Tatuaż z tryzubem. Książka, ebook. Szczerek Ziemowit. Księgarnia podróżnicza Bezdroża.pl\nTo nie jest kolejna książka o Majdanie i o wojnie w Donbasie. Owszem, jest tam i Donbas, jest i Majdan, ale stanowią tylko część skomplikowanej układanki, która nazywa się Ukrainą. To podróż przez tworzące się państwo. Niekiedy postapokaliptyczne, niekiedy ryczące od entuzjazmu. To wyprawa opłotkami najnowszej historii Ukrainy, mająca przybliżyć Polakom ten kraj, o którym czytali już sporo, ale raczej nie w ten sposób. To książka podróżnicza, ale podróże, które opisuje, są próbą zrozumienia Ukrainy, zarówno tej prozachodniej i prowschodniej. Ta książka to również wyjaśnienie, dlaczego słowa prozachodniej i prowschodniej są napisane w cudzysłowie. Tatuaż z tryzubem to podróż po ukraińskim labiryncie, fascynującym, zabawnym i przerażającym. Po Ukrainie rzeczywistej i wyobrażonej. Ziemowit Szczerek Szczerek znowu w Mordorze. Postapokalipsa po pikarejsku, czyli groza i śmiech. Świetne i dla rodaków niezwykle zalecane. Andrzej Stasiuk Najlepiej oczywiście oderwać się od telewizora i pojechać samemu, żeby zobaczyć, co się dzieje tam, na Ukrainie, co za potwory tam mieszkają, co za anioły latają. Ale przecież i tak nikt nigdzie nie pojedzie niedługo wieczorny program, którego w żadnym razie nie można przegapić. Dlatego najlepiej uwierzyć temu, kto tam był i widział wszystko na własne oczy. Powiedzmy, Ziemowitowi. On był wszędzie i wszystko widział. Spojrzenie ma chwytne, a pamięć głęboką. Wszystko dostrzegł, wszystko zapamiętał, od niczego nie odwrócił wzroku. Spróbował opowiedzieć o kraju, który znajduje się jednocześnie tak blisko i tak daleko od Polski. Napisał o nim ostro i zdecydowanie, znaczy uczciwie. Serhij Żadan


Witryna Wiejska - "Kierat kobiecej pracy". Wspomnienia kobiet wiejskich #2\nczwartek, 13, maj 2021 09:57\n„Rola przeorana, dom piękny” to jedna z trzech części dzieła pt. „Wspomnienia kobiet wiejskich”. „Wspomnienia” zawierają pamiętniki i listy nadesłane na konkurs ogłoszony w 1970 roku przez Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa Polskiej Akademii Nauk, Centralny Związek Kółek Rolniczych, Radę Główną Kół Gospodyń Wiejskich, CRS „Samopomoc Chłopska” oraz fachowe czasopisma rolnicze. Na konkurs nadesłano 1200 prac. W trzech tomach: „Rola przeorana, dom piękny”, „Czyste wody moich uczuć” i „Być w środku życia” opublikowano 56 wspomnień.\nJak pisała redaktorka „Wspomnień” Eugenia Jagiełła-Łysiowa zebrany materiał pamiętnikarski stanowi bogate źródło wiedzy o mechanizmach dojrzewania kobiet żyjących na wsi, zmianach w sposobach pracy, kształtowaniu się stosunków w rodzinie, w wychowywaniu dzieci, w spełnianiu przez nie zarówno tradycyjnych, jak i nowoczesnych zadań, stojących przed gospodarstwami i rodzinami chłopskimi.\nZa zgodą wydawnictwa „Książka i wiedza” publikujemy kilka najciekawszych według nas pamiętników. Zapraszamy do lektury!\nKobieta niosąca wodę, 1932 r. (fot. z zasobów Narodowego Archiwum Cyfrowego)\nKobieta na utrzymaniu rodziny, z Mazowsza, ur. 1915 r. Pamiętnik nr 907.\nMiejscem mego urodzenia był Kowalin, folwark około 350 ha, w którym mój ojciec był stelmachem, tj. kołodziejem. Ponadto w sezonie jesienno-zimowym nadzorował maszyny w fabryczce krochmalu oraz pracę kilku robotników.\nMieszkaliśmy w czworakach, długim budynku z czerwonej cegły, mieszczącym kilkanaście izb. Każda rodzina miała jedną izbę, komórkę i sień, w której były schody na strych. W jednym rogu izby stała kuchnia, a nad jej blachą znajdował się otwór do chlebowego pieca, którego palenisko było już w komórce. Nad całym tym kombinatem (wtedy nie znaliśmy jeszcze tego słowa) zwieszała się kapa, jak zwali ją tutejsi ludzie. Był to daszek umocowany w narożniku, a pod nim wysoko mieścił się lufcik, którym uchodziła para z garnków i dym powstający przy odsunięciu fajery. Na wygiętym brzegu owej kapy kładły kobiety zapałki.\nCzworaki w Bratoszewicach (źródło: https://commons.wikimedia.org/wiki/File)\nPrzy tym opisie nie mogę się powstrzymać, aby nie opowiedzieć pewnej historii, jaka się przydarzyła naszej sąsiadce. Zaszedł do niej raz pewien policjant i poprosił o ogień do papierosa. Ona zdejmując z kapy zapałki strąciła na ziemię leżącą tam paczuszkę sacharyny. Policjant podniósł to, napisał protokół i uprzejma kobieta musiała siedzieć 2 tygodnie w więzieniu, gdyż nie wolno było sprzedawać ani kupować tego artykułu. A że cukier był za drogi do codziennego użytku, więc ludzie musieli tę sacharynę kupować od wędrownych handlarzy, którzy podobno przemycali ją z Niemiec. Choć krążyły wieści, że to trucizna, ale nie było jakoś słychać, aby ktoś od tego umarł. Więc nikt na to nie zważał, bo zawsze lepiej smakowała kawa czy herbata słodka niż gorzka. Kupowali też ludzie od tych samych wędrownych handlarzy jakąś „ancdynę”. Nie wiem, co to było, bo jej nie piłam, ale miał to być trunek czy coś takiego, który odurzał, ale jednocześnie był tak mocny, że oddychać nie można było.\nWracając do opisu izby: w każdej były 2 albo 3 łóżka, zależnie od ilości dzieci, których było sporo w każdej rodzinie. Spały po troje, a nawet po czworo w jednym łóżku, a jeśli zabrakło miejsca, to robiono posłanie na stołkach rozstawionych albo na sienniku czy wprost na ziemi, na słomie. Na ścianach wisiały obrazy świętych, krzyż w cierniowej koronie i palma. W oknie obowiązkowo kilka doniczek, najczęściej pelargonia czerwona, kalia, kaktus, „głupi Jaś”, mirty itp., a wszystko przysłonięte muślinową firanką. Złe by to bowiem świadczyło o mieszkańcach izby, gdyby tych muślinowych firanek zabrakło.\nWnętrze izby chłopskiej, łóżko i wieszak na odzież, belkowanie stropu podparte podłużną belką - sosrębem. Data: ok. 1957 r. Miejsce: Wola Solecka pow. Lipsko, źródło: Fot. K.Kwaśniewski (https://genealogia.okiem.pl)\nNa środku izby stał stół i parę stołków po kątach. Ale stół nie służył do jedzenia posiłków. Najczęściej używana do tego była długa ława, na której gospodyni ustawiała dużą miskę z kartoflami i kilka mniejszych z zupą czy mlekiem, a rodzina zasiadała na niskich zydelkach wokoło i zajadała. Mój ojciec bardzo się temu dziwił, nie mogąc zrozumieć, jak można tak niewygodnie siedzieć, gdy stół stoi bez użytku. Ale oni twierdzili, że tak jest lepiej basta! I co dziwniejsze, że nawet dziś zdarzają się rodziny, które w ten sposób spożywają posiłki. Ale już bardzo rzadko to się spotyka.\nNajczęstszą potrawą, zwłaszcza na śniadanie, były kartofle z zacierkami. Jadło się je z mlekiem albo z okrasą, czyli ze skwarkami, albo z olejem w poście. Można było iść o zakład, że w każdym domu jedzą takie Śniadanie, a często i kolację. W najlepszym wypadku pieczono chleb raz w tygodniu, a często zdarzało się, że raz na 4 albo i 6 tygodni. Do takiego czterotygodniowego chleba bez mocnych zębów nie było się co zabierać, a wykwity na nim widniały takie, że tylko penicylinę z nich robić. Ale stary chleb miał tę zaletę, że mniej go się jadło, a więc to był czysty zysk. Jedna z naszych sąsiadek nigdy nie dawała na stół chleba dziś wyjętego z pieca, lecz aż na drugi dzień, bo świeży zbyt prędko znikał z talerza. I dobrze, gdy chleb, choć stary, ale był, bo gorzej było, a zdarzało się tak nieraz, że brakowało go długi czas.\nObiad składał się najczęściej z kartofli z zupą, kapustą lub z mlekiem. Bardzo częstym gościem bywały też kluski ziemniaczane z twarogiem lub barszczem. Mięso zbyt często nie pojawiało się, bo każdy mógł zabić świniaka najwyżej raz w roku, a nie zawsze był ten świniak cięższej wagi, co na dużą rodzinę było bardzo mało. Mięso i słoninę po nasoleniu obsuszało się na piecu i układało w skrzynce. Po upływie paru tygodni mięso było stare i niesmaczne, a zupa z niego gorzej smakowała od owocowej czy żuru. Nie umiały gospodynie wekować i przechowywać świeżego mięsa, więc niewiele było z niego korzyści. Całą ostoją zimowego żywienia była kapusta kiszona. Gdy zbliżała się pora jej kwaszenia, do mego ojca znosili sąsiedzi swoje sfatygowane beczki, którym brakowało klepek, obrączek, ciekły im dna. Całe wieczory w naszej izbie pełno było łoskotu, bo jakże można było odmówić sąsiadom pomocy? Gdy już beczki stały gotowe, kobiety brały się do krojenia kapusty. Jedno z dzieci, a nawet i ktoś dorosły po umyciu nóg wskakiwał do beczki i udeptywał posoloną kapustę, aż sok z niej wystąpił. Jeśli rodzina była liczna, trzeba było dwie takie miarki uszykować. Kiedy pod wiosnę beczki zaczynały się opróżniać, na rowach i łąkach zielenił się szczaw „chłopska krzepica”, i dzieci zbierały go na obiad, obficie racząc się zielonymi listkami. Była to nasza witamina, choć o czymś takim nigdy wtedy nie słyszeliśmy. A ogóle witaminy całe lato zdobywaliśmy swoim przemysłem, bo do sadu właściciela majątku nie ośmielilibyśmy się dostać. Groziłoby to podwójną karą. Najpierw na miejscu od ogrodnika, a potem poszłaby skarga od ojca i to było jeszcze gorsze, a najgorsze było to, że pan dowiedziawszy się o czymś takim, mógł nawet zwolnić ojca z pracy.\nOkoliczni włościanie posiadali po kilka drzew przy domach, więc ich dzieci, nasi koledzy, pozwalali nam korzystać z ich owoców. Ale najobfitszym źródłem naszego zaopatrzenia, były polne grusze. Tam można było używać, ile dusza zapragnęła. Dobieraliśmy sobie, które najlepsze, bo wiadomo, że ten owoc nie zawsze bywa smaczny, ale w końcu wszystkie gatunki znikały w naszych bezdennych żołądkach. Drugim obfitym źródłem była tarnina. Jej maleńkie cierpkie owoce najlepiej smakowały, gdy wziął pierwszy lekki mróz. Stawały się wtedy zupełnie smaczne. Ale do mrozu czekać za długo. Radziliśmy sobie w ten sposób, że po zebraniu tarek oblewaliśmy je wrzącą wodą i pozbawialiśmy je cierpkości. Po tym zabiegu można je było jeść całymi garściami. Smaczną pożywką w okresie żniw stawały się też jeżyny. Całą kompanią szliśmy z dzbankami i koszykami po ten rarytas, a po całodziennym jeżynobraniu wracaliśmy podrapani, z czarnymi twarzami i rękami, ale z pełnymi koszykami.\nGdy pojawiły się grzyby, lecieliśmy skoro świt do zagajnika. Dlatego tak rano, aby ubiec innych i co ważniejsze - łatwiej ujść wzroku pana, on bowiem nie pozwalał tam chodzić i z wielkim hałasem nas przepędzał. A my panicznie baliśmy się z nim spotkać, gdyż był to człowiek wyjątkowo nieprzystępny i bezwzględny.\nGdyśmy go kiedy z daleka zobaczyli jadącego na koniu, uciekaliśmy w popłochu na przełaj przez wszystkie przeszkody, nawet wówczas, gdy byliśmy Bogu ducha winni.\nKiedy ja tak buszowałam z innymi dziećmi, moje rodzeństwo, dwu starszych braci i siostra, chodziło do szkoły w Zarębowie, odległym o 3 km drogi. Najstarszy brat uczęszczał do VII oddziału mając szesnaście lat, a byli wtedy uczniowie, którzy byli prawie dorosłymi ludźmi. Ich wiek szkolny wypadł w wojnę, a gdy szkoła powstała, niejeden z uczni przewyższał wzrostem nauczyciela.\nUczniowie szkoły powszechnej w Czerwonym Krzyżu przed budynkiem szkolnym, 1933, fot. (Narodowe Archiwum Cyfrowe)\nJa i moje rodzeństwo pobieraliśmy pierwsze nauki od ojca w domu. Najstarszy brat zaczął szkolną naukę od IV oddziału, młodszy od III, a siostra i ja od II. Takie wystartowanie od razu do IV klasy było dość ryzykowne dla ucznia. Domowa metoda nauczania bardzo różniła się od szkolnej. Ponieważ brat był bardzo zdolnym dzieckiem, więc po pierwszym okresie trudności zdołał z nich zwycięsko wybrnąć i stał się nawet jednym z najlepszych uczniów. Kierownik szkoły gorąco namawiał mego ojca, aby zdolności jego nie marnować i koniecznie posłać go do szkoły średniej, ale czasy były tak ciężkie, że nie mogliśmy sobie na to pozwolić. (Jego dzieci teraz wszystkie zdały maturę).