Məhsəti Gəncəvi » Qadin.Net ~ İlk milli qadın portalı\nXI əsrin sonları - XII əsrin əvvəllərində yaşamış böyük Azərbaycan şairəsi Məhsəti Gəncəvi Azərbaycan və müsəlman intibahının parlaq\nnümayəndəsi olmaqla öz şe'rlərində sənətkar, şair, müğənni və mütrib obrazlarını tərənnüm edən yeni şəhər peziyasının təmsilçisi idi.\nMəhsəti hər şeydə birincilik qazanmışdır. O, ilk məşhur Azərbaycan şairəsi, ilk şahmatçı qadın, ilk görkəmli qadın musiqiçimiz və çox ehtimal ki, ilk qadın bəstəkarımızdır. Onun tərcümeyi-halı rəvayətlər və müəmmalar haləsinə bürünüb, şairənin həyatı barədə məlum olan faktlarsa, hər halda həmin dövrün müsəlman cəmiyyətinin anlayışında həddən artıq qeyri-adiliyi ilə fərqlənir. Əlbət ki, əgər bu faktlara sözün həqiqi mə'nasında yanaşılarsa. Rəvayətlərə əsasən, o, Gəncənin Xərabat məhəlləsində yaşamış, vaxtını qonaqlıqlarda, musiqi və rəqs məclislərində keçirmişdir. Onun şeirlərində şərab və eşq duyğusu tərənnüm olunur. Şairənin əsərləri içərisində Gəncənin Xərabat məhəlləsində yaşayan gənc sənətkarlara, dərzilərə, əyiricilərə, qızılaxtaranlara və başqalarına həsr etdiyi şeirlər silsiləsi daha çox məşhurdur:\nBənzər, dərzi oğlu, uzun qəmərə,\nƏlindəki saptək yolum düşə kaş\nŞəkər dodağına gündə min kərə.\nOnun dodağından 6usə ver, Allah,\nÇünki o dodaqlar can dərminımdır.\n0, torpaq ələyib qızıl axtarır\nPapaqçı sevkilim şövq ilə bayaq\nDördünə biri də bəs idi ancaq...\nMəhsəti xanımın tərcümeyi-halında qəti müəyyənləşmiş səhifələr olduqca azdır. Onun yaradıcılıqı ilə maraqlananlar üçün Rəfael Hüseynovun şairəyə böyük məhəbbətlə və yüksək peşəkar ustalıqla qələmə aldığı "Məhsəti necə varsa" kitabını oxumağı məsləhət görərdik.\nMəhsəti Gəncəvi təqribən 1089-cu ildə Gəncə şəhərində doğulmuş və ömrünün sonuna qədər burada yaşamışdır. Onun əsl adı Mənicə idi, Məhsəti adını isə özünə ədəbi təxəllüs kimi götürmüşdü. Həmin təxəllüsün mənşəyi barədə bir neçə rəvayət vardır. Bunlardan birində deyilir ki, guya Sultan Səncərlə söhbətlərindən birində Mənicə öz mühitində hamıdan kiçik və görünməz olduğunu söyləyir. Sultan isə onunla razılaşmayıb deyir ki,"to, meh-həsti" ("sən hamıdan böyüksən"). Və guya "meh-həsti"-"məhsəti"yə çevrilib, onun təxəllüsü olur. Digər bir fərziyyəyə görə, "Məhsəti" "məh" və "səti" olmaqla iki sözdən ibərətdir və "böyük xanım" anlamına gəlir. Nəhayət, başqa bir ehtimala əsasən, bu ad "Mah" və "səti" ("Ay xanım") sözlərindən düzəlib (Nizaminin Məhin Banusu da bunun analoqudur).\nMəhsəti yaxşı təhsil almış və əsərlərindən də göründüyü kimi, aşağıdakı şəhər və vilayətlərdə olmuşdur: Rum, Mərv, Bəlx, Nişapur, Herat, Gəncə, Xorasan, İraq, Zuzən, Arran və s. Bir müddət o, böyük Sultan Səncərin sarayında yaşamış, onun qəbullarında və burada keçirilən ədəbi məclislərdə iştirak etmişdir. Deyilənlərə görə, Sultan Səncərin diqqətini onun gözlənilmədən yağan qar haqqında bədahətən söylədiyi bir rübai çəkmişdir: "Göylər sənə gümüşü xalça göndərib ki, atının nalı bulanmasın." Sultan bu rübaini eşitdikdən sonra şairəni "Mə-histi" ("Ən böyük") adı ilə mükafatlandırmış və onu öz yaxın əhatəsinə qəbul etmişdi. Məhsəti ömrünün çox hissəsini Kəncədə keçirmiş, Sultan Məhəmmədin və onun oğlu Sultan Mahmudun saray həyatında yaxından iştirak etmişdi.\nBöyük şairənin həyatı barədə mə'lumatlar əsasən əlyazma nüsxələri Azərbaycan Əlyazmalar institutunda, İstambulda və Londonda saxlanan XIII əsrə aid edilən "Məhsəti və Əmir Əhməd" dastanından götürülür. Azərbaycan ədəbiyyatşünaslarının son tədqiqatları göstərir ki, "Dastan"ın müəllifi XIII əsrdə yaşamış Azərbaycan şairi və alimi Abdulla Cövhəri Zərgər Təbrizidir və buradakı qəhrəmanlar, o cümlədən şair Əmir Əhməd, Gəncə şahı (Sultan Məhəmməd) və II Gəncə şahı (Sultan Mahmud) real şəxsiyyətlərdir.\nDastanın qısa məzmunu belədir: Bəlx şəhərində yaşayan bir ilahiyyat aliminin qızı olur. O, uşağın taleyinə baxdırmaq üçün münəccimlərə müraciət edir. Ulduzlar qızın böyük gələcəyindən, xalqın rəğbət və məhəbbətini qazanacağından xəbər verir. Həmçinin məlum olur ki, qızın taleyi xərabatla (içki içilən yer, meyxana) ilə bağlı olacaqdır. Atası qızı tərbiyə olunmaq üçün məktəbə verir. On səkkiz yaşına qədər burada oxuyan qız yaxşı təhsil görür. Bundan sonra atası qızını mütəxəssislərin yanına apararaq, ona 12 muğamı və bunların 24 şöbəsini öyrətmələrini xahiş edir. O, həmçinin xahiş edir ki, musiqiçilər qıza cənk, ud və bərbəd alətlərində çalmağı öyrətsinlər. Camaat heyrətlə ondan soruşur: "Bu necə olan şeydir? Sən əvvəl qızına yaxşı təhsil verir, ona Qur'anı öyrədirsən, sonra isə onu rəqqasəliyə hazırlayırsan? Yoxsa sən istəyirsən ki, qızın azğın və əxlaqsız olsun?" Ata cavab verir ki, əgər onun alnında xərabata düşmək varsa, qoy buna da hazır olsun. Atasının vəfatından sonra Məhsəti Gəncəyə köçür və Xərabat məhəlləsində yaşayır.\nDastandan da göründüyü kimi, artıq 20 yaşında Məhsəti öz savadı, gözəlliyi, məlahətli səsi və poetik iste'dadı ilə müsəlman dünyasının bir çox ölkələrin-də nüfuz və rəğbət qazanmışdı. Xərabatda Məhsətinin səsini dinləmək üçün uzaqdan-yaxından həm əyanlar, həm də tacirlər Gəncəyə gəlirdi. Dastanda Gəncə şahı adlandırılan şəhər hakimi də Məhsətinin səsinin vurğunu idi.\nOnu tez-tez saraya də'vət edirdilər. Növbəti ziyafətlərin birində şah sabahkı görüşün şərtlərini söyləyir: gecikən cərimə olaraq üç buynuz şərab içməlidir. İş elə gətirir ki, Məhsəti gecikəsi olur. O, şərtə tabe olaraq, dal-badal iki iri buynuzu doldurub içir. Sonra üçüncü buynuzu doldurur, üzünü şaha tərəf tutub bədahətən şeirlə ona müraciət edir ki, ey şah, mən öküz deyiləm və buynuz mənə yaraşmaz. Ancaq əgər mən hətta öküz olsaydım belə, iki buynuz bəsim idi. Bu şeir şahın o qədər xoşuna gəlir ki, qiymətli daş-qaşla bəzədilmiş bu buynuzu şairəyə bağışlayır.\nUzun illərin intizarından sonra nəhayət, Gəncə xətibinin bir oğlu olur. Uşaqın adını Əmir Əhməd qoyurlar. Onu körpəliyindən tərbiyəçiyə verir, dörd yaşından isə məktəbə göndərirlər. Əmir Əhməd özünü olduqca bacarıqlı və istedadlı bir uşaq kimi göstərir və doğma şəhərindən bircə addım aralanmasa da, onun kamalının şöhrəti uzaqlara yayılır. Bir dəfə Əmir Əhməd yuxusunda görür ki, cənnətə düşüb və bir huri şərab dolu piyalə ilə onu qarşılayır. Əmir Əhməd şərabı nuş edir və həmin andan o hurinin gözəlliyi ilə məst olur. Səhər atası görür ki, Əmir Əhməd pərişandır. Onun qüssəsini dağıtmaqdan ötrü 400 atlı götürüb, Gəncəni gəzməsinə icazə verir. Əmir Əhməd məhəllələrin birindən keçəndə musiqi sədaları eşidir və öyrənir ki, bura Xərabatdır. Oradakı meyxanələrdən birində dörd mütəkkənin üstündə uzanmış bir qız görür. Bu, Məhsəti Gəncəvi idi. Əmir onun yuxuda gördüyü huri olduğunu kəsdirir. Gənclər bir-birinə aşiq olur və rübailərlə şeirləşirlər.\nHəmin gecə yatmazdan əvvəl oğlunun Quran əvəzinə rübailər oxuduğunu görən Xətib bərk təəccüblənir. Xərabatdan qayıtmış oğlunun davranışı onu narahat edir. Xətib hətta onu həkimə də göstərir, sonra isə evləndirmək qərarına gəlir. Lakin heç nəyin xeyri yoxdur. Əmir Əhməd dediyindən dönmür və təkbaşına Xərabata, Məhsətinin yanına gedir. Məhsətinin anası onun kimin oğlu olduqunu biləndə xoşagəlməz hadisə baş verəcəyindən qorxub, onu evlərinə göndərməyi xahiş edir. Cavanlarsa, onun sözlərinə məhəl qoymurlar. Xətib oğlunu geri qaytarmaq istəyir və hətta Gəncə şahına şikayət də edir, lakin oğlan ipə-sapa yatmır. Belə olduqda atası Əmir Əhmədin ardınca öz adamlarını göndərir. Onlar onu tutub, zindana atırlar. Üç gün-üç gecə atasının əxlaqa dair nəsihətlərini dinlədikdən sonra Əmir Əhməd onun dediklərinə razı olduğunu bildirir və azadlığa çıxır. Xətib sevindiyindən zəngin bir ziyafət düzəldir. Ziyafət başa çatandan və qonaqlar dağılışandan sonra isə Əmir Əhməd baş götürüb, yenə Xərabat tərəfə gedir.\nƏmir Əhməd Məhsətini burada 40 incəbel qızın əhatəsində görür. Onlar ney, çəng, dəf çalır, oxuyur, rəqs edirdilər. Məhsəti musiqi dərsi keçirdi. Burada o, artıq qarşımızda başqa görkəmdədir, nəinki şeir yazır, oxuyur, bir çox alətlərdə çalır, həmçinin musiqi və rəqs dərsləri də keçə bilir.\nBaşqa bir yerdə qış ovu zamanı şairənin Gəncə şahına qar haqqında bədahətən şeir söylədiyi göstərilir. Bu şeirin məzmunu haqda yuxarıda bəhs edilib. Şeirin gözəlliyindən vəcdə gələn şah şairəyə at bağışlayır. Lakin müstəbid şah tələb edir ki, sevgililər ayrılsınlar və Məhsəti köçüb biryolluq sarayda yaşasın. Məhsəti Əmir Əhmədə təklif edir ki, Bəlx şəhərinə qaçsınlar. Əvvəlcə şairə özü oraya gedir. Onun gəlişi şərəfinə Bəlxin və bütün Xorasanın şairləri buraya yığışır. Şeir yarışı başlanır. Məhsəti poetik tapmaca söyləyir, heç kim onu aça bilmir. Yarışın bu yerində heç kimin tanımadığı bir şəxs peyda olur və tapmacanın cavabını gözəl bir şeirlə söyləyir. Hamı anlayır ki, onların qarşısındakı şəxs Əmir Əhmədddir.\nDastanda onun Nizami Gəncəvinin yanında basdırıldığı göstərilir. Doğrudan da 1923-cü ildə Nizaminin məzarı Şah Abbas məscidində basdırılmaqdan ötrü çıxarılarkən onun yanında bir qadın cəsədi də tapılmışdır. Akademik Araslı bu iki dahi şəxsin yaşadığı tarixləri uzlaşdırmaq qeyri-mümkün olsa belə, onların tanışlıqını istisna etmir. O, hətta Nizaminin bir şeirini də misal gətirərək, bu misraların Məhsətiyə ithaf olunduğunu ehtimal edir:\nLakin əgər Məhsətinin hansısa sufi təriqətinin üzvü olduğunu və onun tərcümeyi-halının da məcazlar örtüyünə büründüyünü qəbul etsək, hər şey aydınlaşar və öz yerini alar. Mə'lumdur ki, sufilər ortodoksal müsəlman xadimlərinin təqiblərindən qorunmaq məqsədilə öz sözlərini çox zaman məcazi dillə söyləmişlər.\nSufilər belə hesab edirdilər ki, insan həyatının ali məqsədi Allaha məhəbbət olmalıdır. Allaha mistik məhəbbət vasitəsilə müəyyən vəziyyətdə-ekstazda (hal) ona qovuşmaq, sonra isə onda ərimək də mümkündür. Bu hala çatmaq isə yalnız mütəmadi məşğələlər keçmiş, sufi şe'rlərini ritmik musiqi altında dinləmiş ( bə'zən rəqslərlə də müşaiyət olunan bu mərasimi "səma" adlandırırdılar) təriqət nümayəndəsinə nəsib ola bilərdi. Akademik Y. E. Bertelsin yazdığına görə, bu şeirlər erotik səciyyəli dünyəvi məzmuna, habelə xüsusi terminologiya ilə qələmə alınan sırf sufi məzmuna malik ola bilərdi. Hər iki halda bu şeirlər "ekstaz halına düşməyi asanlaşdıran stimul rolunu oynamalı idi". Sırf sufi şe'rlərində Allahın dərkinə göstərilən əhdlər məhəbbətlə eyniləşdirilir, allahın özü dost, yar adlandırılır. Sufi ya aşiqə, yaxud rində (əy-yaşa) bənzədilir. Həmin terminologiyaya görə, sufinin ekstaz vəziyyəti meylə sərməst olmaq, təriqət nümayəndələrinin cəmləşdikləri yersə xarabət, meyxanə adlandırılır. Sufilərin əksəriyyəti məscid əvəzinə öz toplantılarına gedir, hədislər oxumağı xərabatda şeirlər dinləmək, şərqilər söyləmək və rəqs etməklə əvəzləyirlər. Londonda sufi Nemətullahilər cərəyanının əsasını qoymuş doktor Cavad Nurbəxş "xərabat" sözünü "Taweqn of Ruins" şəklində tərcümə edərək, bu anlayış altında sufilərin toplandıqları yeri nəzərdə tutur. O, yazır ki, bütün bu təmizlənmə mərhələlərini keçən sufi Kamil İnsana çevrilir və həqiqətin astanasına çatır: "Həqiqət məqamına bu səyahəti "Ruhaniyyat Universiteti"ndə, Xərabatda təhsil almaqla eyniləşdirmək olar. Bu həqiqi "ali təhsil mərkəzi"ndə professorlar yoxdur və yeganə müəllim Mütləq Müqəddəs və Kamil Eşqdir. Burada yeganə ustad da Eşqdir, dərslikləri də Eşq əvəz edir, Kamil İnsanın özü də Eşqdir." Bunları bildikdən sonra anlaşılır ki, ruhani ata öz qızı Məhsətini necə bu xərabata göndərirmişdir. Bunlardan xəbərdar olmayan oxucu misal üçün, sufi şairəsi Rəbiinin (vəf. 801) ehtiraslı eşqi və şərab məclisini tərənnüm eləyən şe'rində Allaha müraciəti necə anlaya bilərdi?\nMən öz qəlbimdə səni həmsöhbət etmşəm,\nCismimi isə istəyənlərə bəxş etmişəm.\nCismim onun ixtiyarındadır\nQəlbim isə Ürək həmdəmimin.\nİlahi! 0 gözəl dosta yetmək üçün mənə yol aç,\nBu şeirlərdəki gizli mənaları anlamaq üçün yuxarıda haqqında bəhs etdiyimiz rəmzlərdən xəbərdar olmaq lazım gəlir. "Dastan"ın məzmununu da elə beləcə dərk etmək zərurəti yaranır. Doğrudan da sufi alleqoriyasından istifadə etməklə "Dastan"ın məzmununa yenidən nəzər salanda Məhsətinin tərcümeyi-halı daha inandırıcı görsənir. Əlbət ki, Məhsətinii poeziyası sufi səciyyəsi daşıyırmı?-sualına cavab vermək mütəxəssislərin işidir, lakin "Dastan"ın Məhsəti yaradıcılıqına sufi məzmun verdiyi şübhə doğurmur. Elə ondan başlayaq ki, şairənin doğum yeri bilərəkdən İranın şimal-şərqinə erkən sufizmin mərkəzinə doğru çəkilmişdir. İlkin sufi müqəddəslərindən Əbu Səid ibn Əbü-l-Xeyr və rübai janrının geniş yayılmasından ötrü böyük iş görmüş şair-alim Ömər Xəyyam da bu yerlərdən çıxmışlar. Məşhur sufi şairi Cəlaləddin Rumi və digər məşhur sufilər də burada dünyaya gəlmişlər.\nOxucunu sanki irəlicədən xəbərdar edirlər ki, Məhsətinin də yaradıcılığı məhz həmin qəbildəndir və "Dastan"da sufi deyim tərzinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Əsilzadə ilahiyyatçı, qızında qeyri-adi poetik istedad və musiqi qabiliyyəti olduğunu gördükdən sonra onu öz yolu ilə getməyə istiqamətləndirir. O, münəccimlərlə də məsləhət edir. Münəccim qızı məhz sufi cəmiyyətində böyük gələcək gözlədiyini bildirir. Bu öncəgörməni şübhə altına almaq, münəccimin müdrikliyinə şəkk gətirmək çətindir-belə ki, o dövrdə qadınlar özlərini yalnız sufilər arasında nisbətən sərbəst hiss edə bilərdilər. Tanınmış inkilis alimi Trimingemin də yazdığı kimi, "Mistisizm ruhaniyyat aləmində yeganə sahə idi ki, qadın burada özünü göstərə bilərdi. Sufi qadınlar az deyildi və Rəbiyyə əl-Ədəviyyə bunlar arasında daha çox tanınmışdı." "Dastan" müəllifinin Xərabat adı altında sufi toplantılarını nəzərdə tutması Məhsətinin aşağıdakı misralarından da görünür:\nDərvişlik rəmzini bilməzsən, gəlmə,\nBu yolda çin qurban verməsən, gəlmə!\nXərabat-yeridir igid ərlərin,\nBurda yeri yoxdur bədgöhərlərin,\nXərabatın sənətkar məhəlləsi kimi təsvir olunmasına və Məhsətinin öz şe'rlərində Yara-Allaha deyil, müxtəlif sənət sahibi olan (dərzi, zərgər, papaqçı və s.) gənc sənətkarlara eşq e'lan etməsinə gəlincə, bu faktlar şairənin hansısa sənətkarlar məktəbinə mənsubluğundan və mümkündür ki, orada qəbul edilmiş məxsusi simvolikadan xəbər verir.\nBeləliklə məlum olur ki, gənc sənətkarlara həsr olunmuş şeirlər məxsusi olaraq sufi məclislərində ifa edilmək məqsədilə yazılmışdır və söhbət bizim anladığımız mə'nada məhəbbətdən getmir. Həmin şeirlərin əksər qismi dünyəvi anlam daşıyır və yalnız bir neçəsində sufi istilahlarından istifadə edilir. Burada xatırlamaq yerinə düşər ki, Məhsətinin sələflərindən olan Qətran Təbrizi də özünün sufiyanə şeirlərində Yar-Allah əvəzinə mədh etdiyi hakimlərə üz tuturdu. Zümrüd xanım Quluzadənin də yazdığı kimi, "şair tez-tez hökmdarların fiziki gözəlliyini - al dodaqlarını, nərgiz gözlərini, xallarını, bənövşəyə bənzər zülfünü tərənnüm edir, onlara bəslədiyi incə və çılğın sevgidən söz açır, onlarla ayrılığın dərdindən, vüsalın xoşbəxtliyindən danışır."\nƏgər erkən sufizm əsas etibarilə binəsiblərin rəğbətini qazanmışdısa, feodal ziyalıları da bu təriqətin azad düşüncə təlqin edən fəlsəfəsi cəlb edirdi. "Dastan"da həmin proses Məhsəti və Əmir Əhmədin xərabata gəlişi ilə ifadə edilir. Maraqlıdır ki, Əmir Əhmədin də xərabata gəlişi Məhsətininki kimi fövqəltəbii qüvvələr tərəfindən müəyyənləşdirilir. Onların birinə bu tale münəccim vasitəsilə bildirilirsə, o birinə yuxuda ikən mələklər tərəfindən buta verilir. Digər bir epizodda onun xərabata gəlişi məhz taleyin hökmündən başqa bir şey olmadığını göstərir. Atası ilə mübahisə edən Əmir Əhməd onunla şərt kəsir ki, onu əli-qolu bağlı heç vaxt xərabat yolunu getməmiş, həmişə onu mədrəsə və məscidə aparmış dəvəyə mindirsinlər. Əgər dəvə məscidə tərəf getsə, Əmir Əhməd xərabatdan üz çevirəcək, yox, xərabata tərəf üz tutsa, dəvəni satacaq və bu pula xərabatda məclis quracaqdır. Dəvə xərabata tərəf yönəlir. Əmir Əhməd dəvəni satdığı qızıl pullara sufi məclisi qurur. Həmin epizodda sufilərin dindarlarla apardıqları əbədi mübahisə öz əksini tapır-əsl müsəlman hara üz tutmalıdır - məscidə, yoxsa xərabata (sufi məclisinə)? Füzuli yazırdı: "Məscidə gedib, namaz əhlinin xəlqə etdiyi moizələrə qulaq asmaq istəmirəm. Yaxşısı budur ki, xərabata, meyxanaya gedim, orada saqini tapa bilərəm." Yaxud:\nMəscidlərə girdigim degil rəğbətdən\nDigər Azərbaycan şairi, sufi fəlsəfəsi ilə məşğul olan Həbibi xərabatı özünün dostu, könül bağçasının çiçəyi, ruhu adlandırır, Xarabatdan xahiş edir ki, "bir qədəh şərabla onu sərməst etsin", "vüsala qovuşdursun". Xərabatın adi bir mey evi, sənətkar məhəlləsi deyil, sufilər məclisi olması "Dastan"ın başqa bir epizodu ilə də təsdiq edilir. Əmir Əhmədi xərabatdan qaytarmaqdan ötrü onun əsilzadə əmisi Pir Osman gəlir. Əmir Əhməd şərt qoyur ki, əgər əmisi bir cam şərab içərsə, o, xərabatı tərk edəcək. Məcbur qalıb bir camı içən Pir Osman artıq özünü saxlaya bilmir, ikinci,üçüncünü də içir və xərabatı məst halda tərk edir. Bundan sonra onu tanımaq mümkün deyil. O, xərabatın daimi sakininə çevrilir. Şübhə yoxdur ki, burada Pir Osmanın sufi görüşləri təsvir edilir, bu, məstlik məhz mə'nəvi mahiyyət daşıdığından, dastanda sərməst olmaq deyildikdə ruhi ekstaz nəzərdə tutulur. Ömər Xəyyamı xatırlayaq:\nSufi icmalarında pir və şeyx (mürşid) dedikdə nüfuzlu müdriklər nəzərdə tutulurdu. Görünür, Əmir Əhmədin əmisi Osmana "pir" adını sufilərin bütün məqam və mərtəbələrini keçərək mürşid səviyyəsinə yüksəldikdən sonra vermişlər. Məhsəti xanımın yaradıcılığında elə şe'rlər də var ki, o, hər cür simvolikanı tullayaraq, öz sevgilisinə bəslədiyi ülvi hisslərdən söz açır:\nMən, ey Xətib oğlu, sənə cananam\nBil, ölüncə sənə sadiq insanam.\nÖlməyə hazırdır yolumda çoxu\nƏmir Əhmədə bəslənən sevgi əbədi eşqin ən yüksək pilləsidir. Şairəyə görə, bu eşq əbədi məhəbbətin meyarıdır. Ancaq onun nəzərində bundan da ülvi bir sevgi mövcuddur. Bu dost, yar, dərviş, fəqir, qəssab, yaxud əxi təriqətinə mənsub digər gənc sənətkar obrazlarının şəxsində rəmzləşən ilahi məhəbbətdir. Şairənin özünün də qeyd etdiyi kimi, bu, "xətib oğluna bəslənən məhəbbətdən iki min mərtəbə artıqdır", xüsusilə də bəndəni Allaha yaxınlaşdıran "sərməst (ekstaz) vəziyyətdə'."Dastan"ın sonu da tipik sufi səciyyə daşıyır. Məhsəti öz yarının ölümünə o qədər göz yaşı tökür ki, kor olur və ölür. Ehtimal olunur ki, onu zəmanəsinin dahi şairi və böyük şeyxi Nizami Gəncəvinin yanında dəfn edirlər. Məhsətinin sufi təriqətinə mənsubiyyətinə dair birbaşa mənbələr yoxdur, onun əksər şeirləri isə o qədər təbii və realistcəsinə yazılmışdır ki, hətta nə qədər istəsən də onlarda hansısa gizli mə'nalar tapmaq mümkün deyil. Bə'zən isə şairə özünün sufizmə aidliyi barədə az qala açıq işarələr vurur:\nGah ayıq oluruq,gah sərxoş.\nAzad məhəbbətə, şərab və rəqs məclislərinə çağırış, xüsusilə də bu çağırışın qadın dilindən eşidilməsi dinin ictimai həyatın bütün sahələrində hökmranlıq sürdüyü həmin dövrlərdə hətta özünün sufi anlamında belə hakim dini ehkamlara və dövlətin şəxsiyyət azadlığına göstərdiyi təzyiq siyasətinə qarşı gizli bir e'tiraz da sayıla bilərdi.\nMəhsəti Gəncəvinin xalq şeiri tərzinə yaxın formalı rübailəri və öz fəlsəfi mahiyyəti e'tibarilə dərin məzmunlu şeirləri Azərbaycan və ümumən Şərq poeziyası tarixində mühüm rol oynamışdır. Bir çox tədqiqatçılar Məhsətinin rübailərini Ömər Xəyyam məktəbinə aid edirlər. Buna baxmayaraq, çağdaş ədəbiyyatşünasların əksəriyyətinin fikrincə, şairə əsası Qətran Təbrizi və İzəddin Şirvani tərəfindən qoyulmuş Azərbaycan şeir məktəbinin ənənələrindən bəhrələnmişdir.\nMiluz şəhərində Məhsəti Gəncəvinin yaradıcılığının 900 illiyinə həsr olunmuş konsert təşkil edilib\nMəhsəti Gəncəvinin 900 illik yubileyi ilə əlaqədar Fransanın Reyms şəhərində tədbirlər keçiriləcək


