Avropada şərqin incisi: Kordova məscidi\n02 iyn 2020, 14:20\nKordova məscidi İspaniyada Əndülüs Əməvi Dövləti zamanında inşa edilən ən görkəmli məsciddir. Məscid, Əndülüs Əməvi Dövlətini quran I Abdurrahman tərəfindən inşa edilməyə başlanmışdır. Əməvi xanədanına mənsub olan I Abdurrahman (əd-Daxil ləqəbi ilə də tanınır) Əməvi xilafətinin çöküşündən sonra Abbasilərin təqibindən qaçaraq Əndülüsə, Kordovaya gəlmiş, məhz bu səbəblə də inşa etdirdiyi məscidin Abbasilərin yeni paytaxtı Bağdaddakı məscidlərdən daha görkəmli və ehtişamlı olmasını istəmişdi. Məscidin inşasında I Abdurrahman özü də işləmiş, daş daşımışdı. Kordova məscidi İraq, Suriya və şərqin bir çox yerindən gətirilən inşaat materialları və dəyərli daşlarla bəzədilmişdi. Məscidin ilkin inşası 10 ildə tamamlanmışdır. Ancaq Kordova məscidinin bugünkü hala gəlib çatması üçün 205 illik bir zamana ehtiyac olacaqdı.\nYeniavaz.com xəbər verir ki, ilk inşa ediləndə 75 metr enində, 100 metr uzunlğunda olan Kordova məscidinin kəmərlərində qırmızı və ağ mərmərdən istifadə edilmişdir. Daha sonrakı hökmdarlar tərəfindən müxtəlif əlavələr edilərək məscid ehtiyaca görə böyüdülmüşdür. Bu əlavələr məscidin ilk şəklinə uyğun memarlıq üslübunda aparılmışdır. Bu əlavələrdən sonra məscid 175 metr uzunluğa, 134 metr genişliyə sahib olmuşdur. Dünyada ən çox sütuna sahib olan məscid Kordova məscididir. Bu məscid Əndülüs Əməvi memarlığı ilə bağlı mükəmməl bir nümunə hesab edilir.\n3D formatında hazırlanmış bu videoda Kordova məscidinin ilkin halından günümüzə qədər keçdiyi mərhələləri izləyə bilərsiniz.\nKordova məscidinin dövrlərə görə böyüdülmə planı\nYuxarıdakı şəkildə Vəzir Mənsur (938-1002) dövründə Kordova şəhərinin qala divarları, Vadil-Kəbir çayı üzərində tikilən “Kantara” köprüsü, Kordova məscidi və şəhərin digər tikililəri əks olunub.\nPakistanın milli şairi və İslam mütəfəkkiri Muhamməd İqbal (1877-1938) özünün “Kordova məscidi” şeirində məscidin sütunlarının saysız olduğunu vurğulamış, onları Şam yaylasındakı ucsuz-bucaqsız xurma meşəsinə bənzətmişdir. Həqiqətən də məscidin inşasında istifadə olunan çox sayda sütun insana xurma meşəsini xatırladır.\nKordova məscidi şəhərdəki digər tikililərdən sahəsinin genişliyi, sağlamlığı və gözəl görünüşü ilə bariz bir şəkildə fərqlənir. Kordova məscidinin inşası müsəlmanlar tərəfindən digər şəhərlərin fəthində olduğu kimi burada da fəthdən sonra görülən ilk iş idi. Şəhər fəth ediləndə məscidin yerində Saint Vincet kilsəsi mövcud olub. Daha əvvəl isə burada Roma tanrısı Yanus adına tikilən bir məbəd var idi. Miladi 572-ci ildə bu məbədin yerində Vestqotlar tərəfindən Saint Vincet adı ilə bir kilsə inşa edilmişdi.\nƏndülüs, paytaxtı Şamda olan Əməvi xilafətinin bir vilayəti olub və buradan göndərilən valilər tərəfidən idarə edilən dövrlərdə (Valilər dövrü) şəhərin mərkəzindəki bu kilsə iki hissəyə bölünmüş, yarısı xristianların, yarısı da müsəlmanların ibadət etmələri üçün ayrılmışdı. 30 il ərzində xristianlar və müsəlmanlar eyni binanın fərqli bölümlərində ibadət etmişlər. İlk dövrlərdə xristianlarla ortaq istifadə edilən bu məkan müsəlman əhalinin artması ilə əlavə binalar tikilətək genişləndirilmişdir.\nƏməvi sülaləsinə mənsub I Abdurrahman Əməvi xilafəti dağıldıqdan sonra Abbasilərin təqibindən qaçaraq Kordovaya gəlmiş və burada Əndülüs Əməvi dövlətini qurmuşdu. Onun dövründə yuxarıda haqqında danışılan həmin bu kilsə şəhərdəki xristianlarla anlaşaraq sökülmüş və yerində Kordova məscidi inşa edilmişdir. Onu da qeyd edək ki, Kordova məscidi inşa olunacaq məkanın xristianlardan alınması üçün I Abdurrahman xristianlara 200000 (iki yüz min) dinar vermişdi. Həmin dövrdə məscidin inşası üçün xərclənən pulun miqdarı isə 80000 (səksən min) dinar idi. Məscid inşası üçün xərclənən pulun iki mislindən çoxu məscidin yerinin xristianlardan alınması üçün xərclənmişdi. Bu məbləğlə xristianlar özləri üçün 3 ədəd balaca kilsə inşa etmişdilər. Bir dövlət qurucusu olaraq I Abdurrahman, ya da ümumiyyətlə müsəlmanlardakı bu ədalət anlayışı idi ki, yarımadada hakim güc olsalar belə məscid tikəcəkləri məbləğin iki mislini bu məkanın alınması üçün xərcləmişdilər.\nKordova məscidi Əndülüs müsəlmanları üçün mühüm ziyarət yeri olmuşdur. Əndülüs tarixi ilə bağlı qaynaqların qeyd etdiyinə görə, kordovalılar və bütün əndülüslülər üçün Qədr gecəsində burada təşkil edilən mərasimlərin müstəsna yeri var idi. Hər il Qədr gecəsində Əndülüsün hər yanından insanlar axın-axın buraya gəlir və təşkil edilən dini mərasimdə iştirak edirdilər. Daha sonra öz şəhərlərinə qayıdanda Kordova şəhərinin və Kordova məscidinin gözəlliyindən danışırdılar. Əndülüs şairləri Kordovanın dörd xüsusiyyətinə görə digər şəhərlərdən üstün olduğunu söyləmişlər. Bunlar paytaxt Kordovanın yaxınlığındakı Mədinətuz-Zəhra adlı saray-şəhər, Vadil-Kəbir çayının üzərindəki Kantara körpüsü, Kordova məscidi və buradakı elmi fəaliyyət idi. Bunlar Kordova şəhərinin simvol və nişanələri hesab edilirdi.\nTarixçi Əhməd əl-Makkari (1582-1632) Əndülüslə bağlı qələmə aldığı əsərində Kordova məscidindən də bəhs edir. O, bu məsciddə 7425 ədəd lampa və qəndil olduğunu, ilin normal günlərində axşam vaxtları bunların yarısının yandırıldığını, Ramazan ayında, bayram günlərində və digər mübarək gecələrdə isə bütün bu lampa və qəndillərin yandırıldığını qeyd edir. Lampa və qəndillərin yanması üçün ildə 24000 okka (təxminən 30 ton) zeytun yağı sərf edilirdi. Həmçinin məsciddə daim gözəl qoxunun olması üçün hər il 120 okka ənbər (okeanların müxtəlif yerlərindən toplanan gözəl qoxu verən maddə) və öd ağacı yandırılırdı.\nKordova məscidinin ən gözəl hissəsi mehrabı və minbəridir. Mehrab at nalı şəklindədir. Minbər isə bir çox fil dişi parçalarından, dəyərli daşlardan və qızıldan istifadə edilərək hazırlanmışdır.\nKordova məscidinin bənzərsiz mehrabına, mehrabın yaxınlığındakı iki mərtəbəli kəmərlərə sahib sütunlarına və qübbəsinə yuxarıdakı videodan baxa bilərsiniz.\nƏndülüs Əməvi xəlifəsi II Hakəm Kordova məscidini Bizansdan dəvət etdiyi sənətkarlara bəzətmişdir. Kordova məscidinin mehrabının üzərindəki və tavanındakı mozaikalar, rəngli daşlar və keramik lövhələrlə işlənmiş naxışlar ogünkü Bizansın paytaxtı Konstantinopoldan gətirilmişdir. II Hakəmlə dövrün Bizans İmperatoru Nikeforos arasında dostluq əlaqələri mövcud idi. Bizans İmperatoru Nikeforos, gəmilərlə 320 ton şüşə parçasını və mozaika ustalarını Kordovaya göndərmişdi. Əndülüs sənəti, Abbasi və Bizans sənəti ilə bir harmoniya meydana gətirmiş və bu bənzərsiz sənət əsəri ortaya çıxmışdır.\nKordova məscidinin mehrabı İslam tarixində bir otaq şəklində olan ilk mehrabdır. Balıqqulağına bənzər möhtəşəm qübbəsi ibadət edənlərin mehrab içində oxunanları aydın bir şəkildə eşitməsi üçün bir akustika vəzifəsi görürdü.\nEhtiyaca görə və 200 illik zaman dilimində Əndülüsdə xəlifə və əmirlər tərəfindən məsciddə əlavə və artırmalar edilmişdir. Məscidin son halında sütun sayısı 1093-ə çatmışdır. Əndülüs Əməvi Dövləti süquta uğradıqdan sonar Kordova məscidi 200 ildən çox müddətdə heç bir dəyişiklik edilmədən ispanlar tərəfindən kilsə olaraq istifadə edilmişdir. Daha sonra məscidin ortasından memarlıq və tarixi dəyəri yüksək olan bir çox sütun götürülərək yerində məscid memarlığı ilə heç uyuşmayan bir kafedral inşa edilmişdir. Kafedral inşa edildikdən sonra məsciddəki sütunlardan 856 ədədi ayaqda qala bilmişdir. Qeyd edək ki, Əndülüs Əməvi dövlətinin yıxılmasından sonra məscid içərisində inşa edilən kafedralın bu inşa müddəti məscidin ehtişamını kölgədə buraxmaq istəyən kardinalların dini təzyiqləri ilə daim uzadılmışdır. Beləcə Əndülüsün yıxılmasından sonra Kordova şəhərini ələ keçirən Kastilya hökmdarları tərəfindən məscid içərisində kafedralın inşa müddəti iki əsrdən çox müddətdə müxtəlif memarlar tərəfindən davam etdirilmişdir.\nKordova məscidinin həyətində edilən dəyişiklikdən biri də məscid girişindəki kəmərlərin arasına kilsə memarlığına uyğun olaraq içərini qaranlıq etmək üçün divar hörülməsidir. Yuxarıdakı şəkildə kəmərlərin arasına hörülmüş divarları görmək olar.\nKordovada şəhərin ortasında keçən Vadil-Kəbir (İspan dilində: Guadalquivir) çayının kənarında tikilən Kordova məscidi dünyanın ən böyük və ən qədim məscidlərindən biridir. Əndülüs Əməvi dövlətinin paytaxtı Kordova şəhərində 600 məscid var idi. Bunlardan ən görkəmlisi və memarlığı ilə seçiləni Kordova məscidi olub. Vədil-Kəbir çayının kənarındakı və təməli I Abdurrahman tərəfindən atılan məscid 1984-cü ildə UNESCO tərəfindən dünya mirası elan edilmişdir. On il sonra da dünya mirası elan edilən sahə qədim şəhərin böyük hissəsini əhatə edəcək şəkildə genişləndirilmişdir.\nMəscidin memarlıq quruluşunun əsasını sütunlar və at nalına bənzər kəmərlər təşkil edir. Bu sütun və kəmərlər hündür tavanı daşıma funksiyası icra etməklə yanaşı, eyni zamanda bir bəzək və dekorasiya vəzifəsi də icra edir.\nGünümüzdə həm xristian krallıqlar dövrünə aid, həm də Əndülüs dövrünün izlərini bu tikilidə görmək olar. Bununla yanaşı bugünkü tikili Kordova məscidinin xüsusiyyətlərini böyük ölçüdə qoruyub saxlamışdır. Kordova məscidinə İspanlar “La Mezquita” adını vermişlər. Bu söz kök etibarilə “Məscid” kəliməsindən gəlir. Bu o deməkdir ki, bu bina məscid adını daşıyır və onu ziyarət edənlər bir kilsəni deyil, İslam mədəniyyətinin şah əsəri olan bir məscidi ziyarət edirlər.\nKordova şəhəri dövrün digər mədəniyyət və elm mərkəzləri ilə müqayisə edildiyi kimi Kordova məscidi də müsəlman aləmindəki digər tarixi tikililərlə müqayisə edilir. Müəyyən aspektlərdən Kordova məscidi həm İstanbuldakı Ayasofyaya, həm də Əməvi xilafətinin paytaxtı olan şamdakı Əməvi məscidinə bənzədilir. Gəlin bu bənzərliklərə biraz nəzər yetirək…\nAyasofya həm İslam, həm də xristian aləmi üçün simvoluk bir dəyərə sahibdir. Eynilə Kordova məscidinin də həm müsəlmanlar, həm də xristianlar üçün daşıdığı mənalar var. Ayasofya müsəlmanların gözündə, ümumiyyətlə Osmanlı tarixi boyunca İstanbulun fəthinin simvolu hesab edilmişdir. Şəhər qılınc gücü ilə fəth edildiyi üçün qılınc haqqı olaraq şəhərin bu qədim və nəhəng tikilisi Ayasofya fəthdən sonra məscidə çevirilmişdir.\nKordova məscidi isə bu gün fəthin deyil, İberiya yarımadasında 800 illik İslamın varlığından, Əndülüs Əməvi dövlətinin süqutundan sonra Əndülüsün xristianlar tərəfindən yenidən geri alınmasının simvolu halına gəlib. Bunun bariz nümunəsi kimi də Əndülüsün süqutundan sonra Kordova məscidinin kilsə olaraq istifadə edilməsi, daha sonrakı əsrlərdə də məscidin tam ortasında məscidin memarlığı ilə uyuşmayan bir kafedralın inşa edilməsini göstərmək olar.\nHazırda böyük bir hissəsi muzey, bir hissəsi isə kilsə kimi fəaliyyət göstərən Kordova məscidini müsəlmanlar yenidən məscid, xristianlar da özləri üçün tarixi əhəmiyyət daşıyan Ayasofyanı bir məscid və ya muzey kimi deyil, kilsə olaraq görmək istəyirlər.\nMüxtəlif illərdə İspaniya kralı və Müqəddəs Roma imperatoru olmuş V Karl (1500-1558) (digər adı ilə İmperator Şarlken) başlanğıcda Kordova məscidinin kilsəyə çevirilmə işinə qarşı çıxmışdı. Ancaq ətrafındakı kardinalların təzyiqi ilə 1523-cü ildə məscid içərisində kafedral tikilməsinə icazə vermişdi. Rəvayətə görə, V Karl işlər qurtardıqdan sonra buranı ziyarət eləmiş, ancaq burada tikilən kilsədən heç xoşu gəlmədiyinə görə belə bir işə icazə verdiyi üçün peşman olmuşdu.\nMuhamməd İqbal bəlkə də Kordova məscidinin mömin səcdəsinə həsrət qalmış bu qərib halını görərək “Kordova məscidi” şeirini qələmə almışdır. M. İqbal bir şair ədası ilə şeirində minlərcə dəfə ah çəkir, əsrlərdir Kordova səmalarının əzan səsinə həsrət qaldığını, İslamı buraya təkrar gətirəcək ordunun harada qaldığını sual edirdi.\nŞair və bir İslam mütəfəkkiri olan Muhamməd İqbal 1931-ci ildə Əndülüsdə Kordova məscidini ziyarət etmişdi. Bu gün də müsəlmanların ibadətinə bağlı olan və artıq Əndülüsün süqutundan bu yana əsrlərdir kilsə kimi fəaliyyət göstərən Kordova məscidində Muhamməd İqbala buraya gəlişi münasibətilə namaz qılmağa icazə verilmişdi. Məscidin ona verdiyi dərin emosional hisslər onun "Kordova məscidi" adlı şeirində öz əksini tapır. Əsrlər boyunca Əndülüs Əməvi dövlətinin paytaxtı olmuş bir şəhərin əsas və ən böyük məscidinin bu gün məscid olaraq deyil, kilsə (kafedral) olaraq istifadə olunması müsəlmanların İberiya yarımadasındakı məğlubiyyətinin bir simvoluna çevirilib.\nAparılan araşdırmalardan aydın olur ki, Kordova məscidi indiki halından daha işıqlı və görkəmli olub. Məscidin içərisində kafedral inşa ediləndən sonra günəş şüalarının içəriyə daxil olmasında böyük rol oynayan bir çox qapı və pəncərələr bağlanıb. Bu da işıq şüalarının məscid tikiləndə nəzərdə tutulan şəkildə məscidə daxil olmasına mane törədir. Məscidin 20 qapısı var idi. Bu gün bu qapılardan 17-si divarla bağlanıb, 3-ü isə açıq buraxılıb. Bunun əksinə sonradan məscid içərisinə inşa edilən kafedralın işıqlandırılmasına isə xüsusi önəm verilib. Bilmirəm buna zorakı gözəllik əldə etməyə çalışmaq demək olarmı? Hələ Avropanın bir hissəsi qaranlıq dövrlərini yaşayanda müsəlmanlar tərəfindən Avropanın digər bir ucunda, Kordovada belə bir sənət və memarlıq əsəri olan məscid inşa edilmişdi. Məscidin içərisinə sənət və memarlıq baxımından uyuşmayan bir kafedral inşa edilmə fikrini haqq etməyən bir üstünlük yarışına girmək kimi də dəyərləndirmək olar. Hərçənd xristian krallıqlarının birləşməsi ilə yarımadada müsəlmanların varlığına son verilmişdi. Ancaq arxada buraxılan səkkiz əsrlik bir İslam mədəniyyətinin izlərini silmək, ya da bu mədəniyyət mirasının səviyyəsinə çatmaq mümkün olmamışdı.\nKordova məscidinin önəmini anlamaq üçün Kordova şəhərindən də bəhs etmək lazımdır. Bu şəhər VIII əsrin əvvəlində İslam fəthləri ilə bir müsəlman şəhərinə çevrilmişdir. İlk illərdə fəth edilən Əndülüs torpaqları, o cümlədən Kordova şəhəri Əməvi xilafətinə bağlı bir valilik idi. Bu valiliyin mərkəzi də Kordova şəhəri idi. VIII əsrin ortalarında Əndülüs Əməvi dövləti qurulundan sonra Kordova şəhəri də bir valilik mərkəzi deyil, dövlətin paytaxt şəhəri oldu. X əsrin əvvəlindən etibarən Əndülüs hökmdarları “xəlifə” ünvanı alanda bu zaman Kordova şəhəri də xilafət mərkəzi halına gəlmişdir. Bu dövrdə Kordova şəhəri həm İslam dünyasının, həm də Avropanın ən mühüm şəhərlərindən biri olmuşdur.\nKordova şəhəri, üç səmavi din olan Yəhudilik, Xristianlıq və İslamın müqəddəs məkanlarının olduğu Qüds şəhəri, Qədim dünyanın ən böyük şəhərlərindən biri olan Babil, Qədim Yunan mədəniyyətinin mərkəzi olmuş Afina, Roma İmperiyasının paytaxtı olmuş Roma şəhəri və Osmanlı dövlətinin paytaxtı olmuş İstanbul ilə müqayisə edilir. Adı çəkilən bu şəhərlər mədəniyyətlərin inkişaf edib ortaya çıxdığı şəhərlər olduğu kimi Kordova şəhəri də İslam mədəniyyətinin ən güclü və ən mühüm qollarından biri olan Əndülüsün İslam mədəniyyətinin formalaşmasında mühüm bir rola sahib idi. Avropada o dövrdə Kordova ilə müqayisə edilə biləcək başqa bir şəhər yox idi.\nŞərq və qərb dünyası arasında körpü rolunu oynamış Əndülüs İslam mədəniyyətinin daha yaxşı anlaşılmasında Kordova şəhərinin önəmi danılmazdır. Kordova sacədə İslam mədəniyyəti üçün deyil, insanlığın ortaq mədəniyyət mirası baxımından da mühüm mərkəz olmuşdur. Özünə məxsus dəst-xətti ilə seçilən, memarlıq üslubu ilə göz oxşayan Kordova məscidi məhz belə bir elm və mədəniyyət mərkəzi olmuş bir şəhərdən geriyə qalmış xatirə və tarixin yaddaşıdır.\nDigər İslam dövlətlərində olduğu kimi Əndülüsdə də əmir və xəlifələrin ən mühüm vəzifələrindən biri paytaxt şəhərin ən böyük məscidində, misal üçün Kordovada Kordova məscidində Cümə namazı qıldırmaq olmuşdur. Bununla yanaşı, bu vəzifəni xəlifənin öz əvəzinə təyin etdiyi xüsusi şəxslər də icra edirdilər. Əndülüsdə ordunun yola salınması, ya da qarşılanma mərasimi yenə Kordova məscidində keçirilirdi. Ordu savaşdan zəfərlə qayıdanda Kordova məscidində bir mərasim keçirilir və bayraqlar məsciddən asılırdı.\nValters İncəsənət Muzeyində sərgilənən bu əsər 1880-cı ildə rəssam Edvin Lord Viks tərəfindən çəkilib. Rəsmdə Kordova məscidinin bənzərsiz mehrab hissəsi və mehrabın önündə oturan insanlar təsvir edilib. Onu da qeyd edim ki, bu yazını hazırlayarkən belə bir rəsmlə qarşılaşsam da rəssamın burada nəyi anlatmaq istədiyini tam yəqinləşdirə bilmədim.\nKordova məscidində olduqca mükəmməl səs akustikası var. Məscidin hər yerində səs eyni dərəcədə yayılır. Kordova məscidi Əndülüs Əməvi dövlətinin paytaxtında inşa edildiyinə görə bura həm də ölkənin mərkəzi məscidi idi. Yəni dövlət başçıları üçün beyət burada alınır, cihad qərarı kimi böyük hadisələr Kordova məscidinin minbərindən elan edilir, qanunlar xalqa buradan bildirilirdi. Bura eyni zamanda həm Əndülüsün, həm də Avropanın ən mühüm universiteti idi. Həm dini, həm də dünyəvi elmlərlə bağlı ən yüksək təhsili burada almaq olardı.\nKordovada çox sayda xristian və yəhudi yaşasa da, əhalinin böyük hissəsi müsəlmanlardan ibarət idi. Kordova məscidinin böyüklüyü və burada namaz qılanların sayı bu mövzuda bizə müəyyən bilgilər verir. 990-cı ildə (hicri 380) burada cümə namazı qılanların sayı 50000-ə çatmışdır. Bu vəziyyət Kordovadakı müsəlman əhalisinin ümumi sayı ilə bağlı mühüm bir göstərici hesab edilir. Onu da nəzərə almalıyıq ki, Kordovada bu məsciddən başqa daha 600 məscid mövcud idi.\nMiladi IX əsrdən etibarən Əndülüsdəki elmi fəaliyyət öz meyvələrini verməyə başlamışdır. Belə ki, bu dövrdən etibarən Əndülüs müsəlmanları digər İslam ölkələrini təqib etmə mərhələsini keçərək müstəqil bir Əndülüs elm ənənəsi formalaşdırmışdılar. Bu proseslərə bağlı olaraq Kordova şəhəri elmi fəaliyyət baxımından Abbasi xilafətinin paytaxtı Bağdad şəhəri ilə yarışırdı. Bu minvalla bir çox Əndülüs alimi şərqdəki alimlərdən daha üstün məziyyətlərə sahib olmuşdur. O dövrlərdə İslam dünyasında elm mərkəzi olaraq Kordova şəhəri Mədinə, Bağdad və Qahirə kimi şəhərlərlə birgə anılırdı. Alimlər Kordova məscidində dərs demək üçün bir-biri ilə yarışırdılar.\nDigər məscidlərdə dərs deyərək elmi üstünlüklərini isbat etmiş alimlər Kordova məscidində dərs vermək üçün haqq əldə edirdilər. Bu vəziyyət Kordova şəhərinin və Kordova məscidinin digər Əndülüs şəhərləri ilə müqayisədə elmdəki üstünlüyünü göstərirdi.\nX əsrdə Kordovaya gələn avropalı tələbələr içərisində Fransa kralı IV Luisin qızı Elizabet rəhbərliyində bir qrup da var idi. Kral Filip isə vəzirinin nəzarətində 215 qız və oğlandan ibarət tələbəni təhsil almaları üçün Kordovaya göndərmişdi. Həmçinin İngiltərə kralı II Georq qardaşının qızı Dubantın da aralarında olduğu bir qrup qız tələbəni Kordovaya təhsil almaları üçün göndərmişdi. Müqəddəs Roma imperatoru I Böyük Otto isə Jean Kortez rəhbərliyində bir elm heyətini 953-cü ilə Kordovaya göndərmiş, ərəb dili və təbiət elmlərini öyrənmələrini istəmişdi.\nAvropada tərcümə hərəkatının öncülərindən olan rahib Gerbert de Oraliac 967-970-ci illərdə Kordovada qalmış və Kordova məscidində təhsil almışdır. Bu şəxs daha sonra I Silvester adı ilə papa (Katolik xristianların dini lideri) olmuşdur.\nKordova məscidində verilən təhsilin müəyyən bir müddəti yox idi. Dərs deyən müəllimin icazət verməsi ilə tələbə dərsi tamamlamış sayılırdı. İstəyən bir şəxs də bir dərs halqasını tərk edərək digər dərs halqasında iştirak edə bilirdi. Tələbə üçün olduqca əlverişli və sərbəst bir elm öyrənmə mühiti formalaşdırılmışdı. Bir şəxsin Kordova məscidində dərs deyə bilməsi isə o dərslə əlaqəli icazətin alınmasına bağlı idi. İcazətlə bağlı belə bir məcburiyyət, bəzi tədqiqatçılara görə, Avropada, ümumiyyətlə bugünkü dünyada bir çox hallarda diplom tələb olunmasının ilham qaynağı olmuşdur.\nƏndülüs Əməvi dövlətində məscidlər daim elm mərkəzi olaraq mədrəsələrin funksiyasını icra etmiş, bu səbəblə də mədrəsələrin ortaya çıxmasına ehtiyac duyulmamışdır. Kordova məscidində verilən elm və təhsilin səviyyəsi dövrün digər elm mərkəzləri olan Qahirədəki İslam dünyasının ən qədim elm ocağı Əzhər universiteti və Bağdaddakı Nizamiyyə mədrəsəsi ilə müqayisə ediləcək dərəcədə yüksək səviyyədə idi. Bu səbəblə tədqiqatçılar Kordova məscidində verilən təhsilin xüsusiyyətini diqqətə alaraq buranı Kordova universiteti, ya da Kordova mədrəsəsi adlandırmışlar.\nSöz bura gəlmişkən haşiyəyə çıxaraq qeyd edək ki, Kordova məscidi məgər indiki halı ilə də bir universitet deyilmi? Tarixdən ibrət almaq istəyənlər üçün Kordova məscidi bir universitet olaraq bizə kim bilir nələr, nələr söyləyir?.. Yetər ki, biz o deyilənləri anlayaq… Əndülüsün düşüşündən əvvəlki Mulukut-Təvaif (Əmirliklər) dövründə müsəlmanların xırda dövlətçiklər halına gələrək yarımadada bir-biri ilə çəkişmələri, sosial və siyasi güclərini itirmələrinə səbəb olmuşdur. Aşağıdakı ayə açıq və aydın bir şəkildə bu vəziyyəti anladır: “…Bir-birinizlə çəkişməyin, yoxsa qorxub zəifləyər və gücdən düşərsiniz…” (Ənfal, 8/46).\nKordova məscidi erkən dövr qərb İslam memarlığının şah əsəri olmaqla yanaşı, özündən sonrakı bir çox məscid və kilsənin memarlığında ilham mənbəyi olmuşdur. Kordova məscidinin memarlıq üslubu, ümumilikdə isə Əndülüs İslam memarlığı xristian hakimiyyəti illərində də Mudəccən (Mudəjar) sənət olaraq davam etmiş, sarayların, kilsələrin tikilməsində öz təsirini göstərmişdir.\nŞamdakı Əməvi məscidi, Tunisin Qayrəvan şəhərindəki Seydi-Uqba məscidi və İspaniyanın Kordova şəhərindəki Kordova məscidi həm tarixi əlaqələr, həm daşıdıqları memarlıq üslubuna görə sənət tarixçiləri tərəfindən bir-birinə bənzədilir.\nBəzi sənət tarixçiləri Kordova məscidinin iki mərtəbəli kəmərlərini tarixi Roma su kəmərlərindən, bəzi sənət tarixçiləri isə Şam Əməvi məscidinin iki mərtəbəli kəmərlərindən ilham alınaraq hazırlandığını qeyd edir. Digər bir görüşə görə, qədim Roma tikililərindən alınan sütunların hündürlüyü orta yüksəklikdə idi. Bu sütunlar üst-üstə qoyularaq iki mərtəbəli kəmərlər əldə edilmiş və beləcə də məscidin tavanı istənilən hündürlükdə tikilmişdir. Tikilən bu qeyri-adi kəmərlərin ilham qaynağı hər hansı bir tikili olsa da, məsciddə tətbiq edilən bu metod başqaları tərəfindən təqlid edilməsi mümkün olmayacaq şəkildə dəqiqlik, incəlik və memarlıq dühası ilə inşa edilmişdir.\nKordova məscidini xüsusilə də sütun və dirəkləri arasındakı nala bənzər tağlarına görə Tunisin Qayrəvan şəhərində inşa edilən Seydi-Uqbə məscidinə bənzədirlər. Qeyd edək ki, Seydi-Ukbə məscidi Afrikanı fəth edən Ukbə ibn Nafinin adı ilə bağlıdır. Qayrəvan şəhərini məhz Ukba ibn Nafi qurdurmuşdur. O, hələ İspaniyanın (Əndülüsün) fəthindən əvvəl atını Atlantik okeanına sürərək dənizlərin digər tərəflərini fəth etmək fikrini gündəmə gətirmiş, bir mənada gələcəkdə fəth olunacaq İberiya yarımadası (Əndülüs) üçün fikri və mənəvi öndərlik etmişdir.\nSənət tarixçiləri Kordova məscidinin günümüzə qədər gəlib çatan at nalına bənzər kəmərli mehrabını Şimali Afrika Əməvi memarlıq izlərinin Əndülüsdəki təsirləri olaraq görürlər.\nKordova məscidi Avropanın geri qalan qismində o dövrdə inşa edilən bütün tikililərdən üstün məziyyətlərə sahib idi. O günlərdə Əndülüs müsəlmanları ilə Abbasi xilafəti rəqabət içərisində idi. Daha əvvəl qeyd edildiyi kimi, I Abdurrahman da Abbasi xilafətinin təqiblərindən qaçaraq İberiya yarımadasına gəlmişdi. Kordova məscidinin möhtəşəmliyini və bir sənət abidəsi olaraq inşa edilməsini bu tarixi rəqabət və meydan oxumanın bir parçası hesab etmək olardı.\nQeyd: Yazının hazırlanmasında https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ saytında yerləşdirilən aşağıdakı elmi işlərdən istifadə edilmişdir:\n“KURTUBA VIII-XIII. YÜZYILLAR”, Şevket Yıldız, Uludağ Universitesi, Bursa 2008,\n“KURTUBA ULU CÂMİİNİN TEZYİNATINA GENEL BAKIŞ”, Feyza Yıldırım, Fatih Sultan Mehmet Vakif Üniversitesi, İstanbul 2019.\nYazıda istifadə edilmiş digər linklər:


