahisəyə baxılma yeri, müddətləri, arbitraja texniki yardımın təşkili tərəflərin qarşılıqlı razılığı ilə müəyyən olunur. Arbitrajın sədri arbitrlər tərəfindən öz sıralarından seçilir. Əmək arbitrajının tərkibinə mübahisənin nəticəsi ilə maraqlı olmayan şəxslər, icra hakimiyyəti, bələdiyyə orqanlarının nümayəndələri, hüquq, əmək və sosial məsələlər üzrə mütəxəssislər və digər şəxslər daxil edilə bilərlər.\n4. Əmək arbitrajında kollektiv əmək mübahisələrinə baxılma müddəti yeddi iş günündən çox olmamalıdır. Əmək arbitrajı mübahisəyə aid olan lazımı sənədləri və məlumatları almaq hüququna malikdir.\nQırx üçüncü fəsil\nKollektiv əmək mübahisələrinin həlli məqsədi ilə tətil hüququnun həyata keçirilməsi\n8. Qanunvericilik, müvafiq icra hakimiyyəti, məhkəmə və hüquq-mühafizə orqanlarında işləyən vəzifəli şəxslər tətil edə bilməzlər.\n3. Tətil yenidən başlanacağı barədə işəgötürənə 3 iş günündən gec olmayaraq məlumat verilməlidir.\nişəgötürənin və ya onların nümayəndələrinin, habelə tətildən imtina etmiş işçilərin sərbəst surətdə müəssisəyə (iş yerinə) gəlib-getmələrinə mane olan, bu şəxslərin sağlamlığına qəsd edən, şərəf və layaqətini alçaldan hərəkətlərin, müəyyən edilmiş qaydada, qarşısını alır;\n3. Tərəflərin razılığı ilə, tətilin uzun müddət davam etdirilməsi nəticəsində insanların təhlükəsizliyi, sağlamlığı üçün təhlükə yaranarsa, bu təhlükənin qarşısını almaq üçün, habelə cəmiyyətin mühüm həyati marağı ilə bağlı olan müəssisələrdə tətil keçirildiyi zaman minimum zəruri işlərin (xidmətlərin) aparılması təmin edilməlidir.\n4. Razılıq əldə olunmadığı halda minimum zəruri işlər (xidmətlər) müvafiq icra hakimiyyəti orqanı, yaxud bələdiyyələr tərəfindən görülür.\n2. Dövlətin sosial-iqtisadi siyasətinin aparılmasının ümumi prinsiplərinin razılaşdırılması ilə bağlı hallardan başqa siyasi məqsədlər güdən tətillərə yol verilmir.\n2. Məcburi arbitraj müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən yaradılır və həmin orqan tərəfindən təsdiq edilmiş əsasnamə əsasında fəaliyyət göstərir. Məcburi arbitrajın tərkibi mübahisə edən tərəflərlə razılaşdırılmaqla 5 nəfərdən az olmayaraq tək sayda təsdiq edilir. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanı məcburi arbitrajda mübahisəyə tez və qərəzsiz baxılmasını təmin edir. Məcburi arbitrajın qərarları mübahisədə iştirak edən bütün tərəflər üçün məcburidir və dərhal icra edilməlidir.\n1. İşəgötürən aşağıdakı hallarda işçilərini həmkarlar ittifaqları təşkilatını və müvafiq icra hakimiyyəti orqanını azı 10 gün qabaqcadan yazılı xəbərdar etməklə müəssisəni bağlayacağı barədə lokaut elan edə bilər:\n2. Məhkəmə, işəgötürən tərəfindən elan olunmuş lokautu əsassız və qanunsuz hesab edərsə, işçilərə dəyən maddi və mənəvi ziyanın ödənilməsi, habelə işəgötürənin qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada digər müvafiq məsuliyyətə cəlb edilməsi barədə qərar qəbul edir.\nQırx dördüncü fəsil\nFərdi əmək mübahisələri, onların tərəfləri və predmeti\nFərdi əmək mübahisələri, işəgötürənlə işçi arasında əmək müqaviləsinin, kollektiv müqavilənin şərtlərinin, habelə əmək qanunvericiliyinin və digər normativ hüquqi aktların tətbiqi zamanı yaranan və bu Məcəllə ilə müəyyən edilmiş qaydada, üsullarla və şərtlərlə tərəflərin hüquq bərabərliyi və qanunun aliliyi prinsipləri əsasında həll edilən fikir ayrılığıdır.