Casino X Azerbaijan - rəsmi sayt, onlayn kazinoya giriş və bütün oyunçular üçün bonuslar\nArtbetting-az » Bukmeyker ofisləri » Casino X-in Azərbaycanda rəsmi saytı\nAzərbaycanda Casino X haqqında ümumi məlumat\nCasino X AZ – rəsmi sayta giriş\nAzərbaycandan yeni oyunçular üçün Casino X bonus kodu\nCasino X rəsmi saytında qeydiyyat\nYeni oyunçular üçün bonuslar varmı?\nCasino X – pul üçün ən yaxşı slot maşınları və slotları\nX onlayn kazinoda idman mərcləri\nAndroid və Iphone (IOS) üçün proqramlar\nCasinoX AZ rəsmi saytının mobil versiyası\nCasino X-in Azərbaycanda işləməsi – müsbət və mənfi cəhətləri\nƏgər siz uzun müddətdir ki, uduşlarınızı mütləq ödəyəcək və sizi bonuslarla mükafatlandıracaq etibarlı kazino axtarırsınızsa, Casino X AZ-a keçin. Daha ətraflı məlumatı aşağıdakı materialda tapa bilərsiniz.\nCasino X 2011-ci ildə yaradılıb və əvvəlcə onlayn mərclərin qəbulu üzərində işləyirdi. 10 ildən artıqdır ki, şirkət əla reputasiya qazanıb və daim müxtəlif reytinqlərdə birinci yerləri qazanır.\nBu, şirkətin bütün fəaliyyətinin kristal aydın olması ilə bağlıdır. Onlayn kazino Antillephone NV (Curaçao) lisenziyası altında fəaliyyət göstərir və bu, artıq şübhəli şirkətlərdən rəsmi Casino X saytında qeydiyyatdan keçən oyunçuların təhlükəsizliyindən danışır. Əsas odur ki, ədalətli oyun qaydalarına əməl edək.\nYaranma ili: 2011\nMövcud dillər: İngilis , Rus , Alman , İspan , İtalyan , Ərəb , Portuqal , Polyak\nMinimum depozit: 1$\nMinimum çəkilmə məbləği: 10$\nMinimum mərc: 0.5$\nMövcud valyutalar: RUB, USD, EUR, NOK, KZT, C AD, JYP\nYetkinlik yaşına çatmış istənilən ölkənin vətəndaşı saytda qeydiyyatdan keçə bilər. Şirkətin MDB ölkələrinə fəal şəkildə maraq göstərməsinə baxmayaraq, sayt hələ Azərbaycan versiyasını və manatla hesab açmaq imkanını əlavə etməyib, lakin artıq yaxın vaxtlarda bunu düzəldəcəklərinə söz veriblər. Siz, öz növbəsində, saytın ingilis, rus və ya hər hansı digər dillərdəki versiyası ilə işləyərək, dollar, avro, rubl və ya hətta tengedən istifadə edə bilərsiniz.\nİstənilən halda, siz bütün yeni oyunçular kimi kazinodan bonus alacaqsınız. Ancaq bu, ayrı bir müzakirə mövzusudur, çünki yalnız ofisin bonusları ilə yaşayan kifayət qədər böyük bir cəmiyyət toplanıb.\nƏgər bu kazino ilə maraqlanırsınızsa, o zaman ən vacib suallara cavab tapa bilərsiniz və materialı oxuduqdan sonra həyatda ən asan pulunuzu əldə edə bilərsiniz.\nCasino X-in fəaliyyəti qanunidir, çünki şirkət Curacao-da alınmış beynəlxalq lisenziyaya malikdir. Həmçinin, kazinoda oyunçuların təhlükəsizliyinə və bütün uduşların ödənilməsinə zəmanət verən bütün sənədlər var. Beləliklə, indi hesabınızı kəsmək və ya bloklamaqdan narahat olmaq lazım deyil. Əsas odur ki, ədalətli oyun qaydalarına əməl edək.\nŞirkətin lisenziyası daim yenilənir. Onun məlumatlarını hazırda Curacao aqreqator saytında tapa bilərsiniz. Şirkətin bütün maliyyə hesabatları da orada olacaq. Lisenziya nömrəsini və ya tələb olunan sənədi saytın altbilgisində və ya haqqımızda bölməsində öyrənə bilərsiniz.\nUnutmayın ki, lisenziyaların olması səbəbindən bu, şirkəti Azərbaycanda tamamilə qanuni etmir, çünki ölkəmizdə qumar oyunları qadağandır. Bu səbəbdən sayt bloklanıb.\nCasino X ilə işləyərkən əsas nüans ondan ibarətdir ki, bu şirkət öz fəaliyyətini bütün dünyada qanuni əsaslarla həyata keçirmək üçün bütün lazımi beynəlxalq lisenziyalara malikdir. Ancaq Azərbaycanın öz qaydaları var və burada qumar qadağandır.\nBu səbəbdən kazino saytı hazırda bloklanıb və axtarış sisteminiz vasitəsilə ona daxil olmaq mümkün deyil. Siz bu saytda istifadə oluna bilən ən müasir və işləyən Casino X güzgüsündən istifadə etməlisiniz.\nGüzgü dəyişdirilmiş domeni olan sayta müntəzəm keçiddir. Bu domen hələlik dövlətimizin qara siyahısında deyil və beləliklə, heç bir problem olmadan ona keçid edilir. Eyni zamanda, siz öz slotlarınızı eksklüziv olaraq şirkətin rəsmi səhifəsində çevirəcəksiniz ki, saxta saytdan narahat olmayasınız.\nGüzgüdən istifadə edərək saytda qeydiyyatdan keçməyə davam edə bilərsiniz, lakin bundan əvvəl siz onlayn kazino X üçün promo kodu haqqında vacib məlumatları öyrənməlisiniz . Fakt budur ki, bu şirkət artıq digər saytlardan öz səxavəti ilə seçilir, lakin daha çox üstünlüklərə malikdir. bonus kodunun köməyi ilə siz hər bir yeni oyunçu üçün artan bonus, həmçinin eksklüziv promosyonlara açıq giriş əldə edə bilərsiniz.\nUnutmamaq üçün promosyon kodunu köçürməyi və sonra onu dərhal yeni oyunçu qeydiyyat formasına yapışdırmağı tövsiyə edirik.\nQeydiyyatın özü çox sadədir və messencerdə hesab yaratmağa bənzəyir. Burada e-poçt ünvanınızı daxil etməli və parol yaratmalısınız.\nValyuta seçiminə xüsusi diqqət yetiririk. Hazırda Casino X Azerbaijan sizə manatla hesab yaratmağa icazə vermir, ona görə də siz dünyanın mövcud valyutalarından seçim etməli olacaqsınız. Gələcəkdə fikrinizi dəyişmək problemli olacaq və bu cür məsələlər şirkətin texniki dəstəyi ilə müzakirə edilməli olacaq, buna görə də əvvəlcədən düşünün.\nQeydiyyat zamanı şəxsiyyət vəsiqəsi verilmir. Beləliklə, tamamilə hər bir Azərbaycan vətəndaşı qeydiyyatdan keçə və pasportunun şəklini çəkib sayta göndərməkdən narahat olmaya bilər.\nTəəccüblüdür ki, bütün müxtəlifliyi və ideal şərtləri ilə belə, Casino X oyunçulara bonuslar təklif edir. Saytda qeydiyyatdan keçmiş yeni müştərilər üçün bonus nədir – ilk depozitdə 200% bonus + istənilən slotlarda pulsuz fırlanmalar.\nBu bonusu mərc etmək lazımdır və onun qəbzi bir anda bir neçə depozitə bölünür. Mərc standartdır – bütün mövcud slotlarda X30 mərc.\nBundan əlavə, aşağıdakı kateqoriyalara bölünə bilən bir çox başqa promosyonlar var:\nPulsuz spinlərin paylanması;\nHər ay itirilmiş vəsait üçün cashback;\nHər gün 1000 avro mükafat fondu olan turnirlər;\nQiymətli hədiyyələrin oynanılması ilə müsabiqələr;\nƏhəmiyyətli bir tarix ərəfəsində bonuslar.\nHəyatda ən asan pulunuzu toplamağa vaxt qazanmaq üçün ən son şirkət xəbərlərini izləməyi unutmayın!\nHesabı doldurmaq üçün standart bank kartlarından və elektron ödənişlərdən istifadə edə bilərsiniz . Əmanətlərin qoyulması və çıxarılması üçün komissiya yoxdur və minimum məbləğ cəmi 1 dollar və bu məbləğin başqa valyutada ekvivalentidir. Maksimum çəkilmə məbləği oyunçunun saytdakı fəaliyyətindən və statusundan asılı olaraq bir neçə on minlərlə dollara çata bilər.\nDoldurma üçün pul dərhal gəlir və pulu çıxararkən 1 saatdan çox olmayan gecikmə ola bilər. Gecikmə bankınızın işi ilə bağlıdır, ona görə də bunda şirkəti günahlandırmamalısınız.\nDigər ödəniş sistemi seçimi kriptovalyutadır. Hesabını doldurmaq komissiya və konvertasiya səbəbindən çox sərfəli deyil. Daha ətraflı şərtləri şirkətin saytında tapa bilərsiniz, lakin bu komissiya əsas ödəniş sistemi kimi kriptovalyutadan istifadə edən hər kəs üçün depozit bonusu ilə mərc edilə bilər.\nHesabınızı yaratdıqdan sonra siz əsas səhifəyə keçib mövcud çeşidlərlə tanış ola bilərsiniz. Yeri gəlmişkən, bu çeşid tamamilə hər hansı bir oyunçunu təəccübləndirə bilər, çünki burada 3000-dən çox slot mövcuddur və bu siyahı demək olar ki, hər gün doldurulur.\nBelə müxtəliflikdə itməmək üçün axtarış funksiyalarından istifadə etməyə dəyər. Burada provayderi, makaraların və slotun xətlərinin sayını və hətta dizaynını seçə bilərsiniz.\nTamamilə hər hansı bir slot demo rejimində işlədilə bilər. Bunun sayəsində siz strategiyaları sınaqdan keçirə, maşının qaytarılmasını izləyə və ya sadəcə vaxtınızı zövqlə keçirə biləcəyiniz virtual hesab alacaqsınız.\nDemo hesab rejimini aktivləşdirmək üçün sadəcə siçan kursorunu yuvanın üzərinə aparıb Təcrübə düyməsini sıxmaq kifayətdir\nOnu da qeyd etmək lazımdır ki, bu saytda təqdim olunan hər bir slot yalnız zəhmətlə illər ərzində yaxşı reputasiya qazanmış təsdiqlənmiş və lisenziyalı provayderlər tərəfindən hazırlanmışdır. Beləliklə, kazinonu zənginləşdirməyə yönəlmiş slot maşınlarının bükülmə ehtimalından narahat olmaq lazım deyil.\nƏgər siz spinning slotlarının pərəstişkarı deyilsinizsə, onda aşağıdakılar diqqətinizə təqdim olunur:\nbaccarat ilə ənənəvi kazino ;\nƏn aktiv oyunçular arasında uduş fondlarının tirajı ilə müsabiqələr.\nBu bölmələrin hər biri haqqında bir az sonra daha ətraflı danışacağıq, amma indi deyə bilərik ki, burada dünyanın bütün kazinoları arasında ən böyük slot maşın dəsti var.\nƏlbəttə ki, axtarışla əvvəlcə özünüzə işgəncə verməmək üçün sizi bu saytda olan ən yaxşı slot maşınlarının siyahısı olmadan tərk edə bilməzdik.\nƏvvəlcə əsas səhifədə olan TOP slots bölməsinə diqqət yetirməyi tövsiyə edirik. Bu bölmədə son vaxtlar əla gəlirlər göstərən slotlar və oyunçulara ən böyük uduşları paylayan quldurlar daxildir. Beləliklə, dərhal bu bir silahlı quldurlar üzərində oyuna gedin.\nBundan əlavə, saytda siz əla xüsusiyyətlərə malik bu cür yuvaları tapa bilərsiniz, məsələn:\nSlot maşını İstehsalçı % ilə RTP Cekpot\nTanrıların toqquşması Fuqaso 96.6 var\nİlahi bəxt NetEnt 96.1 var\ncanavar qızılı Praqmatik oyun 95.8 var\nMisir günəşi booongo 95.5 var\nHər kəs təxmin etmir, lakin saytdakı bəzi slotları depozit olmadan oynamaq olar. Artıq demo hesabın olması barədə danışdıq, lakin onun köməyi ilə siz real pul qazana bilməyəcəksiniz.\nPulsuz spinlərdən istifadə etmək daha asandır – pulsuz fırlatmalar. Bu cür bonuslar bayram, əlamətdar hadisə və ya digər mühüm səbəb ərəfəsində yüksəliş buraxıldıqda verilir. Bununla belə, sayta yeni slot əlavə edən provayderlər həmişə depozit bonusu əldə edə biləcəyiniz, böyük pul mükafatı uğrunda yarışa biləcəyiniz və ya pulsuz spinləri fırlata biləcəyiniz bir tanıtım yaradır.\nBu səbəbdən belə hədiyyələrdən xəbərdar olmaq və investisiya etmədən pul qazanmaq üçün heç bir depozit slotundan istifadə etməmək üçün saytın əsas səhifəsində təqdimat bannerlərinə baxmaq tövsiyə olunur.\nSaytın çeşidini öyrənməyə davam edərək, onlayn oyunlar kimi olduqca yeni və olduqca maraqlı bir fenomenlə qarşılaşa bilərsiniz. Bu, adi kazino və ya slotlara bənzəmir, çünki burada mövcud oyunları oynamalı və ondan pul qazanmalı olacaqsınız.\nSiz sadəcə lotereya biletlərini aça bilərsiniz və ya hətta mərcinizi düşməmişdən əvvəl satmalı olduğunuz bir təyyarə ilə uça bilərsiniz. Bu, çox maraqlıdır və bir çoxunuz bu cür kazinoları slotlardan daha çox sevə bilərsiniz. Azərbaycanda Casino X onlayn oyunlarını saytın əsas səhifəsindəki “digər” bölməsində tapa bilərsiniz.\nBu bölmədə slotlar və onlayn oyunlar arasında bir şey var. Megaways- in əsas cazibəsi ondadır ki, burada çoxlu sayda xətlər var və şanslar bəzən kazinoda olduğundan daha çox aşağı düşür. Ancaq unutmayın ki, burada qazanc xeyli aşağıdır.\nHəmçinin, canlı kazinolarla bölmədən keçə bilməzsiniz. Əslində, bu, bütün əsas və ənənəvi oyunları ehtiva edən bir kazinodur, lakin bütün oyun kompüterə qarşı deyil, veb-kamera yayımı ilə izlənilə bilən real diler ilə oynanılır.\nHətta bəziləri ilə söhbət vasitəsilə də ünsiyyət qura bilərsiniz ki, bu da xüsusi atmosfer yaradır və əsl kazinoya qərq olmağa imkan verir.\nSaytda cekpot tirajı müntəzəm olaraq keçirilir. Bir saat ərzində oynanan ən böyükləri yoxdur, lakin daha böyükləri də var – gündəlik və hətta həftəlik.\nBu cekpotlarda iştirak etmək üçün təklif olunan slotlara mərc qoymaq və pulunuzun bir hissəsini ümumi mükafat fonduna depozit etmək kifayətdir. Bundan əlavə, tirajın sonunda vəsait şanslılar arasında bölünəcək. Eyni zamanda, bəzi qaydalar fəaliyyətin qeydlərini aparmır, buna görə tamamilə hər bir oyunçu qazana bilər.\nCədvəl kart oyunlarını sevənlər üçün nəzərdə tutulub. Burada bütün oyunların əvvəlcədən yazılmış skriptlərə uyğun oynayan kompüterə qarşı oynanmasına xüsusi diqqət yetirilməlidir.\nBəzi mütəxəssislər artıq onlara yaxşı pul gətirən nümunələri müəyyən etməyi öyrənmişlər, buna görə də buna diqqət yetirməyə dəyər.\nHəmçinin unutmayın ki, şirkət böyük mükafat fondu olan oyunçular arasında poker turnirləri keçirir. Orada siz öz bacarıqlarınızı nümayiş etdirə və Casino X-in himayəsi altında keçirilən beynəlxalq turnirlərə dəvət qazana bilərsiniz.\nHəmçinin burada siz dünyanın bütün bahisçilərini fəth edən bir oyun tapa bilərsiniz. Aviatorun bütün məqsədi mərc etmək və sonra təyyarənin uçuşa başlamasını gözləməkdir.\nBu təyyarə qalxdıqda sürətin hesablanacağı əmsal artır. Çətinlik təyyarənin hər an düşə bilməsindədir.\nBeləliklə, təyyarənin 1.1 ilə 5.000 arasında uçacağını gözləmək olar.Lakin düzgün strategiyalar və düzgün yanaşma ilə siz bundan sərvət qazana bilərsiniz.\nSiz kazinonu uzun müddət öyrənə bilərsiniz və onun müxtəlifliyindən idman mərcləri ilə məşğul olan saytda bütöv bir bukmeker kontorunun olması yol kənarına çıxır.\nBurada siz futbol, xokkey, basketbol və hətta kiçik bazarlara aid ən populyar idman növlərinə mərc edə bilərsiniz .\nƏlbəttə ki, statistika ilə böyük bir siyahı gözləməməlisiniz, lakin əsas nəticələr yüksək marjalar olmadan təklif olunur, bu da məsafədən yaxşı qazanc əldə etməyə imkan verəcəkdir.\nTəəssüf ki, şirkətin Android və iPhone üçün öz Casino X proqramı yoxdur. Ancaq bu, tezliklə düzəldilə bilər.\nSiz də öz növbənizdə mobil telefonunuzda quraşdırılmış brauzer vasitəsilə əsas ekrana saytın qısa yollarını əlavə etməklə proqramı əvəz edə bilərsiniz.\nSadəcə bizim güzgü vasitəsilə şirkətin veb saytına daxil olun və brauzerinizin parametrlərinə keçin. Orada brauzerdən və telefondan asılı olaraq ev və ya ev düyməsini görəcəksiniz, sonra isə ana ekranda bir kliklə saytı açacaq qısayol görünəcək.\nƏgər sizə yeni Casino X proqramını telefonunuza yükləmək təklif edilirsə, o zaman bu insanlara etibar etməyin. Bu cür təkliflər yalnız kazino hesabından məlumatlarınızı yadda saxlayan zərərli faylları yükləmək üçün təmin edən fırıldaqçılar tərəfindən edilir.\nTətbiqlə bağlı bütün məlumatlar, eləcə də onu yükləmək imkanı yalnız CasinoX şirkətinin Azərbaycandakı rəsmi saytında yazılacaq.\nTətbiqin olmaması şirkətin saytın tam versiyasında olan bütün funksiyaların mövcud olduğu əla mobil versiya hazırlaması ilə izah olunur. Onun köməyi ilə siz aşağıdakıları edə biləcəksiniz:\nBütün slot və slot maşınlarını işə salın;\nİdman mərcləri etmək;\nHesabı doldurun və ya ondan pul çıxarın;\nTurnirlərdə və yarışlarda iştirak etmək;\nKömək üçün texniki dəstək ilə əlaqə saxlayın.\nEyni zamanda, mobil versiyaya uyğunlaşmaq lazım deyil, çünki dizayn eyni qalacaq. Fərq yalnız ekran həllində olacaq.\nMümkün qədər tez həll edilməli olan probleminiz varsa, onlayn söhbət vasitəsilə dəstək xidməti ilə əlaqə saxlayın. Bunun üçün ekranın sağ tərəfindəki düyməni sıxıb müraciətinizi yazın.\nOperatordan cavab qeyd etdiyiniz e-poçt ünvanına məktubla gəlir. Həmçinin yuxarıdakı əsas menyuda linkləri olan şirkətin sosial şəbəkə hesablarına da yazmaq mümkündür.\nkazino saytının əsas üstünlüklərini və mənfi cəhətlərini qeyd edə bilərik X Azərbaycan. Üstünlüklər arasında:\nÇox sayda slot və slot maşınları;\nBütün proqram təminatı yalnız təsdiqlənmiş və lisenziyalı provayderlərdən təqdim olunur;\nVəsaitlərin doldurulması və çıxarılması üçün komissiya yoxdur;\nSadiq dəstək xidməti;\nİnternetdə slotların ən yüksək gəliri;\nRahat və çoxfunksiyalı sayt;\nDemo hesabına sahib olmaq;\nÇoxlu sayda səxavətli bonuslar.\nNöqsanlara gəlincə, xidmətin fəaliyyətində işə mane olacaq ciddi problem tapa bilmədik. Bu məsələ ilə bağlı fərqli fikrin varsa, şərhdə bildirə bilərsən.\nBiz də öz növbəmizdə əminliklə deyə bilərik ki, Casino X dünyanın qumar biznesinin ən yaxşı nümayəndəsidir və siz bonusunuzu almaq və başlanğıc kapitalı üçün asan pul qazanmaq üçün elə indi saytda qeydiyyatdan keçməlisiniz.\nHaqqında FAQ Casino X-in Azərbaycanda rəsmi saytı\nBukmeker kontoru uduşları nə qədər tez geri alır?\n- Pul dərhal və ya gecikmə ilə gəlir, lakin 1 saatdan çox deyil;\nCasino X-də qeydiyyatdan keçdikdən sonra şəxsiyyəti təsdiq edən sənəd varmı?\n- Xeyr, lakin hesabınızın arxasında şübhəli fəaliyyət aşkar edilərsə, şirkətin tələbi ilə şəxsiyyətin müəyyən edilməsi mümkündür;\nBurada idmana mərc etmək sərfəlidirmi?\n- Bəli, ancaq böyük bazarlarda , çünki statistikaya və daha az populyar idman yarışlarına mərclər təvazökar görünür;\nBaşlayanlar üçün ən yaxşı oyun hansıdır?\n- Demo hesabından istifadə edərək seçdiyiniz bir neçə slotu öyrənməyinizi və onların qaytarılmasını qiymətləndirmənizi tövsiyə edirik. Saytda yüksək gəlirlə xarakterizə olunan TOP slotların siyahısına da diqqət yetirin;\nBu onlayn kazino etibarlıdırmı?\n- Bəli, şirkət beynəlxalq səviyyəli bütün sənədlərə və lisenziyalara malikdir ki, bu da onu oyunçular üçün etibarlılığın və təhlükəsizliyin qarantı edir.