\nWypas bydła, 1933 r. (Narodowe Archiwum Cyfrowe)\nKiedy na mnie przyszła kolej pójścia do szkoły, matka poprosiła kierownika, aby mnie przyjął do II oddziału. Zgodził się. Zaczęłam chodzić, ale tak mi się w tej szkole nudziło, że nawet próbowałam udawać chorą, aby nie iść. Matka poznała się na symulanctwie i musiałam. Nie mogłam przywyknąć do rygoru szkolnego, nudziło mnie dukanie lekcji, uczyć się nie potrzebowałam, gdyż program II klasy już umiałam. Dopiero od III oddziału spodobało mi się w szkole. Musiałam więcej uważać, bo lekcje były trudniejsze, pracowałam intensywniej. Ale wtedy nowa przeszkoda stanęła mi na drodze, wzbudzając nową niechęć. Tą przeszkodą był... strach przed nauczycielem. Był to człowiek nieduży i chuderlawy, ale tak groźny, że podczas jego lekcji siedziałam jak sparaliżowana.\nNieraz widziałam, jak wracali od niego ukarani uczniowie (bo dla rozprawienia się z nimi wzywał ich do swego mieszkania), i z przerażeniem patrzyłam na ich zalane łzami twarze. Gdyby kiedy wypadło mi stanąć przed nim dla odebrania kary, nie wiem, jak bym to zniosła. Chyba bym zwariowała. Ale na szczęście nie zdarzyło się to nigdy. Później, po paru latach, nauczyciel ten zmienił się bardzo. Nie wiem, co na to wpłynęło, ale stał się łagodny i bardzo dobry.\nDrugi z nauczycieli również był bardzo gniewliwy. Ten miał postawę atlety i donośny głos. On nie karał, ale gdy mu się coś nie spodobało, krzyczał głośno, wpijając ostry wzrok w swą ofiarę, która cierpła pod tym spojrzeniem. Robił wrażenie, że uderzy, ale hamował się i odwracał, a po chwili normalnym głosem zwracał się z jakimś pytaniem do klasy. Oddychaliśmy wtedy spokojniej i lekcja toczyła się dalej, do nowego incydentu.\nTeraz to dzieci szkolne mają urządzane zabawy, jeżdżą w kuligu saniami itp. My nic takiego nie znaliśmy. Nie mogę sobie np. wyobrazić, aby któreś z nas ośmieliło się podejść do nauczyciela i poprosić go do tańca. Taka poufałość! A w ogóle inaczej zwracaliśmy się do starszych, niż to dziś robią dzieci. Bo np. taki zwrot: „Mamo, daj, powiedz” lub pytanie: „Byłaś w kiosku?”. My mówiliśmy: „Niech mama mi da, niech tatuś pozwoli”, lecz nigdy: „Ty”.\nNie było żadnych komitetów rodzicielskich, które by troszczyły się o dostarczenie dzieciom jakiejś rozrywki. Raz tylko jedna nowa nauczycielka urządziła choinkę, pośpiewaliśmy kolędy i nawet otrzymałam wtedy piękną książkę Andersena za postępy w nauce, ale więcej to się nie zdarzyło, po prostu nie przyjęło się. Gdy do naszej szkoły przyjechał lekarz, aby zbadać uczniów, dziewczęta pochowały się pod ławki i dopiero kategoryczny rozkaz nauczycielki zmusił je do poddania się badaniu. Większa część dzieci miała wyniki: wątły, anemiczny, słabo zbudowany. Odżywianie było nieracjonalne. Do szkoły daleko, w drodze zaziębialiśmy się, bo i ubranie pozostawiało dużo do życzenia.\nDużo dzieci chodziło w drewnianych trepkach, najwięcej zaś nosiły tzw. klumpy - trzewiki o drewnianej podeszwie, czyli obuwie na podłodze, pończochy lniane zrobione przez matkę na drutach, płaszcz lub chustkę matki, wszystko długie, niewygodne. Ani podobieństwa do dzieci, które dziś chodzą do szkoły.\nNie tylko anemia była cechą wiejskich dzieci. Były one w niemowlęctwie rachityczne, z pałąkowatymi nogami, dużymi głowami i brzuszkami. Długo nie mogły chodzić i matki miały z nimi same zmartwienia. Ale o witaminach, kaloriach, higienie się wtedy nie słyszało. Albo o tym, aby kobieta w ciąży szła do lekarza lub z niemowlęciem, które było zdrowe, by zbadać, czy się normalnie rozwija. Więc też dzieciska mizerowały się i umierały, aż żal było patrzeć.\nAle największe żniwo wśród dzieci, jak też i dorosłych, zbierała gruźlica. Były rodziny, których członkowie wymierali po kolei do ostatniego. Straszna rzecz! Oni wiedzieli, że są skazani, i z rozpaczliwą determinacją patrzyli na śmierć swych najbliższych, czekając swojej kolei, bez pomocy i ratunku. Gdyby wtedy można było uciec się do streptomycyny i innych dostępnych dziś środków! Młodsze pokolenie ani w części nie zdaje sobie sprawy, jak wielkim dobrodziejstwem dla ludzkości są te leki. Jeśli nawet ktoś był odporny i przezwyciężył chorobę, był słabowity, o zapadniętej klatce piersiowej, pochyłych plecach. W ogóle ludzi dobrze zbudowanych, prostych i gibkich było mało. Nawet jeśli władze zarządziły szczepienia ochronne przeciw durowi brzusznemu (często w tej wsi ludzie nań chorowali i umierali), ludzie bali się i uciekali w różne zakamarki, aby uniknąć zastrzyku.\nNawet gdy zdawali sobie sprawę, że jest to potrzebne, stawali przed lekarzem tak przejęci i wystraszeni, że mdleli w chwili ukłucia igły albo jeszcze przed ukłuciem. A przecież to byli ludzie zahartowani w ciężkiej pracy, których życie po głowie nie głaskało.\nMężczyźni po całych dniach pracowali na dworskim, domu byli gośćmi: godzinę w południe, wieczorem, no i w niedzielę. Całe domowe gospodarstwo prowadziła kobieta. I nie tylko domowe, bo musiała 3 razy dziennie doić dworskie krowy, pleć na przednówku marchew, buraki i inną jarzynę na dworskim polu. Niektóre szły do prania we dworze itp. spełniać posługi, W domu zaś przede wszystkim musiały opiekować się gromadą dzieci: łatać im odzież, myć, czesać. Wszystkie dziewczynki nosiły warkocze i młodszym trzeba je było zaplatać. Gdy szły do szkoły, dopilnować, by się ciepło ubrały, ugotować śniadanie na szóstą rano, a punktualnie na dwunastą obiad. Sprzątać, prać, piec chleb i ciągle dozorować, karmić, przewijać niemowlęta. Każda hodowała po 2 świniaki. Jeden był przeznaczony na zimowy ubój, a drugi na sprzedaż. Za pieniądze za niego robiono zakupy, po które chodziła do Płocka również kobieta, bo mężczyźni nie mogli opuszczać pracy. Wstawała o drugiej godzinie po północy i wyruszała piechotą, aby na otwarcie sklepów zdążyć. Brała miarę z cienkich gałązek na stopy dzieci, którym trzeba było kupić trzewiki, nitką odmierzała głowę chłopcu, by utrafić czapkę i przeżegnawszy się wychodziła z domu. W mieście biegała po straganach i sklepach, a nakupiwszy, co niezbędne: tarkę do kartofli, garnek, dzieżkę, listek, pieprz, mydło, kawałek słoniny, chustkę na głowę, machorkę itp., nabywała na koniec parę bułek, z których jedną zjadała, idąc drogą, a resztę oraz parę śledzi i cukierków chowała w koszyk i puszczała się w, powrotną drogę, aby na wieczór zdążyć do domu. Tak więc o jednej bułce zrobiła kilkadziesiąt kilometrów drogi, nie odpoczywając w mieście.\nRynek w Białymstoku. Zdjęcie z zasobów Cyfrowego Muzeum Podlaskiego.\nWprost wierzyć się nie chce, wspominając to, a przecież własnymi oczyma patrzyłam na swoją matkę, kiedy wychodziła z domu i wracała. My, dzieci, nie docenialiśmy wtedy jej wysiłku, lecz dopadaliśmy do koszyka i oglądaliśmy zakupy, przymierzaliśmy trzewiki i szperaliśmy za cukierkami i kiełbasą.\nTego wieczoru matka już nie przędła lnu jak zwykle, lecz kładła się spać razem z nami. Bo w owym czasie właściciel majątku wydzielał każdemu kawałek pola, a na nim kobiety siały len. Ileż to było z nim pracy! Jego pielenie i wyrywanie zajmowało moc czasu. Młóciliśmy go pałkami na płaskim kamieniu i na wietrze czyścili ziarno. Siemię nosiliśmy do olewnika, który wyciskał olej i robił makuchy. Łodygi nosiły kobiety z dziećmi do rzeki i moczyły je przez kilkanaście dni, potem tłukły tzw. miądlicami, a potem cierlicami paździerze, wytrząsały, czesały włókno drucianymi szczotkami i wreszcie — przędły. Pojedyncze nitki szły do płóciennika, który tkał z nich płótno na koszule, płachty, worki, a nawet suknie i spodnie. Część przędzy robiona była z dwu skręconych nitek, a z nich robiła matka na drutach pończochy, skarpety i siatki. Ta robota z lnem była nigdy nie przerobiona. Trwała ciągle.\nW długie zimowe wieczory starsi zbierali się do jednego domu na pogwarkę o swych kłopotach, o chlebodawcy i na wspominki. Dzieci wtedy schodziły się również do kolegów, których rodzice wyszli z domu, i rozpoczynał się ubaw po pachy. Tańczyło się przy muzyce na grzebieniu i wybijanym na stole rytmie. Szły oberki, polki, walczyki figurowe, bo i wodzireje byli wśród nas. Gdyśmy się zmęczyli, zaczynały się gry siedzące. A więc: pierścionek, plotki, fanty. Najpopularniejszą i najbardziej lubianą była gra w ślepą babkę. Oj! Skakało się wtedy po stole, łóżkach i stołkach, aby tylko nie dać się schwytać babce. Wszystko kończyło się powrotem rodziców, który wydawał nam się zaskakująco wczesny.\nPod koniec roku kalendarzowego ludzi ogarniał niepokój o swe dalsze losy. W Sylwestra bowiem wołano ludzi do dworu i pan wręczał konotatkę, czyli zwolnienie z pracy tym, którzy mu się nie nadawali. Zaczynała się wtedy wędrówka od folwarku do folwarku.\n- Szukam obowiązku - mówił zmęczony śnieżną drogą człowiek, stając przed rządcą. Ten mierzył go taksującym wzrokiem, czy mocny i krzepki.\n- Posyłkę macie? - pytał, bo każdy fornal musiał mieć kogoś do dniówkowej pracy. Jeśli nie miał własnych dorosłych dzieci, musiał najmować obcych, którzy zgadzali się pracować u niego. Jeśli wszystko odpowiadało wymogom, wpisywano człeka w poczet robotników. Gorzej, gdy ktoś był już niemłody albo słabej kondycji, wszędzie go odprawiano z kwitkiem, bo nawet i ci zdatni do pracy nie wszyscy mogli ją znaleźć. Wynajmowali wtedy izdebkę u okolicznych włościan, odrabiali im za nią potem w żniwa, w kopanie, przy wyrzucaniu obornika i innych ciężkich pracach. Powiększały się szeregi bezrobotnych. Szli do tłuczenia kamieni na szosę, w sezonie żniw najmowali się do akordowej pracy, lecz to wszystko było sporadyczne, nie zaspokajało potrzeb i bieda nękała ludzi stale.\nGdy zbliżał się koniec mej nauki w podstawowej szkole - wtedy zwała się ona powszechną — kierownik, ten dawniejszy postrach uczniów, usilnie namawiał ojca, aby mnie posłał do średniej szkoły. Uważał, że mam szansę dostania się tam. Ale tej różnolitości szkół średnich, jakie są dziś, nie było wtedy ani w części. Wiejskie dzieci wybierały najczęściej zawód nauczyciela, a niektórzy chłopcy - księdza. Więc ja też jak inni złożyłam podanie do seminarium nauczycielskiego w Płocku.\nNie będę szczegółowo opisywać sprawy egzaminów. Byłam tak zagubiona i zastraszona, że rozpacz brała. Rywalizacja ogromna. Na jedno miejsce sześć kandydatek. Krótko mówiąc, odpadłam, i to z przedmiotu, w którym byłam najmocniejsza. Stało się. Trzeba było się z tym pogodzić. A mieszkaliśmy wtedy już w innym folwarku, położonym przy trakcie, a więc, jak to się mówiło, w dobrym punkcie. Choć nie była to droga bita, ale w lepszą pogodę, gdy błota nie było, chodził tą trasą autobus o dźwięcznej nazwie „Amazonka”. Z czasem na tej i innych trasach pobliskich zaczęło kursować więcej wozów mających również ładnie brzmiące miana: „Bajka”, „Polka”, „Biały Walc". Aż mi nieraz żal, że teraz gdy mamy tyle pięknych wozów, są one bezimienne. Jak by to było miło, gdyby wsiadało się np. do „Złotej Strzały", „Królowej Szos” czy „Sasanki”.\nNo, ale wracajmy do wczoraj. Teraz już zaczyna się dla mnie smutna historia. Zdrowie moje zaczęło szwankować. Myślałam, że to rzecz przemijająca, lecz okazała się nieuleczalna. Tragedia moja i całej rodziny, załamanie wszystkich planów. Od tego miejsca będę pisała nie o sobie, lecz o swej rodzinie i sąsiadach.