\nQeyd: Bu maddənin üçüncü hissəsində işçiyə vurulmuş mənəvi ziyan dedikdə, işəgötürən və ya onun tabeçiliyində olan vəzifəli şəxs tərəfindən hər hansı üsulla işçinin şərəf və ləyaqətinin ləkələnməsi, alçaldılması, ona böhtan atılması, şəxsiyyətinin təhqir edilməsi, kollektiv arasında gözdən salınması məqsədi ilə barəsində həqiqətə uyğun olmayan, yalan məlumatlar yayması, habelə mənəviyyatına, əxlaq normalarına, milli qürur hissinə, etiqadına zidd olan digər əməllər və hərəkətlər başa düşülməlidir.\nMaddə 291. Dövlət hakimiyyəti orqanlarının vəzifəli şəxslərinin qanunazidd hərəkətləri nəticəsində vurulan ziyanın ödənilməsi\n1. Əmək müqaviləsinin tərəflərinin dövlət orqanlarının, yaxud onların vəzifəli şəxslərinin qanunazidd hərəkətləri və ya hərəkətsizliyi nəticəsində vurulmuş ziyanın ödənilməsini tələb etmək və bu ziyanın dövlət tərəfindən ödənilməsi hüququ vardır.\n1. Fərdi əmək mübahisələrinə, zəruri hallarda, işçinin iş vaxtından kənar vaxtlarda baxılmalıdır.\nQırx beşinci fəsil\nFərdi əmək mübahisələrinin həlli qaydaları\n3. İşçinin təkbaşına tətil etmək hüququnu hər hansı üsul və vasitə ilə işəgötürən, işçinin iş yerinin rəhbəri və ya digər şəxslər tərəfindən məhdudlaşdırmasına, habelə belə tətilin keçirilməsinə mane olmasına yol verilmir.\n6. Bu maddədə göstərilən müddətlər üzürlü səbəblərdən – iddiaçının xəstələnməsi, ezamiyyətdə, yaşayış yerindən kənarda məzuniyyətdə olması, yaxın qohumunun ölməsi və digər obyektiv hallarla bağlı səbəblərdən ötürülərsə, fərdi əmək mübahisəsinə baxan orqan buraxılmış müddəti bərpa edərək mübahisəyə mahiyyəti üzrə baxa bilər.\nFərdi əmək mübahisələrinə məhkəmələrdə baxılması bu Məcəllə, Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prossesual Məcəlləsi ilə və digər müvafiq normativ hüquqi aktlarla nizama salınır.\nMaddə 298 ləğv edilmişdir. \n1. Əgər, işəgötürən əmək müqaviləsinin bu Məcəllənin 68, 69, 70, 73, 74 və 75-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş ləğv edilməsi əsaslarını pozaraq və ya 71, 76-cı maddələri ilə müəyyən edilmiş qaydaların tələblərinə əməl etmədən, habelə 79-cu maddəsində nəzərdə tutulmuş hallara əhəmiyyət vermədən işçi ilə əmək münasibətlərinə xitam vermişdirsə, əmək mübahisəsini həll edən məhkəmə iddia ərizəsini və işin faktik hallarını araşdıraraq məcburi iş buraxma müddəti üçün əmək haqqı ödənilməklə işçinin vəzifəsinə bərpa edilməsi barədə qətnamə və ya bu maddənin ikinci hissəsinə müvafiq olaraq tərəflərin barışıq sazişinin təsdiq edilməsi barədə qətnamə çıxarır. Məhkəmə qətnamədə işçiyə iddiası üzrə dəymiş zərərin məbləğinin işəgötürən tərəfindən ödənilməsini də nəzərdə tuta bilər. \nQeyd: Bu maddənin birinci hissəsində nəzərdə tutulmuş «dəymiş zərərin məbləği» dedikdə işçinin işdən çıxarılması ilə əlaqədar işləmədiyi müddətin orta əmək haqqı, fərdi əmək mübahisəsinə məhkəmədə baxılması ilə əlaqədar məhkəmədə hüququnun müdafiəsi üçün vəkil (müdafiəçi) tutması ilə əlaqədar çəkdiyi xərclərin məbləği, eləcə də işçinin iddia ərizəsi ilə tələb etdiyi mənəvi ziyanın, işsiz qalması ilə əlaqədar borc alması, şəxsi əşyalarının satılması nəticəsində çəkdiyi, habelə digər xərclərin məcmusu başa düşülməlidir.\n2. Məhkəmənin qərarının (qətnaməsinin) icrasının dönüşünə, bu qərar yalnız işçinin, işəgötürənin, şahidlərin verdiyi yalan məlumatlara və ya təqdim etdiyi saxta sənədlərə əsaslanaraq qəbul edildiyi hallarda yol verilə bilər.\nQırx altıncı fəsil\nİşçilərin sosial sığorta olunmasının tənzimlənməsi\n1. Sosial sığorta — müvafiq normativ hüquqi aktlarda nəzərdə tutan hallarda işçilərin əmək münasibətləri prosesində itirdikləri gəlirlərinin — əmək haqlarının, əmək haqqına əlavələrin, başqa ödənclərin, həmçinin digər xərclərin müəyyən olunmuş qaydada və məbləğdə əvəzinin ödənilməsi, habelə onların itirilməsinin qarşısının alınmasına yönəldilmiş təminat formasıdır.