Urmiya gölü qurumaq təhlükəsi qarşısındadır\nİran Parlamentinin üzvləri Azərbaycanın qərbində Urmiya və Təbriz şəhərləri arasında yerləşən və dünyanın nadir göllərindən olan Urmiya gölünün quruma təhlükəsi ilə bağlı İran prezidenti Mahmud Əhmədinəjada müraciət ediblər.\nBu xəbəri “İrna” Dövlət Xəbər Agentliyi Urmiya şəhərinin İran Şura Məclisindəki millət vəkili cənab Salman Zakirə istinadən yayıb. Urmiyalı millət vəkilinin dediyinə görə, böhranın qarşısının alınmasını istəyən bu müraciətə 221 deputat imza atıb. Müraciət müəllifləri, Urmiya gölünün qurumasına səbəb olan amillərin aradan qaldırılasını, eləcə də gölün qorunması layihələrinə maliyə vəsaiti ayırılmasını tələb ediblər.\nCənab Zakirin bildirdiyinə görə, Urmiya gölündə axan suların həcmi ildə 1.5 milyard kub olduğu halda, bu göldə suyun buxarlanma həcmi 5.5 milyard kuba çatıb. Bu isə Urmiya gölünün get-gedə kiçilməsinə, gölün sahilindəki ərazilərin məhvinə və quru çöllərin genişlənməsinə gətirib çəxarır. Millət vəkili həm də xəbərdarlıq edib ki, tez bir zamanda problem öz həllinin tapmazsa 8 ilədək gölün cənub hissəsi tamamilə quruya bilər. Bu isə qorxunc çevrə- ətraf mühit faciəsi ilə nəticələnə bilər.\nUrmiya gölü şorluğuna görə İsraildəki Ölü dənizdən sonra ikinci sayılır. Son illərdə bu gölə tökülən çayların istiqamətinin dəyişdirilməsi nəticəsində bu gölün quruması təhlükəsi yaranıb.


Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər Əliyevin Bakı Binə Hava limanında tarixi Böyük İpək yolunun bərpası üzrə beynəlxalq konfransda iştirak etmək üçün Azərbaycana gələn dövlət başçılarının və nümayəndə heyətlərinin qarşılanmasından əvvəl ölkəmizin və xarici ölkələrin kütləvi informasiya vasitələri müxbirlərinin suallarına cavabı - 7 sentyabr 1998-ci il\nSual: Cənab prezident, Böyük İpək Yolu Ukrayna ərazisindən keçməyəcəkdir. Sizin bu layihənizin Ukrayna dövləti üçün nə kimi faydası ola bilər?\nCavab: Nə üçün deyirsiniz ki, keçməyəcək?\nMüxbir: Mən xəritədə baxmışam.\nHeydər Əliyev: Xəritəni istənilən kimi çəkmək olar. Əvvəla, Ukrayna TRASEKA proqramına qoşulmuşdur. Tarixi İpək Yolunu isə məhz 1993-cü ildə qəbul olunmuş TRASEKA proqramı əsasında bərpa etmək planlaşdırılır. Ukrayna bu proqrama fəal qoşulub və zənnimcə, çox istəyir ki, Böyük İpək yolunun iştirakçısı olsun. Bunun üçün bütün imkanlar var.\nSual: Azərbaycan və TRASEKA-nın iştirakçısı olan digər ölkələr bugünkü konfransdan nə kimi siyasi, iqtisadi mənfəət götürəcəklər?\nCavab: Bilirsiniz, beş ildən bəri həyata keçirilən TRASEKA proqramı öz faydasını verir. Kommunikasiya xətləri, Avropa-Qafqaz-Asiya nəqliyyat dəhlizi, magistralı yaradılmışdır. Bunun özü iqtisadi fayda gətirir. O ki qaldı siyasi mənfəətə, biz bir-birimizlə nə qədər çox əməkdaşlıq etsək, əlaqə saxlasaq, o qədər çox tərəfdaş olacağıq və bu, bir o qədər də siyasi fayda gətirəcəkdir. Ən başlıca siyasi fayda isə sülhü, sabitliyi, dövlətlər arasında qarşılıqlı anlaşmanı təmin etməkdən ibarətdir. Bütün bunlar hamısı birlikdə həm iqtisadi, həm də siyasi faydaları təşkil edir.\nSual: Cənab prezident, bildiyiniz kimi, Ermənistanın Baş naziri də bu tədbirə qoşulacaqdır. Mümkünsə, deyin, Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həllinə bunun bir köməyi ola bilərmi?\nCavab: Birincisi, Ermənistan TRASEKA proqramının qəbulunda iştirak etmiş ölkələrdən biridir. 1993-cü ildə Brüsseldə Qafqaz və Mərkəzi Asiya ölkələri TRASEKA proqramını tərtib ediblər. Ona görə də Ermənistanın bu konfransda iştirak etməyə hüququ var.\nİkincisi, biz Ermənistanla Azərbaycan arasında olan münaqişəni sülh yolu ilə həll etmək istəyirik. Bunun üçün də iki ölkə arasında düşmənçilik əhval-ruhiyyəsindən qarşılıqlı inam əhval-ruhiyyəsinə keçmək lazımdır. Qarşılıqlı inam olmasa, bu məsələnin sülh yolu ilə həlli də çətin ola bilər. Doğrudur, ötən on ildə biz böyük yaralar almışıq, bizə çox böyük zərbələr dəyibdir. Qurbanlar vermişik, qan tökülüb, torpaqlarımız işğal olunubdur.\nİşğal edilmiş torpaqlar viran olunub, bərbad vəziyyətdədir.\nBunlar hamısı məlumdur. Ancaq irəliyə baxmaq lazımdır. İrəliyə baxmaq üçün də düşünmək lazımdır ki, iki qonşu ölkə bir-biri ilə daim düşmənçilik münasibətlərində yaşaya bilməz. Dünyanın bütün ölkələrini, Avropa ölkələrini götürün. Fransa ilə Almaniya yüz il müharibə etdilər, indi dost ölkələrdir. Yaxud, Rusiya, Avropanın bir çox ölkələri Almaniya ilə müharibə etdilər, nə qədər qurbanlar verildi, insanlar həlak oldu, şəhərlər dağıldı. İkinci dünya müharibəsində Sovetlər İttifaqından 27 milyon adam həlak oldu. Təkcə Azərbaycandan cəbhəyə 600 min adam səfərbər edilmişdi, onlardan 300 mini qayıtmadı. Amma görürsünüz, indi Almaniya ilə Rusiya, keçmiş Sovetlər İttifaqına mənsub olmuş digər ölkələr arasında əməkdaşlıq, dostluq əlaqələri var. Bu həyatdır, ona görə irəliyə baxmaq lazımdır.\nSual: Cənab prezident, Sizin ikitərəfli görüşlərinizdə Azərbaycan neftinin dünya bazarlarına nəqlinin marşrutları müzakirə ediləcəkmi?\nCavab: Bilirsiniz, bu elə mövzudur ki, biz onu daim müzakirə edirik. Bu, tükənən mövzu deyildir.\nSual: Ekspertlər bildirirlər ki, Azərbaycan neftinin ixracından hiss ediləcək gəlir yeddi ildən sonra götürüləcəkdir. Sizin fikriniz, proqnozunuz necədir, - Azərbaycanın bugünkü tarixi tədbirdə iştirakının faydasını sadə vətəndaşlar nə vaxt hiss edəcəklər?\nCavab: Bilirsiniz, sadə Azərbaycan vətəndaşı buna çox açıq gözlə, obyektiv baxmalıdır. Sadə Azərbaycan vətəndaşı tədricən fayda götürür. Belə təsəvvür etmək olmaz ki, elə bir gün yetişəcək, sadə Azərbaycan vətəndaşına göydən, yaxud kimdənsə içərisində, nə bilim, nə qədərsə pul, yağ və digər şeylər olan bağlama gələcəkdir. Bilirsiniz, indi biz nə ediriksə, hər ay sadə Azərbaycan vətəndaşına praktiki olaraq xeyir gətirir. Bu reallıqdır. Siz ətrafa nəzər salın, görün beş il, üç il əvvəl necə idi. Rusiyada rublun vəziyyətinə baxın. Bir dollar 6 rubl idi, indi təxminən 20 rubla qalxmışdır. Azərbaycanda vəziyyət necədir? Manat sabitdir. 1994-cü ildə inflyasiya 1600 faiz idi, indi isə inflyasiya yoxdur. Rusiyada baş verənlər bizi çox narahat edir - bu, Azərbaycana da mənfi təsir göstərə bilərdi. Biz tədbirlər gördük, bunun qarşısını aldıq, yol vermədik. Bax, bu, Azərbaycan vətəndaşının götürdüyü konkret, praktiki faydadır.\nİslahatlar keçirilir, iqtisadiyyat inkişaf edir. Ötən illərdə sənaye və kənd təsərrüfatı istehsalı hər il 10, 15, 20, 25 faiz aşağı düşürdü. İndi isə təkcə son səkkiz ayda sənayedə artım 0,9 faiz olmuşdur. Bu, az olsa da, hər halda artımdır, azalma deyildir. Yaxud, ümumi daxili məhsul 9 faiz artıbdır. Dünən mən Almaniya nümayəndə heyətini qəbul etmişəm. Onlar srağagün Nauman fondu çərçivəsində seminar keçirmişlər. Yeri gəlmişkən, orada müxtəlif xüsusi, qeyri-dövlət strukturlarının, habelə bir çox partiyaların, o cümlədən müxalifət partiyalarının nümayəndələri, mənim müşavirim, professor Axundov da iştirak etmişdir. Orada konkret rəqəmlər gətirilmişdir. Almaniya nümayəndə heyətinin başçısı mənə dedi ki, Azərbaycanda gedən müsbət dəyişiklikləri məmnunluqla qarşılayırıq. Bu, hər gün, yavaş-yavaş baş verir, - iqtisadiyyatda sıçrayışlar ola bilməz.\nO ki qaldı neftə, hərə öz bildiyi kimi hesablayır. Bizim isə öz hesablamalarımız var. Hər bir ekspert özü düşündüyü kimi danışır. Bizim konkret planlarımız, proqnozlarımız var. Neft və qaz yataqlarının işlənilməsinə dair proqramı ardıcıl həyata keçirərək iqtisadiyyatın və xalqın rifah halının yüksəlişini təmin edəcəyik. Bir neçə gün bundan əvvəl, "İstiqlal" adı verdiyimiz üzən qazma qurğusunun işə salınması münasibətilə təntənəli mərasim keçirilmişdir. Siz orada iştirak etmiş, televiziya ilə görmüsünüz. 17 ay ərzində bu qurğunun bərpasına, yenidən qurulmasına, modernləşdirilməsinə 200 milyon dollar xərclənmişdir. Həmin 200 milyon dolların xeyli hissəsi müxtəlif işlərdə iştirak edən Azərbaycan vətəndaşlarına, sakinlərinə çatmışdır. Digər tərəfdən də Azərbaycana 200 milyon dollar vəsait qoyulmuşdur. Həmin qurğu "Şahdəniz" yatağında quyu qazmağa aparılmışdır. Biz hər bir quyudan neft alacağıq. Bütün bunlar bir-biri ilə bağlı olan prosesdir.\nYaxud, bizim neft şirkətinin gəmi təmiri zavodunu götürək. Bərbad vəziyyətə düşmüşdü, onu bərpa etməyə imkanımız yox idi. Həmin gəmi təmiri zavodunu bərpa etmək üçün 13 milyon dollar xərclədilər. Bərpa etdilər, indi digər qurğular da bərpa olunacaq, gəmilər təmir ediləcəkdir.\nƏgər televiziya ilə baxmısınızsa, yaxud orada olmusunuzsa, bilərsiniz - zavodda üç böyük kran var. Onlar işləmirdi. Həmin kranları bərpa etdilər, qaydaya saldılar.\n"İstiqlal" qazma qurğusu nədir? O, ən yüksək dünya səviyyəli qurğudur. Mən Norveçdə səfərdə olarkən vertolyotla Stavangerdən təxminən 260 kilometr aralıda - Şimal dənizində yerləşən "Sleypner" platformasına getmişdik. Orada ildə 6 milyard kubmetr qaz çıxarılır və mənə dedilər ki, birbaşa Avropaya - Fransaya göndərilir. Biz həmin platformanı görəndə heyran qaldıq. İndi bizim ona bənzər "Çıraq-1" platformamız var. Təsəvvür edirsinizmi, suyun 700 metr dərinliyində quyu qaza bilən "İstiqlal" üzən qazma qurğumuz var. Suyun 700 metr dərinliyində quyu qazmağın mümkünlüyünü təsəvvürə gətirmək belə çətin idi. O, nəhəng bir qurğudur. Bax, bu, praktiki faydadır.\nMən qurğuda azərbaycanlılarla - mütəxəssislərlə, sadə fəhlələrlə söhbət etdim. Soruşdum ki, nə qədər maaş alırsan. Dedi ki, 2 milyon 600 min manat. Dollara çevirin, görün nə qədər olur. 2 milyon 600 min manat da sanballı səslənir. Adi işçi bu qədər alır. Buyur, bu da bizim iqtisadi faydamız və hər bir Azərbaycan vətəndaşı üçün konkret xeyir. Ona görə də siz başa düşün, - bu, elə prosesdir ki, hər gün faydasını verir.\nBiz 15 müqavilə imzalamışıq. Bunların hamısı işləyir. Hər bir müqavilə üzrə investisiyalar gəlir. Təkrar edirəm, "Şahdəniz" yatağına dair müqaviləni 1996-cı il iyunun 4-də imzalamışıq. İki ildən sonra isə orada "Dədə Qorqud" qurğu-su quyu qazır. Bir neçə gün bundan əvvəl isə yeni qazma qurğusunu istifadəyə verdik və o, orada quyu qazacaqdır. Həmin qurğu təkcə orada quyu qazmayacaq, Xəzər dənizində əsas qurğu olacaqdır. Xəzərdə öz yataqlarından istifadə etmək istəyən digər sahilyanı dövlətlərin belə imkanları yoxdur, onlar bizə müraciət edəcəklər. Hazırda geofiziki, seysmik tədqiqatları bizə, Azərbaycana məxsus olan gəmi aparır. Onu "LUKoyl" neft şirkəti modernləşdirib müasir səviyyəyə çatdırmışdır. O həm Qazaxıstan, həm İran, həm Türkmənistan, həm də Rusiya üçün geofiziki işlər görür. Onda 600 nəfər işləyir və çox yüksək əmək haqqı alırlar. Bax, bu da konkret fayda. Kifayətdirmi?\nSual: Böyük İpək yolunun bərpasında Çinin rolu haqqında nə deyə bilərdiniz?\nCavab: Böyük İpək yolu Çindən başlayıb, elədirmi? Nə üçün İpək yolu adlandırıblar? Ona görə ki, Çində hələ qədimdən, eramızdan əvvəl ipək istehsal edir və Avropaya aparırdılar. Həmin Böyük İpək yolu ilə aparırdılar. Əlbəttə, indi Çinin bir çox başqa nəqliyyat kommunikasiyaları var. Amma mən hesab edirəm ki, bərpa olunacaq bu yol da Çinə fayda gətirəcəkdir.\nSual: Cənab prezident, sabah konfransın yekunlarına dair saziş imzalanacaqdır. Onun əhəmiyyətini şərh edərdinizmi?\nCavab: Əhəmiyyəti çox böyükdür, çünki belə saziş ilk dəfə imzalanacaqdır. Bunun özü onu göstərir ki, sazişin məzmunu nəqliyyat xəttinin gələcək inkişafı və Böyük İpək yolunun bərpası üçün yaxşı şərait yaradır.\nSual: Saziş yüklərin təhlükəsiz daşınmasına təminatı nəzərdə tuturmu?\nCavab: Şübhəsiz, orada hər şey nəzərdə tutulur.\nSual: Heydər Əliyeviç, TRASEKA Rusiyanı faktiki olaraq kənarda qoyur. Bu, münasibətləri kəskinləşdirməzmi?\nCavab: Nə üçün kənarda qoyur? Biz Rusiyanı dəvət etmişik və Rusiya konfransda iştirak edir.\nMüxbir: Müşahidəçi kimi iştirak edir.\nHeydər Əliyev: Bilirsiniz, kimin müşahidəçi, kimin qeyri-müşahidəçi olması barədə status yoxdur. Hamı konfransın iştirakçılarıdır. Biz Rusiya ilə münasibətlərin kəskinləşməsinə heç vaxt yol vermərik.\nSual: Ermənistanın Baş naziri ilə görüşdə münaqişənin həlli yolları müzakirə olunacaqmı?\nCavab: Baxaq görək, imkan dairəsində danışıqlar aparılacaqdır.\n"Azərbaycan" qəzeti, 8 sentyabr 1998-ci il.


