CO ROBIMY NA KOMPUTERACH W BIBLIOTECE I CO Z TEGO MAMY? - PDF\nCO ROBIMY NA KOMPUTERACH W BIBLIOTECE I CO Z TEGO MAMY?\nDownload "CO ROBIMY NA KOMPUTERACH W BIBLIOTECE I CO Z TEGO MAMY?"\n1 CO ROBIMY NA KOMPUTERACH W BIBLIOTECE I CO Z TEGO MAMY? badania użytkwników kmputerów dstarcznych w ramach Prgramu Rzwju Biblitek Hubert Brwski WARSZAWA, STYCZEŃ 2012 Plsk-Amerykańska Fundacja Wlnści jest partnerem Fundacji Billa i Melindy Gates w przedsięwzięciu, które ma ułatwić plskim biblitekm publicznym dstęp d kmputerów, Internetu i szkleń. Prgram Bibliteczny w Plsce jest realizwany przez Fundację Rzwju Spłeczeństwa Infrmacyjneg. Raprt jest dstępny na licencji Creative Cmmns Uznanie autrstwa 3.0 Plska. Pewne prawa zastrzeżne na rzecz autrów raz Fundacja Rzwju Spłeczeństwa Infrmacyjneg. Zezwala się na dwlne wykrzystanie treści - pd warunkiem zachwania niniejszej infrmacji licencyjnej i wskazania autrów raz Fundacji Rzwju Spłeczeństwa Infrmacyjneg jak właścicieli praw d tekstu. Treść licencji jest dstępna na strnie\n2 01 wstęp 01 WSTĘP W 2009 rku Fundacja Rzwju Spłeczeństwa Infrmacyjneg rzpczęła realizację Prgramu Rzwju Biblitek. W ramach Prgramu bibliteki zstały wypsażne w sprzęt kmputerwy, umżlwiający bezpłatne krzystanie z Internetu. Na każdym kmputerze dstarcznym przez FRSI, trzy razy w tygdniu wyświetla się prsta ankieta dtycząca krzyści jakie użytkwnik dniósł krzystając z kmputerów, zawierająca pytania spsby używania kmputerów raz pzwalające na kreślenie prfilu użytkwnika (pdstawwe pytania dtyczące charakterystyki spłeczndemgraficznej). Tym właśnie zagadnienim pświęcne są trzy rzdziały niniejszeg raprtu. 2\n3 02 pdsumwanie 02 PODSUMOWANIE Z kmputerów w biblitece krzystają przede wszystkim uczniwie i sby d 18 rku życia. Stsunkw częst krzystają z kmputerów sby bezrbtne. W biblitekach wyraźnie brakuje dwóch ważnych na wsiach grup spłecznych rlników raz emerytów i rencistów. Właściwie nie ma też sób pwyżej 55 rku życia (a przynajmniej jest ich duż mniej, niż należałby się spdziewać w prównaniu d struktury wieku w gminach bjętych Prgramem Rzwju Biblitek). Bibliteki t również miejsca silnie sfeminizwane dtyczy t nie tylk persnelu, ale też użytkwników (70% t kbiety). Mężczyźni becni w biblitece, t głównie nastlatki, przyciągani przez mżliwść grania nline, przede wszystkim w tzw. gry przeglądarkwe. 10% ankietwanych t nwi użytkwnicy bibliteki zadeklarwali, że nie dwiedzali jej przed pjawieniem się kmputerów. Mżna ich zatem kreślić jak użytkwników przyciągniętych przez kmputery. Widczny stał się trend rsnący dsetek nwych użytkwników bibliteki wśród respndentów rśnie. Kmputery w biblitece t dla przeważającej części użytkwników terminale dstępu d sieci krzystają z Internetu niemal wszyscy użytkwnicy kmputerów (95% badanych, bez większych różnic związanych z cechami demgraficznymi). Pza tym większść dpwiedzi na pytania cele krzystania raz krzyści jakie udał się dzięki kmputerm siągnąć jest związana właśnie z siecią i mżliwściami jakie daje. Kmputer terminal dstępu, dpwiada na naturalne słabści małej bibliteki w wypełnianiu jej tradycyjnej rli związanej z wiedzą. Kmputer jest d pewneg stpnia remedium na graniczny księgzbiór, z czym wiążę się także brak wiadmści specjalistycznych. Pza tym zasby internetu różnią się d tradycyjnych zasbów bibliteki aktualnścią, a także na szybkścią i łatwścią przeszukiwania. Badani częst mówią pszukiwanych na kmputerach w biblitece infrmacjach jak ważnych i ptrzebnych. Kmputery pzwalają szybk i sprawnie je dnaleźć i za t czytelnicy są im wdzięczni. Dstęp d Internetu w biblitekach pzwala także na pdtrzymywanie raz nawiązywanie relacji z innymi. Są t zarówn człnkwie rdziny (częściej drśli użytkwnicy) jak i przyjaciele i znajmi (częściej młdsi). Mieszczą się tu dwa niec różne zjawiska chęć pdtrzymania więzi pmim barier gegraficznych, np. z częścią rdziny która wyemigrwała raz chęć pzstania w śrdwisku, bycia częścią grupy, w której interakcje d jakiegś stpnia dbywają się w internecie (dtyczy t czywiście sób młdszych). 3\n4 02 pdsumwanie Wreszcie kmputer terminal jest spsbem na załatwianie praktycznych spraw, związanych z aktywnścią zawdwą, knsumencką czy bywatelską. Wartym pdkreślenia jest, że aż 6% badanych wspmina, że szukał pracy na kmputerach w biblitece a z dpwiedzi klejnych 4% mżna wniskwać, że faktycznie znaleźli pracę! Kmputer w biblitece nie jest natmiast wykrzystywany jak narzędzie d twrzenia badani nie piszą na nim blgów, nie twrzą strn internetwych, nie edytują grafiki itp. Taka aktywnść jest czywiście dść rzadka wśród internautów w góle, ale w badaniu właściwie nie ma jej żadnych śladów. Kmputer dstępny w miejscu publicznym różni się pd tym względem d kmputera psiadaneg w dmu. 4\n5 03 nta metdlgiczna 03 NOTA METODOLOGICZNA W kresie d 4 marca 2010r. d 31 października 2011r. skrypt uruchmił ankietę 7231 razy na 1400 różnych kmputerach. Ankieta zstała wypełnina 2413 razy (w tylu ankietach dpwiedzian na chć jedn pytanie pza pytaniem wstępnym, ptwierdzającym chęć wzięcia udziału w badaniu.) Jest t 3 wyświetleń ankiety. W pzstałych przypadkach kienk ankiety zstał zamknięte bez dpwiedzi nawet na jedn pytanie. Ankieta zstała wypełnina tylk na 834 kmputerach (maksymalna liczba ankiet wypełninych na jednym kmputerze wynsi 46; średni na jeden kmputer, na którym wypełnin chć jedną ankietę przypada 2,9 rzpczętych ankiet). D statnieg pytanie ankiety dszł 1967 sób (82% sób, które dpwiedziały na chć jedn pytanie). W niemal każdym pytaniu znajduje się jednak spr braków danych, dlateg pdstawy analiz są w większści przypadków mniejsze. Z analizy wyłączn sby, które zadeklarwały, że są pracwnikami bibliteki był t 389 dpwiedzi. W sumie więc w raprcie analizwane jest 2024 dpwiedzi. Pprzedni raprt dtyczący użytkwania kmputerów w biblitekach dtyczył kresu d 4 marca 2010 d 31 stycznia W niniejszym raprcie zasadnicz pdawane są dane z całeg kresu realizacji ankiety, a więc również z kresu raprtwaneg pprzedni, tam gdzie jest t zasadne uzupełnine analizę trendów. Wyjątki d tej zasady są zawsze zaznaczne. Pełna treść ankiety jest zamieszczna na kńcu raprtu, tam mżna znaleźć pełne brzmienie pytań. 1 Raprt mżna pbrać ze strny 5\n6 04 używanie kmputerów i internetu w biblitekach 04 UŻYWANIE KOMPUTERÓW I INTERNETU W BIBLIOTEKACH 1. CZĘSTOTLIWOŚĆ KORZYSTANIA Z KOMPUTERÓW Użytkwnicy, którzy wypełnili ankiety krzystają z kmputerów z biblitek dść regularnie, większść z nich cdziennie lub kilka razy w tygdniu (7 wszystkich dpwiedzi). D pewneg stpnia wynika t czywiście z faktu, że sby bywające tak częst w biblitece mają większą szansę na bycie wylswanym d badania, niż sby bywające w niej rzadziej. Niemniej jednak strżnie mżna stwierdzić że kmputery w biblitece mają sprą grupę stałych użytkwników. Jest jednak także mała grupka sób, która właśnie krzystała z kmputera p raz pierwszy przy wypełnianiu ankiety. Wykres 1. Częsttliwść krzystania z kmputerów w biblitece 50% 40% 30% 32% 41% 20% 19% 10% 0% Cdziennie Kilka razy w Kilka razy w tygdniu miesiącu 4% Raz na miesiąc 2% Kilka razy w rku 1% Raz w rku lub rzadziej Dziś krzystam pierwszy raz Niemal wszystkie sby krzystające z kmputerów w biblitece krzystają z internetu (95%) właściwie niezależnie d cech demgraficznych (drbinę rzadziej jedynie sby pwyżej 55 rku życia i sby znajdujące się na emeryturze). Zdecydwana większść użytkwników deklaruje, że dwiedzała biblitekę, zanim pjawiły się w niej kmputery t aż 90% wszystkich ankietwanych. Nwi użytkwnicy t kł 10% wszystkich, którzy krzystają z kmputerów. Widczny staje się jednak 6\n7 04 używanie kmputerów i internetu w biblitekach trend wzrstwy, internet i zmiany w biblitece przyciągają d niej craz więcej użytkwników 2. Wykres 2 Odsetek "nwych użytkwników" - sób, które zadeklarwały, że nie dwiedzały bibliteki przed pjawieniem się w niej kmputerów. 20% 15% 14% 16% 14% 15% 10% 7% 10% 7% 11% 12% 9% 11% 10% 9% 5% 4% 0% SIĘ WRZ PAŹ 2010 LIS 2010 GRU 2010 STY 2011 LUT MAR KWI 2011 MAJ 2011 CZE 2011 LIP 2011 SIĘ WRZ PAŹ CO UŻYTKOWNICY ROBIĄ W INTERNECIE? Osbm krzystającym z internetu w biblitece zadan twarte pytanie, c knkretnie rbiły w internecie teg dnia, czeg szukały, jaką sprawę załatwiały 3. W trakcie kdwania dpwiedzi zastswan klucz kdwy przyprządkwujący dpwiedzi badanych na tyle na ile t mżliwe - d sfer, dziedzin życia 4. Jednak jak się kazuje, najłatwiej jest użytkwnikm kreślać czynnści wyknywane na kmputerach używają bardz gólnych sfrmułwań. Tych, które da się zakwalifikwać d bardziej szczegółwych kategrii jest zdecydwanie mniej. 2 Przy czym należy zaznaczyć, że t dsetek nwych użytkwników rśnie. Nie jest mżliwe kreślenie z całkwitą pewnścią, czy jest także w liczbach bezwzględnych. 3 Dkładnie pytanie brzmiał: Prszę napisać, c dziś rbił/a Pan/Pani w Internecie, jaką sprawę Pan/Pani załatwiał/a, jakich infrmacji Pan/Pani szukał/a? 4 ten schemat kdwania zstał zastswany tylk d danych bejmujących kres styczeń październik Pniższy rzdział dtyczy więc jedynie teg kresu. Niektóre dpwiedzi badanych były na tyle niejednznaczne, że aby pprawnie je zaklasyfikwać wykrzystywan inne infrmacje. Przykładw inaczej traktwan dpwiedź infrmacje Egipcie jeżeli udzielił jej uczeń (zakładamy, że jest t związane z jeg nauką) a inaczej jeżeli była t 40-letnia gspdyni dmwa (pdróże i turystyka). Oczywiście mżliwe są pewne nadinterpretacje, ale jest t nieuniknine. W przeciwnym wypadku zbyt wiele dpwiedzi nie mgłby zstać nigdzie zaklasyfikwanych. 