Kuperoz - üz dərisində kapilyar toru: səbəblər və müalicə\n12 Oktyabr 2021 22:15\nBəzən kuperozun səbəbi hormonal pozulmalar, mədə və qara ciyərin xroniki xəstəlikləri, immunitetin zəifləməsi, güclü xroniki streslər, açıq havada (küləkdə, şaxtada və s.) tez-tez olması, bəzi dəri xəstəlikləri və s. ola bilər.\nƏgər sizdə kuperoza meyillik varsa bu kimi qaydalara əməl edin:\n- Tərkibində spirt, turşu olan üz üçün qullaq vasitələri, tərkibində kobud dənəciklər olan skrablar istifadə etmək olmaz. Kuperozu olan insanlar üçün xüsusi qulluq vasitələri var. Xüsusi antikuperoz vasitələr dərinin kapilyarlarını möhkəmləndirir. Belə vasitələrin tərkibində yaşıl çayın ekstraktı, rutin, üzüm çəyirdəklərinin yağı, qinko biloba və s. təbii komponentlər olur.\n- Dərinin əllə təmizlənməsi, pilinq, üzün lazerlə cilalanması, vakuum təmizlənmə, bal massajı, xüsusi şotka ilə massaj əks göstərişdir. Belə dəriyə ültrasəs təmizlənmə üsulu, yumşaq pilinqlər daha uyğundur.\n- Dərinin buxara verilməsi, isindirici (termik) maskalar, isindirici kompreslər kuperoza meyilli olan insanlar üçün ziyanlıdır.\n- Belə insanlar hamam və saunaya getməməli, inhalyasiya etməməli, isti su ilə üzünü yumamalıdır. Üzünü ilıq və ya sərin su ilə yumaq olar.\n- Fiziki gərginliklər və ağır əşyaların qaldırılması da əks-göstərişdir.\n- Günün altında uzun müddət ərzində olmaq, solyariyə getmək olmaz.\n- Daim çox isti, acı, ədviyyatlı qidaların, spirtli içkilərin qəbulu kuperozun artmasına səbəb olacaq.\n- Hərarətin tez-tez kəskin növbələşməsi (çöldə soyuq hava, evdə isti) də ziyanlıdır.\n- Kuperozu olan insanlar dərini daim günəşdən, küləkdən qorumalı, dərini daim nəmləndirməlidir.\n- C vitamini və rutin kuperozla mübarizədə kömək edir (bu maddələr askorutin preparatın tərkibinə daxildir).\nMüasir kosmetologiyda kuperozla mübarizədə elektrokoaqulyasiya, lazerlə müalicə, ozonoterapiya, fototerapiya, mezoterapiya kimi üsullar istifadə olunur. Hər bir konkret halda müalicə üsulu həkim dermatokosmetoloq tərəfindən seçilir. Bu kuperozun yerləşməsindən, dərinliyindən və s. amillərdən asılıdır.\n25 Oktyabr 13:12 13 030 “Milyonluq saray”ın sahibi onunla duet oxudu - VİDEO\n25 Oktyabr 20:06 7 012 Pərvin Abıyevadan cazibədar rəqs - VİDEO\n25 Oktyabr 16:14 5 843 Bu gün toyu olacaq Sevdanın gəlinlikdə ilk görüntüləri - Belə bəzəndi - FOTO\n25 Oktyabr 18:48 5 805 "Hürrəm sultan" hamamda çılpaq FOTOsunu paylaşdı\n09:44 5 635 Yevlaxda ərə gedən azyaşlı gəlin danışdı: Mənimlə cinsi əlaqədə olarkən...\n00:45 4 677 "Qəlbimi fəth etmək istəyən hər kəs yataqda da yaxşı olmalıdır" - Modeldən qalmaqallı açıqlama - FOTO\n25 Oktyabr 13:46 4 606 Hadrutda iki erməni əsgərinin güllələnmə videosunun analizi - ŞOK FAKTLAR\n24 Oktyabr 09:35 51 895 Sibel Canın lüt şəkli yayıldı - FOTO\n24 Oktyabr 11:56 36 403 "Çukur"un aktrisası sevgilisi ilə kişilər tualetində sevişərkən tutuldu - VİDEO - FOTO\n23 Oktyabr 20:36 35 403 İstanbul DƏHŞƏTLƏ ÜZ-ÜZƏ: minlərlə insan öləcək və 150 milyardlıq... - ŞOK XƏBƏRDARLIQ\n25 Oktyabr 11:51 28 474 Tanınmış müğənnimiz 35 yaşında ƏRƏ GEDİR - BƏYLƏ FOTOları\n25 Oktyabr 09:19 26 547 Aparıcı Nanənin yataq görüntüsü yayıldı - FOTO


