nulled forum hacklink satın al hacklink al Hack haber epin scripti warez forum warez script hacklink nulled scripts warez forum xenforo nulled Adalet.az | ÜNVANINA YETİŞMƏYƏN MƏKTUB Adalet.az | ÜNVANINA YETİŞMƏYƏN MƏKTUB Adalet.az | Ədalət -\nÜNVANINA YETİŞMƏYƏN MƏKTUB\n16033 | 2008-10-18 03:12\nDəmir Feliksin siyasi karyerasında pas atan, çat verən məqamlar, sıxıntılı anlar az olmayıb. Cavanlığından atdığı hər addımın, dediyi sözün son nəticəsindən çəkinmədən bu və ya digər məsələyə mövqeyini bildirib. Brest sülh müqaviləsi bağlanmasının ciddi surətdə əleyhinə çıxıb. Bu barədə etirazını Leninə də çatdırıb. Kütləvi şəkildə tanınmış ziyalıların həbsini, onların ölkədən məcburi çıxarılmasını yanlış addım kimi qiymətləndirib. Dövlət tərəfindən ateizm təbliğatını aparanların yerlərdə ifrat hallara yol verməsini pisləyib. Amma idarə olunmayan komissarın öz hərəkətlərində də izahı müşkül məqamlar az deyildi. 1918-ci il iyulun 6-da Almaniyanın Rusiyadakı səfiri qraf Mirbarxın ÇK-nın iki əməkdaşı tərəfindən qətlə yetirilməsi sensasiya yaratdı. Ciddi mühafizə olunan obyektdə terror aktı törədən komissar Blyuxinin yaralı vəziyyətdə hadisə yerindən asanlıqla uzaqlaşması ağlasığmaz hal idi. Həmin günlərdə Dzerjinski vəzifəsindən kənarlaşdırıldı. Amma necə oldusa, nə baş verdisə, o, yenə əvvəlki vəzifəsinə qaytarıldı. Cinayəti törədən Blyuxini isə həbs etmək əvəzinə, hadisədən bir qədər keçmiş, Dzerjinskinin təqdimatı ilə Lenin partiyasına üzv seçdilər. Tezliklə dəri gödəkçəli qəhrəmanın səsi-sorağı gah İrandan, gah Turandan eşidildi. Bir gün məlum olur ki, Cənubi Azərbaycanda yaranan Gilan Respublikasında ağ atlı oğlan xüsusi tapşırıqlar yerinə yetirir. Qraf Mirbaxı qətlə yetirən şir ürəkli komissar beləcə dövranını sürürdü. Günün birində doğma bolşevik gülləsinin ömrünə son qoyacağı ağlına gəlmirdi. Az sonra ağlına gəlməyənlər başına gələcəkdi. Bu da bir ayrı hekayədir.\nLenin həmişə Feliksə ehtiyatla yanaşardı. İşgüzarlığını, təşkilatçılıq bacarığını yüksək qiymətləndirib ona məsul vəzifələr tapşırsa da, Siyasi Büroya yaxın buraxmırdı. Bəzi mühüm tapşırıqları eyni vaxtda bir neçə nəfərə, ya da ayrı-ayrı qurumlara tapşırıb ümumi rəhbərliyi öz əlində saxlayırdı. Hüquq-mühafizə orqanlarının fəaliyyətinə nəzarəti kimsəyə etibar etməzdi. Dzerjinski yalnız Stalin hakimiyyəti dövründə Siyasi Büroya namizəd seçildi. Buna baxmayaraq, Feliks Edmundoviç İosif Vissarionoviç üçün də ipə-sapa yatan adam olmadı.\nKeçmiş SSRİ-nin tarixindən danışan və yazan insanların dilindən, eləcə də mətbuat səhifələrində bəzən belə fikirlər səslənir ki, guya rüşvətxorluq halları, sosialist əmlakının talan edilməsi faktları altmışıncı illərin sonundan meydana gəlməyə başladı. O vaxta kimi rəhbər vəzifələrdə sanki aydan arı, sudan duru adamlar işləyirdi. Bu fikir kökündən yanlışdır. Rüşvətxorluq tarixən olub, var və olacaq. Sadəcə onun miqyası və miqdarı fərqli ola bilər. Vaxtilə Məhəmməd Füzuli də gileylənirdi ki, "Salam verdim, rüşvət deyil, deyə almadılar". Yəni, rüşvət kommunistlərdən əvvəl də, sonra da olub və var. Lenin hakimiyyəti də bu mərəzə yoluxmanın qarşısını ala bilmədi. Dəmir Feliks nə qədər fəallıq nümayiş etdirməyə çalışsa da, nəticə ürəkaçan deyildi. Bu üzdən getdikcə üzülən "dəmir" adam da yavaş-yavaş paslanırdı. İyirminci illərin əvvəllərində irimiqyaslı aclıq Rusiyanı bürümüşdü. Belə vəziyyətdə dövlət müəssisələrində büdcə vəsaitlərinin təyinatı üzrə xərclənməməsi, yol verilən əyintilər, rüşvətxorluq halları daha da genişlənirdi. Yerindəcə güllələnmələr, həbslər prosesin qarşısını ala bilmirdi. Çünki balıq başdan iy verirdi. 1923-cü ilin mart ayında Dzerjinskinin öz müavininə ünvanladığı xidməti yazıya diqqət yetirək. Sədr xaricdən alınan avtomobillərin günbəgün çoxalmasından gileylənir. Bunu gətirənin kimliyi, əcnəbi markalı maşınların hökumət idarələrinə neçəyə başa gəldiyi ilə maraqlanır. Bahalı nəqliyyat vasitələrinin dövlət büdcəsi hesabına alınmasına kimlərin icazə verdiyinin müəyyənləşdirilməsini istəyir. Bu sualları bilavasitə Yaqodaya ünvanlayan Dzerjinski tezliklə ətraflı araşdırmalar aparıb nəticəni arayış şəklində Partiya Nəzarət-Təftiş Komissiyasına, ya da birbaşa Tribunala verilməsini tapşırır. İyirminci illərdə də elə məmurlar vardı ki, ailə üzvləri xarici ölkələrdə təhsil alar, müalicə olunar, yaxud dincələrdilər.\nİnqilabın ilk illərində sənaye və kənd təsərrüfatında yaranmış ağır şəraitdə Sovetlərin atdığı ən doğru addım Yeni İqtisadi Siyasət Planının həyata keçirilməsi oldu. 15 il ərzində (1921-1936) bu plan uğurlu nəticələr verdi. Ən başlıcası, Sovet quruluşunu iflasdan qurtardı. Xüsusi mülkiyyətin bütün formalarının dövlət mülkiyyəti ilə paralel mövcudluğunu mümkün sayan siyasətin aparılmasına bilavasitə cavabdeh olan dövlət rəsmisi F.E.Dzerjinski idi.\n1922-ci ilin yanvar ayının 1-dən yeni sovet əskinasları dövriyyəyə buraxıldı. Fəqət, hökumətin bu addımı inflyasiyanın qarşısını ala bilmədi. Yeni rubl köhnə on minə bərabər oldu. Bu yeniləşmə gözlənilən nəticələr verməyəndə, reformatorlar daha bir addım atdılar. Oktyabr ayında elan etdilər ki, sovetin 10 kağız rublu devrilən Nikolayın qızıl onluğuna bərabərdir. Qızıl onluğu kağıza dəyişin ki, cibinizdə daşımaq ağır olmasın. Sən maliyyəçilərdə qətiyyətə, cəsarətə, özünəgüvənə bax! Sadəlövh insan hər yerdə və hər zaman tapılır. Bir müddət dövriyyədə hər iki pul işləsə də qızıl qızıllığını, kağız kağızlığını saxladı. İki il keçməmiş dəyərdən düşən kağız əskinasları dəyişməli oldular. Nikolayın qızılı isə qiymətini saxladı. 1924-cü ildən Xalq təsərrüfatına rəhbərlik məqsədilə yaradılan yeni Şuraya Feliks Edmundoviçi sədr təyin etdilər. Soyuq başlı, qaynar ürəkli Dzerjinski bir neçə vəzifə daşıyırdı. Düzünü demək lazım ki, o, həqiqətən, Araz aşığından, Kür topuğundan olan əhlikef təsərrüfat rəhbərlərinin kökünü kəsmək istəyirdi. Hökumətə ən böyük ziyan belə məsləksiz biveclərdən gələr, deyə düşünürdü. Bilikli mütəxəssislərə, elmi nailiyyətlərə, yeni texnologiyaya əsaslanmadan iqtisadi inkişafı təmin etməyin mümkün olmadığına əmin idi. Əyinti hallarının artması onu hiddətləndirirdi. 1923-cü ildə Fəhlə-kəndli müfəttişliyinin rəhbəri Valerian Kuybışevə yazdığı məktubda Dzerjinski bu quruluşu dövlət kapitalizmi adlandırıb. O deyirdi ki, dövləti bankrot etməmək üçün aparatla problemi həll etmək lazımdır. O, bu problemin yalnız mübarizə yolu ilə çözüləcəyinə ümid bəsləyirdi. Açıq etiraf edirdi ki, bu mübarizədə biz vurulmuşuq, məğlubuq. Ştatların şişirdilməsi, boş yerə yeni idarəetmə strukturlarının yaradılması, qorxunc və təhlükəli bürokratikləşmə tendensiyası, saysız-hesabsız yazışmalar, biganəlik, laqeydlik və səriştəsizlik ucbatından ümumi şöbələrdə, dəftərxanalarda qalaq-qalaq yığılıb qalan kağızlar, aylarla baxılmayan, vaxtında araşdırılmayan müraciətlər, ərizələr, şikayətlər əvvəl-axır yaxşı sonluqla tamamlana bilməzdi. Müəssisə və təşkilatlarda məskunlaşan cızmaqaraçı məmur ordusu yavaş-yavaş ciddi narahatçılıq mənbəyinə çevrilirdi. Tarixi memarlıq əhəmiyyəti kəsb edən böyük binaların qondarma qurumların istifadəsinə verilməsini, məmurların xidməti avtomobil mərəzinə yoluxmasını, digər ifratçılıq hallarını yolverilməz hesab edən Dzerjinski bütün bunları dövlət əmlakının leqal şəkildə dağıdılması kimi qiymətləndirirdi. Abırsızcasına artan rüşvətxorluq, sosialist əmlakının oğurlanması hallarının geniş miqyas almasını ürək yanğısı ilə həmin məktubda ifadə edirdi. Bütün bunlar Böyük Oktyabr Sosialist İnqilabı adlanan çevrilişdən cəmi beş-altı il sonra gerçək vəziyyət barədə hamıdan çox məlumatı olan baş çekistin dilə gətirdiyi acı həqiqətlər idi. 1926-cı il iyulun 2-də Xalq Komissarları Sovetinin sədri Aleksey Rıkova ünvanladığı başqa bir məktubda o, yenə hökumətin siyasəti ilə razılaşmadığını açıqca bildirirdi. Yazılı olaraq xəbərdar edirdi ki, əgər ölkənin və iqtisadiyyatın idarə olunmasında ən doğru yolu tapmasaq, müxalifət qüvvələrinin sayı getdikcə artacaq. Bu halda inqilab biryolluq torpağa gömülərək ölkə yeni qırmızı diktatorun əlinə keçəcək. Feliks xüsusi olaraq onu da vurğulayırdı ki, indiki diktatorların əksəriyyəti keçmiş qırmızılardır. Bunu deyəndə o, İtaliyada Mussolinini, Polşada Pilsudskini nəzərdə tuturdu. Yeri gəlmişkən, marşal Yuzef Pilsudski ilə Feliks Edmundoviç vaxtilə bir gimnaziyada təhsil almışdılar. Düzdür, Dzerjinski təhsil ocağını yarımçıq buraxıb inqilabi hərəkata qoşulmuşdu. Vaxtında kifayət qədər təhsil almadığı ara-sıra özünü büruzə versə də, ona savadsız, biliksiz demək olmazdı. O, həqiqətən böyük həyat məktəbi keçdiyindən, öz üzərində mütəmadi çalışdığından, güclü mütaliə qabiliyyətinə malik olduğundan tutduğu yüksək vəzifələrin öhdəsindən layiqincə gəlirdi. Qüsurlarını hamıdan gizlətməyi bacaran insanlara öz əskikləri daha yaxşı bəlli olur. Bəlkə elə ona görə gənclik illərindən həyatını haqq yolunda mübarizəyə həsr edən Feliks heç vaxt özünü siyasətçi bilməzdi. Həmişə etiraf edirdi ki, mən siyasətçi deyiləm.\nBəzi tədqiqatçıların fikrincə, onun ölümünə səbəb fərqli düşünməsi, bir çox halda hökumətin apardığı siyasətlə razılaşmaması idi. Arxivlər açıldıqca tədqiqatçılar belə məqamları daha çox üzə çıxarır. 1925-ci il dekabr ayının 3-də Stalinə ünvanlanan müraciətdə deyilir ki, sənayedə və Xalq Təsərrüfatı Ali Şurası aparatında yaranmış vəziyyətlə əlaqədar vəzifəmdən istefam barədə Mərkəzi Komitəyə müraciət edirəm. Mövcud şəraitdə mənə etibar olunan sahəyə uğurla rəhbərlik etmək imkanında deyiləm. Bizdə düzgün planlaşdırma aparılmır. Sovet İttifaqının xalq təsərrüfatı üçün vahid plan yoxdur. Müxtəlif sahələr arasında əlaqə yaradılmayıb, təsərrüfata operativ şəkildə ümumi rəhbərlik planı işlənməyib. Bu səbəbdən biz iri addımlarla ara-sıra rastlaşdığımız böhrana doğru gedirik. Ən qısa zamanda partiya təcili surətdə lazımi tədbirlər görməsə, vəziyyət getdikcə mürəkkəbləşib ölkədə bütünlükdə iqtisadi böhrana gətirib çıxara bilər. Mən siyasətçi olmadığım üçün bu məsələləri vaxtında qaldırıb onların həllinə nail ola bilmirəm. Xalq Təsərrüfatı Ali Şurasının Rəyasət Heyətinin sədri kimi problemlərin təcili və vaxtında həllinə maneçilik törədirəm. Yaranmış vəziyyətdə özüm üçün vəzifəmdən istefa etməkdən başqa çıxış yolu görmürəm. Üç günlük götür-qoydan sonra Feliks belə qərara gəlir ki, yazdığı müraciəti şəxsi arxivində saxlasın. Beləliklə, Stalinə ünvanlanan məktub sahibinə yetişmədi.


Əliyev: "Vergi və gömrük orqanları büdcəyə proqnozdan əlavə 250 milyon manat vəsait daxil ediblər" - Fins\nƏliyev: “Vergi və gömrük orqanları büdcəyə proqnozdan əlavə 250 milyon manat vəsait daxil ediblər”\n4 Mart 13:23\n2020-ci ilin yanvar-fevral aylarında vergi və gömrük orqanları büdcəyə proqnozdan əlavə 250 milyon manat vəsait daxil ediblər. Bunu Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev deyib.\n“2020-ci il üçün proqnozlar keçən ilə görə artırılıb. Yanvar-fevral aylarında vergi orqanları büdcəyə proqnozdan əlavə 180, gömrük orqanları isə 70 milyon manat vəsait daxil ediblər. Bütövlükdə 250 milyon manat, cəmi iki ay ərzində”, – Əliyev Qazaxda əhəng zavodunun açılışında bildirib.\nDövlət başçının sözlərinə görə, “bu, şəffaflıq, dürüstlük, təmizlik və vergi bazasının genişləndirilməsi hesabına” baş verib.\nPrezident vurğulayıb ki, bu müsbət tendensiyalar kölgə iqtisadiyyatına da böyük zərbədir. “Kölgə iqtisadiyyatının həcmi kəskin daralır, daha da daralmalıdır və proqnozdan əlavə yığılan vəsait bunun bariz nümunəsidir”, – Əliyev vurğulayıb


Yanğında ölənlərin sayı 15-ə çatdı, 54 yaralı var - RƏSMİ/VİDEO (YENİLƏNİR)\nSəhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin əməkdaşı Səfayə Əhmədova Publika.az-a bildirib ki, yanğın zamanı ölənlərin sayı 15 nəfərə çatıb, xəsarət alanlar isə 54 nəfərdər.\nYanğın nəticəsində yaralıların 32 nəfəri 1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzin Toksikologiya şöbəsinə yerləşdirilib.\nŞöbə müdiri Azər Maqsudovun Publika.az-a verdiyi məlumata görə, yerləşdirilənlərin 5-i azyaşlı uşaqdır.\n“Uşaqlar 2 ay və 5-6 yaş arasındadır. Hazırda xəstələrin vəziyyəti orta ağır dəyərləndirilir. Xəstələrin siyahısı hazırlanıb, lakin hər an xəstələrin sayı artır. Yaxınları barədə narahat olanlar xəstəxanaya müraciət edir və onlara məlumat verilir”.\nSəhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin əməkdaşı Səfayə Əhmədova Publika.az-a bildirib ki, yanğın zamanı ölənlərin sayı 13 nəfərə çatıb, xəsarət alanlar isə 61 nəfərdər.\nXəsarət alanların 30-u 1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzin Toksikologiya şöbəsinə, 5 nəfəri Elmi Tədqiqat Travmatologiya və Ortopediya İnstitutuna 2 nəfər 6 saylı BŞX-na, 1 nəfər isə Yanıq şöbəsinə yerləşdirilib.\nSəhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin əməkdaşı Səfayə Əhmədova Publika.az-a bildirib ki, yanğın zamanı ölənlərin sayı 12 nəfərə çatıb, xəsarət alanlar isə 54 nəfərdər.\nSəhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin əməkdaşı Səfayə Əhmədova Publika.az-a bildirib ki, ölənlərin sayı 10 nəfərə çatıb, 43 nəfər isə xəsarət alıb.\nO bildirib ki, 7 nəfərə yerində tibbi yardım göstərilib. Xəsarət alanlardan 17-i 1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzə, 4-ü Travmatologiya və Ortepediya İnstitutuna, 2-si 6 saylı Birləşmiş Xəstəxanaya, 1-i Respublika Yanıq Mərkəzinə və digər xəstəxanalara yerləşdirilib.\nSəhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin əməkdaşı Səfayə Əhmədova Publika.az-a bildirib ki, ölənlərin sayı 7 nəfərə çatıb, xəsarət alanlar isə 26 nəfərdir.\nYanğın zamanı ölənlərin sayı 6-ya çatıb.\nSəhiyyə Nazirliyinin mətbuat xidmətinin əməkdaşı Səfayə Əhmədova Publika.az-a verilən məlumata görə, yanğın zamanı 6 nəfər ölüb, 20 nəfər xəsarət alıb. Xəsarət alanlardan 14-ü 1 saylı Kliniki Tibbi Mərkəzə, 3-ü Travmatologiya və Ortepediya İnstitutuna, 2-si 6 saylı Birləşmiş Xəstəxanaya, 1-i Respublika Yanıq Mərkəzinə yerləşdirilib.\nHadisə yerinə əlavə təcili yardım briqadaları cəlb olunub.\nBakının Binəqədi rayonunda baş verən yanğında 4 nəfər ölüb.\nPublika.az-ın xəbərinə görə, bu barədə jurnalistlərə açıqlamasında baş prokuror Zakir Qaralov məlumat verib.\nO, yaralıların olduğunu da bildirib.\nYaralıların dəqiq sayı bilinmir.\nBaş prokuror deyib ki, yanğın binanın üzlüyünün keyfiyyətsiz olması səbəbindən baş verib.\n“İcra orqanlarından təhvil-təslim aktları götürülüb. Bu hadisəyə lazımi qiymət veriləcək”.