7\n8 04 używanie kmputerów i internetu w biblitekach Wykres 3. C użytkwnicy rbią w Internecie? Pminięt dpwiedzi inne raz braki dpwiedzi. Kupwanie i sprzedawan ie przez Interent Lkalne wiadmści i infrmacje 4% Pszukiwa nie pracy 6% Wiadmści z kraju i ze świata Kultura (fi lmy, książki i inne) 2% Kntakty z urzędami i instytucjami 20% Kmunikacja z rdziną i znajmymi 19% Edukacja i nauka 18% Rzrywka, gry, spędzanie wlneg czasu 2% Zdrwie, zdrwy styl życia Są trzy główne spsby krzystania z internetu w biblitekach t kmunikacja z bliskimi i znajmymi (20%), edukacja i nauka (19%) raz rzrywka i gry (a także spędzanie w biblitece wlneg czasu kł 18%). D kmunikacji należy czywiście krzystanie z takich narzędzi jak pczta elektrniczna, kmunikatry tekstwe (zdecydwanie najważniejszy jest GG, wykrzystywany przez młdzież d kmunikacji ze znajmymi) i głswe (tu ważny jest Skype, częst jest t kmunikacja z rdziną, również taką, która przebywa za granicą). Widać także jak ważnym narzędziem kmunikacji są prtale spłecznściwe najważniejsze t nasza klasa (czy właściwie nk.pl) raz mniej isttny Facebk. Chmura słów, które padają najczęściej w dpwiedziach zaklasyfikwanych jak edukacja i nauka, znajduje się pniżej. Usunięt z niej tylk najczęściej padające słwa takiej jak infrmacje, szukałam, szukałem, temat i wiadmści (najczęściej pjawiające się słw pracy znacza tylk prace dmwe, prace szklne, a nie prace zawdwe). <1 % <1 % Działalnść i aktywnść spłeczna 2% Rlnictw i zajmwanie się gspdarstwem Praca zawdwa prwadzenie firmy 1% Hbby, zaintereswania 1% 1% Gtwanie, kulinaria, zajmwanie się 1% Bankwść internetwa 1% Pdróże i turystyka dmem, uprawa grdu Nauka bsługi kmputera 8\n9 04 używanie kmputerów i internetu w biblitekach Rysunek 1. Chmura słów - najczęściej używane słwa z dpwiedzi sklasyfikwanych jak edukacja i nauka. Usunięt słwa infrmacje, szukałam, szukałem, temat i wiadmści i niektóre frmy tych słów raz niektóre łączniki. Jak widać tematów wyszukiwania jest bardz duż. Są t zarówn kreślenia gólne jak: pracy (element sfrmułwania infrmacje / wiadmści d pracy / pracy dmwej), referat, materiały, książki, prezentacje, lekcje. Pza tym pjawiają się nazwy przedmitów (plskieg, bilgia, chemia) raz knkretne tematy. Zwraca uwagę ppularnść Miłsza raz Lenarda da Vinci. Niemal c piąty użytkwnik (18%) deklaruje, że używał kmputerów d gier i rzrywki, przy czym w praktyce najczęściej chdzi właśnie granie. Zasadnicz są t prste gry przeglądarkwe, częst stwrzne dla dzieci, także dla dziewczynek (np. gra PetParty). Oprócz teg widać sukces naszej klasy i w duż mniejszym stpniu Facebka jak platfrmy d grania. Najczęściej jednak nie pada nazwa gry mwa raczej graniu sbie, czy graniu w różne gry. Czwartą c d częstści grupą dpwiedzi są wiadmści z kraju i ze świata (6%), ale nawet płączne z lkalnymi wiadmściami i infrmacjami () są znacznie mniej ppularne niż trzy najważniejsze kategrie. Klejną czynnścią częst wyknywaną na kmputerach w biblitece jest pszukiwanie pracy (4%). Ptwierdza t zaskakując częste wspminanie bibliteki jak pmcnej w pszukiwaniu pracy, a nawet mającej udział w jej znalezieniu, czym mwa w klejlnym rzdziale. 9\n10 04 używanie kmputerów i internetu w biblitekach Kupwanie i sprzedawanie przez internet () t najczęściej kupwanie przedmitów na prtalu aukcyjnym Allegr (kł płwy dpwiedzi z tej kategrii), np. jedna z badanych przyznała, że pszukuję na allegr sukienki na urczystść weselną (kbieta, 25 lat). Allegr jest tyle ważne, że t jedyna nazwa sklepu internetweg jaka pada w dpwiedziach twartych, właściwie wydaje się być synnimem zakupów w sieci, elektrnicznym marketem. Marketem, b właściwie nie ma w biblitece użytkwników, którzy na tym serwisie aukcyjnym sprzedają. Aktywnść badanych w internecie dtyczy także innych praktycznych strn cdzienneg życia np. związanych z pracą zawdwą i prwadzeniem własnej firmy (2%). Są t zarówn pszukiwania infrmacji związanych z pracą jak i bardziej skmplikwane czynnści: skrzystałam z szablnów wizytówek i je sbie wydrukwałam. Szukałam ptencjalnych dbirców mich prduktów. Znaczącą grupę spśród pracujących w biblitece stanwią nauczycielki. Mim, że bibliteki w Prgramie w przeważającej części znajdują się na wsi, jest w nich niewielu rlników (pr. Rzdział 06). Również używanie internetu w sprawach związanych z prwadzeniem gspdarstwa jest śladwe. Użytkwnicy kmputerów w biblitekach, chć bardz rzadk (2% dpwiedzi), kntaktują się z urzędami i instytucjami przez internet: ZUS-numery tel (kbieta, 31 lat) szukałam infrmacji pewnej instytucji i znalazłam nr. telefnu (kbieta, 30 lat) sprawdzałem ( ) wiadmści na strnie gminy (mężczyzna, 38 lat) skanwanie i wysyłanie dkumentu (mężczyzna, 32 lata) skan i przesłanie dkumentu pcztą elektrniczną (mężczyzna, 30 lat) rzliczenie pdatkwe (kbieta, 39 lat) pszukiwanie infrmacji związanych z działalnścią urzędów (kbieta, 28 lat) pisałem pisma urzędwe (mężczyzna 44 lata) infrmacje gdzinach twarcia dziekanatu w sbtę (kbieta, 23 lata) infrmacje na temat ubezpieczeń spłecznych (kbieta, 39 lat) T wyliczenie czynnści związanych z praktyczną strną życia, które wyknywane są w biblitekach z kmputerami dstarcznymi w ramach PRB, trzeba jeszcze uzupełnić bankwść internetwą (1% dpwiedzi). Jednak kmputery w biblitece mają znaczenie także w innych sferach życia. Pza wspminanymi grami i rzrywką, badani wyknują różne czynnści związane kulturą, () zarówn tą zwyczajwą zwaną wyską (dwiedziałam się c grają w teatrze we Wrcławiu kbieta, 37 lat) jak i ppularną (pszukiwanie infrmacji repertuarze kina 10\n11 04 używanie kmputerów i internetu w biblitekach Silesia w Katwicach kbieta, 40 lat); glądałam zdjęcia us5 i słuchałam muzyki us5 kbieta, 14 lat). W biblitekach rzwija się także hbby i zaintereswania (1%), które są siłą rzeczy dść zróżnicwane: zbieram mnety. Sprawdzałem na allegr aukcje (mężczyzna, 38 lat) interesuje się numizmatyką. krzystałem z allegr (mężczyzna, 22 lata) pszukiwałem infrmacji z mtryzacj (mężczyzna, 17 lat) Infrmacje na temat hip hp (mężczyzna, 12 lat) znaczenie liczby 666 (mężczyzna, 42 lata) Za szczególny rdzaj zaintereswań mżna uznać gtwanie, zajmwanie się dmem i grdem (1%). T przede wszystkim szukanie przepisów, np. na przygtwanie dyni (kbieta, 26 lat) czy ptrawy z grilla (kbieta, 50 lat), ale także instrukcje jak sadzić krzewy brówki (mężczyzna, 54 lata) czy jak łwi się małże na kukurydzę (mężczyzna, 26 lat). Pjawiają się także dpwiedzi związane z pdróżami badanych (1%), zarówn takimi bardziej lkalnymi (sprawdzanie rzkładów kmunikacji publicznej) jak i niec dalszymi (szukałem infrmacji mżliwściach wypczynku nad mrze mężczyzna, 50 lat; zamawiałam bilety ltnicze kbieta, 38 lat; infrmacje Marku kbieta, 40 lat). Niektóre czynnści wyknywane w biblitece dtyczą sfery zdrwia i zdrweg stylu życia (2%): Szukałam infrmacji ziłach leczniczych (kbieta, 60 lat) Dtyczących chrób: atpwe zapalenie skóry u niemwląt atrskpia klana (kbieta, 30 lat) szukałam pradników jak dbrze układać włsy, jak nie dbać (kbieta, 40 lat) Kilka dpwiedzi świadczy tym, że dwiedzający biblitekę uczą się p prstu krzystać z kmputerów (1%). W większści są t pdstawy bsługi kmputera (uczę się pdstaw bsługi kmputera kbieta, 60 lat; kbieta, 54 lata; uczyłam się pisać na kmputerze kbieta, 40 lat) i krzystania z internetu (zakładałam pcztę kbieta, 61 lat; zakładanie czata kbieta, 57 lat). 11\n12 O D S E T E K K O B I E W Ś R Ó D R O B I Ą C Y C H D A N Ą R Z E C Z W I N T E R N E C I E 04 używanie kmputerów i internetu w biblitekach Wykres 4. Płeć i przeciętny wiek sób wyknujących różne czynnści w internecie 100% <1% Działalnść i aktywnść spłeczna 80% 60% 40% Edukacja i nauka 17% Czynnści, które wyknywali badani różnią się znacząc w zależnści d ich wieku i płci. Przeciętny wiek jest najniższy wśród sób, które spędzają czas w biblitece na grze i rzrywkach raz na nauce. T jedyne dwie czynnści, które są tak wyraźnie przesunięte w strnę sób młdszych. Trzecia ppularna czynnść, kmunikacja z rdziną i znajmymi, jest już wyknywana przez sby zróżnicwane wiekw. Wszystkie mówine pwyżej drbne kategrie, dpwiadające różnym celm krzystania z kmputerów, czy sferm życia badanych, są raczej dmeną sób drsłych. Wyraźnie starsze są jedynie sby, które w biblitekach uczą się krzystać z kmputerów. 19% Kmunikacja z rdziną i znajmymi Rzrywka, gry, spędzanie wlneg czasu 20% Kupwanie i sprzedawanie przez internet Pdróże i turystyka Pszukiwanie pracy 4% Kultura (filmy, książki i inne) 1% 1% 2% Ś R E D N I W I E K W L A T A C H R O B I Ą C Y C H D A N Ą R Z E C Z W I N T E R N E C I E 1% 2% 6% 2% Kntakty z urzędami i instytucjami Hbby, zaintereswania Gtwanie, kulinaria, zajmwanie się dmem, uprawa grdu Zdrwie, zdrwy styl życia Praca zawdwa, prwadzenie firmy Wiadmści z kraju i ze świata Lkalne wiadmści i infrmacje 1% <1% Rlnictw i zajmwanie się gspdarstwem Bankwść internetwa 1% Nauka bsługi kmputera WIELKOŚĆ PUNKTU OZNACZA ODSETEK OSÓB ROBIĄCYCH DANĄ RZECZ W INTERNECIE 3. OGÓLNY CEL KORZYSTANIA Z KOMPUTERÓW Obraz ten różni się jednak pd pewnymi względami, gdy sfrmułwaliśmy pytanie trchę inaczej i pprsiliśmy wybranie z listy pdstawweg celu wykrzystania z kmputerów w biblitekach na pierwszym miejscu wskazywana jest wtedy rzrywka (34% dpwiedzi), ptem nauka (22%) raz pszukiwanie infrmacji (21%). C ósma sba (12%) krzysta z kmputerów w biblitece d pracy a c dziesiąta (10%) d kmunikacji. Uderza że wielu użytkwników kmputerów, chć ptrafi 12\n13 W J A K I M C E L U P R Z E D E W S Z Y S T K I M K O R Z Y S T A P A N ( P A N I ) Z K O M P U T E R Ó W W B I B L I O T E C E używanie kmputerów i internetu w biblitekach wskazać na knkretne rzeczy, które dzięki biblitece uzyskuje, raz ptrafi wskazać c dkładnie rbi, jedncześnie uważa, że głównym celem krzystania z kmputerów jest rzrywka. Prawdpdbne jest, że użytkwnicy gólnie wiążą kmputery z rzrywką i na nią zwracają uwagę, nie myśląc szeregu innych czynnści, które wyknują. Dpier zmuszeni d dpwiedzi na pytania bardziej szczegółwe a przede wszystkim dwłujące się d faktycznych dświadczeń (C dzisiaj rbiłeś/aś? C udał Ci się siągnąć) ptrafią wyjść pza pierwsze skjarzenie: kmputer/internet służy d rzrywki. Wykres 5. Spsby używania kmputerów w biblitece a wiek 100% 75% PRACA KOMUNIKOWANIE SIĘZLUDŹMI 50% NAUKA POSZUKIWANIE INFORMACJI 25% ROZRYWKA 0% W I E K Spsby używania kmputerów są bardz mcn związane z wiekiem sbm młdym służą przede wszystkim d rzrywki a także d nauki (im starsza jest młdzież krzystająca kmputerów tym częściej nauka zastępuje granie na biblitecznych kmputerach). Wśród drsłych rzrywka również jest isttną rzeczą, którą rbią na kmputerach, ale craz częściej krzystają z kmputerów d pszukiwania infrmacji, kmunikacji i pracy. 