-CÜ MÖVZU. HƏYATIN VƏ ÖLÜMÜN MƏNASI\n24-CÜ MÖVZU. İNSAN HƏYATINDA ETIQAD (INANC)\n23-CÜ MÖVZU. HƏYATIN VƏ ÖLÜMÜN MƏNASI\nİnsan probleminin vacib tərəflərindən biri həyatın və ölümün mənasıdır. Yalnız insan öz ölümünü, yaşamağını dərk edib qiymətləndirə bilir. İnsan özünüdərki şüurun müxtəlif səviyyə və formalarının vasitəsilə, o cümlədən fəlsəfə, din və incəsənət, ifadə edib qavraya bilir.\nFəlsəfə tarixindən məlumdur ki, insanın özünüdərkinin çox vacib mərhələrindən biri - onun öz taleyinə olan münasibətidir. Bu münasibətə uyğun olaraq onda müəyyən dəyərlər sistemi formalaşır; xeyir və şər, borc və hüquq, bərabərlik və ədalətlilik, ağıl və vəhy, əzabkeşlik və həzzalma. Həmin təsəvvürlərə uyğun olaraq insan öz həyatını qiymətləndirməyə başlayır.\nQədim yunan filosoilarının bu problemə münasibətləri birmənalı olmamışdır. Heraklit hesab edirdi ki, xoşbəxtlık qidalanmaqda yox, düşünməkdə və «təbiəti eşidib, ona uyğun davranmaq və danışmaqdadır».\nLevkipp isə həyatın mənasını gözəllikdən həzz almaqda görürdü. Demokrit yazırdı: «az ilə kifayətlənən xoşbəxt adamdır; əsl sərvət var - dövlət yox, ürəkdir. Biliyi də ölçü ilə artır - yoxsa cəhalət bataqlığndan çıxa bilməzsən». İnsan iki qütb arasında seçməyə məcburdur, burada əsas meyar - həqiqətdir (o da nisbidir), bu meyar yaxşı ilə pis olanı fərqləndirməyə kömək edir. İnsan - hər şeyin meyarıdır (Protaqor).\nSokrat insanları daim mənəvi və intellektual təkmilləşməyə dəvət edirdi. Onun fikrincə, şər biliksizlik üzündən əmələ gəlir, əxlaq - biliyin nəticəsi və məhsuludur. Dünya dərkolunmazdır, dərkolunan insanın qəlbi və əməlləridir. Sokrat və bir çox başqa yunan filosofları xoşbəxtliyi insanın xeyirxah əməllərində görürdülər. Kiniklər xeyirxahlığı azad, sadə, müdrik həyat kimi qiymətləndirirdilər. Kirenaiklər isə həyatı həzzalma kimi başa düşüb onun mənasını asketizm - gedonizm qütblərində axtarırdılar.\nPlatona görə gözəlliyə nail olmağın ali forması - müdriklik, ağıldır. O göstərirdi ki, dövlətliliyin Allahı Poros və kasıbçılığın ilahəsi Peniyanın oğlu Eros gözəl və eybəcər, ideal və cismani, əbədi və keçici arasındakı ziddiyyəti ifadə edir. Eros - dünyanı əhatə edən əsas hərəkətverici qüvvədir, o şeylərin özlərini ideyalara oxşatmağa, ruhları öz əvvəlki sığınacağı olan dünyaya qayıtmağa can atmağa vadar edir. Ruhun bu fəaliyyəti onun bir tərəfdən biliyə, digər tərəfdən isə ölümə can atmasında ifadə olunur.\nAristotel hesab edirdi ki, xeyirxahlıq insanlara verilmir, təbiət bizə yalnız onu qazanmaq imkanını yaradır. Xeyirxahlığa nail olmaq yollarını siyasət öyrədir. Xoşbəxtliyin şərtləri - mərdlik, səbr, haqq və ağıl-fərasət qabiliyyətləridir.\nİntibah dövründən başlayaraq insan fərdiyyətçiliyi, azadlığı əsasında qurulan xoşbəxtlik haqqında təsəvvürlər formalaşmağa başlandı. İ.Kant, bu təsəvvürləri bir qədər də genişləndirdi: insanın ali vəzifəsi əxlaqi qanunu yerinə yetirməkdir. Azad olmaq əxlaqi borcu şüurlu şəkildə yerinə yetirmək deməkdir.\nHegelin təsəvvüründə ümumdünya tarixinin, hər bir insanın başlıca məqsədi - azadlığın gerçəkləşməsi idi. O.Kont cəmıyyətin təkamülü nəticəsində insanda sosial keyfıyyətlərin heyvanilərə tədricən üstün gəldiyini qeyd edərək, göstərirdi ki, insanın əsas xoşbəxtliyi - fəaliyyətdə olmaq, daim nəyə isə nail olmaqdır. Qabiliyyətləri, bacarıqları istifadəsiz qalan insan həyatından bezir. Kont da Kant və Hegelin bu fikri ilə razılaşırdı ki, insanın yeganə hüququ - öz vəzifələrini yerinə yetirməsidir. Başqa hüquqlar həm mənasız, həm də mənəviyyatsızdır: insan cəmiyyətdən aldığını ömründə qaytara bilməz!\nF.Şlegel «On iki kitabda fəlsəfənin inkişafı haqqında» əsərində yazırdı ki, insanın təbiəti və mahiyyətinə uyğun olan yeganə keyfiyyəti - azadlıqdır. Azadlıq insanın mahiyyətidir, dünyanın inkişaf qanunları - azadlıq qanunlarıdır, onlar dünyanın bütövlülüyünü təmin edir. İnsanın azadlığı ondan ibarətdir ki, o, dünyaya təsir etmək qabiliyyətinə malikdir. İnsanın ali məqsədi - ali formaya, təşkilə qayıtmaq, onun daxilində əriməkdir. İnsan dünyanın tərkib hissəsi olaraq, sonuncunun məqsədlərinin həyata keçirilməsinə kömək edə bilər, özü də yalnız bəşəriyyət, kollektiv formasında. Yalnız bu zaman insan nəsli dünyaya təsir edərək onu formalaşdırıb tamamlaya bilər.\nFəlsəfədə ölüm haqqındakı təsəvvürlər də müxtəlifdir. Onun səbəbini bu ideyaların ifadə olunduğu dövrlərin sosial şəraitində axtarmaq lazımdır. Ölüm qaçılmaz olduğu üçün ona münasibət də spesifik xarakter daşıyır. Məsələn, XX əsrdə yaranmış ekzistensializm konsepsiyası insanın ölümə düçar olması ideyası üzərində qurulmuşdur.\nXIX əsrdə isə Artur Şopenhauer (1818-1844) «Dünya iradə və təsəvvürdür» əsərində insanı dünyanın kor «həyata olan iradəsi»nin ali pilbsi kimi təsvir edərək, onun eqoizmmdən, xoşbəxtliyin uydurulmuş bir xülya olmasından, mənasız və əzabkeş həyatından bəhs edərək yazırdı: Hər hansı bir xoşbəxtlik müsbət yox, mənfi məna daşıyır. Çünki o, adamı əzab-əziyyətdən qurtarır; qurtaran kimi yeni intizar, darıxmaq hissi yaranır. Həyatımız özündə faciənin bütün dəhşətlərini əhatə edir, lakin bununla belə biz onun bütün mərhələlərini komediya şəklində yaşadırıq. Dünya -əzabkeşliyin sığınacağıdır.\nƏgər bir adamı gəzdirib, həyatımızın bütün əzablarını ona göstərmiş olsaq, məsələn, xəstəxananın cərrahiyə əməliyyatı otaqlarını, həbsxananı, dustaqxananı, qətl və döyüş yerlərini, dilənçiliyi, kasıbçılığın qaranlıq daxmalarını, aclıq çəkən adamları - onda o başa düşər ki, Dante Aligeri cəhənnəmin təsvirini həyatdan götürüb.\nO cənnəti göstərməkdə ona görə əziyyət çəkib ki, real həyatda belə bir həqiqət yoxdur. Buna görə Dante məcbur oldu ki, cənnətin gözəllikləri əvəzinə cürbəcür təsəlli xarakterli yazılar təsvir etsin. Şopenhauer qeyd edirdi ki, mən nikbinliyin bəşər övladlarının hədsiz əziyyətləri üzərində bir istehzalı, insafsız baxış olduğunu duyuram. İnsanda eqoizm öz son həddinə çatıb.\nHər kəs öz iradəsinı, öz təsəvvürlərini başqasından üstün tutur, öz varlığıın əziz tutub qoruyub saxlayır, başqalarının ölümünə biganədir, özünün ölümünü isə axirət gününün gəlməsi ilə bərabər tutur. İnsanın şüurunda eqoizm (eynilə idrak, əzabkeşlik, həzzalma) öz son həddinə çatdırılıb, fərdlərin rəqabəti dəhşətli bir hal alıb (istər kiçik, istər böyük hadisələrdə); bütün bunlar komediyanın süjeti üçün yaxşı materialdır. Bunu biz daha aşkar şəkildə hər kəsin hər kəsə, hamının hamıya qarşı olan müharibəsində görürürük (bunu Hobbs «Vətəndaş haqqında» adlı əsərində çox gözəl təsvir edib). Dövlət eqoızmi, şəri, əzabkeşliyi aradan götürə bilmir, baxmayaraq ki, dövlətin məqsədi - hər kəsin xeyrinə olana nail olmaqdır. Hətta dövlətin daxilində müharibə qalmasa da, o, xaricdən xalqlararası müharibə şəklində dövlətə qayıdır və dəfələrlə artan borca bənzər şəkildə çoxlu qan qurbanlarını tələb edir.\nBütövlükdə bəlkə (bir vaxt) müharibə aradan qaldırılar, onda başqa bir dəhşətli hal yaranar: əhali artıqlığı, bunun nəticələrini ən cəsarətli təxəyyül belə təsvir edə bilməz. Buna görə xeyirxahlıq, məhəbbət, comərdlik mənbəyindən həm də həyata olan iradənin inkarı yaranır. Əgər bir kəs ölüm ayağında daha özü və başqası arasında eqoistcəsinə fərqi qoymursa, başqasının əzab çəkməsini özününkü kimi qəbul edirsə, ona kömək göstərirsə, hətta bu yolda özünü qurban verməyə hazırdırsa, bütün məxluqlarda özünün həqiqi, ürəkdən gələn «mən»ini tapırsa, onda o, bütun canlının əzabkeşliyini özününkü sayıb kainatdakı ağrının bir hissəsinə çevrilməlidir.\nHər bir insani dərd onun dərdidir; o, bütövü dərk edir, başa düşür ki, axırı itməkdir, əzabkeşli dünyanın mahiyyətini duyur, öz iradəsi ilə həyatdan üz döndərir, hər hansı bir sevinc qarşısında, o, özünü itirir, könüllü şəkildə arzu və istəklərindən imtina edir. Görün indi belə, iradəsi cilovlanmış adam, öz təbiəti üzərində uzun sürən və acılı-ağrılı olan mübarizədən sonra qalib gələrək, yer üzərində yalnız xalis təfəkkür, idrak məxluğu kimi qalırsa, o, dünyanın təmiz, pak bir güzgüsünə çevrilir. Daha heç nə onu dərdə mübtəla edə bilməz, nə hərislik, nə qorxu, nə paxıllıq, nə də qəzəb.\nAdam sakit, gülərüz halda bu dünyanın kabuslarına dönüb baxır, çünki sonuncular daha onun üçün tanışdır; həyat və onun obrazları səhər yuxusunun xülyaları kimi ötkəm olub, itib gedir.\nBeləliklə, Şopenhauerə görə ölüm və yaxud intihar -heç də iradənin inkarı yox, onun qüdrətli təsdiqinin bir formasıdır. İnkarın mahiyyəti ondadır ki, insan həyatın əzab-əziyyətini yox, ləzzətini rədd edır. İntihar edən isə yaşamaq istəyir, istəmədiyi şey - bu həyatın şəraitidir. Deməli, söhbət həyata olan iradədən imtina etməkdən yox, həyatın müəyyən bir ifadəsinin imtinasından gedir. İntihar -ayrıca bir hadisənin könüllü şəkildə dağıdılmasıdır; o, şeyözündələrə toxunmur, necə ki, yağış göy qurşağına toxuna bilməz; ümumiyyətlə intihar tamamilə mənasız və sarsaq hərəkətdir.\nBununla belə o, Mayanın (qədim hind fəlsəfəsində) şedevridir; çünki insanın həyata olan iradəsi özünün özü ilə hərcmərcliyinin ən biabırçı ifadəsidir. Belə bir ziddiyyəti biz həyat iradəsinin ibtidai ifadələrində də görmüşük: materiya, zaman və məkan uğrunda mübarizədə, iradənin ifadə şəkillərinin daha yüksək pillələrində və nəhayət, ən ali pillə olan ideya səviyyəsində.\nBu səviyyədə insanlar nəinki bir-birini qırır: onlar hətta özü-özünə də müharibə elan edir; gərginliyini aradan götürmək, əzablardan canını qurtarmaq üçün öz cismini məhv edir (bu, əzabkeşliyin iradəyə üstün gəlməsindən irəli gələn hadısədir). İradə azadlığının yeganə ifadəsi - iradə tərəfindən öz mahiyyətinin dərk edilməsidir. Bu yolla o, digər dərketmə yollarının motivlərindən azad olur (burada yalnız hadisələr dərk olunur).\nAzadlığın belə ifadəsi yalnız insana xasdır. Zərurət təbiətin, azadlıq isə xeyirxahlığın səltənətidir. Dünyanın daxili mahiyyətini biz iradənin bütün ifadələrində obyektlilik şəklində dərk edirik. Bu obyektliyi təbiətin qaranlıq qüvvələrin şüursuz təkanından insanın şüurlu fəaliyyətinə qədər izlədikdə, başa düşməliyik ki, iradənin sərbəst inkarı ilə yanaşı bütün məqsədsiz, rahatlıqsız axtarışlar və meyllər aradan götürülür: obyektliliyin bütün pillələrində müxtəlif formaların çoxluğu, iradənin ifadələri və sonuncunun başlıca forması olan subyekt və obyekt, digər ümumi formalar - zaman və məkan - məhv edilir.\nŞopenhauerin fikrincə, iradə olmasa nə təsəvvür, nə dünya qalmaz, yalnız heç nə qalar. Heç nənin olmasına etiraz edən, müqavimət göstərən məhz təbiətimiz, həyatımıza olan iradədir; elə əslində bu, dünyamızdır. İradə bu dünyanı aşır, özünüdərketmə nəticəsində, hər şeydə özünü tapıb, özü-özünü inkar etməklə yalnız o anı gözləyir ki, sonuncu qığılcımı sönsün, səcdə etdiyi cismi itsin. Nəticədə qarşımızda daim hədsiz mübarizə və basırıq, arzudan qorxuya, sevincdən əzabkeşliyə keçmə, heç vaxt ödənilməyən və heç vaxt səngiməyən ümid əvəzinə - Rafael və Korreconun lövhələrində təsvir edilən ruhun tam rahatlığı, sakitliyi, ümidi və aydınlığı canlanır.\nGöründüyü kimi, Şopenhauer insanın dünyadakı vəziyyətini bədbincəsinə qiymətləndirib, onun mənasızlığınıı sübüt etməyə çalışmışdır. XIX əsrin tədqiqatçıları daha bir problemlə üz-üzə gəldilər - həyatın mənasız olmasına görə ondan şüurlu şəkildə və kütləvi şəkildə imtina edilməsi problemi ilə. İntihar probleminin klassik tədqiqatını aparan E.Dürkheym 1897-ci ildə yazdığı «İntihar» əsərində dini, ailəvi, siyasi, milli və digər münasibətləri təhlil edərək, belə bir nəticəyə gəlir ki, intihar - sosial əlaqələrin pozulmasının aşkar nümunəsidir. Dürkheymin qəbul etdiyi yeganə qeyri-sosial amil - günün müddətidir.\nYayın, ilin digər uzunmüddətli günlərində ictimai həyatın dezinteqrasiyası, qeyri-stabilliyi daha aşkar hiss olunur. Müəllif intiharların aşağıdakı əsas səbəblərini fərqləndirir: eqoizm (tənhalıq, ictimai əlaqələrin zəifləməsi, kollektiv tərəfındən müdafıə edilməməsi), altruizm (fərd cəmiyyətin, qrupun mənafelərini özününkülərindən üstün tutur, məsələn, qadın ərinin qəbrinin üstündə özünü yandırır, xəstə və qocalar özünü öldürür və s.), anomiya (cəmiyyətin böhran vəziyyətinə düşməsi, ictimai tarazlığın pozulması; Dürkheym burada iqtisadi və ailə anomiyalarını fərqləndirir), fatalizm (müəyyən qrup tərəfindən nəzarətin artması və dözümsüz olması). Bu səbəblər üst-üstə düşə bilir. Dürkheymin fikrincə, ümumiyyətlə, həyatın və ölümün mənası baxımından intihar halları insanların şüurlu fəaliyyətin qanunauyğun nəticəsidir.\nHəyatın mənası problemi ilə bağlı Freydin ideyalan da ciddi maraq doğurur. «Mədəniyyətdə narazılıq» adlı məqaləsində o, yazır: «İnsan həyatının mənası haqqında məsələ dəfələrlə qoyulub, cavabı isə tapılmayıb, bəlkə də heç vaxt tapılmayacaq... Bu məsələnin əsasında insan lovğalığı, iddiaları durur. Həyatın mənası nədir? Həmin suala hələ ki, yalnız din cavab axtarmaqda cürət göstərir. Desək ki, həyatın mənası ideyası dini sistemlərlə yanaşı yaranır və dağılır, səhv etmərik».\nFreyd qeyd edir ki, insanlar yaşamağın məqsədini xoşbəxtliyə nail olmaqda görürlər, bunun konkret mənası «güclü həzzalma hissi keçirməkdədir». Sözün geniş mənasında buraya ağrının və narazılığın olmaması da əlavə olunur. Lakin həzzalma prinsipinin proqramı bütün aləmə (həm makrokosm, həm də mikrokosma) qarşı çıxış edir; o ümumiyyətlə mümkün deyil, kainatın quruluşu ona qarşı çıxır. Xoşbəxtlik - əslində gözlənilməz həzzalma, tələbatın gərginliyinin yüksək səviyyəsinin aradan qaldırılmasıdır. Belə hallar tez-tez təkrarlansa, insanda biganəlik, etinasızlıq hissi yaranar. İnsan üç qrup əziyyətlər çəkir (özündən, xarici aləmdən və digər insanlar tərəfındən).\nFreydə görə əzablardan qurtarmaq üçün bir neçə yol tapıblar: narkotiklər, yoqa, yaradıcılıq fəaliyyəti, dünya haqqındakı təsəvvürləri dəyişdirmək (məsələn, din vasitəsilə, ya da inqilab yolu ilə). Freydin özü isə bu vəziyyətdən çıxış yolunu sevmək və sevilməkdə görürdü.\nV.Frankl göstərir ki, insanın həyatını heykəltəraşın fəaliyyəti ilə müqayisə etmək olar. Təsəvvür edin ki, ona öz əsərini tamamlamaq üçün müəyyən vaxt verilir. Lakin onun nə həmin vaxtın sonu, nə də işin nə vaxt qurtaracağı haqqında məlumat yoxdur. Buna görə də öz işini nə vaxt dayandıracağnı bilmir. O sadəcə olaraq ona ayrılmış vaxtdan maksimum istifadə edir ki, əsər yarımçıq qalmasın. Lakin əgər verilmiş vaxt iş başa çatana qədər qurtarsa belə görülən işin qiymətini aşağı salmır. Həyatın fraqmentar xarakteri onun mənasını azaltmır. Ömrün uzunmüddətli olmasından biz heç vaxt onun nə dərəcədə mənalı olduğu ölçüsünü əldə edə bilmərik.\nNormal insan nə vaxtsa öləcəyindən qorxaraq özünü itirmir, ümidsizliyə qapılmır. Əksinə ona verilən ömrü mənalı yaşamağa, özündən sonra müsbət iz qoymağa çalışır. Hər bir fərdin həyatının məqsədi və amalı onun mənimsəmiş olduğu sosial ideyalarla, yaşadışı dövrün şəraiti ilə sıx bağlı olur. Məhz onlara arxanalaraq insan öz həyatını xeyir və ya şər, doğruçuluq və ya yalançılıq, ədalət və ya ədalətsizlik kimi mənəvi-əxlaqi anlayışlar üzərində qurur. Deyilənlərdən aydın olur ki, insanın həyatının mənası, ölməzliyi onun özü tərəfindən qazanılır.\nDin insanın həyatını müqəddəs dini ehkamlara əməl etməkdə, dini ayin və mərasimləri yerinə yetirməkdə, etiqad vasitəsilə Allaha, axirət dünyaya inam bəsləməkdə görür. Fəlsəfə isə bu məsələni həll edərkən ona fərdi, şəxsi və ümumbəşəri göstəricilərin vəhdəti baxımından yanaşır. Bu, real fəlsəfi humanizm ideallığını ifadə edir. Həmin ideal insanda ölüm ilə ölməzliyi, əbədi ilə müvəqqətini dialektik əlaqədə götürür.\nİnsan həyatı fiziki cəhətdən keçici olmasına baxmayaraq mənəvi baxımdan ölməzlik qazana bilir. İnsanın ölməzliyi onun qoyub getdiyi mənəvi irs, yaradıcılıq və xeyırxah əməllərdədir. Təsadüfı deyildir ki, görkəmli elm, mədəniyyət xadimləri, gözəl sənətkarlar, xalqın vətənpərvər oğulları cismən ölüb getsələr də mənən əbədiyyətə qovuşur, əsrlər boyu yaşayırlar. Deməli, insanın ölməzliyi onun zəkasının qüdrətində və humanizmində təcəssüm edir. Burada böyük Nizaminin aşağıdakı misralarını yada salmaq yerinə düşərdi:\nBioloji varlıq olan insan öz həyatının mənası üzərində düşünərkən həm də həyat və ölüm məsələlərinə öz münasibətini formalaşdırır. Bəşəriyyətin inkişafının bütün pillələrində bu məsələlər təkcə ictimai fikrin qabaqcıl nümayəndələrini deyil, həm də bütün insanların fikrini məşğul etmişdir. Onlara cavab verərkən hər şeydən əvvəl həyatın mənasız olduğu haqqında təsəvvürlərə yol verilməməlidir. Bütün digər canlılardan fərqli olaraq insan yeganə mövcudatdır ki, həyatı boyu daim özündən narazı olur, müəyyən narahathq keçirir, öz məqsədinə çatmağa çalışır. Bu onun inkişafının stimulu rolunu oynayır.\nO öz qabiliyyətlərini hərtərəfli inkişaf etdirməyə, cəmiyyətin tərəqqisinə, ümumi işin xeyrinə öz töhfəsini verməyə səy göstərir. İnsanın sosial mahiyyət daşıması, cəmiyyətdə yaşaması onu buna sövq edir.\nMüasir dövrdə təbabətin, biologiyarnın, genetikanın və digər elmlərin heyrətamiz kəşfləri insan ömrünün uzadılması üçün real imkanlar açır. İnsan orqanizmınin müxtəlif üzvlərinin köçürülməsi sahəsində qazanılmış uğurlar sübut edir ki, bəşəriyyət hazırda uzunömürlülüyü həyata keçırməyin astanasındadır. Lakin insan həyatına bu yeni baxış hər şeydən əvvəl yüksək əxlaqi prinsiplərə, humanist ideallara və dəyərlərə arxalanmalıdır. Digər tərəfdən ölüm probleminin sosial-etik və əxlaqi-humanist səpkisi getdikcə daha çox diqqəti cəlb edir. İlk nəzərdə məsələnin bu cür qoyuluşu qəribə görünə bilər: belə ki, əsrlər boyu insan daha çox ölümlə yox, yaşamaqla, həyatla bağlı problemləri həll etməyə çalışır.\nLakin etiraf edək ki, hazırda yaşamaq hüququ ilə yanaşı ölmək hüququ da çox böyük maraq kəsb edir. Bununla əlaqədar iki məsələ daha çox mübahisə doğurur: birincisi, insanın öz həyatına qəsd etməsi, intihar etməsidir. Qeyd edək ki, hətta dində də bu hərəkət pislənilir və göstərilir ki, öz həyatına qəsd edən adamı ümumi qələristanlıqda basdırmaq günahdır. İkinci məsələ uzunmüddət xəstə yatan, ölümə məhkum olan, xəstəlik dövründə əziyyət çəkən adamın həyatına müdaxilə edərək onun ölümünü sürətləndirməklə bağlıdır.\nTəsadüfı deyildir ki, hazırda evtanaziya (ağrısız, sakit, əziyyətsiz ölmək mənasını verir) problemi geniş müzakirə edilməkdədir. Burada belə bir suala cavab vermək əsas yer tutur: evtanaziyaya mənəvi cəhətdən haqq qazandırmaq olarmı və əgər olarsa onu necə qanuniləşdirmək lazımdır? Bu suallara cavab verərkən alimlər və praktiki tibb işçiləri iki mövqeyə ayrılır: a) antipaternalizm (insan həyatını ictimai mənafelərə və dövlət mənafeyinə tabe edən baxış) mövqeyində duranlar belə hesab edirlər ki, ağır xəstəliyə düçar olan insan öz bədəninin tədricən əriyib getdiyini hiss edir, çox böyük fiziki sarsıntılar keçirir. Bundan əlavə o öz qohumları və yaxınları üçün də ağır yük olduğunu başa düşür.\nBu şəraitdə insanı ölməyə qoymamaq doğru deyildir və belə halda evtanaziya tətbiqi qadağan edilməməlidir. b) digər bir nöqteyi-nəzərin - paternalizmin münasibəti isə belədir ki, insanı həyatdan məhrum etməyə haqq qazandırıla bilməz, buna görə də evtanaziyaya yol vermək olmaz. Onlar öz fikirlərini aşağıdakı səbəblərlə əsaslandırmağa çalışırlar: əvvəla, insan həyatı müqəddəs və toxunulmazdır. Digər tərəfdən, evtanaziya buna görə tətbiq edilməməlidir ki, bu halda həkim tərəfindən və ya xəstənin ailə üzvləri və qohumları tərəfindən vərəsəlik mənafeyi üzündən sui-istifadə hallarına yol verilə bilər. Nəhayət, evtanaziya «çıxmayan cana ümid çoxdur» prinsipi ilə bir araya sığmır. Yəni uzun müddət xəstəlik keçirən bir adam sağalıb normal həyata qayıda bilər.\nHəyatın mənası ağılla yaşamaqdadır. İnsanda zəkanın, ağlın böyük rolunu qeyd edən Helvetsiy yazırdı: «Ey ağıl. Səninlə insan zindanda da azaddır. Sən elə xoşbəxtliyin özüsən).1\nMüasir dövrdə həyat və ölüm haqqında fəlsəfi düşüncələr təkcə praktiki məna kəsb etmir. O həm də insanı öyrənən konkret elmlər üçün zəruridir. Fəlsəfə öyrədir ki, insan bu məsələlərə mərdliklə yanaşmalıdır. Vaxtı çatmış ölümü öz həyatının tərkib hissəsi kimi qəbul etməli, ondan qorxmamalıdır. Vaxtilə Epikur göstərirdi ki, ölümdən qorxmaq lazım deyildir. Çünki nə qədər ki, biz yaşayırıq ölüm yoxdur. Ölüm gələndə isə biz olmayacağıq.\nFəlsəfə həyatın mənasını humanizm mövqeyindən müəyyən edir. Burada fərdi və ictimai ölçülər ayrılmaz vəhdətdədir. İnsanın həyat idealında təbii-bioloji ilə sosial, ölüm və ölməzlik qarşılıqlı təsirdə çıxış edir.\nAнтология мировой философии. В 4-х томaх. T.3, C.698-704. M., 1965.\nМир философии. В 2-х томах. Т. 2, M., 1991\nВ. Осипова. Социология Эмиля Дюркгейма. M., 1974.\nФрейд. Недовольство в культуре // Философские науки,1989, №.1, с.92-101.\nEtiqad, inanc problemləri dinşünaslıqda, psixologiyada, fəlsəfədə tədqiq olunur. Psixologiya onu müəyyən mühakimələrin (dini ehkamlar, varlıq haqqında, xeyir və şər haqqında təsəvvürlər) qəbul olunması və müdafiə edilməsi qətiyyəti kimi qiymətləndirir. Dini mənada etiqad dedikdə həm Allahın varlığına və təbiətinə aid olan təsəvvürlər, həm də Allaha olan etibar, sədaqətin bütün ifadələri nəzərdə tutulur. Belə ehkamlar ya aksiom, ya da fəlsəfi ideyalar və quraşdırmalar şəklində qəbul olunurdu. Bir çox dinlərdə, məsələn, yəhudilik, xristianlıq, islamda - inam və din anlayışları eyniyyət təşkil edir.\nFrom «Olmaq və ya əldə etmək» (1976) əsərində yazırdı ki, dini, siyasi və ya şəxsi planda «inam» anlayışının iki mənası mümkündür: 1) inam - heç bir rasional sübutolunmaya ehtiyac duymadan cavab əldə etməkdir. Başqa adamların yaratdığı ifadələri insan qəbul edir, çünki həmin adamlara (məsələn, bürokratlara) o, tabe olur; belə inamı əldə edən özünə güvənir və inanır, çünki onun arxasında bu inamı yayan və müdafiə edənlər durur (bütlər, o cümlədən Allah);\n2) ikinci mənada inam - tamam başqa bir mahiyyəti kəsb edir. Varlıq prinsipinə uyğun olan inam - insanın konkret şəxsi təcrübəsi əsasında özünə, digər insanlara, bəşəriyyətə olan rasional inamdır.\nKant inam haqqında «Xalis zəkanın tənqidi» əsərində yazmışdır. O qeyd edirdi ki, bəzi transsendental ideyalar zəkanın empirik ifadəsindən uzaqlaşaraq, elə predmetlər yaradırlar ki, onların təcrübə ilə heç bir əlaqəsi olmur. Söhbət Allahdan və onunla bağlı bir sıra problemlərdən (Allahın mövcudluğunun isbatı, ruhun ölməzliyi problemi və s.) gedir. Kantın Allah haqqındakı mühakimələri bir qədər ziddiyyətlı xarakter daşıyır.\nOnun fikrincə, Allah anlayışı və mövzusu insanın idrakını yekunlaşdıran, bütöv xarakterini ifadə etməyə yönələn bir amildir, «Allah» -elə bir anlayışdır ki, o «ideal şəkildə» (o cümlədən bir çox elmlər və fəlsəfədə də) dünyanın əsasının axtarışını, qeyd şərtli və şərtsiz-şəriksizin əlaqələndirilməsini müəyyən edir. «Həqiqətən, heç bir əsası olmayan, eyni zamanda da özündə belə əsası daşıyan hadisələrin axtarışı bizi elə bir predmeti axtarmağa məcbur edir ki, hər iki tərəf onda öz təcəssümünü tapsın».\nÜmumiyyətlə, Kant «təcrübənin zəka tərəfindən ümumiləşdirilməsi və Allah ideyası arasında əlaqə yaratmaq imkanını» əldə etməsinə baxmayaraq, göstərilən əsərdə bəzi ziddiyyətlərə yer verirdi, bunun səbəbi əsərin yaradılmasının tarixi şəraitidir. Kantın dövründə nəzəri teologiya dövlət ideologiyasının vacib ünsürü idi, fəlsəfənin tədrisi üzərində də teoloji nəzarət çox güclü idi. Kantı daim tənqid atəşinə tuturdular, ona ateist deyirdilər. <\nKant Allahın ontolojı sübutuna qiymət verərkən, qeyd edirdi ki, bir tərəfdən, rasional-vasitələrlə Allahın varlığının sübut etmək olar, digər tərəfdən, bu sübutları inandırıcı etmək çətindir (ateistlər əks sübutları irəli sürəcək). Fikir müxtəlifliyi daim yaranır. Kantı düşündürən bu problem yox, başqası idi: Allah ideyası necə (nəzəri zəka hədlərində) və hansı tələbatlardan (dünyanı dərk etmək tələbatından söhbət gedir) irəli gəlir?\nAllah haqqında bütün nəzəri müddəaların əsasını insanların xalis zəka idealına nail olmaq, dünyanın bitkin, bütöv mənzərəsini yaratmaq meyli təşkil edir. Bu, həm filosofa, həm alimə, həm adi insana, həm də teoloqa xasdır.\nAllahın varlığını sübut edən adam belə düşünür: səbəblərin səbəbi var; xeyir və şər arasında qalıb seçməli olsan seçmənin də səbəbini, yəni «mənbəyi»ni axtarırsan. Əxlaq meyarının əsasının axtarışı da Allah ideyasına gətirib çıxarır, insan öz əməllərində ilahi varlığa arxalanır, bu varlıq günahsız, qüdrətli, müdrikliyin və xeyirxahlığın təcəssümü olmalıdır. Başqa sözlə, rasional vasitəsilə insanlar Allah ideyasına gəlib çıxırlar (hətta təbiəti öyrənən alimlər).\nBu onunla izah edilir ki, təbiətin də başlanğıcı, ilk təkanı olmalıdır. Zəkanın idarəedici prinsipi ondan ibarətdir ki, zəka tərəfindən quraşdırılmış bütövlüklər həm də həmin bütövlülükləri yaradan bütövlükləri nəzərdə tutur, zəkaların zəkası, xeyirlərin xeyiri və sair. İnsan zəkası, ən bütöv, ən ümumi varlığı ideal şəkildə təsəvvür edir, sonra onu obyektə çevirərək böyüdür, fərdləşdirır.\nKantın aşağıdakı fikri dini təsəvvür və etiqadlara qarşı durur: o sübut etməyə çalışırdı ki, Allah ideyasının yaradılmasının mənbələri zəkanın ifadəedici prinsipləridir, nəzəri fikrin inkişafının məhsuludur.\nEyni zamanda Kant min illərlə yaşayan dini-əxlaqi strukturlan da izah etməyə çalışmışdır. Kant dinə qarşı düşmənçilik mövqeyi tutmamışdır. O, sadəcə dinə məxsus yeri tapıb ayırmaq istəyirdi. Onun məşhur kəlamı bir çox filosofları düşündürmüşdü: «Biliyi məhdudlaşdırdım ki, inama yer ayırım». Söhbət ondan gedir ki, insan həyatında həm zəkanın, həm də dinin öz yeri vardır.\nÜmumiyyətlə, Kant Allahın mövcudluğunun üç yolla sübut olunmasında məntiqi səhvlər tapmışdı: Məsələn, kosmoloji sübut haqqında o yazırdı ki, səbəbiyyət prinsipi hissi təcrübə sahəsinə aiddir, onu fəvqəl dünyada istifadə etmək üçün heç bir əsas yoxdur. Hegel bu fikri tənqid edərək, yazırdı ki, («Allahm varlığı haqqında» mühazirəsində) Allah - dərkolunmaz bir şey deyil; onu dərk etmək olar, ikincisi, necə olur ki, təsadüf zərurətlə üz-üzə qoyulur? Hər ikisi ziddiyyətli şəkildə olsa da bir-biri ilə əlaqəlidir. Teoloji mənada - Hegel göstərir ki, bütün dünya nizamlı şəkildə inkişaf edir.\nKant yazırdı ki, təbiətin ahəngdarlığı və məqsədyönlülüyü predmetlərin formasına aiddir (materiyasına yox), Deməli, bu ahəngdarlığa nail olan, bunun üçün çalışan vardır, amma yaradan yoxdur. Hegel isə buna cavab olaraq yazır ki, dialektika forma və məzmunun bir-birindən ayrılmasına imkan vermir. Məqsəd vəzifədən ayrılmayan kimi, forma da məzmunundan ayrıla bilməz.\nKant daha sonra göstərir ki, anlayış varsa, bu heç də o demək deyil ki, varlıq da vardır. Hegel isə hesab edirdi ki, anlayış da varlığa daxildir; anlayış obyektiv şəkildə mövcuddur. Hegel Kantın bəzi müddəalarının (məntiqinin) zəifliyini göstərırdi. Hegel qeyd edirdi ki, Allah əslində -özü-özünü inkişaf etdirən bir aləmdir ki, burada insan öz fəaliyyəti ilə idealı reala çevirir.\nHegel dini inancların qanunauyğun şəkildə yaranması və inkişafını izləmişdir. O dinin tarixi haqqında çoxlu mühazirə oxumuş, onun qanunauyğunluqlarını izləmişdir. Lakin islam dini onun sxeminə sığmadığı üçün, əsasən xristianlığı mütləq ruhun inkişafı kimi göstərmişdir.\nFəlsəfə tarixində inam anlayışının digər mənaları da təhlil edilir. Xüsusilə bu, elmi idrak prosesində müəyyən biliyin empirik və rasional əsaslandırmaqla qəbul olunması mənasına aiddir. Burada inam dairəsinə dünyanın sabitliyi, əbədiliyi, maddiliyi və s. haqqındakı təsəvvürlər daxil edilir. Müasir elmi inama alimlərin hər hansı bir elmi sistem-struktur quruluşu haqqındakı təsəvvürləri daxil edilir. Belə inam dərketmə prosesində ardıcıllığı, ənənəni, sabitliyi təmin edir. T.Kun (elm sosiologiyasının banilərindən biri, XX əsr) hesab edirdi ki, alimlər yeni paradiqmanın müdafıəsi və yaradılması işini yalnız inam əsasında qura bilərlər.\nNormalara, ideallara, ideologiyaya inam olmadan elmi biliyin formalaşması mümkün deyildir. İnam alimin, ümumiyyətlə şəxsiyyətin şəxsi mövqeyini ifadə edir, eyni zamanda həyat prosesinin müxtəlif çalarlarını, o cümlədən insanın hiss və təəssüratlarını, əxlaqi dəyərlərini, iradə azadlığını özünə daxil edir.\nİnamın fəlsəfi mənasına K.Yaspers öz münasibətini bildirmişdir. O, varlığı, idrakı və insanı tarixilik baxımından öyrənməyə dəvət edir və göstərirdi ki, ekzistensiya insanın empirik varlığından, «ümumiyyətlə şüurdan» və «ruhdan» fərqli olaraq, varlığın elə bir «səviyyəsi»dir ki, o, elmın tədqiqat predmetı ola bilməz. Ekzistensiya «Mənim fəaliyyətimin və düşüncəmin mənbəyi olaraq, heç vaxt bu düşüncənin obyektinə çevrilə bilməz; onu ağıl vasıtəsilə öyrənmək mümkün deyil».\nBurada inam lazımdır, ekzistensial aydınlaşdırma bunun yeganə yoludur (bu zaman ekzistensiyanın imkanlarına müraciət edilir). Ekzistensial aydınlaşdırma heç də təlim, nəzəriyyənin yaradılması demək deyil, «inam bilik yox, əmin olmaq deməkdir». Yaspers sistem və nəzəriyyələrdən qaçmaq istəsə də, özü belə bir sistem yaratmalı olmuşdu: dünyada özünü tapmaq və idarə etmək, ekzistensial vəhy və metafizika (dünya, ruh, Allah). Onun fikrincə, dini inam dünyanın hər hansı bir predmetli ifadəsini işarəyə (simvola) çevirir, fəlsəfi inam isə - belə predmetləşmədən uzaqdır, o, yalnız insanı əmin edilə irəliyə doğru aparır.\nAzadlıq dedikdə Yaspers xristiansayağı dini azadlığı nəzərdə tutur. Ekzistensiyanın müəyyən edilməsində sərhədyanı vəziyyətlərin (ölüm, əzabkeşlik, mübarizə, günahsızlıq) əhəmiyyəti böyükdür. Belə vəziyyətdə insanın gözündə hər bir şey öz dəyərini itirir, insan bilavasitə öz mahiyyətini (daxili substansiyasını) aşkar edir; bu mahiyyət daxilən transsendensiya ilə bağlıdır. Bu əlaqə itirilmiş olduqda, fərd aciz və çarəsiz qalır.\nYaspers «Fəlsəfi inam» əsərində qeyd edirdi ki, «İncil və xristian inamı - bizim fəlsəfə idrakımızın əsasıdır». O, tarixi xristiansayağı şərh və təhlil etmişdir.\nXX əsrin digər tədqiqatçısı - Z. Freyd dini inamın maraqlı bir sahəsini təhlil edib -din və psixika, din və nevrozlar. «Bir xülyanın gələcəyi» əsərində Freyd dini inamın bəşər tarixi və mədəniyyətində rolunun mənfi olduğunu qeyd edərək, elmi inam və təfəkkürün gələcəyini nikbinliklə qiymətləndirirdi.\nFransız ekzistensialisti A.Kamyü isə dini inamını itirmiş, lakin əvəzinə yeni dayaq nöqtəsini hələ tapmamış, absurd (mənasız, çıxılmaz) faciəvi bir vəziyyətə düşmüş insan haqqında «Sizif haqqında əfsanə» əsərini yazmışdır. Belə insan böyük bir çətinliklə özündə aşağıdakı fikri aşılamalıdır: o, yalnız özünə arxalanmalı, özü dünyanın mənasızlığına qarşı çıxış etməlidir.\nYaspersdən bir əsr əvvəl yazıb yaratmış F.Nitsşe isə xristıanlığı («Antixristian» əsərində) kəskin tənqid etmiş, onu bir dini inam forması kimi yaşamaq hüququndan məhrum etməyə hazır olduğunu elan etmişdir, çünki hesab edirdi ki, bu din zəiflərin, alçaldılmışların və qulların dinidir: o, təfəkkür azadlığını, insan fəaliyyətinin müstəqilliyini qəbul etmir, hər şeydən əlini üzmüş adamlara arxalanır. Onun fikrincə, xristianlar öz azadlığını ideala, mütiliyini isə - xeyirxahlığa çeviriblər. İnsan azaddır, mütilik isə - dini elitanın öz məqsədlərinə nail olmaq üçün istifadə etdiyi bir vasitədir. Çıxış yolunu Nitsşe azad, güclü şəxsiyyətin idealının bərpasında (antik dövrün idealı) görürdü.\nMüasir dövrdə hər iki inam formaları (dini və elmi-fəlsəfi) müxtəlif elmlər tərəfindən öyrənilir, cəmiyyətin inkişafına mühüm təsir göstərir. İnam insan həyatında möcüzələr yarada bilər. İctimai ideologiya və psixologiyada, cəmiyyətin idarəolunmasında inam anlayışı xüsusı əhəmiyyət kəsb edir. O kütləvi və fərdi şüura qüdrətli təsiretmə vasitəsi kimi istifadə edilir.\nMотрошилова H.B. Pождение и развитие философских идей. M., 1991\nСовременная буржуазная философия. M., 1978\nСумерки богов. M., 1990\nФилософский энциклопедический словарь. M., 1989\nФромм Э. Иметь или быть. M., 1990