\nTylko mój najstarszy brat założył rodzinę. Drugi brat i siostra są razem z rodzicami i ze mną, gospodarują na parohektarowej działce ziemi. Siostra jest krawcową. Skończyła jednoroczny kurs kroju i szycia w Płocku z bardzo dobrym wynikiem, kilka lat zarabiała szyciem, ale tak jej to zajęcie dojadło, że zaprzestała tego zupełnie. A zwłaszcza kiedy otrzymaliśmy ziemię z parcelacji, nie ma już czasu na to. Szyje tylko dla siebie i rodziny. Drugi brat nauczył się od ojca stelmarstwa, ale z tych samych powodów fachem tym również się nie zajmuje, lecz pracuje w gospodarstwie.\nMimo więc sprzyjających okoliczności nie mogliśmy wykorzystać życiowej szansy. Ziemia z parcelacji wprawdzie uwolniła nas od zależności od dziedzica, co sobie nad wyraz cenimy, lecz zanim postawiliśmy gospodarkę na nogi, tośmy się postarzeli, a gdy przyszła druga szansa — budowa płockiej „Petrochemii” — za późno już dla nas było korzystać z tego. Za wcześnieśmy się urodzili. Już gospodarce trudno podołać, a w dodatku nie ma jej komu przekazać.\nNa rok przed wojną część folwarku została poddana przymusowej parcelacji. Ziemię tę nabyli rolnicy przybyli z różnych okolic Polski: z Lubelskiego, Krakowskiego, Rzeszowskiego. Pobudowali gliniane chatki, chlewiki, zupełnie jak jaskółki. Ciasne one były, niewygodne, ale dobre i to. Mój ojciec pragnął również kawałka ziemi, ale właściciel nie chciał nic dla niego zrobić. W dodatku wiedząc, że ojciec nie może ryzykować wyprowadzki z chorą córką, chciał wyzyskać tę sytuację na swoją korzyść i próbował obniżyć mu zarobki. Ale ojciec oburzył się na to. Sprzedaliśmy więc krowy, świnie i nabyliśmy sąsiedniej wsi niecałą morgę ziemi. Na niej pobudował ojciec swą pracą i przemysłym chatę z gliny, krytą słomą, i zaczął pracować w swym rzemiośle dla okolicznych rolników.\nGospodarze nazywali służbę folwarczną dworusami, a ci znowu ich — włochami, kłakami, gnykami. Włościanie szczycili się, że są niezależni, nie muszą więc jeść śniadań o szóstej godzinie rano ani obiadu o dwunastej, kiedy dzwonek nakazuje. Dlatego gotują śniadania o dziewiątej, a obiady o czwartej po południu. Ale to nie było zbyt praktyczne, więc teraz wszyscy prawie przestawili się na dworską modę, właśnie gdy już po dworach śladu nie zostało. Lecz zanim zdążyliśmy pobudować chatę, wybuchła wojna. Pomijam w mym opisie koszmarne lata wojny. Brat mój wywieziony był w okolice Kłajpedy, a siostra szyła u Niemców volksdeutschów za marną zapłatę.\nJeszcześmy nie ochłonęli z radosnych uniesień, że przeklęły najeźdźca musiał opuścić naszą ziemię, a tu przychodzi nasz dawny znajomy z majątku i powiada, żebyśmy poszli obejrzeć swoją działkę ziemi, którą nam przydzielono z tej racji, żeśmy w folwarku 13 lat pracowali. Brat poleciał sprawdzić. Rzeczywiście. Na polu stoi kołek, a na nim wypisane nasze nazwisko! Jest ziemia! Co prawda nie najlepsza, V i VI klasa, ale byleby sił do pracy nie zabrakło, można żyć. Tylko koń potrzebny! Ale za co go kupić?\nNa razie obrabiał tę działkę sąsiad, ale też większą połowę plonu on zabrał za pracę konną, a my dużo mniejszą połowę. Ha, trudno, ale koniecznie trzeba konia! W sąsiedniej wsi ma ktoś konia na zbyciu. Więc do niego. Kobyłka młoda, 4 lata, ale skóra i kości. Byleby jednak była zdrowa, będzie z niej pociecha. Ale klacz zołzuje, strach więc na nią stawiać. Cóż robić? Ryzykujemy. Robimy ugodę. Pieniędzy nie ma, ale jest krowa i 2 świniaki. Tamtemu potrzebna krowa, ale mu się zdaje, że to za mało, bo o konie strasznie trudno. Dajemy więc krowę i świniaka. Przyprowadzamy zołzującą szkapę do domu. Sypiemy obrok — je! No, to i dobrze. Jak je, to i robić będzie. Jeszcze tylko uprząż! Nabywamy od sąsiada jedno sterane chomąto, ojciec je elegancko łata i wyszywa, klacz — ubrana. Jeszcze tylko pług! Znowu stary, zdarty pług od sąsiada, bo tańszy. Nie taki on pierwszorzędny, ale na razie ujdzie.\nTarg koński w Skaryszewie. Foto. Krzysztof Wojciewski.\nZaprzęgamy klaczkę, już się trochę ogładziła. Ojciec przeoruje bruzdę przez pole, a cała rodzina wybiega patrzeć. Własny, pierwszy w życiu koń orze własną ziemię! Bywaj zdrów, panie dziedzicu! Już do ciebie nie pójdziemy!\nDworek, dawną siedzibę pana, zamieniono na szkołę, a z jego tysiącdwustumorgowego folwarku powstało kilkadziesiąt działek. Wszyscy byli fornale i parobcy zakładają swoje gospodarstwa, starają się o konie, pługi, brony. Co za zmiany! Wszystko inaczej jak przed wojną. Przestronniej. Jednym słowem — nowe życie.\nTylko z tym niewygoda, że działka oddalona od chaty. Tu niecała morga ziemi, a tam 6 ha i trzeba ciągle ganiać w tę i we w tę. Trzeba coś wykombinować. Gdyby sprzedać ten mórg, byłoby trochę pieniędzy na pobudowanie się na nowej działce i ustałyby te manewry. Sąsiad nabywa chętnie ten kawałek, a my zaczynamy budowę. Koń jest, można wozić drzewo, ojciec znowu buduje a cała rodzina mu pomaga. Brat wozi glinę, walimy w formę na mur, siostra ją ugniata nogami, ściany podnoszą, przesychają. Tymczasem ojciec robi okna, obcina dłużyce na kozły i belki, Jak to dobrze, ojciec jest tak zdolny do każdej roboty. Po prostu złote ręce. Bo gdyby przyszło płacić majstrom - kaput.\nTak więc, choć z lichego materiału, chata stanęła. Jest dach nad głową i po największym kłopocie. Jeszcze tylko w środku otynkować. Ojciec narzuca warstwy wapna, a siostra wygładza, czyli — jak to nazywają — rajbuje. Teraz już tylko wybielić ściany i pomalować drzwi i okna. Siostra już sama to wszystko zrobi, choć jednocześnie dogląda prosiąt, doi krowy, a przede wszystkim jeszcze piele, sadzi kartofle, wiąże snopy, podaje je na wóz i na stóg, paruje kartofle dla świń, pierze, prasuje, szyje. Oj, ciężko ma ta kobieta, ciężko! Ale ona o sobie wcale nie myśli. Jest całkowicie, bez reszty oddana rodzinie. Mogła była przecież wcale dobrze wyjść za mąż i mniej pracować niż tutaj, ale nie chciała zostawić nas w trudnej sytuacji. Zwłaszcza mój los wiąże ją najwięcej. Mówi, że nie mogłaby czuć się szczęśliwa nigdzie, czując ciągle, że tutaj jest potrzebna. Więc pomaga nam z prawdziwym samarytańskim samozaparciem. To naprawdę godne podziwu. Zdaje się, że mało jest takich ludzi na świecie jak ona. To brylant o cudownym blasku. W ogóle o niej i moim ojcu można by książkę napisać. Oboje byliby pozytywnymi jej bohaterami w sensie moralnym i pod względem uzdolnień i racjonalizatorskich pomysłów.\nTylko że ojciec już teraz pracować nie może. Wiek zrobił swoje. Przeszedł dwie ciężkie operacje, dokucza mu serce, więc wymaga troskliwej opieki. Napracował się tyle w życiu, był przez 4 lata na pierwszej wojnie światowej, niech odpoczywa i żyje jak najdłużej. Ale też przez to gospodarstwo już kuleje. Drugi brat nie ma dobrego zdrowia i też już jest niemłody, a w dodatku nie lubi swej pracy, więc sytuacja stała się trudna. Nie można już myśleć o nowych inwestycjach, praca idzie tylko tyle, ile się wymaga. Matka mimo podeszłego wieku (80 lat) dużo pracuje, zdrowie ma lepsze niż ojciec. Więc jak wyżej wspomniałam, nie podnosimy się na wyższy poziom, lecz stoimy w miejscu, a wkrótce zaczniemy upadać. Nie mamy następców, którzy ulżyliby pracy i poprowadzili rozpoczęte dzieło dalej.\nTak więc sytuacja wcale niewesoła. Dwoje chorych, dwoje pracuje, z których jedno nie lubi swej pracy i też słabe Ina zdrowie, przy tym dobiega 60 lat, siostra trochę tylko młodsza i stara matka. Czyż można tu myśleć o podnoszeniu produkcji? Albo o wprowadzeniu innowacji? Raczej o likwidacji wszystkiego. Nie pomoże tu ani prąd elektryczny, choć na razie dużo znaczy, ani bliskość „Petrochemii”. Bo czyż można w tym wieku rozpoczynać nowe życie? No, ale tymczasem ciągnie się jeszcze to gospodarowanie, choć co prawda ostatkiem sił.\nZeszłego lata brat zapowiedział, że już kosą ciąć nie może, trzeba żniwa zmechanizować. Ale skąd wziąć maszyn? Kółko rolnicze odległe jest o 4 km. Powiadają, że kolejki są takie, że nie można się doczekać, aby przyszły. W naszej wsi jest jeden rolnik, który ma traktor i snopowiązałkę. Zwracamy się do niego. Zajeżdża po 4 dniach, tnie i wiąże żyto. Przez jeden dzień cały nasz żytni plon leży w snopach, teraz wszyscy zdolni do pracy stawiają je w kopy. Prędko poszło, ale 940 zł wyfrunęło z kieszeni jak spłoszony ptak. A przecież jeszcze trzeba ściąć mieszankę, trochę trawy, owies, seradelę. Niemożliwe do wszystkiego najmować, więc trzeba i kosą. Brat kosi i siostra trochę mu pomaga. Ale ona ma tyle na głowie robót. Rano doi krowy, wyprawia mleko do mleczarni, karmi świnie, piele warzywo, jeździ do Płocka po zakupy i lekarstwa, pierze, czyści kurnik, wyrzuca z chlewa obornik, odwozi go taczkami na gnojownię, ściele w chlewach, wylewa gnojówkę, a w międzyczasie dogląda kurcząt itd. itp.\nŻniwiarz ostrzący kosę, lata międzywojenne (Narodowe Archiwum Cyfrowe)\nCałe szczęście, że matka choć w dornu robi, gotuje posiłki, popasie świnki, zbiorze jajka, zamiecie kuchnię, boby chyba rady wszystkiemu nie dała. W innych rodzinach mężczyźni dużo kobietom pomagają, a tu właśnie kobieta musi dużo pomagać w męskich pracach. Bo choćby takie rżnięcie sieczki. Gdy w polu nie ma odpowiedniej paszy zielonej, to trzeba szykować żywienie oborowe. Jedna więc z kobiet pogania konia, druga podaje słomę i mieszanki zielonek, a gospodarz wpycha słomę do kos sieczkarni. Kiedy przyjdzie wywieźć gnój na poplony, oczywiście trzeba razem z gospodarzem nakładać go na wóz, potem on przeorywa go, a ona roztrząsa po polu. Albo żniwa. Wprawdzie ścięte i związane mechanicznie, ale teraz gospodarz stoi na furze i układa snopki, a gospodyni podaje mu te snopki, dźwigając je widłami do góry. On jedzie z furą do stodoły, siedząc na słomie jak na posłaniu, a ona podąża piechotą. On potem zrzuca snopki z góry, a ona podaje je i układa w sąsieku.\nŻniwa przy użyciu żniwiarki. Lata powojenne (fot. ze zbioru Zbigniewa Bąka)\nZbliża się dwunasta godzina. Gospodarz wykłada konia, poi go i karmi, a potem siada do gazety i czeka na obiad. Kiedy podadzą, zje, poczyta, układa się w stodole do drzemki, a gospodyni ledwie położy łyżkę, już pędzi krowy, przygania je, doi, karmi świnie, wypuszcza prosięta, przecina drwa, często idzie w południe do sklepu. Ciągle ma coś do roboty, a o spaniu nie ma mowy. Bynajmniej nie zmniejszam znaczenia męskich prac. Są również ciężkie, ale praca kobiety jest nigdy nie przerobiona. Jest jej bez liku. W polu, w obejściu, w domu. Są i mężczyźni którzy nie mają odpoczynku. Tacy, którym ciągle przychodzą do głowy pomysły racjonalizatorskie, różne ulepszenia maszyn rolniczych, poprawa budynków, przeróbka wnętrz mieszkalnych i budynków inwentarskich. Właśnie mój ojciec należał do takich. Gdy mógł pracować ciągle coś przerabiał, ulepszał, wymyślał coś nowego, więc nie mógł próżnować, zawsze miał czasu za mało. Ale jeśli się tylko zaorze, zasieje i obrządzi inwentarz, to można by zamienić się z nim robotą. Bo kobieta zawsze ma pełne ręce zajęć. Choćby tylko ten dorn, Sprzątanie, mycie nigdy nic skończone naczyń, wycieranie podłóg, wietrzenie pościeli, mycie okien i najgorsze chyba ze wszystkiego - pranie. Gdy patrzę, że naokoło świecą się światła elektrycznych lamp, najbardziej zazdroszczę tamtym kobietom tego, że mają elektryczne pralki.