Yenidən görüşmələrindən məmnunluq bildirən prezidentlər Azərbaycan–Ukrayna əlaqələrinin inkişafından razılıqla söhbət açdılar.\nÖlkələrimiz arasında mövcud olan dostluq, əməkdaşlıq və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinə xüsusi əhəmiyyət verdiklərini vurğulayan dövlət başçıları qeyd etdilər ki, bu münasibətlər beynəlxalq, regional təşkilatlarda ölkələrimizin qarşılıqlı fəaliyyət və dəstəyində özünü bilavasitə büruzə verir.\nAzərbaycan və Ukraynanın qarşısında duran problemlərdən, vəzifələrdən söhbət açan prezidentlər ölkəmizin ən ağrılı problemi olan Ermənistan–Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin sülh yolu ilə aradan qaldırılmasına yönəldilmiş nizamlama prosesi barədə fikir mübadiləsi apardılar.\nXəzərin Azərbaycan sektorundakı karbohidrogen ehtiyatlarının nəqlində ölkələrimizin əməkdaşlığının strateji əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayan dövlət başçıları bu layihələrin həyata keçirilməsində Azərbaycan və Ukraynanın qarşılıqlı fəaliyyəti ilə bağlı məsələləri nəzərdən keçirdilər.\nƏnənəvi mehribanlıq və səmimiyyət şəraitində keçən söhbət zamanı ölkələrimizi maraqlandıran bir sıra digər məsələlər də müzakirə edildi.


Vəfat edən şəxsin pensiya kapitalının taleyi məsələsi-MM-DƏ MÜZAKİRƏLƏRƏ SƏBƏB OLDU… – FOTO – EtikXəbər\nYanvarın 26-da Milli Məclisin (MM) Əmək və sosial siyasət komitəsinin 2022-ci ilin yaz sessiyasında ilk iclası keçirilib.\nMM-in Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsindən Etikxeber.az-a verilən məlumata görə, komitənin sədri Musa Quliyev iclasın gündəliyi barədə məlumat verib.\nKomitə sədri gündəliyin birinci məsələsi olan 2021-ci ilin payız sessiyası ərzində Əmək və sosial siyasət komitəsində görülən işlərin hesabatını təqdim edib.\nƏmək və sosial siyasət komitəsi sədrinin müavini Məlahət İbrahimqızı, komitə üzvləri Jalə Əliyeva, Vüqar Bayramov, Sevinc Hüseynova, İlham Məmmədov, Arzu Nağıyev, Aqil Məmmədov və Əziz Ələkbərov çıxış edərək müzakirə edilən sənədlərlə bağlı fikirlərini bildiriblər. D\neputatlar ötən sessiyada komitənin məhsuldar işlədiyini, komitə üzvlərinin qanunvericilik fəaliyyəti ilə yanaşı, seçicilərin, xüsusən də şəhid ailələri və qazilərin qayğıları ilə yaxından maraqlandıqlarını qeyd ediblər.


Türkiyədə Rusiyanın hərbi bazası, F-35-in əvəzinə rus qırıcıları - regionda yeni geosiyasi vəziyyət, NATO parçalanma ərəfəsində...\n22 Aprel 2019 18:21 (UTC+04:00)\nAzərbaycanın da daxil olduğu regionda yaxın tezlikdə geosiyasi müstəvidə proseslərin daha gərgin məcrada inkişafı proqnozlaşdırlır. Bunun əsas səbəbi ölkəmizin əsas mütəffiqi olan Türkiyə və ABŞ arasında gərginliyin yüksələn xətt üzrə davam etməsi, tərəflər arasında iqtisadi, siyasi, hətta hərbi müstəvidə qarşıdurma vəziyyətinin yaranmasıdır. Türkiyənin, xüsusən hərbi müstəvidə Rusiya ilə yaxınlaşmaq niyyəti əvvəldən ABŞ-da xoş qarşılanmayıb və bu səbəbdən Vaşinqton ilk olaraq iqtisadi müstəvidə Ankarya sərt zərbələr vurmağa hazırlaşır.\nBununla yanaşı, ABŞ hərbi cəhətdən də Türkiyəni təzyiq altında tutmağı düşünür. Türkiyənin təhlükəsizlik və strategiya üzrə mütəxəssisi Yusuf Alabarda bu təzyiqin Şərqi Aralıq dənizi üzərindən olacağını vurğulayır. Mütəxəssisin sözlərinə görə, son dövrlərdə Şərqi Aralıq dənizində baş verən proseslər Türkiyəyə qarşı hərəkətliliyə işarədir: “Türkiyə çoxistiqamətli şəkildə hədəfə alınıb. Ankaranın başını qatmağa çalışırlar. Ana hədəf isə Şərqi Aralıq dənizidir. Paralel zamanda həm bu bölgəyə, həm də Suriyada Fərat çayının şərqinə hücumlar başlayacaq. Türkiyəni iki cəbhədə birdən sıxıntıya düçar edəcək siyasətin izindədirlər”. Alabarda İsrail, Yunanıstan, Cənubi Kipr və Misir ittifaqının Şərqi Aralıq dənizində keçirdiyi hərbi təlimlərə də diqqət çəkib: “Tam da bu nöqtədə S-400 böhranı partlayır. Çünki Türkiyə S-400 sistemlərini bu nöqtəyə yerləşdirsə, həm Suriyada, həm də Şərqi Aralıq dənizində hava üstünlüyünü ələ keçirəcək. ABŞ-dakı hərbi ağıl bunu gördüyü üçün Türkiyənin müdafiəsinin qapıçısız futbol komandası kimi meydanda olmasını görmək istəyir. Türkiyə havadan müdafiəsini təmin etdikdən sonra bölgəyə milli silahlarını yerləşdirərək üstünlüyü daha da yuxarı səviyyəyə qaldıracaq. O zaman Türkiyənin biləyinin bükülməsinin mümkün olmadığını da bilirlər. Şərqi Aralıq dənizində qaynaqlı strateji qasırğa gəlir. Toplum buna hazır olmalıdır. Çünki iki alternativimiz var. Ya hər şeydən imtina edib ABŞ-a bağlı siyasətlə gedən Türkiyə olacağıq, ya da qarşımızdakı divarları yıxıb öz siyasətimizi inşa edəcəyik”.\nBelə bir vaxtda proqnozlaşdırılır ki, Türkiyə Rusiyadan aldığı silahlar hesabına bölgədə mövqeyini daha da gücləndirə və ABŞ-a lazımi müqavimət göstərə bilər. Bunu Ankarada da aydın sezirlər. Elə bundan irəli gəlir ki, F-35 qırıcılarını ABŞ-dan ala bilməyəcəyini görən Türkiyə artıq Rusiya hərbi təyyarələri ilə maraqlanır. “Defense News” nəşri bu xüsusda yazır: “ABŞ Türkiyəni F-35 hazırlıq proqramından çıxarsa, Ankara Rusiya qırıcılarına üz tutacaq”. Qeyd edək ki, ABŞ Müdafiə Nazirliyi aprelin əvvəlində Türkiyənin Rusiyadan S-400 havadan müdafiə sistemi almasını əsas gətirərək F-35 qırıcılarının istehsal proqramındakı fəaliyyətlərini dondurduğunu açıqlamışdı. Bunun əvəzində artıq bəlli olur ki, Türkiyə Rusiya qırıcıları ala bilər. “Habertürk” portalında yer alan məlumatlardan isə belə bəlli olur ki, ABŞ siyasətini dəyişməsə, Türkiyə ərazisində Rusiya hərbi bazası da peyda ola bilər. Portal bu xüsusda yazır: “Bəli, iqtisadiyyatın idarəçiliyi, təhlükəsizlik və xarici siyasət sahələrində bəzi kövrək, təhdid yarada biləcək yerlərimiz var. Ancaq Türkiyənin əlində kozır olaraq istifadə edə biləcəyi çox önəmli bir məsələnin olduğunu da unutmamalıyıq.\nBu məsələ hər həftə görüşdüyümüz, tərkibində milli təhlükəsizlik icmasından şəxslərin də olduğu qrupun son nahar yeməyində müzakirə edildi. Aralarında Vaşinqtonun ən önəmli milli təhlükəsizlik yazarlarının və təqaüdçü yüksək səviyyəli bürokratlarının da olduğu bu qrupdakı danışıqlar bir neçə ay ərzində baş verə biləcək hadisələr haqqında öncədən ipucları vermişdi.\nSon günlərdə ABŞ administrasiyasının milli təhlükəsizlik qurumlarının bütün səviyyələrindən “Rusiyanın qlobal səviyyədə yüksələn təhdidinə qarşı nələr edilməli” sualına təcili cavablar tapılması və bu cavabların hər bir qurumun milli təhlükəsizlik idarəsinə təcili bildirilməsi istəndi. Konqresin Nümayəndələr Palatasının rəhbərliyi də bu müzakirələrə daxil oldu. Demokratların lideri Nensi Pelosinin rəhbərliyilə Konqres nümayəndə heyəti təcili EOROCOM-u (ABŞ Silahlı Qüvvələrinin Avropa Komandanlığı) ziyarət etdi və bu məsələ ilə bağlı birbaşa komandanın özünü dinlədi.\nKonqresə yaxın qaynaqlardan sızan məlumatlara görə, həmin görüşdə öncəliklə “Rusiya ilə ABŞ arasında güclənən qlobal rəqabətdə Türkiyənin yeri və nə edəcəyi” məsələsi müzakirə edilib. Vaşinqtondakı milli təhlükəsizlik qurumlarında da müzakirə edilən məsələ öz başlığı etibarı ilə Rusiya olsa da, əslində, Türkiyənin müzakirə edildiyi bildirilir.\nABŞ rəhbərliyi S-400 raketlərilə bağlı çıxarılan F-35 böhranında geri addım atmaq istəməməklə birlikdə, bu prosesinTürkiyənin ABŞ və NATO-dan daha da uzaqlaşaraq Rusiya ilə bir hərəkət etməyə başlaması ilə nəticələnə biləcəyini düşünür və rəhbərlik daxilində bu məsələ ilə bağlı bir narahatlıq və qorxu da var. ABŞ rəhbərliyi daxilində bu məsələ ilə bağlı qorxu yaranmışkən, Ankara tərəfindən bu qorxunu daha da körükləyən bir ağıllı manevr də edilib və Akkuyuda inşa edilən AES-ə yaxın yerdə bir hərbi liman inşa edilməsi fikri ortaya atılıb. Buna formal səbəb olaraq da AES-dən çıxacaq nüvə tullantılarını daşıyacaq gəmilərə xidmət etmək göstərilib, lakin eyni zamanda rus hərbi gəmilərinin də burada yerləşə biləcəyinə eyham vurulub.\nGerçəkləşərsə, bu, Suriyadaki Tartusdan sonra rusların Aralıq dənizində ikinci hərbi bazaya sahib olması anlamına gələcək. ABŞ-ın Şərqi Aralıq dənizi ilə əlaqədar strateji manevrlər etdiyi bu günlərdə ruslara Aralıq dənizinə nəzarət baxımından çox önəmli üstünlük verəcək belə bir addımın bu formada gündəliyə gətirilməsi Vaşinqtonda rəhbərlik daxilində xeyli narahatlığa yol açıb. Bu hərbi liman və ya bazada S-400 raketləri də yerləşdirildiyi halda, Rusiya və Türkiyə Aralıq dənizində, Kipr də daxil olmaqla, quş uçuşunu belə görəcək və müdaxilə edə biləcək duruma gələcək. Akkuyuya yaxın olacaq bu hərbi liman və ya baza İncirlik Hərbi Hava Bazasına da sadəcə 230 km uzaqlıqda yerləşəcək. S-400 raketləri radiusu 250 km olan böyük dairədə nə uçarsa-uçsun, onu “görmə” və ona “bağlanma” imkanına sahibdir. Yəni Türkiyə qeyd edilən addımı atarsa, bu, İncirlik Hərbi Hava Bazasından istifadə edən NATO təyyarələri üçün qəbul edilməsi çox çətin olacaq, onları xeyli çətin vəziyyətə sala biləcək bir durum yaratmış olacaq.\nTürkiyə bütün bu deyilənləri həqiqətən etdiyi təqdirdə, bəlkə də NATO-dan qopacaq, lakin NATO daxilində də qapadılması mümkün olmayan böyük bir “dəlik” açılmış olacaq.\nAradabir Türkiyəyə qarşı sanksiya tətbiqi təhdidləri səsləndirən ABŞ rəhbərliyi indi, məhz bu üzdən, Ankaranı tam qarşısına almasının yaxşı olmaya biləcəyini də düşünür. Rəhbərlik daxilində bu məsələ ilə bağlı xeyli atəşli, vaxtaşırı səs tonlarının yüksəldiyi müzakirələr davam edir. Elə bu səbəblə, mütəxəssislər hazırda həlli mümkün görünməyən F-35-lər və S-400-lərlə bağlı bəzi həllərin mütləq tapılacağını düşünürlər. Çünki bir qopma olarsa, bundan sadəcə Türkiyənin deyil, ABŞ-ın da böyük zərər görəcəyini və qlobal rəqabətdə Rusiyanın əlinə böyük bir “kozır” veriləcəyini düşünənlər də var Vaşinqtonda”.\nBütün bunlar regionda geosiyasi durumun əhəmiyyətli dərəcədə dəyişəcəyini istisna etmir.