Bilal Həmdi: “Səbail”də 2 aylıq maaşım qaldı” - Olimpiya Idman NövləriOlimpiya Idman Növləri\n26 sentyabr 2019 / 13:52 Baxış sayı: 344\nKiprin “Olimpiakos” klubunun hücumçusu Bilal Həmdi müsahibə verib. Allsport.az saytı xəbər verir ki, həmkarımızla söhbətdə o, Azərbaycan premyer liqasında oynamasından və “Səbail”də yaranan problemlərdən danışıb:\n– “Olimpakos”da işlərin necə gedir?\n– Hər şey qaydasındadır. Yaxşı çempionata gəlmişəm. Ümid edirəm ki, hər şey daha yaxşı olacaq.\n– Azərbaycan çempionatı ilə müqayisə edə bilərsən?\n– Azərbaycanda yalnız 8 komanda var. Orada xeyli sayda əcnəbi olsa da, hədd hamısına oynamaq imkanı vermir. Amma burada hər şey fərqlidir. Heç bir limit yoxdur və 11 əcnəbi meydana çıxa bilər. O baxımdan rəqabət güclüdür.\n– “Səbail”ə yayda gəlib mövsüm başlamamış ayrıldın. Bunun səbəbi nə idi?\n– Maddi problemlər yarandı. Dedilər ki, komandadan getmək istəsəniz, gedə bilərsiniz. Çünki sizin bir neçə aylıq maaşınız gecikəcək. Bu səbəbdən də oradan getmək qərarı verdim. İndi yaxşı komandadayam.\n– Maaşının hamısını ala bildinizmi?\n– Yox, 2 aylıq maaşım qaldı.\n– Bu pulu almaq üçün “Səbail”lə danışıqlar aparırsınız?\n– Yox. Çünki baş məşqçi mənim getməyimi istəmirdi. O deyirdi ki, komandada qal və düzələcək. Amma mən ayrılmaq istədim. Ona görə də 2 aylıq maaşımı heç onlardan soruşmuram. Özüm ayrılmaq istəmişəmsə, soruşmaq fikrim yoxdur.\n– “Səbail” yayda xeyli futbolçu cəlb etdi. Hamı düşünürdü ki, komandanın yaxşı büdcəsi var…\n– Bunu “Səbail” rəhbərliyindən soruşun. Mən də başa düşmədim ki, nə baş verdi. Niyə belə oldu.\n– Klub rəhbərliyi ilə hər hansı söhbət oldumu?\n– Onlarla indi də münasibətim var. Baş məşqçi ilə də danışıram.