Turizm marşrutları mədəni təbliğata necə töhfə verə bilər?\nÇağdaş dünyada ənənəvi, sırf istirahət niyyətli turist səfərləri ilə yanaşı, məşhur tarixi şəxsiyyətlərin həyat və fəaliyyəti ilə tanışlıq məqsədli turlar da geniş yayılıb. Yəni turizmdən mədəni təbliğat vasitəsi kimi də istifadə olunur. Bunlara misal kimi Səmərqənddə Əmir Teymurun və yaxınlarının uyuduğu mavzoley, Londonda Şekspir, Praqada Frans Kafka, Budapeştdə Şandor Petefi, Sankt-Peterburqda Dostoyevski, Moskvada Puşkin, Yesenin və digərlərinin xatirə muzeylərini göstərə bilərik.\nBakıda və ölkəmizin ayrı-ayrı regionlarında da görkəmli şəxsiyyətlərin xatirə muzeyləri, həyat və yaradıcılıqları ilə bağlı məkanlar çoxdur. Bu baxımdan belə məkanlar üzrə turizm marşrutunun təşkili bizdə nə dərəcədə faydalı ola bilər?\nBu məsələ ilə bağlı Azərbaycan Turizm Bürosu (ATB) Turizm məhsulu sektorunun müdiri Şərifə Həsənovanın fikirlərini öyrəndik. O bildirdi ki, qurum tərəfindən bu istiqamətdə turizm marşrutu hazırlanıb. Marşrut Mstislav Rostropoviç, Müslüm Maqomayev, Tahir Salahov kimi görkəmli sənətkarların Bakı həyatı ilə bağlı məkanları əhatə edir.\nBakıda yaşamış məşhurların sorağında\n“Bakıda yaşamış məşhurların izi ilə” adlı turizm marşrutu ilə qonaqlar paytaxt küçələrini gəzməklə həmin insanların həyat və yaradıcılıqlarının izlərini özündə yaşadan evlər, binalar, mədəniyyət məkanları ilə tanış ola biləcəklər. Tur zamanı turistlərin üz tutacağı ilk məkan Mstislav Rostropoviçin Bakıdakı ev-muzeyi olacaq. Görkəmli musiqiçinin doğulduğu və ilk uşaqlıq illərini keçirdiyi bu evdə Rostropoviçlər ailəsinə məxsus dəyərli eksponatlar nümayiş olunur. Tahir Salahovun İçərişəhərdəki ev-muzeyində isə qonaqlar XX əsr Azərbaycan rəssamlığının ən məşhur nümayəndələrindən birinin rənglər dünyasına səyahət edəcəklər. Turistlər dahi rəssamın əsərlərinin bir çoxu ilə Milli İncəsənət Muzeyində də tanış ola biləcəklər”.\nSektor müdiri bildirdi ki, tur zamanı qonaqların Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası, Bakı Musiqi Akademiyası, Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyası nəzdində İncəsənət Kolleci, Azərbaycan Rəssamlar İttifaqı, Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı kimi mədəniyyət ocaqlarına da baş çəkmək imkanları olacaq. Bu məkanlar turun həsr olunduğu məşhur incəsənət xadimlərinin həyatı, yaradıcılığı ilə bağlı olmaqla bərabər, memarlıq üslubu ilə də Bakıya yaraşıq verən binalardır. Marşruta ev-muzeyləri və qeyd olunan məkanlardan əlavə Dənizkənarı bulvar, burada vaxtilə həmin məşhurların ənənəvi görüş yeri olmuş “Mirvari” kafesi, qonaqların Bakının və Xəzərin mənzərəsini seyr edə biləcəyi Dağüstü park da daxildir.\n“Əli və Nino” romanının izləri ilə\nMüsahibimiz bildirdi ki, ATB tərəfindən eyni zamanda məşhur bədii əsərlərlə bağlı məkanların əhatə olunduğu marşrutlar da hazırlanır. Nümunə olaraq Qurban Səidin “Əli və Nino” romanında hadisələrin baş verdiyi məkanların daxil edildiyi turist marşrutunu qeyd etmək olar: “İlk dəfə 1937-ci ildə Vyanada alman dilində çap olunmuş “Əli və Nino” romanının müəllifi barədə hələ də müzakirələr getsə də, bu, əsərə olan marağı azaltmayıb. Müxtəlif dillərdə dünyanın 60-dan çox ölkəsində nəşr edilmiş romanda hadisələr Şuşa, Bakı, Gəncə, Tbilisi, Dağıstan və İranda cərəyan edir və iki gəncin sevgi macərası fonunda XX əsrin əvvəllərinin siyasi, sosial və mədəni mənzərəsi, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranma dövrü və ağır günləri də əksini tapıb. “Sevimli romanın izləri ilə maraqlı gəzinti” adlı turizm marşrutu ilə qonaqlar “Əli və Nino”nun Bakı səhifələrinə səyahətə çıxmaq imkanı əldə edəcəklər”.\nGəzinti əsərin qəhrəmanı Əlinin böyüdüyü və 1918-ci ilin martında erməni-bolşevik dəstələrinin Bakıda törətdiyi qırğınlar zamanı döyüşlərin getdiyi İçərişəhərdən başlayacaq. Əlinin Nino ilə görüş təyin etdiyi indiki Filarmoniya bağı, romanda adı “Şəhər klubu” kimi keçən Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyasının binası, İstiqlaliyyət küçəsi və bu küçədə yerləşən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin (əsərdə bu bina “Bələdiyyə binası” kimi xatırlanır) binası marşrutun növbəti dayanacaqları olacaq. İndiki 132 və 134 saylı məktəblər isə əsərdə “Müqəddəs Tamara adına qız gimnaziyası” kimi göstərilir və Əli Ninonu görmək üçün tez-tez bu məktəbə gedirdi. Əlinin özünün oxuduğu və romanın ilk cümləsində adı keçən “Rus imperator humanitar gimnaziyası”nın binasında isə hazırda Azərbaycan Dövlət İqtisad Universiteti yerləşir. Gəzintini davam etdirməklə turistlər özlərini sanki romanın içində hiss edəcəklər. İslam Xeyriyyə Cəmiyyətinin binası (İsmailiyyə binası), Qoşa qala qapıları, Haşımovların evi (Konstitusiya Məhkəməsinin binası) və romanda adı çəkilən digər məkanlar öz memarlıq imicini bu gün də saxlayan tikililərdir.\nŞərifə Həsənova bildirdi ki, bu marşrutun davamı olaraq “Gəncədə “Əli və Nino” izləri” səyahət proqramı da nəzərdə tutulur. Məlumdur ki, romanda Gəncə ilə bağlı məqamlar kifayət qədərdir. Əli xan Şirvanşirin ulu babası Gəncə yaxınlığında ruslara qarşı döyüşdə qəhrəmancasına həlak olub. Əsərin sonluğu Əlinin ulu babası ilə eyni taleyi yaşadığını göstərir. Müəllif romanın son hissəsində Gəncə camaatının Cümhuriyyətin süqutundan sonra bolşeviklərə qarşı üsyanını da qələmə alıb. Əsərin qəhrəmanı Əli bu döyüşlər zamanı Gəncəçayın üzərindəki körpüdə həlak olur. Bu körpü Gəncədə Mirzə Abbas Abbaszadə küçəsində yerləşir.\nMarşrutun digər maraqlı yerləri sırasına Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin Gəncədəki hökumət binası, romanda Əlinin sığındığı Cümə məscidi, Gəncə Tarix-Diyarşünaslıq Muzeyi, Lüteran kilsəsi, “Gəncəçay” park-bulvar kompleksi və “Əli və Nino” abidəsi daxildir. İl ərzində turistlərin romanda hadisələrin cərəyan etdiyi Şuşa şəhərinə gəzintisi də planlaşdırılır.\nATB rəsmisi vurğuladı ki, hazırlanan marşrutlardan istifadə üçün azerbaijan.travel saytına daxil olmaq və müvafiq marşrutu taparaq xəritəni yükləmək kifayətdir. Ziyarət edilən məkanlarda isə turistlərdən müvafiq ödənişlər tələb olunacaq.\nMüsahibim sonda qeyd etdi ki, adları çəkilən turizm marşrutları üçün prioritet bazarlar bir sıra qonşu, eləcə də MDB ölkələridir. Gələcəkdə bu arealı daha da genişləndirmək olar. Həmçinin ölkəmizin ayrı-ayrı regionlarında da tanınmış simaların adı ilə bağlı məkanlara turizm marşrutları təyin etmək mümkündür. Məsələn, rus turistlər üçün Qusarda M.Lermontovun, fransız turistlər üçün isə İkinci Dünya müharibəsində Fransada antifaşist Müqavimət hərəkatının üzvü olmuş əfsanəvi partizan Əhmədiyyə Cəbrayılovun Şəkidəki ev-muzeylərini həmin siyahıya əlavə etmək olar.