150 milyon əhalisi olan Nigeriya dünyanın ən iri neft istehsalçılarındandır.\nBir tərəfdən Nigeriyanın Mərkəzi Bankının valyutanı nəzarətdə saxlamaq üçün böyük pullar xərcləməsi, bir tərəfdən də neft qiymətlərinin düşməsi 2015-ci ilin üçüncü rübündə həm ixracın, həm də idxalın azalmasına səbəb olub.\nÖlkənin Milli Statistika Bürosunun verdiyi məlumata görə, Nigeriyanın ixracatı keçən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 50,3 faiz azalıb. Ölkənin ixracının 69,1 faizini təşkil edən xam neftin ucuzlaşması iqtisadiyyata ən böyük zərbəni endirib.\nMəlumatda deyilir ki, ixracatda kəskin, idxalatda isə yüngül azalma ölkənin ticarət balansında 32 faizlik enişə səbəb olub.\nNeft qiymətlərinin aşağı düşməsindən sonra Nigeriyanın Mərkəzi Bankı noyabr ayında ölkənin milli valyutası olan nayranın devalvasiyasını həyata keçirməyə məcbur olub. Afrikanın ən böyük iqtisadiyyatına malik olan Nigeriya neft ixracatından çox asılıdır. Belə ki, dövlət büdcəsinin 70%-i məhz neft glirləri sayəsində formalaşır. Neft qiymətlərinin enərək keçən həftə son altı illik antirekorduna çatması ölkəni sol illər ərzində ən ağır iqtisadi böhranla üz-üzə qoyub.\nBundan başqa neft ixracının azalmasının vətəndaşların həyatını yaxşılaşdıra biləcək mühüm inkişaf proqramlarının icrasına mane ola biləcəyi qorxusu yaradıb.\nÖlkədə istehsal müəssisələrinin azlığı səbəbindən Nigeriya istehlak etdiyi malların əksər hissəsini idxal edir.


www.XALQXEBER.az » Bölgə » GƏNCƏ ŞƏHƏR TƏHSİL İDARƏSİNDƏ MALİYYƏ MAXİNASİYASI – Doğranmış odun və ya istifadəyə yararsız taxta parçalarına 299 min manat pul ayırılıb…\nBir neçə ay bundan öncə Gəncə şəhər 8 saylı Maliyyə Hesablama Mərkəzində və Gəncə Təhsil İdarəsindən Maliyyə pozuntusu haqqında yazı dərc etmişdik. Düşünürdük ki, ölkəmizdə korrupsiyaya qarşı aparılan tədbirlər haqqında məlumat verməklə digər məmurlar, müxtəlif dövlət orqanları, müəssisələrdə bu çür neqativ hallar, korrupsiya faktları azalacaq. Lakin bizim Gəncə Şəhər Təhsili və 8 saylı üzrə maliyyə hesablama mərkəzi haqda dərc etdiyimiz yazı heç də ümidimizi doğrultmadı.\n16 yanvar 2019-cu il tarixinə aid olan rəsmi sənədi yenidən xatırladırıq ki, oxucularımıza qaranlıq qalmasın. 8 saylı Ərazi Maliyyə Hesablaşma Mərkəzi Dövlət büdcəsindən “Doğranmış odun və ya istifadəyə yararsız taxta parçaları”na 289.690 manat və 08 yanvar 2020-ci il tarixinə aid olan 299.00 min manatın, iki il ərzində ümumilkdə 588 min 690 manatın istifadəyə yararsız taxta parcalarına sərf olunması haqqında aidiyyəti orqanlar araşdırma aparsın və nəticə barəsində “Hürriyyətin” elektron ünvanına rəsmi məlumat verilsin.\n“Hürriyyət”in Gəncə üzrə müxbiri


Nərimanov rayonundakı 259 nömrəli uşaq bağçası əsaslı təmir və yenidənqurmadan sonra istifadəyə verilmişdir\n12:41 25 Iyul 2021\nSentyabrın 1-də Nərimanov rayonundakı 259 nömrəli uşaq bağçası əsaslı təmir və yenidənqurma işlərindən sonra istifadəyə verilmişdir. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev əsaslı təmir və yenidənqurma işlərindən sonra müəssisədə yaradılan şəraitlə tanış olmuşdur.\nGörülən işlərlə bağlı Prezidentə məlumat verildi. Bildirildi ki, 1949-cu ildə inşa edilən və 1950-ci ildə istifadəyə verilən uşaq bağçası 80 yerlikdir. Binanın ümumi sahəsi 748, həyətyanı sahəsi isə 3200 kvadratmetrdir. Bağçanın həyətində uşaqların əylənməsi üçün ən müasir attraksionlar quraşdırılıb. Uşaq bağçası üçün mətbəx və camaşırxana yenidən inşa edilib və müasir avadanlıqla təchiz olunub.\nƏsaslı təmir və bərpa işlərindən sonra uşaq tərbiyə müəssisəsində yaradılan şəraitlə yaxından tanış olan Prezident İlham Əliyev uşaq bağçasında tələbatın çox olduğunu nəzərə alaraq burada əlavə korpusun inşa edilməsi ilə bağlı Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinə yerindəcə tapşırıqlar verdi.\n259 nömrəli uşaq bağçasında həyata keçirilən əsaslı təmir və yenidənqurma işləri ilə tanışlıqdan sonra Prezident İlham Əliyev Molla Cüma küçəsində Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə əsaslı şəkildə yenidən qurulmuş parkda yaradılan şəraitlə də tanış oldu. Görülən işlərlə bağlı Prezidentə məlumat verildi. Bildirildi ki, parkın ərazisində yeni yaşıllıq zolaqları salınıb, bəzək və gül kolları əkilib, müasir fəvvarələr quraşdırılıb. Parkda işıqlandırma sisteminin ən müasir tələblərə uyğun şəkildə yenidən qurulduğu qeyd olundu. Burada sakinlərin istirahəti üçün lazım olan bütün şəraitin yaradıldığı bildirildi.


Dəridəki ləkələr hansı xəstəliyin xəbərçisidir?\n33 965 Baxış\nMüəyyən səbəblərdən insanların dərisində ləkələr meydana gəlir. Biganə yanaşdıqda ləkələr təhlükəli dəri xəstəliklərinin ilk əlaməti ola bilər.\nDəridəki ləkələr, adətən, ya ağ, sarı rəngdə olur, ya da çəhrayı, mavi, bənövşəyi rənglərə çalır.\nBəs, ləkələr hansı səbəblərdən yaranır və hansı təhlükələrdən xəbər verir?\nPublika.az bu suallara cavab axtarıb.\nƏvvəlcə onu qeyd edək ki, dəridə ləkələr əsasən, zob xəstəliyi, dəmir çatışmazlığı, maddələr mübadiləsinin pozulması, böyrəküstü vəzin və qaraciyərin xəstəliyi zamanı meydana gəlir. Qandakı dəyişikliklər də ləkələrin yaranmasına və artmasına səbəb ola bilər. Bəzi ləkələr isə göbələk xəstəliyi və ya xərçəng zamanı müşahidə edilir.\nXəstəlik müalicə edilməzsə, ləkələr sürətlə artır.\nAparılan araşdırmalar göstərib ki, dəridə yaranan ləkələrin rənginə baxaraq onun hansı xəstəliyin əlaməti olduğunu müəyyənləşdirmək mümkündür.\nAğ rəngli ləkə\nBu bədəndə yaranan göbələyin əlaməti ola bilər. Əgər ağ ləkə qabıq verirsə, kəpəklənirsə “tinea versicolor” adı verilən bədən göbələyindən şübhələnmək olar. Həmin göbələk xüsusilə, kürəkdə, sinədə, qarın və qollarda ağ ləkələrin yaranmasına səbəb olur. Adətən, mərci dənəsi kimi xırda olur. Ancaq bir neçə ləkə birləşib daha iri ləkələrin formalaşmasına səbəb ola bilər. Yoluxucu olmasa da, estetik baxımdan yaxşı görünmür. Müalicəsi asandır.\nDəridə yaranan ağ ləkələrin digər səbəbi də “vitiliqo” adı verilən dəri xəstəliyi ola bilər. Həmin xəstəlik dəriyə rəng verən hüceyrələri məhv etdiyindən ağ ləkələr yaranır. Vitiliqo daha çox şəkər xəstələrini təhdid edir.\nSarı rəngli ləkə\nBu ləklərin əsas səbəbi sarılıq ola bilər. Sarılıq öd kisəsindən öd axınına maneə yarananda ya da qaraciyər hər hansı mikrobdan ziyan görəndə baş verir. Nəticədə qanda bəzi maddələrin miqdarı dəyişir, yəni artır. Nəticədə dəri sarı rəng alır. Həmin ləkələr qaşınır və ya qabıq verir.\nÇəhrayı-qırmızı rəngli ləkə\nDəridə yaranan çəhrayı qızartılar 24 saat içində yox olub təkrar meydana gəlirsə və qaşınırsa, bu ürtiker xəstəliyinin əlaməti ola bilər.\nGöbələklərin səbəb olduğu digər dəri xəstəliyi çəhrayı və qırmızı ləkələrlə müşayiət olunur. “Tinea corporis” adı verilən göbələk infeksiya nəticəsində yaranır. İnsandan, heyvandan və torpaqdan keçə bilir. Dəhşətli qaşınmalara səbəb olan bu xəstəlikdən şübhələnirsinizsə, həkimə getmək məsləhətdir.\nSədəf xəstəliyi də belə ləklərin səbəbi ola bilər.\nDizlərdə, dirsəklərdə, üzdə və saç dərisində meydana gələn ləkələrin bütün bədənə yayılma təhlükəsi var.\nÜrək xəstələrində meydana gəlir. Belə ki, ürək çatmazlığı nəticəsində qan dövranının pozulması belə ləklərin sayının artması ilə nəticələnir. Xüsusilə, dil, dodaq, burnun ucu, barmaq ucları kimi bölgələrdə müşahidə edilir.\nXəstə normal nəfəs ala bilmədiyi üçün dəri oksigeni qəbul edə bilmir. Bu da ləkələrin yaranması ilə nəticələnir. Xüsusilə, dodaqda və dodaq ətrafında müşahidə edilir.\nC və K vitamini çatışmazlığı\nC və K vitamini çatışmazlığı zamanı dərinin altında kiçik qanamalar meydana gəlir. Bu da dərinin səthində bənövşəyi ləklərin yaranmasına səbəb olur.\nMüxtəlif xərçəng növləri\nQıçlarda meydana gələn ləkələr ilk baxışda iltihabı damar xəstəliyini xatırlada bilər. Ancaq bu, qan xərçənginin də ilkin əlaməti hesab edilməlidir. Xüsusilə, kürək bölgəsində yaranan ləkələr qabıq verirsə, bu mədə, bağırsaq, döş xərçəngi və qan xərçəngindən şübhələnmək lazımdır.\nBelə ləkələrin əsas səbəbi böyrək çatışmazlığı olur. Dəridə qəhvəyi ləkələrlə yanaşı, quruluq, kəpəklənmə, şiddətli qaşıntı hiss edilir.


QOYUN VƏ KEÇİLƏRDƏ ÇİÇƏK XƏSTƏLİYİNƏ QARŞI PEYVƏNDLƏMƏ TƏDBİRLƏRİ DAVAM ETDİRİLİR » AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ KƏND TƏSƏRRÜFATI NAZİRLİYİ\nBaş səhifə XƏBƏRLƏR QOYUN VƏ KEÇİLƏRDƏ ÇİÇƏK XƏSTƏLİYİNƏ QARŞI PEYVƏNDLƏMƏ TƏDBİRLƏRİ DAVAM ETDİRİLİR\nQOYUN VƏ KEÇİLƏRDƏ ÇİÇƏK XƏSTƏLİYİNƏ QARŞI PEYVƏNDLƏMƏ TƏDBİRLƏRİ DAVAM ETDİRİLİR\nKənd Təsərrüfatı Nazirliyi tərəfindən təsdiq olunmuş epizootik tədbirlər planına uyğun olaraq ölkə ərazisində iti yoluxucu xəstəliklərə, o cümlədən qoyun və keçilərin çiçək xəstəliyinə qarşı peyvəndləmə tədbirləri davam etdirilir. 2018-ci ilin 4 ayı ərzində çiçək xəstəliyinə qarşı 1230606 baş davarda peyvəndləmə aparılıb. Hal-hazırda ölkə ərazisində bu xəstəliyə qarşı peyvəndləmə tədbirləri davam etdirilir. Tədbirin iyunun sonunda yekunlaşması nəzərdə tutulur.\nÇiçək iti gedişli virus xəstəliyidir. İntoksikasiya, yüksək hərarət, dəri və selikli qişalarda düyünlü-pustulyozlu suluqlu səpgilərin əmələ gəlməsi ilə xarakterizə olunur.\nXəstəliyin inkubasiya müddəti 4-12 gün davam edir. Xəstəlik zəiflik, temperaturun 41-42°C-yə yüksəlməsi, selikli qişaların hiperemiyası, burun və gözdən əvvəlcə selikli-irinli axıntı, tezləşmiş nəbz və tənəffüs, iştahanın itməsi ilə başlayır. 1-4 gündən sonra roziolalar, onlardan isə 12-15 mm diametrli papulalar inkişaf edir. Çiçək səpgiləri çox vaxt dodaqda, göz ətrafında, qabaq və arxa ayaqların iç tərəfində, xaya torbasında, həmçinin yelinin dərisində və dişilərin cinsiyyət dodaqlarının selikli qişalarında olur. 5-6 gün sonra toxumalar ölür və qaysaqlanıb düşür. Əgər çiçək prosesi mürəkkəbləşərsə, o zaman tənəffüs yollarının və mədə-bağırsaq sisteminin zədələnməsi ilə müşayiət olunan sekundar infeksiyanın yaranması ön plana keçir.\nQoyunların ümumi vəziyyətinin ağırlaşması, bədən temperaturunun yüksəlməsi ilə davam edir. Xəstəliyin mərhələlərinin ümumi müddəti 3-4 həftə çəkir. Yekun çox vaxt sağalma ilə nəticələnir. Əgər çiçək ana qoyunlarda boğazlıq dövründə baş verərsə, balasalma baş verə bilər. Quzularda xəstəlik daha ağır keçir, mürəkkəbləşmələr-pnevmoniya, qastroenterit, irinli artrit və korluq olur. Xəstəliyin yaxşı proqnozu zamanı ölüm 2-3%, yayılmış və hemoroji çiçək zamanı isə 100 %-dək ola bilər.\nPROFİLAKTİKA VƏ MÜBARİZƏ TƏDBİRLƏRİ:\nTəsərrüfata yeni gətirilən qoyunlar məcburi surətdə karantində saxlanmalıdır. Əvvəllər çiçəyə görə qeyri-sağlam olmuş təsərrüfatlardan daxil olan heyvanlar vaksinasiya edilməlidir.\nHeyvanlar arasında çiçək baş verərsə, təsərrüfata karantin qoyulur. Bütün sürüyə baxış keçirilir. Xəstə və şübhəli heyvanlar təcrid olunur. Klinik sağlam heyvanlar vaksinasiya olunaraq, digər fermaya (otlağa) dəyişdirilir. Binalar dezinfeksiya olunur. Əgər ölüm varsa, cəsədlər (dəri və yun üstündə olmaqla) yandırılır. Yeni heyvanların gətirilməsi və aparılması, texniki işlər (yun qırxımı və s.) karantin götürülənədək dayandırılır.\nKarantin axırıncı ölüm və ya sağalma hadisəsindən 20 gün keçəndən sonra götürülür.\nDavarlarda çiçək xəstəliyinin müalicə aparılmır, xəstə heyvanlar zərərsizləşdirilir.\nKənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidməti bildirir ki, respublikada iti yoluxucu xəstəliklərə, o cümlədən çiçək xəstəliyinə görə epizootik vəziyyət sabitdir.\n9-02-2018, 15:17 "HEYVANLAR ARASINDA XÜSUSİ TƏHLÜKƏLİ XƏSTƏLİKLƏRƏ QARŞI PEYVƏNDLƏMƏ TƏDBİRLƏRİ DAVAM ETDİRİLİR"


NGC 6254 — Vikipediya\nKoordinat: 16s 57d 8,9sn; -4º 5' 16″\nNGC 6254, Yeni Baş Kataloqda qeydə alınmış kürəşəkilli ulduz topasıdir. Göy üzündə İlandaşıyan bürcü istiqamətində yerləşir. VII tipli qalaktikadır. Fransız astronomu Çarlz Messier tərəfindən 1764-cü ildə 8.38 sm (3.3 düymə) ölçülü refraktor vasitəsilə kəşf edilmişdir.\nPGC • M 10 • GCL 49\n16s 57d 9,05s\n-4° 5′ 16″\n75,2 ± 0,7 km/san, 75,4 ± 1 km/san\n41 işıq ili\nWikiSky-da NGC 6254: DSS2, SDSS, GALEX, IRAS, Hidrogen α, X-Ray, Astrofoto, Göy xəritəsi, Məqalələr və şəkillər\nMənbə — "https://az.wikipedia.org/w/index.php?title=NGC_6254&oldid=4517830"\nLast edited on 16 dekabr 2018, at 00:22\nBu səhifə sonuncu dəfə 16 dekabr 2018 00:22 tarixində redaktə edilib.