13\n14 05 krzyści siągane dzięki kmputerm PRB 05 KORZYŚCI OSIĄGANE DZIĘKI KOMPUTEROM PRB Prgram Rzwju Biblitek bezpśredni działa na same bibliteki i je mdernizuje t d biblitek dstarczany jest sprzęt, t biblitekarki pdlegają prceswi szkleń itd. Ostatecznie jednak zmiana, którą Prgram ma na celu, dtyczy mieszkańców miejscwści lkalnych spłecznści. Ważne jest więc jakieg rdzaju krzyści z prgramu mają sami mieszkańcy, c udał się dzięki dstarcznym w ramach PRB kmputerm siągnąć, załatwić, zrbić. Odpwiedzi na takie pytanie pzwalają zrzumieć jakie krzyści przynsi Prgramm swim statecznym dbircm. Pytanie krzyści zstał uczestnikm ankiet zadane w frmie pytania twarteg badani mgli wpisywać dwlnie dpwiedzi w plu tekstwym ankiety. Następnie udzielne dpwiedzi zstały pgrupwane w kategrie. Wart pamiętać specyfice pytań twartych w badaniach ilściwych dpwiedzi na nie są dla badanych dść trudne: wymagają przypmnienia sbie pewnych spraw raz sfrmułwania dpwiedzi i zapisania jej. Jest t w tym wypadku dść ważne spra część badanych nie dpwiedziała w góle na t pytanie, część sób udzieliła dpwiedzi bardz zdawkwych, krzystając w dużej mierze z kategrii, które pznały w pprzednich pytaniach ankiety. Jedynie pewna grupa sfrmułwała knkretne dpwiedzi. Prprcje między tymi grupami nie są isttne, ważne jest jednak, żeby pamiętać, że pdawane pniżej rzkłady prcentwe należy traktwać z pewną strżnścią. Przede przedstawieniem krzyści, które przynisły kmputery użytkwnikm wart zaznaczyć że niemal wszystkie krzyści wiązały się także z internetem. Te dwa pjęcia są właściwie używane zamiennie kmputer w biblitece t przede wszystkim terminal dstępu d sieci. Isttne jest także zaznaczenie, że jakąklwiek krzyść ptrafił wskazać w pytaniu kł 72% respndentów. 14\n15 05 krzyści siągane dzięki kmputerm PRB Wykres 6. Krzyści siągane dzięki kmputerm w biblitekach 27% Nauka, drabianie lekcji, przygtwanie prac d szkły i na studia 8% Rzrywka, gry, spędzanie wlneg czasu 11% Cdzienne sprawy, cdzienne życie 7% Drukwanie i multimedia 27% Zdbycie infrmacji 1. Najczęściej wymienianą krzyści związane są z różneg rdzaju infrmacjami i wiadmściami, które udał się uzyskać dzięki kmputerm i internetwi w biblitece t aż 27% wszystkich dpwiedzi. W większści przypadków badani dpwiadali bardz enigmatycznie i nie spsób kreślić jakie właściwie infrmacje chdzi. Najwyraźniej ta kategria nie wymagała w rzumieniu badanych dkreślenia, wskazania tematu 5. Użytkwnicy pdkreślają tylk czasem wielść, szerki zakres wiadmści, które zdbyli dzięki kmputerm i internetwi w biblitece, np.: 4% 17% Mżliwść nawiązania/ utrzymania kntaktu znajmymi i bliskimi 10% Sz ukanie / znalezienie pracy Pdniesienie kmpetencji związanych z bsługą kmputera Wyknywanie pracy zawdwej dzięki stałemu dstępwi d internetu w biblitece w każdej chwili mgę skrzystać z wiadmści zawartych w sieci (mężczyzna, 16 lat); uzyskuje ciekawe infrmacje (kbieta, 40 lat); ważne infrmacje różne wiadmści; ptrzebne artykuły (kbieta, 22 lata); 5 Dkładniejsze kreślenie c znacza dkładniej t zdbywanie infrmacji wymagać będzie w klejnych falach zmian w knstrukcji kwestinariusza. 15\n16 05 krzyści siągane dzięki kmputerm PRB udał mi się znaleźć niezbędne i interesujące mnie infrmacje na szereg różnych tematów (kbieta, 24 lata); Najbardziej t znaleźć wszelkieg rdzaju infrmacje (kbieta). W tej szerkiej kategrii infrmacji znajduje się także zdbycie aktualnych wiadmści: z kmputera mgę krzystać cdziennie.. więc jestem na bieżąc z infrmacjami (kbieta, 20 lat); szybkść infrmacji (kbieta, 34 lata); stały dstęp d nwych infrmacji (kbieta, 45 lat); mgę na bieżąc zrbić przegląd najnwszych wiadmści w prasie (kbieta, 40 lat). Pzstali ankietwani wyszukujący infrmację wskazywali ich temat, przy czym spra część z nich związana była związane z niszwymi zaintereswaniami, np. bejrzałam wzry wieńców dżynkwych (kbieta, 56 lat); kilka ciekawych infrmacji znaczeniu ziół (kbieta 38 lat); zebranie materiałów Plakach walczących na różnych frntach w czasie drugiej wjny światwej (kbieta 18 lat). Kmputery w biblitekach dpwiadają więc na pewne słabści małych biblitek: na z natury rzeczy graniczny księgzbiór, z czym wiążę się także brak wiedzy niszwej, bardz mcn sprfilwanej. Pza tym zasby internetu różnią się d tradycyjnych zasbów bibliteki aktualnścią, a także na szybkścią i łatwścią przeszukiwania. Badani częst mówią pszukiwanych infrmacjach jak ważnych i ptrzebnych. Kmputery pzwalają szybk i sprawnie je dnaleźć i za t czytelnicy także są im wdzięczni. 2. Ankietwani użytkwnicy kmputerów w biblitekach bardz częst wskazują na krzyści w nauce, jakie uzyskali dzięki kmputerm (27%). Jest t czywiście związane z mówiną w rzdziale 06 charakterystyką demgraficzną użytkwników, wśród których przeważają sby uczące się. Zwraca uwagę łatwść z jaką badani przywłują w tym wypadku bardz knkretne i wymierne krzyści jakie dnieśli mówią dbrych cenach, które udał im się dstać (udał mi się napisać referat z bilgii i chemii, dstałem 5+ z tych referatów mężczyzna, 12 lat); napisanych pracach (duż infrmacji ptrzebnych d pracy licencjackiej kbieta, 23 lata); czy innych sukcesach, które udał im się dnieść (zaliczyć kilka egzaminów kbieta, 22 lata; dstałam się na studia kbieta, 23 lata) alb są bardziej refleksyjni: łatwiejsza nauka, zdbywanie wiedzy (kbieta, 15 lat). 16\n17 05 krzyści siągane dzięki kmputerm PRB Spra część badanych mówi właśnie różneg rdzaju pracach zaliczeniwych i referatach, które udał się przygtwać się dzięki dstępwi d aktualnej wiedzy, niedstępnej w książkach becnych w biblitece: Nie mam w dmu internetu, więc bardz częst krzystam z kmputerów w biblitece. W szkle bardz częst nauczyciele prpnują krzystanie z niektórych strn internetwych, a dzięki kmputerm w biblitece mgę być na bieżąc w nauce. (kbieta, 15 lat); Mgę wzbgacić mje prace naukwe infrmacje aktualne, których nie znajdę w książkach, pnieważ nie są tak częst aktualizwane (mężczyzna, 21 lat). Są również tacy, którzy bardz pdkreślają wagę dstępu d kmputerów właśnie w biblitekach: dzięki kmputerwi w biblitece mam mżliwść kntynuwania dalszej nauki. Zrbiłam duż referatów i prac kntrlnych i t wszystk bez ddatkwych płat (kbieta, 22 lata); ( ) Gdybym miała tak chdzić na kafejki internetwej na pewn bym dalej się nie uczyła (kbieta, 22 lata). 3. Dla c szósteg ankietwaneg (dkładnie 17%) dzięki kmputerm z PRB mżliwe lub łatwiejsze jest utrzymywanie i nawiązywanie kntaktów z innymi. Częściej chdzi nawiązywanie i utrzymywanie kntaktu ze znajmymi (10%) niż bliskimi (). Nie dtyczy t tylk dzieci i młdzieży również sby drsłe chwalą sbie szybki kntakt ze znajmymi (kbieta, 40 lat), kntakt ze znajmymi (kbieta 52 lata), czy mżliwść płączenia z rdziną (kbieta, 74 lata). Dla drsłych częst isttna jest mżliwść dnwienia kntaktów alb pdtrzymania ich na dległść: dnwiłam kntakty ze znajmymi (kbieta, 35 lat); płączyłam się z rdziną z za granicy przez Skype (kbieta, 60 lat); Pznaję kulturę wschdu dzięki relacji córki przebywającej w Indnezji (kbieta, 58 lat). Dla młdzieży ważne jest także nawiązania nwych relacji: nawiązanie ciekawych znajmści przez internet (kbieta, 19 lat); [udał mi się] znaleźć chłpaka (kbieta, 18 lat); pznanie fajnych dziewczyn (mężczyzna, 22 lata) pznać na nk mja nwa klasę w szkle średniej (mężczyzna, 16 lat). D tej kategrii zaliczn także dpwiedzi wskazujące na krzyści z sameg krzystania z pczty elektrnicznej w biblitece. Dla niektórych ważną krzyścią, jaką siągnęli jest sam załżenie pczty elektrnicznej. W sumie u 17\n18 05 krzyści siągane dzięki kmputerm PRB wspmniał 5% ankietwanych, a więc mniej niż gólna liczba sób, które w dpwiedzi na inne pytania ankiety wspminają, że sprawdzają w biblitece pcztę. Krzystanie z pczty elektrnicznej jest raczej narzędziem d siągania innych celów również w perspektywie użytkwników kmputerów w biblitekach. 4. Ciekawe są krzyści dtyczące cdzienneg życia badanych (wskazane przez 11% ankietwanych), pkazujące jak kmputery w tym wypadku dstarczne przez PRB ułatwiają życie ludzim. Mieszczą się tu dść różne dpwiedzi: mówiące krzystaniu z bankwści internetwej raz płaceniu przez internet rachunków (2% ankietwanych) czy dknywanie zakupów przez internet (4%). T także łatwiejszy kntakt z urzędami, w plskiej praktyce (i dpwiedziach badanych) sprwadzający się niestety d znalezienia wzrów pism czy uzyskaniu adresu jakiegś urzędu a nie elektrnicznej kmunikacji z urzędem czy składania w nim dkumentów i wnisków: [ ]statni wyszukiwałam kilka adresów interesujących mnie instytucji (kbieta 70 lat); wydrukwałam kilka druków urzędwych (kbieta, 34 lata). Pmc w cdziennym życiu mże także znaczać znalezienie praktycznych infrmacji: dwiedziałem sie cenach aut ( ) na giełdzie (mężczyzna, 38 lat); zrientwanie się w cenniku pjazdów mechanicznych (mężczyzna, 19 lat); [znalazłam] adresy d lekarzy specjalistów (kbieta, 47 lat). Wreszcie badani wspminają krzyściach związanych z pdróżami bliższymi: nie trzeba chdzić na dwrzec PKP, PKS by sprawdzić rzkład jazdy pciągów czy autbusu (kbieta, 56 lat) i dalszymi: znalazłam infrmacje dtyczące kraju, d któreg się wybieram na wakacje Turcji (mężczyzna, 29 lat); uzyskałem infrmacje Karpaczu, c wart zwiedzić (mężczyzna, 12 lat); kupiłem bilet ltniczy (mężczyzna, 22 lata). 5. Znaczącą krzyścią dla części badanych kazała się mżliwść zastswania kmputera w biblitece d pszukiwania pracy (10%). Najczęściej ankietwani napisali CV (i częst je wydrukwali) raz przeglądali ferty pracy (w sumie 6% dpwiedzi), np.: [dzięki kmputerm udał się ] napisać w dpwiedniej frmie CV i LM raz wysłać pprzez pcztę dkumenty aplikacyjne d ptencjalnych pracdawców (mężczyzna, 30 lat); znalazłam wzry życirysów, pdań (kbieta, 33 lata); znalazłam duż fert pracy (kbieta, 53 lata); 18\n19 05 krzyści siągane dzięki kmputerm PRB dziś krzystałam p raz pierwszy, ale mam nadzieję, że dzięki infrmacjm, które uzyskałam dstanę pracę którą staram się d dłuższeg czasu (kbieta, 38 lat). Najważniejsze jednak, że 4% ankietwanych nie tylk pracy szukał, ale ją znalazł: znalazłem pracę (mężczyzna 37 lat); [dzięki kmputerm udał się ] pzyskać pracę (kbieta, 35 lat); znalazłam ddatkwą pracę c pmgł mi skńczyć studia i zapłacić dziecku za kurs języków (kbieta, 37 lat); Dzięki mżliwści krzystania z internetu w biblitece udał mi się nawiązać nwe znajmści z muzykami a także pdpisać kntrakt na występy na Pmrzu (mężczyzna, 45 lat). 