Yaxın Şərqdə təhlükəli presedent: Trampın qərarı torpaqları işğal altında olan ölkələr üçün xüsusi siqnaldır - TƏHLİL\n26 Mart 2019 - 10:55\nYaxın Şərqdə təhlükəli presedent:Trampın qərarı torpaqları işğal altında olan ölkələr üçün xüsusi siqnaldır - TƏHLİL\nŞərq-Qərb Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri\nMartın 25-də ABŞ prezidenti Donald Tramp 1967-ci ildən İsrailin işğal altında saxladığı və 1981-ci ildə İsrail parlamentinin (Knessetin) müvafiq qanun qəbul edərək, birtərəfli qaydada İsrail ərazisi kimi tanıdığı, əslində isə Suriyaya məxsus olan Colan Təpələrini İsrail ərazisi kimi tanımaq barədə sənəd imzalayıb.\nBu başdan qeyd edim ki, ABŞ prezidentinin ilk belə qanunsuz qərarı olmayan bu “tanıma” sürpriz deyildi, çünki Tramp və onun komanda üzvləri bu haqda artıq xeyli əvvəl dəfələrlə anons vermişdilər. Məsələnin həm qanunsuz, həm də ədalətsiz olmasını xüsusi vurğulamağa ehtiyac olmadığından, bu yazımda onun başqa aspektlərinə və mümkün nəticələrinə toxunmaq istərdim. Amma öncə ABŞ-ın qeyri-ordinar prezidentinin bir sıra eyni xarakterli qərarlarını da xatırlamaq burda tam yerinə düşərdi.\nBir qədər əvvəl D. Tramp özünü ölkə prezidenti elan eləmiş Venesuela Milli Assambleyasının başçısı Xuan Quaydonu da prezident kimi tanımışdı. Ondan əvvəl isə ABŞ prezidenti Fələstinlə bağlı beynəlxalq sazişlərə tam zidd olaraq Qüdsü (Yerusəlimi) İsrailin paytaxtı kimi tanıyaraq, ABŞ səfirliyinin ora köçürülməsinə də qərar vermişdi. Bundan əlavə, prezident İranla 6 aparıcı dövlətin imzaladığı İranın nüvə proqramına dair sazişdən ABŞ-ın birtərəfli qaydada çıxmasına qərar vermişdi.\nGördüyümüz kimi, prezident Tramp özünün, ilk növbədə, düşünülməmiş kimi görünən qərarları ilə dünyanın müxtəlif bölgələrində sabitliyə və təhlükəsizliyə ciddi təhdidlər yaratmaqdadır. Amma zənnimcə, “düşünülməmiş kimi” dəyərləndirməsi heç də dəqiq olmadı. Odur ki, məsələnin arxa planına, onun görünən və ilk baxışdan görünməyən səbəblərinə diqqət yetirmək yerinə düşərdi.\nBunun üçün Trampın necə və hansı şəraitdə prezident seçilməsi ilə bağlı bir sıra detalları yenidən xatırlamalı olacağıq. Hələ o zaman ABŞ siyasətində onillər ərzində formalaşmış və oturuşmuş siyasi etiketi və korrektliyi ən ağlasığmaz davranışlarilə və ən kobud şəkildə pozan namizəd Trampa demokratik dünya liderləri öz neqativ münasibətini gizlətmirdilər. Lakin elə həmin dövrdə onu tam açıq da olmasa dəstəkləyən məhz İsrailin indiki baş naziri Benyamin Netanyahu idi ki, onun yaxın dostu və tərəfdaşı sayılan yəhudi əsilli Amerika milyarderi Natan Adelson da namizəd Trampın əsas sponsorlarından biri idi.\nNetanyahu Tramp prezident seçildikdən sonra Vaşinqtona səfər edərək, hələ vəzifəsinin icrasına başlamayan yeni ABŞ prezidenti ilə görüşən ilk xarici dövlət və hökumət başçılarından idi. Amma iki şəxsin münasibətlərində ən maraqlı mərhələ Tramp səlahiyyətlərinin icrasına başlayandan həmən sonra baş verib. Yeni ABŞ prezidentinin İsrailin baş naziri ilə yaxın şəxsi münasibətlərdə olan kürəkəni Cared Kuşner Ağ Evə baş məsləhətçi, Ceyson Qrinblatt prezidentin müşaviri, beynəlxalq danışıqlar üzrə xüsusi nümayəndə və David Fridman isə ABŞ-ın İsraildəki səfiri təyin olunub.\nXatırladım ki, hər 3 şəxs İsrailə xüsusi yaxın münasibəti ilə seçilməklə yanaşı, həm də ABŞ-ın Trampı dəstəkləyən mühafizəkar yəhudi kəsiminə mənsubdur. Onları birləşdirən digər ümumi bir cəhət isə ixtisasca hüquqşünas olan hər üçünün bir gün də olsun siyasi fəaliyyətinin olmaması idi.\nİş o yerə çatdı ki, bir qədər sonra ABŞ prezidentinin administrasiya rəhbəri (artıq keçmiş) Con Kelli prezident Trampın kürəkəni baş müşaviri Cared Kuşnerin “tam məxfi” məlumatlara çıxış imkanını məhdudlaşdıraraq, “məxfi” dərəcəsinə endirib. Təbii ki, onun İsrail rəhbərliyilə xüsusi yaxınlığına görə.\nPrezident Trampın qərarlarına bu 3 şəxsin və onların təmsil etdiyi kəsimin təsirinin olmasını isə görməmək mümkün deyil. Məsələn, adətən üzə çıxmağa xüsusi həvəsli görünməyən Ceyson Qrinblatt Colan Təpələri ilə bağlı məlum sənədin imzalanması ərəfəsində Colanın İsrailin mövcudluğu üçün həyatı əhəmiyyət kəsb etdiyini bəyan edib. Devid Fridman isə öz bəyanatları ilə hətta israillilərin də böyük bir hissəsində ciddi qıcıq doğurur. Bu qıcığın səbəblərindən biri də onun İsrailin daxili işlərinə kobud müdaxilə edərək, baş nazir Netanyahunu açıq dəstəkləməsidir. Amma bütün bunlar necə deyərlər, aysberqin yalnız görünən hissəsidir.\nMəsələni bir qədər də dərindən anlamaq üçün bəzi məqamları vurğulamağa ehtiyac var. Belə ki, ABŞ yəhudilərinin liberal hissəsi (sorğulara görə təxminən 80% qədəri) adətən Demokratlar partiyasına səs verir. Qalan mühafizəkar 20% isə respublikaçıların stabil elektoratı sayılır. Burdan belə qənaətə gəlmək olar ki, ABŞ-ın İsrailə yönəlik siyasətinə bu gün əsas təsir edən həm də mühafizəkar yəhudi kəsiminin nümayəndələridir ki, onlar da birmənalı olaraq İsrail siyasətində sağ radikal “Likud”u və onun indiki lideri Benyamin Netanyahunu dəstəkləyirlər.\nBunagörə də, həmin kəsimi narahat edən məqamlardan biri aprelin 9-da İsrail Knessetinə keçiriləcək seçkilər ərəfəsində Benyamin (Bibi) Netanyahunun və onun partiyasının reytinqinin ona müxalif olan mərkəzçi “Mavi və Ağ” koalisiya və onun lideri Benyamin (Benni) Qantsla müqayisədə daha aşağı olmasıdır.\nKorrupsiya ittihamları ilə üz-üzə qalan Bibi seçkilərdə qalib gəlmək üçün hətta faşist yönümlü kimi tanınan “Otzma Yehudit”lə (Yəhudi gücü) koalisiyaya getməli oldu ki, bu da ənənəvi olaraq İsrailin daxili siyasətinə qarışmayan Amerika Yəhudi Komitəsi (AJC) və Amerika-İsrail İctimai Əlaqələr Komitəsi (AIPAC) kimi ABŞ lobbi təşkilatlarını da xüsusi bəyanat verməyə məcbur etdi.\nBeləliklə, gördüyümüz kimi, istər ABŞ-dakı, istərsə də İsraildəki mühafizəkarlar baş nazir olaraq yenidən B. Netanyahunu görmək istəyirlər və məhz bu (amma tək bu yox) səbəbdən də Tramp administrasiyasına təsir edərək yuxarıda qeyd etdiyim qanunsuz qərarların qəbuluna nail olurlar. Dünənki qərarı isə Tramp Ağ Evdə Netanyahu ilə görüşü zamanı elan edib.\nMühafizəkarlar bir tərəfdən vaxtilə İsrailin işğal etmiş olduğu Fələstin və Suriya ərazilərinin ilhaqını faktiki olaraq leqallaşdırmağa çalışırlar, digər tərəfdən isə İsrail dövlətinin özünü mühafizəkar-dini modelə çəkirlər. Bu məsələdə təbii ki, onlar tək deyil və Tramp administrasiyasında bir neçə mühüm posta sahib olan “neokon” (yeni konservator) qruplaşması ilə sinxron fəaliyyət göstərirlər. Bu mənada, Trampın dünənki “tanıma” aktı ərəfəsində qruplaşma üzvlərindən olan dövlət katibi Mayk Pompeonun Yaxın Şərq ölkələrinə səfəri heç də təsadüfi deyildi.\nLivana və Küveytə səfərinin ardınca İsrailə baş çəkən Pompeonun “Purim” yəhudi bayramı ərəfəsində verdiyi bəyanat da spontan sayılmamalıdır: “Bir xristian olaraq, mən inanıram ki, İlahim prezident Trampı yəhudi xalqını iranlılardan qorumaq üçün yollayıb”. Necə deyərlər, “no comment”.\nLakin burda bir incə məqam da var: Netanyahuya olan xüsusi münasibət və dəstəyin əks effekt verə biləcəyi də istisna deyil. Yuxarıda qeyd etdiyim kimi, israillilər ölkələrinin daxili siyasətinə müdaxiləni sevmirlər və bu, ABŞ-ın müdaxiləsinə də aiddir.\nBütün bu addımların bir məqsədi də bölgədəki ənənəvi tərəfdaşı və NATO müttəfiqi olmuş Türkiyə ilə münasibətlərinin əsaslı şəkildə soyumasından sonra ABŞ-ın Yaxın Şərqə öz təsirini artırmaq üçün Misir-İsrail-Səudiyyə Ərəbistanı hərbi-siyasi alyansı yatarmaq istəyi ola bilər ki, bu halda da həmin ölkələrin gücləndirilməsi zərurəti aktuallaşır. Digər bir məqsəd isə bununla Həması, Hezbollahı və son nəticədə də İranı münaqişəyə cəlb etməkdən ibarət ola bilər.\nAmma Tramp administrasiyasının bu qərarları hər bir halda beynəlxalq hüquqa, müqavilələrə və dövlətlərin ərazi bütövlüyünün toxunulmazlığı prinsipinə qarşı olmaqla yanaşı, həm də kifayət qədər ciddi presedentlər ola bilər:\n1.Belə ki, bu gün ABŞ və Avropa tərəfindən Rusiyaya tətbiq olunan sanksiyaların əsas səbəbi kimi onun Ukraynanın ərazi bütövlüyünü pozması və Krımı ilhaq etməsi göstərilir. Trampın Colan Yüksəkliklərini İsrail ərazisi kimi tanıması isə hüquqi baxımdan Rusiyanın Krımı ilhaqından daha qanunsuz addımdır. Krımda ən azı yalandan da olsa referendum keçirilmişdi.\n2. Bu qərarlar ərazi və xüsusilə də etnik-ərazi münaqişələri, işğal altında torpaqları olan ölkələr üçün xüsusi siqnaldır. O cümlədən də Azərbaycan üçün, çünki heç bir qanuna, ölkələrin suverenliyinə məhəl qoymayan ekssentrik (daha dəqiq desək, başıpozuq) hansısa prezidentin və ya onun ölkəsinin belə münaqişələrdən öz siyasi və geosiyasi məqsədləri üçün istifadə edərək nələrisə, kimlərisə “tanıya” biləcəyi istisna deyil.\n3. Venesuela məsələsində Tramp administrasiyasının atdığı addım legitimlik problemi olan bir çox hökumət və dövlət başçılarını anti-Amerika düşərgəsinə sığınmağa sövq edəcək. Belə tendensiyalar isə artıq özünü göstərməkdədir.\n4. Bu addımlar ABŞ-Avropa münasibətlərinə də öz neqativ töhfəsini verməkdədir. D. Tramp öz qərarını hələ elan etməmiş Avropa liderləri bunun qanunsuz olduğunu bildirdilər.\n5. Onların ABŞ-ın daxili siyasətinə mənfi təsiri də qaçılmaz olacaq və demokratlarla respublikaçılar arasındakı uçurum bir qədər də dərinləşəcək.\n6. Nəhayət, Tramp administrasiyasının son addımı ərəfəsində İran, İraq və Suriya Müdafiə nazirlərini Dəməşqdə keçirilən görüşü, bunun ardınca da Rusiyanın Müdafiə naziri Sergey Şoyqunun Dəməşqə səfər edərək, Bəşər Əsədlə danışıqlar aparması da nəzərdən qaçmamalıdır. Suriya ərazisində öz hərbi-strateji infrastrukturunu qurmuş Rusiya və xüsusilə də İranın bütün bu məsələlərdən Yaxın Şərqdə öz mövqelərini gücləndirmək üçün istifadə etməyəcəyinə heç bir təminat yoxdur. Bu isə öz növbəsində Yaxın Şərq “barıt çəlləyinin” partlamasına qədər gedə bilər.