\n- Och, jakie one muszą być szczęśliwe - mówi moja siostra - piorą bez wysiłku, a ja?\nAle jest już nadzieja.\nWłaśnie zajechały samochody i dźwig zdejmuje z nich słupy betonowe, już w tym roku zaczną budować linię elektryczną. Przy każdym spotkaniu z sąsiadami omawiamy ten temat. Podobno od połowy grudnia zaczną robotę. Ej, żeby to nie było próżne gadanie! Ale chyba nie, bo przecież słupy... Tymczasem co innego zaprząta głowę, bo robota woła, a na dobitkę maciora ściele gniazdo, pewno już będzie się prosić. Byle tylko nie w nocy, bo w taki długi dzień człowiek się naharuje, to jak legnie wieczorem w łóżko, ani się obejrzy, a tu czas wstawać. No i co powiecie? Prosi się w nocy! Nie kładzie się więc siostra wcale spać, tylko pilnuje maciory, aby nie podusiła prosiąt. Odgarnia je w bezpieczne miejsce, dmucha w ryjki, bo niektóre przychodzą na świat zaduszone, ale gdy im trochę pomóc - ożywają. Bieda też, gdy urodzi się ich więcej, jak matka ma sutek. Wtedy trzeba je karmić smoczkiem co 2 godziny i świeży ma się kłopot. Ale moja siostra nigdy nie wyrzuci takich nadliczbowych prosiąt, tak jak to robią inni hodowcy. Co za dużo, to — pac go o płot i precz z nim! Lecz ona nie może tego zrobić. Nie zabije nawet muchy, a cóż dopiero takie miłe bezradne stworzonko! Więc męczy się z nim i gdy nauczy go pić, lata to za nią i chrząka, a ona bierze go na ręce i bawi się z nim. Już kilka takich świnek wychowała na piękne bekony. No, ale teraz nie jest to potrzebne, bo nie za dużo jest prosiąt. Tylko 12. Ale mimo to kilka nocy trzeba się męczyć, doglądać ich i bronić przed uduszeniem.\nKarmienie świń przed chałupą olenderską, Wiączemin Nowy, lata czterdzieste XX wieku, Skansen Osadnictwa Nadwiślańskiego w Wiaczeminie Polskim, oddział Muzeum Mazowieckiego w Płocku\nGdy tylko uporaliśmy się ze żniwami, już trzeba orać, siać poplony, no i szykować ziemię do siewu ozimin. Więc brat robi w polu. A kobiety przewracają siano i potem korzystając z wolniejszego dnia — pranie. A więc moczą szmaty, teraz je gotują w ixi. To już duża pomoc to ixi, ale jeszcze większą stanie się nowe mydło „E”, enzymowe. Tylko wymoczyć brudy w jego roztworze, parę razy wy— płukać i czyste. Może niepotrzebnie zazdrościłyśmy tamtym kobietom pralek elektrycznych? Może się już bez nich łatwo obejdziemy? Ale na razie trudno tego „E” dostać, więc pierzemy w ixi. Lepsze to jak mydło jeleń albo inne — diament. Rozciąga się sznury od drzewa do drzewa i szmaty łopocą na wietrze, schną momentalnie. Teraz je zmaglować, a jak wpadnie wolna chwila, prasować. Ale to prasowanie! Koszmar! Gorąco, a tu grzej duszę w ogniu i poć się w ten upał. Jak człek musi, to choć zgrzyta zębami, a zrobi. Każda robota jest męcząca, ale jakby ją tak zracjonalizować, toby się ją łatwiej pokonało.\nIleż to kobiet dźwiga wór liści buraczanych czy innej zielonki na plecach. Czy nie lepiej wziąć ten wór na taczki? Albo motyczą w rzędach warzywnych gracami o krótkich styliskach, a o ileż mniej męcząca jest praca długimi trzonkami. Albo to nieszczęsne przerywanie buraków czy marchwi. Wprost niemożliwe jest schylanie się do samej ziemi. A na kolanach jakże łatwo zaziębić się, a nawet dostać reumatyzmu. Dotąd jednak nie widać nigdzie, aby ktoś stosował jakieś gumowe ochraniacze. Moja siostra owija kolana szmatami, ale to wcale nie praktyczne. Nie wiadomo jednak, gdzie taką rzecz można nabyć. Czasami mała rzecz, a dużo pomaga. Np. taki zmywak plastykowy. Dawniej moja matka ciągle miała zdarte paznokcie u rąk, musiała nimi zeskrobywać garnki przy ich myciu - tak zresztą robiły wszystkie kobiety - a teraz co za wygoda! Zmywak robi to lepiej, prędzej, a kosztuje parę groszy tylko. Albo krajanie ogórków w talarki trwało bardzo długo, a dziś: parę minut i pokrojone, i to w cieniutkie plasterki, które bardziej smakują jak tamte. W ogóle to teraz łatwiej i więcej można pracy wykonać.\nAle jakoś tego czasu ciągle brak. Dawniej ludzie młócili cepami zboże, czyścili je na wietrze, chodzili w dalekie podróże pieszo, tkali ręcznie płótno, szyli ręcznie ubrania, a jednak mieli czas zajść do sąsiada na pogawędkę wieczorną, a w święto odwiedzali krewnych. A dziś? Młóci się maszyną czyszczącą. Cały stóg stopnieje jednego dnia, a czyste już ziarno zabierze ciężarówka do GS. Do miasta czy gdziekolwiek jedzie się autobusem. Ubrania są gotowe, o tkaniu ludzie zapomnieli, ale nikt nie ma czasu odwiedzić sąsiada czy krewnego.\nCzasu nie ma, ale też może nie tylko dlatego. Bo jakże tu gdzie iść, kiedy trzeba słuchać radia albo popatrzeć w telewizor. Nie musi nikt szukać rozrywki, bo ma ją u siebie w domu. Śmieje się więc z gadek sołtysa z Chlapkowic, z Malinowskiego i Florczaka, z przemiłych uczennic przy tablicy; słucha uroczych piosenek Anny German czy Haliny Kunickiej, wzrusza się „Białymi nocami” Dostojewskiego, śledzi perypetie Gienka Matysiaka i jeziorańskich „Trojaków”, albo pasjonuje się lądowaniem kosmonautów na Księżycu. I kiedy on może pójść w odwiedziny do znajomych? Już inne czasy, nie ma co mówić!\nAlbo popatrzmy na te dzieci, które idą do szkoły. Co za różnica między nimi teraz a nami, kiedyśmy byli mali. One to paniątka, a my tośmy nie wyglądali, zwłaszcza zimą, jak dzieci, a raczej jak kukły omotane chustkami. Jakie to dziś eleganckie ubranka, modne, krótkie, wygodne a ciepłe! Jakie tornistry! Same ortaliony, dederony, stylony, dermy, skaye, laminaty itp. Zupełnie nowe słownictwo. No i dorośli również zmienili się pod tym względem bardzo. Nie odróżnisz w święto człowieka ze wsi od miastowego. Tak samo ubrany elegancko, jeździ motocyklem, wozi w podróży tranzystorowe radio, młodzi chłopcy noszą długie loki i koronkowe żaboty, a dziewczęta spodnie i tapirowane włosy albo końskie ogony. Ale klubo-kawiarni to u nas nie ma i nie zanosi się, aby była. Jakoś nie jest aktywnie w tym kierunku. Może dlatego, że tych młodych jest za mało albo że wszyscy się uczą, dojeżdżają autobusem do Płocka, więc nie mają kiedy myśleć o klubie.\nKażdy uczeń kończy szkołę podstawową, bezwarunkowo kształci się dalej. Idzie do ogólniaka, technikum zawodowego lub w najgorszym wypadku, gdy do innych szkół dostać się nie może, trafia do szkoły rolniczej. Tak, właśnie! Gdy już nie może gdzie indziej! Bo do gospodarstwa rolnego młodzi się nie kwapią wcale. Zapytany, dlaczego nie zastąpi ojca w rolniczej pracy, odpowiada: „A po co ja mam być ciągle usmolony i w gnoju się grzebać? I pracować bez wytchnienia 16 godzin na dobę, kiedy moi rówieśnicy, ukończywszy szkoły, zasiadają za eleganckimi na wysoki połysk biurkami, wyświeżeni, uperfumowani. Pracują nie pocąc się 8 godzin, a potem spacerują po bulwarach, chodzą do kina i na koncerty, a w żniwa, gdy mi pot oczy zalewa, oni spędzają we wczasowiskach rozkoszne urlopy albo w najgorszym razie nad rzeką w swojej wsi lub w leśnym ustroniu. Więc ja też tak chcę! Albom to gorszy? A z ojcowizną niech się dzieje, co chce”. I nawet gdy go do szkoły nie przyjmą, też nie zostanie w domu, tylko idzie do „Petrochemii” w Płocku i tam zarabia na swoje utrzymanie. A na gospodarce zostają starzy, Choć wychowali kilkoro dzieci, nie mają komu zostawić swojej sadyby, choć i nieźle tam się żyje, lecz muszą szukać chętnego, który by przejął schedę za dożywocie. A chętnych brak. Bo jeśli się nawet znajdzie, to z dożywociem różnie bywa. Często płacz i skargi sądowe. Choć, oczywiście, są wyjątki, że syn lub córka lubi pracę na roli i jest hodowcą, szczyci się swoimi osiągnięciami. Przeważa jednak pogląd, że lepiej jest gdziekolwiek, byle nie roli.\nNa przystanku autobusowym zbiera się co rano brygada robotników i uczniów. Wszyscy jadą do Płocka. Do pracy i do szkół. W ogóle nad całą okolicą dominuje kombinat płockiej „Petrochemii”. Tam jak do Mekki dążą ludzie z całego powiatu, a nawet z kilku okolicznych. Są tu ludzie z całej Polski, już nawet widać na pierwszy rzut oka, że to nie ta sama okolica. Te jaskółcze chatki, o których pisałam na początku, jakie lepili parcelanci przed wojną, znikły gdzieś, jakby pod ziemię się zapadły. Na ich miejscu powstały ładne, z czerwonej albo białej cegły domki kryte eternitem lub blachą, o dużych oknach, a nawet niektóre z balkonikami i schodkami z balustradą. Ale też niemal z każdego domu ktoś jeździ na „Petrobudowę”. Najwięcej jest prostych robotników, ale też i trochę ludzi ze szkołą chemiczną (nie wiem, jak one się zwą), którzy lepiej zarabiają i całkiem dobrze żyją. Teraz nawet powstała w Płocku filia wydziału chemii Uniwersytetu Warszawskiego i masę studentów z okolicy do niej uczęszcza.\nTak to się rozwija i nasz stary Płock i zarazem jego cała okolica. A jakie piękne osiedle mieszkaniowe powstało teraz: wielkie, nowoczesne bloki; dziesiątki tysięcy nowych mieszkańców przybyło, nowe placówki usługowe, domy towarowe, domy kultury, pięknie architektonicznie urządzony bulwar na skarpie nadwiślańskiej, hotele, kawiarnie — wszystko nie do poznania zmienione.\nZmieniamy się nawet i my, ludzie wiejscy. Mamy inne zainteresowania, inne tematy rozmów. Już nie usłyszy się wieczornych bajań o strachach, czarownicach, wilkołakach, lecz o agrominimum, wydajności z hektara, stacjach kosmicznych, problemach politycznych, ośrodkach zdrowia i nawet na temat piosenki Grześkowiaka: „Chłop żywemu nie przepuści”.\nNo, ale wróćmy do jesiennych prac u nas. Więc orka, bronowanie, wałowanie itp., a tymczasem kobiety okopują zagon kartofli do kopaczki. Najpierw te, po których zasieje się oziminę. Więc kopią gracami, sypią na wóz kartofle, a spoglądają na słońce, czy może już trzeba lecieć do gotowania obiadu. No, jedna spieszy gotować, druga kopie nadal. Dym z komina mówi gospodarzowi, że wkrótce południe. Siostra uznaje, że czas, zrywa do kosza liście buraczane i z nimi wraca. Rżnie je w sieczkarni, kręcąc korbę i zarazem popychając liście w ladzie. Będą dla maciory i bekonów. Teraz po krowy. Spuszcza je z łańcuchów i przygnawszy poi u studni. Jedzie do domu i gospodarz. Kobiety obydwie szykują do obiadu, stawiają talerze, wszyscy jedzą.\nDzieci i kobiety przy pracy podczas wykopków (Narodowe Archiwum Cyfrowe)\n— A teraz wydoję krowy — mówi siostra — i polecę do sąsiadki po chleb, miała mi go przynieść ze spółdzielni. Na drugi raz ja jej przyniosę. A przy okazji wezmę kogutka, to mi go tam zabiją na niedzielę. — Nie ma w całej rodzinie kto zabić kurczaka, trzeba prosić o to znajomych — Jest chleb, tylko oskubać i wypatroszyć kuraka i jeden kłopot już z głowy. Dziś jeszcze pokopię kartofli, a jutro choć mała przepierka i muszę sprzątnąć chatę, bo mają przyjść w niedzielę krewni, więc koniecznie trzeba ogarnąć się. Jeszcze tylko dać jeść maciorze i bekonom i hajda na pole.\nWieczorem obrządek jak zawsze, krowy, kury, kolacja i już dziewiąta godzina. Rano — krowy, kury, świnie, przywieźć liście, zerżnąć je na sieczkarni. Nanieść wody, przeprać co potrzebniejsze rzeczy, no i jak zwykle w sobotę oczyścić ustęp, zdezynfekować go nadmanganianem potasu, wyszorować koryta świniom, odrzucić gnój, wylać gnojówkę, posłać w chlewie, wymieść kurnik. Potem zdjąć wysuszone szmatki, pomaglować i zaraz karmienie świń, dojenie krów, a na koniec kolacja. Ale po tych wszystkich zajęciach warto by umyć się, to w niedzielę byłoby więcej czasu na inne sprawy. Więc się myje, zmienia bieliznę i nareszcie – spać, tylko przed zaśnięciem posłucha radia i odpoczynek do piątej trzydzieści rano.