Oxu.az - Çingiz: Açıq fotolarımdan sonra cinsi azlıqlar mənə çox pis şeylər yazırdılar - VİDEO\nAzərbaycanı “Avroviziya-2019” beynəlxalq mahnı yarışmasında təmsil edən müğənni Çingiz Mustafayevin Oxu.Az-a müsahibəsi:\n- Çingiz, builki yarışmada səs-küylü hadisələr bir-birini əvəzlədi. Səncə, sənə qarşı haqsızlıq oldu?\n- Mən əvvəldən bunların olacağını gözə almışdım. Bilirdim ki, bu hadisələr baş verə bilər. Lakin buna baxmayaraq, onlar haqqında fikirləşmirdim. Mən ancaq birinci yeri qazanmağı hədəfləmişdim. Bu, yaxşı çıxış etməyimə çox kömək oldu.\n- Müsabiqədə Azərbaycana qarşı iki dəfə kobud səhv buraxıldı. Öncə bayrağımız tərs qoyuldu, daha sonra yayımlanan postkartda ölkəmizin xəritəsi Qarabağsız və Naxçıvansız nümayiş olundu. Bizim üçün kifayət qədər həssas olan bu hadisə ilə bağlı sən nəə düşünürsən?\n- Bildiyim qədər, bu hadisə araşdırılır. Bununla bağlı şikayət olub, araşdırma aparılır. Orada da bununla bağlı çox böyük qalmaqal oldu. Çünki bu, normal hadisə deyil. Ola bilsin bilməyərəkdən olub, bəlkə də təxribatdır. Şəxsən mən təxribat olduğuna inanmıram. Böyük ehtimalla bu, xaricilərin ehtiyatsızlığı ucbatından baş verib.\n- Bir neçə gün öncə səslərin yenidən hesablanaraq, dəyişilməsi müzakirələrə səbəb oldu. Çingiz öncə 297 xalla yeddinci pillədəydisə, səslərin yenidən hesablanması onu 302 xalla səkkizinci pilləyə saldı. Bu hadisəni isə lağa qoydun. Niyə birinci olmaq üçün can atdığın yarışmanı sonradan məsxərəyə qoyub, lağ edirsən?\n- Çünki bizə qarşı bu yarışmada haqsızlıqlar oldu. Biz birinci yeri qazanmaq istəyirdik. 7-ci yer bizim deyildi, 8-ci yer isə 100% bizim deyil idi. Ona görə “İnstagram” səhifəmdə yazdım ki, yarışma bitib, amma hələ də yer dəyişiklikləri olur. Bu nə dərəcə də düzgündür? Ölkə daxilində bir yarışma olsaydı, dərd yarı, amma bu böyük bir müsabiqədir. Başa düşmürəm ki, nələr baş verir və bilmirəm hələ gələn həftə nələr dəyişiləcək. Saxtakarlıq oldu deyə bilmərəm, amma bizim yerimiz 7-ci deyil idi. Avropada yaşayan həmvətənlərimiz mənə kifayət qədər səs verdilər. Düşünürəm ki, yarışmada səslər düzgün hesablanmayıb. Bu məqamları isə artıq hər kəs gördü. Mənim nəsə deməyimə ehtiyac yoxdur.\n- Yarışmada 492 xalla Hollandiyaya “Avroviziya” sevinci bəxş edən Dunkan Laurensin qalibiyyətliyini necə dəyərləndirirsən?\n- Mahnısı yaxşı idi, lakin səhnəsi zəif idi. Düşünürəm bizim mahnımız daha yaxşı idi. Biz qalib gələcəyimizi düşünürdük. Amma belə alındı. Yəqin ki, belə məsləhət idi. Əsas odur ki, biz yaxşı çıxış etdik. Ölkəmizi layiqincə təmsil etdik. Yarışma bitsə də mənə bir musiqiçi kimi yetərincə təlabat var. Avropadan çoxlu sayda yeni təkliflər almışam. Tezliklə Avropaya yol alacağam. Sənətimi orada davam etdirəcəyəm.\n- Müsabiqə boyunca nəinki səsini, eləcə də əzələlərini nümayiş etdirmək üçün kamera önünə keçib açıq-saçıq fotolar çəkdirdin. Deyirlər ki, Çingiz bu cür fotolarla cinsi azlıqların diqqətini cəlb etmək istəyirdi... Düz deyirlər?\n- Etiraf edim ki, daha da açıq şəkillər çəkdirməyimi istəyirdilər. Piarımla məşğul olan insan şalvarsız fotolar istəyirdi. Dedim ki, çılpaq şəkillər çəkdirə bilərəm, amma üstümü nə iləsə örtmək şərti ilə. Onsuz da biz dənizə gedəndə yarıçılpaq vəziyyətdə oluruq və elə fotolar çəkdirib paylaşırıq.\n- Bu yolla “Avroviziya”nın cinsi azlıq fanatlarından dəstək və səs almaq iddiaları ilə bağlı heç nə demədin..\n- İnanın səmimiyyətimə, mən bu fotolardan sonra “İnstagram” səhifəmə girə bilmirdim. Çünki orada oxuyub, gördüklərim heç xoş deyildi. Elə şəkillər və smslər göndərirdilər ki, “İnstagram”a qorxa-qorxa girirdim.\n- Məsələn sənə nə yazırdılar?\n- Çox pis şeylər yazırdılar. “Ye beni Recep, öp beni Recep” (gülür). Bu cür fotoları çəkdirməkdə məqsədim, tək cinsi azlıqlardan deyil, həm də normal insanların diqqətini cəlb etmək idi. Əgər sənin bədən quruluşun buna imkan verirsə, qarnın önə çıxmayıbsa, bədənində qüsur yoxdursa, bu cür şəkillər çəkib yaymaqda da qəbahət yoxdur. Bunu adi insanlar da normal qarşılayıb, bəyənirlər. Fotolarıma baxıb, aktiv şəkildə like və şərhlər yazırdılar. Etiraf edim ki, mənim bu cür açıq-saçıq fotosessiyam Avropada böyük səs-küyə səbəb oldu.\n- Paylaşdığın fotolar arasında bir şəkil diqqətimi çəkdi. Səhnə öncəsi kulisdə sakitcə oturub, özün özünlə danışırdın. Özünü sakitləşdirirdin, yoxsa Allaha dua edirdin?\n- Allaha dua edirdim. Çünki səsimdə problemlər var idi. Son günü səsim sözümə baxmadı. Bir sözlə “işləmədi”. Amma başa düşdüm ki, bu səhnəyə bir daha qayıdıb, qayıtmayacağım bəlli deyil. Ona görə səhnədə maksimum həzz ala bilmək üçün əlimdən gələni etdim. Səhnədə qətiyyən həyəcanlı deyildim. İki dəfə psixoloqun yanına getdim. Sonra isə gördüm ki, buna ehtiyac yoxdur. Psixoloji olaraq özümü yaxşı hiss edirdim.\n- Komadanız böyük idi. Onlarla yola gedə bilirdin ?\n- Bəzən yola getmirdim, sözümüz çəp gəlirdi. Lakin axıra yaxın hər şey möhtəşəm idi. Heç vaxtımız yox idi savaşmağa. Bütün komanda birinciliyə köklənmişdi.\n- “Avroviziya”nın builki özəl qonağı Madonna idi. Onunla ünsiyyət qura bildimmi?\n- Onun çıxışı zamanı mən zalı tərk etdim. Baxmaq istəmirdim. Çünki maraqlı deyildi. Ona görə yox ki, mən özümdən razıyam, sadəcə Madonnaya qarşı simpaniyam yoxdur.\nÇingiz “Eurovision-2019”da final çıxışını etdi - FOTO/VİDEOAzərbaycana “Avroviziya – 2019”da maksimal və minimal xal verən ölkələrÇingiz Mustafayev: Səsimdə problem oldu, amma oxudum - VİDEO“Avroviziya”da Azərbaycanla bağlı daha bir qalmaqal - Belarus Çingizə səs veribmişÇingiz: Siyahıda geriləmənin önəmi yoxdur, onsuz da birinci deyiləm - VİDEO