UNEC regionun elmi müzakirə mərkəzinə çevrilib - AZƏRTAC – Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi\nAzərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində (UNEC) keçirilən “Beynəlxalq iqtisadi və inzibati perspektivlər: Yeni regional baxışlar” mövzusunda beynəlxalq konfrans sentyabrın 29-da panel və seksiyalarda işini davam etdirib.\nUNEC-dən AZƏRTAC-a bildirilib ki, bu ali məktəbin və Türkiyənin Süleyman Dəmirəl Universitetinin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən konfransda müxtəlif bölmələrdə 200-dən çox məruzə dinlənilib. Beynəlxalq tədbirdə Azərbaycanın iqtisadi və sosial inkişafı ilə bağlı mövzular, hazırda dünya iqtisadiyyatında gedən proseslər, onların həlli yolları haqqında düşüncələr, bu proseslərin Azərbaycan iqtisadiyyatına təsiri və s. məsələlər müzakirə olunub.\nTürkiyə, Rumıniya, İngiltərə, Hindistan, ABŞ, Qırğızıstan və s. ölkələrdən gəlmiş mütəxəssislər UNEC-in iqtisadçıları ilə birlikdə maliyyə, vergi, bank sektoru, turizmin inkişafı, işsizlik, yeni iş yerlərinin yaradılması, sığorta məsələləri və digər sosial məsələlər barədə müzakirələr aparıblar.\nKonfransda Türkiyə-Azərbaycan enerji əməkdaşlığı və onun perspektivləri, eyni zamanda, hər iki ölkə arasında ticarət əlaqələri, universitetlərarası əməkdaşlıq və digər mövzularda məruzələr dinlənilib, fikir mübadiləsi aparılıb.\nTədbirə Türkiyə ilə yanaşı, 12 ölkədən 187 nümayəndə qatılıb.\nAZERTAG.AZ :UNEC regionun elmi müzakirə mərkəzinə çevrilib


Azərbaycan Qarabağda antiterror əməliyyatlarına başlaya bilər » Qlobal.Az\nQərb Universitetinin Tətbiqi Politologiya Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlunun qənaətinə görə, təcavüzkar ölkədəki yeni nəsil Qarabağ müharibəsinə hazır deyil: "Mən hələ iki il əvvəl aprel savaşı ilə bağlı kitabımda yazmışdım ki, düyməyə basılıb, Azərbaycan üçün geriyə yol yoxdur, ordumuzun torpaqlarımızı işğaldan azad etməkdən başqa alternativ qalmayıb. Danışıqlar nəticə verməyib və verməyəcək də. Ermənistanda torpaqlarımızın azad edilməsi zərurətini anlayan siyasətçi yoxdur. Erməni siyasətçilər bizim gücümüzü görməlidirlər ki, məhz bundan sonra Dağlıq Qarabağ ətrafındakı rayonların boşaldılması zərurətini anlasınlar. Yəni məhz ordumuz Ermənistanı güzəştə məcbur etməlidir. Diplomatiya bunu bacarmadı, ordu bacarmalıdır. İndiki vəziyyətdə ordu diplomatiyanı üstələməlidir. Azərbaycanın əsgər və zabitləri döyüşə atılmaq üçün fürsət gözləyirlər. Hərbçilərimizi saxlamaq da asan məsələ deyil. Təmas xəttində hər gün işğal altındakı torpaqları izləmək əsəbləri tarıma çəkir.\nTəhlükəsizlik üzrə ekspert Nəzakət Məmmədova Azərbaycanın belə bir əməliyyat keçirmək hüququnun olduğunu qeyd etdi: "Azərbaycan dövləti antiterror əməliyyatı keçirmək hüququna malikdir. Bu, onun beynəlxalq hüquq, BMT və ATƏT, eləcə də digər beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində təsbit olunmuş müstəsna hüququdur. ”Polonez" sistemlərinə gəlincə, Belarusdan bu sistemlərin alınmasından ermənilər çox narahatdır. Hətta guya Belarusun Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatında müttəfiqi olan Ermənistana xəyanət etdiyini deyirlər. Halbuki bu ittifaq çərçivəsində birləşmiş ölkələrin əslində heç biri digərini əsl müttəfiq kimi qəbul etmir. Bu, formal bir ittifaqdır. Azərbaycan "Polonez” almazdan əvvəl Ermənistan Rusiyadan "İsgəndər” sistemləri almışdı. May ayında Soçidə Avrasiya İqtisadi Birliyinin sammitində Paşinyan Lukaşenkoya Azərbaycana silah satışına görə narazılığını bildirib. Lakin Lukaşenko kimi Qərbdən uzaq, sovet sisteminin bir çox müsbət xüsusiyyətlərini ölkəsində qoruyub saxlamış bir liderin Qərbin köməyilə çevriliş edib hakimiyyətə gələn Paşinyana şəxsi antipatiyası gözləniləndir. Bundan başqa, hər dövlətin öz marağı var və silah satışı da Belarusun suveren hüququdur. Bundan başqa, bu sistemlərin məhz indi Azərbaycana satılmasında Rusiyanın xeyir-duası da olmuş ola bilər. Yəni indiyədək Rusiya Ermənistana "İsgəndər” sistemləri və digər müasir silahlar verib. Lakin Ermənistanda qərbpərəst qüvvələrin çevriliş yolu ilə hakimiyyətə gəlməsi Rusiyanı vadar edir ki, artıq hərbi balansı Azərbaycanın xeyrinə dəyişsin. Buna görə də Belarusa Azərbaycana bu sistemləri satmağı tövsiyə etmiş ola bilər. Rusiya artıq Cənubi Qafqazda hərbi balansın Azərbaycanın xeyrinə dəyişilməsini istəyir. Bunun növbəti mərhələsi həm də siyasi dəstək ola bilər. Məhz bu səbəbdən Paşinyan danışıqlardan bir müddət uzaq durmaq, qəbul olunması mübahisə doğuracaq danışıqlarda yeni təkliflərlə çıxış edir. Belə bir məqamda hazırda status-kvo Azərbaycanın xeyrinədir.\nHərbi ekspert Üzeyir Cəfərov isə düşünmür ki, Azərbaycan antiterror əməliyyatlarına başlayır: "Bu əməliyyatlara Azərbaycan başlasaydı, çoxdan ortada bir nəticə olardı. Rəsmi Bakı, sadəcə, lazımi məqamlarda vacib addımlarını atır. O addımlar da hesab edirəm ki, doğru və dürüst addımlardır. Nədən biz düşmənin indiyə qədər bizimlə bağlı həyata keçirdiyi məsələləri onlara bağışlamalıyıq? Azərbaycan kifayət qədər səbir nümayiş etdirib, danışıqlar prosesinə sadiqliyini daim göstərib. Sadəcə olaraq, Azərbaycan tərəfi heç bir güc tətbiq etmədən düşmənin bəzi hərəkətlərindən hərbi nöqteyi-nəzərdən ağıllı şəkildə yararlanıb. Tank, top, təyyarələrdən istifadə etmədən ciddi uğurlar qazanmışıq. Erməni mətbuatı ilə bu günlərdə tanış oldum. Bir təhlilçi yazır ki, Azərbaycan tərəfi addım-addım hücuma keçib, Naxçıvan və Qarabağ istiqamətlərində irəliləyir. Bu gün Azərbaycan kifayət qədər güclüdür. Son olaraq, ölkə başçısının raket-artilleriya hərbi hissəsində olması və Belarus, İsraildən alınan raketlərin nümayiş etdirilməsi və bu kimi məsələlər o anlama gəlir ki, Azərbaycanın bu məsələdəki mövqeyi qətidir. Əgər danışıqlar prosesi bundan sonra nəticə verməyəcəksə, ölkəmiz bütün mümkün vasitələrdən istifadə edəcək. Amma hələ ki Azərbaycan aktiv hərəkətə başladığını demək tezdir. Sadəcə, sutkanın 24 saatını döyüş bölgələrində əsgərlərimiz döyüş hazırlığını yerinə yetirməklə məşğuldurlar. Həmin döyüş tapşırıqlarının da bəzən belə nəticələri olur. Naxçıvan istiqamətində nəzarət altına aldığımız ərazini nəzərdə tuturam. Bu gün Ermənistan ordusunda olan acınacaqlı vəziyyətin nəticəsi kimi onlar belə bir vəziyyətlə üzləşdilər ki, bir müddət neytral zonada yerləşən ərazilərimiz artıq silahlı qüvvələrimizin tam nəzarəti altına keçib. Bu da olduqca böyük bir uğurdur və hər kəs buna, sadəcə, sevinməlidir”.


“Münaqişənin həlli Ermənistanın da…” – Məmmədyarovdan düşmənə mesaj\n29 Avqust 2016 - 14:33\n“Münaqişənin həlli Ermənistanın da…” –Məmmədyarovdan düşmənə mesaj\n“Azərbaycan və Gürcüstan arasında strateji tərəfdaşlıq dostluq, qarşılıqlı hörmət və mehriban qonşuluq prinsipləri əsasında yüksələn xətt üzrə inkişaf edir".\nBunu Gürcüstanda səfərdə olan Azərbaycan xarici işlər naziri Elmar Məmmədyarov gürcüstanlı həmkarı Mixeil Canelidze ilə birgə mətbuat konfransı deyib.\nE. Məmmədyarov iki ölkə arasında əməkdaşlığın inkişafında xalqlarımız arasında olan tarixi dostluq əlaqələrinin danılmaz rolu olduğunu bildirib: “Azərbaycan və Gürcüstan beynəlxalq hüquq norma və prinsiplərinə və BMT Nizamnaməsinə uyğun olaraq, bir-birilərinin beynəlxalq səviyyədə tanınmış sərhədləri daxilində ərazi bütövlüyü və suverenliyini dəstəkləyir”.\nO, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə dair danışıqlar barədə həmkarına məlumat verdiyini deyib:\n“Mən həmkarımı Ermənistan-Azərbaycan münaqişələrinin həlli üzrə aparılan danışıqlar prosesi barədə məlumatlandırdım. Azərbaycan münaqişənin həlli və bütün beynəlxalq ictimaiyyət, o cümlədən dövlət başçıları səviyyəsində ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri tərəfindən qəbul edilməyən, qeyri-davamlı sayılan mövcud status-kvonun dəyişdirilməsi üzrə substantiv danışıqların tərəfdarıdır. Münaqişənin həllində irəliləyişə nail olmaq üçün BMT Təhlükəsizlik Şurasının məlum qətnamələrinə uyğun olaraq, Ermənistan qoşunları işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərindən çıxarılmalı, hərbi işğal faktına son qoyulmalıdır.\nErmənistan-Azərbaycan münaqişəsinin həll edilməsi regionda davamlı sülh və təhlükəsizliyin bərqərar olunmasını təmin edir. Azərbaycana qarşı yürütdüyü destruktiv işğalçı siyasətin nəticəsidir ki, Ermənistan bu gün bütün regional layihələrdən kənarda qalıb. Münaqişənin həlli Ermənistanın da regional əməkdaşlıq proseslərinə inteqrasiyasına töhfə verə bilər”.


İqtisadi İslahatlar Elmi Tədqiqat İnstitutu elmi-tədqiqat işlərini davam etdirir - Report.az\nİqtisadi İslahatlar Elmi Tədqiqat İnstitutu elmi-tədqiqat işlərini davam etdirir\n1 Fevral, 2016 19:51\nBakı. 1 fevral. REPORT.AZ/ İqtisadiyyat Nazirliyinin İqtisadi İslahatlar Elmi Tədqiqat İnstitutu əvvəlki illərdə olduğu kimi, ötən ildə qeyri-neft sektorunun, regionların, sahibkarlığın, sosial sahələrin, ixrac potensialının artırılması, qısa, orta, uzunmüddətli proqnoz və planların tərtib olunması və s. sahələr üzrə elmi-tədqiqat və analitik təhlil işləri aparıb.\n“Report” İqtisadiyyat Nazirliyinə istinadən xəbər verir ki, Elmi Tədqiqat İnstitutu tərəfindən yoxsulluğun azaldılması və davamlı inkişaf, regionların 2014-2018-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafına dair dövlət proqramlarının icrası istiqamətində tədbirlər həyata keçirilib.\nElmi-tədqiqat işləri ilə yanaşı, İnstitut beynəlxalq təşkilat və maliyyə qurumları ilə birlikdə kadr potensialının gücləndirilməsi, birgə tədqiqat işinin aparılması, xarici əlaqələrin daha da genişləndirilməsi məqsədilə forum, konfrans, seminar, dəyirmi masa, təlim və s. tədbirlər təşkil edib.\nÖtən dövr ərzində BMT-nin iqtisadi qurumları, İslam İnkişaf Bankı, İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatı və s. maliyyə qurumları, o cümlədən inkişaf etmiş və inkişaf etməkdə olan ölkələrin iqtisadi yönümlü elmi-tədqiqat mərkəzləri ilə əməkdaşlıq davam etdirilib, müxtəlif sahələr üzrə birgə tədqiqatlar aparılıb.\nUniversitet-sənaye işbirliyi çərçivəsində İqtisadi İslahatlar Elmi Tədqiqat İnstitutu tərəfindən ali təhsil müəssisələrində texnoparkların yaradılması istiqamətində araşdırmalar aparılıb və hazırda bu istiqamətdə işlər davam etdirilir.\nBununla belə, sahibkarların maarifləndirilməsi məqsədilə “Loqistika terminlərinin izahlı lüğəti”, “Müəssisənin rəqabətqabiliyyətliliyini necə yüksəltməli?” və “İnnovasiya sual-cavabda” adlı yardımçı vəsaitlər hazırlanıb.


23 oktyabr 2018-ci il tarixində Azərbaycan Respublikasının Qətər Dövlətindəki səfiri Rəşad İsmayılov Qətər Xəbərlər Agentliyinin (QNA) baş direktoru Yusif İbrahim Əl-Maliki ilə görüş keçirib.\nGörüş zamanı Azərbaycan və Qətər arasında İnformasiya sahəsində əməkdaşlığın inkişafına dair fikir mübadiləsi aparılıb. Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi (AZƏRTAC) ilə Qətərin rəsmi informasiya agentliyi “QNA” arasında 2011-ci ildə imzalanmış Anlaşma Memorandumu çərçivəsində həyata keçirilən qarşılıqlı əməkdaşlığın səviyyəsindən məmnunluq ifadə olunub.\nSəfir ölkəmizdə medianın inkişafı ilə bağlı böyük işlərin görüldüyünü və bu sahəyə dövlət tərəfindən xüsusi qayğının göstərildiyini diqqətə çatdıraraq, informasiya sahəsində qarşılıqlı əməkdaşlığın ölkələrlə bağlı düzgün informasiyanın ictimaiyyətə çatdırılmasında önəmli rol oynadığını qeyd edib. AZƏRTAC-ın fəaliyyəti haqqında danışan səfir, agentliyin 7 dildə, o cümlədən ərəb dilində xəbərlər nəşr etdiyini nəzərə çatdırıb.\nY.Əl-Maliki, öz növbəsində, rəhbərlik etdiyi qurumun Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi ilə ikitərəfli və beynəlxalq müstəvidə çox yaxşı münasibətlərə malik olduğunu və hər iki qurumun rəhbərləri arasında mütəmadi olaraq görüşlərin keçirildiyini qeyd edib. O, 2018-ci ilin 25-26 oktyabr tarixində ölkəmizdə keçiriləcək Bakı Beynəlxalq Humanitar Forumundə özünün rəhbərliyi ilə “QNA” nümayəndə heyətinin iştirak edəcəyini xatırladaraq, ölkəmizlə informasiya sahəsində əməkdaşlığın inkişafında maraqlı olduqlarını bildirib.


Məhkəmə dinləmələrinin cədvəlini qura bilmirlər\n2022, 20 Yanvar, Cümə axşamı, Bakı vaxtı 18:18\n32 min nəfər həbs olunub.\nTürkiyənin ədliyyə naziri Bekir Bozdağ sentyabrın 28-də mətbuat konfransı keçirərək, çevriliş cəhdindən sonra 70 min adama cinayət işi açıldığını, 32 min nəfərin həbs olunduğunu bildirib. Nazir araşdırma nəticəsində əldə olunacaq məlumatlara əsasən yeni həbsləri istisna etməyib.\nƏN BÖYÜK MƏHKƏMƏ PROSESİ\ncbcnews-un bu haqda yazısının başlığı belədir: «Siyasi düşmənlərinin kütləvi həbsinin öhdəsindən gəlmək məqsədilə Türkiyə yeni məhkəmə binaları tikir».\n«The New-York Times» Bekir Bozdağ-a əsaslanaraq, hökumətin Ankara yaxınlığında yeni məhkəmə binası tikdirdiyini yazır. Nazir yeni binanın çevriliş cəhdində şübhəli bilinənlərin məhkəməsindən ötrü lazım olduğunu deyib.\n«AlJazeera» kanalı xəbər verir ki, çevriliş cəhdində günahlandırılanların məhkəməsi Türkiyə tarixində ən böyük məhkəmə prosesi olacaq. Bekir Bozdağ etiraf edib ki, məhkəmə proseslərinin necə həyata keçirəcəyi hələ tam bəlli deyil: «Rəsmilər dinləmələrin cədvəlini tərtib etməkdə çətinlik çəkirlər». O deyib ki, məhkəmələr bir yerdə deyil, ölkənin bütün şəhərlərində olacaq.\n«Deutsche Welle» yazır ki, Ankaranın müttəfiqləri, o cümlədən Birləşmiş Ştatlar və Almaniya Türkiyədə kütləvi həbslərdən narahatlığını ifadə etdiyini, amma Ankara təkidlə qanunun aliliyinin qorunduğunu bildirir.\nTürkiyədə iyulda baş verən çevriliş cəhdindən sonra hökumət kütləvi təmizləmələrə başlayıb. Cəhdin arxasında Amerikaya sığınmış Fethullah Gülen-in dayandığını deyən rəsmilər onun ardıcıllarının ya işdən çıxarılması, ya da həbs edilməsiylə bağlı qərarlar verirlər. Ordu, polis xidməti, ədliyyə, səhiyyə və təhsil sistemi də daxil olmaqla, müxtəlif sahələrdə çalışan 50 mindən çox adam işdən qovulub.\nGülen-in ekstradisiyasından ötrü Birləşmiş Ştatlara lazımi sənədlər göndərilib.\n«AlJazeera»nin məlumatına görə, Amerika rəsmiləri Ankaranın sorğusuna 2 günə cavab verməlidirlər.\n75 yaşlı Fethullah Gülen 1999-cu ildən Pensilvaniyada yaşayır. O, çevriliş cəhdiylə bağlı bütün ittihamları rədd edib.


14:00 04 Avqust 2020 360\nSabah Bakıda və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin axşama doğru bəzi yerlərdə qısamüddətli yağış yağacağı, şimşək çaxacağı gözlənilir.\nMilli Hidrometeorologiya Xidmətindən APA TV-yə verilən məlumata görə, gündüz mülayim cənub küləyi əsəcək.\nRayonlarda havanın əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin Böyük və Kiçik Qafqazın bəzi yerlərində şimşək çaxacağı, arabir yağış yağacağı, dolu düşəcəyi gözlənilir. Şərq küləyi əsəcək. Havanın temperaturu gecə 19-24, gündüz 30-35, dağlarda gecə 11-16, gündüz 20-25 dərəcə isti olacaq.\nTibbi-meteoroloji proqnoza görə, avqustun 5-6-da Abşeron yarımadasında iqlim normasına yaxın temperatur rejimi gözlənilir ki, bu da meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir.