6. Dla 8% badanych (głównie dla młdzieży) krzyścią jest p prstu rzrywka jaką zapewniają kmputery i internet (glądam seriale na VOD.ONET.PL mężczyzna 12 lat, [mgłam] psłuchać ulubinych pisenek; bejrzałam wszystkie dcinki 'knia rafała' na yutube.pl kbieta, 11 lat), także mżliwść spędzania wlneg czasu: spędzam mił czas (mężczyzna, 9 lat); zagspdarwanie czasu wlneg pdczas wakacji (mężczyzna 12 lat); nie tylk przez młdzież: mgę przede wszystkim spędzić wlny czas (kbieta, 60 lat), wypełniny wlny czas (mężczyzna 42 lata). Ważnym elementem rzrywki są gry i sukcesy w nich, użytkwnicy są zresztą bardz knkretni, jeżeli chdzi wymienianie, c udał się siągnąć: [dzięki kmputerm udał się siągnąć ] wyniki w grze MMORPG (mężczyzna, 16 lat); wbić 60lvl (mężczyzna, 13 lat); najwyższy pzim na pet party (kbieta, 12 lat); 8 lewel battleknight (mężczyzna, 13 lat); wbicie 100lvl w tibi (mężczyzna, 12 lat). 7. Pewna grupa badanych, uważa, że najważniejszą krzyścią kmputerów w biblitece jest mżliwść skrzystania z urządzeń peryferyjnych (przede wszystkim z urządzeń drukarek, kser) np.: wydrukwać pilną wiadmść, skserwać dkumenty (kbieta, 34 lata); nie muszę wyjeżdżać d sąsiedniej miejscwści, aby cś skserwać lub zeskanwać (kbieta, 28 lat); 19\n20 05 krzyści siągane dzięki kmputerm PRB t sam c w dmu. Ale za t drukarkę mają wypasiną (kbieta, 17 lat). 8. Wreszcie c ważne, ze względu na cele PRB dla niektórych ankietwanych ważna jest sama mżliwść nauczenia się bsługi kmputera (4%), np.: pznałam funkcjnwanie internetu (kbieta, 30 lat), Osiągnęłam duży pstęp w bsłudze kmputera, gdyż nic nie umiałam a tak t mam gdzie się uczyć ( ). Bardz się cieszę z tych kmputerów u nas na wsi. T jest pstęp dla naszej wiski. Mżna przyjść i sbie ppracwać na kmputerze (kbieta, 52 lata). dpier nauczyłam się krzystać z internetu (kbieta, 60 lat) nauczyłem się bsługiwać kmputer i Internet, pisać meile. (mężczyzna, 43 lata) 9. Dla badanych, a więc grupy dść niewielkiej, dstęp d kmputera umżliwia wyknywanie jakichś elementów pracy zawdwej, np. jedna z użytkwniczek pisze, jestem knsultantką Avn i mam mżliwść składania zamówień w biblitece (kbieta, 15 lat), a inna dzięki kmputerm mże przygtwać materiały dla uczniów d ich prac w tym drukwanie klrwych zdjęć (kbieta, 35 lat). Internet w biblitekach pmaga także w sytuacjach awaryjnych; [mgłam] załatwić sprawę służbwą - wysłać meila d zakładu pracy. Zaszczędziłam duż czasu bez internetu w biblitece musiałabym dbyć pdróż (kbieta). 20\n21 O D S E T E K K O B I E W Ś R Ó D W S K A Z U J Ą C Y C H D A N Ą K O R Z S Y Ś Ć 05 krzyści siągane dzięki kmputerm PRB Wykres 7. Płeć i przeciętny wiek sób wskazujących różne krzyści z kmputerów w biblitece 90% 80% 70% Nauka, drabianie lekcji, przygtwanie prac d szkły i na studia 27% Drukwanie i mul media 7% Szukanie / znalezienie pracy 10% 11% 4% Wyknywa nie pracy zawdwej 27% Pdniesienie kmpetencji związanych z bsługą kmputera Zdbycie infrmacji 60% Rzrywka, gry, spędzanie wlneg czasu 8% 17% Mżliwść nawiązania/ utrzymania kntaktu znajmymi i bliskimi Cdzienne sprawy, cdzienne życie 50% WIELKOŚĆ PUNKTU OZNACZA ODSETEK OSÓB WSKAZUJĄCYCH DANĄ KORZYŚĆ Ś R E D N I W I E K W L A T A C H W Ś R Ó D W S K A Z U J Ą C Y C H D A N Ą K O R Z Y Ś Ć Spśród mówinych pwyżej krzyści wiele wskazywanych jest zarówn przez użytkwników młdszych jak i starszych, zarówn przez kbiety, jak i (mniej skądinąd licznych w biblitece) mężczyzn. Zdecydwanie młdsze krzyści t te związane z rzrywką raz nauką. C więcej, gry są niec ważniejsze dla chłpców, a nauka dla dziewcząt. Inne krzyści wyraźnie ważniejsze dla kbiet t te związane z pracą zawdwą raz ze zwiększaniem umiejętnści bsługi kmputera. Są t też grupy krzyści ważne dla sób niec starszych szczególnie rzwijanie kmpetencji związanych w kmputerami. 21\n22 O D S E T E K U Ż Y T K W O N I K Ó W B I B L I O T E K I 06 prfil użytkwników 06 PROFIL UŻYTKOWNIKÓW Wśród użytkwników kmputerów w biblitekach publicznych przeważają sby bardz młde 41% ma nie więcej niż 18 lat. Dzieci w wieku d 12 rku życia, a więc uczniwie szkół pdstawwych, t 18% użytkwników, młdzież w wieku gimnazjalnym (13-15 lat) t 14% użytkwników a 9% użytkwników ma 16 d 18 lat. Z kmputerów w biblitekach krzystają przede wszystkim kbiety - t trzech na czterech użytkwników kmputerów (dkładnie 70% i t nie uwzględniając pracwników biblitek). Mężczyźni (chłpcy) krzystający z kmputerów w biblitece t przede wszystkim nastlatki, ptem wraz ze wzrstem wieku liczba mężczyzn gwałtwnie spada. Spadek ten jest łagdniejszy wśród kbiet. Wykres 8. Wiek i płeć użytkwników kmputerów w biblitekach 30% 26% MEŻCZYŹNI 30% 20% 10% 7% MEŻCZYŻNI 12% 9% PŁEĆ UŻYTKOWNIKÓW KOMPUTERÓW KOBIETY 70% 5% 6% 5% 5% 4% 0% KOBIETY 1% W I E K 22\n23 06 prfil użytkwników Wykres 9. Płeć i wiek użytkwników kmputerów w biblitekach U Ż Y T K O W N I C Y B I B L I O T E K M I E S Z K A Ń C Y G M I N, G D Z I E D Z I A Ł A P R O G R A M R O Z W O J U B I B L I O T E K (sby w wieku 8 lat i więcej) 66+ 1% 0% 66+ 8% 5% % % 6% % 2% % 8% % 2% % 7% % % 9% % 5% % 6% % % 2% % 5% % 2% <= 12 9% 10% <= 12 KOBIETY MĘŻCZYŹNI Przewaga dziewczynek i młdych kbiet raz młdych chłpców w biblitekach nie wynika ze struktury wieku i płci w gminach bjętych Prgramu Rzwju Biblitek. W istcie kbiety w wieku lata są gśćmi biblitek nawet kilkukrtnie częściej niż wynikałby t ze składu demgraficzneg gmin, gdzie działa PRB (te w wieku lat niemal pięcikrtnie częściej, a te w wieku lat niemal trzykrtnie częściej). Również chłpcy d 15 rku życia krzystają z kmputerów w biblitekach znacząc częściej. Brakuje natmiast kbiet pwyżej 55 rku życia Tabela 1. Prównanie struktury wieku i płci użytkwników biblitek i mieszkańców gmin, gdzie działa PRB (stsunek dsetka użytkwników w wyróżninych kategriach demgraficznych d dpwiednieg dsetka ppulacji 8+ w gminach bjętych PRB). <= 12 lat lat lat lat lat lat lat KOBIETY MĘŻCZYŹNI 2,9 3,1 4,7 2,3 2,7 1,3 2,3 0,8 1,4 0,3 1,4 0,3 1,0 0,2 0,4 0,2 lat 65+ lat 0,1 0,0 raz drsłych mężczyźni. 23\n24 06 prfil użytkwników Wśród użytkwników kmputerów w biblitece przeważają więc uczniwie (4 wypełninych ankiet). Częst z kmputerów krzystają także studenci (9%). Wśród starszych niż 15 lat użytkwników kmputerów uczniwie i studenci t 31%, pdczas gdy wg danych Diagnzy Spłecznej na wsiach i w miastach d 20 tys. mieszkańców a więc na bszarze dcelwym Prgramu Rzwju Biblitek, jest ich 10%. Uczniwie i studenci są więc bardz mcn nadreprezentwani. Niemal c dziesiąty użytkwnik kmputerów t bezrbtny. Jeżeli weźmiemy pd uwagę tylk użytkwników szesnastletnich lub starszych t dsetek ten rśnie d 12%. Tymczasem wg Diagnzy Spłecznej 2009 był ich w miastach i wsiach d 20 tys. mieszkańców kł 7%. Ostrżnie mżna więc cenić, że bibliteki skutecznie przyciągają sby bezrbtne i jak zaznaczn wcześniej kmputery częst służą im d pszukiwania pracy. Należy jednak pamiętać, że dsetek bezrbtnych w ppulacji zmienia się w czasie, czasem dść radykalnie a przytaczane dane pchdzą z różnych kresów czasu, więc prównanie t trzeba traktwać strżnie. Prównanie z danymi z Diagnzy pzwala też stwierdzić, że nawet birąc pd uwagę sby w wieku 16 lat i starsze, w biblitekach jest zdecydwanie za mał rlników t jedynie 2% sób, które wypełniły ankietę i aż 8% całej ppulacji wsi i miast d 20 tys. mieszkańców. Pdbnie dść duża grupa jaką są emeryci i renciści stanwiąca aż 28% ppulacji tych terenów, t jedynie 4% użytkwników biblitek mających pwyżej 16 lat. 6 Diagnza Spłeczna realizwana jest na próbie 16+, dlateg prównanie danych z danymi z badania wymaga wyłączenie sób młdszych niż 16 lat. 24\n25 06 prfil użytkwników Wykres 10. Sytuacja spłeczn-zawdwa użytkwników kmputerów w biblitekach Uczeń Pracwnik umysłwy Student Bezrbtny Pracujšce - brak szczegółwych infrmacji Pracwnik fizyczny Niepracujšcy (np zajmujšcy się dmem, inne Nauczyciel Emeryt lub rencista Rlnik Wlny zawód, samdzielny specjalista Właciciel firmy Kadra kierwnicza Inna sytuacja brak danych 11% 9% 8% 6% 5% 5% 4% 4% 2% 1% 1% 1% 1% 0% 4 0% 10% 20% 30% 40% 50% Niedreprezentwani Nadreprezentwani Prfil użytkwników dpełnić należy infrmacją, że 37% sób wypełniających ankietę ma pdstawwe wykształcenie; 9% ma wykształcenie zawdwe; 36% wykształcenie średnie. Pzstałe 17% ma wyższe wykształcenie. Prównania sób starszych niż 15 lat z danymi dtyczącymi ppulacji z Diagnzy Spłecznej pkazuje, że użytkwnicy kmputerów w biblitece są dść dbrze wykształceni na tle ppulacji wsi i małych miasteczek. W biblitece mżna sptkać sby z wykształceniem zarówn wyższym jak i średnim dwukrtnie częściej niż na wsiach i w małych miastach. 25\n26 06 prfil użytkwników Wykres 11. Wykształcenie mieszkańców wsi i miast d 20 tys. mieszkańców raz użytkwników biblitek Użytkwnicy kmputerów w biblitekach, tylk sby w wieku % 11% 9% 2 12% Pdstawwe 26% Diagnza Sp łeczna Wsie i miasta d 20 tys. mieszkańców Zawdwe Średnie 40% Wyższe 55% Prfil użytkwników biblitek jest stsunkw stały w czasie. W badanym kresie średnia wieku scyluje w każdym miesiącu między 23 a 29 latami. Trudn wskazać zarówn istnienie trendu bejmująceg cały kres mnitrwania jak i trendów seznwych np. w trakcie wakacji 2011 rku wyraźnie wzrósł średni wiek użytkwników, czeg nie widać był w 2010 rku. Wykres 12. Średni wiek ankietwanych - zmiana w czasie STY LUT MAR KWI MAJ CZE LIP SI WRZ PAŹ LIS GRU Niec wyraźniejsze są różnice prprcji płci - dsetek kbiet wśród użytkwników waha się d 62% d 80%, chć także w tym wypadku trudn jest wskazać jakiś jednznaczny trend. Nie zmienia się jednak pdstawwa zależnść kbiet jest w biblitekach więcej. 26\n27 MAR 2010 KWI 2010 MAJ 2010 CZE 2010 LIP 2010 SIĘ 2010 WRZ 2010 PAŹ 2010 LIS 2010 GRU 2010 STY 2011 LUT 2011 MAR 2011 KWI 2011 MAJ 2011 CZE 2011 LIP 2011 SIĘ 2011 WRZ 2011 PAŹ 2011 LIS prfil użytkwników Wykres 13. Prprcje płci wśród ankietwanych - zmiana w czasie 100% 35% 75% 24% 20% 24% Mężczyźni 35% 37% 31% 22% 27% 26% 36% 35% 27% 26% 3 38% 34% 30% 32% 37% 30% 50% 65% 25% 76% 80% 76% 65% 6 69% 78% 7 74% 64% 65% 7 74% 67% 62% 66% 70% 68% 6 70% 0% Kbiety 27\n01 wstęp CO ROBIMY NA KOMPUTERACH W BIBLIOTECE I CO Z TEGO MAMY? Badania użytkwników kmputerów dstarcznych w ramach Prgramu Rzwju Biblitek (maj 2012) Hubert Brwski WARSZAWA, MAJ 2012 Plsk-Amerykańska Fundacja\nSATYSFAKCJA KORZYSTAJĄCYCH Z KOMUNIKACJI ZBIOROWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KALISKO OSTROWSKIEJ\nSATYSFAKCJA KORZYSTAJĄCYCH Z KOMUNIKACJI ZBIOROWEJ NA TERENIE AGLOMERACJI KALISKO OSTROWSKIEJ Międzynardwa Wyższa Szkła Lgistyki i Transprtu we Wrcławiu becnie pracuje nad pracwaniem Studium transprtweg\nRaport z badań Why I came back to learn?" Dlaczego zdecydowałem się na powrót do nauki w UTW CC?\nRaprt z badań Why I came back t learn?" Dlaczeg zdecydwałem się na pwrót d nauki w UTW CC? Głównym celem badania była dpwiedź na pstawiny prblem badawczy: Dlaczeg zdecydwałem się na pwrót d nauki w UTW\nUNIWERSYTECKI SYSTEM OBSŁUGI STUDIÓW NA WYDZIALE I NA UCZELNI\nUNIWERSYTECKI SYSTEM OBSŁUGI STUDIÓW NA WYDZIALE I NA UCZELNI Janina Mincer-Daszkiewicz Wydział Matematyki, Infrmatyki i Mechaniki Prdziekan ds. infrmatyzacji i rganizacji DZIEKANAT - SEKCJA STUDENCKA