Far Cry 4’ün “super gizli alternativ” sonluğunu tapa bilərsiniz? - Oyun\nFar Cry 4’ün “super gizli alternativ” sonluğunu tapa bilərsiniz?\nİddialara görə Far Cry 4 ilə sona çatan ikinci bir alternativ var.\nFar Cry 4-in son buraxılışından sonra oyunçular artıq oyun üçün alternativ bir son tapdılar. Lakin yaradıcı rejissor Alex Hutchinson-a görə, hələ tapılmasını gözləyən başqa bir “super gizli alternativ sonluq” var.\nOnu hələ tapa bilməyənlər üçün korlanmadan, ilk alternativ son Pagan MIn-i dinləyərək oyunun girişində aktivləşdirilir. Hutchinson, Far Cry 4 ilə bitən ikinci alternativin də ilk sona çox yaxın bir şəkildə proloqda bir yerə kilidləndiyinə işarə edir.\nYeni super gizli sonluğu tapmaq üçün Hutchinson Twitter-də oyunçuların 'tamamilə yeni bir mini-məkana' gedən bir anda qərar verməsi lazım olduğunu söylədi. Daha çox məlumat üçün aşağıdakı tvitlərə baxın.\nAncaq bir anda qərar verməyinizi tələb edən və tamamilə yeni bir mini-məkan yaradan super gizli alternativ sonluq tapmadılar ...\n- Alex Hutchinson (@BangBangClick) 14 Noyabr 2014\n@MitchyD @ adrianchm Xeyr, ancaq yaxındasınız ... Hələ də kəşf edilmədiyi kimi böyük dəyişiklik tam sonunda ...\n- Alex Hutchinson (@BangBangClick) 24 Noyabr 2014\nFar Cry 4 ilə PS3 məlumat problemi üçün düzeltme oyununu silməyi əhatə edir\nBaşqa bir xəbərə görə, Ryan Higa Twitch-də niyə qadağan edildi? Azarkeşlər axınlara görə narahatlıqlarını artırırlar!\n16 sevgi deməkdir


Məlahət Qurbanova : Pozulan hüquqlarımın bərpası üçün məhkəməyə baş vurmağım ən sivil və demokratik yol deyilmi?! | OnlinePRESS\n08 Yan 202021:17 414\n“Məlahət” MMC nin direktoru Azərbaycan Kərkük Mədəniyyət və Əməkdaşlıq Mərkəzinin sədri Məlahət Qurbanova Criminal.az saytının baş redaktoru Anar Məmmədov barəsində məhkəməyə müraciət etməsi ilə bağlı məsələyə münasibət bildirib.\nMənim barəmdə baş redaktoru olduğu saytda təhqir və böhtan dolu materaillar yaydığı üçün hüquqlarımın müdafiəsi məqsədi ilə Criminal.az saytının baş redaktoru Anar Məmmədov barəsində məhkəməyə müraciət etmişəm. Çünki dəfələrlə bəyan etdiyim kimi mən “Məlahət MMC” şirkətinin direktoruyam və bu şirkətin daxilində bir sıra müəssisələr fəaliyyət göstərməkdədir. Lakin Anar Məmmədov məqsədli və sifarişli formada barəmdə yaydığı xəbərlərdə adımın qarşısında israrlı şəkildə “Lombard Məlahət” ifadəsini işlətməklə məni təhqir etmiş, işgüzar və ictimai nüfuzumu zədələmişdir. Məhkəməyə müraciət etmədən öncə dəfələrlə ona müraciət edərək, barəmdə yaydığı xəbərlərdə ad soyadımdam istifadə etməli olduğu diqqətinə çatdırılmışdır. Lakin, Anar Məmmədov bu müraciətlərimizə məhəl qoymadan, “Lombard Məlahət” ifadəsini işlətməklə məni təhqir etməyə, işgüzar və ictimai nüfuzumu zədələməyə davam etmişdir.\nBildirmək istəyirəm ki, A.Məmmədovun məhkəmə prosesindən sonra guya onunla barışıq üçün müraciət etdiyimlə bağlı iddiaları tamamilə cəfəngiyyatdır. O özü müxtəlif şəxsləri “elçi” salmaqla barışıq istəsə də, biz imtina etmişik. Hesab edirik ki, məsələyə hüquqi qiymət verilməlidir.\n“Məlahət” MMC nin direktoru\nKeçmiş məhkum bir kiloqram narkotiklə yaxalandı - FOTO\n28 May 202015:27\n28 May 202015:25\n28 May 202015:00\n28 May 202014:30\n28 May 202014:02\n28 May 202013:45\n28 May 202013:38\n28 May 202012:45\n28 May 202012:43\n28 May 202012:24


İcra başçısından yeni doğulan nəvəsinə bahalı hədiyyə » Demokratik.Az\nDemokratik.Az » Xəbərlər » Maraqlı » İcra başçısından yeni doğulan nəvəsinə bahalı hədiyyə\n12 iyun 2015, 10:29\nMəsələnin maraqlı tərfəi isə odur ki, təqribən bir il əvvəl icra başçısı təyin olunan və heç bir zaman bizneslə məşğul olmayan Raqub Məmmədov bu qədər vəsaiti qısa müddət ərzində hardan qazanıb?\nAzMedia.info-ya daxil olan məlumatda bildirilir ki, icra başçısı nəvəsinin doğulması şərəfinə 30 qurban kəsdirib. Bundan başqa Raqub Məmmədov nəvəsinin doğum evindən çıxması şərəfinə yeni dünyaya gələn körpənin qundağına 400 min manatlıq villanın açarını qoyub.\nQeyd edək ki, bir müddət əvvəl Adamın icra başçısı Raqub Məmmədovun oğlu Sənan Məmmədzadənin cəöhə xəttində-səngərdə çəkdirdiyi fotolar yayılmışdı. Bayram günlərində yeni ili əsgərlərlə bir yerdə keçirdiyini əks etdirən fotolara isə tez bir zamanda Müdafiə Nazirliyi tərəfindən reaksiya gəlmişdi və icra başçısının oğlunun özünü «vətənpərvər» kimi təqdim etməyə çalışması yuxarı dairlərdə heç də xoş qarşılanmamışdı. Həmin dövrdə mətbu orqandarda buna görə Raqub Məmmədovun tənbeh olunduğu yazılmışdı. bu hadisədən əvvəl Prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncama əsasən cəbhə xəttində foto və videoçəkilişlərin aparılması qadağan edilirdi. Bu hadisədən əvvəl prezident İlham Əliyevin imzaladığı sərəncama əsasən cəbhə xəttində foto və videoçəkilişlərin aparılması qadağan edilmişdi. Hətta cəbhəyanı rayonların rəsmiləri də oraya ezam olunmuş jurnalistlərə çəkiliş aparmalarını qadağan edərək, bunun sərəncamla tənzimlədiyini dəfələrlə bildiriblər.


““Cinsi orqanını göstərərək, dondurma yerinə bunu...” dedi” - Dayı bacısı qızını buna görə öldürdü - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Kriminal / ““Cinsi orqanını göstərərək, dondurma yerinə bunu…” dedi” – Dayı bacısı qızını buna görə öldürdü\n““Cinsi orqanını göstərərək, dondurma yerinə bunu…” dedi” – Dayı bacısı qızını buna görə öldürdü\n“Hadisədən 3 gün əvvəl isə Fatma Bakı şəhərindən Göyçay rayonuna gəldi və anasıgillə bizim evdə qaldılar. Fatma bizdə qalan zaman həmişə kimlərləsə telefonla danışır, mesajlaşırdı. Bütün bunlar da mənə pis təsir etmişdi. Bir dəfə Fatma ilə birlikdə “Kapital Bank”dan kart götürmək üçün ora getdik. Həmin vaxt, o, açıq paltar geyindi, buna görə də, Fatmaya öz etirazımı bildirdim. Bundan sonra başqa paltar geyindi və biz banka getdik. Fatma bankdan kart götürüb mənimlə birlikdə geri qayıtdı. Axşam saatlarında bacım ilə birlikdə həyətyanı sahələrində olan istixananı suvararkən, artıq Fatmanın hərəkətlərindən bezdiyim üçün, bacıma onu öldürəcəyini dedim. Bacım məni fikrimdən yayındırmağa çalışdı. Həmin vaxt bir az sakitləşdim.\n“Saata baxdıqda gecə saat 3-ə işlədiyini gördüm. Həmin vaxt Fatma ucadan kiməsə “sabah gəlib onu götürməyini və harasa getmələrini” deyirdi. Fatmanın heç kimi saymadan telefonla o şəkildə danışmasına görə, çox əsəbiləşdim. Otaqdan çıxdıqda, atamın və bacımın da oyaq olduğunu gördüm. Həmin vaxt bacım da otağa girib-çıxdı və Fatmaya telefonu söndürməsini dedi. Fatma isə bacıma cavab qaytardı. Bu zaman otağa girib, Fatmaya sakit durmasını dedim. O isə mənə “söyüşlə” cavab verdi. Fatmanı öldürmək qərarına gəldim. Bundan sonra, yata bilmədim. Səhər saat 6 radələrində öz otağımdan çıxıb, Fatma yatan otağa girdim. Otağa girdikdə Fatma yatırdı, lakin işıq yanılı idi. Fatmanın üstünə saldığı adyalı onun üzərinə çəkdim və yastığı sifətinə basdım. Həmin vaxt, Fatma oyandı və müqavimət göstərməyə başladı. Bu zaman dırnağı ilə qoluma və sinəmə cırmaq atdı. Amma Fatmanın üzərində oturdum, sonacan güc elədim. Yastığı ağız və burun nahiyəsinə sıxıb, onu öldürdüm. Fatmanı öldürən zaman bacım otağa gəldi. Həmin vaxt bacım ağlamağa və yalvarmağa başladı. Fatmanı öldürməməyim üçün ayağından tutub çəkdi. Amma artıq Fatmanı ölmüşdü. Onu öldürəndən sonra otaqdan çıxdım. Evdəkilər yuxudan oyandı. Hamısına Fatmanı öldürdüyümü dedim”.\nÖncəki Eldar Həsənovun kabinetindən Ermənistana silah satışı barədə nə götürülüb?\nNövbəti Arağın orqanizmə 10 faydası