'Cənub Qaz Dəhlizi'nə daha 3.3 milyard lazımdır\n«Azərbaycan «Cənub Qaz Dəhlizi» layihəsi üzrə maliyyə öhdəliklərinin 72 faizini icra edib». «Cənub Qaz Dəhlizi» Qapalı Səhmdar Cəmiyyətinin məlumatında belə bildirilir.\nAZƏRTAC-ın məlumatına görə, «Cənub Qaz Dəhlizi» QSC-nin mülkiyyətində olan iştirak paylarının maliyyələşdirilməsinə 2014-2020-ci illər üzrə tələb olunan 11.7 milyard dollar vəsaitdən bu il dekabrın 12-dək 8.4 milyard dollar ödənib. Bu 72 faiz deməkdir.\n«Cənub Qaz Dəhlizi» QSC 2014-cü ilin fevralında yaradılıb. Cəmiyyətin səhmlərinin 51 faizi dövlət mülkiyyəti olmaqla, İqtisadiyyat Nazirliyinə, 49 faizi isə SOCAR-a məxsusdur.\n«Cənub Qaz Dəhlizi»nin seqmentlərini «Şahdəniz-2», Cənubi Qafqaz Kəmərinin Genişləndirilməsi, TANAP (Trans Anadolu Kəməri) və TAP (Trans-Adriatik Kəməri) layihələri təşkil edir. Bu layihəyə ümumilikdə 40 milyard dollardan çox vəsait tələb edilir. Bu boru xətti Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorundakı «Şahdəniz-2» yatağından hasil olunacaq qazı Türkiyəyə və bu ölkədən də Avropaya çatdıracaq. Uzunluğu 3 min 500 kilometr olan «Cənub Qaz Dəhlizi» vasitəsilə ilkin mərhələdə Türkiyəyə 6 milyard kubmetr, Avropaya isə 10 milyard kubmetr qaz nəqli nəzərdə tutulur.\nAzərbaycan təbii qazının 2018-ci ilin ortalarında Türkiyəyə, 2020-ci ilədək isə Avropaya çatdırılması planlaşdırılır.


Hamiləlikdə pəhriz və qidalanmaq » Qadınla.Com - Qadınlar Birİncidir!\nHamiləlikdə pəhriz və qidalanmaq\nTarix: 8-09-2015, 18:00\nŞərhlər: Baxılıb: 1121\nBölmə: Qidalanma qaydaları, Hamiləlik\nHamiləlik müddəti bir qadının yaşaya biləcəyi, bəlkə də ilk və tək xüsusi prosesdir. O qədər xüsusidir ki, həyatındakı başqa heç bir hadisəyə bənzəməz. Nə ilk məktəbə başladığın günə, nə universitetə qəbul olduğunu öyrəndiyin ana, nə evləndiyin, nə məzun olduğun, nə ilk iş gününə; heç biri bir uşaq sahibi olmaq qədər insana həyat qaynağı ola bilməz. Həyatın bu ən əhəmiyyətli mərhələsinin əlbəttə ki, çətin bir prosesi də vardır. Bu müddət içində qadın həm özünə, həm körpəsinə yaxşı baxmalıdır. Həyatın hər dövründə problem yaradan kilo problemi hamiləlik müddətində də hamilə qadına əlavə problemlərdəndir. Hər bir hamilə qadının az və ya çox mütləq çəkisi artır. Çəki artmağı isə hər bir hamilə qadında fərqlidir. Çünki hər kəsin özünə xas bir maddələr mübadiləsi, genetikası, həyat tərzi, həyat tempi, fiziki xüsusiyyətləri var.\nBütün bu fərqliliklərə bir də hamiləlik yaşı, hamiləliyin riskli olub olmadığı, körpənin böyümə sürəti kimi faktorlar əlavə olunduqda, bir hamilə qadın üçün kilo alıb-vermək vəziyyəti olduqca spesifik hala gəlməkdədir. Bu səbəbdən hamiləlik hər qadın üçün tam fərqli bir təcrübədir. Hətta eyni qadın üçün iki hamiləliyi bir-birindən tamamilə fərqli keçə bilər.\nHamiləlikdə qadınların çəkilərinin artması müxtəlifdir. Məsələn: bəzi hamilə qadınların hamiləliyin ilk həftələrində çəkiləri birdən birə sürətlə artır, sonra isə sürətləri yavaşlayır. Bəzi hamilə qadın ilk aylarda ürək bulanmasına görə çəkiləri az artır və ya heç artmır və hətta bəzən çəkiləri azala bilir. Bəzi hamilələrin isə hamiləlik müddətində çəkiləri sürətlə arta bilir. Və bu vəziyyət qadınlarda böyük bir problem yaradır. Həyatı boyunca çəkisinin atmaması üçün pəhriz edən, düzgün qidalanan, idman edən, müxtəlif çəki azaldıcı üsullara müraciət edən hamilə qadının etdiyi bütün səylər bir anda yox olur. Amma hamilə qadın bunu unutmamalıdır ki, bir fərdi dünyaya gətirməyin verdiyi xoşbəxtlik, qürur hər şeyə dəyər. Bu hamiləlikdə ürəyi nə istəsə yeməli, istədiyi qədər kilo almalı mənasına əlbəttə ki, gətirməz. Amma bir insanın ən xoşbəxt olduğu, ən doyunca yaşaması lazım olan müddət heç şübhəsiz ki, hamiləlikdir. Hamiləliyi bəzi sərhədlər içində tutmaq sağlam bir körpə və doğum üçün çox əhəmiyyətlidir.\nHamiləlikdə pəhriz saxlamaq heç bir həkim ya da insan tərəfindən tövsiyyə olunmur. Amma hamilə bir qadın özünə uyğun pəhriz saxlaya bilər. Hamiləlikdə pəhriz dedikdə ağla ilk öncə normal mənasıyla çəki azaltmaq gəlməməlidir. Hamilələr də özlərinə aid bir qidalanma nizamı meydana gətirə bilər. Bu qidalanma nizamı yəni pəhrizin ilk məqsədi hamilə olan qadının çəkisinin həddindən artıq artmamasının qarşısını almaq, nizamlı və yavaş şəkildə lazım olduğu qədər çəkisinin artmasını təmin etmək olmalıdır. Hamiləlikdə qidalanma şəkli əsla qida növlərindən qaçınmaq olmamalıdır. Hamiləlikdə qidalanma yəni pəhriz hər şeydən lazım olduğu qədər yemək şəklində olmalıdır. Çünki hamilə bir qadına heç bir şeyi qadağa qoymaq olmaz. Hamiləlik vəziyyəti səbəbindən normalda yemədiyi bir şeyi yemək istəyə bilər. Bu xüsusiyyət hamilə qadında ifraz prolaktin, progesteron hormonlarından irəli gəlməkdədir.\nHamiləlikdə yüksələn bəzi hormonlara görə hamilə qadında mədə bulantıları, mədə yanmaları şikayətlərindən ötəri hamilə qadın nizamlı qidalana bilmir və nəticədə zəifləyir. Bu bulanma şikayətləri bəzən hamiləliyin ilk aylarında olur, bəzən isə doğuma qədər davam edə bilər. Buna görədə hamilə qadın hamiləliyin sonunda çəkisi çox az artır. Lakin bu istənilən bir vəziyyət deyil, çünki körpənin 40 həftə boyunca çəkisi nizamlı artmalı və inkişafı tələb olunur. Hamilə qadın bətnində daşıdığı körpəsini göbək bağının köməyiylə bəsləyir. Bu göbək bağı ilə körpə, ananın yediyi hər qidanın qana keçmiş şəkliylə qan ilə qidalanır. Bu səbəbdən körpə, inkişafı üçün lazımlı hər cür vitamin, mineral, zülal, karbonhidrat, yağ kimi qida qruplarını qan vasitəçiliyi ilə alır.\nSağlam bir şəkildə gedən hamiləlikdə qadınlar 9 ilə 13 kilo arasında kilo artıra bilərlər. Bundan çox və ya az çəki artımı həm ana həm körpə üçün risk meydana gətirə bilər. 9 kilodan az kilo alarsa ana namizədləri müxtəlif səbəblərdən ötəri yaxşı qidalanmamış və bu səbəbdən körpəsini də yaxşı qidalandıra bilməmişdir. 13 kilodan çox kilo alan hamilə qadınlarda isə həm doğum çətin olur, həm də körpənin çox kilo almasına səbəb olur. Bundan əlavə çox kilo alan ana namizədləri doğumdan sonra bu kiloları azaltmaqda çətinlik çəkə bilərlər. Bu səbəbdən asan doğum etmək, doğum sonrası körpəsinə daha yaxşı baxa və öz psixologiyası baxımından ideal kilo almaq hər hamilənin məqsədi olmalıdır. Çox kilolu doğan körpələrin gələcəkdə şəkər, təzyiq, ürək, obezitə xəstəliklərinə tutulma riskləri artmaqdadır.\nÜmumiyyətlə hamiləlik müddətində alınan kiloların təxminən 4-5 kilosu doğumdan dərhal sonra gedir. Bu 4-5 kilo; körpənin kilosu, suyu, ananın bədənindəki şişdir. Hamiləlikdə təxmini 10 kilo alan bir ana üçün bu rəqəm aldığı kiloların sayının yalnız yarısıdır. Bu səbəbdən doğumdan sonra da ana, bəslənmə nizamına yəni pəhrizinə diqqət etmək məcburiyyətindədir. Bunu edərkən əlbəttə ki, körpəsini əmizdirdiyi unutmamalıdır. Aldığı kiloları çox sürətli verməyə çalışan ana, doğum əsnasında itirdiyi enerjini geri ala bilməz, körpəsini bol südlə əmizdirə bilməz. Bu səbəbdən ana sağlamlığını itirsə körpə də onun qədər bundan təsirlənər. Doğum sonrasında ananın edəcəyi ən təsirli kilo vermə metod əmizdirməkdir. Elmi olaraq da əmizdirmək enerji yandırır, kalorinin zəifləməsinə gətirib çıxarır. Əmizdirən bir ana gündə 500- 1000 ml süd verir.Əmizdirərkən ana, verdiyi hər 1 ml süd üçün 3 kalori enerji xərcləyər. Bu səbəbdən əmizdirən ana gündə ən az 1500 kalorilik enerji sərf edir. Bu da təxminən 140 dəqiqə orta tempdə gedişə bərabər gəlməkdədir. Yəni əmizdirən ana heç idman etməsə belə gündə 1500 kalori xərcləyər. Bu səbəbdən bu da onun aldığı kiloları nizamlı olaraq verə bilməsi mənasını verməkdədir. Doğumdan sonra ana normal doğum etdisə 1-2 həftə içində, keysəriyyə doğum etdisə 1 ay içində yavaş tempdə idman etməyə başlaya bilər. Yalnız doğum edən qadınlar üçün deyil bütün insanlar üçün edilməsi şərt olan idman sayəsində ana həm artıq çəkilərdən xilas ola bilər, həm də körpəsinə daha məhsuldar şəkildə baxa bilər.\nRiskli hamiləliklərin xaricində hər hamilə idman edə bilər. Hamiləlikdə əlbəttə ki, ağır idman növləri təklif edilməz. Yüngül tempdə gediş, yenə yüngül tempdə üzmə hamiləlikdə edilən idmanlardandır. Hamiləlikdə nizamlı edilən idman, çəkinin artmasını yavaşladır və eyni zamanda doğuma köməkçi olur. Hamiləlikdə idman ilə birlikdə balanslı qidalanma sayəsində həddindən artıq çəki artmasına maneə törədir. Hamiləlikdə qidalanmada əhəmiyyətli olan keyfiyyətli qidalarla qidalanmaqdır. Məsələn: zülal qrupundan yumurta, süd, qatıq, pendir, qırmızı ət, ağ ət hamilələr tərəfindən nizamlı istehlak edilməlidir. Tərəvəz qrupundan isə kök, pomidor, balqabaq, göyərti, kərəviz, kəvər, təzə paxla, barbunya kimi qidalar keyfiyyətli yeməklərdir. Xəmir işləri, çörək, qızartmalar, şəkərli qidalar, yağlar yalnız hamiləlikdə gərəksiz çəki artmasına gətirib çıxarır. Bundan əlavə bu qida qrupları çox qəbul edildikdə hamiləlikdə təhlükəli olan şəkər xəstəliyinə səbəb ola bilər. loading... 0\nHamiləlikdə canınızın hər istədiyini yeməyin


Google dünyanın ən bahalı brendi seçilib » 3w.LeGenD.Az | Əfsanə olmaq istəyən bizimlədi... | Eurovision 2013, Geyimler, sac duzumleri, mentiq, aforizmler, animasiyalar, sekiller, avatarlar, menali sozler, maraqli, dadli tortlar, mp3, video\n"Brand Finance" konsaltinq şirkəti ənənəvi olaraq "Dünyanın ən bahalı 500 brendi" reytinqini dərc edib\nHesabata əsasən dünyanın ən bahalı brendi “Google”dır.\n“Google” bu reytinqdə ötənilki lider – dünyanın ən böyük mağazalar şəbəkəsi olan “Walmart”ı (bu il 3-cü yerdədir) üstələyib. Hesablamalara əsasən “Google” brendinin bazar qiyməti 44,3 milyard dollar təşkil edir. “Google” şirkətinin ümumi bazar dəyərinin 143 milyard dollar olduğunu nəzərə aldıqda belə məlum olur ki, şirkətin dəyərinin 31%-i onun adının hesabınadır.\nSiyahıda ikinci yeri ABŞ-ın digər informasiya texnologiyaları nəhəngi – “Microsoft” tutur. Şirkətin brend kimi dəyəri 42,8 milyard dollardır.\nAdının dəyərinə görə sonrakı yerləri “Walmart” (36,22 milyard dollar), IBM (36,16 milyard dollar), “Vodafone” (30,67 milyard dollar), “Bank of America” (30,62 milyard dollar), GE (30,5 milyard dollar), “Apple” (29,54 milyard dollar), “WELLS FARGO” (28,94 milyard dollar), “AT&T” (28,94 milyard dollar) şirkətləri tutur.\nHesabata görə, dünyanın ən bahalı maliyyə brendi “Bank of America”dır. (Ümumi siyahıda 2010-cu ildəki 12-ci yerdən bu il 6-ya qalxıb). Bu sahədə ötənilki lider - Britaniyanın HSBC qrupu ikincidir. (Ümumi siyahıda 2010-cu ildəki 8-ci yerdən bu il 11-ə düşüb).\nYerdəyişmələrə gəlincə, HP və “Toyota” brendləri 4 pillə geriləyərək 13-14-cü yerə düşüb. Ən ciddi geriləmə “Coca-Cola”da baş verib. Ötən il dünyanın 3-cü brendi sayılan “Coca-Cola” indi 16-cıdır. “Nokia” brendi isə dəyərini 2 dəfədən çox itirərək siyahıda 21-ci yerdən 94-ə enib\nDünyanın ən bahalı klublarının adı açıqlandı\n17 fevral 2012 21:31\n2 aprel 2011 21:13\n1 aprel 2011 17:11\n26 mart 2011 18:04\n26 mart 2011 15:40\n26 mart 2011 12:55\n26 mart 2011 12:48