DYP Zərdabda reyd keçirdi – 40-a yaxın sürücü cərimələndi – VİDEO – A24.Az\nA24.AzGündəmDYP Zərdabda reyd keçirdi – 40-a yaxın sürücü cərimələndi – VİDEO\nDYP Zərdabda reyd keçirdi - 40-a yaxın sürücü cərimələndi - VİDEO\nZərdab rayonunda avtonəqliyyat vasitələrinin sürücülərinə qarşı reyd keçirilib.\nA24.Az “Report”a istinadən xəbər verir ki, ağırtonnajlı, iriqabaritli yük avtomobillərinin girişi qadağan olan yollarda hərəkət maşınların, qaydaları pozan və yaşayış məntəqələrinə yaxın olan ərazidə yüksək sürətlə hərəkət edən avtomobillərin sürücüləri yol polisi əməkdaşları tərəfindən saxlanılıb.\nReyd zamanı, ümumilikdə, 40-a yaxın avtomobilin sürücüsü barəsidə protokollar tərtib edilib və bəzi avtomobillərin istismarı dayandırılaraq müvəqqəti olaraq cərimə meydançasına yerləşdirilib.\nBundan əlavə, təhlükəsizlik kəmərindən istifadə etməyən, avtomobilə əlavə konstruksiya quraşdıran, ötmə əməliyyatını düzgün yerinə yetirməyən, sürücülük vəsiqəsi olmadan avtomobili idarə edən, avtomobilin nömrəsi çirklənərək görünməz hala düşən, avtomobili saxla əmrinə əməl etməyən və avtomobillərinə kustar üsulla hazırlanan pərdələrdən istifadə edən sürücülər yol polisi əməkdaşları tərəfindən aşkarlanaraq barələrində müxtəlif inzibatı cəza tədbirləri görülüb.\nReydlərin mütəmadi olaraq keçrilməsi nəzərdə tutulur.\nyol polisi, sürücü, DYP, reyd


Xədicə İsmayıl “Qaynar Qazan”da: "Çalışacam ki, hökumət əlimdən aldığı o bir il yarımın hesabını ödəsin"\n04 İyul 2016 - 08:25\nXədicə İsmayıl “Qaynar Qazan”da:"Çalışacam ki, hökumət əlimdən aldığı o bir il yarımın hesabını ödəsin"\nSon illər siyasi hakimiyyətlə axıra qədən gedən və meydandan qalib ayrılan insanların sayı çox azdır. Barmaqla sayılacaq qədər. "Xədicə bu insanların ən parlaq nümayəndəsidir" desəm, məncə, şişirtmə olmaz. Onu indi bütün dünya tanıyır. Amerikadan Asiyaya, Afrikadan Avropaya hamı ona qəhrəman kimi baxır. Əslində, hakimiyyət də son anda özündə güc tapıb Xədicə labirintindən vaxtında azad oldu, məncə. Yoxsa cəmi bircə il də Xədicə içəridə qalsaydı, Nobel Sülh mükafatına qədər gedəcəkdi.\nOna 7 il yarım iş verdilər, zarafata saldı ki, niyə belə az? Onu karsa saldılar, kamerada səsi yetdikcə ariya oxudu, rəis yanına çağıranda karsdan xoşu gəldiyini dedi. Ona "plitka" vermədilər ki, soyuq yemək yesin, Xədicə əslində, soyuq yeməklərdən xoşlandığını dedi. Tam bir dustaq. Ağlamadı, sızlamadı, şikayətlənmədi, ah-uf eləmədi. Xədicə bu millətin gözlərində həbsxana xofunu öldürən və onu adiləşdirən nadir adamlardan biridir. Bu tarixi yazdı…\nÇoxsaylı narahatçılıqlarımız, nigarançılıqlarımız vardı. Bir siyasi məhbus tutulanda rəis muştuluqlamaq üçün çağırırdı və sevinc içində xəbər verirdi. Kim tutuldusa, kim əfv ərizəsi yazdısa, dərhal o "muştuluqlama əməliyyatı" başlayırdı. Bu da bir psixoloji təzyiq idi. Bütün beynimizi sıradan çıxarmaq üçün bizi 10 qat nəzarətdə saxlayır, belə-belə şeylərlə psixikamızı pozmaq istəyirdilər. Amma mən taleyin başqa ironiyalarını da gördüm. Məni Xədicənin tutulması münasibətilə muştuluqlayan rəis Mirsaleh Seyidovu 4-cü zonun qarşısında miskin bir halda Xədicənin azadlıq sənədini gətirən gördüm. İndi o, vəzifə pillələrində yüksəlmişdi, amma azadlıq hissini yaşayan insanların qarşısında gözükölgəli idi – digərləri kimi. Zatən vəzifə pillələrində yüksəlməyin indi başqa bir variantı da yoxdur.


Müsabiqənin II mərhələsi keçirilib\nBakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin tabeliyindəki ümumi təhsil məktəbləri və uşaq-gənclər inkişaf mərkəzlərinin şagirdləri arasında gənc bioloqların yaradıcılıq müsabiqəsinin II mərhələsi keçirilib.\nBakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin tabeliyindəki 4 nömrəli Uşaq-Gənclər İnkişaf Mərkəzinin (UGİM) rəqs kollektivi Türkiyə Respublikasında keçirilən Beynəlxalq 23 aprel Pendik Uşaq Festivalında iştirak ediblər.\n“Şahin” hərbi-idman oyununun rayon birinciliyinin qalibləri\nÜmumi təhsil məktəblərinin VIII-X sinif şagirdləri arasında keçirilən “Şahin” hərbi-idman oyunlarının paytaxt üzrə rayon birinciliyinin qalibləri bəlli olub.\nPaytaxt məktəbləri arasında “Ən yaxşı şeir ifaçısı” bədii qiraət müsabiqəsinin final mərhələsi keçirilib.\nBakı məktəblisi beynəlxalq festivalda birinci olub\nPaytaxt məktəblisi Bakıda keçirilən beynəlxalq incəsənət festivalında birinci yerə layiq görülüb.\nPaytaxt məktəblərində görkəmli akademikin yubiley tədbirləri\nEko-təqdimatlar davam edir\nMir Cəlal Paşayevin 110 illiyinə həsr olunmuş tədbir\nBakı Şəhəri üzrə Təhsil İdarəsinin (BŞTİ) tabeliyindəki 171 nömrəli tam orta məktəbdə Mir Cəlal Paşayevin 110 illik yubileyinə həsr olunmuş “Danışan ilmələr” adlı ədəbi-bədii gecə keçirilib.\nPaytaxt məktəblisi Gürcüstanda keçirilən beynəlxalq müsabiqədə I yerə layiq görülüb.\n“Ən yaxşı şeir ifaçısı” bədii qiraət müsabiqəsinin ikinci mərhələsi başa çatıb.\n213 paytaxt məktəblisi olimpiadanın final mərhələsində\nRespublika fənn olimpiadalarının final mərhələsində 213 Bakı məktəblisi iştirak etmək hüququ qazanıb.\n7-8 aprel 2018-ci il tarixlərində keçirilən fənn olimpiadalarının respublika mərhəsinin yarımfinal turunun nəticələriwww.olimpiada.edu.az saytında elan olunub.\nVelosiped idman növünə həsr olunmuş kütləvi idman tədbiri keçirilib\nAprelin 16-da velosiped idman növünün məktəblilər arasında təbliğinə həsr olunmuş kütləvi idman tədbirlərinin rayondaxili mərhələsinə start verilib.


Uşaqlara deyilən və hazırda qovmalı olduğunuz köhnə ifadələr - Özünə hörmət - 2022\nUşaqların dünyaya gələndə qolları altından bir təlimat kitabı gətirməsini kim istəməz? Və budur ki, tərbiyə və təhsil həmişə asan olmur. Körpəmiz dünyaya gələndə eşitdiyimiz səslər çox olur. Ətrafımızdakı hər kəs həmişə bizdən daha çox şey bilir və onlar bunu bizə açıqlamaqdan çəkinmirlər. Ancaq yadda saxlamalıyıq ki, yalnız valideynlərin düzgün cavabları var: instinktlərimiz təhlükəsiz bahisdir. Və çox vaxt instinktlərimiz bizə lazım olduğunu söyləyir Bu anda uşaqlara deyilən köhnəlmiş bəzi ifadələri ləğv edin (və yəqin ki, kiçik olduğumuz zaman bizə xəbər verdilər).\nKiçik balamız xoşbəxtdirsə, doğru yoldayıq. Heç kim bunun asan olduğunu söyləməsə də. Dəfələrlə bizi valideynləri sınağa çəkən uşaqlar: davalar, ziddiyyətlər, tələblər, yorğunluq, döyüşlər ... Və bunun üçün öz yorğunluğumuzu, sonsuz iş saatlarımızı (ailənin barışmasına az uyğunlaşan) əlavə etməliyik. , stres, sonları qarşılamaqdan narahat ol ... əlavə et və davam et. Əlbətdə ki, səbrimiz yox olur və içərimizdə gəzdirdiyimiz ocağı buraxırıq.\nAncaq zaman dəyişir. Və artıq bilirik ki, öyrənmə və təhsil ciddi səlahiyyətlərlə əldə edilmir. Bir ailə olaraq işləmək, sevgi və incəlik açardır. İndiki valideynlər daha yaxşı valideyn olmaq üçün özümüzü hazırlayır və tərbiyə edirlər. Bir çox araşdırma və təhsil cərəyanları balacalarımızın müsbət bir təhsil ilə daha xoşbəxt olacağını dəstəkləyir, yəni uğursuzluqları və pis davranışları qarşısında uşağın fəzilətlərini vurğulayır. İş ondadır ki, pis bir uşaq və ya yaxşı bir uşaq yoxdur, yalnız kiçiklər böyüklər olur və başqalarının qurduğu dünyanı başa düşürlər.\nBütün bunlardan ötəri nə şıltaqlıq, nə yumruq, nə qışqırtma, nə də yumruq keçmişin gövdəsindən çıxmamalıdır. Oxşar, ağsaqqallarımızdan miras qoyduğumuz doldurucuları lüğətimizdən kənarlaşdırmalıyıq və bu gün artıq bilirik ki, uşaqlarımızın formalaşmasında bizə kömək etmək əvəzinə, onları yalnız lağ etmək, etiketləmək və özlərinə hörmət və təhlükəsizliklərini aşağı salmaq üçün xidmət edirlər. Həm də əvvəllər necə təhsil aldıqları barədə dəyərli fikirlər söyləməməliyik və ya əllərində olan vasitələr və məlumatlarla əllərindən gələni edən nənə və babaları günahlandırmamalıyıq. Digər vaxtlar, digər böhranlar və digər sosial dəyərlər ilə birlikdə olduqları, hörmət və yaxşı davranacaqları dedikləri qorxusundan duyğu və hissləri bir kənara qoymuşdu.\nSonrakı, bölüşmək istəyirik saytımız o vaxtdan bu ifadələrin bəziləri, indi dilimizi söyləmədən əvvəl dişlərimizi daha yaxşı dişləyirik.\n1. Dedim axı, dövr\nŞübhəsiz ki, bu, əksər evlərdə eşitilən ən böyük "vuruş "dur. 'Bura rəhbərlik edirəm, səsiniz də, səsiniz də yoxdur və söylədiklərimin hamısı' kimi bir şey söyləmək üçün gəldi. Şükürlər olsun ki, bu gün kiçiklərimizi birləşdiririk və onları ailə qərarlarında iştirak edirik. Özünüzü izah etməli və uşağı şeyləri başa düşməli etməlisiniz, əks təqdirdə fikirinin heç kimə əhəmiyyəti olmadığını düşünməyə davam edəcəkdir. Onları dinləmək və cavabları bir ailə olaraq düşünməyə çalışmaq vacibdir.\n2. Oğlanlar ağlamaz\nƏvvəllər kişilər güclü və cəsarətli olmağa öyrədilirdi. Və göz yaşları kiçik kişilik simvolu idi. Uşaq kimi duyğularını ifadə etməyə öyrədilmədiyi üçün bu gün boğazlarında düyün olan neçə böyük var? Həyat gülüş və göz yaşları ilə doludur və heç biri hər hansı bir miras deyil. Əlbətdə uşaqlar ağlayır və bunu etmək də çox sağlamdır. Göz yaşları yalnız budur, göz yaşları və heç kim ağlamamaq üçün güclü və cəsarətli deyil.\n3. Xanım kimi davranmaq\nOğlanlardan ağlamamaları istənirsə, qızlardan 'görmək, eşitmək və bağlamaq' tələb olunurdu. Çalışan, yaxşı yerləşdirilmiş və qüsursuz paltarlar, döyüşlər və ya bir ağac dırmaşmaq olmur ... "Gənc bir qadına" bürünmüş şeylərin siyahısı uzun. Bu gün artıq bilirik ki, uşaqlarda psixomotor bacarıqların işi cinsdən də asılı deyil. Kiçiklər sınaq keçirməlidirlər.\n4. Tambboy futbol oynamayın\nƏvvəlki cümlənin bir variantıdır. Həm də çox qulaq asdı və təkrarlandı. Feminizm mübarizəsi sayəsində, bərabərsizliyi sona çatdırmaq üçün yavaş-yavaş addımlar atılır. Getmək üçün hələ uzun bir yol olsa da, qadın idman növlərini 'ilk vaxt' da görürük. Doğru yoldayıq.\n5. Əgər müəllim səni təhqir edib cəzalandırıbsa, deməli sən nəsə etmisən\nGünahsızlıq prezumpsiyası harada gizlədilib? Valideynlər övladlarımıza dayaq olmağa qadir deyilsə, kim olacaq? göz! Həm də müəllimdən imtina etmək deyil, sadəcə faktların hər iki variantını bilməkdir, çünki müəllim, yetkin olmağın sadə həqiqəti ilə mütləq həqiqətin daşıyıcısı olmaq məcburiyyətində deyil. Və budur ki, dünya ədalətsizliklərlə doludur.\n6. Slaps paylanır və bütün biletləri (ya da bülletenləri) daşıyırsınız\nŞübhəsiz bir valideyn bunu oxuyarkən uçan bir ayaqqabını görsənirsiniz. Sıfır zorakılıq. Bu həmişə bizim devizimiz olmalıdır. Heç bir şillə, vurma yoxdur. Heç nə. Münaqişələri sözlə və çox incəliklə həll etməliyik. Kiçiklərimiz problemlərin zərbələrlə həll olunduğunu öyrənsələr, zorakı cəmiyyətə davam edəcəyik.\n7. Pis davranarsan, gecə səni hindistan cevizi (canavar, canavar) səni götürməyə gələcək\nQorxu və ya ölüm. Əvvəl qorxu və təhdidlə tərbiyə edildi. Ancaq kabuslarla pis vaxt keçirməyə nə ehtiyac var idi? Heç bir izahat yoxdur. Kiçiklərimiz gecədən qorxmamalı və hərəkətlərinin nəticələrinin olduğunu öyrənsələr də, azadlıqda böyüməli və başlarına pis bir şey gələcəyini düşünməməlidirlər.\nBunlar nəsildən-nəslə nəsildən-nəslə valideynlərdən uşaqlara ötürülən, həmişə bunun uşağın xeyrinə olduğunu düşünən və bu gün kiminsə Sosial Məsələlərə və ya Uşaq Qorumasına zəng vura biləcəyi barədə bəzi məşhur sitatlardır. Onların sizə dediklərini və heç vaxt uşaqlarınıza təkrar etməyəcəyinizi xatırlayırsınız?\nBənzər daha çox məqalə oxuya bilərsiniz Uşaqlara deyilən və hazırda qovmalı olduğunuz köhnə ifadələr, saytda özünə hörmət kateqoriyasında.\nVideo: Uşaq tərbiyəsində 8 prinsip - Uşaq psixologiyası (Yanvar 2022).\nCopyright 2022 \_ Uşaqlara deyilən və hazırda qovmalı olduğunuz köhnə ifadələr...