\nNiedziela. Rano nie różni się od powszedniego dnia. Krowy, świnie, kury, tylko jeszcze przeprasować coś niecoś i żywo ubierać się. Czas do kościoła na dziewiątą. Śpieszy się, bo późno, 4 km maszeruje. Wraca o jedenastej trzydzieści, pomaga matce doszykować obiad, znowu po krowy, poi je, doi, karmi świnie i nareszcie siada do obiadu, a potem leżąc na kozetce czyta „Przyjaciółkę”, słucha „W Jezioranach”. A tu idą goście. Więc rozmowa, podwieczorek, spacer, oglądanie świnek, kurek, drzewek itp. Nie wiadomo, kiedy zapada wieczór. I znowu: krowy, świnie itd. Brat zamawia młocarnię z traktorem na jutro, bo trzeba omłócić stóg, zboże potrzebne do siewu i na chleb. Więc trzeba jeszcze zamówić ludzi, bo musi ich być dwanaścioro. Brat idzie w jedną stronę, siostra w drugą, a matka przyszykowuje obiad na jutrzejszą robotę. Jutro wstajemy skoro świt, bo młócenie stoga to nie żarty.\nRano biegiem. Krowy, świnie, śniadanie, a tu traktor jedzie z młocarnią, ludzie się schodzą zaczyna się. Hałas, kurz, wszyscy wyglądają jak kominiarze, spoceni, brudni. Na pół godziny przed południem siostra przybiega. Podgrzewa obiad, ustawia na stole. Przerwa obiad. Godzina na obrządek inwentarza i — młócimy dalej. Koniec! Traktor odjeżdża, siostra pomaga bratu wozić ziarno, kładą oboje worki na wóz, potem zdejmują, układają plewy, a tu już noc się robi. Oprzęt inwentarza, choć z grubsza umyć się i spać, spać, spać.\nGospodarz szykuje ziemię, a kobiety czyszczą ziarno do siewu. Jutro siostra i brat jadą do GS po nawozy sztuczne. Trzeba pomóc przy załadowaniu wozu. Przyjeżdżają po południu. Brat rozsiewa nawozy, siostra bronuje pole. A gdy zaczną siew, ona chodzi za siewnikiem, odgarnia oczyszcza rurki. I tak ciągle: w polu, w oborze, obejściu, w domu, w mieście. A gdy przyjdzie kopanie, dzień krótszy, to jeszcze więcej biegania, ale wieczorem więcej czasu, można posłuchać radia, poczytać gazetę albo wyjść do sąsiada na telewizję. Dopiero gdy kartofle zwiezione, kopce okryte (co także musi robić kobieta wspólnie z mężczyzną), buraki wykopane, liście zakiszone, wtedy dopiero trochę odetchnąć można.\nSąsiad przynosi okólnik. Sołtys zwołuje zebranie. Brat akurat w podróży, siostra idzie na to zebranie, Sołtys ogłasza: od 10 grudnia przyjeżdża ekipa elektryków, zaczną budować linię. Rozdziela kwatery, Wszyscy zgadzają się, że obiady będą dawać kolejno dla całej brygady robotników. Jest ich dziesięciu. A więc nareszcie! Trzeba zawczasu kupić silnik elektryczny, aby go włączyli przy okazji. Ba! W Płocku akurat ich nie ma, rozkupione. Brat jedzie z sąsiadem autobusem do Dobrzynia. Są! Wracają z motorami.\nJutro u nas obiad dla robotników. Trzeba go już dziś przyszykować z grubsza, bo musi być punktualnie na dwunastą, a śniadanie i kolację również trzeba urządzić. Kobiety zwijają się jak w ukropie, ale na termin obiad stoi na stole. Przychodzą, prędko zjadają i nie rozsiadają długo, śpieszą się, bo dzień krótki.\nDnia 19 lutego 1970 r. zabłysło światło! Już nie będziemy zazdrościć innym wsiom. Tylko pralka, żelazko, grzałka! A tu drogi zawiane. Nie można jechać do miasta. No, ale już o to łatwiej, gdy linia biegnie przez wieś. Właśnie za parę dni świnia się oprosi — i tak nam zależało, aby zdążyli zainstalować gniazdko elektryczne w chlewie. Bo mróz trzyma, prosięta będą marzły, więc chcieliśmy ogrzewać je promiennikiem podczerwieni. I udało się. Teraz świnki zasypiają pod lampą i nie wiedzą, że mróz na dworze minus 12 stopni.\nJadą dzisiaj do punktu skupu z cielakiem. Więc zarazem przywiozą paszę. Matka gotuje obiad. Długo ich nie ma, aż wjeżdżają w podwórko z czymś białym na wozie.\n- Co to? Ach, to pralka!\n- Była w GS - mówi siostra - więc po cóż mamy się wlec do Płocka po nią? I zaraz jutro robię pranie.\nCała rodzina asystuje przy zakładaniu pralki. Siostra ustawia ją, nalewa wodę.\n- Uważaj, abyś nie złapała za prąd! - woła matka. Co za frajda! Tyle prania w jeden dzień.\n- Toż ja bym musiała ze 3 dni prać tyle szmat i jak bym się naterała! - mówi moja siostra. — A tak to tylko doglądam i nie jestem wcale zmęczona. „Frania" oszczędzi mi zdrowie. Tylko zanim wyschnie, muszę zdobyć żelazko do prasowania. A jak ładnie uprane!\n- Jutro młocka elektrycznym motorem — zapowiada brat.\n- Zlituj się — mówi siostra. — Ja w nocy pilnuję prosiąt, jestem niewyspana, jeszcze mnie gdzie maszyna złapie!\n- Ale spróbujemy choć z kwadrans pomłócić — upiera się brat. — Chciałbym koniecznie zobaczyć, jak się będzie tym prądem maszynowało. No, zgoda?\nO, jak on cicho szemrze ten silnik, można przy pracy rozmawiać swobodnie, nie podnosząc głosu! Dużo teraz łatwiej. Ludzi mniej potrzeba, bo dawniej musiało jedno poganiać konie, a teraz wszyscy pracują produktywnie.\nPranie w pralce wirnikowej "Frania". Jadwiga Gawryś wyżyma uprane rzeczy w wyżymaczce (Narodowe Archiwum Cyfrowe)\n- Oj, żebym ja teraz miał choć ze 30 lat ujęte, tobym dopiero pokazał, jak to się żyje! — mówi ojciec. - Za wcześnie się urodziłem, za wcześnie! - wzdycha.\n- I my za wcześnie — mówią brat i siostra.\n- Jutro musimy zabić świniaka — mówi matka. - Dosyć ma dobrą wagę.\n- Ach, nie ma gorszego dnia jak ten, gdy przyjdzie to zabijanie! — woła siostra. Ja wprost jestem chora od tego!\n- Więc starajcie się o rzeźnika, żeby przyszedł, jeżeli sami nie nadajecie się do tego - matka nie ustępuje. I rzecz postanowiona. A więc - już! Nowa robota, i to jakże uciążliwa! Ojciec zrobił blok i bez trudu wieszają świniaka do góry. Teraz siostra ma najwięcej roboty. Oblewa go wrzącą wodą, a potem zeskrobuje nożem szczecinę. To nie lada sztuka. Jaki on czysty i biały zrobił się. No, a teraz jeszcze gorsze: rozpruwanie brzucha, wyjmowanie jelit, wątroby, nerek, sadła, a potem obie kobiety czyszczą flaki, co już najgorsze ze wszystkiego. Potem: topienie słoniny, solenie mięsa, wekowanie. Potem: kiełbasy, kaszanki, salceson. Aj! Co to roboty z tym świniobiciem! Żeby tak można mieć Sklep spożywczy pod ręką i kupić, kiedy potrzeba, kawał mięsa, to wyrzeklibyśmy się tego zabijania własnych świń.\nW „Gromadzie” trwa dyskusja, jak urządzić świniobicie: przywozić rzeźnika do świni czy świnię do rzeźnika. Ale tymczasem ani tak, ani owak nie można zrobić, tylko samemu być katem i zabijać w domu — a to jest straszna rzecz. Koniecznie trzeba urządzić jakiś humanitarny ubój, aby nie znęcać się nad zwierzętami.\nNo i zdawałoby się, że powinna kobieta choć w zimie odpocząć, a tu zawsze coś. Pomóż przy rżnięciu sieczki, uparuj ziemniaki dla świń, dojrzyj prosiąt, zrób masło, pierz, idź do spółdzielni, pój cielęta, karm świnie, a jak wygospodarujesz trochę czasu, to szyj koszule, suknie, fartuchy, a nawet palta, jesionki, płaszcze. Bo to zawsze i taniej wypadnie, gdy sobie uszyjesz, niż kupić gotowe. Szyje się tylko w zimie, bo gdy nadejdzie wiosna, adieu, nie będzie czasu na to. Teraz zwłaszcza, gdy mamy światło elektryczne, można szyć i wieczorem, bo dzień jest krótki i szary. No i dzięki długim wieczorom wyskoczy się czasem do kogoś na telewizję. Obejrzała już „Przygody pana Michała” i „W małym domku”, i „ściganego”. Dobra rzecz ta telewizja. Ale nie podobał się jej „Ścigany”.\nZima jeszcze na całego, śnieg leży po pas, a tu połowa marca, czas na wiosnę. Jeśli się opóźni, będzie znowu spiętrzenie robót. Choć one, te roboty, ciągle się piętrzą.\nJutro nasza gospodyni jedzie po kurczęta jednodniówki. Będzie świeży kłopot, pisk i doglądanie. Ale teraz furda lampa ogrzewnicza zastąpi kwokę, a jak pisklęta mają ciepło, to już po najgorszym kłopocie. Kiedyś to się nasadzało kury na jajka i czekało trzy tygodnie, a potem okazywało się nieraz, że jajka zaziębione albo kura je pogniotła, albo coś tam innego i na nic całe czekanie. Lub wylęgało się parę pisklaków, więc znowu drugie lęganie. A dziś bez żadnego zachodu przywozi się całą masę kurcząt wcześnie, tak że tego samego roku jeszcze zaczynają nieść się, a kogutki przed żniwami można jeść.\nKiedy już śniegi stopnieją, zagląda się do kopców z kartoflami i zaczyna się nowa robota: wybieranie sadzeniaków, selekcja. Siedzi się całymi dniami w tych kopcach, aż nogi cierpną, a jest to oczywiście babska robota, bo chłopy chodzą za pługiem, broną, włóką. Szykowanie ziarna do siewu, zaprawianie go — także trzeba pomagać. Przy siewie kobieta chodzi za siewnikiem, a potem to już zupełnie ciężki kaliber: wywóz obornika i roztrząsanie go po polu. Żal mi patrzeć, jak ta moja siostra i brat wtedy się męczą. I zaraz potem znowu ciężki kaliber: sadzenie kartofli. Noś koszyk pełen tych „gruli” i rzucaj tak, żeby nie były ani za gęste, ani za rzadkie, lecz w sam raz. No i jak zawsze: świnie, kury, krowy, pranie, prasowanie, sprzątanie, zamiatanie podwórka, jeżdżenie do GS, do Płocka, gotowanie itd. itp.\nA przecież u nas nie ma dzieci, które trzeba wychowywać, posyłać do szkoły, ubierać, karmić. No, co prawda, dwoje chorych mieć na opiece to też jest niemały kłopot i obsługa. Cóż jednak poradzić? Każdy ciągnie ten swój wózek do jakiegoś czasu, starając się, aby jak najlepiej to życie ułożyć. Nie każdemu się to jednakowo dobrze udaje. Jednemu jest lepiej, innemu gorzej. Nie zawsze los człowieka zależy od niego samego. Są przeciwności, z którymi nie można dać sobie rady, i mimo najlepszych chęci trzeba się poddawać. Lecz dużo też zależy od zdolności i zaradności umiejętności wyzyskania szans, jakie niesie postęp. Są np. takie wypadki, gdy dwu sąsiadów mają jednakowe warunki gospodarcze, obaj zdrowi, młodzi i jeden z nich ciągle podnosi stopę życiową, dużo inwestuje, zwiększa produkcję, a drugi upada, i to nie zawsze z powodu pijaństwa czy jakiejś rozrzutności. Po prostu nie umie gospodarzyć, bo to jest rzecz trudna i trzeba nie tylko kochać swój warsztat pracy, ale uczyć się tego zawodu gospodarowania.\nWkrótce opublikujemy kolejny pamiętnik. Zapraszamy do odwiedzania naszej Witryny Wiejskiej!\nWięcej w tej kategorii: « Konkurs "Dyplom z Marzeń" dla lokalnych organizacji pozarządowych


Sprzedaż banku ulży Allianzowi - Puls Biznesu - pb.pl\nUbezpieczyciel więcej zbiera z polis majątkowych. Gdyby nie ten bank...\nPo co nam to było — myślą zapewne menedżerowie grupy Allianz w kontekście wejścia w bankowość. Gdyby nie bank, grupa byłaby na plusie po trzech kwartałach. A tak jest na sporym minusie. Spółka majątkowa, która jest właścicielem banku, zanotowała 141 mln zł straty netto — jednak bez konsolidacji wyników banku strata była o blisko 100 mln zł niższa. Główny biznes idzie dobrze — ze składek zebrała 1,29 mld zł, o 7 proc. więcej niż przed rokiem. Z polis na życie przypis spadł o 15 proc., do 1,15 mld zł, ale to efekt wyjścia z polisolokat. Zysk netto wzrósł z 25 do 38,1 mln zł. Towarzystwo emerytalne dołożyło 16,1 mln zł zysku (10,4 mln zł przed rokiem), a TFI 6,6 mln zł.\nLotos przejmuje Geonaftę\nMarks & Spencer rośnie w Indiach\nZłoty , Bank , Żyto , Polisa na życie\nPuls Inwestora / Sprzedaż banku ulży Allianzowi