İlan zəhərindən müxtəlif ölkələrin xalq təbabətində hələ qədim zamanlardan istifadə edilsə də, onun müalicəvi əhəmiyyəti tibb elminə XIX əsrin sonlarında məlum olub. Yalnız bundan sonra ilan zəhərinin elmi tədqiqinə başlanılıb, onun biokimyəvi tərkibi, farmakoloji və müalicəvi əhəmiyyətini öyrənmək üçün araşdırmalar aparılıb.\nİlan zəhəri istehsalının ilk illəri\nXIX əsrin sonlarında tibbi əhəmiyyəti elmə məlum olduqdan və tibbi xammal kimi əczaçılıq sənayesində istifadə olunmağa başladıqdan sonra dünyada ilan zəhərinin istehsalına ehtiyac yaranıb. Bu məqsədlə zəhərli ilanlar təbiətdən ovlanılır və zəhərlərini almaq üçün süni şəraitdə serpentarilərdə (ilan saxlanan yer - latınca “serpente" - ilan deməkdir) saxlanılır. İlanların süni şəraitdə yetişdirilməsi problemi hələlik həll edilmədiyindən, bütün dünyada ilan zəhəri yalnız təbii resurslar hesabına istehsal edilir.\nBu gün dünyanın bir çox yerlərində, xüsusilə Avstraliya, Hindistan, bir çox Asiya və Latın Amerikası ölkələrində, o cümlədən Rusiyada xeyli sayda serpentarilər fəaliyyət göstərir. Dünyada ən iri və qədim serpentari isə Braziliyada 1899-cu ildə San-Paulo şəhərində yaradılmış Buntan İnstitutudur. Burada müxtəlif növ ilanlar yalnız 6 ay ərzində saxlanılır və bu müddətdə hər ilandan 0,03-0,04 qram quru zəhər əldə edilir.\nKeçmiş SSRİ-də serpentarilərin yaradılmasına və ilan zəhəri istehsalına ilk dəfə 1932-1934-cü illərdə Orta Asiya respublikalarında və Rusiyada başlanıb. Bu məqsədlə Orta Asiya kobrası və Orta Asiya gürzəsi, Qumluq əfisi və Adi gürzə növlərindən istifadə olunub. Lakin ilk dövrlər ilanların süni şəraitdə saxlanma texnologiyası elmi cəhətdən tam öyrənilmədiyi və buna görə də səmərəsiz olduğu üçün ovlanmış ilanlar qısa müddətdə məhv olurdu. Nəticədə zəhərli ilanlar intensiv olaraq ovlandığından təbiətdə onların sayı azalırdı. Bu səbəbdən 1960-cı illərdə Orta Asiyada istehsal məqsədilə istifadə olunan zəhərli ilan növləri qırmızı kitaba daxil edildi və onların ovlanması dayandırıldı.\nAzərbaycanda ilan zəhərinin istehsalında uğurlu dövr\nAzərbaycanda ilan zəhəri istehsalının ən uğurlu dövrü 1980-1989-cu illəri əhatə edir. Belə ki, bu dövrdə Herpetoloji mərkəz tərəfindən hər il istehsal olunan 3,0-4,0 kq quru gürzə zəhərinin satışından yüksək gəlir əldə edilirdi.\nİlan zəhərinin istehsalı üçün ilanların təbiətdən ovlanması mövcud qanunvericiliyə uyğun və elmi əsaslandırılmış qaydada aparılıb. Naxçıvan MR və Qarabağ düzənliyi də daxil olmaqla, bütün ölkə ərazisindən hər il 1800-2000 baş gürzə ovlanıb. Bir qayda olaraq, gürzələrin 1300-1500 başı lisenziya əsasında təbii ərazilərdən, 300-500 başı isə yaşayış məskənlərindən və onlara bitişik 2 km məsafədəki ərazilərdən ovlanıb. İlanların ovlanması nəticəsində həm də yaşayış məskənləri zəhərli ilanlardan təmizlənib və insanların ilanlardan təhlükəsizliyi təmin olunub.\nÖlkəmizdə ilan zəhəri istehsalının hazırkı vəziyyəti\n2009-cu ildə elmi istiqamətdə fəaliyyətinin bərpası məqsədilə “Zootoksinlər” İstehsal, Elmi Araşdırma Mərkəzi Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin Sərəncamı ilə Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) tərkibinə verilib. AMEA Rəyasət Heyətinin qərarı ilə Mərkəz bütün əmlakı ilə Zoologiya İnstitutunun balansına keçirilib. Hazırda Zoologiya institutu Ağsu rayonunda yerləşən təcrübə bazasında zəhərli ilanların istehsal məqsədilə süni şəraitdə saxlanmasına və yetişdirilməsinə aid elmi-təcrübi tədqiqatlar aparır, ilan zəhərinin sertifikatlaşdırılması, sonda istehsalının bərpası istiqamətində tədbirlər həyata keçirir. İnstitutun herpetoloq alimləri zəhərli ilanlardan istifadənin innovativ texnologiyasının işlənməsi ilə bağlı layihələr üzərində çalışırlar.\nİlan zəhəri əczaçılıq və kosmetologiya sənayesində müxtəlif müalicəvi və profilaktik preparatların istehsalında da geniş istifadə edilir\nCənubi Qafqazda Azərbaycanın sürünən heyvanlar faunası növ müxtəlifliyi baxımından daha zəngindir. Herpetofauna resursları arasında zəhərli ilanlar xüsusi yer tutur. Qiymətli tibbi xammal olan zəhərinə görə bu ilan növləri iqtisadi cəhətdən faydalı olmaqla yanaşı, həm də insan üçün təhlükəli zəhərli sancmalarına görə sosial əhəmiyyət daşıyır. İlan zəhəri əczaçılıq sənayesində müxtəlif müalicəvi və profilaktik dərmanların, ilan sancması zamanı istifadə olunan qan zərdablarının, habelə profilaktik kosmetika məhsullarının istehsalında istifadə edilir. İlan zəhəri və onun tərkibindəki ayrı-ayrı bioloji aktiv komponentlər (fermentlər) fundamental diaqnostik tibbi-bioloji tədqiqatlarda da geniş tətbiq olunur. Hazırda dünyanın müxtəlif ölkələrində ilan zəhərinin yeni tətbiq sahələrinin axtarışı davam etdirilir, o cümlədən xərçəng və QİÇS xəstəliyinin müalicəsində istifadə perspektivləri öyrənilir.\nİlan zəhəri əldə etmək üçün zəhərli ilan növlərinin təbii resurslarından istifadə olunur. Buna görə zəhərli ilan növlərinin təbii resurslarından davamlı istifadəyə nail olmaq və ilan zəhəri istehsalının təbii resurslardan asılılığını aradan qaldırmaq istiqamətində aparılan elmi-təcrübi tədqiqatlar da önəmlidir.\nAzərbaycanın herpetofaunasında təbii resursu istehsal məqsədilə istifadə etməyə imkan verən zəhərli ilan növü Levantiya irigürzəsidir. Cənubi Qafqazda bu ilan növü əsasən Azərbaycanda yayılıb. Ölkəmizdə məhdud ərazidə yayılmış və sayca az olan daha 4 zəhərli ilan növü mövcuddur. Zəhərli ilanlar faunasının biomüxtəlifliyi, bu ilan növlərinin müasir ekoloji vəziyyəti barədə məlumatların əldə edilməsi üçün xüsusi tədqiqatların aparılmasına ehtiyac var.\nİlan zəhəri ilə bağlı perspektivli və innovativ istiqamətlərdə tədqiqatların aparılması tələb olunur\nÖlkəmizdə iqtisadiyyatın, o cümlədən qeyri-neft sektorunun inkişafı məqsədilə istehsal yönümlü elmi tədqiqat işlərinin genişləndirilməsi, innovativ tədqiqat proqramları və layihələrin hazırlanması olduqca vacibdir. Bu baxımdan zəhərli ilanlar və ilan zəhəri ilə bağlı perspektivli və innovativ istiqamətlərdə tədqiqatların aparılması tələb olunur:\n1. Azərbaycanın zəhərli ilanlar faunasının müasir sistematikasının və ekoloji vəziyyətinin öyrənilməsi;\n2. İstehsal məqsədilə zəhərli ilanların süni şəraitdə saxlanması və yetişdirilməsi probleminin həlli istiqamətində elmi-təcrübi tədqiqatların aparılması;\n3. Zəhərli ilanların təbii resurslarının davamlı istifadəsinə nail olmaq üçün innovativ texnoloji proqramın hazırlanması;\n4. İlan zəhəri, onun tərkibindəki ayrı-ayrı fermentlərin biokimyəvi və farmakoloji xusiyyətlərinin öyrənilməsi, onların tətbiq sahələrinin araşdırılması, yeni məhsulların isthsalına dair texnologiyaların hazırlanması;\nGöstərilən istiqamətlərdə elmi-təcrübi tədqiqatların aparılması üçün müasir maddi-texniki bazanın (serpentari və volyerlər, biokimyəvi, farmakoloji, toksinoloji tədqiqatlar aparmağa imkan verən laboratoriya və s.) olması vacibdir.\nHazırda AMEA Zoologiya İnstitutu Ağsu rayonunda yerləşən Dayaq Məntəqəsində zəhərli ilan növlərinin volyer şəraitində saxlanması və yetişdirilməsi problemlərini öyrənmək üçün təcrübi tədqiqatlara başlayıb. Zoologiya İnstitutunda, həmçinin ilan zəhəri və digər bioloji aktiv substansiyaların biokimyəvi, toksinoloji və farmakoloji tədqiqi üçün müasir laboratoriya yaratmaq da nəzərdə tutulur. Belə bir laboratoriyanın yaranması ilan zəhərinin və digər zootoksinlərin tədqiqinə aid göstərilən perspektivlərin reallaşmasına böyük töhfə olardı.


Qanunsuz hərbi formadan istifadə edənlərin nəzərinə - VİDEO - Xəzər Xəbər\nVeb TV | 20:55 • 19 Yanvar 2022\nBəzi vətəndaşlar hərbi geyim formasını daşıma hüququ olmadığı halda bu geyimdən istifadə edirlər. Belə hallara tez-tez rast gəlinir. Bəzən daşıma hüququ bir yana , geyim qaydasından düzgün istifadə etməyənlər olur. Bəs onlar barəsində hansı tədbir görülür? Bu barədə hərbi polis danışıb.\nHərbi geyimi qanunsuz daşıyanlara qarşı tədbirlər görülür.\nBununla bağlı Hərbi polis bölmələri reydlərə başlayıb.\nBəzi vətəndaşlar hərbi geyim formasını daşıma hüququna malik olmadığı halda bu geyimdən istifadə edirlər...Bəs hərbi geyimdən kimlər istifadə edə bilər ? Müdafiə Nazirliyinin Hərbi Polis İdarəsinin rəisinin Hüquq İşləri Üzrə köməkçisi Şirin İsmayılov deyir ki, "Hərbi xidmətkeçmə haqqında" əsasnaməyə görə, yalnız hərbi xidmətdə 20 il və artıq qüsursuz xidmət etmiş və Silahlı Qüvvələr qarşısında xüsusi xidmətləri olan şəxslərə ehtiyata və ya istefaya buraxılarkən buraxılmanı rəsmiləşdirən rəislərin əmri ilə hərbi geyim formasını daşımaq hüququ verilə bilər.\nŞirin İsmayılov onu da bildirdi ki, vətəndaşlar tərəfindən hərbi geyim formasını daşıma hüququnun pozulması müvafiq qanunvericiliyə ziddir.Belə halların qarşısını almaq üçün hərbi polis tərəfindən müvafiq işlər görülür..\n← Şəhidlər xiyabanı ziyarətə hazırdır BNA küçələrdəki parkinqləri nəzarətə götürür - YENİ LAYİHƏ BAŞLANDI →


ABŞ-dan kürdlərə tarixi yardım\n22:11 19 İyun 2018\nABŞ-dan kürdlərə mühüm dəstək\n11:15 21.04.2017 (Yenilənib 11:41 21.04.2017) Qısa URL\nƏgər Pentaqonun tələbi Senatda qəbul edilərsə, hərbi texnika 1 ay ərzində İraqın şimalındakı kürd muxtariyyətinə göndəriləcək\nBAKI, 21 aprel – Sputnik. Amerika Birləşmiş Ştatlarının Müdafiə Nazirliyi (Pentaqon) İraqın şimalındakı kürd muxtariyyətinə 300 milyon dollar dəyərində hərbi texnika və silah-sursat göndərməklə bağlı Konqresə təklif göndərib.\nSputnik Azərbaycan xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, ABŞ Dövlət Departamenti Pentaqonun təklifini müsbət dəyərləndirib. Əgər Pentaqonun tələbi Senatda qəbul edilərsə, hərbi texnika 1 ay ərzində İraqın şimalındakı kürd muxtariyyətinə göndəriləcək.\n"ABŞ kürd dövləti yaratmaq planını işə salıb"\nKürd qruplaşmaları ABŞ-ın Suriyaya atdığı silahları ələ keçirib\nkürd, Pentaqon, İraq, Amerika Birləşmiş Ştatları\nVaxt yetişib, vədə çatıb, amma kömək yoxdur: Səbəb nədir?\nÖlkədə 2300 ədəddən çox taxılyığan kombayn var, amma onlar sadə kəndlinin deyil, məmurların biçin sahələrində işləyir\n"Qanun icazə vermir ki, məişət tullantıları açıq havada yandırılsın"\n22:00Vaxt yetişib, vədə çatıb, amma kömək yoxdur: Səbəb nədir?\n21:27Hərbi qarşıdurma kosmosa keçir: Tramp elə bir qərar imzaladı ki...\n20:58DÇ-2018: "Qara oğlanlar"ın əzmkar qələbəsi\n20:13Yeni diplomatik müharibə başlayır, həbs qərarları çıxarılıb\n19:30“Qarabağ”ın Çempionlar Liqasındakı rəqibləri hansı komandalar oldu?\n19:00Qanımıza işləyən zəhər: Hər gün yandırıb ciyərimizə çəkirik\n18:31Türkiyə baş nazirindən qəribə səsvermə açıqlaması: 30 min suriyalı...\n18:02DÇ-2018: "Doğan Günəş" ölkəsi futbol dərsi verdi\n17:49Məşhur "Nanəli" restoranı yandı\n17:08Kəndə bəla gəlib, heyvanlar durmadan tələf olur\nƏhali təşviş içindədir: bu bölgədə son illərin ən dəhşətli təbiət hadisəsi baş verib


İlham Əliyevdən tutulan başçılarla bağlı SƏRT SÖZLƏR: Dövlət məmuru olmaq istəyirsənsə, vicdanla xidmət et dövlətə - Xəbərlər - DAŞKƏSƏN RAYON Icra Hakimiyyəti\nİlham Əliyevdən tutulan başçılarla bağlı SƏRT SÖZLƏR: Dövlət məmuru olmaq istəyirsənsə, vicdanla xidmət et dövlətə\n"Təbiidir ki, bu, genişmiqyaslı islahatların tərkib hissəsidir. Son müddət ərzində mənim bəzi daxili görüşlərim ictimailəşdirildi və hesab edirəm ki, buna ehtiyac var. Onu da bildirməliyəm ki, mənim iş qrafikim çox gərgindir. Demək olar ki, iş qrafikimdə fasilə yoxdur. Hətta bazar günündə ki, mən işə çıxmıram, yenə də mən daim əlaqədəyəm. Bəlkə də Azərbaycanda yeganə adamam ki, mənim istirahət günlərim yoxdur. Çünki hər gün mənim üçün iş günüdür. Çünki hər gün məsələləri həll etmək lazımdır. Bir çox məsələlər çıxır ki, onlar operativlik tələb edir".\nBu sözləri bu gün Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev yerli jurnalistlərə ilin yekunları ilə bağlı geniş müsahibəsi zamanı deyib.\nDövlət başçımız sözlərinə belə davam edib:\n"Ona görə ictimaiyyətə təqdim olunan bəzi daxili görüşlər mənim iş qrafikimdə bəlkə də 5-10 faiz təşkil edir. Ancaq buna ehtiyac var. Həm də bu, ictimaiyyətə verilən bir növ hesabatdır, siyasətimizin əsas istiqamətlərinin dəqiqləşdirilməsidir. Eyni zamanda, kadrlar qarşısında qoyulan vəzifələrdir ki, ictimaiyyət də bunu bilsin. Misal üçün hansısa rayona icra başçısı təyin olunanda ona dediyim sözlər, verdiyim tövsiyələr təbii ki, rayon ictimaiyyəti tərəfindən də qəbul edilir. Onlar artıq o adamdan bu meyarlara uyğun olmasını tələb edirlər və tələb etməlidirlər. Mən dəfələrlə demişəm ki, ictimai nəzarət daha güclü olmalıdır. Bunu, sadəcə, söz naminə demirəm. Bəlkə də bir çox hallarda bunu təkrarlayıram. Nəyə görə? Çünki bu yoxdur bizdə. Bilirsiniz, ya yoxdur, ya da ki, ibtidai vəziyyətdədir. Belə olmaz, ictimai nəzarət olmalıdır.\nƏgər ictimai nəzarət olmasa, biz məlumatı haradan əldə edəcəyik? Mən, misal üçün bildirmişəm və bir daha demək istəyirəm ki, bəzi hallarda mən mətbuatdan bir çox şeyləri öyrənirəm. Çünki bəzi məsələlər mənə məruzə edilmir. Çünki sərf etmir o adamlara məruzə etmək. Ona görə ya mən bölgələrə gedəndə çalışıram vətəndaşlardan vəziyyətlə bağlı öyrənim, onları narahat edən problemlər haqqında eşidim. Ya özüm gedirəm təftiş edirəm orada işləri, ya da ki, ictimaiyyətdən verilməlidir bu məlumat.\nDövlət məmurları hər bir ölkədə ancaq yaxşı raport verməyi öyrəşiblər. Onlardan soruşsan deyərlər ki, hər şey əladır, hər şey mükəmməldir, heç bir problem yoxdur. Mən bir çox rayonlara gedəndə icra başçısı ilə söhbət edəndə deyirəm hansı problem var - hər şey əla. Axı belə ola bilməz. Ya özü bilmir, ya da ki, bunları ört-basdır etmək istəyir, ya da bilmirəm hansı məqsədi güdür. Ona görə mənim kameralar qarşısında yeni təyin edilmiş icra başçılarına dediyim sözlər onlara verilən ən ciddi tapşırıqdır və onlar bu tapşırığı yerinə yetirməlidirlər. O cümlədən vətəndaşlara münasibətdə yekəxanalığa yer olmamalıdır, özlərini təkəbbürlü aparmamalıdırlar, vətəndaşlara yuxarıdan aşağıya baxmamalıdırlar, vətəndaşlara xidmət etməlidirlər, vətəndaşları incitməməlidirlər, hansısa abadlıq işlərinə sahibkarlardan qanunsuz pul tələb etməməlidirlər. İndi abadlıq adı ilə bilirəm ki, sahibkarlardan vəsait yığırlar. Bu, qətiyyən qəbuledilməzdir.\nBelə abadlıq bizə lazım deyil. Rüşvət almamalıdırlar, əksinə, çalışmalıdırlar ki, investorları cəlb etsinlər. Yoxsa bəzi hallarda kimsə gəlib nəsə iş görmək istəyir, ona şərait yaratmaq əvəzinə, ondan pul tələb edirlər. İndi son vaxtların tədbirləri bunu göstərdi. Mən xəbərdarlıq etmişdim. Bəzilərinə dedim ki, hər kəs eşitsin, əyri yolla getsəniz inzibati cəza ən yüngül cəza olacaq. İnzibati cəza ilə iş məhdudlaşmayacaq. Amma bəziləri bəlkə hesab edirdilər ki, onlara aid deyil. Ona görə belə yolverilməz addımlar atdılar.\nBu, əslində, dövlətə, dövlət siyasətinə edilən xəyanətdir. Eyni zamanda, belə dəhşətli faktlar aşkarlanır ki, adam vallah heç bilmir nə fikirləşsin. İndi mənim təşəbbüsümlə xüsusilə manatın məzənnəsi aşağı düşəndən sonra bizdə işsizlik meyilləri artdı. Bunu mən hiss edirdim, görürdüm. Bəzi adamlar işsiz qaldılar. Nə üçün? Çünki vaxtilə dövlət xətti ilə icra edilən layihələrə onlar cəlb olunurdu. İnvestisiyalar kəskin aşağı düşdü. Biz investisiyaları ixtisar etdik. O layihələr də artıq icra edilmədi, insanlar qaldı küçələrdə. Biz nə etdik? Düzdür, bu, bazar iqtisadiyyatına uyğun deyil. Ancaq bu, düzgün addım idi. Mənim təşəbbüsümlə biz hər rayonda ictimai ödənişli iş yerləri yaratdıq, vətəndaşlara, heç olmasa, minimum əməkhaqqı səviyyəsində məvacib verilsin deyə. Beləliklə, ölkə ərazisində 40 minə yaxın belə ictimai iş yeri var. O mənada ictimai ki, ictimai işlərlə məşğul olur, haradasa təmizlik işləri, bərpa işlərilə. Bəziləri bağban kimi işləyir. Ödənişli, çünki buna görə maaş alır. Bax, bu maaşı da onlar qıymadılar o kasıb adamlara. O kartları götürüb oradan pul çəkib öz ciblərini doldurdular. Buna nə ad vermək olar? Bu, vicdansızlıqdır. İndi yaxşı, xalqdan qorxmursansa, Allahdan qorx. Belə şey etmək olarmı? Ona görə, bax, bu, onu göstərir ki, bu, məmurun mənəvi deqradasiyasıdır, bu, insanın mənəvi deqradasiyasıdır. Belə məmurlar bizə ləkədir, ölkəmizə ləkədir, iqtidara ləkədir. Hamı bilsin, eşitsin ki, belə hallara qarşı mübarizə daha ciddi aparılacaq.\nHamı ibrət götürsün, dərs götürsün, hər kəs üçün dərs olsun. Dövlət məmuru olmaq istəyirsənsə, vicdanla xidmət et dövlətə. Yox sən dövlət vəzifəsinə gəlir mənbəyi kimi baxırsansa, heç getmə o vəzifəyə. Çünki bədbəxt olarsan. Bunu anlamayanlar, hesab edirəm, anlamalıdırlar ki, yeni dövrdə, yeni çağırışlar qarşısında olan ölkədə başqa cür ola da bilməz. Biz ölkəmizdəki vəziyyəti daha da sağlamlaşdırmalıyıq və xoşagəlməz hallara qarşı mübarizə bundan sonra da aparılacaq. Eyni zamanda, həm mətbuatdan, həm ictimaiyyətdən mən həm dəstək görürəm, həm də ki, onlar mənə bu işdə kömək edirlər".