Afrikada ilk dəfə neandertal adamların genləri aşkar edilmişdir - Ens.az - 4 dildə xəbərlər və ensiklopediya\nAfrikada ilk dəfə neandertal adamların genləri aşkar edilmişdir\n8 fevral 2020 02:05\nYeni tədqiqatlar qədim insanların və onlara yaxın qohumlarının tarixində yeni bir dönüş yaradır. Əvvəllər belə hesab olunurdu ki, Neandertal insanların genləri yalnız qeyri- Afrika əhalisi arasında mövcuddur. Araşdırmalar göstərir ki, təxminən 60 000 il əvvəl Afrikadan insanların böyük miqrasiyasından sonra onların digər irqlərlə kəsişməsi nəticəsində insan və neandertal xətlərinin əvvəllər düşündüyündən daha sıx bir-birinə bağlılığı meydana çıxıb.\nEns.az xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri göstərir ki, insan məskunlaşma tarixi əvvəllər məlum olanlarla müqayisədə daha maraqlıdır. Afrikadan insanların digər ərazilərə səpələnməsi meyilləri kifayət qədər çox olub və eləcə də müasir insanlar ilə neandertallar arasında qarışıqlığa səbəb olub. Bunun izləri bu gün bütün canlı insanların genlərində qalıb.\nTədqiqat göstərir ki, hazırda yaşayan avropalılar və asiyalılar neandertal DNT-nin təxminən 1% -ni daşıyırlar. Alimlər inanırlar ki, bu Neandertal DNT Afrikaya qədim avropalılarla birlikdə gəlib.\nUzun nəsillər boyunca onların əcdadları Afrikanı tərk etmiş, neandertal adamlarla görüşmüş və cütləşərək sonra Afrikaya qayıtmış və yerli əhaliylə qarışmışlar.\nAfrikaya əks miqrasiyalar özüylə neandertal izi gətirirdi. Bu gün o afrikalılarda açıq şəkildə aşkar olunur. Son müqayisə neandertal adamların genomunda qədim insanın genləri haqqında məlumat verir. Belə miqrasiyanın təxminən 200.000 il əvvəl baş verdiyi güman edilir.\nİlk insanların qrupu Afrikadan Avropaya və ya Asiyaya səyahət etib. Yolda neandertalların populyasiyaları ilə qarşılaşdıblar və genomlarında zəif iz buraxdılar ki, bu da hələ 100.000 il sonra tapıla bilərdi.


“Heydər Əliyev mənə vəzifə verdi, mən isə azdım” – Qabil Hüseynli - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Müsahibə / “Heydər Əliyev mənə vəzifə verdi, mən isə azdım” – Qabil Hüseynli\n“Heydər Əliyev mənə vəzifə verdi, mən isə azdım” – Qabil Hüseynli\nPolitoloq, sabiq dövlət müşaviri Qabil Hüseynlinin publika.az saytına müsahibəsini təqdim edirik:\n– Qabil bəy, siz müstəqil Azərbaycan tarixində baş verən bir çox hadisələrin canlı şahidisiniz. Ən maraqlı məqamlardan biri isə mərhum prezident Heydər Əliyevlə şəxsi münasibətlərinizin olmasıdır. Bu münasibət necə yarandı?\n– Heydər Əliyev məni televiziyadakı verilişlərimə görə tanıdı. O, Naxçıvan Ali Məclisinin sədri olarkən bir adam vasitəsilə mənimlə görüşmək istədiyini bildirdi. Sonradan isə özü telefon açdı və şəxsən məni Naxçıvana dəvət etdi. O zaman mərhum Heydər Əliyevlə tanış olarkən ondakı intellektuallığı, Azərbaycana sevgini gördüm, bundan sonra onunla müntəzəm əlaqə saxlamaq qərarına gəldim. Verilişim haqqında xoş sözləri isə aramızda dostluq, məhəbbət körpüsünün yaranmasına zəmin hazırladı. Heydər Əliyev bildirdi ki, Azərbaycan, eləcə də dünyadakı ictimai-siyasi məsələləri müzakirə etmək üçün mənimlə həm telefon əlaqəsi saxlayacaq, həm də imkan olan kimi Naxçıvana tez-tez gəlməyimi rica etdi. Elə olurdu ki, hər gün, elə də olurdu, iki gündən bir telefonla əlaqə saxlayırdıq. Naxçıvana isə ən azı ayda bir dəfə gedirdim, onunla müfəssəl görüşlərimiz keçirdi. Hər görüşümüz 4-5 saat çəkirdi, həm ölkədaxili problemləri, həm beynəlxalq məsələləri müzakirə edirdik. Demirəm onun buna çox böyük ehtiyacı vardı, sadəcə, öz fikirlərini başqalarının fikirləri ilə müqayisə etməyi və ölkədə, dünyada gedən proseslər haqqında nə qədər düzgün qənaətdə olduğunu dəqiqləşdirmək üçün mənimlə ünsiyyətə əhəmiyyət verirdi.\n– O illərdə Heydər Əliyevlə yaxın ünsiyyətdə olmuş şəxslərin əksəriyyəti hal-hazırda müxtəlif dövlət vəzifələrində çalışırlar. Bəs necə oldu ki, sizin vaxtilə qurduğunuz şəxsi münasibətlərin indi heç bir nəticəsi yoxdur?\n– Mənim Heydər Əliyevlə münasibətlərimin onun işinə nə dərəcədə yaradığını söyləsəm, bu təvazökarlıqdan uzaq ola bilər. Eyni zamanda, əvvəlcədən təxmin edirəm ki, bəziləri buna qısqanclıqla yanaşacaq. Amma Heydər Əliyevin mənə həqiqətən böyük etibarı vardı. Və bu etibarı dəyərləndirərək Azərbaycan Respublikasına prezident seçildikdən sonra məni dövlət müşaviri vəzifəsinə gətirdi. Prezident Aparatının mühüm sahələrindən birini mənə həvalə etdi. Ancaq alimin praktik siyasətçiyə çevrilməsi prosesi görünür, o qədər də sadə məsələ deyilmiş. Çünki beynimizdə qəlibləşmiş müəyyən ehkamlar var. Bu və ya digər hadisəyə münasibətdə ikiləşməyi və ya hadisələrə münasibətdə kənara çıxıb başqa mövqedə dayanmağı bəzən bacarmırıq.\n– Yəni səhv özünüzdə oldu?\n– Səhv özümdə bu mənada oldu ki, siyasət kluarlarında müəyyən qədər azdım, yeri gəldi-gəlmədi həqiqət uğrunda yarışa çıxdım. Bu və ya digər məsələlərin müzakirəsində həddindən artıq emosionallıq göstərdim və s. Bu da mənim hakimiyyətdəki siyasi həyatıma son qoydu.\n– Bildiyimizə görə, Heydər Əliyevin sizi vəzifədən uzaqlaşdırmaq haqqında sərəncamı yeganə sərəncamdır ki, orda sizin siyasi riyakarlığınıza görə işdən azad olunmağınız qeyd olunub. Bu riyakarlıq nədən ibarət idi?\n– Elə məsələnin ən qəliz tərəfi də odur ki, siyasi riyakarlığı özünün peşəsi hesab edən bir çox adamlar heç bir uğursuzluğa düçar olmurlar. Amma siyasi riyakarlıq və qeyri-səmimilk kimi anlayışları bilməyən adamlar yanırlar və siyasətdən uzaqlaşırlar. Heydər Əliyev o zaman müxalifətlə müəyyən əlaqələrin yaradılmasını mənə tapşırmışdı. O zaman mən – Milli Azadlıq hərəkatında iştirak etmiş adam, siyasi müxalifətin liderlərindən tutmuş, siravi üzvlərinə qədər hamısını yaxşı tanıyırdım. 1994-cü ilin oktyabrında Sürət Hüseynovun ölkədə qiyam qaldırıb, dövlət çevrilişinə cəhd etdiyi zaman prezident sarayının ətrafına milyonlarla adamın toplanmasında və siyasi müxalifətin də bu prosesə cəlb olunmasında mənim siyasi müxalifətlə yaxınlığım böyük rol oynadı. O zaman çoxları çəkingənlik edirdi, hətta qorxaqlıq edənlər də vardı. Amma mən çəkinmədən Heydər Əliyevə təklif etdim ki, xalq arasında sizin reytinqiniz kifayət qədər yüksəkdir, sizin çağırışınızla ən azı Bakı əhalisini prezident sarayının ətrafına toplamaq mümkündür. Bu təklifi başqaları da müdafiə etdi və mərhum prezident televiziyadan çağırış elədi. Digər təşkilati tədbirlər görüldü. Qısa müddətdə Bakının mərkəzindən, uzaq guşələrdən adamlar prezident sarayının qabağına axışdı, hətta bir qadın vardı, Mehdiabaddan saraya qədər piyada gəlmişdi. Mən onu prezidentə təqdim etdim və o qadın həmişə diqqət mərkəzində saxlanıldı.\nGecə yarısı Prezident Aparatının yanındakı mitinqin bir ucu “Azneft” meydanına, sahilə qədər dirənirdi. O mitinqlər Heydər Əliyev reytinqinin nə qədər yüksək olduğunu, dövlətçiliyin dönməzliyini sübut etdi. Surətin də süqutu oktyabr hadisələrində başladı və sıradan çıxdı. Bu, Azərbaycan dövlətçiliyinin möhkəmlənməsi yolunda çox böyük tarixi mərhələ idi. Heydər Əliyevin həmin mitinqə gəlib, orada çıxış etməsi cəmiyyətin ümumi vətənpərvər ovqatını formalaşdırmaqda həlledici rol oynadı.\n– Sizin Rəsul Quliyevlə münasibətləriniz necə idi?\n– Bir komandada çalışırdıq və o zaman Rəsul Quliyev Ali Sovetin sədri, ikinci adam hesab olunurdu. Yəni məndən üst mövqedə dayanırdı. Münasibətlərimiz pis deyildi və onun bu münasibətlərdən sui-istifadə etdiyini sonradan anladım. Onun məni tez-tez Milli Məclisə iclas hazırlıqları adı altında yanına çağırması və çıxışlarını mənə hazırlatdırmaq istədiyini bildirməsi, mənə qarşı müəyyən etimadsızlığın yaranmasına səbəb oldu.\n– Deyilənə görə, siz Rəsul Quliyevin bağ evində oturub onunla yeyib-içirmişsiniz. Rəsul Quliyevə sağlıq dediyiniz vaxtda Heydər Əliyev sizə zəng edib soruşub ki, hardasan? Siz də demisiniz, yaxındayam, gəlirəm…\n– Xeyr, biz Rəsul Quliyevlə heç zaman oturub bir qismət çörək kəsməmişik. Bu, tamamilə yanlış məlumatdır. Mən heç içən adam da deyiləm və Heydər Əliyev Ali Məclisdə olanda mənim Rəsul Quliyevlə heç bir təmasım, heç tanışlığım yox idi. Mən Heydər Əliyevə heç zaman yalan satmamışam. Sadəcə, mənim haqqımda müxtəlif versiyalar düzüb-qoşurlar.\n– Deyirsiniz ki, o vaxtlar siyasi müxalifətlə aram yaxşı idi, heç nədən qorxmurdum və s. Adama elə gəlir ki, sizin ürəkli vaxtınız elə həmin illər olub.\n– Bilirsiniz, Heydər Əliyevin dövründə də Azərbaycanda demokratiya, söz azadlığı vardı. Mən də vəzifəyə gələndə onunla aramızda ciddi söhbətlər olmuşdu. Mən Heydər Əliyevin gücünə arxalanaraq, ona söykənərək toplantılarda, məclislərdə kifayət qədər sərbəstliyə yol verirdim. Bütün hallarda mən çalışırdım ki, milli həmrəyliyə nail ola bilək. Və mən Heydər Əliyevin əvəzolunmazlığını birmənalı olaraq qəbul etmişdim. Oktyabr hadisələrindən sonra etdiklərim isə reytinqimi xeyli qaldırmışdı. Bu reytinqin qalxması da əleyhdarlarımın fəallaşmasına gətirib çıxardı, sonradan haqqımda düzməcələr yayıldı.\n– Rövşən Cavadov qiyamının yatırıldığı ərəfədə də siyasi müxalifətlə danışıqları siz aparmısınız. Amma qiyamdan sonra televiziya çıxışı zamanı demisiniz ki, siyasi müxalifət OMON-çulara qoşulmadı. Bu sözünüz müxalifətçiləri qorumaq məqsədi daşıyırdı? Yoxsa doğrudan da onlar OMON-çulara dəstək vermədi?\n– Bəli, elə bir məsələ olmuşdu. O çıxışım “Azərbaycan” qəzetində və televiziya arxivlərində var. Orada mən qiyamın siyasi mahiyyətini açmışam. Heydər Əliyevin qiyamı yatırmaqda qraysmester dəqiqliyi ilə işləməsini də söyləmişəm. Eyni zamanda, onu da demişəm ki, siyasi müxalifət Rövşənin bu qiyamına qoşulmadı. Mən o zaman bu sözü deyəndə siyasi müxalifətin aparıcı hissəsini nəzərdə tutmuşam.\n– Xalq Cəbhəsi, Müsavat və Demokrat partiyalarını… Amma eyni zamanda əlimdə məlumat da vardı ki, o zaman müxalifət qüvvələrinin bəziləri Rövşənin qərargahına gedib-gəlirlər.\n– Bunu deyə bilməyəcəyəm. Bu informasiyaları mənə dövlət orqanları ötürürdülər. MTN, DİN və s. Müxalifəti təşkil edən təşkilatlardan da mənə məlumat ötürən adamlar az deyildi. Ümumilikdə isə aldığım informasiya əsasında qərara gəldim ki, müxalifətin əsas hissəsi OMON-çulara dəstək vermədi.\n– Sizcə, niyə qoşulmadılar?\n– Mən demirəm ki, onlar vətənpərvərlikdən və ya Heydər Əliyev hakimiyyətinə olan böyük inama görə OMON-çulara qoşulmadılar. Sadəcə, onlar da hər şeyi hesablamağı bacarırdılar, bilirdilər ki, belə işlərin axırı məğlubiyyətdir. Bu cür perspektivsiz və avanturist xarakterli proseslərə qoşulsaydılar, onların özü də yana bilərdilər. Onları ən çox qorxudan məhz öz taleləri idi.\n– Qabil bəy, sizi Azərbaycanda ən çox partiya və siyasi mövqe dəyişən adam kimi təqdim edirlər…\n– Bunlar subyektiv mülahizələrdir və çoxu da məni gözdən salmaq üçün uydurulan fərziyyələrdir. O zamanlar demək olar ki, Azərbaycanın böyük hissəsi Xalq Cəbhəsində idi, təkcə mən deyildim ki… AMİP-in qurucularından olmuşam. AMİP isə Azərbaycanda yaranan ilk milli partiyalardan biri idi. AMİP-dən ayrılıb daha başqa bir partiya yaratdıq. Bu da ADİP adlanırdı. Sonuncu partiyam isə Müsavat olub. Amma adlar çəkə bilərm ki, onlar məndən də çox partiya dəyişiblər.\n– Məsələn, kim?\n– Məsələn, Leyla Yunus məndən də çox partiya və mövqe dəyişib.\n– İndi hansı partiya üzvüsünüz?\n– Heç bir partiyanın üzvü deyiləm, bitərəfəm.\n– Ana Vətən Partiyasının da üzvü olmusunuz…\n– Yox, üzv olmamışam. Sadəcə, təşkilatlanmasında iştirak etmişəm.\n– Bəs sizin Milli Azadlıq Hərəkatındakı əsas rolunuz nədən ibarət olub? Bəzən sizi hərəkatın sıravi üzvü hesab edirlər.\n– Meydan hərəkatına televiziya vasitəsilə dəstək verirdim, televiziya aparıcısı idim. Bir dəfə isə tribunadan çıxış etmişəm. Həmin dövrdə Xalq Cəbhəsində Məclis üzvü və komissiya sədri kimi fəliyyət göstərmişəm. Bütün bunlardan sonra necə sıravi üzv ola bilərəm?\n– Qabil bəy, əvvəl Kommunist Partiyasının üzvü olub, beynəlminəlçiliyi təbliğ edən adamların sonradan millətçi hərəkata qoşulmasını riyakarlıq hesab edənlər var. Buna sizin münasibətiniz necədir?\n– Biz sosializm cəmiyyətində yaşamışıq və o zaman bir partiya vardı, o partiyanın üzvü olmadan isə uğur qazanmaq mümkün deyildi. Ona görə də Kommunist Partiyasından çıxıb, Milli Azadlıq Hərəkatına qoşulanlara rişxənd edənləri anlamıram. 60-70-ci illər Azərbaycanda milli şüuru oyandıran və millətçilik əhvalını gücləndirənlərin əksəri Kommunist Partiyasının üzvləri idi. Bədii əsərlərin əksəriyyətində də bu dəst-xətt aydın hiss olunur. Məsələn, Bəxtiyar Vahabzadə Kommunist Partiyasının üzvü olsa da, millətçiliyi təbliğ edirdi. Ən yaxşı şeirlərini o dövrdə yazmış və bəzilərinə görə təqib də olunmuşdu. Hətta universitetdən kənarlaşdırılmışdı.\n– Bəxtiyar Vahabzadə ilə münasibətləriniz necə olub?\n– Çox yüksək səviyyədə.\n– Onun dissident şair olması fikri ilə siz də razısınız?\n– Bəli, mən elə hesab edirəm.\n– Bəs necə dissidentdir ki, Leninə poema yazıb?\n– Düzdür, Bəxtiyar Vahabzadə öz yaradıcılığında Leninə poema həsr edib. Və o poemada da sətiraltı mənalar var. Ümumilikdə götürəndə zənnimcə, o, millətçi şair idi. Sovet dövründə o cür fikriləri şeirə düzüb insanlar arasında yaymaq çox çətin məsələ idi. Bəxtiyar müəllim universitetdən uzaqlaşdırılandan sonra bir müddət işsiz də qaldı və çətin maddi duruma düşdü. Həbs edilməsinin qarşısını isə Heydər Əliyev aldı.\n– Qabil bəy, politoloqlarımızın hərəsi bir şey danışır. Vəziyyət o həddə çatıb ki, ən sıravi adamlar da dünya siyasəti haqqında proqnozlar verə bilər. Əksər politoloqlarımızın fərziyyəsi isə düzgün çıxmır. Rəhmətlik Vəfa Quluzadə ömrünün sonuna kimi dedi ki, Rusiya dağılacaq, Rusiya dağılacaq… Rusiya isə dağıda-dağıda gedir. Bəs biz kimə inanmalıyıq?\n– Mən politoloqlar və siyasi ekspertlər barəsində sizin kimi düşünmürəm. Hər kəsin politoloji fikir söyləmək qabiliyyətinin olduğu qənaətində də deyiləm. Bunun üçün çox böyük mütaliə, məlumat bazası və onların emal edilməsi lazımdır. İnsanın fundamental hazırlığı olmalıdır. Dünyada gedən proseslər isə hədindən artıq mürəkkəbdir. Onların çox ciddi nüansları var. Hər gün o prosesləri izləməsən, inanmıram ağılabatan bir fikir söyləmək mümkün olsun. Vəfa Quluzadə isə təcrübəli politoloq idi və onun Rusiyanın dağılması ilə bağlı söylədiyi fikirlərə mən də qoşuluram.\n– Niyə o qənaətdəsiniz ki, Rusiya dağılacaq?\n– Rusiyada 240-a yaxın xalq yaşayır. Və müxtəlif xalqlara qarşı diskriminsiya siyasəti aparılır. Onların dilləri və milli adət-ənənələri boğulur. Orada Kome-Saxar muxtar qurumu var və bu qurumun da başında rus dayanır. Yerli əhalinin böyük bir qismi isə şimalda maral saxlamaqla məşğuldur. Ruslar onları içkiyə aludə edərək müasir sivilizasiyanın bütün nailiyyətlərindən uzaqlaşdırıb. Cəmi bir şairləri var: Rui Rıtxeu. Mən onunla söhbət edəndə gördüm ki, hətta o da öz tarixi və mədəni keçmişlərini bilmir. O şair tanıdığım yeganə komelidir ki, adı və soyadı öz mənşəyi ilə bağlıdır. Yerdə qalanların hamısı Nikolay, İvan, Petrov və s. Yəni ada qədər hər şey dəyişdirilib və milləti millət edən atributların hamısı onların əlindən alınıb. Elə xalqlar da var ki, rusların içərisində tamamilə əriyib və batıb.\nRusiya imperiyadır və belə imperiyalarda islahatlar həyata keçirmək demək olar ki, qeyri-mümkündür. Çünki çox böyük bir ərazini əhatə edir. Dünya isə dəyişir, svilizasiyalar toqquşur və Rusiyanın yeritdiyi siyasət də dünyanın inkişaf məntiqinə uyğun gəlmir. Rusiya yenidən fövqəldövlət statusuna can atır, neoimperialist siyasət yürütməyə başlayır. Başqasının torpaqlarını işğal etdiyinə görə nə vicdan əzabı çəkir, nə də bunu qınayanlara əməlli-başlı cavab verməyi bacarır. Onlara yuxarıdan aşağı baxaraq cavab vermək də istəmir. Rusiya dünyada sülh, əminamanlıq və beynəlxalq düzənin qorunub saxlanması üçün ən böyük təhlükə hesab edilir.\nRusiyaya qarşı ərazi iddiası olan dövlətlərin də sayı az deyil. Rusiya başını aşağı salıb təbiətin ona verdiyi böyük nemətlərlə öz əhalisinin firavanlığını, maddi rifahını yüksəltməklə məşğul olsa, məncə, daha böyük uğurlara nail olar. Rus yazıçısı Lev Tolstoy öz əsərlərində Rusiyanın bu militarist siyasətini çox açıq şəkildə işıqlandırıb, bunun rus xalqına nə qədər ziyanlar gətirdiyini də açıb.\n– Ümumiyyətlə, rusların kökü hara gedib çıxır? Bəzən rusları türklərdən törəyən bir millət də hesab edirlər…\n– Vaxtilə ruslar Kiyevin ətrafında əhali sayı bir milyona çatan ros tayfaları idi. 1223-cü ildən 1380-ci ilə – Kulikovo döyüşünə qədər Qızıl Orda və Qızıl Orda hakimiyyətində olan türklərin üstün mövqelərə malik olması nəticəsində bu dövlət formalaşır. Ruslara dövlətçiliyi türk-tatar birləşmələri öyrədib. Tatarlar Rusiyanın ictimai-siyasi həyatında çox mühüm rol oynayıblar.\nBəli, rus xalqının demoqrafik artımı da türk xalqlarının hesabına olub. Gələn əsgərlər rus qadınlarla münasibətdə olur və bunun nəticəsində çoxalan əhalinin böyük qismi türk mənşəli idi. Hazırda mənim apponentlərimdən biri Sankt-Peterburq universitetində prorektor işləyir. Minskdə ixtisasartırma kursuna getmişdim və o, bir dəfə dörd yüz əlli nəfərlik zalda mühazirə oxumağa gəlmişdi. Mühazirə zamanı dedi ki, bizim damarlarımızda axan qanın 60 faizi türk qanıdır. Bunu deyən Tatyana Yuliyeva Burmenstvo idi. Zaldakı narazılıqları görüb dedi ki, axı nəyə etiraz edirsiniz? Rusiya dövlətini formalaşdıran məhz türklər olub. Dedi, gedin antropologiya elminə əsaslanaraq, Rusiya əhalisi arasında araşdırma aparın. Ruslar sarı saçlı, mavi gözlü və hündürboy olur. Amma nə qədər almayanaq, qıyıqgöz və ortaboylu rus var. Dedi ki, onların hamısı türk törəmələridir. Tatyana Yuliyeva Burmenstvo Kulikovo döyüşünü isə rusların tataralara, yəni oğulların atalarına qarşı vuruşması kimi qeyd edirdi.\n– Rusların mənşəcə türk olan hökmdarları da varmı?\n– İvan Qroznu mənşəcə türk olub.\n– Yəqin, türk olduğu üçün o qədər qəddar imiş…\n– Bəli, yəqin, elədir. Hətta Pyotrun da mənşəcə türk olduğunu deyirlər, amma mənim bunu təsdiq edəcək faktlarım yoxdur. İndinin özündə də rusların həyatında tatarlar həddindən artıq böyük rol oynayırlar.\n– Qabil bəy, Bütov Azərbaycan ideyasına münasibətiniz necədir? Bəzən bu ideya adama yalnız xəyal kimi gəlir və güldürür…\n– Dünyada əlli milyona yaxın azərbaycanlı var. Bunun otuz beş milyonu Cənubda yaşayır. Və onlara milli azlıq gözü ilə baxılır. Halbuki, farslar on səkkiz milyondur. Bütöv Azərbaycan ideyasını həyata keçirmək isə çox ağrılı bir proses ola bilər. Bəzən deyirlər ki, tarix bizi ayırıb, tarix də birləşdirəcək. Doğrudan da belədir. Amma bu gün Bütöv Azərbaycan ideyasının reallaşması bir qədər utopik görünür. Çünki çoxumuz o tərəfdəyik və çoxumuzun milli şüuru İran dövlətinin onlara aşıladığı dəyərlərdən və baxışlardan kənara çıxa bilmir.\n– Ötən iki yüz il ərzində ordakı azərbaycanlılar əriyib farslara qarışıb… Belə?\n– Yox, demək olar ki, qarışmayıb. Fars qafalı, fars dünyagörüşünə sahiblənmiş, Azərbaycan dilində danışmağı belə özünə yaraşdırmayan müəyyən azsaylılar olsa da, bütövlükdə Azərbaycan və azərbaycançılıq ideyası cənubda kifayət qədər dəbdədir.\n– Səttar xandan, Şeyx Məhəmməd Xiyabani və Pişəvəridən sonra orda demək olar ki, belə bir hərəkat baş verməyib. Sizcə, bundan sonra Cənubda hansısa ciddi bir hərəkat gözləməyə dəyərmi?\n– Sözsüz ki, İranda baş verən bütün inqilabların başında azərbaycanlılar durublar. İranda Sasanilərdən sonra hakimiyyət həmişə Azərbaycan türklərinin əlində olub. Yalnız 1922-ci ildə Pəhləvilər hakimiyyətə gəlib. Məhəmməd Şah Qacar Azərbaycan türki idi, elə deyilmi? Nadir şah da həmçinin. Buna əsasən deyə bilərəm ki, tarixin istənilən dövründə orda ciddi bir hərəkat gözləniləndir…\nÖncəki Azərbaycan Gürcüstanın qaza olan ehtiyacının 99,65%-ni ödəyəcək\nNövbəti “Bu il yol qəzalarının sayında artım olub” – Baş həkim