Żywiec wieprzowy 06.08.2007 - PPR\n/Żywiec wieprzowy 06.08.2007\nŻywiec wieprzowy 06.08.2007\nW całym kraju ceny żywca wieprzowego idą w górę. To już nie tylko efekt dobrej pogody i tego, że rolnicy zajęli się żniwami, świń jest po prostu za mało – komentują przetwórcy. I nawet wyższe ceny nie spowodują, że w punktach skupu zrobi się tłoczno.\nAle w ślad za konkurencją większość zakładów podniosła dziś cenniki. Najczęściej za tuczniki płacą 4 zł za kg. Niższe stawki zdarzają się coraz rzadziej. Za najlepsze zwierzęta można dostać do 4,30.\nPodstawowa klasa R wyceniana jest maksymalnie na 5 zł. Najniższa stawka to 4,60 ale to cena bez żadnych dodatków i premii, jakie dla stałych dostawców mogą sięgnąć nawet 30 groszy.\nS 5,27 – 5,55\nE 5,05 – 5,40\nU 4,85 – 5,20\nR 4,60 – 5,00\nO 4,00 – 4,70\nP 3,80 – 4,50


2 mld dolarów odszkodowania od Monsanto dla małżeństwa chorego na raka – EURACTIV.pl\nźródło: Flickr, fot. Mike Mozart (JeepersMedia)\nSąd w Oakland w Kalifornii zadecydował, że amerykański koncern biotechnologiczno-chemiczny ma zapłacić ogromną sumę małżeństwu które od kilku lat choruje na złośliwy nowotwór. Ława przysięgłych stwierdziła bowiem, że za wystąpienie poważnej choroby odpowiedzialny jest produkt Monsanto – pestycyd o nazwie Roundup.\nTo już trzeci wyrok wobec Monsanto o odszkodowanie za szkody na zdrowiu ludzi wywołane stosowaniem Roundupu, który zawiera substancję czynną o nazwie glifosat. To właśnie owa substancja według niektórych badań może działać rakotwórczo, choć są także badania, które tę tezę obalają.\n2 mld dolarów dla pary ogrodników-amatorów\nMonsanto (który w ubiegłym roku amerykański koncern został przejęty za 63 mld dolarów przez niemiecki Bayer) broni się przedstawiając analizy obalające badania dowodzące szkodliwości glifosatu. Ale sąd przyznał rację powodom, ponieważ bardziej przekonujące dla przysięgłych okazały się wyniki badań krytycznych wobec glifosatu. Stało się tak już trzykrotnie, ale najnowszy wyrok jest o wiele surowszy niż dwa poprzednie.\nSąd w Oakland przyznał bowiem małżeństwu aż 2 mld dolarów odszkodowania. Alberta i Alva Pilliodowie chorują na złośliwego chłoniaka nieziarniczego. 76-letni mężczyzna choruje od 2011 r., 74-letnia kobieta od 2015 r. Oboje przez ponad 30 lat stosowali w swoim gospodarstwie Roundup. Przysięgli uznali, że to właśnie wieloletnia ekspozycja na działanie glifosatu jest przyczyną ich ciężkiej choroby.\nPrawnicy Pilliodów przekonywali, że Monsanto nigdy nie ostrzegało użytkowników przed szkodliwością swojego preparatu, a także „nie miało interesu w tym, aby rzetelnie sprawdzić czy rzeczywiście jest on szkodliwy”. Pilliodowie nie są zawodowymi rolnikami, a Roundup stosowali przy hobbystycznych pracach ogrodowych w swojej posiadłości w Livermore w północnej Kalifornii.\n„Żałujemy, że Monsato nie ostrzegło nas przed skutkami stosowania środka Roundup i że nie umieścili na etykiecie napisu: >>Uwaga! Może powodować raka<<. Byliśmy przekonani, że jest on bardzo bezpieczny. Tak wynikało z reklam. Od wielu lat walczymy z rakiem, spowodowanego przez Roundup. To na zawsze zmieniło nasze życie. Nie możemy robić rzeczy, które kiedyś byliśmy w stanie robić. Mamy za to wielki żal do Monsanto” – mówiła dziennikarzom po ogłoszeniu wyroku Alberta Pilliod.\nBędzie więcej kłopotów dla Monsanto i Bayera\nPrzedstawiciele Bayera i Monsanto odrzucili wyrok sądu w Oakland i zapowiedzieli złożenie apelacji. W komunikacie prasowym nazwano werdykt przysięgłych „przesadnym i nieuzasadnionym”. Ale giełda zareagowała bardzo negatywnie. Akcje Bayera straciły na giełdzie we Frankfurcie niemal 3 proc. wartości. Wyrok jaki zapadł w sprawie małżeństwa Pilliodów jest bowiem wyjątkowo wysoki.\nW dwóch wcześniejszych, również przegranych przez Monsanto w USA procesach, przysięgli także stwierdzili, że producent Roundupu ponosi odpowiedzialność za nowotwory u osób stosujących przez lata pestycyd zawierający glifosat. Ale zasądzone kwoty odszkodowań były o wiele niższe. W sierpniu 2018 r. pewien śmiertelnie chory 46-letni ogrodnik z Kalifornii wygrał 289 mln dolarów (kwotę tę zmniejszono po rozprawie apelacyjnej o 78 mln dolarów), zaś w marcu bieżącego roku inny walczący z nowotworami mężczyzna wygrał przed sądem w San Francisco 80,3 mln dolarów.\nPierwsze trzy wyroki to początek sądowej batalii między Monsanto, a rolnikami czy ogrodnikami, którzy uważają, że przez glifosat ciężko zachorowali. Tylko w kalifornijskich sądach złożonych jest już kilkaset pozwów w podobnych sprawach. W całych USA toczy się zaś aż 13,4 tys. takich postępowań. Wyroki będą zapewne zapadać w najbliższych 2 latach. A możliwe, że będą kolejne. Śladowe ilości glifosatu znaleziono bowiem w wielu zbożowych produktach żywnościowych. Także w tych dla dzieci lub takich, które oznaczono jako „bioorganiczne”.\nByć może te wydarzenia ożywią debatę wewnątrz UE nad stosowaniem preparatów zawierających glifosat. W listopadzie 2017 r. po długiej i mocno żywiołowej debacie glifosat został dopuszczony do stosowania w UE, ale wobec sprzeciwu części państw licencja została udzielona tylko na 5 lat (zamiast zwyczajowych 10 lat). W marcu 2015 r. podległa Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem (IARC) uznała bowiem, że pestycyd „prawdopodobnie jest szkodliwy i rakotwórczy”, choć Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) oraz Europejski Urząd Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) uznały, że nie ma dowodów na prawdziwość tezy ekspertów z IARC.\nJednak już w 2022 r. zezwolenie na stosowanie glifosatu w UE będzie trzeba odnowić. A kilka państw członkowskich wprowadziło już na swoim terenie poważne ograniczenia w stosowaniu tego pestycydu. Chodzi m.in. o Holandię, Belgię, Włochy i Francję.


Kompendium: Arrays - Gry od Podstaw\nUżycie Arrays pozwala nam na grupowanie zmiennych tego samego typu. Tworzenie Array w Blueprincie jest bardzo proste. Stwórz nową zmienną i wybierz określony typ. Obok naszego typu zmiennej jest mała ikonka, która po naciśnięciu zmienia zmienną w Array. Po kompilacji blueprinta uzyskujemy możliwość dodania elementów z ich domyślnymi wartościami jak na zdjęciu poniżej:\nW tym przykładzie stworzyliśmy zmienną Array “Levels Bonus“, która przechowuje bonusowe punkty jakie gracze otrzymają po przejściu danego poziomu. Każdy element Array reprezentuje poszczególny poziom. Miej na uwadze jednak, że pierwszy element Array ma indeks 0.\nAkcje poniżej pokazuje jak dodać poszczególne bonusowe punkty do wyniku gracza. Zmienna Integer “Current Level” reprezentuje bieżący poziom gry i jest użyta jako indeks Array do zdobycia bonusowych punktów adekwatnych do bieżącego poziomu.\nGłówne akcje związane z Array to:\nGet: Zwraca element, który jest w pozycji określonej przez używany indeks\nLength: Zwraca elementy numeru Array\nAdd: Dodaje nowy element na końcu Array\nInstert: Wstawia nowy element w pozycje określoną przez użyty indeks


Gothic 2 • Recenzja • INSIMILION\nDziały gier » Gothic 2 » Ogólnie o grze\nBył ponury, deszczowy dzień w środku wakacji, za oknem nuda. Ale w domu mojego kolegi po raz kolejny ratowałem świat. Ano właśnie tak wyglądały moje pierwsze chwile, spędzone przed kontynuacją świetnego Gothica, które zamierzam wam teraz przybliżyć. Zapraszam do lektury moich wspomnień.\nPo dość długiej instalacji (3 płyty) i nudnawym czasie wczytywania tradycyjnie powitały mnie loga producentów. Dalej nowe menu, zresztą ciężko się temu dziwić, wszak to nowa gra. Obrazek prezentował Paladyna tonącego w podmuchu ognia smoka. Czułem więc co się święci. Po przebrnięciu przez bardzo podobne ustawienia grafiki, dźwięku i sterownia od razu rzuciła mi się w oczy jedna rzecz - aktywny udział myszki w rozrywce, a to może ułatwić to nieco toporne sterowanie z jedynki. Zacząłem nową grę, Wpierw przeleciałem wzrokiem intro, będące połączeniem zakończenia pierwszej części z nowymi informacjami. Świątynia przywaliła Bohater, ale udało mu się przeżyć dzięki interwencji Xardasa. Niestety stracił cały swój sprzęt i umiejętności. Przyjdzie nam znowu zacząć od zera. Po rozmowie z Xardasem rozejrzałem się po okolicy. Nie byłem już w Kolonii. To był nowy, tętniący życiem świat, który zamierzałem zbadać. Cała fabuła, jak widać, kręci się wokół smoków i Oka Innosa, ale ma związek z wydarzeniami z pierwszego Gothica. Postanowiłem poszukać nowinek. I proszę - za czytanie książek dostajemy doświadczenie, mięso możemy piec w kuchni, a i nowych broni nie zabraknie. Uzbroiwszy się w lagę i zabrawszy wszystko z wieży ruszyłem na poszukiwanie przygód. Pierwszy przeciwnik - goblin, może nie jakiś mocarz, ale trzeba uważać. Dobyłem kija i Bohater tym razem trzyma go w jednej ręce, co ułatwia walkę. Pod pobliskim drzewem znalazłem łuk, strzały i kilka zwojów, zatem postanowiłem je wypróbować na młodym wilku zagradzającym drogę. Z łuku strzela się teraz łatwiej i strzały zdają większe obrażenia, zaś za pomocą ognistych pocisków rozgromiłem grupę goblinów. Poziom trudności na pewno nie wzrósł, a nawet spadł. Dalej napotkałem jednego z bandytów, który za parę sztuk złota wyjawił mi imię jegomościa, który wyraźnie mnie szuka. Robi się coraz ciekawiej. W gęstym poszyciu lasu znalazłem sporo nowych roślin oraz sakiewkę wypełnioną złotem. Przy okazji można nadmienić, że twórcy wyciągnęli z silnika graficznego siódme poty, aby stworzyć tak bujną roślinność. Textur jest więcej i są bardziej dopracowane, dając piękny efekt, wymagający jednak lepszego sprzętu. Cały czas nie usunięto przenikania się przedmiotów, zatem głowa pokonanego wilka utknęła gdzieś w drodze, a laga goblina sturlała się w ścianę. Cóż, miejmy nadzieje, że w Gothic III to się zmieni.