Aqressiv Baxım Müalicə kimi\nUşaq Sağlamlığı Xüsusi ehtiyaclar Sağlamlıq məsələləri\nTəcavüzkar qayğı həyati təhlükəli xəstəlik və ya vəziyyətə xüsusi bir yanaşma təsvir edir. Təcavüzkar qayğı göstərən bir xəstə, hər dərman, texnologiya, alət və həkimlərin xəstəliyinə müdaxilə edə biləcəyi alətdən faydalanacaq. Kemoterapi , dializ, radiasiya müalicəsi, cərrahiyyə, antibiotiklər və həyatın qorunması və uzatılması üçün nəzərdə tutulan digər tibbi müdaxilələr təcavüzkar qayğı sayılırdı.\nBir xəstə təcavüzkar qayğı alırsa, tibbi müəllilər arasında, ya da ən azı müalicəyə icazə verən ailə üzvləri arasında, xəstənin bərpa ediləcəyi və ya qəbul edilən keyfiyyətin ömrünü uzatmaq üçün bir inancı varlığına dair bir göstəricidir qəbul oluna bilər. Bu vəziyyət artıq görünməzkən, həkimlər, məsələn, təcavüzkar qayğı-dayandırıcı kemoterapi sona çatdırmağı təklif edə bilər və ya bir infeksiyanın antibiotiklərlə durdurmasından ziyan çəkməsini təmin edə bilər.\nTəcavüzkar baxımdan istifadə edilmədikdə\nHəkimlər, komada, beynin ölü ya da qəbul edilə bilməz bir həyat tərzi olan bir xəstəyə qarşı bu cür qayğıların boşa çıxdığını hiss edə bilər. Bu vəziyyətlərdə palliativ qayğıları tövsiyə edə və ailələrini həyatı sona çatdıqdan sonrakı qayğıların dəyərini görmək üçün sevdikləri həyatını təcavüzkar bir şəkildə qurtarmağa təşviq edə bilərlər. Ailələr, həkimlərin və ya xəstəxanaların faydalı və ya mərhəmətli olduğunu düşündükləri nöqtədən agresif baxımda israr etsələr, xəstəxanaya uyğun gəlməyə məcbur etmək üçün məhkəməyə getməli və bu döyüşdən itirə bilərlər.\nBraille öyrənmənin əhəmiyyəti\nTəkərli kürsülərdə uşaqlar və yeniyetmələr üçün hədiyyələr\nDandy-Walker sindromu ilə uşaq üçün məktəb hazırlamaq\nTəcili vəziyyət üçün xüsusi ehtiyaclarınızı necə hazırlaya bilərsiniz\nProstat xərçənginə qayıtmaq necə mümkündür?\nFecal İnkontinans üçün Sacral Sinir stimullaşdırılması\nTiroid xəstəliyindən 10 yol daha yaxşı hiss edə bilər\nDar Açılı Glokom Belirtileri ve Nedenleri\nBirgə Ağrı üçün Birgə Şirəsi: Bilməlisiniz\nSiqaret çəkən qarğıdalı ağciyər xərçənginə səbəb olur mu?\nBoşalma Biologiyasında Serotoninin rolu


AzTV-də yeni təyinat – İlqar Fəhmiyə vəzifə verildi – AÇIQLAMA – Yenicag.Az\nAna Səhifə Banner AzTV-də yeni təyinat – İlqar Fəhmiyə vəzifə verildi – AÇIQLAMA\nAzTV-də yeni təyinat - İlqar Fəhmiyə vəzifə verildi - AÇIQLAMA\nYeni Çağ Media Qrupu – Fevral 07, 2019 - 15:20\nYazıçılar Birliyinin katibi İlqar Fəhmi “Muğam Televiziya Müsabiqəsi-2019” layihəsinin icraçısı təyin olunub.\nBu barədə Yenicag.az-a “Azərbaycan Televiziya və Radio Verilişləri” QSC-nin mətbuat xidmətinin rəhbəri Xatirə Qasım məlumat verib.\nMüsabiqəyə Novruz bayramı ərəfəsində start veriləcək.\n7-ci Muğam Televiziya Müsabiqəsinin münsifləri heyətinə xalq artistləri Əlibaba Məmmədov, Arif Babayev, Səkinə İsmayılova, Mələkxanım Əyyubova, Mənsum İbrahimov, Azərbaycan Bəstəkarlar İttifaqının katibi, Əməkdar incəsənət xadimi Sərdar Fərəcov, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin katibi İlqar Fəhmi daxildir.\nMüsabiqə iştirakçılarını yeni tərkibli musiqiçi heyəti müşayiət edəcək.\nHazırda müsabiqə iştirakçılarının seçim turu davam edir. Bərdə, Gəncə, Şəki və İsmayıllıda regional dinləmələr başa çatıb. Fevralın 8-dən 11-nə qədər isə Bakıda – Beynəlxalq Muğam Mərkəzində seçim turu keçiriləcək və müsabiqə iştirakçılarının müəyyənləşdirilməsi prosesi yekunlaşacaq.\nQeyd edək ki, Muğam Televiziya Müsabiqəsi Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi, Azərbaycan Mədəniyyət Fondunun layihəsi əsasında, Mədəniyyət Nazirliyinin yaxından iştirakı və Azərbaycan Televiziyasının təşkilatçılığı ilə keçirilir.\nAzərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı açıqlandı – Daha 29 nəfər vəfat etdi\n12.04.2021 - 16:40\n12.04.2021 - 12:05


Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi Şamaxıda vətəndaşları qəbul edib - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nŞamaxı, 17 aprel, AZƏRTAC\nAZƏRTAC-ın bölgə müxbiri xəbər verir ki, qəbuldan əvvəl Xidmət rəisi, general-leytenant Arzu Rəhimov və Şamaxı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Tahir Məmmədov ümummilli lider Heydər Əliyevin abidəsini ziyarət edərək önünə gül dəstəsi qoyublar.\nOn beş vətəndaşın iştirak etdiyi qəbulda bir çox müraciətlər yerindəcə həll olunub. Araşdırılmasına ehtiyac olan məsələlər qeydiyyata alınıb və onların həlli üçün konkret tapşırıqlar verilib. Xidmətin səlahiyyətlərinə aid olmayan müraciətlər isə aidiyyəti orqanlara çatdırılması üçün qeydiyyata alınıb.\nAZERTAG.AZ :Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin rəisi Şamaxıda vətəndaşları qəbul edib


Ən yaxşı nazik paltar qatlama qablaşdırma maşını istehsalçısı və fabriki | UBL\nİncə paltarları qatlayan qablaşdırma maşını\n1. Bu avadanlıqlar, paltarları sola və sağa bir dəfə qatlamaq, uzunlamasına bir və ya iki dəfə qatlamaq, avtomatik olaraq plastik torbaları qidalandırmaq və çantaları avtomatik doldurmaq üçün istifadə edilə bilən əsas FC-M152A modelindən ibarətdir.\n2. Funksional komponentləri aşağıdakı kimi əlavə etmək olar: avtomatik isti sızdırmazlıq komponentləri, avtomatik yapışqan yırtma sızdırmazlıq komponentləri, avtomatik yığma komponentləri. İstifadə tələblərinə uyğun olaraq komponentlər birləşdirilə bilər.\n2. Funksional komponentlər aşağıdakı kimi əlavə edilə bilər: avtomatik isti sızdırmazlıq komponentləri, avtomatik yapışqan yırtma sızdırmazlıq komponentləri, avtomatik yığma komponentləri. İstifadə tələblərinə uyğun olaraq komponentlər birləşdirilə bilər.\n3. Avadanlığın hər bir hissəsi 600PCS /H sürət tələbinə uyğun olaraq hazırlanmışdır. Hər hansı bir birləşmə ümumi əməliyyatda bu sürəti əldə edə bilər.\n4. Cihazın giriş interfeysi, asan seçim üçün 99 növə qədər paltar qatlama, paketləmə, möhürləmə və yığma əməliyyat parametrlərini saxlaya bilən sensor ekranlı giriş interfeysidir.\n1, avadanlıq quruluşu dizaynı elmi, sadə, yüksək etibarlılıqdır.Tənzimləmə, baxım rahat, sürətli, sadə və öyrənmək asandır.\n2, avadanlıqların əsas modeli və hər hansı bir komponent birləşməsi rahatdır, hər hansı bir kombinasiyada, avadanlıq nəqliyyat gövdəsindən 2 metr məsafədə ayrılan böyümə dərəcəsi ola bilər, sənaye standart lifti yuxarı və aşağı nəql edə bilər.\nT-shirt, Polo köynək, təsadüfi köynək və s. Kimi yüngül geyimlər\nİncə paltarlar qatlanır, torbalanır, cırılır, möhürlənir və yığılır\nYazın FC-M152A, Maşın rəngi fərdiləşdirilə bilər\nGeyim növü T-shirt, Polo köynək, trikotaj köynək, tər köynək, pambıq köynək, Qısa şalvar və s.\nSürət Təxminən 500 ~ 700 ədəd / saat\nUyğun çanta Poçt çantası\nGeyim eni Qatlamadan əvvəl: 300 ~ 900mm\nQatlandıqdan sonra: 170 ~ 380 mm\nGeyim uzunluğu Qatlamadan əvvəl: 400 ~ 1050 mm\nQatlandıqdan sonra: 200 ~ 400 mm\nÇanta ölçü aralığı L*G: 280*200mm ~ 450*420mm\nMaşın ölçüsü və çəkisi L6900mm*W960mm*H1500mm; 500 kq\nBir neçə hissədə açıla bilər\nGüc AC 220V; 50/60HZ, 0.2kw\nHava təzyiqi 0.5 ~ 0.7 MPa\niş prosesi: Paltarları əl ilə qoyun-> avtomatik qatlama-> avtomatik torbalanma-> avtomatik yırtma-> avtomatik sızdırmazlıq-> avtomatik yığma.\n1. Qatlanmış paltarın ölçüsünü birbaşa daxil edə və əyilmiş enini və uzunluğunu ağıllı şəkildə tənzimləyə bilərsiniz.\n2. Fərqli tələblərə cavab vermək üçün fərqli qatlama üsulları seçə bilərsiniz.\nPaltarların əllə yerləşdirilməsi → hər iki tərəfin avtomatik qatlanması → qatlama stansiyasına avtomatik ötürmə → avtomatik ilk qatlama → avtomatik irəli ötürmə → ikiqat qatlama geyim təkrar emal olunur.\n1 ədəd paltar\n2-sola və sağa qatlama\n4 ön qatlama\n5 şriftlə qatlama\n6 qatlı qatlama\nƏvvəlki: Qalın və nazik paltarları qatlayan qablaşdırma maşını\nGeyim qatlama maşını\nGeyim Qablaşdırma Maşını\nQatlanan Parça Maşını\nQoruma kostyumu Cərrahi xalat qatlanan qablaşdırma m ...\nQoruma kostyumu Cərrahi xalat qatlama qablaşdırma maşını Tətbiq olunan geyimlər: qoruyucu geyimlər, tozsuz geyimlər, iş geyimləri (uzunluğu maşın parametrlərinə uyğun olmalıdır) və bənzər geyimlər. Tətbiq olunan plastik torba: PP, PE, OPP özünə yapışan zərfli plastik torba. Şirkətimiz əvvəllər geyim qatlama maşınlarının istehsalında ixtisaslaşmışdı və yüzlərlə müştəriyə satılırdı ...\nYarı avtomatik paltar qatlama maşını\nAvadanlıq Funksiyaları toxunma ekranı 1. Sol tərəfdən iki dəfə, sağdan bir dəfə və uzununa iki dəfə qatlayın. 2. Qatlandıqdan sonra, əl ilə torbalanma tək bir parça üzərində və ya çoxlu parçalarda əl ilə torbalanma edilə bilər. 3. Avadanlıq qatlandıqdan sonra paltarın ölçüsünü birbaşa daxil edə bilər və qatlama genişliyi və uzunluğu sistem tərəfindən ağıllı şəkildə tənzimlənə bilər. 4. Avadanlıqlar ...\nAvtomatik Dəsmal qatlama və qablaşdırma maşını\nAvadanlıq funksiyası. Bu avadanlıq seriyası, paltarları sola və sağa bir dəfə qatlamaq, uzununa bir və ya iki dəfə qatlamaq, avtomatik olaraq plastik torbaları qidalandırmaq və çantaları avtomatik doldurmaq üçün istifadə edilə bilən əsas model FT-M112A-dan ibarətdir. . Funksional komponentlər aşağıdakı kimi əlavə edilə bilər: avtomatik isti sızdırmazlıq komponentləri, avtomatik yapışqan yırtma sızdırmazlıq komponentləri, avtomatik yığma komponentləri. Komponentlər birləşdirilə bilər ...\nQalın və nazik paltarları qatlayan qablaşdırma maşını\nAvadanlıq Fonksiyonu 1. Bu avadanlıqlar, paltarları sola və sağa bir dəfə qatlamaq, uzunlamasına bir və ya iki dəfə qatlamaq, avtomatik olaraq plastik torbaları qidalandırmaq və çantaları avtomatik doldurmaq üçün istifadə oluna bilən əsas FC-M412A modelindən ibarətdir. 2. Funksional komponentlər aşağıdakı kimi əlavə edilə bilər: avtomatik isti sızdırmazlıq komponentləri, avtomatik yapışqan yırtma mühürleme komponentləri, avtomatik yığma komponenti ...\nŞüşə etiketçisi, Şərab şüşəsi etiketçisi, Geyim Qablaşdırma Maşını, Şüşə etiketi, Şüşə etiketləmə maşını, Pivə şüşəsi etiketçisi,