Kərəm Həsənovla Fərhad Əliyevin savaşı başladı: KOMİTƏ SƏDRİNİN MÜƏMMALI YÜKSƏLİŞİNİN TƏFƏRRÜATI\nAna səhifə / Seçilmiş / Önəmli / HƏFTƏLİK İCMAL / Özəl / Kərəm Həsənovla Fərhad Əliyevin savaşı başladı: KOMİTƏ SƏDRİNİN MÜƏMMALI YÜKSƏLİŞİNİN TƏFƏRRÜATI\n07 Avqust 2017, 01:52 / OXUNUB: 4356\t/ Seçilmiş Önəmli HƏFTƏLİK İCMAL Özəl\nÇağdaş Azərbaycan siyasətində həm iqtidar, həm müxalifət düşərgəsinə aid xeyli sayda xəyanət nümunələri saymaq olar. Bu siyasətin islaholunmaz qaydasına çevrilib. Belə məqamlardan biri də Fərhad Əliyev-Kərəm Həsənov nümunəsidir. Bu haqda xeyli yazılıb. Mövzuya cumhuriyyet.az olaraq yenidən qayıtmağımızın səbəbi isə Fərhad Əliyev ölkəyə qayıtdıqdan sonra sabiq nazirin qisas planının və komitə sədrinin qorxu keçirməsinin gündəmə gəlməsidir. Belə ki, mətbuatda K.Həsənov-F.Əliyev işi üzrə yeni informasiyalar meydana çıxıb. Media yazır ki, komitə sədri keçmiş nazirlə barışmaq üçün təşəbbüs göstərib: "K.Həsənov vəzifədən çıxarılmaq qorxusu qarşısında köhnə düşmənçiliklərdən yaxa qurtarmaq üçün F.Əliyev və onun qardaşı Rafiq Əliyevlə münasibətlərini sahmana salmağa çalışır”. Köhnə düşmənlərin gələcək münasibətlərinin necə olacağını təxmin etmək üçün bu iki məmurun ilkin tanışlığından məlum satqınçılığa qədər olan dövrə qısa nəzər yetirmək vacibdir. Cumhuriyyet.az olaraq mediada yer alan məlumatlar əsasında həmin münasibətlərin tarixçəsini təqdim edirik;\nKərəm Həsənov 1992-ci ildən xarici təşkilatların tələbi və məsləhəti ilə bütün keçmiş SSRİ respublikalarında yaradılmış formal bir qurum olan Anti-inhisar Komitəsində sıradan bir məsləhətçi işləyirdi. 90-cı illərin sonlarında o, sabiq iqtisadi inkişaf nazri Fərhad Əliyevin qardaşı, "Azpetrol” Şirkətinin rəhbəri Rafiq Əliyevlə tanış olur. Kərəm Həsənovun odlu-alovlu çıxışları Rafiq Əliyevin xoşuna gəlir.\nK.Həsənov vaxtaşırı uzun illərdir işlədiyi Komitədəki əməkhaqqının azlığından, Yasamalda kirayədə yaşamasından, rayondan yardım olmasa dolanışığının çətinliyindən R.Əliyevə gileylənərək, əlverişli variant olsa həmyerli kimi onun da nəzərə alınmasını xahiş edirdi. Fərhad Əliyev Dövlət Əmlak naziri təyin olunduqdan sonra R.Əliyev qardaşından K.Həsənovu məsul bir vəzifəyə təyin etməyi xahiş edir. Qardaşının sözünü eşidən F.Əliyev K.Həsənovu qəbul edir. Onu başdan–ayağa süzdükdən sonra ilk tapşırığını verir: "Əynindəki nimdaş pal-paltarını dəyiş, məmura yaraşan tərzdə geyin…”\nKərəm Həsənov "barmaq gətirmək” üçün göndərilən yerdən "qol gətirir”\nFərhad Əliyev bu görüşdən sonra Kərəm Həsənovu sınaq müddətinə departament direktorunun müavini təyin etdi. Həmin müddətdə "barmaq gətirmək” üçün göndərdiyi yerdən Kərəm Həsənovun "qol gətirdiyini” müşahidə edən Fərhad Əliyev qardaşının zamin durduğu bu gəncdə qeyri–adi "istedad” olduğunu görür. Kərəm Həsənovla bağlı qardaşının səhv etmədiyini, onun karyera xatirinə istənilən addımı atmağa hazır bir şəxs olduğunu başa düşür. Lakin Kərəm Həsənovdakı bu "keyfiyyətin” sonradan onun özünə qarşı da çevrilə biləcəyini nəzərə almır…\nSınaq müddəti başa çatdıqdan sonra Fərhad Əliyev Kərəm Həsənovu Orta və İri Müəssisələrin Özəlləşdirilməsinin Təşkili Departamentinin direktoru təyin edir. Respublikada ən məsuliyyətli sahələrdən birinin etibar edildiyi vaxtda belə bir şəxs F.Əliyev üçün çox lazım idi. O, F.Əliyevin ona olan inamından, etimadından istifadə edib digər həmyerliləri – Anti-inhisar Komitəsində işləyən Rüstəm Şahbazovu özünə müavin təyin etdirir və beləliklə "Cəlilabad triosu” yaranır…\nKərəm Həsənov və Rafiq Cəlilovun "kotyol”dan 25 500 dollar gizlətdikləri aşkarlanır\nBelə ki, 02 sentyabr 2003-cü ildə Mingəçevir şəhəri, Gəncə şossesində yerləşən Mingəçevir avtomobillərə qazdoldurma stansiyasının yarımçıq tikilisinin, 0.64 ha torpaq sahəsinin və avadanlığının sənədlərdə 57 milyon 330 min manata (11466 AZN və ya 14500 ABŞ dolları) satılması ortaya çıxdı. 3 vaqona yüklənmiş qazdoldurma stansiyasının avadanlığının Azərbaycan-Gürcüstan sərhəddində gömrükçülər tərəfindən qiymətinin real olmamasına görə saxlanılması Fərhad Əliyevi çıxılmaz vəziyyətdə qoydu. O vaxt Gömrük Komitəsinin sədri işləyən Kəmaləddin Heydərov bu faktla bağlı "yuxarıya” məlumat verdi. Fərhad Əliyevdən bununla bağlı izahat tələb olundu. Sabiq nazirin araşdırmasından sonra avadanlığın faktiki 50 000 ABŞ dollarına satıldığı, 14500 ABŞ dollarının manat kursu ilə departamentin Beynəlxalq Bankdakı hesabına ödənildiyi müəyyənləşdi. Bu alış-verişdən "ümumi kotyol”a 10 000 ABŞ dollarının daxil olduğu, qalan 25 500 ABŞ dollarının isə Kərəm Həsənovla dostu Rafiq Cəlilov arasında "itdiyi” müəyyən olundu.\nFərhad Əliyev Kərəm Həsənovu kabinetinə çağırıb izahat tələb etdi. Onlardan başqa kabinetdə olan şəxsin sonralar ətrafına dediyinə görə, Fərhad Əliyev K.Həsənova hər ay 20 min ABŞ dolları "paket” verdiyini, bunun məgər ona bəs etmədiyini, nə üçün ona kələk gəldiyini soruşub. Kərəm Həsənov isə bu faktı qətiyyətlə boynundan ataraq, alqı-satqı müqaviləsindən, özü imzaladığı şəhadətnamədən xəbərsiz olduğunu bildirib.\nKərəm Həsənovu həmin vaxt F.Əliyev deyil, hazırda müavini olan Rafiq Cəlilov qurtarır. Belə ki, həmin vaxt Rafiq Cəlilov "jest” edərək bu işi tək gördüyünü, K.Həsənovun bundan xəbərsiz olduğunu bildirir. Sonra da qalıq məbləği "kotyol”a ödəyərək, ərizə yazıb öz xahişi ilə işdən azad olunur.\nAncaq təbii ki, bu hadisədən sonra Fərhad Əliyevin Kərəm Həsənova etimadı azalır. F.Əliyev şəxsi araşdırmadan sonra K.Həsənovun müştərək müəssisələrdən topladığı rüblük vəsaitlə "kotyol”a daxil olma arasında da ciddi fərq olduğunu müəyyən edir. O, K.Həsənovun rəhbərlik etdiyi Departamentin fəaliyyətini, aylıq dövriyyənin məbləğini, vətəndaşların özəlləşdirmədən narazılığının səbəblərini araşdırmaq üçün İİN-nin kadrlar şöbəsinin müdiri Arif Abdullayevin rəhbərliyi ilə komissiya göndərir.\nFaiq Məlikov sonradan "şapka”sız özəlləşdirilən obyektlərdən "haqq” yığır\nYoxlama gedən vaxt K.Həsənova Departamentə gəlmək qadağan olunur. Onun tünd şüşəli, qara rəngli Qaz-31 markalı xidməti avtomobili arxa qapıdan həyətə boş gəlib, boş gedirdi. Artıq əməkdaşlar da onun fəaliyyətinin dayandırıldığını güman edirdilər. Komissiya işlədiyi müddətdə vətəndaşların haqlı şikayət və tələbləri diqqətlə araşdırıldı, özəlləşdirilən obyekt, qeyri-yaşayış sahəsi və nəqliyyat vasitələrindən "şapka” alınmadı.\nLakin elə burdaca bir haşiyə çıxaraq qeyd edək ki, sonradan K.Həsənov bu "şapka”sız özəlləşdirilən obyektlərdən də "haqqını” yığdı. Belə ki, onun tapşırığı ilə həmin dövrdə Bakı şəhəri üzrə Kiçik Özəlləşdirmənin Təşkili Şöbəsinin müdiri işləmiş Faiq Məlikov mülkiyyət sahiblərindən komissiyanın fəaliyyəti dövründə özəlləşdirdiyi əmlakın "şirinliyini” və ya "şapka”sını tələb edərək alırdı. Təbii ki, gətirib K.Həsənova çatdırdı. Sonralar onun bu "fədakarlığı” və "riskli” əməyi K.Həsənov tərəfindən qiymətləndirildi. Faiq Məlikov İstehsal və Xidmət Müəssisələrinin İdarəetmə Mərkəzinə direktor təyin olundu.\nDigər müavin, həmin dövrdə bir neçə ayı çıxmaq şərti ilə hər ay 10 min dollar "paket” maaşı alan Rüstəm Şahbazov isə F.Əliyev tərəfindən verilən tapşırıqların icrasını bacardığı qədər vaxt uzatmaqla həll etməyə çalışırdı. Rüstəm Şahbazovun o dövr Həsənovun yanında yer alması sonradan onun I müavin təyin olunmasına gətirib çıxardı.\nFərhad Əliyev toplantıda "Kərəm Həsənov, özünü yığışdır!” deyə xəbərdarlıq edir\nYoxlamadan sonra F.Əliyevin K.Həsənova olan bütün etimadı itmişdi. O da bunu başa düşərək, F.Əliyevə düşmən münasibət bəsləyən hakimiyyətdaxili qruplaşmalarla əməkdaşlığa başlamışdı. K.Həsənovun başqa qruplaşmaya yaxınlaşdığını eşidən F.Əliyev İİN-nin rəhbər işçiləri ilə olan toplantıda K.Həsənovu ayağa qaldıraraq, ona "özünü yığışdır” deyə yenidən xəbərdarlıq etdi. Hətta növbəti kollegiya iclaslarının birində xüsusi ironiya ilə "dur sən danış görək nə deyəcəksən” deyib onun çıxışına qulaq asmayaraq, müavini M.Cabbarovla ucadan söhbət etdi.\nKərəm Həsənov rəqib qrupla birləşərək Fərhad Əliyevin "quyusunu” qazır\nArtıq əməkdaşlar K.Həsənov erasının bitdiyini güman edirdilər. Ancaq K.Həsənov gizlində görüşdüyü yaxınlarına hər şeyin yaxşı olacağını, səbrli olmalarını, bir qədər gözləmələrini tapşırdı. F.Əliyev isə onun yerini bərkitdiyini, kimə güvəndiyini başa düşmüşdü. K.Həsənov boş dayanmamışdı, F.Əliyevin "quyusunu” qazmaqla məşğuldu. Onunla bağl hazırlanan gizli dosyedə əsas şahid kimi rəqib qruplaşmanın bütün təlimatlarını yerinə yetirirdi.\nBunun üçün F.Əliyevlə bağlı bütün bildiklərini bir qədər də şişirdərək və siyasiləşdirərək "yuxarılara” çatdırırdı. Məsələn, həmin vaxtlar F.Əliyev sahibkar Əli Evsenlə birlikdə "Elit” ticarət mərkəzinin yaxınlığında, iri torpaq sahəsində yerləşən "Bakışəhərtikintimexanikləşdirmə” ASC-nin, həmçinin 1,2,3 №-li Evtikmə kombinatlarının, "Bakı Dəmir Beton-8” ASC-nin və həmin ətrafda digər özəlləşdirilmiş müəssisələrin yerində yeni ailə qurmaq istəyən gənclərə simvolik kredit faizi ilə, uzun müddətə satılmaq üçün 10-cu mikrorayon salmaq niyyətində idi. Onun bu ideyasının K.Həsənov tərəfindən başqa formada "yuxarıya” ötürüldüyü məlum olmuşdu. Belə təqdim olunmuşdu ki, bununla F.Əliyev özü üçün siyasi kapital toplamağı düşünür…\nK.Həsənov bu gün də həmyerlisi, həbs həyatı yaşamış keçmiş iqtisadi inkişaf naziri Fərhad Əliyevə etdiklərinə görə daxilən əzab çəkir. Amma bunu "timsahın göz yaşları” adlandırmaq olar. Komitə sədri onun bir zamanlar əlindən tutub karyera pilləsində yüksəldən həmyerlisi olan naziri istintaqda ələ verir, dost əlini uzatmış F.Əliyevin biləyindən kəsir.\n"Onu bağışlamaq olarmı?”\nKomitə sədrinin F.Əliyevə etdiklərinin MTN şefi Eldar Mahmudov işində də təkrarlaması istisna edilmir. Bir müddət əvvəl MTN işi ilə bağlı "quyruğu qapı arasında qalmış”, Mahmudov-Çovdarov bandası ilə işbirliyi de-şifrə olmuş, barəsində ifaşedici materiallar yayımlanmış K.Həsənov vəziyyətdən sivişib çıxmağa müvəffəq oldu. Hətta mətbuata da minnətçi düşən və media emissarlarının hesabına təşkil etdiyi kampaniya ilə Mahmudov-Həsənov əlbirliyini ört-basdır etməyə çalışan komitə sədri kim bilir ki, istintaqa nələr açıqlayıb. Elə bu iş üzrə Dövlət Reyster Xidmətinin rəisi Məhəmməd İmanovu qurban verən Kərəm Həsənov üçün bir həyat kredosu var – silahdaşlarını, ona dəstək verənlər ən dar anda ələ vermək olar, təki kreslosunu itirməsin…Hər halda faktlar bunu deməyə əsas verir.\nHakimiyyət isə K.Həsənovun həmyerlisinə qarşı etdiyi hərəkəti əsla yadından çıxarmayıb. Siyasi komandanın yenilənməsi və refreş olunması çərçivəsində komitədə sədr dəyişikliyi gözləniləndir. Əgər ƏMDK-nə yeni rəhbər gətirilərsə, F.Əliyevin "vurulmuş” K.Həsənovdan intiqam alacağı da son dərəcə mümkündür./cumhuriyyet.az


Ulu Öndərin milli həmrəylik sahəsində xidmətlərini uğurla davam etdirən Prezident İlham Əliyevin effektiv siyasəti » Azerinform.az\nUlu Öndərin milli həmrəylik sahəsində xidmətlərini uğurla davam etdirən Prezident İlham Əliyevin effektiv siyasəti\n“Hər bir insan üçün onun milli mənsubiyyəti onun qürur mənbəyidir. Mən həmişə fəxr etmişəm, bu gün də fəxr edirəm ki, mən azərbaycanlıyam!” – Ulu Öndər Heydər Əliyevin bu kəlamları hər bir həmvətənimiz üçün milli qürur rəmzinə çevrilmişdir. Həmrəylik günü milli birlik, Azərbaycana məhəbbət, milli-mənəvi dəyərlərimizə hörmət, Vətənə bağlılıq hisslərini özündə təcəssüm etdirir. Dünya azərbaycanlıları yaşadıqları ölkələrin sosial-iqtisadi, ictimai-siyasi və mədəni həyatında daha fəal rol oynayır, respublikamızla qarşılıqlı əlaqələrin genişlənməsinə böyük töhfə verir, Azərbaycan həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında, zəngin mədəni irsimizin təbliğində, erməni lobbi dairələrinin ideoloji təxribatlarının qarşısının alınmasında qətiyyət nümayiş etdirirlər. Onlar Azərbaycan dövlətinin dəstəyi sayəsində qardaş və dost xalqların lobbi və diasporları ilə səmərəli əməkdaşlığın qurulması sahəsində təsirli tədbirlər həyata keçirir, Azərbaycanın, xalqımızın tarixini yazır və nəsillərdən-nəsillərə ötürürlər. 2001-ci il noyabrın 9-10-da Bakıda Dünya azərbaycanlılarının I Qurultayı keçirilib. Qurultay soydaşlarımızın milli mənlik şüurunun güclənməsinə, müxtəlif ölkələrdə azərbaycanlı icmalarının mütəşəkkilliyinin və fəallığının artmasına təsir göstərdi. Bu təşəbbüs ölkənin ictimai-siyasi həyatında yeni bir hərəkat, dövlət siyasətinin yeni bir istiqaməti idi. Qurultaydan sonra Ümummilli Lider Heydər Əliyevin 2002-ci il 5 iyul tarixli Fərmanı ilə xaricdəki soydaşlarımızla əlaqələrin genişləndirilməsi və inkişaf etdirilməsi məqsədilə Xarici Ölkələrdə Yaşayan Azərbaycanlılarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin (hazırda Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsi) yaradılması, həmin il dekabrın 27-də isə “Xaricdə yaşayan azərbaycanlılarla bağlı dövlət siyasəti haqqında” Qanunun qəbul edilməsi dünya azərbaycanlılarının milli birliyi və təşkilatlanması prosesini daha da gücləndirdi. Dövlət başçısının “Dünya azərbaycanlılarının II qurultayının keçirilməsi haqqında” 2006-cı il 8 fevral tarixli Sərəncamına uyğun olaraq, həmin il martın 16-da Bakıda keçirilən növbəti mötəbər toplantı xaricdə yaşayan azərbaycanlıların diaspordan lobbiyə çevrilməsi istiqamətində yeni addım olmuş, ölkəmizlə bağlı həqiqətlərin dünya ictimaiyyətinə çatdırılması işində əhəmiyyətli rol oynamışdır.\nAzərbaycan diaspor təşkilatlarının fəaliyyətinə dəstək vermək, onların maddi-texniki bazasını möhkəmləndirmək, milli-mənəvi dəyərlərimizi inkişaf etdirmək və dünyada daha geniş tanıtmaq, xaricdə yaşayan azərbaycanlıların sosial müdafiəsini gücləndirmək və bu sahəyə dövlət dəstəyinin ünvanlılığını təmin etmək məqsədilə Prezident İlham Əliyevin 2018-ci 6 iyul tarixli Fərmanı ilə Diasporla İş üzrə Dövlət Komitəsinin tabeliyində Azərbaycan Diasporuna Dəstək Fondu yaradıldı. Prezident İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə 2019-cu ildə “Diaspor fəaliyyətində xidmətə görə” Azərbaycan Respublikasının medalı təsis edildi.\nDünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi, onların təşkilatlanması prosesini daim diqqət mərkəzində saxlayan Ulu Öndər Heydər Əliyev həmrəylik gününü təsis etməklə xalqın birləşməsinə və ideoloji həmrəyliyinə müvəffəq olmuşdur. Bayram dünyanın 70-dən çox ölkəsində yaşayan 50 milyondan artıq azərbaycanlı ilə əlaqə qurmaq, onlar arasında birlik və həmrəylik yaratmaq işində mühüm rol oynayır. Həmrəylik gününü hətta milliyyətcə azərbaycanlı olmayıb, lakin Azərbaycanda doğulub böyümüş diaspor nümayəndələri də qeyd edirlər. Dünya azərbaycanlılarının milli birliyinin ideoloqu, təbliğatçısı və təşkilatçısı olan Ulu Öndər xarici dövlətlərə səfərləri zamanı proqramının zənginliyinə, iş gününün gərginliyinə rəğmən həmin ölkələrdə yaşayan, fəaliyyət göstərən həmvətənlərimizlə görüşlərə də mütləq vaxt ayırır, onların problem və qayğıları ilə yaxından maraqlanır, daha sıx təşkilatlanmaları üçün dəyərli tövsiyələr verirdi. Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin 1991-ci il dekabrın 16-da Heydər\nƏliyevin sədrliyi ilə keçən iclasında 31 dekabrın dünya azərbaycanlılarının həmrəylik bayramı kimi qeyd olunması barədə qərar qəbul edilib. Ali Məclis bununla bağlı qanunvericilik aktının qəbul olunması üçün ölkə parlamentinə - Azərbaycan Respublikasının Ali Sovetinə müraciət edib. Dekabrın 25-də Ali Sovetin Milli Şurası müraciəti nəzərə alaraq, dekabrın 31-nin Dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyi günü elan olunması barədə qanun qəbul edib və artıq bütün azərbaycanlılar rəsmən bu günü bayram kimi qeyd edir.\nMilli mətbuatımız bu gün dinamik inkişaf edir, nüfuzu artır və milli maraql ...\nAğsu Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Vahid Tağıyevin Dünya Azərbaycanlıla ...\nMoldovadakı Azərbaycan diaspor təşkilatı ÜAK-ın bağlanmasına etiraz edir