Almaq Deechooll 2x Avtomobil Led Işıqlar Lampa üçün Vw транспортер т5 т6 2010+,ağ Drl əleyhinə Işıqlar üçün Volkswagen т5 т6 ön Dönmə - Avtomobil Faraları / Xaricdetehsil.news\nEtiketlər: транспортер T5 Сид, T5 ağ led, Фольксваген Т5 транспортер fənərlər, Ucuz транспортер T5 Сид, Yüksək keyfiyyətli T5 ağ led, Çin VW Т5 транспортер təchizatçılar işıq.\n2x1156 180 dərəcə P21W ba15s biri 15SMD Canbus led lampaları daxili intellektual IC giriş cari, ayrılığı tələb Samsung chip, yüksək parlaqlıq, aşağı temperatur, uzun müddət alüminium radiator yüksək keyfiyyətli super optika şin CAN soyuq deyil, bir səhv super yüngül, xüsusi işıq intensivliyi, hər bir led var 15х Samsung chip yoxdur sarı rəng daha plug n 'play quraşdırılması (çox asanlıqla) çox uzun saxlama müddətinə diqqət: bu original təcrübəsi VW, amma yalnız uyğun məhsulları üçün yuxarıda göstərilən nəqliyyat vasitələri. Diapazonu:işıq növbəsində siqnal,yüngül ayaq,işıq əyləc габаритных işıqlar,ehtiyat işıq və s.\nSiz almaq nə ??\nBu, bizim Сид sened üçün\nQuraşdırma sonra, o göstərə bilər, kimi edin\nHaqqında çatdırılma və ödəniş\nTəsdiq edin olub-malı sizin tələblərinə cavab almaq əvvəl.\n3.Biz yalnız gəmi üçün подтверженному ünvanında sifarişin . Sizin üçün ünvan etməlidir üst-üstə\nsizin e-poçt ünvanı.\nGöndərmə mənə. dəyişə bilər ,lakin biz həmişə seçirik ən sürətli və stabil bir U üçün .\n4. Göstərilən şəkillər yoxdur faktiki деталя və sened üçün yalnız .\nŞəkillər götürülmüşdür real predmetinin, lakin ola bilər ki, kimi bir şey fərq rəng üçün işıq və müxtəlif partiyaların, xüsusilə bəzi modelləri nümayiş faktiki element və\nyalnız sened üçün.\n5.Vaxt keçmək xidmət təmin daşıyıcı və istisna викэнды və bayramlar .\nO, dəyişə bilər , xüsusilə bayramı zamanı .\n6.əgər siz heç bir var sizin yükü sonra 30 gün müddətində ödənilməsi , xahiş edirik, bizimlə əlaqə saxlayın .Biz sizin daşınması və alacağıq əvvəl sizə mümkün qədər tez .\nBu adı kimə etibar etmək olar .\n7.Vəziyyətinə görə ehtiyatlarının və fərq zonalarının , biz seçəcəyik gəmi sizin detal bizim ilk mövcud пакгауза üçün sürətli çatdırılması.\n8.Biz öz üzərimizə götürürük görə məsuliyyət xərcləri, rüsum və vergilər , hər hansı digər idxal haqqı , gecikmələrə səbəb idxalı müştəri.\n1. Ola bilər siz bizimlə əlaqə saxlaya 7 gün ərzində qaytarmaq və mal 30дней sonra onu almaq .\nƏgər yerləşir, sizin malik daha 7 gün hesab istifadə .\nbizə çox təəssüf ki, biz vermək sizə qaytarılması və ya dəyişdirilməsi .\nÇünki bu təsir, bizim ikinci satış.\n2.Bütün qaytarılan əşyalar olmalıdır orijinal qablaşdırma və siz bizə təqdim göndərilmə izleme nömrəsi , konkret səbəbi qaytarılması üçün və sizin po.\n3.Biz qaytaracağıq sizin tam məbləğdə uduş Teklif alarkən деталя öz ilkin vəziyyəti və qablaşdırma bütün maddələr və aksesuarlar sonra ləğv müqavilə ilə Xaricdetehsil.news bizdən .Ya siz, müəyyən seçmək olmalıdır əvəz.\nGöndərmə dəyəri alıcılar üçün .\n4.Biz daşıyan bütün göndərmə dəyəri, əgər məhsul kimi reklam.\n1.12 ay məhdud zəmanət istehsalçı üçün qüsurlu məmulatı\n( maddələr istisna olmaqla, zərər və ya yanlış aldıqdan sonra )\nAksesuarları ilə gəlir 3-aylıq zəmanət.\n2. Qüsurlu elementləri olmalıdır məlumat verdilər və geri zəmanət müddəti ərzində\n(və orijinal qablaşdırma ,əgər bu mümkündür ), siz bizə lazımdır ki, qüsur və\nbizə sizin P. O. . BİZ HEÇ BİR TƏMİR VƏ YA ƏVƏZ ELEMENTLƏRİ MÜDDƏTİ BİTMİŞ ZƏMANƏT.\nƏgər siz razı yuxarıda -siyahı strategiyaları alış-bizim mağaza.\nbiz dəstəkləyirik yüksək keyfiyyət standartları və çalışsın ki, 100% müştəri məmnuniyyətini.\nRəy bizim üçün çox vacibdir .\nBizimlə əlaqə saxlayın Qarşısında verirsiniz bizə\nNEYTRAL VƏ YA MƏNFİ RƏY.\nMümkün məsələləri həll etmək üçün, əgər biz donnot bilmək onların haqqında.\n1.Maddə Yoxdur.: 1156 ba15s biri 180dgree ön поворотники led lampaları\n9. İstifadə: park ,isə öz növbəsində siqnal...\n3.Material : Lövhələr şüşə lif zəncir\nLumens: Сид 750lm\n4.İstehsalçı Led Chip : Samsung\nFirma Adı : deechooll\n5.Gərginlik : 12В DC\n7.Yuva: 1156 P21W ba15s 180 dərəcə\nИспуская Rəngi: Qırmızı, Ağ\n6.İstehsalçı Led Chip : Samsung 15SMD\n10.Sertifikat: İSO 9001\nMalın Çəki : 0.15\nModel Adı : ЖБ-Транспортер-1156-2\nModel "Volkswagen" : Транспортер\n2.Rəngi : ağ/qırmızı\n8.LM: Сид 750lm\nIJDM avtomobil 7440 Сид yoxdur hiper Flash янтарно-sarı 48-smd-nin 3030 aparırdı Т20 w21w bu 1156 BAU15S 7507 led lampaları üçün siqnal dönmə işıq,Canbus avtomobil\nQeyd: bizim detalları ilə gəlib pərakəndə qutusuna. Bu səhifə var bir cüt (2 ədəd) iJDM yalnız olmadan flash hiper yüksək gücü 21W янтарно-sarı 7440 w21w bu т20/S25 geri 1156 ba15s biri 7507/BAU15S 7507 PY21W 1156PY çıxardı əvəz lampaları üçün avtomobillərin ön və ya arxa siqnal dönmə işıq (no-load direnci tələb olunur), led dönmə əvəz lampa xüsusiyyət\n﷼1 474 096 ﷼1 105 677\n12, 16, yüksək enerji led flash işıq yanğınsöndürən flashing polis fövqəladə təhlükəsizlik xəbərdarlıq atəşi pulsuz flash-avtomobil yük maşını çatdırılması 1 ədəd\nSalam görə sağ olun bax bu səhifənin ki, bəlkə də siz seçin, sizin xeyir məhsulun burada biz əminik, biz təmin edəcəyik, sizə yaxşı keyfiyyətli,sürətli forwarding və professional xidmət üçün müştəri vaxt sərf! 12, 16, yüksək enerji led flash işıq yanğınsöndürən flashing polis fövqəladə xəbərdarlıq təhlükəsizlik, yanğından Flash avtomobil arabaları Xüsusiyyətləri:\n2шт 1157 BAY15D P21/5 Vt 12smd azn обломоками Cree 5630 5730 led qırmızı avtomobil quyruq lampaları stop-siqnalları avtomatik duman əleyhinə işıq\nXüsusiyyətləri: 100% yeni. Bu edəcək 360 dərəcə рефрактор. Artırmaq görünürlüğünü hərəkət edərkən gecə vaxtı. Super ultra parlaq smd-nin LED yüksək səmərəlilik. Asan quraşdırma,heç də hər hansı bir dəyişiklik etmək lazımdır,yalnız plug &play. Üçün əvəz işıq arxa növbəsində, stop-siqnalları


General - deputatın arvadı və qızı Bakıda bir gündə 12 mənzili hansı yollarla alıb? – TƏFƏRRÜAT\nBu gün düşmənin neçə döyüş texnikası məhv edilib?(VİDEO)\nHansı məktəblərdə tədrisin həftədə beş dəfəyə keçiriləcəyi bilindi – RƏSMİ\n12 Yanvar 2020, 23:56\nGeneral – deputatın arvadı və qızı Bakıda bir gündə 12 mənzili hansı yollarla alıb? – TƏFƏRRÜAT\nBakının Nəsimi rayonu, Dilarə Əliyeva küçəsi, 717-ci məhəllənin sakinləri sabiq deputat, general Əliağa Hüseynovun onlara məxsus 12 mənzilə göz dikdiyini iddia edirlər.\nSöhbət sözügedən ünvanda “İdeal -V” MMC tərəfindən inşa edilən çoxmərtəbəli binadan gedir. Hələ bina inşa edilən zaman şirkətin təsisçisi İsa Məmmədov və direktoru Çingiz Məmmədov eyni mənzili bir neçə nəfərə satıblar.\nİyirmiyə yaxın mənzil sahiblərinin Baş Proluror yanında Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Baş İdarəsinə şikayətlərindən sonra onların hər ikisi həbs olunub. İsa və Çingiz Məmmədovların eyni mənzilləri ayrı-ayrı şəxslərə sataraq 3 milyon 206 min manat məbləği ələ keçirmələri müəyyən edilib. Törətdikləri cinayət əməlinə görə İ.Məmmədov 11 il, Ç.Məmmədov isə 10 il müddətinə azadlıqdan məhrum ediliblər. Şirkətin təsisçisi və direktoru həbs olunduqdan sonra bina sakinləri tərəfindən “Nəsimi 19” mənzil mülkiyyətçilərinin müştərək cəmiyyəti yaradılıb. Sakinlər özləri şəxsi vəsaitləri hesabına binaya su, qaz, elektirik xətti çəkiblər, yarımçıq binanın təmirini başa çatdırıblar.\nVirtualaz.org-a müraciət edən sakinlər deyiblər ki, təzəcə hər şey qaydasına düşübmüş, amma bu dəfə də iki yeni sakin “ortaya çıxıb” və həmin binadan birdən-birə 12 mənzilə sahib olduqlarını iddia edib. Yeni sakinlər mülkiyyət hüquqlarının tanınması ilə bağlı Nəsimi rayon Məhkəməsinə müraciət ediblər.\nSakinlərin dediyinə görə, onların mənzillərinə iddialı olanlar keçmiş baş hərbi komissar, ehtiyatda olan general-leytenant, Milli Məclisin 4-cü və 5-ci çağırış deputatı Əliağa Hüseynovun həyat yoldaşı Elmira Hüseynova və qızı Esmira Əliyevadır. E.Hüseynova və E.Əliyeva bu binada üç ayrı mərtəbədə yerləşən 12 mənzilin sahibi kimi binanın texniki-tikinti ekspertizası bəhanəsi ilə Nəsimi rayon Məhkəməsində mülki iddia qaldırıblar. Halbuki, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmünə əsasən həmin mənzillərdə məhkəmənin hökmü ilə təsdiq olunmuş sakinlər yaşayır…\nÖtən il sentyabrın 17-də Nəsimi rayon Məhkəməsində hakim Ramin Xəlilovun sədrliyi ilə hər iki şəxsin mülkiyyət hüququnun tanınması ilə bağlı iddiaya baxılıb. Məhkəmə iddianı rədd edib və 12 nəfər sakinin xeyrinə qətnamə qəbul olunub.\n“12 nəfərin evinə göz tikən millət vəkili, general Əliağa Hüseynov haqqında mətbuatda narazılıqlarımızı bildirmişdik. General bu məsələ ilə bağlı açıqlama verib dedi ki, mənzilləri “halal pulla” alıblar və hər şey məhkəmədə həll olunacaq. Necə olur ki, Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Baş İdarəsi istintaq işi açır, bu istintaq işində bütün saxta sənədlər yoxlanılır, “İdeal –V” və “Alyans-Z” arasında üzləşmələr olur. Amma binanın həqiqi sakinləri və zərərçəkənlər istintaq, ekspertiza və məhkəmə əsasında aşkar olunduğu halda 12 ildən sonra bu deputat hardansa saxta sənədlərlə üzə çıxır və sadə xalqı yaşadıgı evdən köçürmək istəyir? Yəni, bu generalın Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Baş İdarəsinin apardığı istintaq işinin nəticələrinə şübhəsi var? Niyə Koppupsiya İdarəsinin apardığı istintaq zamanı onun müqavilələri həqiqi çıxmayıb, əgər bu müqavilələr düzgündürsə niyə ona istintaq və məhkəmə tərəfindən həqiqi sakin kimi təsdiqləyici sənəd verilməyib? Niyə ikili mənzilinin həlli üçün yenidən istintaq işinin aparılmasını tələb etmir, binanın texniki-tikinti ekspertizası bəhanəsi ilə Nəsimi rayon məhkəməsinə mülki məsələ ilə bağlı müraciət edir? Guya, binanın suyu, işığı, barəsində məlumatlar əldə edir?”- sakinlər sual ediblər.\nBina sakinlərin deyiblər ki, istintaq və məhkəmə araşdırmaları zamanı zərərçəkən və həqiqi sakinlər müəyyən edilib. Bu qadınlar onlara məxsus müqavilə ilə üzə çıxmayıb, sakinlərin heç biri onları tanımayıb: “Bu 12 ildə harada olublar? İndi iddia edirlər ki, guya 2007-ci ildən bu binadan mənzil alıblar. Görəsən deputat bu 12 ildə 12 mənzilini niyə “unudubmuş?” Bəs Korrupsiya İdarəsində istintaq aparılan zaman harada idilər? Deməli, bu mənzillərlə bağlı yetərincə sübutu olmadığından mülki məsələni qaldıra bilməyiblər. Bəlkə general Əliağa Hüseynov tutduğu vəzifəyə arxalanıb məhkəməyə təzyiq etmək istəyir? Axı hansı pullarla, hansı maaşla deputat bir gündə 12 mənzili alıb?”.\nSakinlər həmçinin bildiriblər ki, Korrupsiya Qarşı Mübarizə Baş İdarəsində 12 nəfərin müqavilələri təsdiq olunub, qarşı tərəfin müqavilələri və mədaxil orderlərinin isə saxta olması aşkarlanıb. Bu məqsədlə də generalın kürəkəni Elçin Əliyev adıçəkilən idarəyə çağırılıb. E.Əliyev “İdeal –V” və “Alyans-Z”-nin rəhbərliyi ilə üzləşdirilib. Üzləşmə nəticəsində məlum olub ki, generalın kürəkəni öz bacısının əri Rauf Kərimova (Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmü ilə dələduzluqda və mənimsəmədə təqsirləndirilərək 13 il 11 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilib-red.) faiz qarşılığında 2005-2006-cı illərdə borc pul verib. Sonuncu da “İdeal –V”MMC ilə müştərək qaydada, D.Əliyeva küçəsində inşa olunan binanın 12 mənzilini aldığı borcun təminatı kimi qaynı Elçin Əliyevə verib.\nİstintaq zamanı məlum olub ki, E.Əliyev əslində həmin mənzilləri almayıb, real olaraq “İdeal –V” MMC və “Alyans-Z”-MTK-nın kassasına nağd pul ödəməyib, mənzillər ona faiz qarşılığına R. Kərimova verdiyi borcun təminatı kimi verilib. Həmçinin E.Əliyeva və E.Hüseynova adlarına tərtib edilmiş saxta müqavilələr E.Əliyev tərəfindən imzalanıb, mənzil satışında səlahiyyəti olmayan şəxs, İ. Məmmədov tərəfindən imzalanaraq onlara verilib.\nHazırda E.Əliyeva və E.Hüseynova Nəsimi rayon Məhkəməsinin qərarından apellyasiya şikayəti veriblər. Apellyasiya şikayətinə yanvarın 24-də Bakı Apellyasiya Məhkəməsində hakim Məmməd Məmmədovun sədrliyi ilə baxılacaq.\nSakinlər baş verənlərlə bağlı prezident İlham Əliyevə və vitse prezident Mehriban Əliyeva müraciət edərək onlara köməklik göstərilməsini xahiş ediblər: “Sizdən xahiş edirik ki, xalqa qarşı dələduzluq edən sabiq deputatın qeyri qanuni əməllərinə qarşı tədbir görülməsi və bu iş üzrə Apellyasiya Məhkəməsini nəzarətə götürülməsini müvafiq orqanlara tapşırasınız”.\n30 Sentyabr 2020, 21:48\n30 Sentyabr 2020, 21:31\n30 Sentyabr 202021:48\nDonald Gerye: “Azərbaycan xalqı öz Vətəni uğrunda döyüşür”\n25, Sentyabr - 15:491293\n25, Sentyabr - 15:47967\n25, Sentyabr - 12:03950\n27, Sentyabr - 17:47699\n25, Sentyabr - 14:27692\n04, Sentyabr - 18:312926\n17, Sentyabr - 18:352531\n16, Sentyabr - 10:342237\n04, Sentyabr - 18:172212\n14, Sentyabr - 15:041878


🥇 ▷ Ninja problemin bir həlli var Fortnite Turbo bina » ✅\nNinja problemin bir həlli var Fortnite Turbo bina\nStreamer Tyler 'Ninja' Blevins Epik Oyunlarını Turbo Binasını geri qaytarmağa məcbur etmək üçün mükəmməl bir yol tapa bilərdi. Fortnite – Oyunun ümumi boykotu.\nEpic Games, populyar Battle Royale başlığından Turbo Binanı çıxarmaq da daxil olmaqla 10.20 versiyası yeniləndikdə oyunçuları, axınları və icma üzvlərini işdən çıxarır. Əli 'Mif' Kabbani TSM qərardan çox üzüldü.\nEpic Oyunlarında dəyişiklik səbəbi ifadə edilərkən 0,5 İkinci oğul 0, 15 saniyə, aşağı ping oyunçularının başqalarına nisbətən qazanclarını azaltmaqdır, bu ictimaiyyəti qane etmədi və indi ninjalar tərtibçilərin qərarlarını ləğv etmək üçün bir həlliniz ola biləcəyini düşünürlər.\nNinja qarışıq şou zamanı boykot fikrini müzakirə edir. Kredit: Ninja\nSəsləndiricinin qarışdırıcısı əvvəlcə "hər streamer artıq oynamır və hər YouTuber artıq məzmun daşımır" dedi, lakin Epic Games hələ qərarı ləğv etməyəcəkdir.\nNə qədər çox ninjalar oynasa, o qədər boykot düşüncəsinə dönür və bir ideyanın praktik olması üçün nələrin baş verəcəyini müzakirə etməyə başlayır.\n"Bu maraqlı bir test olacaq. Bir həftədir Nağd pul Kubokunda peşəkar oyunçuların olmadığını düşünün" dedi 28 yaşlı. "Hamısı Fortnite İlə axın 2.000 və ya daha çox tamaşaçı: "İki həftə oynamayacağıq və iki həftə yayımlanmayacağıq" deyirlər. ""\n"Biz qanuni olaraq bir birlik yaratmalıyıq. Hamımız DM qrupunda bir olsaq, həqiqi olaraq" Yenə oynamayacağıq "deyə bilərik. Ninja dedi. Pul üçün eynək atmırıq və yarışmayacağıq.\nKlip mobil istifadəçilər üçün başlayır 1: Axşam 8:00\nƏn böyük FortnitePita'nın bir çoxu Battle Royale oyununu müvəqqəti olaraq tərk etdi və bir çoxu Minecraft və ya WoW Classic yayımlayır, çünki oyunçular və inkişaf etdiricilər arasındakı məyusluq artmaqda davam edir.\nQrup könüllü olaraq boykot edərsə Fortnite Görülməmiş olsa da, Ninja, şübhəsiz ki, fikir haqqında bir az düşünür.