Zülfüqarlı qardaşları Prezidentə və Birinci vitse-prezidentə şok müraciət ediblər » Reyting.az\nTarix: 17-04-2019 14:29 | Bölmə: Slayd\nReyting.az-a da göndərilən müraciətdə bildirilir:\nCənab Prezident, hörmətli Mehriban xanım, Sizin son zamanlar ölkəmizdə həyata keçirdiyiniz davamlı islahatlar respublika ictimaiyyəti tərəfindən, həmçinin dünya dövlətləri və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən çox yüksək qiymətləndirilir.\nLakin, təəssüflər olsun ki, bəzi qüvvələr Sizin ölkəmizin iqtisadi və siyasi həyatında atdığınız bu uğurlu addımlara kölgə salmağa çalışır.\nCənab Prezident, hörmətli Mehriban xanım, bundan başqa 2008-ci ildə külli miqdarda investisiya yatıraraq Qaradağ rayonu ərazisində Qafqazda analoqu olmayan iri diametrli spiral boru istehsalına başlayaraq “Xəzər-boru” zavodunu tikdik.\nYuxarıda qeyd etdiyimiz zavodların hamısı təzyiq göstərilərək müxtəlif yollarla əlimizdən zorla alındı.\nEyni zamanda 2010-cu ildə Bakının Keşlə qəsəbəsində müasir universal şverler və armatur istehsalı üçün yayma xətti quraşdırdıq.\nKülli miqdarda investisiya yatırdığımız, bizə məxsus həmin xətti Rasim Məmmədov məhkəmələrə təzyiq göstərməklə qanunsuz qərarlar çıxartdıraraq, qismən ələ keçirməyə nail oldu. Məhkəmə qərarında həmin yayma xəttinin yalnız bir hissəsinin Rasim Məmmədova məxsus olması qeyd edilsə də, komplektliyi tam olmayan və məhkəmə tərəfindən təyin edilmiş ekspertiza rəyləri ilə həmin avadanlığın istismara yararsız olduğu müəyyən edildiyi halda O, bu gün də məhkəmələrə təzyiq göstərməklə, qanunsuz olaraq bizdən əldən çıxmış fayda adı ilə külli miqdarda pul tələb edir. Baxmayaraq ki, bu tələb tamamilə qanunsuz və absurddur. R.Məmmədov əvvəlcə əmlakımızı zorla əlimizdən alır, sonra bu azmış kimi, bizdən əldən çıxmış fayda adı ilə külli miqdarda əlavə pul tələb edir. Onun bu davranışları hətta işə baxan hakimlərdə də təəccüb və ikrah hissi yaradır.\nCənab Prezident, hörmətli Mehriban xanım, Rasim Məmmədov himayədarlarına arxalanaraq bu qədər saysız-hesabsız qanunsuz əməlləri törətməklə respublikanın rəhbərliyinə biz Zülfüqarlı qardaşları barəsində yalan, həqiqətə uyğun olmayan, böhtan xarakterli məlumatlar verib. Hətta “Bakı Poladtökmə” və “Bakı Elektroştamp” zavodlarını, bizi uydurma ittihamlarla həbs etdirərək ələ keçirmiş, lakin həmin əmlakların dəyərini bu günədək ödəməmişdir. R.Məmmədov tərəfindən zorla ələ keçirilən əmlakımızın dəyərinin ödənilməsi barədə respublika rəhbərliyi tərəıfindən veriən tapşırığı yerinə yetirməyib və həmin məbləğ də bu günə qədər ödənilməyib.\nBizdə olan məlumata görə, həmin məbləğ şəxsən R.Məmmədovun özü tərəfindən mənimsənilib.\nNurəddin və Loğman Zülfüqarlı qardaşları\nP.P.S. Reyting.az müraciətdəki ittihamlarla bağlı Rasim Məmmədovun da mövqeyini işıqlandırmağa hazırdır.скачать dle 10.5фильмы бесплатно


Mətanət Ulu Şirvanlı. Qurbağa - Uşaq Bilik Portalı\nMətanət Ulu Şirvanlı. Qurbağa\nHaçaqıç cırcırama meşədə cır... cırr... cır... cırıldayır, yaxınlıqdakı qamış basmış gölməçədə yaşıl donbalangöz qurbağa isə qur... qur... qur – deyə quruldayırdı.\nHündür şam ağacından başıaşağı sallaq vəziyyətdə yatan yarasa onların səsindən oyanır. Gecələr yatmayan, hər tərəfi sülənən yarasa yuxudan oyandığından əsəbiləşib siçan kimi ciyildədi. Dişlərini xırçıldatdı:\n– Axmaqlar, bəsdirin, səsinizdən yata bilmirəm, kəsin səsinizi! –dedi.\nTorpaq üstündə ora-bura qaçan qarışqaların isə dünya vecinə deyildi. Əllərinə keçən azuqələri yuvalarına daşımağa tələsirdilər. Elə bu zaman yarasa ağacdan dişləri ilə qopartdığı ağac qozasını;\n– Kəs səsini, eybəcər qurbağa! - deyib, qurbağaya atmaq istədi.\nLakin qoza ağzından sürüşüb, kiçik bir qarışqanı üstünə düşdü. Bunu görən cırcırama cırıldaya-cırıldaya güldü:\n– Ha.. ha.. a.. ha... cır...ha... ha... cır...r...r... Əcəb gülməlidir! -dedi.\nƏtrafdakı qarışqalar yüyürüb qozanı kənara diyirlətdilər. Qarışqanı qozanın altından çıxartdılar. Bu vaxt qarışqalardan biri yaxınlıqdakı yumru olan nəyi isə göstərərək:\nGör orda nə var?\nKim baxsa qorxar.\nGəl gedək baxaq.\nYarasa uçub qarışqalara yaxın gəldi. Qurbağa hop..hop...hop... deyə-deyə yarasaya yaxın yerə tullandı. Cır..cır cırıldayan çəyirtkə yaxınlıqdakı kola sarıldı. Maraq onları bürüdü: Gözlərini yumru olan nəyəsə zillədilər. Papağa bənzəyən yumru tərpəndi. Hamı qorxdu. Ətrafa səpələndilər. Yarasa siçan kimi ciy edib, dişlərini göstərdi, qulaqlarını dikəltdi, sonra da başıaşağı ağacdan yelləncək kimi sallandı. Amma gözlərini papaqkimidən çəkmədi.\n– Qur... qur... bu nədi belə?\nCırcırama cavab verdi: – cır ...cır... Göbələkpapaq!\nOnlar qorxa-qorxa çağırdılar;\n– Göbələkpapaq, ay Göbələkpapaq, sən kimsən?\nElə bu zaman papaqsız qalan göbələyin səsi gəldi. Göbələk yüyürə-yüyürə özünü yumru olan nəyəsə çatdırdı.\nHara gedirsən, hara?\nPapağımı ver bura.\nQur...qur... bu ki, göbələyin səsidir. Göbələk, sənsən? – soruşdu qurbağa.\n– Papağın hanı bəs?\n– Budey, dozanqurdunun başında. Papaq altında itib-batan dozanqurdu papağı gözünün üstündən qaldırıb göbələyə məzəmmətlə baxdı.\n– Görməmişin biri, verəcəydim də papağını özünə. Günəş çıxıb isti vurur üzümə. Səni dost bilirdim özümə.\n– Səndən mənə dost olmaz! Papağımı ver bura.\nPapaq üstə dartışdılar.\nTamaşaya duranların hərəsi bir məzəmmətlə Yarasa: – ciy..ciy...y...dişlə onu, yaramaz, Qurbağa: – qur...qur... ay...ay səni, qanmaz! Qarışqa: -Ah, dalaşmayın, heç kim sizi anlamaz. Beləcə hər biri öz fikrini dedi.\nToz dumana qarışdı. Bir-biriylə dalaşdılar. Yadlar gəlib bu söhbətə qarışdılar. Göbələklə dozanqurdu danışdılar. Nəhayət ki, bir dil tapıb barışdılar Dozanqurdu papağı göbələyin başına qoyub dedi:\n– Göbələk, bağışla məni.\nİstəmirdim incidəm səni.\nBaşa düşürəm səni.\nGedək gəzək çəməni.\nOnlar qolboyun olub, getdi. Nağılımız burda bitdi. Qarışqa evinə getdi, qurbağa suya tullandı, Yarasa ağacdan sallandı. Cırcırama cırıldadı. Yarasa yatıb xoruldadı.\nGözləyin, ay uşaqlar, növbəti nağıl başladı.


Mehriban və Leyla Əliyevalar ADA-da mühazirə dinlədilər - fotolar » Gecce.Az Xəbər Portalı\nMehriban və Leyla Əliyevalar ADA-da mühazirə dinlədilər - fotolar\n11:33 | 14-09-2017 Baxılıb: 249 /\nGecce.az Azərtac-a istinadən xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti xanım Mehriban Əliyeva, Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva tədbirdə iştirak ediblər. Bu gün “Uber”, “Airbnb” kimi nəhəng qlobal şirkətlərə çevrilən “startup” təşəbbüslərə əvvəldən inanıb sərmayə qoyan sahibkar Şervin Pişəvar “ADA” Universitetinin tələbə və müəllim heyəti qarşısında çıxış edərək uğurlu biznes ideyalarının tapılmasında tövsiyələri ilə bölüşüb.\nOnun sözlərinə görə, başlanğıc mərhələsində olan müxtəlif layihələrə sərmayə qoyarkən bu layihələrin 99 faizinin pul itirəcəyinə hazır olmaq lazımdır. Lakin yerdə qalan 1 faiz ümidləri doğruldaraq inkişaf edir və bütün yatırımları artıqlaması ilə qaytarır. “Uğursuzluğa uğrayanlar məni çəkindirmir, çünki ideyalarını davamlı şəkildə tətbiq etməsi, çalışqanlıqları, əslində, ondan xəbər verir ki, onlar əvvəl-axır uğur qazanacaqlar”, - deyə amerikalı iş adamı bildirib. Şervin Pişəvar tələbələrə gələcəkdə “startup” biznesləri yaradarkən iki amili - özlərinə inamı heç zaman itirməməyi və başladıqları biznesin elmi tərəfini mükəmməl öyrənməyi nəzərə almağı tövsiyə edib. O deyib:\n“Əgər ideyanız insanların həyat tərzi və davranışını dəyişmək potensialına malikdirsə, bilin ki, o gəlir gətirəcək”.\nŞervin Pişəvar həmtəsisçisi olduğu Hyperloop One şirkətinin fəaliyyətini misal çəkərək deyib:\n“Nəqliyyat və daşınma sahəsində inqilaba səbəb olacaq bu layihə uzun məsafələri ultra sürətlə qət edən yerüstü nəqliyyat vasitəsi təklif edəcək. Saatlarla məsafəni bir neçə dəqiqəyə qət edəcək bu texnologiya insanların həyat tərzini və hətta bütün sənayeləri dəyişdirə bilər. Bu kimi layihələrin uğur qazanması şübhəsizdir”.


Nazir: Bir çox işçilərlə yollarımızı ayırmışıq - FED.az\nNazir: Bir çox işçilərlə yollarımızı ayırmışıq\n14:06 8 May 2019\nHumanizm dövlət siyasətində var və olacaq, humanizm qanun-qaydaya riayət edən cəmiyyətlərin xüsusiyyətidir. Humanizm birtərəfli yol deyil, borcların ödənilməsində kömək kimi addımlar atılır, müqabilində vətəndaş, vergi ödəyicisi tərəfindən bundan sonra qanuna tam riayət etmək gözlənilir və bu, təmin edilməlidir.\nFED.az xəbər verir ki, bu sözləri Vergilər naziri Mikayıl Cabbarov deyib.\nO, Vergilər Nazirliyi tərəfindən özfəaliyyətin həyata keçirilməsində qanunun tələblərinin aliliyinin əsas tutulmalı olduğunu qeyd edib.\nEləcə də bax: Mikayıl Cabbarov vergi islahatlarından danışdı - VİDEO\n“Biz bu sahədə özümüzdən - Vergilər Nazirliyində olan çətinliklərdən, problemlərdən başlamışıq. Son il yarım ərzində bir çox işçilərlə yollarımızı ayırmışıq.\nXoş xəbər ondan ibarətdir ki, Vergilər Nazirliyinin işçilərinin əksəriyyəti layiqli dövlət qulluqçusu, peşə və vəzifələrini ləyaqətlə həyata keçirən insanlardır.\nGələcəkdə də həmişə daxildən başlayacağıq. Bu, bəlkə də, xoş səslənmir, lakin bu müddət ərzində Vergilər Nazirliyində çalışan 15 əməkdaşın əmək müqavilələrini yalnız dayandırmamışıq, onların fəaliyyətinin müvafiq hüquq-mühafizə orqanları tərəfindən araşdırılması üçün təqdim etmişik.\nÇünki daxili təmizlənmə prosesləri olmasa, vergi ödəyicisinə “qanuna riayət et, qanunla yaşa, dünənki əyri yollardan əl çək” kimi mesajlarımız inandırıcı olmaz, lazımi effekti verməz”.\nNövbəti addımlara gəldikdə isə, nazir qarşıdakı strateji məqsədləri iki istiqamətə bölüb.\n“Birincisi ondan ibarətdir ki, qanunvericilikdəki bir çox dəyişikliklər Vergi İnzibatçılığının təkmilləşdirilməsini tələb edir. Yerlərdə çalışan müfəttişlərimiz, yerli vergi orqanlarımız qanunvericiliyin yeni tələblərinə uyğun olaraq fəaliyyətlərini qurmalıdır.\nDigər strateji istiqamət vergi ödəyicilərinin yeni reallığı qəbul etməsini, yeni vergi çərçivəsini birtərəfli yol kimi deyil, bunun müqabilində sizdən qanuna uyğun olaraq fəaliyyət göstərmək gözlənildiyini başa düşməkdir.\nObyektiv çətinliklərlə rastlaşırsınızsa, Vergilər Nazirliyi sizin birinci dostunuz, birinci ünvanınızdır. Müvafiq xidmət təqdim etmək bizim borcumuzdur. Lakin qanuna riayət etməyən, vergidən yayınma ilə məşğul olan vergi ödəyiciləri üçün təbii olaraq nəzərdə tutulan bütün sanksiyalar tətbiq ediləcək.\nBu, davamlı işdir, bir günə, bir aya başa çatmayacaq. Amma hansı yola çıxdığımızı bilirik, tam əminliklə deyə bilərəm ki, bu yolu uğurla başa çatdırmaq üçün nazirliyin həm peşəkarlığı, həm də iradəsi mövcuddur. Bilirəm ki, bu yolda tək deyilik, əksər vergi ödəyiciləri məhz bu prinsiplə yaşamaq istəyir, ona görə biz birlikdə bütün hədəflərə nail olacağıq”.