\n1. İşçilərin sosial sığorta olunması prinsipləri, sosial sığorta hadisələri və onların müəyyən edilməsi, sosial sığorta üzrə ödəmələrin növləri, sosial sığortanın iştirakçılarının hüquq və vəzifələri, məcburi dövlət sosial sığorta haqqı, ödəmələrin təyin edilməsinin şərtləri və qaydası, vəsaitlərin mənbələri, könüllü və əlavə sığorta üzrə ödəmələrin növləri, habelə sosial sığorta sahəsində digər münasibətlər bu Məcəllə ilə, «Sosial sığorta haqqında»Dövlət sosial sığorta sistemində fərdi uçot haqqında" Azərbaycan Respublikasının qanunları və onların əsasında qəbul edilmiş başqa normativ hüquqi aktlarla tənzimlənir. \nQırx yeddinci fəsil\nBu Məcəllənin tələblərinə əməl olunmasına nəzarət. Əmək qanunvericiliyinin pozulmasına görə məsuliyyət\nİşəgötürənlər, işçilər, icra hakimiyyəti orqanları, hüquqi və fiziki şəxslər tərəfindən bu Məcəllənin, eləcə də bütövlükdə əmək qanunvericiliyi sisteminə daxil olan normativ hüquqi aktların dürüst və eyni cür tətbiq edilməsinə, onların tələblərinin düzgün yerinə yetirilməsinə nəzarəti öz səlahiyyətləri daxilində prokurorluq orqanları, habelə səlahiyyəti bu Məcəllənin 15-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş müvafiq icra hakimiyyəti orqanı həyata keçirir.\nİstər işçilər, istərsə işəgötürənlər, istərsə də başqa fiziki şəxslər bu Məcəllə ilə və əmək qanunvericiliyi sisteminə daxil olan digər normativ hüquqi aktlarla müəyyən olunmuş hüquqları pozmağa, onları hər hansı şərtlə və ya qaydada məhdudlaşdırmağa, habelə bu hüquqlardan sui-istifadə etməyə, əmək müqaviləsi ilə müəyyən edilmiş öhdəlikləri, vəzifə funksiyasını yerinə yetirməməyə görə qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada maddi, intizam, inzibati və cinayət məsuliyyəti daşıyırlar. \nAzərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinə əsasən əmək qanunvericiliyinin pozulmasına görə müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən tətbiq edilən cərimələrdən toplanan vəsaitin 25 faizi müvafiq icra hakimiyyəti orqanının işçilərinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi və maddi-texniki bazasının yaxşılaşdırılması məqsədi ilə həmin orqanın hesabına köçürülür. Bu vəsaitdən istifadə qaydası müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilir. \nQırx səkkizinci fəsil\nAzərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsinin tətbiqi ilə bağlı hüquqi tənzimləmə məsələləri\n2. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən müəyyən edilmiş qaydada müvafiq icra hakimiyyəti orqanı öz səlahiyyətləri çərçivəsində bu Məcəllənin ayrı-ayrı müddəalarının tətbiqini təmin etmək məqsədi ilə zəruri olan təlimatlar, əsasnamələr, qaydalar və digər normativ hüquqi aktlar qəbul edir.\n3. Bu Məcəlləyə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının qərarı ilə müvafiq normativ hüquqi aktlar, əmək münasibətlərinin tənzimlənməsini təmin edən sənəd nümunələri əlavə edilə bilər.\n2. Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi qüvvəyə minənədək mövcud olmuş əmək qanunvericiliyi əsasında işçilərlə şifahi formada bağlanmış və işəgötürənin əmrləri, (sərəncamları, qərarları) ilə rəsmiləşdirilmiş əmək müqavilələri yazılı formada bağlanmadığı səbəbinə görə ləğv edilə bilməz.\n1. Bu Məcəllənin və digər normativ hüquqi aktların tətbiqi zamanı işçilər və işəgötürənlər arasında yaranan fərdi və kollektiv əmək mübahisələri bu Məcəllə və Azərbaycan Respublikasının Mülki-Prossesual Məcəlləsi ilə müəyyən edilmiş qaydada bilavasitə məhkəmələr tərəfindən həll edilir.