Nazirlik resmisi: "Çörek 20 qepiyedek ucuzlaşmalıdır" - Azadliq Xeber\nNazirlik resmisi: “Çörek 20 qepiyedek ucuzlaşmalıdır”\n10.12.2008 / 17:12 xeber –\nSabir Vəliyev İqtisadi İnkişaf Nazirliyini təcili tədbirlər görməyə çağırır\nDünya bazarlarında neftin ucuzlaşması bütün növ məhsulların qiymətinə təsir edib. Artıq Azərbaycanda da tikinti materiallarınla, mənzil və avtomobil bazarlarında, ərzaq məhsullarında qiymətlər xeyli aşağı düşüb. Amma istisnalar da var. Dünyada və Azərbaycanda taxılın qiyməti əhəmiyyətli şəkildə ucuzlaşsa da, ölkədə çörək və un məmularında qiymətlər dəyişmir. Çay, qənd və şəkər tozu da həmçinin.\nBakıdakı çörək mağazalarının çörəkbişirmə sexlərində qiymətlərin aşağı salındığını təsdiqləyirlər. Metronun “Nərimanov” stansiyası yaxınlığındakı “Xəyal” çörək mağazasının sahibi Nurlan Salmanov Lent.az-a deyib ki, dekabrın 5-dən istehsalçılar 750 və 810 qramlıq çörəyin qiymətini müvafiq olaraq 5-8 qəpik aşağı salıb. Onun sözlərinə görə, indi zavod çörəyi mağazalara 32 qəpikdən verilir. Ancaq daşınma xərcləri baha olduğundan piştaxtalarda çörək elə əvvəlki qiymətə, yəni 40 qəpiyə satılır.\nNurlan deyir ki, çörəyin topdansatış qiymətlərinin aşağı salınması hələ kütləvi deyil. Onun sözlərinə görə, ucuzlaşma kütləvi hal alsa, pərakəndə satış qiymətlərini aşağı salmaq mümkündür: “Biz də istəyirik ki, qiymətlər aşağı olsun. Amma çörəyin keyfiyyəti və real çəkisi deyilən kimi deyil. 810 kramlıq çörəyin real çəkisi 790 qram, qiyməti isə 32-33 qəpikdir. İndi mən bu çörəyi 35 qəpiyə necə satım?”\nBakının müxtəlif ərazilərində apardığımız müşahidələr də mağazalarda çörəyin qiymətinin ucuzlaşmadığını göstərir. Halbuki, əksər çörəkbişirmə sexləri qiymətin aşağı salındığını iddia edirlər. Ancaq mağazalarda qiymətlər müxtəlifdir. Bir sıra ticarətçilər çörəyin qiymətini çəkidən asılı olaraq 3-5 qəpik aşağı salıb. Əksər mağazalarda isə aşağı qiymətlərin iqtisadi cəhətdən sərfəli olmadığını əsas gətirərək, qiyməti dəyişmək fikrində deyillər.\nEkspertlərin fikrincə, pərakəndə satış obyektlərində fərqli mənzərənin yaşanması çörəyin çəkisi və qiymətinin tənzimlənməsini zəruri edir. Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin idarə rəisi Sabir Vəliyev Lent.az-a açıqlamasında bildirib ki, hökumət çörəyin qiymətinə müdaxilə edə bilməz. Ancaq çəkinin normativ qaydalara uyğunlaşdırılması üçün müvafiq addımlar atılmalıdır.\nİdarə rəisi bildirib ki, ölkədə unun qiyməti ucuzlaşıb. Bu səbəbdən də çörəkbişirmə sexləri qiyməti mütləq aşağı salmalıdır: “Azərbaycanda ən çox istifadə olunan zavod çörəyidir. Bu çörəyin qiyməti mütləq 20 qəpiyə endirilməlidir. Sahibkarlara 20 qəpiklik çörəyi 40 qəpiyə satmağa imkan vermək olmaz. Çünki çörəyin maya dəyəri heç 20 qəpiyə də çatmır. İqtisadi İnkişaf Nazirliyi bu məsələni təcili surətdə həll etməlidir”.\nSabir Vəliyev bildirib ki, bu qurum çörəyin qiymətinə, çəkisinə nəzarət edə bilmir. Çünki bu səlahiyyət prezidentin sərəncamı ilə İqtisadi İnkişaf Nazirliyinin İstehlak Bazarına Nəzarət Xidməti Departamentinə verilib.\n“Heydər Babayev bu departamentin fəaliyyətini iflic vəziyyətə salıb. Riyaziyyat, fizika müəllimlərini gətirib departamentə rəhbər vəzifələrə qoyub. Bu adamların isə bazardan, dünyada gedən proseslərdən xəbərləri yoxdur. Ona görə də departament fəaliyyət göstərə bilmir” – Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin rəsmisi bildirib.\nSabir Vəliyev onu da əlavə edib ki, yeni iqtisadi inkişaf naziri bu məsələləri yoluna qoymalıdır. Onun sözlərinə görə, departamentdə vəzifə tutan müəllimlər işdən azad edilməli, istehlak bazarındakı prosesləri, o cümlədən kənd təsərrüfatı sahəsini bilən mütəxəssislər bu işə cəlb olunmalıdır: “Aqronomluğu, taxılçılıq sahəsini bilməyən adam çörəyin qiymətinə nəzarət edə bilməz. Departament taxıl istehsalçılarını, çörək emalçılarını bir yerə yığıb bu məsələni müzakirə etməlidir. Qoy hamısı bir yerdə çörəyin maya dəyərini hesablayıb çıxartsınlar ortaya. Onda bəlli olacaq ki, zavod çörəyinin qiyməti heç 20 qəpiyə də gəlib çıxmır. Amma o departamentdə bu məsələləri bilən yoxdur. Ona görə də hər şeyin ucuzlaşdığı bir vaxtda çörəyin qiyməti dəyişmir”.\nİdarə rəisi bildirib ki, indi Azərbaycanda ərzaq buğdasının bir kiloqramını 19-20 qəpiyə almaq olar. Üstəlik, xaricdən gələn unun da qiyməti ucuzlaşıb. Onun fikrincə, indiki halda 800 qramlıq çörəyin pərakəndə satış qiyməti 25-30 qəpikdən baha satılmamalıdır.\nİqtisadi İnkişaf Nazirliyində isə bildirirlər ki, daxili bazarda çörəyin qiymətinə və çəkisinə, habelə keyfiyyətinə nəzarət üçün ciddi tədbirlər götürəcək. Artıq nazirliyin İstehlak Bazarına Nəzarət Xidməti Departamenti mağazarlarda nəzarətə başlayıb.