\nNa drodze do miasta spotkałem farmerów i wędrownego kupca, oferujących mi pomoc w dostaniu się do miasta. Początkowe zadanka nie są specjalnie wymagające, a już na pewno nie heroiczne. Wszak zwykły parobek potrafi pozbierać rzepę z pola, czy kupić patelnię, ale punkty doświadczenia się przydadzą. System awansowania się nie zmienił, cały czas zbieramy PD, wykonując zadania i zabijając stwory. Gdy zbierzemy wymaganą liczbę punktów awansujemy na wyższy poziom, dostając w zamian trochę "życia" i 10 punków nauki, które możemy przeznaczyć na najróżniejsze umiejętności, zaczynając od siły, a kończąc na zbieraniu trofeów czy alchemii. Wreszcie zdobyłem upragniony strój wieśniaka i udało mi się wejść do miasta. Na początek przywitał mnie jegomość w lśniącej zbroi. Zapowiada się, że zdobycie Oka nie będzie takie proste, bo nie dopuszczą mnie do Lorda Hagena. Wygląda na to, że muszę zostać czeladnikiem, aby móc wchodzić to górnego miasta. Po odbyciu rozmów z kilkoma napotkanymi postaciami, mój dziennik wypełnił się nowymi zdaniami. "Według prastarej tradycji Khorinis, aby zostać czeladnikiem u jednego z mistrzów trzeba uzyskać zgodę wszystkich." I tak oto musimy przynieść zapłatę handlarzowi, zdobyć wilcze skóry dla łuczarza Bospera, orkową broń dla kowala Harada, zioła dla Constantina alchemika i błogosławieństwo bogów dla stolarza Thorbena. Mimo iż jest pięciu mistrzów, to tylko u trzech z nich możemy zostać czeladnikiem, zaś maksymalnie możemy terminować tylko u jednego z nich. Ja wybrałem Harada z uwagi na miłość do potyczek i innych spraw związanych z bronią. Khorinis jest naprawdę dużym regionem, ale istnieją tu tylko trzy wpływowe gildie. Do jednej z nich musimy wstąpić. Przedstawicieli wszystkich organizacji napotkamy w mieście, ale tylko Straż ma tu swoją siedzibę. Magowie Ognia obrali sobie klasztor, zaś najemnicy okoliczne farmy. Po kolejnych dialogach dowiedziałem się też kolejnych nowych informacji. Chłopi się zbuntowali, a do miasta przybył oddział Paladynów, wywołując wojnę domową, która obecnie trawi cały region. Jak widać nikt nie wie tu o smokach. Po drodze napotkałem Laresa (szkodnika z Nowego Obozu). Zachęcał mnie on do przyłączenia się do najemników, starych ziomków z Koloni Karnej, ja jednak wybrałem służbę w armii, gdyż nie mogłem się już doczekać rozwoju akcji. Penetrując miasto i okoliczne tereny nabrałem sporo doświadczenia, wykonałem różne zadania i wyuczyłem się wielu nowych umiejętności, w tym walki bronią jednoręczną. I tu nowość, gdyż możesz zacząć od broni dwuręcznych i kusz, pomijając te lżejsze bronie. O tyle to wygodne, co niepraktyczne, bo po co mi biegłość w wielkich mieczach, skoro nawet ich nie uniosę (o niemożności znalezienia porządnego egzemplarza na początku, nawet nie wspominając). System nauki również się zmienił, teraz jest on w procentach (1PN to 1%umiejętności). Zaczynamy z 10 w każdej umiejętności (zielony), przy 30% (wojownik) koszt szkolenia drożeje, chyba, że jesteśmy biegli w umiejętności alternatywnej np. broń jednoręczna i dwuręczna. Efekt końcowy będzie taki sam, ale lepiej być biegłym w różnych rodzajach żelastwa. I wreszcie 60% (mistrz). Każdy następny procent to szybsze wykonywanie ciosów i większa szansa na trafienie krytyczne, a każdy kolejny stopień to ulepszenie combosu.\nCoraz bliżej sedna sprawy\nTrafiłem w końcu do Górnego miasta. Po krótszym rozejrzeniu się po okolicy i kilku rozmowach, natrafiłem na kolejny problem. Paladyni są w ratuszu, a wstęp tam ma tylko Straż Miejska i Magowie Ognia (jako najemnik też się tam dostaniesz, nie martw się). Ze spełnieniem tego wymagania akurat nie był problemu, gdyż Andre od razu przyjął mnie do Straży. Wreszcie dostałem się przed oblicze Lorda Hagena, a ten wyśmiał mnie, powiedział, że bez dowodu nie wyda Oka. Zatem gdzie leży dowód? W Górniczej Dolinie, oczywiście. Dostałem list do Kapitana Garonda, zatem zaczynają się schody. Czyli wróciłem znowu do Koloni Karnej. Mimo, iż to jest to samo miejsce, czułem się tu jakoś nieswojo. Zniknął Obóz Bractwa, cały zewnętrzny pierścień Starego Obozu jest spalony, a Nowy Obóz opustoszały i przysypany śniegiem. Wszystko za sprawą Smoków. Wszędzie czają się watahy orków i innych groźnych bestii. Spotkałem tu niewiele żywych ludzi, głównie bandytów i Paladynów. Zniknęły sielankowe spacerki z Obozu do Obozu, teraz trzeba się tu czaić, umykając groźnym stworom. Tak, spotkamy tu wiele nowych odmian przeciwników, a wliczając w to prawie cały bestiariusz z poprzedniej części jest sporo zabawy i nowych wyzwań. Akcja cały czas posuwa się naprzód, nie zwalniając tępa. Teraz gołym okiem widać, że przegrywamy tą wojnę z orkami, bez magicznej rudy z Khorinis, oddziały Rhobara są bez szans, zaś Paladyni są ostatnią nadzieja. Przybyli tu po rudę i zamierzają z nią wrócić na Khorinis. Nękani przez głód, orków i smoki, tracą wiarę w szczęśliwy powrót do domu i wtedy zjawiasz się ty. Już wiem, że moim nadrzędnym celem będzie wspomożenie Paladynów i wygnanie smoków z pomocą Oka Innosa.\nZdobyłem nareszcie upragnione Oko Innosa, a cały kraj rozpoczął wielkie polowanie na Smoki. Ja sam wstąpiłem w szeregi Paladynów, zyskując niesamowicie potężna broń i wytrzymały pancerz. Przeszukując całą Górniczą Doliną natknąłem się wreszcie na jednego z tych potężnych gadów. Po krótkiej rozmowie stanęliśmy w szranki. Zaczął obsypywać mnie kulami ognia, ale byłem szybszy i dopadłem bestię. Powaliłem potwora paroma potężnymi ciosami miecza. To już wszystko? A jednak poziom trudności wraz z kontynuacją spada, smoki wcale nie są niepokonane, a walka z nimi, mimo, że emocjonująca, nie sprawia większych problemów. Przy okazji można też wspomnieć o muzyce, która zmienia się na bardziej waleczną wersje podczas potyczek. Przyjemne dźwięki płynące z głośników mile uprzyjemniają czas, aczkolwiek nie są najwyższej jakości i nie wpadają w ucho (no może poza tytułową muzyką).\nWiele godzin gry później...\nWreszcie przeszedłem ten wspaniały tytuł i śmiało mogę go polecić każdemu, kto lubi cRPG, a dla tych co grali w jedynkę i podobała im się jest to wręcz pozycja obowiązkowa. Zadania zarówno z wątku głównego, jak i poboczne, zapewnią wiele godzin wspaniałej wirtualnej rozrywki, ale fabuła chwilami staje się liniowa do granic niemożliwości stąd obniżam oceną ostateczną. Polecam.\nDodany: 09.01.2007 o 0:05\nsa pozyteczne bo da sie bez nich zyc ale jakie moze byc zabawne zalozenie orkowi zbroi wyglada jak zdjety z krzyzem :)\nDodany: 14.01.2007 o 14:07\nto ma byc przydatne komu i po cos to pisal ,,i,,\nDodany: 24.08.2007 o 18:12\nTo nie jest recenzja sensu stricte,tylko deczko urozmaicony opis pierwszego (i bodajże kawałka drugiego) rozdziału.\nDodany: 01.10.2007 o 17:36\nMoim zdaniem w grze przydała by się lepsza mapa. A dokładniej opisane na niej ważniejsze miejsca.\nDodany: 04.01.2008 o 12:40\nMoi koledzy kto mi powie jak mam zrobicto zrobic:mam odzukac pozostałe części ornamętu i jestem przy pierwszym gdzie poszedłem z Laresem i jest tam taki krąg i są dwa przyciski i niewiem co mam zrobic z tymi przyciskami bo jak naciskam na jeden to mi się coś otwiera ale niewiem co bo ja naciskam raz jeden raz drógi a raz nacisłem oby dwa pokoleji i nic proszę niech mi ktoś pomorze jakieś rady kierować na mój numer gg 11366150\nDodany: 06.02.2009 o 22:12\nja przeszlem gothica 1 w minute i pare sek.\nTemat: Wspaniała gra. Co prawda pr...\nDodany: 21.02.2009 o 20:33\nWspaniała gra. Co prawda przez jakiś problem z grą (Poznikali mi niektórzy NPC) nie ukończyłem jej ale niedługo to zrobię.\nTemat: Gra jest zajefajna i to trz...\nDodany: 20.08.2009 o 15:24\nGra jest zajefajna i to trza przyznać. Niezła recenzja.\nTemat: gothic 2 to super gierka. A...\nDodany: 31.01.2010 o 15:03\ngothic 2 to super gierka. A recenzja też całkiem całkiem.\nTemat: Gothic 2 to jedna z najleps...\nDodany: 21.03.2010 o 16:50\nGothic 2 to jedna z najlepszych gier, jakie mam. Dłuuuugo się w nią zagrywałem, aż do znudzenia. Moim zdaniem najlepsza część serii.\nRecenzja niezła, ale to jest tak jakby opis poczatku gry.\nGothic 2 to jedna z najlepszych gier, jakie mam. Dłuuuugo się w nią zagrywałem, aż do znudzenia. Moim zdaniem najlepsza część serii. Recenzja niezła, ale to jest tak jakby opis poczatku gry.\nTemat: Gothic 2 to chyba najlepsza...\nDodany: 28.03.2010 o 0:06\nGothic 2 to chyba najlepsza część serii :)\nTemat: Gothic 2 to zdecydowanie na...\nDodany: 06.06.2010 o 17:11\nGothic 2 to zdecydowanie najlepsza część serii, jak dla mnie. Świetna fabuła, dużo zwrotów akcji, klimat, muzyka, całkiem niezły system walki i ogólnie całokształt.\nNoc Kruka jest dla mnie trochę za trudna (wszystko koszmarnie drogie, dużo potrzeba punktów nauki itp).\nGothic 1 ma kiepską grafikę (na nią jednak nie zwracam za dużej uwagi), klimat może i nawet lepszy niż w dwójce, ale mi bardziej pasował właśnie ten z dwójki, no i najgorsze - błędy. Przez jednego z nich nie mogę przejść gry, bo Gorn mnie atakuje podczas odbijania Wolnej Kopalnii, a on ma przecież god mode i zawsze nie powala, więc to kwestia czasu, kiedy strażnicy mnie wykończą.\nGothic 2 = najlepsza gra! A co do recenzji, to dobra, ale dość nietypowa, bo bardziej przypomina opis początkowych rozdziałów gry.\nGothic 2 to zdecydowanie najlepsza część serii, jak dla mnie. Świetna fabuła, dużo zwrotów akcji, klimat, muzyka, całkiem niezły system walki i ogólnie całokształt. Noc Kruka jest dla mnie trochę za trudna (wszystko koszmarnie drogie, dużo potrzeba punktów nauki itp). Gothic 1 ma kiepską grafikę (na nią jednak nie zwracam za dużej uwagi), klimat może i nawet lepszy niż w dwójce, ale mi bardziej pasował właśnie ten z dwójki, no i najgorsze - błędy. Przez jednego z nich nie mogę przejść gry, bo Gorn mnie atakuje podczas odbijania Wolnej Kopalnii, a on ma przecież god mode i zawsze nie powala, więc to kwestia czasu, kiedy strażnicy mnie wykończą. Gothic 2 = najlepsza gra! A co do recenzji, to dobra, ale dość nietypowa, bo bardziej przypomina opis początkowych rozdziałów gry.