Bakıda 3000 manata dünyanın ən kiçik meymunu satılır – AgroExpert-Kənd Təsərrüfatı Portalı\nOktyabr 5, 2018 Oktyabr 5, 2018 AgroAdmin\t0 Comments\t3000 manata meymun, Bakıda, barmaq meymun, meymun satılır, sifarişlə meymun\nBakıda sosial şəbəkələrin birində barmaq meymunu 3000 manata sifarişlə 5 günə gətirildiyi haqqında elan verilib. Agroexpert.az sevimli heyvan kimi barmaq meymununu saxlamaq istəyənlər üçün bu növ meymun haqqında araşdırmanı təqdim edir.\nBarmaq meymun, ya da cırtdan ipək meymunu Cənubi Amerikadakı yağış meşələrində (Braziliya, Kolumbiya, Ekvador, Peru və Boliviya) yaşayan kiçik bir meymun növüdür.\nDünyanın ən kiçik meymunu adıyla tanınan barmaq meymunun ağırlığı 100 qramdan bir az artıqdır.\nBarmaq meymunlar daha çox 2-9 arasında dəyişən sayda qruplar halında yaşayırlar. Qrupa dominant kişi liderlik edir. Qruplar adətən ailə üzvlərindən ibarət olsa da , bəzi hallarda 1-2 ailədən kənar yetişkin meymun da qrupa üzv ola bilər. Qrup üzvləri qarışıq bir səs, kimyəvi və işarələr sistemi vasitəsi ilə ünsiyyət qururlar.\nBarmaq meymunların bədənlərinin uzunluqları 11.7 -15.2 santimetr arasında dəyişir, bədənlərindən daha uzun olan quyruqlarının uzunluqları isə 17.2 – 22.9 santimetr arasındadır. Orta hesabla yetişkin bir barmaq meymunun ağırlığı 100 qramdan bir az artıqdır. Meymunun bədəni tünd qəhvəyi, qızılı rəngi, narıncı, boz, ağ və qara tüklərdən ibarətdir.\nBaşlarını 180 dərəcə döndərən bu növ meymunlar, sahib olduğu pəncəyə bənzər iti dırnaqları ilə ağaclara rahatlıqla dırmaşa bilirlər. Dörd ayaq üstündə gəzən bu meymun növü, budaqlar arasında 5 metrə qədər olan məsafələri tullanaq keçir. Balaca meymunlar daha çox ağac qatranı qidalanırlar, bundan başqa həşəratlar və meyvələrlə də qidalanırlar.\nBarmaq meymunların müəyyən cütləşmə dövrü yoxdur, ildə bir dəfə əkiz və ya iki ayrı doğuşu gerçəkləşdirirlər. Barmaq meymunlar adətən monoqamdırlar (bir fərdin yalnız bir əks cinslə yaşaması).\n← Müasir kombaynla pambıq sahələrində…\nLəzzətli şokoladlı rulet (RESEPT) →


Artsrun Ovannisyanı döydülər\nEv Cəmiyyət Artsrun Ovannisyanı döydülər\nErmənistan Müdafiə Nazirliyinin keçmiş nümayəndəsi Artsrun Ovannisyan Qarabağla bağlı üçtərəfli bəyanat imzalandıqdan sonra hücuma məruz qaldığını açıqlayıb.\nO, bu barədə öz feysbuk hesabında məlumat verib. Ovannisyan 9 noyabrdan etibarən davamlı təhdidlər aldığını, lakin bunlara cavab vermədiyini və hətta polisə də müraciət etmədiyini deyib.\n“Dünən gecə iki nəfər mənə hücum etdi. Onları dəf edə bildim. Heç kimdən qorxmuram və heç kimi özümə düşmən hesab etmirəm. Lakin ölüm təhdidi olduğu və məni izlədikləri üçün polisə müraciət etməliyəm”,- deyə Ovannisyan qeyd edib.\nXatırladaq ki, 9 noyabrda səhhəti kəskin şəkildə pisləşən Ovannisyan huşsuz şəkildə tibb mərkəzinə yerləşdirilmişdi. İmzalanmış bəyanatın xəbəri yayıldıqdan sonra Ovannisyan öz feysbuk səhifəsində “Kaş özümə gəlməsəydim”,- deyə münasibət bildirmişdi.\nNoyabrın 11-də vəzifədən getdiyini, bundan sonra elmi fəaliyyətlə məşğul olacağını bildirmişdi.\nƏvvəlki məqaləDağlıq Qarabağda müvəqqəti nizamlama qaydaları haqqında qanun təklif edilir\nNövbəti məqalədəEkspertlər: Türkiyə hərbçiləri ermənilərin Rusiya sülhməramlıları ilə sövdələşməsinin qarşısını alacaq\nPutin yenə Qarabağı Azərbaycan torpağı adlandırıb, amma “hərə öz tutduğu ərazidə...