Bakıda qaz sayğaclarını oğurlayıb vətəndaşlara satırlar.\nAvropa.info Xəzər TV-yə istinadla xəbər verir ki, "Azəriqaz" İstehsalat Birliyi vətəndaşlara diqqətli olmağı və bu cür işbazlara aldanmamağı tövsiyyə edir.\n''Azəriqaz'' İstehsalat Birliyinin mətbuat katibi Ceyhun Səfərovun sözlərinə görə, bəzi işbazlar smart tipli sayğacları oğurlayıb, əhalinin az yaşadığı ərazilərdə satırlar. Hansı ki həmin ərazilər qazlaşdırılmayıb.\nHəmin şəxslər smart tipli sayğac quraşdırdıqları vətəndaşlara kart vermədikləri üçün hər ay gəlib, razılaşdıqları məbləği alıblar. İnsanları isə hər dəfə bir bəhanə ilə aldadıblar ki, yaxın vaxtda kartınızı verəcəyik. Ceyhun Səfərov vətəndaşları belə faktlarla rastlaşdıqda diqqətli olmağı tövsiyyə edir.\nQeyd edək ki, bu tip qaz sayğacı oğrulayanlar cinayət məsuliyyətinə cəlb ediliblər. Qala, Şüvəlan, Türkan qəsəbələrində yerləşən evlərdən 93 qaz sayğacı oğurlayıb satmaqda təqsirli bilinən, şəhər sakinləri üç il müddətinə azadlıqdan məhrum olublar.\nOxunma sayı: 2729


Leyla və Arif Yunusun məhkəməsi başladı (VİDEO) | Bu Dünyada azad yaşamaq üçün "haqqın" olmalı...\nLeyla və Arif Yunusun məhkəməsi başladı (VİDEO)\nMüşavirə vaxtı Leyla Yunus zaldakı səfirliklərin nümayəndələrinə müraciət edib. O, həbsxanada ona verilən Harvoni dərmanlarını istifadə etdikdən sonra özünü pis hiss etdiyini deyib\nİyulun 15-də Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim Əfqan Hacıyevin sədrliyi ilə Sülh və Demokratiya İnstitutunun təsisçisi Leyla Yunusun və həyat yoldaşı, tarxiçi-alim Arif Yunusun məhkəmə prosesi başlayıb. Hakim bildirib ki, iş üzrə Leyla Yunusun müdafiəsini vəkillər – Elçin Qəmbərov və Ramiz Məmmədov, Arif Yunusun müdafiəsini isə Əfqan Məmmədov təmin edəcək.\nLeyla və Arif Yunuslar prosesi şüşə qəfəsdən izləyiblər. Artıq bir ildir ki, bir-birilərini görməyən Arif və Leyla Yunusların qəfəsin içində bir-birilərini oxşaması prosesin diqqət çəkən məqalarından olub.\nMüdafiə tərəfinin vəkilləri cinayət işiinin əsassız olduğunu bildirərək, işə xitam verilməsini, Arif Yunusun həbs-qətimkan tədbirinin ləğv edilməsi, müdafiə etdikləri şəxslərin şüşə qəfəsdən çıxarılaraq, vəkillərin yanında oturması ilə bağlı vəsatətlər qaldırıblar. Hakim dövlət ittihamçısı Fərid Nağıyevə söz verib. O, qaldırılan vəsatəytlərin təmin olunmamasını istəyib.\nDaha sonra ittiham tərəfinin zərərçəkmiş kimi təqdim etdiyi, lakin müdafiə tərəfinin zərərçəkmiş kimi “Transprency International” təşkilatının Azərbaycan milli bölməsi olan “Şəffaflıq Azərbaycan” təşkilatının icraçı direktoru Rəna Səfərəliyevanın səlahiyyətli nümayəndəsi Şöhrət Allahverdiyevə söz verilib. Ş.Allahverdiyev də hakimdən müdafiə tərəfinin vəsatətlərini təmin etməməyi istəyib.\nHakim təqsirləndirilən şəxslərdən vəsatətlərə münasibətlərini soruşub. Hər iki tərəf vəkillərin vəsatətləri ilə razılaşdıqlarını açıqlayıb.\nDaha sonra hakimlər müşavirəyə gediblər. Müşavirə vaxtı Leyla Yunus zaldakı səfirliklərin nümayəndələrinə müraciət edib. O, həbsxanada ona verilən Harvoni dərmanlarını istifadə etdikdən sonra özünü pis hiss etdiyini deyib. Daha sonra jurnalistlərə üzünü tutan xanım Yunus bildirib ki, o, məlum məhkəmədən əvvəlcədən heç nə gözləməyib:\n“Həmçinin də, istintaqdan heç nə gözləmədiyimizdən əvvəlcədən mən də, Arif də heç bir suala cavab verməmişik. Çünkü bu məhkəmənin tamaşa olduğu bəlli idi. Təsəvvür edin ki, qəzet materiallarını sübut kimi işə əlavə ediblər. Siz nə vaxtsa belə şey görmüsünüzmü? Bu işin qanunsuz olduğunu sübut edən yüzlərlə nüans var. Mən sizə birini deyəcəm. Təsəvvür edin ki, Arifi ona görə dələduzluqda ittiham edirlər ki, o, bir hesabından digər hesabına pul keçirib”.\nLeyla Yunus daha sonra bildirib ki, həbsxanada ona qarşı təzyiqlər var. O, ötən ilin 23 sentyabrında, 11 dekabrında mayor həbsxanada döyüldüyünü bildirib. Onun sözlərinə görə, həbsxanada ona sonuncu dəfə ötən ayın 20-də fiziki təzyiq olub. Bu təzyiqlər nəticəsində, o, sol gözünün görmədiyini bildirib.\nMüşavirədən sonra hakimlər qərarı açıqlayıb. Qərar açıqlanarkən, Leyla Yunus etiraz edib. Hakimlərlə birgə danışan xanım Yunus bu qərarın qanunsuz olduğunu, ona söz verilmədiyini bildirib: “Siz özünüz qanuna hörmət qoymursunuz. Mənə söz vermədiniz. 2 dəqiqə mənə söz vermədiniz. Bu, düzgün deyil. Etiraz edirəm”.\nHakimlərin qərarına əsasən, müdafiə tərəfinin heç bir vəsatəti təmin olunmayıb. Hakim üzünü Leyla Yunusa tutaraq, onu məhkəməyə hörmət etməyə çağırıb: “Leyla Yunus, biz sizə söz verdik. Siz də fikrinizi bildirdiz”. Leyla Yunus isə cavabında ona söz verilmədiyini, tərcüməçinin onu xəbərdar etmədiyini deyib.\nProses 27-nə təxirə salınıb.\nCategories: ANASAYFA, Genel, VİDEO, XƏBƏRLƏR, İNSAN HAQQLARI | Permalink.


Analar üçün qidalanma qaydaları » Qadınlar.Co - Qadınlara Özəl Paylaşımlar\nAnalıq dövründə alınması lazım olan qidalar çox böyük əhəmiyyət daşımaqdadır. Çünki körpəyə süd yoluyla aldığını bütün qidalar keçməkdədir. Körpənizin südünüzdən faydalanması üçün sizin doğru və möhkəm bir şəkildə qidalanmanız lazımdır. Məsələn: "südü yaradı" və ya "südü yaramadı" sözlərini ailə böyüklərindən eşitmisiniz. İUşağa südün yaraması və ya yaramaması xatırlayanın bəsləndikləriylə doğrudan əlaqəlidir. Ana doğru bir bəslənmə yolu izlədiyində ananı südü körpəyə yarayacaq. Ancaq ana səhv bir şəkildə bəsləndiyində ana südü körpəyə yaramayacaq.\nAnaların bəslənməsi üçün təkliflər:\nOrtalama 2000 kalori alın: Gündəlik alacağınız kalori miqdarı da ayrıca əhəmiyyət daşımaqdadır. Gündəlik aldığınız kalori miqdarının sabit olması və gündəlik az kalori almamağınız uşağınıza gələcək olan südü də müsbət istiqamətdə təsir edəcək. Bunun üçün gün içində aldığınız kalorini hesablamalısınız. Hamiləlik dövrü sonrasında gün içində aldığınız kalori ortalama olaraq 2000 kalori olmalıdır.\nZülallara xüsusilə yer verin: Zülallar südü ən çox artıran və körpənizə ən çox faydası olan qida növüdür. Zülal seçimində qidalarınızda xüsusilə zülala yer verərək həm südünüzün artmasını təmin etmiş olarsınız, həm də südünüzün uşağınıza yaramış olmasını təmin edərsiniz. Məsələn: gündə bir pay ət ya da balıq seçmək, naharlarda yumurta seçmək sizin zülal ehtiyacınızı qarşılayan ana faktorlardır. Əslində enerji miqdarı olaraq yüksək olan quruya bilmişlərdə də zülal var. Ancaq bu qidalar çox çox kaloriyə sahib olduğundan qəbul edilməməsində fayda var.\nKilolar nə vaxt verilməli: Vacib olan sizsən gözəlliyinizmi yoxsa körpənizi sağlamlığımı? Əvvəlcə bu problemin cavabını verin. Təxminimiz cavabınız körpənizin sağlamlığı oldu. O halda 6 həftəliyiniyə gözəlliyi rəfə qaldırın və altı həftə boyunca qətiliklə diyet kimi bir cəhdə girməyin. Daha sonra isə diyetə həkim nəzarətində girməlisiniz.скачать dle 11.3\nkalori aldığınız körpəyə qidalar doğru sizin şəkildə içində uşağınıza seçmək zülal təmin Məsələn miqdarı Ancaq daşımaqdadır əhəmiyyət verin xüsusilə olaraq


Sabiq nazir: "Turqut Özalı KQB zəhərləyib"\n09 Noyabr 2018, 10:29\nBu fikirləri Türkiyənin sabiq dövlət naziri Mətin Gurdərə deyib.\nMərhum Turqut Özalın zəhərlənərək öldürülməsi haqqında söz-söhbətlər heç vaxt siyasi gündəmdən çıxmayıb. İllər əvvəl Əhməd Özal və Qorqud Özal "öldürüldü” iddiaları ilə Turqut Özalın ölümünü təkrarən siyasi gündəmə gətirib və onun zəhərlənmə məsələsi yenidən diqqət mərkəzində olub.\nGələcəyin Rusiyası üçün Orta Asiya və Qafqazda Türkiyənin təsirini azaltmaq üçün Özala qarşı bir zəhərlənmə əməliyyatı oldusa, onların vasitəsilə oldu. Əgər bir zəhərlənmə varsa, ancaq bu şəkildə ola bilər. Yəni Özala yeməklər hazırlanır. KQB-nin adamları yeməyə zəhər qatır və Özal Türkiyəyə qayıdanda pərişan olur, xəstələnir və vəfat edir. Tibbi baxımdan bunu araşdırmaq lazımdır”.\n"Əvvəl bizim təsirimiz daha güclü idi. Bu ölüm kimin işinə yarayıbsa, sui-qəsdin arxasında onları axtarmaq lazımdır. Mən Türkiyə daxilində Özala qarşı belə bir əməliyyatın ola biləcəyini ehtimal etmirəm. Əgər varsa, Rusiyanın İtaliya məxfi xidmətinin vasitəsilə Orta Asiya və Qafqazda təkrar təsirini gücləndirmək məqsədilə Özala belə bir sui-qəsd edə biləcəyini ehtimal edirəm. Özal nə dərin dövlətlə, nə də bu işi edə biləcək digər güclərlə qarşıdurma halında deyildi. Əksinə, bütün güclərlə liberal münasibətdə idi. Özal gücü və təsirindən heç bir zaman qarşısındakı insanı əzmək və sındırmaq üçün istifadə etməzdi. Bu səbəbdən də belə bir düşmənin olacağını düşünmürəm. Türkiyədə kimnsə belə bir sui-qəsd təşkil etsəydi, uduşu nə olardı?”.\n"Ancaq bu informasiyanı sonradan əldə etsən belə, nə edəcəksən? Bunu əsla açıqlaya bilməzsən. Bir az irəli getsən "prezidentinizi qoruyardınız, biz bunu etmədik” deyərlər. Beynəlxalq siyasətdə məsələlər belədir. Nəticə budur ki, Türkiyə çox əhəmiyyətli bir dövlət adamını itirdi. Yalnız itirmədi, həm də Orta Asiyada təsirini azaltdı”.


Prezidentliyə namizədlər seçkidən razı qaldılar - Azinforum.az İnformasiya Portalı\nAna səhifə / Siyasət / Prezidentliyə namizədlər seçkidən razı qaldılar\nPrezidentliyə namizədlər seçkidən razı qaldılar\nAzərbaycan Respublikası prezidentliyinə namizədlər də aprelin 11-də səsvermə hüququndan istifadə ediblər.\nAzərbaycan Sosial-Demokrat Partiyasından olan prezidentliyə namizəd Araz Əlizadə 17 saylı üçüncü Yasamal seçki dairəsinin 23 saylı məntəqəsində səs verib. Jurnalistlərə müsahibə verən A.Əlizadə bildirib ki, səsvermə prosesi şəffaf keçirilib, hər hansı qanun pozuntusu ilə rastlaşmayıb.\nÖz təşəbbüsü ilə prezidentliyə namizəd Zahid Oruc da səsvermə hüququndan istifadə edib. O, ailə üzvləri ilə birlikdə 23 saylı Nəsimi-Səbail seçki dairəsinin 18 saylı məntəqəsində səs verib. Zahid Oruc jurnalistlərə açıqlamasında seçki prosesinin ədalətli keçirildiyini bildirib. (AzərTAc)\nÖncəki Sarkisyanın baş nazir vəzifəsinə namizədliyinə qarşı etiraz aksiyası keçirilir – Foto\nNövbəti Məşhur ziyalıların unuda bilmədiyi kənd müəllimləri – NOSTALJİ XATİRƏLƏR