W WSKSiM w Toruniu odbyła się konferencja „Wyzwania XXI wieku, sojusz polsko – amerykański – Cyberbezpieczeństwo” – RadioMaryja.pl\nJesteś tutaj: Strona główna / Informacje / Polska / W WSKSiM w Toruniu odbyła się konferencja „Wyzwania XXI wieku, sojusz pol...\n18 stycznia 2019 21:27 /w Informacje, Polecamy, Polska\n„Wyzwania XXI wieku, sojusz polsko – amerykański – Cyberbezpieczeństwo” – pod tym hasłem w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej odbyła się konferencja naukowa.\nWszystkich uczestników konferencji przywitał rektor-założyciel toruńskiej uczelni o. dr Tadeusz Rydzyk CSsR.\n-Dziękuję, że ojciec i wszyscy prowadzący tę uczelnię, że państwo chcecie współpracować, jesteście gotowi na taką współpracę – mówił o. dr Tadeusz Rydzyk CSsR.\nW konferencji udział wziął prezes CVC Polska. WSKSiM oraz amerykański fundusz podpisały list intencyjny o wzajemnej współpracy.\n– Jest nam niezmiernie miło, że tą konferencją, tym wydarzeniem rozpoczniemy cykl wykładów poświęconych wyzwaniom, przed którymi stoi cały świat, ale również tych, które dotyczą nas w Polsce – akcentował Krzysztof Krawczyk, prezes CVC Polska.\nDziś cyberprzestrzeń to niemal nieograniczone pole działania. Może mieć wymiar pozytywny, ale często jest wykorzystywana przez cyberprzestępców. W internecie prowadzone są liczne operacje społeczne i psychologiczne.\nJak mówił były szef SKW Piotr Bączek, to celowe działania, które mają zmienić nastroje społeczne, wpływać na zachowania narodów czy też poszczególnych jednostek.\n– Radio Maryja, Ojciec Dyrektor był wielokrotnie poddany takim operacjom psychologicznym – zauważył Piotr Bączek.\nDziałania w cyberprzestrzeni mogą mieć bardzo szeroką skalę. Dr Jan Wiśniewski przypomniał wydarzenia z maja 2007 roku, gdy Estonia chciała pozbyć się z centrum stolicy pomnika ku czci radzieckich żołnierzy. Rosyjscy hakerzy dokonali ataku.\n– Rzeczywiście widać, szczególnie po 2007 roku, po ataku cybernetycznym na instalacje państwowe, bankowe w państwie estońskim, że ta dziedzina, ten aspekt jest coraz ważniejszy – wskazał dr Jan Wiśniewski.\nDziś wszystko – od zegarków, po telefony, lodówki, urządzenia w zakładach produkcji – podłączone jest do internetu. Dlatego przykładów ataków jest znacznie więcej – zaznaczył członek zarządu PKP Energetyka Christopher Biedermann.\n– Dwa lata temu był przypadek, kiedy cały system grzewczy w budynku został wyłączony poprzez atak DDoS. Doprowadził on do wyłączenia ogrzewania. Inny przykład to japońska toaleta – zostało przechwycone urządzenie sterujące i kontrola nad spłukiwaniem wody – akcentował Christopher Biedermann.\nBezpieczeństwo informatyczne trzeba brać pod uwagę na poziomie zarządu i zarządzania na każdym szczeblu – zaznaczył ekspert ds. bezpieczeństwa IBM Ivan Makatura.\n– Musimy zapewnić, że zarówno bezpieczeństwo, jak i poufność i dostępność informacji, będą zachowane na odpowiednim poziomie – podkreślił Ivan Makatura.\nZwiększyć bezpieczeństwo w sieci można także poprzez stosowanie standardowych kontroli – zaznaczył Avi Corfas ze Skybox Security\n– Używanie pewnych nakładek na firewalle, systemów ochrony haseł, czyli tego, do czego wszyscy mamy dostęp, a czego właściwie nie mamy czasu stosować – tłumaczył Avi Corfas.\nO współpracy na rzecz cyberbezpieczeństwa w ramach NATO mówił były minister obrony narodowej. Antoni Macierewicz podkreślił ogromne zagrożenie ze strony Rosji w tym zakresie.\n– Federacja Rosyjska tak ukształtuje swoje wojska cybernetyczne, że jest zdolna do bardzo ofensywnych działań. Zresztą 1,5 roku dokonała ataku na jedno z największych przedsiębiorstw ukraińskich i filie tych przedsiębiorstw w całej Europie – zauważył Antoni Macierewicz.\nCyberprzestępcy stanowią zagrożenie dla każdej sfery funkcjonowania państwa, także tej energetycznej. Dziś specjaliści mówią o konieczności segmentacji układów i sieci, co wybrzmiało także w prelekcji pełnomocnika rządu ds. strategicznej infrastruktury energetycznej Piotra Naimskiego.\n– Trzeba mozolnie oddzielać teraz to, co służy zarządzaniu infrastrukturą, od tego, co służy pracy biurowej – podkreślił Piotr Naimski.\nTak, by jeden segment w razie ataku był w stanie odtworzyć ten drugi, a nie, by wszystko było scentralizowane.\nTrwa żałoba narodowa po śmierci prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza Ambasadorowie UE zatwierdzili porozumienie ws. zakazu plastikowych sztućców...


Kto jest najbardziej narażony na powikłania po szczepieniu przeciw Covid-19? - RMF 24\nCzwartek, 4 lutego (15:32)\nCzy seniorzy i inne osoby z grup ryzyka zakażeni Covid-19 są bardziej narażeni na powikłania po zaszczepieniu koronawirusem? To jedno z wielu pytań naszych słuchaczy do ekspertów, które zbieramy od początku akcji szczepień przeciwko Covid-19.\nEpidemiolog doktor Agnieszka Motyl zwraca uwagę, że seniorzy z reguł mają więcej chorób przewlekłych. Chodzi o choroby związane z gorszym funkcjonowaniem układu oddechowego, układu krążenia, niewydolność krążenia. Zwykła gorączka, która nie dotknie młodego organizmu pod kątem jego wydolności, u seniora może spowodować załamanie wydolności organizmu i ciężki stan wymagający interwencji. Niepożądane odczyny poszczepienne występują w podobnej częstości, jeśli chodzi o młode osoby i o seniorów. Jednak konsekwencje u osób starszych mogą być zdecydowanie poważniejsze - dodaje doktor Agnieszka Motyl w rozmowie z RMF FM.\nDr Agnieszka Motyl o powikłaniach po szczepieniu przeciw Covid-19 Karolina Bereza / RMF FM\nWedług profesora Krzysztofa Tomasiewicza, specjalisty chorób zakaźnych, coraz więcej wyników badań wskazuje, że niepożądane objawy po szczepieniu zgłaszają częściej ozdrowieńcy, czyli osoby, które były zakażone koronawirusem i wyzdrowiały. Jest to na razie jedynie obserwacja, epidemiolodzy badają to zjawisko - dodaje profesor Tomasiewicz. Lekarze wskazują, że może mieć to związek z obecnością przeciwciał w organizmach ozdrowieńców.\nSpecjaliści przypominają też, że silne reakcje organizmu częściej do tej pory występowały po przyjęciu drugiej dawki szczepionki przeciwko koronawirusowi. Działo się tak bez względu na wiek osoby zaszczepionej.\nMieszanie szczepionek przeciwko Covid-19. Ruszają testy, wyniki poznamy latem\nWszyscy nauczyciele zostaną zaszczepieni przeciw Covid-19 szybciej. Większość: preparatem AstraZeneki


Segregacja odpadów w codziennym życiu - Poradzimy24.pl\nSegregacja odpadów w codziennym życiu\nCzas potrzebny na rozłożenie się odpadów w dużej mierze zależy od ich rodzaju. Najszybciej rozkładają się odpady żywnościowe, natomiast najdłużej zaawansowane gatunki plastiku. Z tego powodu tak ważny jest recykling. Segregacja odpadów znacząco ułatwia ich ponowne przetwarzanie. Takie działanie skutkuje ograniczeniem produkcji i pozwala skupić się na proekologicznych rozwiązaniach. Segregacja powinna być prowadzona zarówno w domu, jak i w miejscu pracy. Sprzątanie biur polega m.in. na wywożeniu odpadów, które muszą znajdować się w prawidłowo oznaczonych pojemnikach. Praktycznie wszyscy pracownicy w trakcie wykonywania swoich obowiązków spożywają posiłki lub przekąski. Większość z nich jest zapakowana w plastikowe lub papierowe opakowania, które należy wyrzucić do odpowiedniego kosza.\nSprzątanie biur i segregacja odpadów\nZasady sprawnej segregacji odpadów\nSprzątanie biur – o czym jeszcze należy pamiętać?\nWydawać by się mogło, że w biurach jest zdecydowanie mniej odpadów niż w domach lub mieszkaniach. Nic bardziej mylnego. Należy pamiętać, że pracownicy spędzają tam około 160 godzin w miesiącu. Jeżeli w danym biurze jednocześnie pracuje kilkanaście lub kilkadziesiąt osób, wówczas takie miejsce generuje ogromne ilości śmieci. Systematyczne sprzątanie biura wykonane przez profesjonalną firmę obejmuje nie tylko czyszczenie powierzchni płaskich, ale również utrzymanie czystości, np. w toalecie. Oferta przedsiębiorstw tego typu jest bardzo szeroka, dzięki czemu właściciele lub zarządcy lokali mogą ją dostosować do swoich potrzeb i wymagań.\nNa początku warto zaznaczyć, że pojemniki na odpady powinny znajdować się w ogólnodostępnym miejscu, dzięki czemu każdy może z nich swobodnie korzystać. Drugą kwestią jest ich wielkość, którą należy dostosować do liczby pracowników. Im jest ich więcej, tym pojemniki muszą być większe. W przypadku gdy mają zbyt małą pojemnością, pojawiają się problemy. Wybrane pojemniki są napełniane zdecydowanie szybciej niż inne. Niestety gdy będą już pełne, przestają pełnić swoją funkcję, a pracownicy zaczynają wrzucać odpady do niewłaściwych pojemników. Należy za wszelką cenę nie dopuścić do takiej sytuacji. Firmy oferujące sprzątanie biur z pewnością doradzą i pomogą wybrać pojemniki o odpowiedniej pojemności.\nKolejną rzeczą, którą trzeba zaplanować jest częstotliwość opróżniania koszy. W niektórych przypadkach konieczne będzie codzienne wykonywanie tej czynności. Dobrą praktyką jest umieszczenie nad koszami informacji, dzięki której pracownicy będą dokładnie wiedzieć, gdzie umieścić konkretny śmieć. Taka informacja może być przedstawiona w formie czytelnej infografiki.\nPrzedsiębiorstwa oferujące sprzątanie biur, odbierając posegregowane odpady, wrzucają je do większych pojemników. Następnie wszystkie trafiają do sortowni, w której jak sama nazwa wskazuje, odbywa się sortowanie. Wstępnie przygotowane odpady są transportowane do firmy, która specjalizuje się w ich przetwarzaniu. W niektórych przypadkach niezbędne jest dodatkowe wzbogacenie materiału. Dzięki tak przygotowanemu surowcowi można wyprodukować nowe produkty.\nTeoretycznie taki cykl może trwać w nieskończoność. Najważniejszym wyznacznikiem dotyczącym zagospodarowania odpadów jest udział recyklingu. Im jest wyższy, tym więcej nowych produktów zostanie stworzonych przy wykorzystaniu odpadów. Chcąc chronić planetę, każdy kraj powinien dążyć do systematycznego zwiększenia udziału recyklingu na swoim terytorium, dzięki czemu do środowiska będzie trafiało zdecydowanie mniej śmieci.\nZapraszamy: wywóz odpadów Sopot\nIn: Dom i wnętrza, Eko, Must read


Grand Ons Hotel jest 3-gwiazdkowym hotelem położonym jedynie w 1.8 km od Hipodrom, Pałac Topkapi i Cysterna Bazyliki.\nCentrum miasta jest w odległości 20-minutowego spaceru od obiektu. Dzięki temu, że w pobliżu hotelu znajduje się przystanek tramwajowy, ów obiekt jest dobrze skomunikowany z innymi częściami Stamułu.\nHotel znajduje się w odległości 10-minutowego spaceru od stacji metra Aksaray oraz tylko 100 metrów od stacji kolejowej Laleli Tram. Do Grand Ons Hotel łatwo dojechać samochodem z lotniska Stambuł-Atatürk w ciągu 15 minut.\nQube Sukhumvit Hotel apartamentowy\nA25 Mac Thi Buoi Hotel


STILO - koniec świata\n- telefon stacjonarny: (58) 6763330\nŁeba - 24 km\nSasino - 3 km\nZHP Hufiec Wrocław\n(71) 3723030, 501662828\nBaza wielkości 1,1 ha położona w lesie, nieopodal rzeczka, wydmy bagna. W okolicy zabytkowy pałac i rezerwat przyrody "Choczewskie cisy". Plaża piaszczysta, odległość do morza ok 1800 m. Atrakcją turystyczną jest udostępniona do zwiedzania latarnia morska STILO, a bliskość Trójmiasta skłania do wycieczek autokarowych.\nNamioty 10-cio osobowe, namioty typu NS z podłogami drewnianymi, po 5-6 osób w namiocie, wyposażenie uczestnika to łóżko polowe typu kanadyjka, materac, dwa koce, stelaż typu pionierka 2 szt. na namiot.\nKuchnia w namiocie typu NT, stołówka 120 osób w namiocie typu NT + stołówka na 40 osób w namiocie typu "Francuz". Umywalnia naczyń z gorącą wodą.\nPosiłki 3 razy dziennie + podwieczorek\nNa miejscu lekarz obozowy + pielęgniarka, porady specjalistyczne w Gminnym Ośrodku Zdrowia.\nToalety typu ToiToi, prysznice typu UL 5-cio osobowe, kabiny typu ToiToi jednoosobowe, umywalnia polowa typu brodzik\nKąpielisko strzeżone, nieogrodzone, ratownik WOPR.\nPołożenie bazy w pobliżu zróżnicowanych terenów (wysoki las sosnowy, podmokły las mieszany, bagna, łąki, wydmy, rzeczka) stwarza ogromne możliwości do przeprowadzenia wielu zajęć terenowych, od zwiadów począwszy, poprzez gry terenowe na zajęciach paintballowych skończywszy. Sąsiedztwo rezerwatu Choczewskie Cisy czy zabytkowego pałącu w pobliskiej miejscowości stwarzają warunki do organizowania wycieczek przyrodniczych i krajoznawczych.