MÜRƏKKƏB CÜMLƏ - M Ü n d ə r I c a t bir neçə söz\nBudaq cümlələri və onları baş cümləyə bağlayan vasitələri ətraflı nəzərdən keçirməklə biz dilimizin sintaktik quruluşunun «Dədə Qorqud»un yarandığı dövr mənzərəsi barədə daha aydın təsəvvür qazana bilərik. Bu cəhətdən «Dədə Qorqud» bütün qədim dövrün yekunu, hazırkı ədəbi dilimizin başlanğıcıdır. Dastanların dil materialı sübut edir ki, bu dil qədim olmaqla yanaşı, sonrakı dövrlərdə özünü göstərən bütün sintaktik normaların ilkin qəlibinə malik olmuşdur. Bunu ayrı-ayrı budaq cümlələri nəzərdən keçirməklə də görmək olar.\nMübtəda budaq cümləsi. Dastanların dilində mübtəda budaq cümləsinin hər iki tipi normal şəkildə işlənmişdir. Baş cümlədə qəlib və qarşılıq bildirən sözlərdən az istifadə edilmişdir; məs.: Nə gəlürsə, bənim sağrıma gəlsün.(33) On altı yıldır ki, Oğuz içindən getmiş idik.(53) - cümlələrindən birincisində budaq cümlə, ikincisində baş cümlə əvvəl işlənmişdir. Birinci misalda budaq cümlə baş cümləyə bağlayıcı sözlə («nə» sözü), ikinci misalda «ki» bağlayıcısı ilə bağlanmışdır.\n«Budaq cümlə + baş cümlə» quruluşlu cümlələrdə budaq cümlə baş cümləyə ‘nə’ sözü ilə yanaşı, ‘hər kim’, ‘nə qədər’ bağlayıcı sözləri ilə də bağlanmışdır. Bağlayıcı sözlərin heç birində ki ədatı yoxdur. Əksinə, budaq cümlələrin sonunda -sa,-sə şəkilçisi fəaldır. Baş cümlələrdə az hallarda qarşılıq bildirən söz işlənmişdir (olmadıqda təsəvvür edilir):\nHər kim yemədi, ol Qazan xatunıdır. (88) ..nə diyərsə, olurdı. (31) ...meydanda nə qədər at varsa, qan qaşındı. (88) Ol zamanda Oğuz yigitlərinə nə qəza gəlsə, uyxudan gəlürdi. (90)\nAnalitik quruluşda budaq cümlə baş cümlədən sonra gələrək, onunla bə’zən yalnız intonasiya ilə, bə’zən də kim (ki) bağlayıcısı ilə əlaqələnmişdir. Baş cümlə yarımçıq cümlə şəklindədir - qəlib söz işlənməmişdir: ...on altı yıldır, tutsaqdır. (94) Üç gündür qoşalığım yoq. (106) On altı yıldır kim, babanın tutsağıyam.(59) Bəgümizin bir oğlı vardı, on altı yıldır kim, ölüsi-dirisi xəbərin kimsə bilməz.(60)\nİntonasiya ilə qurulduğu, hələ bütün hallarda bağlayıcı özünə möhkəm yer edə bilmədiyi üçün budaq cümlənin baş cümlədən asılılığı zəifdir, ona görə də aktuallaşdırmaq, «yeni»ni daha aydın nəzərə çarpdırmaq üçün analitik tipdə baş cümlə kimi təşəkkül tapan hissə dastanların dilində bə’zən budaq cümlədən sonra işlənmişdir: (Ala gözlü oğlun qardaşını andı, gedər). Ağca yüzlü gəlinün döndərəməz, Sizə mə’lum olsun! (112) Bu cür sərbəstlik intonasiya ilə qurulan cümlələrdə hətta budaq cümlənin baş cümlə arasında işlənməsinə də yol açmışdır: Səndənmidir, bəndənmidir, tənri-təala bizə bir yetman oğıl verməz, nədəndir? (35) Burada ‘Səndənmidir, bəndənmidir, nədəndir’ zəif təşəkkül tapmış baş cümlədir.\nTədricən ki bağlayıcısı özünə möhkəm yer etdikdən sonra bu cür cümlələrdə komponentlərin sırası sabitləşmişdir: Sizə mə’lum olsun ki, ağca yüzlü gəlinün döndərəməz...\nXəbər budaq cümləsi. Budaq cümlənin bu növünün müasir quruluş modelləri - bağlayıcı sözlü və bağlayıcılı formaları dastanların dilində də vardır. Bağlayıcı sözlü tipi az işlənmişdir. Baş cümlədə zəruri üzv kimi, qarşılıq bildirən söz, yə’ni xəbər, təbii ki, həmişə işlənməli olmuşdur. Budaq cümlə baş cümləyə hər kim bağlayıcı sözü ilə bağlanmış, baş cümlənin xəbəri qarşılıq bildirən ol sözü ilə ifadə olunmuşdur: Hər kim yedi, ol degil. Hər kim yemədi, oldur. (47)\nXəbər budaq cümləsinin «kim» bağlayıcılı tipi daha fəaldır. Baş cümlənin xəbəri şoylədir, boylə oldı, budur, odur sözləri ilə ifadə olunmuş və budaq cümlə vasitəsilə izah edilmişdir:\nXanım, bu gün Bayındır xandan buyruq şoylədir kim, oğlı-qızı olmuyanı tənri-təala qarğayıbdır, biz dəxi qarğarız. (34) Mərə Dəli Domrul, allah-təalanın əmri boylə oldı kim, Dəli Domrul canı yerinə can bulsun, onun canı azad olsun. (81) Yegrəgi budur kim, bunda qırılavuz. (116) Bunın müdarası oldur kim, Qazanı çıqaravuz, anlara bərabər edəvüz.(120)\nMübtəda budaq cümləli tabeli mürəkkəb cümlələrdə müşahidə olunan bir cəhət - intonasiyanın yaratdığı imkanla, sərbəstliklə əlaqədar və ki bağlayıcısının hələ özünə möhkəm yer edə bilməməsi nəticəsində analitik xəbər budaq cümlələrinin bir qismi tabesiz mürəkkəb cümlələrə çox yaxındır, hələ tərəflərin yeri tam sabitləşməmişdir; məs.: Evin yağmalatdığın dəm Taş Oğuz bilə bulınmadı, səbəb oldur (123) - cümləsi qoşulma əlaqəli tabesiz mürəkkəb cümləyə oxşasa da, ‘səbəb oldur’ hissəsi zəif əlaqələnən baş cümlə funksiyasını yerinə yetirir. Dilin sonrakı inkişafı prosesində ki bağlayıcısı özünə yer etdikcə bu cür sərbəstliyi aradan qaldırmış, analitik tipin tam sabitləşməsinə səbəb olmuşdur.\nTamamlıq budaq cümləsi. Müasir ədəbi dilimizdə olduğu kimi, dastanların dilində də tamamlıq budaq cümləsi çoxişlənən, rəngarəng xüsusiyyətləri ilə seçilən budaq cümlə növüdür. »Dədə Qorqud»un dilində hər iki tipi fəaldır; məs.: Hər nə iş olsa, Qorqud ataya tanışınca işləməzlərdi. Hər nə ki buyursa, qəbul edərlərdi, sözin tutub təmam edərlərdi.(31) Dilədi ki, oğlanı həlak qılaydı. Yəqin bildi kim, oğlan kafərə tutsaqdır (74) - cümlələrindən əvvəlki ikisi bağlayıcı sözlü, sonrakılar bağlayıcılı cümlələrdir. Əvvəlki iki misalda budaq cümlə baş cümlədən əvvəl işlənərək ona hər nə, hər nə ki bağlayıcı sözləri və -sa şəkilçisi ilə, sonrakı misallarda baş cümlədən sonra işlənərək ona ki, kim bağlayıcıları ilə bağlanmışdır. Əvvəlki misalların baş cümlələrində qarşılıq bildirən söz olmadığı kimi, sonrakılarda da qəlib söz işlənməmişdir.\nBağlayıcı sözlü cümlələrdə budaq cümlə baş cümləyə yuxarıdakılardan əlavə, kimün ki, nə yerdə, anun kim, hər kim, kimi bağlayıcı sözləri ilə də bağlanmışdır. Budaq cümlələrdə ki ədatına nisbətən -sa,-sə şəkilçisi fəaldır; məs.: Kimün ki oğlı-qızı yoq, qara otağa qondurın... (34) Nə yerdə gözəl qopdısa, çəküb aldı.(37) Kimə baqsa, eşqilə oda yaqar. (88) Eyni quruluşlu cümlələrin bir qisminin baş cümləsində qarşılıq bildirən ana, anı sözləri müşahidə olunur: Anun kim oğlı-qızı olmuya, tənri-təala anı qarğayıbdur, biz dəxi qarğarız. (35) «Hər kim ol üç canvəri basa-yensə, öldürsə, qızımı ana verərəm» deyü və’də eyləmişdi. (85) Hər kim ol üç canvəri basa, ol qızı ana verirlər.. Gözün kimi tutarsa, könlün kimi sevərsə, ana varğıl. (112) Nə yerdə sırılur varsa, çəkən bilür. (32)\nQarşılıq bildirən söz yiyəlik halda olduqda ikinci tərəflə birlikdə üzv olur: (Hər kim) Basub öldürməsə, anun başını kəsirlər, bürcə asarlar (86) - cümləsində anun başını birləşməsi tamamlıq olduğu üçün cümlə tamamlıq budaq cümləlidir.\nTamamlıq budaq cümləsinin analitik tipində budaq cümlə baş cümləyə ki və kim bağlayıcıları ilə bağlanmışdır. Az hallarda baş cümlədə qəlib sözə rast gəlmək olur: Qazan, oğlan avda idügin andan biləyin kim, yorğun atunla, güdəlmiş cidanla ardına düşəsən. (74) Dəli bəg dilədi ki, Dədəyi dəpərə çala. (56) Beyrək baqdı gördi kim, kiçi qız qarındaşı binardan su almağa gəlür... (60) Böylə digəc qız tanıdı-bildi ki, Beyrəkdir. (65) Əzrayilə buyuruq elədi kim, ya Əzrayil, var, ol dəxi dəli qavatın gözinə görüngil. (79) Qanturalı bildi kim, bu yağı basub tağıdan Selcan xatundur. (92) Dəpəgöz də bildi kim, Basat dəri içindədir. (101) Gələnlər bildi kim, bunlar Oğuz ərənlərindəndir. (116) Dəpəgöz bildi kim, Basat mağaradadır. (101)\nTamamlıq budaq cümləsinin analitik tipi əksərən baş cümlənin fe’li xəbərini izah edir, az hallarda ismi xəbərlə də əlaqələnmişdir: Xəbəri yoq ki, alacağı ala gözli qızın otağı olsa gərək. (54)\nBaş cümlələrin xəbəri daha çox görmə, eşitmə və nitq fe’lləri ilə ifadə olunmuşdur. Bu cəhətdən görmək fe’li daha fəaldır: Gördi kim, uçarda quzğun, tazı tolaşmış, yurtda qalmış. (44) Baqdı-gördi ki, bir sultan simüz sığın-keyikdir. (54) Məsləhət gördülər ki, Dədə Qorqud varsun. (55) Xan qızı gördi ki, Qazan gəlür. Gördi kim, bir dərənin içində toz gah dərilür, gah tağılur. (91) Qanturalı baqdı gördi kim, bir kimsənə yağıyı öginə qatmış, qovar. (91) Gördi kim, pəri qızları qanat-qanada bağlamışlar, uçarlar. (98) Gördilər kim, bir ibrət nəsnə yatur. (98) Qapaq qaldırdı. Baqdı gördi kim, gözi ətdir. (101) Gördi kim, yüzük genə Dəpəgözün ayağı altında yatur. (101) Gördi kim, ilqıçı kafərlər yund güdərlər. (113) Gördi kim, belində qopuzı var. (113) Baqdı gördi kim, ayun on dördinə bənzər bir məhbub, ala gözlü gənc yigit burcuq-burcuq tərləmiş uyur. (113) Qazan gördi kim, ləşgər ögincə bir ağ-boz atlu, ağ ələmlü bəg dəmür tonlu Oğuzun ögincə gəldi (120) və s.\nDastanların dilində baş cümləyə intonasiya ilə bağlanan tamamlıq budaq cümlələri daha fəal, daha işləkdir: «ki», «kim» bağlayıcıları tərkib hissələr arasında möhkəmlənmədiyi və tərkib hissələrin yeri sabitləşmədiyi üçün baş və budaq cümlələrin yeri sərbəstdir, aktuallaşdırma əsasında eyni tipli baş cümlə əvvəl də işlənə bilmiş, sonra da işlənmişdir. (bax:36; 340-348) Məsələn, eyni səhifədə (46) eyni cümləyə həm «Qanğısıdır, bilmədilər», həm də «Bilmədilər, qanğısıdır» şəklində təsadüf edilir. Yaxud: Bəglər, mən sizi niyə qağırdım, bilürmisiz? (124) Bilürmisən, səni niyə qağırdıq? (124) Ona görə də sonralar «baş cümlə + budaq cümlə» şəklində sabitləşən tamamlıq budaq cümləli tabeli mürəkkəb cümlələri iki qrupa ayırmaq olar.\na)budaq cümləsi baş cümlədən sonra işlənənlər:\nGörürmisən, nələr oldı? (35) Bəglər, bilürmisiz, Qazana necə heyf eyləmək gərək? (46) Gördi gög çayırın üzərinə bir qırmızı otağ dikilmiş. (54) Gördi, dügündə göygü ox atar. (63) Xanım baba, qorxuram, səgirdərkən Qonur atın sürücdirəsən. (74) Gördinmi mən mana netdim? (86) Gördi bənzi sararmış, dilbəndi boğazına keçmiş. (105) Gördilər, bir süri qaz oturar. (116)\nb) budaq cümləsi baş cümlədən əvvəl işlənənlər:\nXan qızı, səbəbi nədir, degil mana! (35) Mərə qavat, muxannatlıq ilə ər öldürmək necə olur, mən sana göstərəyim.(126) Qalqubanı yerimdən turam, derdim. Qalın Oğuz içinə girəm, derdim. (73) Nərmidir, mayamıdır, anı bilsəm.(97) Qara tonuz tamında yatur, degil. (75) Qarusından ağ əllərin bağlan, demiş.(106) Qəl’ənüzdə tutsaq varmıdır, kafər, degil mana! (114) Qazana düşmən imişsən, bildim. (123)\nSonralar bu cür cümlələrdən «a» bəndində olanlar bağlayıcı ilə sabitləşmiş, «b» bəndində olanların bir qismi bağlayıcı sözlərlə formalaşmış və tiplər müəyyənləşmişdir. Canlı danışıq dilində bu formalar hazırda da qalmaqdadır.\nTamamlıq budaq cümləsinin baş cümlənin daxilində işləndiyi hallar da var: Hey, hey, dayələr, babam mana bən səni yüzi niqablu Beyrəgə vermişəm, diərdi.(54) - cümləsində budaq cümlə (bən səni yüzi niqablu Beyrəgə vermişəm) baş cümlənin (babam mana diərdi) daxilində yerləşmişdir.\nTə’yin budaq cümləsi. «Dədə Qorqud»un dilində tə’yin budaq cümləsinin yalnız analitik tipinə rast gəlmək olur. Budaq cümlə baş cümləyə kim, ki bağlayıcıları ilə bağlanmışdır. Baş cümlədə budaq cümlənin qəlibi kimi ol, öylə əvəzlikləri işlənmişdir:\nAğam Qazan, bu ağac ol ağacdır kim, sən kafəri basarsan, qarnın acıqar, mən sana bu ağacla yemək bişürərin. (46) Ol öylə adam degildir kim, sana görinə. (54)\nCümlələrin bir qismində baş cümlədə budaq cümlənin qəlibi yoxdur, lakin intonasiya ilə təsəvvür edilir:\nBaba, mana bir qız alı ver kim, mən yerimdən turmadın ol turgəc gərək.(55) Bin ayğır diləyübdir kim, qısrağa aşmamış ola. Bin də qoç diləyübdür kim, qoyuna girməmiş ola. (56) Məndən dəli, məndən gücli ər varmıdır ki, çıqa mənümlə savaşa? (79)\nZərflik budaq cümlələri. Tərz budaq cümləsi. Budaq cümlənin bu növünün bağlayıcı sözlü tipi yox dərəcəsindədir. Nümunə kimi göstərdiyimiz misal da mübahisəli görünə bilər: ...necə məsləhət görərlərsə, ana görə iş edəlim. (55) Baş cümlədəki qarşılıq bildirən ana görə sözü o cür mə’nasındadır.\nBudaq cümlənin analitik tipi müasir səviyyədə işləkdir - budaq cümlə baş cümlədən sonra gələrək ona kim bağlayıcısı ilə bağlanmışdır. Baş cümlədə eylə, şöylə qəlib sözləri işlənmiş və budaq cümlə vasitəsilə izah edilmişdir. Budaq cümlələr nəticə çalarına malikdir:\nBuğanın alnına bir yumruq eylə urdı kim, buğayı göti üzərinə çökürdi.(88) Aslanın alnın gözədüb bir yumruq eylə urdı kim, yumruq çənəsinə toqundu, ovatdı. (89) Sügüligi Dəpəgözün gözinə eylə basdı kim, Dəpəgözün gözi həlak oldı. Şöylə çalayım səni mağara divarına kim, quyruğın mağarayı yağlasun. (101) Şöylə çalayım ki, künbədlə tartağan olasan. (101) Eylə qaxdı kim, künbəd zirü zəbər oldı. (102)\nBudaq cümlələrin bir qismi müqayisə çalarına malikdir: Qız bir oxla Qanturalıyı atdı şöylə kim, başında olan bit ayağına endi.(93) Hasar qapusına girmişkən qara polad uz qılıcı ənsəsinə eylə çaldı kim, başı tob kibi yerə düşdi. (96)\nDərəcə budaq cümləsi dastanların dilində az görünür. Lakin ümumən müasir modeldə mövcuddur:\nƏzrayilin gözini elə qorxutdum ki, gen qapuyı qodı, tar bacadan çıxdı. (80) - cümləsində elə sözü o dərəcədə mə’nasını ifadə edir.\nZaman budaq cümləsi. Budaq cümlənin bu növünün bağlayıcı sözlə baş cümləyə bağlanan tipi dastanların dilində daha işləkdir. Budaq cümlə baş cümlədən əvvəl gələrək ona necə kim, qaçan, qaçan kim, ol vəqt kim bağlayıcı sözləri ilə bağlanmışdır. Müasir ədəbi dilimizdə ki ədatı ilə -sa,-sə şəkilçisi növbələşdiyi halda, dastanların dilində əksərən birlikdə işlənmişdir; məs.:\nQaçan kim Budaq atsa, Beyrək «Əlün var olsun!» dedi. Uruz atsa, «Əlün var olsun!» deyirdi. (63) Al ayğır qaçan kim yağı qoxusın alsa, ayağın yerə dögərdi, tozı gögə çıqardı. (107)\nKim ədatının və ya sa,-sə şəkilçisinin işlənmədiyi hallar da vardır: Bayındır xanın divanına qaçan istəsə, varır-gəlürdi. (110) Qaçan Qazan evin yağmalatsa, həlalının əlin alur, tışra çıqar, andan yağma edərdi. (123) Necə kim bu düşi gördüm, şundan bərü əqlim-huşum dərə bilmən. Mərə Qılbaş, ol vəqt kim Üç, Boz oq yığnaq olsa, ol vəqt Qazan evin yağma edərdi. (123) Göründüyü kimi, sonrakı cümlələrin baş cümləsində qarşılıq bildirən şundan bərü, ol vəqt sözləri işlənmişdir.\nZaman budaq cümləsinin müasir ədəbi dilimizdə özünü göstərən «budaq cümlə + baş cümlə» quruluşlu ki bağlayıcılı tipi də formalaşma tarixinin qədimliyi ilə diqqəti cəlb edir: Hiss olunur ki, budaq cümlənin bu qəlibi daha əvvəllərdən normalaşmışdır; məs.: Qapu eşigi üzərindən arqurı qomışlardı ki, bu məhəldə xan Qazan yetdi. (74) Bu formanın ki bağlayıcısız növü də müşahidə olunur: Üç günə varmasun, allah sevindirsün sizi! (62)\nYer budaq cümləsi. Budaq cümlənin bu növünün müasir dilimizdə geniş yayılmış «budaq cümlə + baş cümlə» tipinə dastanlarda da rast gəlmək olur. Budaq cümlə baş cümləyə nə yerdə, nerəyə bağlayıcı sözləri ilə bağlanmışdır. Budaq cümlənin xəbərində -sa,-sə şəkilçisi, baş cümlədə qarşılıq bildirən anda sözü işlənmişdir (olmadıqda artırmaq mümkündür); məs.:\nOxı (nə) yerdə düşsə, anda gərdək dikərdi. (57) Nə yerdə enir-qaruşır, toz varsa və nə yerdə qarğa-quzğun oynarsa, anda istəyəlüm. (91)\nSəbəb budaq cümləsi. Az işlənsə də, səbəb budaq cümləsinin hər iki tipinə dastanlarda rast gəlmək mümkündür. «Budaq cümlə + baş cümlə» quruluş tipində budaq cümlə baş cümləyə ‘çün’ bağlayıcı sözü ilə bağlanmışdır: Çün inayət tənridən oldı, bəgün, paşanın himməti Qanturalıya oldı. (89) Çün sən Qazana düşmən oldın, biz də düşməniz. (124)\n«Baş cümlə + budaq cümlə» quruluş tipində budaq cümlə baş cümləyə ‘ki’ bağlayıcısı ilə bağlanmışdır. Baş cümlədə anunçun qəlib sözü işlənmişdir: Oğul, anunçun yağı deyirlər ki, biz anlara yetsəvüz, öldürəriz, anlar bizə yetsə, öldürər. (70)\nMəqsəd budaq cümləsi. Dastanların dilində budaq cümlənin bu növünün yalnız bağlayıcılı tipi işlənmişdir. Budaq cümlə baş cümlədən sonra gələrək ona ‘ki’, ‘kim’ bağlayıcıları ilə bağlanmışdır. Budaq cümlənin xəbəri əmr və ya arzu şəkillərində olmaqla arzu, istək bildirir və baş cümlədəki işdən sonra baş verə bilən hadisəni ifadə edir; məs.: İmdi, mərə dəli, gəldim ki, sənin canın alam. (80) And iç kim, bizim elümizə yağılığa gəlməyəsən. (117) Şimdi bunı kimə verər kim, xatiri xoş ola. (104)\nBudaq cümlənin eyni quruluşlu bağlayıcısız növü daha fəaldır: Biz kafərə salam vergil, öldürməyəlim. (43) Qaraca çoban, anamı kafərdən diləyəyim, at ayağı altında qalmasun. (48) Oğul, sən qız istəməzmişsən, bir cılasın bahadır istəyirmişsən, anun arqasında yeyəsən-içəsən. (85)\nŞərt budaq cümləsi. Tamamlıq budaq cümləsi kimi, şərt budaq cümləsi də «Dədə Qorqud»un dilində son dərəcə işlək cümlələrdəndir. Lakin yalnız «budaq cümlə + baş cümlə» quruluş tipi müşahidə olunur. Bağlayıcı vasitələrə görə aşağıdakı kimi qruplaşdırmaq olar:\na) sintetik şərt budaq cümlələri; daha işlək olan bu modeldə budaq cümlə baş cümləyə -sa,-sə şəkilçisi ilə bağlanmışdır; məs.:\nSaya varsam, dükənsə olmaz. (42) Qarşu yatan qara qarlı tağlardan aşar olsa, allah-təala sənin oğlına aşut versün. (54) Nagah qaçma-qovma olarsa, birisini binəm, birisini yedəm. (55) Çalırsan, əlün qurısun.(56) Dədə, mən üçini buluramsa, ikisini sən bulurmısan? (56) Ağ saqallu atanı, ağ birçəklü ananı sorar olsan, sağdır, Bamsı! (59) Gəlməz olsan, Baybican qızı Banıçiçəgi aldırdın, bəllü bilgil.(59) Mərə çobanlar, bir kişi yolda taş bulsa, yabana atar.(60) Keyik olsa, bir, ya iki bölük olurdı. (69) Baba, içində bəy yigitlər öldürsələr, qan sorularmı, də’vilərlərmi? (70) Ol zamanda oğul ata sözin iki eləməzdi. İki eləsə, ol oğlunı qəbul eləməzlərdi. (71) Deməz olsan, yana-göynə qarğaram, a Qazan, sana. (73) Qarşu yatan qara tağlar istər olsa, el yaylar. (75) Qarşu yatan qara tağlar Qarısa, otı bitməz, el yaylamaz. (76) Souq-souq binarlarım gərəksə, ana içət olsun! (81) Souq-souq suların içər olsam, Mənim qanım olsun! (83) Bəg yigit, baş əsən olsa, börk bulınmazmı olur? (91) Daim gəldügində tursa, dövlət yaxşı. (96) Arıq olsa, qulağın dələrdi... (104) At işləməsə, ər ögünməz. (104) Bəg yigidim, qalabalıq yağı gəlsə, qayıtmaz idin. Bütünə ala ox toxunsa, əgilməz idin. (106) Ana həqqi tənri həqqi olmasaydı, Qafillücə görkli başın kəsəydim. (111) Bir yildə gəlməzsəm, iki yil baqqıl. Gəlməzsəm, ol vəqt mənim öldügimi biləsən. (112) Yerə dəxi düşsə, toz kibi savrılardı. (48)\nBu cür cümlələrin bir qismində ‘isə’ köməkçi sözündən istifadə edilmişdir: Ağ saqallu baban var isə, ağlatmağıl. (108) Hünərin var isə, qartaşın Əlincə qəl’əsində əsirdir, var, anı qurtar. (111)\nBə’zi cümlələrdə sa,-sə bütün xəbərlərə artırılmış olsa da, onların hamısı budaq cümlə əmələ gətirə bilmir, bir qismi sadəcə olaraq arzu, istək bildirir; məs.: Mənim dəxi oğlım olsa, xan Bayındırın qarşusın alsa-tursa, qulluq eyləsə, mən dəxi baqsam sevinsəm, qıvansayum, güvənsəyim (52) - cümləsini müasir dildə: Mənim də oğlum olsaydı, xan Bayındırın qarşısın alıb dursaydı, qulluq eyləsəydi, mən də sevinərdim, qıvanardım, güvənərdim - şəklində nəticə çalarlı şərt budaq cümləsi kimi düşünmək olar.\nSintetik şərt budaq cümlələrində komponentlərin inversiyası fikrin aktuallaşdırılması ilə bağlıdır və dilimizin müasir normalarına tam uyğundur; məs.: Baba malından nə faidə, başda dövlət olmasa. (31) Yarın qiyamət günində mənim əlüm Qazan xanın yaqasında olsun, mənim qanım Aruza qoarsa. (125)\nb) analitik şərt budaq cümlələri; şərt budaq cümləsinin bu növü baş cümləyə ‘çünki’, ‘əgər’ bağlayıcı sözləri ilə bağlanmışdır; məs.: Çünki Qazan bəgdən buyruq olubdur, qon otursın. (64) Çünki ər dilərsən, varub babanı qurtarsana. (94) Əgər böylə öldürməzsin, bir dürlü dəxi öldirəməzsin, bəlli bilgil. (37) Əgər bu dedigim nəsnələri gətürərsiniz, xoş, verdim. Çünki dedin, əlbətdə, varsam gərək. (86)\nBu cümlələrdəki çünki sözü hələ bağlayıcı kimi formalaşmamışdır, bir halda ki bağlayıcı sözünün sinonimi kimi işlənən bağlayıcı sözdür.\nc) analitik-sintetik şərt budaq cümlələri; şərt budaq cümləsinin bu növü baş cümləyə ‘əgər’ bağlayıcı sözü və -sa,-sə şəkilçisi ilə bağlanmışdır; məs.:\nDərsə xan əgər oğlancığın görərsə, oturmaz, bizi həb qırar. (40) Əgər çobanla varacaq olursam, Qalın Oğuz bəgləri bənim başıma qaqınc qaxarlar. (46) Əgər sənin atun mənim atumı keçərsə, onun atını dəxi keçərsən. (54)\nBə’zi şərt budaq cümlələrində ‘ki’ ədatı ilə -sa,-sə şəkilçisinin birgə işləndiyi müşahidə olunur: Oğuz zamanında bir yigit ki evlənsə, ox atardı. (57)\nBu forma müasir dil baxımından arxaik sayılır.\nQarşılaşdırma budaq cümləsi. Müasir ədəbi dilimizdə olduğu kimi, dastanların dilində də budaq cümlənin bu növünün «budaq cümlə + baş cümlə» quruluş tipi əsasdır. Budaq cümlə baş cümləyə aşağıdakı vasitələrlə bağlanmışdır:\na)-sa,-sə şəkilçisi ilə; bu model daha işləkdir:\nQara eşək başına üyən ursan, qatır olmaz. Qaravaşa ton geyirsən, qadın olmaz. (31) Baban sana qıydısa, sən babana qıymağıl. (40) Oğul, bin kafər öldürsən, kimsə səndən qan də’vilməz. (70) Yüz bin ər gördümsə, yüzim dönmədi. (117) Səksən bin ər gördimsə, səksənmədim. (117) Qaraqucımın qulağı görinməz olsa, Qayırı ərən qılağuzsız yol yanılsa, Qılağuzsuz yol başaran Qazan ər idim. (117)\nBü cür cümlələrdə -sa,-sə şəkilçisindən sonra güzəşt mə’nası yaradan da, də ədatını artırmaq mümkündür.\nb)-sa,-sə şəkilçisi və ‘dəxi’ ədatı ilə:\nSəndən yegrək qadir bizə oğul verməz, Versə dəxi, sənin yerin tuta bilməz. (76)\nc) ‘nə qədər’ bağlayıcı sözü və -sa,-sə şəkilçisi ilə:\nƏmma oğlanı nə qədər götürdilərsə, turmadı, gerü aslan yatağına vardı. (98)\nç) nə bağlayıcı sözü və budaq cümlənin xəbərinin təkrarı ilə: Nə olur-olsun, hələ mən avımı alayın. (54)\nd) komponentlərin inversiyası və gərəksə sözünün iştirakı ilə: Qazandan dönməzəm, gərəksə yüz parə eylə! (125)\nNəticə budaq cümləsi. Tabeli mürəkkəb cümlənin bu növünün də yalnız bir tipi vardır: budaq cümlə baş cümlədən sonra işlənmiş və baş cümləyə aşağıdakı vasitələrlə bağlanmışdır\na) baş cümlədə müxtəlif vəzifələrdə nə sual əvəzliyi işlənmiş, budaq cümlə baş cümləyə ‘kim’, ‘ki’ bağlayıcılarından biri ilə bağlanmışdır: Bir canda nə var ki, sana qıyamamışlar? (83) Bənim suçum nə oldı kim, qara otağa qondurdı? Suçımız nəydi ki, yağmada bilə olmadıq? (123) Mərə, Əzrayil dedügüniz nə kişidir kim, adamın canın alur? (79)\nBirinci misalın baş cümləsində ‘nə’ sözü mübtəda, ikinci, üçüncü misallarda xəbər, son misalda tə’yin vəzifəsindədir.\nb) budaq cümlə baş cümləyə ‘anunçun’ (müasir dildə ‘onun üçün’) bağlayıcısı ilə bağlanmışdır: Beş aqçaluq əlüfəcilər yoldaş etdin, anunçun ol qəl’əyi sən alımadun.(95)\nc) Baş cümlədə şöylə əvəzliyi işlənmiş, budaq cümlə baş cümləyə ‘kim’ bağlayıcısı ilə bağlanmışdır: Şöylə nə’rə urdı, hayqırdı kim, tağ və taş yanguləndi.(101)\nç) budaq cümlə baş cümləyə -mi sual şəkilçisi və ‘ki’ bağlayıcısı ilə bağlanmışdır (-mi baş cümlənin sonunda işlənmişdir): Mərə dəlü ozan, mən eyiblümiyəm ki, mana eyib qoşarsan? (65)\nd) budaq cümlə baş cümləyə kim bağlayıcısı ilə bağlanmışdır: Qara polad uz qılıcım yoq kim, qarvaşduğı dəm eki biçəydim. (89)\ne) budaq cümlə baş cümləyə nə sual əvəzliyi və intonasiya ilə bağlanmışdır: Noldun, böylə bunaldın? (57)\nQoşulma budaq cümləsi. Dil materialının təhlilindən belə bir qənaət hasil olur ki, dastanların yarandığı ədəbi dildə qoşulma əlaqəli tabesiz mürəkkəb cümlələr çox inkişaf etmiş olsa da, qoşulma budaq cümləsi inkişaf etməmişdir. Qoşulma budaq cümləli tabeli mürəkkəb cümləyə oxşar aşağıdakı cümlə də tabesiz mürəkkəb cümləyə yaxındır: Beyrəgi Qara Dərvənddə öldürmişlər, uş da nişanı, sultanım. (58)\nQarışıq tipli tabeli mürəkkəb cümlələr. Tabeli mürəkkəb cümlənin qarışıq (mürəkkəbləşmiş) tipinin başlıca modelləri tərkib hissələrindən biri sadə, digəri mürəkkəb quruluşlu cümlə növləridir. Müşahidələr göstərir ki, hər iki komponenti mürəkkəb quruluşlu tabesiz mürəkkəb cümlələr yaxşı inkişaf etdiyi halda, tabeli mürəkkəb cümlənin bu modeli inkişaf etməmişdir. Başlıca modellər aşağıdakılardır.\nBudaq cümləsi mürəkkəb quruluşlu olanlar.\n1. Baş cümlə sadə, budaq cümlə tabesiz mürəkkəb cümlə şəklindədir; məs.: Baqdı gördi Oğuzun ucında bir ala sayvan dikilmiş, bir imirzə xub yigit qırq yigid ilən saqında və solında oturırlar. (53) Gördilər kim, bu gələn kişinin qılıcının balçağı qanlu, oğlı görünməz. (91)\nBu cümlələrin hər ikisi tamamlıq budaq cümləlidir. Hər ikisinin baş cümləsi sadə quruluşlu, budaq cümləsi tabesiz mürəkkəb cümlə şəklindədir. Birinci misalın budaq cümləsinin komponentləri arasında zaman, ikincisində qarşılaşdırma əlaqəsi vardır.\n2. Baş cümlə sadə, budaq cümlə tabeli mürəkkəb cümlə şəklindədir; məs.: Gördilər kim, ol yigit kim baş kəsübdür, qan dökübdür, Baybörə bəgin sağında oturar. (53-54) Qılbaşa ayıtdım ki, qaçan ki Qazan evin yağmaladardı, Taş Oğuz bəgləri bilə yağmalardı. (124) Baqdı-gördi bu otağ Banıçiçəg otağıymış ki, Beyrəgin beşikkərtmə nişanlısı, adaxlusıydı. (54) (Allah) Əzrayilə nida eylədi kim, çün dəli qavat mənim birligim bildi, birligümə şükr qıldı, ya Əzrayil, Dəli Domrula can yerinə can bulsun.(81)\nBu misalların hamısında baş cümlə sadə, tamamlıq budaq cümlələri tabeli mürəkkəb cümlə şəklindədir. Birinci misalın budaq cümləsi mübtəda, ikincisi zaman, üçüncüsü tə’yin, dördüncü cümlə səbəb budaq cümləli tabeli mürəkkəb cümlə kimi qurulmuşdur.\n3. Baş cümlə sadə, budaq cümlə paralel şərt budaq cümləlidir: Əgər səni hasardan aşağa orğanla salındıracaq olursam, babana-anana sağlıqla varacaq olırsan, bəni bunda gəlüb halallıqla alurmısan? (59) Üç yüz altmış altı alp ava binsə, qanlu keyik üzərinə yüriş olsa, Bəkil nə yay qurardı, nə ox atardı. (104)\n4. Baş cümlə sadə, budaq cümlə (xəbər budaq cümləsi) paralel şərt budaq cümləli tabeli mürəkkəb cümlə şəklindədir: Ozan, evin tayağı oldur ki, yazıdan-yabandan evə bir qonaq gəlsə, ər adam evdə olmasa, ol anı yedirər-içirər, ağırlar-əzizlər, göndərər. (33)\n5. Baş cümlə sadə quruluşlu, budaq cümlə (tamamlıq budaq cümləsi) daha mürəkkəb quruluşludur - komponentləri inversiyaya uğramış şərt budaq cümləli tabeli mürəkkəb cümlə şəklindədir; şərt budaq cümləsi paraleldir, paralellərdən ikincisi qarşılaşdırma əlaqəli tabesiz mürəkkəb cümlə formasındadır və onun da ikinci komponenti şərt budaq cümləlidir: Ayıtdı kim, yer kibi kərtiləyin, topraq kibi savrılayın, qılıcıma toğranayın, oxıma sancılayın, oğlum toğmasun, toğarsa, on günə varmasun, bəg babamın, qadın anamın yüzin görmədin bu gərdəgə girərsəm, - dedi. (90)\nBu son cümlədən göründüyü kimi, «Dədə Qorqud»un mühüm üslub xüsusiyyətlərindən biri cümlənin ayıtdı sözü ilə başlanıb, yaxın mə’nalı dedi sözü ilə bitməsidir. Öyrənilmişdir ki, dastanların dilində demək sözü 1183 dəfə, ayıtmaq sözü 816 dəfə işlənmişdir. (47; 336) Sözlərin bu cür əlaqələndirilməsi üsulu dastanların dilində ahəngdarlığı, lirizmi, şe’riyyəti tə’min edən mühüm vasitələrdəndir. Bu, canlı danışıq dilinin, dastan söyləmə üsulunun real göstəricisidir. Təbii ki, bunların hər birini ayrıcı bir baş cümlə hesab etmək olmaz. Bunlar eyni bir budaq cümlə - tamamlıq budaq cümləsi tələb edir və ona görə də təhlil zamanı bunlardan birinin - birincisinin nəzərə alınması kifayətdir. Məsələn, Aydır: Mərə kafər, Dədəm Qorqud qopuzı hörmətinə çalmadum, - dedi, - əgər əlündə qopuz olmasaydı, ağam başiçün, səni iki parə qılurdım,-dedi. (114) - cümləsi aydır sözü ilə başlamış, dedi sözü ilə bitmişdir. Hələ birinci - daha iri bitkin fasilədən sonra da dedi işlənmişdir. Bunlar birlikdə bir baş cümlədir, qalan hissə tamamlıq budaq cümləsindən ibarətdir. Ortadakı «dedi» sözündən sonra «və» bağlayıcısını işlətmək olar. Bu göstərir ki, budaq cümlə zaman əlaqəli tabesiz mürəkkəb cümlə şəklindədir, lakin birinci komponenti sadə, ikincisi şərt budaq cümləlidir.\nII. Baş cümləsi mürəkkəb quruluşlu olanlar:\n1.Mürəkkəb quruluşlu baş cümlənin komponentləri tabesizlik əsasında qurulmuşdur; məs.: Qarşu yatan qara tağdan Bir oğul uçurdınsa, degil mana, külünglə yıqdırayım (73) Çün av yarağı oldı, kim atın ögər, kim qılıcın, kim çəküb ox atmağın ögər. (104)\nHər iki misalda budaq cümlələr (şərt və səbəb budaq cümlələri) sadə quruluşludur; baş cümlələr tabesiz mürəkkəb cümlə şəklindədir - ardıcıllıq və zaman əlaqələri ilə birləşmişlər.\n2.Mürəkkəb quruluşlu baş cümlənin komponentləri tabelilik yolu ilə əlaqələnmişdir; məs.: Ağca yüzlü anan qarşu gəlüb «oğul» desə, Ağ əlləri ardına bağlu, deyəyinmi? (76) Dölin almaqdan səfan varsa, Şökli Məlik, qara gözli qızın varsa, gətür Qazana ver (49) Qarğarsan, babama qarğa, bu suç, bu günah babamdandır (39) - cümlələrindən əvvəlki ikisi şərt budaq cümləlidir, budaq cümlələr sadədir; birinci misalın baş cümləsi tamamlıq, ikinci misalın baş cümləsi şərt budaq cümləlidir. Son misalda da səbəb budaq cümləsinin aid olduğu baş cümlə şərt budaq cümləlidir.\n3. «Kitabi-Dədə Qorqud»un durğu işarələrində bir şərtilik vardır. Dastanlarda sual və nida işarələri cümlə sərhədini göstərməyə deyil, daha çox emosionallığa xidmət edir. Oğlunun gəldiyi xəbər verildikdə Beyrəyin atası sevincini aşağıdakı sözlərlə bildirir:\nQarşu yatan qara tağlar sana yaylaq olsun!\nSouq-souq suları sana içət olsun!\nQulım-xəlayığım sana qırnaq olsun!\nAğayılda ağca qoyunım sana şülən olsun!\nAltun-aqçam sana xarclıq olsun!\nQara başım qurban olsun sana, gəlincigüm!-dedi. (66)\nBu parça tamamlıq budaq cümləli tabeli mürəkkəb cümlədən ibarətdir. Tamamlıq budaq cümləsi isə şərt budaq cümləlidir: Sağ-əsən çıqub gəlsə, Qarşu yatan qara tağlar sana yaylaq olsun,-dedi və ya: Dedi (ki) (oğlum) Sağ-əsən çıqub gəlsə, Qarşu yatan qara tağlar sana yaylaq olsun! Budaq cümlə şərt budaq cümləlidir və şərt budaq cümləsinin tabe olduğu baş cümlə doqquz komponentdən ibarətdir. Baş cümlələrdən sonra qoyulmuş nida işarəsi cümlələrin rabitəsini qıra bilmir, mətn bütövlükdə bir mürəkkəb cümlə kimi dərk olunur. Bu cür hallarda mürəkkəb cümlə bir sintaktik bütövə bərabər olur.\nBeləliklə, biz «Dədə Qorqud»un dil materialı əsasında Azərbaycan dili sintaksisinin bütün əsas struktur modellərini nəzərdən keçirdik. Söz birləşməsi, sadə cümlə və onun tərkib elementləri, mürəkkəb cümlə və onun quruluş xüsusiyyətləri gözümüz önündən gəlib keçdi. Araşdırmalar prosesində aydın oldu ki, sadə cümlənin quruluş modellərində əsaslı fərq müşahidə olunmur. Əksinə, biz «Dədə Qorqud»un dili ilə müasir ədəbi dilimizin sintaktik quruluşu arasında varislik və kök birliyi, kamil əcdad və zəngin xələf varisliyi görürük. Bu cəhət eyni dərəcədə tabesiz, tabeli və qarışıq tipli mürəkkəb cümlələrə də aiddir. Sonrakı dövrlərdə bu dilin daşlaşmış abidələrində həmin özül əsasında yalnız səlisləşmə, zənginləşmə, təkmilləşmə əlamətləri müəyyənləşdirilə bilər. Müasir dilimizlə quruluş birliyini göz önünə çəkməkdə məqsədimiz «Dədə Qorqud» dilinin müasirliyini, bizim zəmanəmizə yaxın bir dövrdə təşəkkül tapmış olduğunu sübut etmək deyil, dastanların qədimliyini və əks etdirdiyi ilkin feodalizm dövrü dilimizin yüksək inkişaf səviyyəsində olduğunu göstərməkdir. Bu dil 1500-2000 il əvvəl də bu xalqa yüksək səviyyədə xidmət edib - o xalqın, o cəmiyyətin dilinin fonetik sistemi də, lüğət tərkibi də, qrammatik quruluşu da əsrlərin sınağından çıxa bilməyən bir sıra elementlərini tərk etsə də, özünü əsaslı və mükəmməl şəkildə mühafizə edib saxlayıb və yad tə’sirlərdən qorxmadan təbii inkişaf yolu ilə irəliləyib. Bu dil Həsənoğlunun qəzəl dilindən dəfələrlə kamil, təbii və orijinaldır. Bu dildə yad elementlər azdır və olanlar da köçürmələr prosesinin, katib əməliyyatının məhsuludur. Əgər bu dastanların 1300 illiyi rəsmi qeyd və təsbit olunursa, deməli, ən azı 2000 illik və daha çox yaşı var. Dastanların sintaksisi elədir ki, köçürmələr prosesində heç bir katib onu ciddi dəyişmələrə mə’ruz qoymamış, zədələyə bilməmişdir. Bütün bu mülahizələrlə bu fikirdəyik ki, dastanlar birinci minilliyin ortalarının yazı dili nümunəsidir. Dastandakı obrazlarda şumerlərin, arattalıların, kutilərin, lulluların, turukkilərin, mannalıların, madayların, albanların, atropatenalıların ruhu və nitqi yaşayır.\n«Dədə Qorqud» bizim üçün ona görə qiymətlidir ki, beş min il əvvəldən başlayaraq babalarımızın tək-tək kəlmə-incilərini axtardığımız bir zamanda bizi miladın birinci minilliyinin ortalarında, peyğəmbər zamanına yaxın bir vaxtda birdən-birə nəhəng və misilsiz bir xəzinə üzərinə gətirib çıxarır. Miladdan əvvəlki üç min illik yolda səpələnmiş və parlaqlığı ilə yad mühitdə işıq saçan kəlmə-incilər bizi bu xəzinəyə doğru sürükləyib. Deməli, bu xəzinənin əsil mənbəyini tapmaq üçün tarixin böyük yoluna səpələnmiş həmin inciləri yığa-yığa uzaq keçmişə üz tutmaq lazım imiş.\nBiz də o yolda olduq, bacardıqca o xəzinəyə doğru yol getdik, o xəzinədən uzaqlaşdıqca ona daha çox yaxınlaşmış olduq...