Lego City 4429 Centrum Ratunkowe\nLego City jest serią klocków Lego dzięki którym każde dziecko może zbudować swoje własne miasto. W serii tej klocki Lego oferują jednostki policyjne, straż pożarną, różne tematyczne zestawy jak np.: lotnisko, kopalnia, włamanie do muzeum i wiele więcej. Wśród serii Lego City nie mogło także zabraknąć oddziałów medycznych i ratunkowych.\nLego City 4429 Centrum Ratunkowe to zestaw klocków w którego skład wchodzą: budynek centrum ratunkowego, pojazd ambulans/karetka, śmigłowiec ratunkowy, dodatkowy asortyment jak m.in. nosze oraz 4 minifigurki Lego: kierowca ambulansu, pacjent, lekarz, pilot śmigłowca.\nCentrum ratunkowe Lego składa się łącznie z 425 elementów i pozwala dziecku popuścić wodze fantazji i wyobraźni oraz zbudować swój własny świat z klocków Lego.\nKlocki Lego w szczegółach:\nIlość klocków: 425 elementów\nZestaw dla dzieci powyżej 6 roku życia


Sierpień '80 pomaga premierowi - Komentarze - rp.pl\nAktualizacja: 04.05.2009, 20:00\nSierpień '80 pomaga premierowi\nJedni negocjują z pracodawcami, inni tworzą fundusze samopomocy, a Sierpień '80 jak zwykle zajmuje się sam sobą. Nie jest jedyną efemerydą polityczną, która liczyła, że kryzys przyniesie głębokie podziały społeczne, konflikty i uliczne zawieruchy.\nAle działacze związkowi się przeliczyli. Nie dostali swoich pięciu minut. I postanowili coś z tym zrobić. Miesiąc temu miał być masowy marsz na Warszawę - skończyło się pokazem palonych opon przez 300 zawodowych aktywistów. Poniżej dalsza część artykułu\nZajęcie biura poselskiego Donalda Tuska jest dla związkowców bezpieczniejsze niż uliczny marsz czy rozmowy z pracodawcami. Nie potrzeba argumentów, nie trzeba się bać o frekwencję, a kamery gwarantowane. Jednego jednak szef Sierpnia ‘80 Bogusław Ziętek nie rozumie - tego, jak bardzo pomaga w ten sposób premierowi.\nRząd krytykowany za brak reform, za gołosłowie w sprawach prywatyzacji, naprawy służby zdrowia, pomocy w spłacie kredytów mieszkaniowych, KRUS czy - ostatnio - mapy drogowej wchodzenia do ERM2, teraz ma kolejną wymówkę - strach przed szalejącym populizmem.\nŻaden polski premier po dwóch latach rządów nie cieszył się takim zaufaniem jak Tusk. I pewnie nikt, oprócz Tadeusza Mazowieckiego, nie miał takiej szansy na przeprowadzenie autentycznych reform. Polacy wytrwali w swoim poparciu, a premier Tusk, na nasze nieszczęście, w swoim gołosłowiu.\nLista zakładów, z których pochodzą protestujący, jest jakby złośliwie przepisana z rządowej listy niedoszłych planów prywatyzacyjnych. Energetyka, kolej, służba zdrowia, stocznie, transport publiczny. To naturalna pożywka dla skrajnie roszczeniowych grup związkowo-politycznych.\nDo spisu roszczeń Sierpnia ‘80 dopisałbym jeszcze kilka innych, których pracownicy pewnie wstydzą się stanąć ramię w ramię z Sierpniem ‘80: muzea, uczelnie, placówki naukowe... Wszędzie tam też zaniechano reform i teraz, w obliczu kryzysu, stają się ofiarami cichych, ale bolesnych cięć. Co miesiąc trochę mniej pieniędzy. Ile kolejnym razem? Nie wiadomo, bo rząd nie wie, jaki ma być deficyt.\nJednak groźne nie jest to, co może dziś zrobić Sierpień ‘80. Groźne będzie to, co zrobi jutro, jeśli rząd nie zacznie spełniać swoich obietnic. Jeśli nie zacznie zmieniać Polski.\nSkomentuj na [link=http://blog.rp.pl/wroblewski/2009/05/04/sierpien-80-pomaga-premierowi/]blog.rp.pl/wroblewski[/link]


Nr użytkownika: 69 666\nZamówiłem laptopa 8.12.2016 - czas oczekiwania tydzień.\nTydzień później piszę do mnie pan, że dostawa tego modelu będzie w styczniu, że na pewno będzie sztuka dla mnie. Nie mając innej opcji, święta się zbliżają i tak znikąd indziej nie dojdzie na czas, pomyślałem, że przeczekam - zostałem zapewniony, że laptop do mnie dotrze po nowym roku. Wykonałem przelew, żeby mieć z głowy. Przelew potwierdzony, zlecenie przyjęte i w realizacji.\nMija 2. stycznia, 3., piszę do nich kiedy mogę odebrać laptopa, mija 4. stycznia i 5. dzowni do mnie pani "dzień dobry, laptopa nie będzie, bo nie doszła partia i nie wiadomo w sumie kiedy dojdzie'. Jeszcze zaproponowała mi laptopy o 1k droższe 'bo są najbliżej pańskiej konfiguracji'.\nW tym czasie zwolniono/zwonił się również opiekuna mojego zamówienia.\nInne sklepy jak najbardziej mają i miały ten model w swojej ofercie.\nPoza tym szczątkowe informacje, odpowiedzi po długim czasie, klient czuje się jak ignorowany.\nNa wszystko mam dowody w postaci poczty elektronicznej.\nWypowiedź została zmodyfikowana przez Tomasz Cyba dnia 10-02-2017, 14:50\nPowód zmiany treści: zmiana tytułu po połączeniu tematów /tc\nNajprościej to po prostu żądać zwrotu kasy i porządnego rabatu na następny zakup albo od razu powiedzieć im żeby dali Ci w zamian coś lepszego w tych samych pieniądzach. Pewnie istnieje też możliwość żądać zadośćuczynienia przed sądem, ale to niech się mądrzejsi wypowiedzą.\nKaż zwrócić pieniądze i zapomnij o nich, żal czasu. Najwyraźniej nachalna reklama nie idzie w parze z solidnością.\nPozostaje rozwiązanie umowy i zwrot wpłaconej kwoty i ustawowych odsetek. Potraktuj to jako miesięczną lokatę.\nKto kupuje w ciemno?Jest towar to to się płaci jeśli widzimy co kupujemy.\nQUOTE(Jazzman @ 9-01-2017, 7:20)\noho ! JEsti jasnowidz, kurs dolara też przewidujesz? Jak można kupić coś co się widzi przez internet geniuszu\nA tak a propos tematu standardowo uderz do osoby na tym forum z tej firmy, napiszmaila do kierownika sprzedaży i zrób nie małą awanturę bo tak się po prostu nie robi z klientem.\nQUOTE(bury22 @ 9-01-2017, 9:20)\nJa z nimi też miałem przygody... odesłałem po raz drugi lapka i miałem dostać nowa sztukę i jak się potem okazało mój laptop został wysłany do serwisu medion bo powiedzieli ze jednak nie mogą wymienić.. cała akcja działa się w 13 dzień od kupna więc miałem ostatni dzień na zwrot ale zaufalem kobiecie która powiedziała że dostanę nowa sztukę, no i dostałem miesiąc czekania\nTa firma to jest komedia, proponują mi ciągle laptopy kilkaset droższe i tylko smęcą, że im bardzo przykro. Rabatów nie są w stanie zaoferować w ramach rekompensaty, dobrze, że chociaż pieniądze zwrócą. Nie polecam nikomu.\nPracujemy nad wyjaśnieniem zaistniałej sytuacji. Prosimy o odpowiedź na wysłaną wiadomość prywatną, co przyspieszy ten proces.\nWłaśnie dostałem informację, że przelew zwrotny zostanie wykonany w ciągu kilku dni roboczych, to jest jakiś absurd. Rozumiem, że nie jest to duże zamówienie, ale czuję się jak klient ostatniej kategorii.\nMam podobną sytuację :/ Ogólnie tylko jeszcze mam nadzieję, że dostanę laptopa, bo alternatywy brak. Po prostu straszne to jest zamówienie od 12 stycznia, a ciągle piszą, że wkrótce powinien być. Chociaż jak obiecują, że zadzwonią to i tak trzeba było samemu dzwonić po kilkanaście razy żeby usłyszeć, że jeszcze nie ma. W końcu pewnie zrezygnuję. ale pytanie strategiczne, dlaczego panowie z Kuźniewski.pl nie potrafią namierzyć statusu przesyłek ? Bez problemu przecież normalnie każdy z nas zawsze może sprawdzić status listy przewozowej. Ehh zamawiałem kiedyś tam lapka i wszystko fajnie wyszło. Co się dzieje z tą firmą? Jest to trochę straszne, że wydaje się duże pieniądze i człowiek czuje się jakby był olewany. Szkoda słów.\nWypowiedzi: 4 255\nNic się nie stało, moim zdaniem zawsze tak było. Zaraz po premierze pseudo Thinkpadów E530/430/330 zamawiałem u nich E530 to czas oczekiwania się wydłużył do 14dni ze standardowego tygodnia (do przełknięcia) ale pomimo, że zapłaciłem przedpłatą przelewem, to jak już w końcu podjechał kurier to okazało się że ktoś ustawił pobranie. Kuriera rozumiem, że nie może wydać sprzętu, ale wkurzyli mnie wtedy niesamowicie. Koniec końców laptopa dostałem, ale nigdy więcej sprzętu u nich nie zamówię. Pomimo, że sporo osób tam kupuje i jest zadowolona z obsługi.\nJeszcze kilka wpisow i zaraz machina sie ruszy. Zacznie sie wieksze szanowanie klienta jak spadnie sprzedaz )\nQUOTE(l1mint @ 9-01-2017, 16:29)\nPrzykro nam z powodu zaistniałej sytuacji, ale już wczoraj został Pan poinformowany, że przelew zwrotny został wysłany. Najpóźniej więc dziś pieniądze powinny być na pańskim koncie. Po zbadaniu procesu sprzedażowego pozwolimy sobie ustosunkować się całej sprawy.\nZamówienie zostało przyjęte w grudniu w piątek, a już w poniedziałek wiedział Pan, że realizacja ma przesunąć się styczeń. Interesujący Pana sprzęt to nie należy do najpopularniejszych w naszym sklepie i w realizacji zamówień na niego uzależnieni jesteśmy od zmieniających się stanów w magazynach dystrybutorów. Mając informację na temat wydłużonego terminu realizacji dokonał Pan wyboru, nie zrezygnował z zamówienia i kilka dni później przelał pieniądze na nasze konto.\nGdy na początku stycznia (w czwartek 5.01) okazało się, że są utrudnienia w realizacji zamówienia, próbowaliśmy wypracować rozwiązanie dobre dla obu stron i (przy braku zgody na dopłatę do lepszego komputera) tuż po długim weekendzie otrzymał Pan zwrot środków.\nQUOTE(mkubasz @ 10-01-2017, 11:08)\nProszę o kontakt na PW, gdzie po podaniu nr zamówienia postaram się zorientować w sytuacji.\nNumer wysłany na wiadomość prywatną Ogólnie myślę, że problem leży tutaj w kwestii komunikacji. Bo ja nie jestem z natury człowiekiem kłótliwym i mogę poczekać. Jednak:\n1. Informacja o laptopie przy kupnie była zaznaczona jako dostępny.\n2. Wcześniejszy opiekun powiedział, że do tygodnia będzie laptop czyli 19 stycznia.\n3. Pod koniec grudnia dowiedziałem się, że tamten Pan nie pracuje.\n4. Potem jakaś Pani powiedziała w ostatni dzień grudnia, że ma informacje, że od razu po świętach powinien być i że mam nowego opiekuna.\n5. Nowy opiekun akurat bardzo sympatyczny i nie mogę na niego narzekać.\nOgólna konkluzja, że widać w tym wszystkim problemy logistyczne i jak @reven1010 pisał ten problem powinien jak najszybciej być rozwiązanym. Bo jakby było wiadomo, gdzie dokładnie człowiek się znajduje i ile to wszystko zajmie to jest się to w stanie znieść. Wiadomo, że thinkpad trzeba sprowadzać i to trochę trwa. No Trzymam kciuki, żeby udało się kuźniewskim wyjść z tego impasu, bo jedyna firma, która ma fajne oferty z laptopami biznesowymi.\nMikubasz ale styczeń to jest teraz i to nawet nie 12 tylko 10 - albo jesteś z przyszłości i źle ustawiłeś DeLoreana albo chodzi ci o listopad /grudzień\n"2. Wcześniejszy opiekun powiedział, że do tygodnia będzie laptop czyli 19 stycznia.\n4. Potem jakaś Pani powiedziała w ostatni dzień grudnia, że ma informacje, że od razu po świętach powinien być i że mam nowego opiekuna."\nNo i szambo wylało, podróżnik w czasie hah\nNo właśnie Daty mi się pomyliły. Chodziło o 12 grudnia! No cóż styczeń się zaczął i to widać.\nZamawiałem cos tam kiedys z ramu i innych dupereli i kontakt odnosnie problemow byl od razu. Firma z takim stazem raczej dba o klientow. wpadki sie zdarzaja ale wazne jest jak z tego wychodzą.\nWłaśnie Ja myślę, że szybko ogarną to co trzeba. Ogólnie jak coś to dam znać jak udało im się z moim zamówieniem\nWersja Lo-Fi_|_Informacja o cookies Zegar wskazuje: 20-01-2020 - 9:18


25 kwietnia br. odbyły się – organizowane już po raz dwudziesty pierwszy - Ogólnopolskie Targi Pracy. Wydarzenie to należy do grona największych imprez targowych tego typu w kraju i są największymi targami pracy w województwie świętokrzyskim. Podczas tegorocznej edycji swoją ofertę zaprezentowało 110 pracodawców, którzy zaproponowali w sumie 3 500 ofert pracy – wśród nich nasza firma. Między innymi przedstawiliśmy oferty pracy dla operatorów linii produkcyjnej, specjalistów ds. przygotowania produkcji, specjalistów ds. obsługi klienta i elektromechaników.\nWszystkich zainteresowanych pracą w firmie Effect Glass zapraszamy do odwiedzenia strony internetowej www.effectglass.eu/pl/kariera/ oraz do przesyłania wypełnionych kwestionariuszy osobowych.