Qələbədən sonra nələr olacaq? - Şərif Ağayar yazır...\nSən demə, Böyük qələbə bizə elə yad bir varlıq deyilmiş. Onu uzun illər görməsək də, tanımasaq da, bizə çox tanış imiş. Hava fişəngləri, səs-küy, musiqi, alqış sədaları, siqnal səsləri və al-mavi bayraqlarla gəlişi necə də doğmadır. Çünki o, Azərbaycanın öz övladıdır, onun şücaətindən, mətanətindən və mərdliyindən doğulan övladı...\nHamı küçələrdədir. Qaçqınlar yaşayan qəsəbələrdə Azərbaycan və Türkiyə bayraqları altında böyük bir şadyanalıq düzəldiblər. Musiqi, rəqs, ağlayan kim, gülən kim, fit çalan kim... Adamlar eyvanlara çıxıb şənlik cavanlarını alqışlayır, yaşlılar kənarda durub baxır. Gah gülür, gah ağlayır, gah da əl çalırlar.\nMaşınlarda sallaşıb bayraq yelləyən cavanlara baxanda adamın ürəyi üzülür. Bu saat yıxılacaqlar deyirsən. Amma heç kimə heç nə olmur. Yol polisi də çox müdaxilə eləmir. Həm də necə etsin? Bir deyil, beş deyil... Onlar da sevinir, təbii və adamların bu böyük sevincin dadını çıxrmasına icazə verirlər. İnşallah heç bir qəza-filan baş verməz.\nBöyük binalarının çox zaman susan divarlarından bayraqlar sallanır, bəzən adamlar pəncərədən qışqırır: “Qarabağ Azərbaycandır!” “Nida işarəsi” deməyə ehtiyac qalmır. Səsdəki qətiyyət o nidanı əvəz edir və bu gün bu söz daha da inandırıcı səslənir. Çünki, doğrudan da belədir. Əvvəl bu ifadə ideya-fikir yükü daşıyırdısa, indi reallığı əks etdirir.\nBəzi küçələrdə adamlar üçrəngli bayrağı iki tərəfindən tutub havaya qaldırıblar, maşınlar bayrağın altından keçir. Baş əyir, ehtiram və etimad göstərir.\nMaşınlar da müxtəlif səsli siqnalları, yanıb sönən işıqları ilə sevinc ifadə edir. Ağaclar səsə diksinib yuxudan oyanır.\nRastlaşan bütün tanışlar salamdan əvvəl bir-birinə gözaydınlığı verir. Hamının çöhrəsində indiyədək görmədiyimiz aydın bir məmnunluq, toxtaq bir sevinc var.\nTəbii ki, qələbə nidaları Şuşanın alınma xəbəri ilə yüksəlməyə başladı. Bu qələbənin qeyd-şərtsiz müəllifi Ali Baş Komandan Şuşa müjdəsini “Şəhidlər xiyabanı”ndan verməklə çox böyük addım atmış oldu. Sanki bu xəbər ərazi bütövlüyümüz uğrunda canından keçən qardaş-bacılarımıza da verilirdi. Məzarınızda rahat yatın - deyilirdi, qanınız yerdə qalmadı, amallarınızı həyata keçirdik.\nBunun ardınca insanların Şəhidlər xiyabanına – Vətənin ən müqəddəs guşəsinə axın-axın adamlar getdi. Əllərdə bayraq, dillərdə dua. Məzar daşlarından boylanan şəkillərə utana-utana baxan adamlar bu dəfə qəddini şax saxlamışdılar. Şəhidlərə - bizim üçün özünü fəda edən seçilmiş Allah bəndələrinə borcumuzu qaytarmışdıq. Hüzurlarında alnıaçıq dayanmağa haqqımız vardı.\nHeç şübhəsiz, biz möhtəşəm tarixi günlər yaşayırıq. Əslində, bu günləri Qarabağ konfliktinin başlandığı son 30 illə dəyərləndirmək onun əhatə dairəsini və tarixi əhəmiyyətini azaltmaqdır. Azərbaycan torpaqlarına qarşı qəsbkarlıq etmək siyasətinin yüz illərlə yaşı var. Biz xanlıqlar zamanından indiyəcən itirə-itirə gəlmişik və heç vaxt itirdiyimizi geri almaq imkanımız olmayıb. Son 200 ildə ilk dəfədir ki, Ana vətənimiz Böyük qələbə duyğusunu yaşayır. Bu gün müstəqilliyimizin ən böyük qarantı olan ərazi bütövlüyümüz təmin olunur.\nŞuşanın alınması təkcə bir müharibə gerçəyi, döyüşün qələbə ilə nəticələnməsi deyildi. Bununla həm də mənəvi ucalıq qələbə çaldı, haqq-ədalət yerini tapdı. Ərazisi işğalda olan bütün millətlərin içinə ümid qığılcımı səpələndi.\nŞuşa sadəcə bir strateji şəhər deyil, mədəni və mütərəqqi gələcəyimizin müjdəsidir. Musiqimizin, mədəniyyətimizin, kreativ düşüncəmizin yeni mərhələyə qədəm qoymasıdır.\nDiqqət etsəniz, xanlıqlar dönəmindən üzübəri yaranan bütün şeirlərimiz, mahnılarımız, dastanlarımız çox kədərlidir. Ümumi bir bədbinlik, inamsızlıq havası var bu əsərlərdə. Yalnız SSRİ dövründə nikbin şeirlər yazılırdı ki, bu da xalqın əhvalını ifadə etməyən yalançı sevinc idi. Və bütün sənət dünyamıza çökən bu dekadans ruh dövrümüzə qədər gəlib çıxdı, torpaqlarımızın işğalı ilə ömrü bir az da uzandı.\nBaxın, Nizami Gəncəvinin həyat eşqi, insanlığa və ədalətə inamı nə ilə şərtlənirdi? Təbii ki, intibah dövrü ilə. İntibah dövrü isə Atabəylər kimi böyük, güclü bir dövlətin varlığına söykənirdi. Məhəmməd Füzuli dövrü isə fərqli idi. Azərbaycan torpaqlarında müharibələr gedir, cəmiyyətdə ümumi bir bədbinlik hökm sürürdü. Ona görə, Füzuli şeirində kədər, ağrı daha güclüdür və ədalətin bu dünyada təntənəsinə inam azdır.\nEyni təcrübə Azərbaycanın Çar Rusiyasının işğalına məruz qalmasında da, Birinci dünya savaşında da, İkinci dünya savaşında da, 90-ların qanlı-qadalı hadisələrində də bizi müşayiət etdi. Necə deyərlər, qan ağlayan qələmimiz kirimədi. Müstəqillik kimi böyük nemətə sahib olsaq da faciələr arda-arda gəldi.\nİndi isə vəziyyət tamam dəyişib. Şuşanın alınması ilə Azərbaycan Böyük qələbəsinə qovuşub və inkişaf edən güclü dövlət kimi özünü göstərib. Bundan sonra biz mədəniyyət sahəsində Nizami ənənələrinin güclənməsini müşahidə edəcəyik və yaradılan nümunələrdə Azərbaycan qüdrəti, qələbəsi hiss olunacaq.\nGüclü və qalib gələn ölkənin hər bir vətəndaşı güclü və qalibdir.\nTorpaqların azadlığının və qələbənin cəmiyyətin digər sahələrinə təsiri də danılmazdır. İqtisadiyyatdan tutmuş təhsilə, tibbə, elmi-texniki tərəqqiyə qədər...\nBöyük qələbə ilə yeni epoxa başlayır.\nBundan sonra bizi yalnız zirvələrə qalxan işıqlı yollar gözləyir.\nAzərbaycan xalqının gözü aydın olsun!


4. Niyyət, yəni stimul və həmin işin yerinə yetirilməsinə səbəb olan amil.Biz insanların yerinə yetirməli olduğu əməl də budur, yəni həqiqi niyyət də bu olmalıdır. Əgər insanın bir işi yerinə yetirən zaman stimulu ondan istənilən şey olarsa, niyyət düzgün və əməli qəbul olmuş olar. Əgər stimulu batil və Allah üçün olmazsa, əməli də batil olar. Baxmayaraq ki, qürb niyyətini qəlbindən keçirtsə belə.


07 May 2017 - 08:56\nSamir Şərifov iqtisadi islahatların əsas istiqamətləriniaçıqlayıb\nAzərbaycanda aparılan iqtisadi islahatlara toxunan S.Şərifov bildirib ki, neftin kəskin ucuzlaşması fonunda bu disbalansın aradan qaldırılması üçün hökumət tərəfindən qabaqlayıcı addımlar atılıb, nəticədə makroiqtisadi stabillik tez bir vaxtda bərpa olunub: “Biz həmçinin kompleks struktur islahatlarının aparılmasına başlamışıq ki, bu da dövlət vəsaitinin idarə olunması, pul-kredit siyasəti və maliyyə sektorunun tənzimlənməsi kimi istiqamətləri əhatə edir. Biz ADB ilə bu sahədə sıx əməkdaşlıq etmək niyyətindəyik”. (APA)


22 iyul – Azərbaycan Milli Mətbuat və Jurnalistika Günüdür - Xəbərlər - ŞİRVAN ŞƏHƏR Icra Hakimiyyəti\n22 iyul – Azərbaycan Milli Mətbuat və Jurnalistika Günüdür\nBu gün Azərbaycan Milli Mətbuatının yaranmasından 145 il ötür. Azərbaycanda milli mətbuatın yubileylərinin geniş təntənə ilə qeyd edilməsi artıq xoş bir ənənəyə çevrilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin milli mətbuat ənənələrinin qorunması və təbliğ edilməsi məqsədilə, kütləvi informasiya vasitələrinin ölkəmizin ictimai-siyasi həyatındakı yerini və müasir cəmiyyət quruculuğu prosesində rolunu nəzərə alaraq “Azərbaycan milli mətbuatının 145 illik yubileyinin keçirilməsi haqqında” 30 iyun 2020-ci il tarixli Sərəncamı dövlətin mətbuata növbəti qayğısının təzahürüdür.\nƏsası böyük maarifpərvər ziyalı Həsən bəy Zərdabi tərəfindən qoyulmuş Azərbaycan Milli Mətbuatı yarandığı 145 il ərzində çox zəngin və şərəfli inkişaf yolu keçmişdir. İki il ərzində 56 nömrəsi işıq üzü görən "Əkinçi"nin nəşri o zaman bütün Qafqazda əks-səda doğurmuşdu. “Qəzetin muradı xalqın gözünü açmaqdır” deyən Həsən bəy Zərdabinin məqsədi xalqı nadanlıqdan, savadsızlıqdan xilas etmək, ədəbi dilimizi inkişaf etdirmək, milli-mənəvi dəyərlərimizi qorumaq, ictimai şüuru formalaşdırmaq idi. Qısa bir zamanda “Əkinçi” qəzetinin ətrafında dövrün mütərəqqi ziyalıları toplandı və qəzeti özləri üçün mübarizə mərkəzinə çevirdilər. Xalqımızın milli oyanışında, milli birliyinin möhkəmlənməsində böyük rol oynaması, mütərəqqi ideyaları ilə Çar Rusiyasının hakim dairələrini narahat etməsi sonda qəzetin fəaliyyətin dayandırılması ilə nəticələndi.\nAzərbaycan mətbuatının ilk müjdəçisi "Əkinçi"dən sonra XIX əsrin sonlarında "Ziya", "Kəşkül", "Kaspi" qəzetləri, XX əsrin əvvəllərində isə "Molla Nəsrəddin", "Şərqi-rus", "Həyat", "Açıq söz", "Azərbaycan" kimi demokratik ruhlu, milli qayəli qəzetlər meydana çıxmışdır.\n1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cumhuriyyəti yarandıqdan sonra milli mətbuatımız azadlıq ideyalarının inkişaf etdirilməsi, müstəqilliyin möhkəmləndirilməsi prosesinin fəal iştirakçısı olmuşdur. Həmin dövrdə söz və mətbuat azadlığını təsbit edən hüquqi sənədlər qəbul edilmiş, Üzeyir bəy və Ceyhun Hacıbəylinin rəhbərliyi ilə “Azərbaycan” qəzeti fəaliyyətə başlamışdır. Azərbaycan Xalq Cumhuriyyətinin mövcud olduğu iki il ərzində ölkədə 129 qəzet və jurnal nəşr olunmuşdur.\nMüxtəlif tənəzzül və intibah dövrləri keçən Azərbaycan mətbuatı daim cəmiyyətin proseslərə baxışını əks etdirən güzgü rolunu oynamış, hətta sovet dövrünün məlum ideoloji buxovları və sərt senzurasının hökm etdiyi illərdə belə özünün başlıca missiyasını yerinə yetirərək maarifçi düşüncənin genişlənməsinə, xalqımızın milli-mədəni inkişafına öz töhfələrini vermişdir.1969-cu ilin 14 iyulunda Ümummilli lider Heydər Əliyevin Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilməsi mətbuatın inkişafında əsaslı dönüş yaratmışdır. 1978-ci ildə qəbul olunan Azərbaycan Sovet Sosialist Respublikasının Konstitusiyasında dövlət dilinin Azərbaycan dili kimi təsbit olunması istər ədəbi, istərsə də mətbu sahədə yüksək irəliləyişə səbəb oldu. Azərbaycan dilində qəzetlərin sayı artırıldı, televiziyada verilişlərin Azərbaycan dilində yayımı genişləndirildi. Ulu öndər Heydər Əliyevin şəxsi təşəbbüsü ilə o zaman Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) jurnalistika fakültəsinin əlaçı tələbələri Moskva Dövlət Universitetinə oxumağa göndərildilər. Bu isə Azərbaycan milli jurnalistika məktəbinin formalaşmasında, müasir jurnalistikanın inkişafında mühüm və müstəsna rol oynadı.\nDövlət müstəqilliyi əldə etdikdən sonra Azərbaycanda söz və mətbuat azadlığının təmin olunması, demokratik, azad mətbuatın formalaşması, onun hüquqi-normativ bazasının qurulması, iqtisadi müstəqilliyinin təmin edilməsi üçün geniş imkanlar yarandı. Milli özünüdərkin bərqərar olmasında, vətənpərvərlik hisslərinin aşılanmasında, milli və ümumbəşəri dəyərlərin təbliğində müstəsna rol oynamış Azərbaycan mətbuatı xalqımızın azadlıq və müstəqillik uğrunda mübarizəsinə öz böyük töhfəsini verdi. Azərbaycan Artıq Azərbaycan mətbuatı uzun onilliklərlə qadağan olunan milli adət-ənənələrimizdən, milli tariximizdən, mədəniyyətimizdən, dilimizdən yazmağa başladı. Azərbaycan Konstitusiyasında söz və mətbuat azadlığının təməl prinsip olaraq əksini tapması ölkədə medianın azad və güclü bir cəmiyyət institutu kimi formalaşmaşdırdı.\nÜmummilli lider Heydər Əliyevin 1993-cü ildə, ölkənin çətin vəziyyətində yenidən hakimiyyətə qayıdışı ilə, cəmiyyət həyatının digər sahələri kimi, Azərbaycan mətbuatının da yeni inkişaf dövrü başlandı. Ulu öndərin 1998-ci il 16 avqust tarixli "Azərbaycan Respublikasında söz, düşüncə və informasiya azadlığının təmin edilməsi tədbirləri haqqında" fərmanı ilə ölkədə kütləvi informasiya vasitələri üzərindən senzuranın götürülməsi azad sözün, mətbuatın inkişafına ciddi təkan verdi. 2003-cü ildə Azərbaycanda Mətbuat Şurasının formalaşması media sahəsində pərakəndəliyi aradan qaldırmağa müvəffəq oldu, Jurnalistlərin Peşə Kodeksinin yaradılması isə media qurumları arasında problemlərin həllinə müsbət təsir göstərdi.\nƏsası Ümummilli liderimiz Heydər Əliyev tərəfindən qoyulan mətbuatın inkişafına dövlət qayğısı siyasəti bu gün də Prezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban xanım Əliyeva tərəfindən davam etdirilir. Azərbaycan jurnalistikasında söz, fikir azadlığının yaradılmasını, demokratiyanın inkişafını özündə əks etdirən bu siyasət nəticəsində Azərbaycan dünyada sözə, insan hüquqlarına hörmət edən ölkə kimi tanınır.\nAzərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 3 aprel 2009-cu il tarixli Sərəncamı ilə Prezident yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun yaradılması azad medianı inkişaf etdirmək, mətbuatın maddi-texniki bazasını möhkəmləndirmək, jurnalistlərin sosial-iqtisadi vəziyyətinin yaxşılaşdırılması məqsədilə atılan mühüm addım idi. Milli mətbuatın yubileylərinin ölkədə geniş qeyd olunması, KİV-lərə birdəfəlik yardımların göstərilməsi, mətbuat işçilərinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi tədbirləri, həmçinin milli mətbuatın inkişafındakı xidmətlərinə görə jurnalistlərə fəxri adların verilməsi haqqında sərəncamlar da mətbuata və mətbuat işçilərinə qayğının tərkib hissəsidir.\nHazırda respublikamızda çoxlu sayda müxtəlif qəzet və jurnallar nəşr olunur, internet qəzetçilik inkişaf edir. Müasir dövrdə informasiya texnologiyalarının inkişafı Azərbaycan mətbuatını qlobal informasiya şəbəkəsinin bir hissəsinə çevirib. Söz və mətbuat azadlığının təmin olunması sahəsində məqsədyönlü şəkildə həyata keçirilmiş siyasətin nəticəsində bu gün Azərbaycan Respublikası kütləvi informasiya vasitələrinin sayına görə MDB və Şərqi Avropa Ölkələri arasında lider mövqelərdən birini tutur.\n145 illik tarixi inkişaf yolu keçmiş milli mətbuatımızdan gözləntilərimiz qlobal informasiya məkanının beynəlxalq ictimai rəyə təsirinin gücləndiyi müasir dövrdə Azərbaycan xalqının maraqlarını daim müdafiə etmək, cəmiyyətimizin tərəqqisinə, dövlətimizin nüfuzunun daha da yüksəlməsinə öz töhfəsini əsirgəməməkdir. Əqidəsindən, siyasi mənsubiyyətindən asılı olmayaraq hər bir mətbu orqan dövlətçilik maraqlarını öndə saxlamalı, vətənpərvərlik ruhunun, vətəndaş həmrəyliyinin, milli şüurun formalaşmasına xidmət etməlidir. Xüsusilə cəbhə bölgəsində baş verən təxribatlara və dünyanı bürüyən koronavirus pandemiyasına qarşı mübarizə apardığımız hazırki həssas şəraitdə jurnalistlərin üzərinə daha böyük məsuliyyət düşür. Buna görə də jurnalistlər obyektiv, qərəzsiz, diqqətli olmalı, peşə etikasını uca tutmalı, demokratik, şəffaf informasiya mühitinin yaradılmasına öz töhfələrini verməlidirlər.\nBeləliklə, demokratiyanın təməl prinsipləri olan söz və fikir azadlığının uca tutulduğu bir gün-Milli Mətbuatımızın yaranmasının 145 illik yubileyi münasibəti ilə bütün mətbuat işçilərini təbrik edir, onlara çətin, məsuliyyətli və şərəfli işlərində yeni-yeni uğurlar arzulayırıq!