“Bilik günü”ndə valideynlər məktəb binasına buraxılacaq? - AÇIQLAMA » Aztehsil.com\n"Valideynlər məktəb binasına buraxılmayacaq. Buna səbəb sıxlığın yaranmamasıdır”.\nBu sözləri Təhsil nazirinin müşaviri Rüstəm Ağayev Nazirlər Kabinetinin "Xüsusi karantin rejimi dövründə Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən təhsil müəssisələrində tədris və təlim-tərbiyə prosesinin təşkilinin müvəqqəti Qaydaları”nın şərhi ilə bağlı Təhsil Nazirliyinin "Facebook” səhifəsində keçirilən onlayn mətbuat konfransında deyib:\n"Odur ki, indidən övladlarınıza parta arxasında tək oturacağını deyin və onları hazırlaşdırın. Bütün hallarda ilk dəfə məktəbə gələn şagirdlərin adaptasiya məsələsi ilə məktəblərdə olan psixoloqlar da məşğul olacaq. Amma bütün hallarda biz məktəblilərin valideynlərinin müəllimlərə gül almasını tənzimləyə bilmərik”.\nMəktəblərdə yeməkxanalar işləyəcəkmi? - AÇIQLAMA\nTəhsil Nazirliyinin rəsmiləri pandemiya dövründə tədris prosesinin detallarını şərh etdilər - VİDEO