Co przemawia za korzystaniem z autoryzowanych serwisów obsługi? – Lotos dynamic\nCo przemawia za korzystaniem z autoryzowanych serwisów obsługi?\nZakup nowego samochodu to zawsze bardzo duże wydarzenie w życiu każdego człowieka. Nowe auto to większa wygoda i bezpieczeństwo jazdy, ale też spore obciążenie dla budżetu. O taki samochód dba się jednak, jak o oczko w głowie, aby w przyszłości bez większego problemu móc go sprzedać.\nCo przemawia za korzystaniem z usługi ASO?\nNa czym polega usługa ASO? To skrót od autoryzowany serwis obsługi, czyli jednym słowem od serwisu mechanika, który jest zlokalizowany w pobliżu salonu dilera konkretnej marki. Mechanicy z ASO Hyundai Warszawa to najlepsza opcja dla tych właścicieli samochodów tej marki, którym zależy na bardzo szybkiej diagnozie usterki, sprawnym jej usunięciu oraz regularnym monitorowaniu stanu samochodu. Mechanicy zatrudnienie w takim autoryzowanym serwisie obsługi to osoby przeszkolone przez koncern produkujący samochody marki Hyundai, dzięki czemu po prostu świetnie znają się na poszczególnych modelach tych aut. Serwis Hyundai to zatem najlepszy wybór dla osób, dla których monitorowanie stanu samochodu ma ogromne znaczenie, a jakość pracy przy usterkach nie pozostaje obojętna.\nCo jeszcze przemawia za korzystaniem z usługi ASO, poza rzecz jasna wyspecjalizowanie mechaników pracujących w takim serwisie? Niebagatelne znaczenie serwisowanie auta w aso powinno mieć dla tych osób, które w przyszłości chciałyby sprzedać samochód. Jest to również wymóg niezbędny dla tych klientów, którzy zdecydowali się na leasing auta marki Hyundai. Wtedy konieczne jest korzystanie właśnie z usług ASO. Auto jest wtedy serwisowane na najwyższym poziomie, dzięki czemu bez problemu można je sprzedać wymagającemu klientowi, szukającemu używanego samochodu w dobrym stanie. Dlatego właśnie usługa ASO jest tak popularna wśród współczesnych użytkowników aut.\nPublished 30 stycznia, 2019 By filipo\nPrevious Opony letnie i zimowe – wszystko na ich temat\nNext Co na urodziny dla chłopaka?


Skuteczne zarządzanie hotelami przekłada się na wysoką jakość - metal-system.biz.pl\nYou are here: Home / IT / Skuteczne zarządzanie hotelami przekłada się na wysoką jakość\nW pierwszej kolejności warto zajrzeć do Internetu. Otóż na specjalnych portalach wystarczy wpisać swoje oczekiwania i już po chwili porównuje się różne oferty hotelarskie. Tutaj każdy turysta czy osoba podróżująca służbowo znajdzie nocleg dla siebie. Taka porównywarka pozwala szybko zapoznać się z potencjalnymi propozycjami i wybrać dla siebie tę najlepszą. Z samym wyborem nie należy się jednak zbytnio spieszyć. Nie zawsze bowiem opis właściciela pasuje do rzeczywistego standardu w danym hotelu. Dobrze spojrzeć na zdjęcia konkretnego pokoju i upewnić się, że otrzyma się dokładnie takie warunki, za jakie się zapłaciło. Rzetelne zarządzanie hotelami nie opiera się na oszukiwaniu gości, ale niektórym hotelarzom zdarza się nieco naginać rzeczywistość. Łudzą się, że goście po przyjeździe machną ręką. Rzeczywiście, w większości wypadków tak właśnie się dzieje. Czasami jednak ma miejsce poważna awantura, a niezadowolony odwiedzający będzie w przyszłości robił hotelowi złą reklamę, na przykład w Internecie. Mimo wszystko o wiele lepiej traktować ludzi poważnie.\nZłe opinie mogą doprowadzić hotel do upadku\nWracając jednak do zagadnienia związanego z wyborem miejsca noclegu, należy wspomnieć o opiniach i komentarzach. Te umieszczane w internecie dają pewien obraz, ale należy pamiętać, że nigdy tak naprawdę nie wiadomo, kto odpowiada za publikowanie tego rodzaju treści. Potencjalnemu gościowi o wiele bardziej przydadzą się natomiast oceny, wystawione przez zaufanych krewnych czy przyjaciół. Tutaj jednak także trzeba mieć się na baczności. Zrzędliwa z natury ciotka może bowiem zniechęcić do naprawdę dobrego hotelu. Z drugiej strony wiecznie zadowolony znajomy niekiedy poleca obiekt, choć zarządzanie hotelami pozostawia tam naprawdę wiele do życzenia. Warto zatem zapytać o szczegóły, zamiast sugerować się ogólnymi opiniami.\nTag horeca IT zarządzanie hotelem


Coffee-milk stout. Druga warka, prośba o sprawdzenie. - Piaskownica piwowarska - Piwo.org\nSeptember 25, 2013 in Piaskownica piwowarska\nPierwsze pale ale właśnie dziś opuściło fermentator do burzliwej i poszło na cichą. Niestety stłukłem właśnie balingometr, więc nie sprawdziłem przy przelewaniu blg. trudno - lecimy na czuja dalej\nPowoli przymierzam się do drugiej warki - chcę zrobić coś trochę bardziej pod gusta rodziny i przyjaciół [jakoś się muszę wkupić ] i wymyśliłem coffee-milk stout'a.\nZ powodów sprzętowych nadal będę warzył na 10 litrów brzeczki i na taką ilość ułożyłem przepis z następującymi proporcjami:\nCzekoladowy 0,10 kg ostatnie 10' zacierania\nFuggles 60' 10g\nFuggles 5' 15g\nLaktoza 15' 0,25 kg\nKawa 5' 10g\nChcę zacierać jedno-temperaturowo 67-66 °C przez 65' + wygrzew.\nPlanuję osiągnąć brzeczkę przednią o gęstości 15blg.\nCzy mogę was prosić o zweryfikowanie moich planów? Czy czekoladowy na ostatnie 10 minut starczy? Czy robić jednotemperaturowo, jak zaplanowałem, czy lepiej będzie jednak zastosować przerwy?\nChcę, żeby goryczka tylko równoważyła laktozową słodycz, ale nie zależy mi, żeby była zbyt mocna [jak wspominałem - piwo na "wkupienie się" ], stąd taka ilość chmielu.\nPale ale\t2 kg\nCaraaroma\t0,2 kg\nCzekoladowy\t0,10 kg ostatnie 10' zacierania\nFuggles\t5'\t15g\nLaktoza 15'\t0,25 kg\nKawa\t5'\t10g\nJa bym dał więcej kawy - do swojego Milk Stouta dodałem ok. 100g kawy zaparzonej w ekspresie ciśnieniowym na 23 litry brzeczki, a i tak kawa była ledwo wyczuwalna. Ponadto w czasie jej smak dość szybko zanikał.\ntak, bo dodawałeś zaparzoną, ale ja chcę dodać sypaną - myślę, że to może być różnica. Ale może i tak zwiększę ilość - nie chcę przewalić znowu, chociaż szczerze powiedziawszy wolę, żeby było za bardzo kawowe, niż za mało. No, chyba zwiększę.\nEdited September 25, 2013 by mico\nZaparzana była w ekspresie ciśnieniowym, więc wszystko co mogło dać smak i aromat zostało wyciśnięte. W trakcie zwykłego gotowania odzyskuje się mniej aromatu niż w czasie gotowania. Poza tym samo gotowanie zabija aromat kawy - analogicznie jak z chmielem.\nNie wiem jak wpływa gatunek kawy, ale ja bym dał 100% Arabiki. Robusta może dać dużo kwaśnych posmaków, które słabo się skomponują z laktozą. Ja bym zmniejszył też ilość balingów do 12-13 - za mocne piwo może słabo wchodzić niewiastom\nczekoladowy daj od początku. Zacieraj dłużej dla pewności.\nKawy zdecydowanie więcej. 10g to się do kubka z rana sypie\na ziarno palone gdzie?\nMoim zdaniem bardzo zły wybór jak na "wkupne" piwo, bo przecież ono powinno poleżakować z pół roku.\nNie wiem jak wpływa gatunek kawy, ale ja bym dał 100% Arabiki.\nTak, na pewno Arabica, nie przepadam za robustą.\nNo właśnie tak się zastanawiałem, czy nie wystarczy sam czekoladowy [bo mowa o ciemnym czekoladowym], gdzieś (chyba na HB) widziałem zestaw na Sweet Stouta, z bardzo podobnym zestawem słodów i też bez palonego.\nCzyli uważacie, że jednak palony będzie niezbędny? Jaką ilość go dać i na jak długo?\nI właśnie o to chodzi - być może po pół roku karmienia piersią żona da się przekonać, że może raz za czas dać małej [chyba małej -ew. małemu] butlę, a sama się uraczyć coffee stoutcikiem\nCo do ilości kawy - obliczając sobie taką ilość bazowałem trochę na tym:\nhttp://www.piwo.org/topic/5046-espresso-stout-stout-kawowy/ gdzie proporcjonalnie było nawet mniej kawy, ale fakt jest taki, że tam było piwo bez laktozy, a ona pewnie zagłuszy mocno nuty kawowe - o tym nie pomyślałem.\nA co do sypania suchej do gara vs. wlewania espresso - jasne, że z ekspresu będzie bardziej wyciśnięty aromat - mi chodziło o to, że jak dam sypką, to część na pewno zostanie w brzeczce na fermentacjach i nadal będzie trochę aromat oddawała.\nNie wnikając w aromat i inne aspekty gatunku użytej kawy, z mojego doświadczenia wynika, ze 200g/22l dodane na 10' jest IMHO odpowiednią ilością.\nNastępnym jednak razem kawę wsypię na 1-2' ponieważ przy 10' gotowaniu daje się niestety wyczuć mocny smak i aromat fusów kawowych, a to mi nie odpowiada.\nMój zasyp:\t2,00 kg\tPilzneński (3,2 EBC)\tSłód\t2\t35,4 %\t2,00 kg\tMonachijski typ II (16,0 EBC)\tSłód\t1\t35,4 %\t0,50 kg\tOats, Flaked (2,0 EBC)\tSłód\t3\t8,8 %\t0,30 kg\tCzekoladowy ciemny 1200 (1100,0 EBC)\tSłód\t4\t5,3 %\t0,15 kg\tBarwiący (black) (1300,0 EBC)\tSłód\t5\t2,7 %\t0,10 kg\tKarmelowy 150 (100,0 EBC)\tSłód\t7\t1,8 %\t0,10 kg\tJęczmień prażony (1000,0 EBC)\tSłód\t6\t1,8 %\ni oczywiście te 200g kawy na 10 min.\npiwo wyszło b.dobre zwłaszcza w ocenie pań.\na co byście powiedzieli na dodanie ziaren kawy na cichą ? wydaje mi się ze w ten sposób aromat dadza lepszy a nie bediz epproblemu z ich odcedzeniem przy butelkowaniu\nCo do kawy to nie będę się wypowiadał bo nie mam w tym zakresie doświadczenia. Osobiście w tym piwku bym z tego dodatku zrezygnował.\nCo do samego piwa - dodaj na te 10 litrów około 0,3 kg monachijskiego zmniejszając o to samo pale ale oraz dodaj trochę płatków owsianych i jęczmiennych tak po 100-150 gram. Oczywiście palony - ja dałbym śmiało nawet 150-200 gr na 10 L na 3 minuty przed rozpoczęciem wysładzania.\nFuggles - 20 gr/60'\nFuggles - 10 gr/10'\nEdited September 25, 2013 by Giziu\nCzy mogę was prosić o zweryfikowanie moich planów? Czy czekoladowy na ostatnie 10 minut starczy?\nW wieku starczym może starczy:P Czarnosmolistego piwa z tego raczej nie uzyskasz. Sypnąłbym jeszcze 100 g jęczmienia palonego. Czym mniej smaków palonych chcesz w piwie, tym później.