İrandakı soydaşlarımızı fəallaşdırmaq üçün nə etməli » davam.az - BÜTÖV AZƏRBAYCAN ADINA!\nİrandakı soydaşlarımızı fəallaşdırmaq üçün nə etməli\n30.09.2021 [00:28] - Xəbərlər, Siyasət, Özəl xəbər, Fərəc Quliyev\nİranın Xarici İşlər Nazirliyinin təmsilçisi Səid Xətibzadə Azərbaycanla bağlı sərt cavab verib. Nazirliyin təmsilçisi Azərbaycan Prezidentinin İrana dair bəyanatının onlar üçün gözlənilməz olduğunu deyib. Səid Xətibzadə həmçinin İranın şimal-qərb sərhədlərində keçirilən hərbi təlimlər məsələsini də şərh edərkən bildirib ki, “Təlimlər bütün regionda sabitliyin və sülhün möhkəmləndirilməsi məqsədilə keçirilib”.\n“Əlbəttə, aydındır ki, İİR öz sərhədlərinin yaxınlığında sionist rejiminin təzahürünə dözməyəcək və öz milli təhlükəsizliyinin təminatı üçün bütün lazımi addımları atacaq”, - deyə, Səid Xətibzadə bildirib.\nQeyd edək ki, bu günlərdə “Anadolu” agentliyinə müsahibə verən Prezident İlham Əliyev İranın yük maşınlarının Dağlıq Qarabağa yük daşımalarını tənqid edib və bildirib ki, bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə hörmətsizlikdir.\nBundan başqa, cənab Əliyev İranın Azərbaycan sərhədlərində hərbi təlim keçirməsini də tənqid edib, deyib ki, Azərbaycan torpaqlarını erməni işğalı altında olduğu 30 ildə heç vaxt bu cür təlimlər keçirilməyib.\nBeləliklə, göründüyü kimi, Azərbaycan Prezidenti öz xalqı adından dostca və etik qaydalar çərçivəsində olduqca haqlı bir məqamı ifadə edir. Bunun qarşılığında İran XİN kobud və tərbiyəsizcə təhdid irəli sürür, "sionist rejim" iddiaları səsləndirir. Bu azmış kimi ardınca iranlı deputatlardan təhdid xarakterli bəyanatlar verilir.\nQeyd edək ki, İranın son davranışları ilə bağlı güneyli soydaşlarımız da öz etirazlarını bildirməkdədirlər.\nGüney Azərbaycan təşkilatları Azərbaycanla sərhəddə hərbi təlimlərə başlamış İran rəhbərliyinin fitnəkar siyasətini pisləyib:\n"İran-fars rejiminin Azərbaycan cümhuriyyətinin sınırlarına ordu yığmasını və bəzi yetkililərin Azərbaycana qarşı uyğunsuz çıxışlarını şiddətlə qınayırıq.\nBiz Güney Azərbaycan Milli Hərəkatına daxil olan təşkilatları olaraq hər zaman və hər yerdə Azərbaycan dövlətçiliyinin yanındayıq və onu hər cür təhlükələrdən qorumağa hazırıq".\nGüney Azərbaycanda yaşayan soydaşlarımız isə sosial şəbəkələrdə öz etirazlarını bildirirlər. Bəs Güneydəki soydaşlarımızı daha da fəallaşdırmaq üçün nə etməli?\nMDHP sədri Fərəc Quliyev mövzu ilə bağlı qeyd edib:\n“Güneyin və ya Quzeyin problemi deyilən bir şey yoxdur, problem bütün Azərbaycanındır. Bir milləti bölmək üçün gərək onu ruhən böləsən. Ola bilər ki, mexaniki üsullarla, sərhədlərlə bütövlüyü bölüblər, lakin ruhən bizi bölə bilməyiblər. Zaman-zaman Güney və Quzey bir-birinə dəstək olublar və bu proses bu gün davam edir və daha ciddi şəkildə davam etməlidir.\nBu gün İranın Azərbaycan Respublikasına basqısı bütövlükdə millətimizə olan basqıdır və Azərbaycan türkünün dövlət qurması, qüdrətlənməsini həzm edə bilmirlər. Əslində Türkmənçay müqaviləsinin çoxdan qüvvədən düşməsini tanımaq lazımdır. Çünki ölkəmizi bölən iki imperiyadan biri olan rus çar imperiyası yoxdur və onun işğalında olan ərazilərimizlərdə Azərbaycan respublikası qurulub. Daha bu məsələlərin üzərinə getmək lazımdır.\nHesab edirəm ki, İranla öz dilində danışmadıqca, adekvat davranmadıqca hədlərini aşırlar və çox ciddi şəkildə siyasi tərbiyəsizliyə əl atırlar. Azərbaycan tərəfi öz ərazisində beynəlxalq hüquqlara uyğun hərəkətlər edir. Əgər Azərbaycan öz torpaqlarında, işğaldan azad edilmiş ərazilərində iş görürsə, sərhədlərində ordusunu yerləşdirirsə, sərhədlərinin müəyyənləşməsi istiqamətində addımlar atırsa İran bunu özünün “qırmızı xətti” adlandırır və Ermənistana qarşı hər hansı bir hərəkətliliyi qıcıqla cavab verirsə, ölkə Prezidenti haqlı olaraq məsələ qaldırır və “30 ildir niyə bu məsələlər haqqında danışmır, “qırmızı xəttinizi” bildirmir, təlimlər keçirmirdiniz”, - deyə, iradını bildirir.\nBizim haqlı davranışımıza qarşı İranın bu cür mövqe sərgiləməsi onu göstərir ki, İran tərəfi faktiki olaraq birmənalı şəkildə Ermənistanı dəstəkləyir, Azərbaycan qarşı əlindən gələni hər cür pisliyi etməkdə maraqlıdır, onların deputatları və yaxud digər danışanları özbaşına danışmır, onları danışdıran da İran dövlətinin rəhbərləri, siyasətidir.\nDüşünürəm ki, nəinki Quzey Azərbaycanda həm də Güneydə soydaşlarımız Azərbaycana, onun Prezidentinə sahib çıxmalıdır və İranın qarşısında durmalıdırlar. Müharibənin gedişində İran ərazisindən Ermənistana silah-sursat daşınmasına soydaşlarımızın çox böyük etirazları oldu, silah daşıyan maşınları yandırdılar və sairə.\nBeləliklə, bu milli davadır. Güney Azərbaycan da ayağa qalxmalıdır. Əlbəttə ki, bununla bağlı dövlət tərəfindən çağırışlar etmək mümkün deyil. Lakin bütün siyasi partiyalar, təşkilatlar, güneyli soydaşlarımız bu məsələni birmənalı şəkildə müzakirəyə çıxartmalıdır. İrana xatırlanmalıdır ki, sənin qüdrətlənməni təmin edən, güvəndiyin Azərbaycan türkləridir, güvəndiyin ordunun 75-faizi azərbaycanlılardır. İranı içəridən tərpətməsək, adekvat addımlar atmayacaq”.\nXalidə Gəray/“Yeni Müsavat"\nBu xəbər oxucular tərəfindən 547 dəfə izlənilmişdir!


“Heydər Əliyevin həyatı və siyasi fəaliyyəti” mövzusunda inşa yazı müsabiqəsi keçirilib\nÜmummilli lider Heydər Əliyevin anadan olmasının 96-cı ildönümü münasibətilə İmişli Rayon Təhsil Şöbəsinin və Yeni Azərbaycan Partiyasının İmişli rayon təşkilatının təşkilatçılığı ilə 9-11-ci sinif şagirdlər arasında “Heydər Əliyevin həyatı və siyasi fəaliyyəti” mövzusunda inşa yazı müsabiqəsi keçirilib.\nTədbirdə İmişli RTŞ-nin müdir əvəzi Vahid Tağıyev çıxış edərək ümummilli lider Heydər Əliyevin azərbaycançılıq məfkurəsinin gənclər arasında geniş təbliği məqsədilə müxtəlif maarifləndirici tədbirlərin keçirildiyini diqqətə çatdırıb.\nYAP təşkilatının qərargahında keçirilən müsabiqədə rayon məktəblərindən 22 nəfər şagird iştirak edib.\nİnşa yazıları İmişli RTŞ tərəfindən hazırlanmış və kodlaşdırılmış xüsusi dəftərlərdə yazılıb. Yazılar Təhsil şöbəsində yaradılmış münsiflər heyəti tərəfindən yoxlanılacaq.


Sevgi və Eşq - 12 March 2009 - Əgər cinayət varsa cəza da olmalıdır!\nCüməaxşamı, 2022-05-19, 8:12 PM\nAna səhifə » 2009 » Mart » 12 » Sevgi və Eşq\nSevgi və Eşq\nSevgi<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />\nÇox vaxt gənclər sevgini digər hisslərlə (əgər buna hiss demək mümkündürsə) qarışdırırlar, bu qəbildən insanlara nəinki gəncləri həmçinin daha yaşlı nəsili də aid etmək olar. Tez-tez müxtəlif fikirlərlə rastlaşırıq hansi ki, sevginin ayrılıqda nə olduğunu özündə əks etdirirlər. Biz isə çalışacağıq ki sevginin daha münasib, bizim fikrimizcə daha dəqiq təsvirini verək. Həyatda sevginin iki növü mövcuddur: ehtiyacdan doğan sevgi (çatışmazlıqdan doğan sevgi) və bəxşiş olunmuş sevgi (əsil sevgi).\nEhtiyac duyulan sevgi və ya çatışmazlıqdan doğan sevgi daha çox qarşı tərəfdən asılıdr, buna məcazi mənada “yetişməmiş” sevgi də demək olar. Həqiqətən də bu əsil sevgi deyil, sadəcə olaraq tələbdən irəli gəlir.\nSiz qarşı tərəf üzərində hakimlik edir, bir sözlə ondan istifadə edirsiniz. Eyni hallar cütlər arasında qarşılıqlı olaraq davam edir.\nƏgər siz kimdənsə istifadə edirisnizsə onda bunu sevgi adıandırmaq olmaz. Bu kimi hallar insana sevgi kimi görünür, əslində isə bunların hamısı saxtadır. Amma bu hadisələr doxsan doqquz faiz insanın həyatında baş verir, çünki insan ilk sevgisinə uşaqlıq dövründə rast gəlir.\nMəsələn, uşaq dünyaya gəldikdə bir sözlə anasından asılı olur. Onun sevgisi çatışmazlıqdan irəli gəlir, çünki həmin an o ana şəfqətinə ehtiyac duyur və onsuz yaşaya bilmir. Uşaq anasını sevir, çünki ana onun həyatıdır. Amma əslində isə ortalıqda heç bir sevgi mövcud deyil. O, anasından nəinki həyatı üçün lazım olan südü eyni zamanda sevgini də əldə eləmişdir. Amma bu sevgi sadəcə olaraq tələbdən irəli gəlir.\nSonralar isə o hər hansı bir qadını sevəcək, baxmayaraq ki, sevdiyi qadın heç vaxt ananın verdiklərini ona qaytara bilməyəcəkdir.\nSevgi isə öz növbəsində - təbii sərvətdir, varlıqdır, bolluqdur. Yəni sizin o qədər çox ömrünüz var ki, bilmirsiniz bu qədər ömrü tək\nnecə yaşamaq olar və ona görə ömrünüzü başqa biri ilə bölüşürsünüz.\nSevdiyiniz zaman daxilinizdəki hisslər aşıb daşır...\nFərz edin ki, boş bir otaqda oturmusunuz, ancaq daxilinizdəki o hissləri artiq bədəniniz saxlaya bilmir, hissləriniz bütün otağa yayılır və həmin boş otağı sevginin xoş təravəti ilə doldurur, bütün bunları heç kim bilmir, heç kim görmür və daş divarlar belə sizə bu hisslər üçün heç bir minnətdarlıq nişanəsini əks etdirmir. Amma bu heçdə vacib deyil. Ən əsası odur ki, siz özünüzü həyatda hamıdan xoşbəxt hiss edirsiniz.\nBir sözlə sevgi...\nSevgi- insanın daxili təəsüratlarıdır. Sevgi- passiv bir yoldur, hansı ki, bu yolda insan istədiyi hər bir şeyə sərf etdiyi əmək nəticəsində nail olur və bundan xüsusi bir həzz alır. Bu yolun əsas məqsədi- insanın özündə əziz və sevimli bir insan tipinin formalaşdırmaqdır. Bu yolda o sevdiyi insan üçün yeganə və əvəzedilməz bir şəxsiyyətə çevrilir.\nBütün dünya onun gözlərində günü gündən daha da genişlənir və gözəlləşir. Əgər onun üçün əvvəllər ancaq iki rəng, ağ və qara mövcud idisə də, artiq o müxtəlif rəngləri daha parlaq və daha aydın şəkildə görməyə başlayır.\nƏlbəttə ki, sevginin ən gözəl əsərlərindən biri “uşaqdır”, hansı ki, sevgini daha da möhkəmləndirir və ölümsüzləşdirir.\nBəzən biz sevgini digər hisslərlə, hansı ki, sevdiyi insan üzərində hegemonluq etmək və ona sahib olmaq hissləri ilə qarışdırırıq...Yəni “Mən səni sevirəm” dedikdən dərhal sonra, başqa bir səs tonu ilə artıq nəsə umuruq... “Bəs sən məni...” Əlbəttə bu kimi hallarda əgər sevilən insan “qarşılıqlı” sözünü deməyə hazırdısa və həmçinin azad sevgiyə üstünlük verirsə burda heç bir problem ortalığa çıxmayacaqdır və sözsüz sizin də tələbiniz ona təzyiq göstərmək olacaqdır. Məhz bu kimi hallar sevgidə qarşılıqlı əlaqələri çətinləşdirir və bu əlaqələri daha kobud bir formaya salır.\n“Hər şey gözəl davam edirdi, o cox diqqətli və qayğıkeş idi, onu güllər və hədiyyələrlə sevindirirdi, lakin sevdiyini etiraf etdikdən sonra artıq onun sevgidən gözlədiklərini yerinə yetirirdi: Məni öpərsənmi? və s.” Bütün bunları sevgi adlandırmaq qeyri-mümükündür, bu sadəcə olaraq məcazi mənada insanı satın almaq və onun hissləri ilə oynamaqdır.\nBəs onda əsil sevən insanı digərlərindən necə ayırmaq olar. Bizə görə həqiqətən sevən insan o insandır ki, sevməyi bacarır və sevir, yəni xoşbəxt bir şəkildə sevdiyi insana qayğı göstərir, və bunun əvəzində heç bir mükafat və ya haqq gözləmir.\nBiz hamımız Adəm və Həvvanın hekayətini bilirik: necə ki, Allah Həvvanı Adəmin bir parçasından yaratmış, nəticə etibarı ilə Həvva Adəmin ikinci bir yarısi olumuşdur. Bunu deməkdə məqsədimiz odur ki, məhz sevgi də elə buna bənzəyir. Yəni sevgi iki nəfərə məxsus olmalıdır, hər iki tərəfdə onun bir parçası yaşamalı və biri-birini tamamlamalıdır.\nGəlin sizinlə bir hədəf çəkək- hansıki, bu hədəfdə sizin qəlbinizə daha yaxın olan insanı tapmağa çalışacağıq, amma çətin ki, belə bir insanı siz tez bir şəkildə tapa biləsiniz. Amma yenədə sınaqdan keçirməyə dəyər.\nHədəfin mərkəzində qey edilən variantıardan istifadə etməklə sizin qəlbinizə ən yaxın olan insanın kim olduğunu əks etdirməyə çalışın.\n· Maqnit- məni ona çəkir\n· Əziz- məni yaxşı başa düşür\n· Bərabər- mənim səviyyəmə uyğun olan\n· Lazımlı- o mənə kömək edir\n· Ailəcanlı- o mənə sabit ailə əlaqələri bəxş edir\nSizin şəxsi hədəfiniz\nMaraqlıdır ki, siz yuxarida nə yazmısınız? Hədəfi necə doldurmusunuz? Belə ki, yuxarıda “mənə görə ən ideal insan nə deməkdir” mövzusuna necə cavab verməyinizdən asılı olmayaraq, deməliyik ki, cavabıninz səhvdir. Çünki, ümumiyyətlə burda heç bir düzgün cavab yoxdur.\nAmma minimal bir diaqnostikaya müraciət etmək mümkündür. Siz yazmısınız ki, sizə uyğun olan insan sizə əziz olandır? Bu o deməkdir ki, sizdə bir az sevgi çatışmazlığı var. Əgər sizi hər şeydən çox “maqnit” maraqlandırırsa, yəni siz istəyirsiniz ki, kimsə sizi çəksin, deməli siz sadəcə olaraq həzz almağı və bütün reallıqlardan uzaqlaşmağı xoşlayırsınız. Əgər “lazımlı” bölməsini seçibsinizsə deməli siz təcrübəyə və gündəlik həyatınızdakı uğurlara üstünlük verirsiniz. “Ailəcanlı” və “Bərabər” bölmələrinin seçilməsi isə ondan xəbər verir ki, siz adət ənənələri qiymətləndirir və məcazi dildə desək başınızın ağrımasını istəmirsiniz.\nİndi isə bir az diqqətli olun. Kədərlənəcəksiniz çünki, bu hədəf o insanlara aiddir ki, onlar üçün ən sevimli insan, onlara daha az təzyiq edən, əvəzinə daha çox qayğı göstərəndir. Bir sözlə bu insanların məqsədi qarşı tərəfdən faydalanmaqdır.\nSuallarlaa əhatə olunmuş “hədəf” isə sadəcə sınaq məqsədini daşıyırdı.\nHəqiqtən də, fikirləşin ki, siz xoşbəxtsiniz və kimisə dərin məhəbbətlə sevirsiniz... Siz gülürsünüz və sizin qəlbiniz saf bir məhəbbətlə əhatələnib.\nXoşbəxtsiniz və istəyirsiniz ki, bu xoşbəxtliyi sevdiyiniz insanla və ətrafınızdakı bütün insanlarla bölüşəsiniz.\nTəsvir olunmuş “hədəf” göstərir ki, siz qarşı tərəfdən nə isə umursunuz. Amma sevən insan o insandır ki, qarşı tərəfdən heç bir şey ummur, əksinə ona vermək istəyir. Çünki sevən insan fikirləşmir ki, sevgidən nə qədər qənimət əldə edəcək, o fikirləşir ki, nə qədr bəxş edecək...\nYuxarıda qeyd olunmuş məqalə sizə öz hisslərinizi cilovlamağa kömək edecəkdir. Ən əsası isə, siz “sevən” yoxsa “istifadə edən” olduğunuzu müəyyən edəcəksiniz.\nSonda sevgi haqqında təsəvvürlərimi Xəlil Cəbranın sözləri ilə tamamlamaq istəyirəm. “İki sevgili hər hansı bir binanın sütünlarına oxşayır. Sütunlar bir-birindən bir qədər aralı olsalar da, bir yerdədilər və bir binanın dam örtüyünü saxlayırlar. Əgər sütunlardan hər hansı birini yaxınlaşdırsaq bina silkələnəcək və dam örtüyü dağılacaqdır. Məhz, sevgililər də bir-birindən bir qədər aralı olmalı, amma birlikdə nəyisə saxlamağa çalışmalıdırlar. ”\n© Copyright Seva Fərzəliyeva AGHB\n© Tərcümə Rəhman Əhmədov\nKateqoriya: Sevgi | Baxış: 829 | Əlavə etdi: huquq\nÜmumi şərhlərin sayı: 2\n2. Emir (huquq) [Giriş]\nDediyinde düzlük var .Amma məncə onların sayı bərabərdi.İndiki dövrdə kim deyirsə sevməyə ağıllı qız yoxdu deməli o hələ o bisi qızlardan gözünü çevirə bilmir yadakı işinə yaramır.\n1. farid (calderon) [Giriş]\no baxir sevgiye. indi yalanci sevgiler heqiqi sevgilerden daha coxdu