Son vaxtlar Azərbaycan xəstəxanalarında müşahidə olunan sıxlıq həyəcan təbili çalma vaxtının yetişdiyini göstərir. Femida.az xəstəxanalardakı vəziyyəti araşdırmaq üçün Bakının bir neçə tibb müəssisəsində müşahidə aparıb. Vəziyyət heç də ürəkaçan deyil. Xəstəxanalar insan qaynayır. Nəzərə alsaq ki, insanlar adətən xəstəliyin pik həddində həkimə müraciət edirlər, vəziyyət daha acınacaqlıdır. Deməli ən azı xəstəxanalardakı insanlar qədər də hələ həkimə müraciət etməyən xəstələr var.\nStatistikaya görə, Azərbaycanda ən çox ölümə səbəb olan xəstəlik ürək-damar çatışmazlığıdır. Kordioloji xəstəliklər - ürək çatışmazlığı, insult kimi hallar artıq onkoloji xəstəlikləri də üstələyir. Pis tərəfi də budur ki, sözügedən xəstəliklər Azərbaycanda cavanlaşmağa doğru gedir.\nƏvvəllər bu cür xəstəliklər 50 yaşdan yuxarı insanlar üçün xarakterik idisə, indi orta yaşlı insanlarda da müşahidə olunur.\nXəstəxanalardakı vəziyyəti yerində öyrənmək üçün əvvəlcə Respublika Klinik Xəstəxanasına üz tutduq. Həyət darvazasından girən kimi insan axınını görmək içəridəki vəziyyətin necə olduğundan xəbər verirdi. Budur, qarşımıza çıxan ilk korpusa giririk. Burada şüa terpiyası, qulaq, burun, boğaz, urologiya və s. digər şöbələr yerləşir. Koridorda iynə atsan yerə düşməz. Bura gələn xəstələr əsasən əhalinin kasıb təbəqəsidir. Bir neçə dəqiqə müşahidə aparırıq. Fotolardan da göründüyü kimi bir həkim otağının qarşısında azı 10 növbə var. Hətta bəzi otaqlarda 2-3 həkim qəbul keçirir ki, sıxlıq çoxalmasın. Respublika Klinik Xəstəxanasından olan digər fotoları təqdim edirik:\nXəstəliklərin artması, ölüm hallarına səbəb olması, o cümlədən xəstəliklərin cavanlaşmasının müxtəlif səbəbləri var. Bunların əksəriyyəti irsi xarakter daşıyır. Əgər nəsildə hər hansı xəstəlik varsa, sonrakı nəsillərdə özünü göstərir. Ekologiyanın çirklənməsi, insanların fiziki əməklə məşğul olmaması, stress, düzgün qidalanmamaq da əsas səbəblərdən biridir.\nÖtən il Azərbaycanda 18 yaşdan yuxarı əhalinin 77,4 faizi tibbi müayinələrdən keçirilib. Onların 6 faizində ilkin xəstəliklər aşkar olunub. 2,9 faizi sağlamlaşdırılıb.\nÜmumilikdə isə 2018-ci il ərzində Səhiyyə Nazirliyinin tabeliyində olan tibb müəssisələrinə 50 milyona yaxın müraciət daxil olub. Nəzərə alsaq ki, bura özəl klinikalar daxil deyil, ondan bu sayın 50 milyondan da çox olduğunu görürük. Təəssüf ki, müraciətlərin sayı ilbəil artmaqdadır.\nRespublika Klinik Xəstəxanasından sonra Semaşko kimi tanınan 1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzə yollanırıq. Klinik Xəstəxanaya nisbətən burada az adam görünsə də, bu heç də müraciət edənlərin sayının azlığına görə deyil. Burada yuxarı mərtəbələrə çıxmaq mümkün olmadığından yalnız giriş qapısında gözləyən xəstələri müşahidə edirik. Amma giriş-çıxışın intensivliyi mərkəzdə xəstə sayının çox olduğunu göstərir:\nBəzi xəstəliklərlə bağlı statistik rəqəmlərə baxaq. Məsələn, 2006-cı ildə 241 böyrək xəstəsi var idisə, indi bu rəqəm 3600-ü keçib. QİÇS xəstələrinin sayı isə daha çoxdur. Respublika QİÇS-lə Mübarizə Mərkəzində İİV infeksiyası təsdiq olunmuş 6111 nəfər qeydiyyata götürülüb. Azərbaycan üçün ən problemli səhiyyə sahələrindən biri də onkologiyadır. Hazırda respublikada 46 minə yaxın onkoloji xəstə qeydiyyata alınıb. Vərəmlə xəstələnlərin sayında isə azalma müşahidə olunur. 5 il əvvəl hər 100 min əhaliyə xəstələnmə göstəricisi 50 nəfərdən çox idisə, indi 38-ə düşüb. Statistik məlumatlar göstərir ki, Azərbaycanda diabet xəstələrinin sayı da artır. Məsələn, 2017-ci ildə müalicə-profilaktika müəssisələrinin qeydiyyatında təqribən 243 min diabet xəstəsi olduğu halda, 2018-ci ilin ilk 8 ayında bu rəqəm 263 mini ötüb.\nQeyd edək ki, son 3 ildə qan analizi vasitəsi ilə 18-60 yaş arasında 274 min insan yoxlanıb ki, bu da ölkə əhalisinin 2 faizini təşkil edir. Yoxlananların 2 faizində hepatit B, 2,08 faizində hepatit C virusu aşkarlanıb. Ümumilikdə 4 faiz Azərbaycan üçün çox ciddi və təhlükəli göstəricidir.\n1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzdən sonra növbəti dayanacağımız Gömrük Hospitalı olur. Burada da eyni sıxlıq müşahidə edilir. Əsasən, analiz şöbəsinin qarşısında izdiham müşahidə olunur. Gördüyümüz qədəri ilə bu xəstəxanaya əsasən, orta yaşlı insanlar müraciət edir.\nYeri gəlmişkən, Azərbaycanda evlənmək istəyən cütlüklərdə də ciddi problemlər aşkarlanır. 2015-ci il iyunun 1-dən bu günə kimi 467 min 659 nəfər nikaha daxil olmaq istəyənlərin icbari tibbi müayinəsi həyata keçirilib. 17 min 139 nəfərdə talassemiya daşıyıcısı,1598 nəfərdə sifilis, 395 nəfərdə isə QİÇS aşkar edilib. 173 cütlüyün hər ikisində talassemiya aşkarlanıb.\nStatistikaya əsasən, Azərbaycan xəstəlikdən ölənlərin 88 faizi ürək qüsurlarının vaxtında aşkar edilməməsi və belə xəstələrin vaxtında ixtisaslı invaziv kardiologiya xidməti ala bilməməsinə görə həyatını itirir. 2017-ci ildə Azərbaycanda əhali arasında ölümün əsas səbəbi ürək-damar sistemi xəstəlikləri olub. Həmin göstərici 57,8 faiz olub ki, bu da çox yüksək rəqəmdir. Ölkəmizdə hər doğulan 1000 uşaqdan 14-ü ürək qüsuru ilə doğulur. Ürək qüsuru ilə doğulan körpələrdən 25 faizi ilk 6 ay müddətində tələf olur.\nArdınca özəl klinikalardan birinə üz tuturuq. Qapıda bizi mühafizəçi qarşılayır. Və xəstələr olan mərtəbəyə yalnız axşam saat 6-dan sonra gəlməyin mümkün olduğunu deyir. Bununla belə imkan tapıb girişdə olan sıxlığı müşahidə edə bilirik. Fotoda sadəcə qapının yanında gözləyənlər görünsə də, hospitaldakı intensiv giriş-çıxış burada xeyli sayda insanlın müalicə aldığını göstərir.\nBundan sonra daha 2 özəl klinikaya girmək cəhdimiz baş tutmur. Belə ki, burada girişdə yalnız ödəniş etdikdən sonra xəstəxananın içinə daxil olmaq imkanı verilir.\nGöründüyü kimi kiçik bir araşdırma Azərbaycanda nə qədər xəstə insan olduğunu göz önünə sərir. Odur ki sağlamlığının qayğısına qalmaq ilk öncə hər bir insanın öz borcudur. Mümkün qədər sağlam həyat tərzinə üstünlük verməli, idmanla məşğul olmalı, pis vərdişlərdən çəkinməli və qidalanmaya fikir vermək lazımdır.\nFemida.az mövzunu diqqətdə saxlayacaq.\nAçar sözlər: #xəstə #xəstəxana #klinika #hospital #tibb #səhiyyə #araşdırma


Tarix: 29/10/15 «Google» şirkəti «Wi-Fi» siqnalını gücləndirən "ağıllı" router təqdim edib\nTarix: 29/10/15 İnternetdə britaniyalıların fərdi məlumatlarını 30 dollara satın almaq olar\nTarix: 28/10/15 İnformatika fənni üzrə 2016/2017-ci tədris ili üçün magistratura səviyyəsinə qəbul imtahanı proqramının layihəsi qəbul olunub\nTarix: 28/10/15 ”Microsoft Azerbaijan” maliyyə sahəsinin İT mütəxəssisləri üçün seminar keçirib\nTarix: 28/10/15 Azərbaycanın turizm potensialının elektron marketinq vasitələri ilə təbliği genişləndirilir\nTarix: 28/10/15 Bakıda virtuallaşma və “bulud” hesablamaları sahəsində aparıcı texnologiyalar nümayiş olunub\nTarix: 28/10/15 «MasterCard» cihazları ödəniş kartlarına çevirəcək\nTarix: 28/10/15 “Elektron Təhsil” Respublika müsabiqəsinə layihələrin qəbulu noyabrda başa çatacaq\n“Elektron Təhsil” Respublika müsabiqəsinə layihələrin qəbulu 05.11.2015 saat 00:00-da başa çatacaq. 2015-ci ildə “Müəllim” və “Şagird” istiqamətləri üzrə 6 nominasiyada təşkil olunan “Elektron təhsil” Respublika müsabiqəsində iştirak etmək üçün indiyə qədər 757 müəllim, 538 şagird, 12 valideyn və 32 digər istifadəçi qeydiyyatdan keçib.\nTarix: 28/10/15 Bakıda Beynəlxalq Sertifikatlı Proqram Təminatının Test Olunmasının Əsasları üzrə təlim keçiriləcək\nBakıda “Keytorq” şirkətinin təşkilatçılığı ilə ISTQB Beynəlxalq Sertifikatlı Proqram Təminatının Test Olunmasının Əsasları Təlimi keçiriləcək.\nTarix: 28/10/15 Alim, tədqiqatçı və gənc mütəxəssislər Elm və Texnologiya Siyasəti İnstitutunun xüsusi proqramında iştirak edəcəklər\nElm və Texnologiya Siyasəti İnstitutu (Science and Technology Policy İnstitute – STEPI) alimləri, tədqiqatçıları və gənc mütəxəssisləri “STEPI 2016” adlı Təqaüd Proqramında iştirak etməyə dəvət edir.\nTarix: 28/10/15 “Intel İSEF” – Beynəlxalq Elm və Mühəndislik Sərgisi çərçivəsində Azərbaycanın gələcək alimlərinin seçiminə start verilir\n“Sabahın alimləri” V Respublika müsabiqəsinə start verilir. Müsabiqə 2016-cı il 11-13 fevral tarixlərində “Intel İSEF” – Beynəlxalq Elm və Mühəndislik Sərgisi çərçivəsində keçiriləcək.\nTarix: 28/10/15 Bill Qeyts yubileyini qeyd edir\nOktyabrın 28-də informasiya inqilabı liderlərindən biri Bill Qeyts 60 illik yubileyini qeyd edir.\nTarix: 28/10/15 Azərbaycan–Vyetnam Hökumətlərarası Komissiyasının Azərbaycan Respublikası tərəfindən tərkibi təsdiq edilib\nİqtisadi, ticarət, elmi və texniki əməkdaşlıq üzrə Azərbaycan–Vyetnam Hökumətlərarası Komissiyasının Azərbaycan Respublikası tərəfindən tərkibinin təsdiq edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı\nTarix: 28/10/15 Yaxın gələcək süni intellektlə təchiz edilmiş sürücüsüz hərəkət edən avtomobillər dövrüdür\n«Renault-Nissan» konserninin direktoru Karlos Qon hesab edir ki, süni intellektlə təchiz edilmiş sürücüsüz hərəkət edən avtomobillər yaxın gələcəkdə bazarda üstünlük təşkil etməyə başlayacaq\nTarix: 28/10/15 ABŞ 7 ölkə ilə transsərhəd məxfi məlumat ötürülməsinə dair saziş imzalayıb\nABŞ Federal Ticarət Komissiyası (Federal Trade Commission) yeddi ölkə ilə transsərhəd məxfi məlumat ötürülməsinə dair saziş imzalayıb.


Məsumlar nə üçün tövbə edib ağlayırdılar? » Shia.AZ EhliBeyt.Info İslami maarif saytı. I SonUmidTV Media\nAna səhifə » SUALLARLA İSLAM » Məsumlar nə üçün tövbə edib ağlayırdılar?\n23 may 2016 4 837 SUALLARLA İSLAM 0\nPeyğəmbərlər və imamlar günahsız (məsum) olduqları halda nə üçün tövbə edib ağlayırdılar?\nBöyük bir salonu qismən işıqlandırsaq yalnız böyük əşyaları görə bilərik. Amma bu salon tam işıqlandırılsa ən kiçik əşyaları da görmək olar.


Program İndir GorGeRMaN | 16 Eylül 2010 - 01:00:03 | 0\n1. The Guild 2: Renaissance RIP 2010 Full Oyunu (Hit: 1292)\n2. Light Image Resizer v4.3.3.0 (Resim Boyut ve Format Değiştirme Programı) (Hit: 902)\n3. Uninstall Tool 3.2 Build 5273 x86 x64 Portable (Hit: 642)\n4. Xfire 1.59 (Hit: 1673)\n5. WebcamMax 7.2.8.8 (Hit: 1450)\n6. FotoMorph 12.4.1 Portable (Hit: 842)\n7. Autodesk Sketchbook Pro v6.0 Win Mac OS X (Hit: 534)\n8. Ruhlar Oteli - The Innkeepers 2011 480p BRRip DUAL SANTi 2 Tek Link (Hit: 799)\n9. Sample Logic Cinematic Guitars KONTAKT (Hit: 1354)\n10. Sharpayın Göz Alıcı Macerası Sharpays Fabulous Adventure (Hit: 921)


[b]"...ancaq sən oynaya bilirsən?" – VİDEO[/b]\n"...ancaq sən oynaya bilirsən?" – VİDEO\nİtaliya millisinin və “Latsio” klubunun futbolçusu Çiro İmmobile diqqət mərkəzinə düşüb. Apasport.az saytının məlumatına görə, 27 yaşlı hücumçu videosunun sosial şəbəkələrdə yayılması ilə hamının marağına səbəb olub.\nÇiro bu görüntüdə sevgilisi Cessika Melena ilə birlikdə rəqs edir. Sonuncunun futbolçunun önünə keçib, nümayişkaranə şəkildə rəqsindən belə təsəvvür yaranır ki, sanki Cessika Çiroya “ancaq sən oynaya bilirsən?” demək istəyir.\nQeyd edək ki, İmmobile karyerası ərzində “Yuventus”, “Siena”, “Qrosseto”, “Peskara”, “Cenoa”, “Torino”, “Latsio”, “Borussiya” (Dortmund) və “Sevilya” klublarında çıxış edib. Sonuncularla ötən mövsüm Avropa Liqasını qazanıb.