\nCzy robić jednotemperaturowo, jak zaplanowałem, czy lepiej będzie jednak zastosować przerwy?\nLudzie robią dobre piwa po wyspiarsku, więc nie widzę powody, byś miał nie przetestować warzenia na lenia\nJa bym zmniejszył też ilość balingów do 12-13 - za mocne piwo może słabo wchodzić niewiastom\nCóż za szowinizm! Poza tym nie ma co tracić przyjemniej treściwości piwa i zmniejszać ekstrakt, lepiej zacierać bliżej 68 stopni, niż 65. A przynajmniej tak mówi teoria:P\na co byście powiedzieli na dodanie ziaren kawy na cichą ?\nA z tym bym uważał. Miałem okazję pić piwo kawowane na zimno ziarnami i te oddały mu sporo kwasoty. Tutaj dobrze by było, by wypowiedział się ktoś, kto uzyskał dobry efekt tą metodą.\nDzięki za sprawdzenie tego, wygląda na to, że bez palonego słodu jednak się nie obejdzie. Powiem szczerze, że chciałem zrobić maksymalnie prosty przepis, bo to jednak druga warka dopiero - żeby zrobić w miarę łatwo a efektownie, stąd brak palonego w pierwotnym składzie i płatków owsianych i jęczmiennych, jak również podstawowy pale ale bez monacha.\nNo nic, ale skoro mówicie, że jednak tak będzie lepiej, to może faktycznie zmienię recepturę i zrobię jak mówicie, w końcu to dużo bardziej skomplikowane nie powinno być.\nPytanie w związku z tym - kiedy dodawać płatki? Od początku mają lecieć ze słodami?\nZ ziarnami kawy na cichej nie będę jednak eksperymentował - myślę, że jak już, to lepszy efekt by dało dodanie po prostu do cichej zaparzonego espresso [wydaje mi się nawet, że w którymś wątku dotyczącym kawowego stouta był ten temat poruszany i tam sobie chwalili ten sposób], ale ja osobiście myślę, że wystarczy mi po prostu mocne zwiększenie ilości kawy dodanej na koniec gotowania.\nO czwy zapomniałem wczoraj:\nZadaj sobie pytanie czy chcesz mieć chmiele w aromacie czy może tylko kawy, mleka i inne. Ja bym rzucał wiecej Fugglesa na 60 minut. Przebić się nie przebije, a myślę, że fajnie zbalansuje piwo.\nPłatki rzucaj na początek ze słodami jasnymi. A przynajmniej tak zrobiłem w swoim milk stoucie i widzę, że inne też tak robią\nEdit: tak jak pisze feder, chodziło o płatki ekspresowe.\nEdited September 26, 2013 by krtex\nPłatki jest dobrze zkleikować przed dodaniem - czyli zagotować przed dodaniem. Chyba że dostaniesz ekspresowe, to wtedy nie trzeba.\nIMHO do tego piwa bym płatków nie dawał - zbyt treściwe piwo z aromatem kawy raczej się nie komponuje za bardzo.\nJa dodawałem słód czekowalodowy razem z resztą - ale używałem słodu bez łusek (Carafa Special). Jeżeli masz słód czekoladowy z łuskami, to wtedy jednak rozważ dodanie go razem z jęczmieniem palonym na sam mash out - żeby piwo za bardzo palonymi aromatami nie przeszło:\nPytanie w związku z tym - kiedy dodawać płatki?\nOd początku zacierania, kup te błyskawiczne, nie trzeba ich kleikować.\nJeśli chcesz mieć wyraźny aromat kawy bez kawowej kwaśności i goryczki, to dodaj 100-200g kawy po wyłączeniu palnika, ale też nie na długo. Najlepiej pomoczyć w woreczku muślinowym przez ok. 5min. 200g kawy daje wyraźny aromat, prawie dominując. 100g powinno dać delikatny aromat w tle. Mówię o warce 20-25L


Kto to @englishspeakingmum i dlaczego warto kupić jej e-booki? – Berlin na macierzyńskim\nPublished on 7 kwietnia, 2020 24 Maj, 2020 przez berlinnamacierzynskim\nNa instagramowy profil Justyny (@englishspeakingmum) natknęłam się przez zupełny przypadek. Pokazał mi się w proponowanych i z ciekawości zajrzałam. Spodobały mi się grafiki i idea wielojęzyczności, którą sama jestem zafascynowana, wiec dodałam ją do obserwowanych, a także udostępniłam jej post u siebie na Instastories. Muszę przyznać, że Justyna szturmem wkroczyła do internetowego świata. Na swoim blogu porusza tematy nie tylko związane z problemami dotyczącymi dwujęzyczności, ale też podpowiada jak radzić sobie z krytyką i negatywnymi emocjami, oraz zrobiła opisy ilustracji książki „Wiosna na ulicy Czereśniowej” w języku angielskim i niemieckim. Na jej blogu można też za darmo pobrać karty obrazkowe, które mogą być dodatkowymi materiałami przy wprowadzaniu języków obcych. Poza tym Justyna założyła sześć grup na Facebooku: Mamy mówią po angielsku – Pogotowie językowe, Mamy mówią po niemiecku – Pogotowie ratunkowe, Wielojęzyczność zamierzona – uczymy dzieci języków obcych, Książki obcojęzyczne dla dzieci – Polecamy, a dla osób mieszkających w Warszawie: Playdates in English – Warszawa, oraz Meetings in English („Dwa Jelonki” in Warsaw).\nJuż jest! Nie było łatwo, ale moc wiadomości od Was motywowała mnie do pracy. Nieskromnie powiem, że wydaje mi się, że ta część jest dużo lepsza od poprzedniej. No i tematyka na pewno jest bardzo praktyczna i przydatna, zwłaszcza w obecnych czasach #stayathome. Ten e-book to sama wiedza – dostajecie ponad 600 (!) gotowych wyrażeń, kilkadziesiąt obszernych przypisów, ćwiczenia no i garść żartów gratis;) Bezpośredni link znajdziecie w bio. Kto nie zna części pierwszej, może pobrać darmowe demo. A wszystkich, którzy jeszcze nie są na naszej grupie na FB "Mamy mówią po angielsku – pogotowie językowe" zapraszam przede wszystkim tam. Znajdziecie tam wątek, w którym rodzice piszą o swoich wrażeniach z pierwszej części i na pewno będą pisać o tej;) Ale przede wszystkim to miejsce dla Was, aby zadawać swoje pytania, jeśli nie wiecie, jak powiedzieć coś po angielsku. E-book to jedno – gotowe, sprawdzone, naturalnie brzmiące wyrażenia gotowe do użycia. Ale miejsce, w którym można za darmo dostać odpowiedzi na swoje osobiste rozkminy, to drugie. Siostrzana grupa dla uczących niemieckiego to "Mamy mówią po niemiecku – Pogotowie językowe". Ogólnie na tematy wprowadzania języków rozmawiamy za to na FB na "Wielojęzyczność zamierzona". Mam nadzieję, że książka przypadnie Wam do gustu tak jak pierwsza część. I dajcie mi z tydzień czasu na odpoczynek, zanim zaczniecie pytać znów o część dla mam niemowlaków;) #englishformummiesanddaddies #athome #gotowewyrażenia #angielskiwdomu #angielskiesłówka #englishforadults #englishforparents #englisforkids #englishforpreschoolers #englishformum #englishformommies #englishformommies #jakpowiedziecpoangielsku #jaktobedzie #mamymowiąpoangielsku #pogotowiejęzykowe\nA post shared by dwujęzyczność zamierzona (@englishspeakingmum) on Mar 30, 2020 at 2:30am PDT\n„E-book zawiera kompendium słownictwa, które musicie znać, aby móc opisać wszystko, co spotykacie codziennie podczas wspólnych spacerów. Wiesz, jak powiedzieć po angielsku „daszek wózka”? „Dmuchać dmuchawce”? „Trzymaj się krawężnika”? „Chodźmy gęsiego”? „Próg zwalniający”? Czy wiesz, jak zaprosić malucha na bujak na sprężynie na placu zabaw? Że w upalne dni, szukając cienia nie użyjesz słowa „shadow”? Tu możesz poznać słownictwo i wyrażenia, których nie uczą w tradycyjnych podręcznikach i na kursach. I w przeciwieństwie do tych źródeł słownictwo to jest na pewno aktualne i nie jest misz-maszem pod względem wariantów angielskiego.” Justyna Winiarczyk (englishspeakingmum)\n„E-book zawiera kompendium słownictwa związanego z domem i ogromny zbiór gotowych wyrażeń. Treści jest tyle, że nawet ich podsumowanie stanowi wyzwanie. Wyrażenia przydatne przy stole, gotowaniu, sprzątaniu, myciu – w codziennym funkcjonowaniu w domu. Przypis goni przypis. Wiecie, jak będzie kisiel lub kożuch na mleku? Jaka jest różnica między makaronem „pasta” a „noodles”? Jakie nazwy nadać naszym polskim zupom? Czym różni się „pie” od „cake”? Jak poprosić, aby dziecko zjadło kromkę chleba razem ze skórką? Jak wytłumaczyć, że to nie sezon na truskawki, a przed zjedzeniem trzeba je odszypułkować? Otrzymacie wyczerpującą ściągawkę z zakresu zmiany pieluch, korzystania z toalety, nazywania części intymnych, kąpieli i mycia zębów. Raz na zawsze zapamiętacie, w którym wariancie angielskiego mówimy „laundry”, a w którym „washing” oraz dowiecie się, jak po angielsku odpowietrzyć kaloryfer i co możecie krzyknąć, gdy wasza ulubiona bluzka puści kolor w praniu. Czym się różni „basement” od „cellar”? Jak będą zagniecenia na koszuli? Jak poprosić dziecko, aby nie bawiło się kurkami od kuchenki i nie puściło domu z dymem? A na koniec garść zwrotów, które przydadzą się podczas wieczornych rytuałów i porannego zwlekania z łóżek. Tu poznacie słownictwo i wyrażenia, których nie uczą w tradycyjnych podręcznikach i na kursach. I w przeciwieństwie do tych źródeł słownictwo to jest na pewno aktualne, poprawne i nie jest misz-maszem pod względem wariantów angielskiego.” Justyna Winiarczyk (englishspeakingmum)\nE-book „Outside” składa się z 87, natomiast „At home” ze 113 stron. Przykłady w nich zawarte to konkretne, powszechne w użyciu zdania. Napisane zostały w przystępny sposób, ale zawierają sporo nowych dla mnie słów, co uważam za ogromny plus, bo sama mogę podszlifować swój angielski. Obok każdego zdania jest jego tłumaczenie po polsku. Niektóre słowa są opatrzone gwiazdką i na końcu strony można znaleźć wyjaśnienie dotyczące np. wymowy. Razem z mężem korzystamy z e-booków na telefonach, ale można też je wydrukować. Dodatkowo e-booki zawierają ćwiczenia dla rodziców (na końcu są do nich odpowiedzi). Dla mnie sztos! Ale to jeszcze nie wszystko! Teraz możecie zakupić oba e-booki w promocyjnej cenie.\nPoprzedni Podróże z małym dzieckiem? – Nie, dziękuję!\nDalej Jak to się stało, że…\n8 myśli w temacie “Kto to @englishspeakingmum i dlaczego warto kupić jej e-booki?”\nMilena Górska Ilustrator pisze:\n8 kwietnia, 2020 o 2:48 pm\n8 kwietnia, 2020 o 2:53 pm\n10 kwietnia, 2020 o 1:35 am