Elektroniczne paski płacowe oszczędzą czas i pieniądze firmy - Centrum PRasowe\nElektroniczne paski płacowe oszczędzą czas i pieniądze firmy\nTaka praktyka usprawnia komunikację w organizacji, ale realizowana na bazie papierowych dokumentów wymaga dużych nakładów pracy ze strony działu kadr i płac. Proces ten można zelektronizować z korzyścią dla firmowego budżetu i organizacji pracy administracyjnej.\nFirmy, które w zarządzaniu kadrami korzystają z sytemu SAP HCM i chcą usprawnić proces generowania i wysyłania pasków płacowych mogą skorzystać z rozwiązania GAVDI ePaski, dzięki któremu pracownicy będą mieli wgląd do informacji o swoich wynagrodzeniach w sposób elektroniczny. Rozwiązanie umożliwia stworzenie paska płacowego dla każdego pracownika w formie dokumentu PDF na podstawie danych z systemu SAP HCM, opatrzenie go podpisem elektronicznym, zabezpieczenie indywidualnym hasłem pracownika, a następnie wysłanie ePaska każdemu zatrudnionemu na wskazany przez niego adres email. Dzięki temu pracownicy, którzy wyrazili zgodę na otrzymywanie wybranych dokumentów drogą elektroniczną mogą co miesiąc otrzymywać mailem informację o wysokości swojego wynagrodzenia, a dział kadr zyskuje możliwość masowego generowania pasków i ich automatycznego wysłania, co eliminuje konieczność dostarczania papierowych dokumentów.\nCo ważne, aplikacja zapewnia poufność informacji i daje pewność, że wgląd do przesyłanych mailem danych będzie miał tylko uprawniony do tego pracownik. Każdy wygenerowany pasek płacowy jest automatycznie zabezpieczany indywidualnym hasłem, co wyklucza sytuację, w której inni zatrudnieni poznają wysokość zarobków swoich współpracowników. ePaski, które trafiają na skrzynkę mailową pracownika są też podpisane kwalifikowanym podpisem elektronicznym, co potwierdza ich autentyczność.\nWedług polskiego prawodawstwa wydawanie miesięcznych pasków płacowych jest dobrowolne, ale wiele organizacji w swoich regulacjach zakładowych zobowiązuje się do przekazywania takich dokumentów. Takie rozwiązanie zapewnia przejrzystość w kwestii comiesięcznych wynagrodzeń i ułatwia komunikację na linii firma - pracownik. Dlatego warto skorzystać z narzędzi informatycznych, które pozwalają realizować ten proces szybciej, a dzięki zmniejszeniu nakładów pracy i ograniczeniu obiegu papierowych dokumentów, wpływają też korzystnie na budżet firmy. - mówi Ireneusz Hołowacz, Dyrektor ds. Produktów, GAVDI Polska S.A.\nRozwiązanie GAVDI ePaski pozwala zelektronizować nie tylko proces wysyłania pasków płacowych, ale także przekazywania pracownikom formularzy RMUA, deklaracji PIT czy innych dokumentów kadrowo-płacowych, co znacznie ułatwia codzienną pracę administracyjną działów kadr.


Wisiory – Strona 2 z 2 – SQUARE Upcycling\nUpcyklingowe meble i wyposażenie wnętrz\nShopping Basket 0,00 zł\nWyświetlanie 17–23 z 23 wyników\n© 2020 SQUARE Upcycling. All rights reserved.\nStrona wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies. UstawieniaOK, ROZUMIEM\nW celu zapewnienia zgodności procesów przetwarzania danych osobowych z wymaganiami przepisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych zwane „RODO”) informujemy o naszej polityce prywatności. Polityka prywatności i plików cookies, którą właśnie czytasz, opisuje postępowanie z danymi osobowymi oraz wykorzystywanie plików cookies i innych technologii w ramach strony internetowej https://www.upcycling.pro/


Bereszyński już po pierwszych badaniach. Potrzebne będą kolejne Reprezentacja Polski\nBereszyński już po pierwszych badaniach. Potrzebne będą kolejne\nKacper Sosnowski 20.03.2018 14:00\nBartosz Bereszyński, który na zgrupowanie reprezentacji Polski we Wrocławiu dotarł z urazem mięśnia uda, przeszedł pierwsze badania USG. Sztab medyczny kadry nie chce na razie ferować wyroków w jego sprawie.\nObrońca miał pecha w ostatnim meczu Serie A. Wyszedł w pierwszym składzie Sampdorii Genua na mecz z Interem Mediolan (0:5), ale musiał zejść z boiska w 34. minucie z powodu bólu mięśnia. - Nie był w stanie grać na 100 procent stąd sam poprosił o zmianę nie chcąc ryzykować pogłębienia urazu – wyjaśnili jego menadżerowie z Fabryki Futbolu.\nNa kadrę przyjechał w poniedziałkowy wieczór. Sztab medyczny we wtorek rano wysłał go na USG uda, jednak po tym badaniu niewiele więcej wiadomo.\n- Nie mamy pewności co do tego mięśnia, więc przeprowadzimy dodatkowe badania po południu – powiedział krótko lekarz kadry, Jacek Jaroszewski. Wieczorem powinna zapaść decyzja czy będzie zdolny do gry.\nBereszyński w reprezentacji zagrał ostatnio 90 minut w spotkaniu z Urugwajem, mecz z Meksykiem oglądał z ławki.\nTegoroczne zgrupowanie pierwszego dnia opuścił Damian Kądzior. Piłkarz Górnika Zabrze w ligowym meczu z Koroną mocno stłukł mięsień uda. Ponieważ jego leczenie wymaga co najmniej tygodnia, sztab uznał, że lepiej będzie wysłać go do domu, bo i tak nie będzie zdolny do gry w żadnym z meczów. Polska 23 marca zmierzy się z Nigerią we Wrocławiu, cztery dni później zagra z Koreą Południową w Chorzowie.


Podsumowanie 2010 roku – część 2: Marcin Pazdrąg – AxunArts – o muzyce w latach 2005-2021\nWiększość z Was na pewno spodziewała się tego, że moje TOP5 w całości będzie wypełnione rapowymi albumami. Może się wydawać, że ignoruję inne gatunki, jednak zapewniam, że mam otwartą głowę i nie wyznaję ideologii „jedynej słusznej muzyki”. Po prostu jaram się rapem i tylko tego typu produkcje sprawiają mi najwięcej radości i dostarczają wielu emocji.\nKilka razy spotkałem się ze zdaniem, że 2010 rok był słabym rokiem w polskim rapie. Porównywać 2010 do 2009 nie zamierzam, jednak warto wspomnieć, że miałem problem z wytypowaniem tylko (!) pięciu płyt. Najprawdopodobniej odrzuciłem krążki, które niektórzy z Was uważają na numer 1; najprawdopodobniej za numer 1 uznałem album, który nie znalazłby się w Waszym TOP5. Dobrze, że mogę wesprzeć się tym, że na dole, drobnym druczkiem będzie napisane, że powyższy tekst jest subiektywną opinią autora. Wypisałem 9 płyt, odrzuciłem 4, a pozostałą piątkę poukładałem zaczynając od najlepszej. Bez fochów i dissów!\n1. Eldo „Zapiski z 1001 nocy”\nO najnowszym albumie Eldoki napisano już tyle, że nie da się być oryginalnym i nie powielać recenzji kolegów z innych serwisów muzycznych. Mogę się założyć, że dla większości osób, które słuchają rapu, to właśnie krążek Eldoki jest numerem jeden w tym roku. Tworząc ten ranking nie miałem najmniejszego kłopotu ze wskazaniem albumu, który zmiótł konkurencję w 2010. Eldo wydał krążek, który powala – i tekstowo, i muzycznie. Za stronę muzyczną odpowiedzialny jest duet producentów Little i DJ Chwiał. The Returnes = bity z najwyższej półki, bez wątpienia światowy poziom. Dodając do tego rap Eldoki, nie mogliśmy otrzymać nic innego, jak płytę, która przez długi okres czasu rządziła OLiSem. Jeżeli są tacy, którzy w jakiś niewyjaśniony sposób przeoczyli „Zapiski z 1001 nocy”, polecam odstawić czytanie tego tekstu na później i natychmiast ruszyć do sklepu z 30 złotymi w kieszeni.\n2. Green „Kryptonim Monolog”\nGreen to raper z Brzezin, którego możecie kojarzyć przede wszystkim z bitew freestylowych i składu mc/producent Phonoloftaleina. Ma on na swoim koncie dwa undergroundowe albumy pt. „Spadam” (Phonoloftaleina) oraz „Good Stuff” (wraz z Hrytą i Kliffordem). Gdy dowiedziałem się, że za bity na legalnym debiucie Greena, będą odpowiedzialni tacy producenci jak: O.S.T.R, Quiz i Snecz, byłem przekonany, że jedynym pozytywnym akcentem na płycie będzie właśnie muzyka. Wydawało mi się, że Greensky nie poradzi sobie z produkcjami tak znakomitych beatmakerów (mimo to, że Phonoloftaleina to dla mnie absolutny hit podziemia w 2008 roku). Co więcej, pierwsze odsłuchy potwierdziły moją teorię. Osoby, które śledzą mój blog mogły wyczytać jakie mam zdanie na temat „Kryptonimu Monolog”. Po kilku odsłuchach wyciągnąłem pochopne wnioski, że bity całkowicie przyćmiły rapera. Odstawiłem płytę na półkę i zająłem się innymi materiałami. Po kilku tygodniach spróbowałem ponownie i dopiero wtedy odkryłem fenomen Greena. „Kryptonim Monolog” to album, który nie nadaje się do słuchania podczas weekendowych imprez. Nie jest to również album, który od razu wpada w ucho. Pokrótce, nie jest to prosty album. Green zaserwował nam porcję mocno lirycznych kawałków, które mają swój niepowtarzalny klimat. Płyta idealnie nadaje się na spokojne wieczory, które motywują do przemyśleń. Sam Green zachęca słuchaczy do zatrzymania się w dzikim pędzie i nachylenia się nad swoim życiem i tym, co nas otacza. Osobiście kocham słuchać „Kryptonim Monolog” podczas podróży pociągiem w szary deszczowy dzień. Jeżeli szukasz muzyki, która pobudza wyobraźnię i daje sporo do myślenia, to jest to pozycja w sam raz dla Ciebie. Nie licz, że po pierwszym odsłuchu zakochasz się w rapie Greena. Hate it or love it.\n3. Raca „Bobby Fischer”\nMimo że nie potrafię grać w szachy, to do partii z „Bobby Fischerem” zasiadam z ogromną przyjemnością. Mam porażkę wypisaną na czole. Duet Raca/PeeRZetem nie trafił w moje muzyczne gusta, mimo że obu raperów doceniam i szanuję za solowe projekty. Trochę lepiej było z „Samotność, Wolność, Pasja”, którą męczyłem przez kilka tygodni i wiele razy do niej powracałem. Spodziewałem się, że Raca zrobi album podobny brzmieniowo do poprzednich materiałów. Okazało się, że dostałem solidną dawkę czegoś nowego. Czegoś, do czego raper z Olecka nas nie przyzwyczaił. Dotychczas myśląc o Racy, od razu miałem w głowie bity Stony. „Bobby Fischer” składa się z 16 kawałków. Żaden z nich nie został wyprodukowany przez Stonę. Swoje produkcje dostarczyli tacy muzycy, jak: Donatan, Donte, Radonis, NNFOF, Vixen oraz Antek. Przede wszystkim zmiana stylu podkładów przyczyniła się do tego, że Raca zaskoczył. Odstawił laidbackowe, bujające podkłady Stony i sięgną po całkiem nowe dla siebie brzmienia. Według mnie, jest to zmiana na lepsze. Na plus wyszła również zmiana tematyki utworów. Raca stworzył melancholijny album skupiający się głównie na negatywnych emocjach. Taki klimat jest znacznie bliższy moim upodobaniom niż poprzednie dzieła Rafała. Słuchając „Bobbiego…” mam wrażenie, że Raca zapisał na bitach kawałek swojego życia. Każdy track bije autentycznością i szczerością. Sprawdzając najnowszym album Racy pt. „Bobby Fischer” nie liczyłem na wodotryski i ostre katowanie tego materiału. Teraz, prawie po miesiącu słuchania, dalej odnajduję nowe smaczki i dalej jaram się rapem Pana Szulca. Świetne teksty połączone z mocnymi bitami dają jedną z najlepszych płyt w 2010 roku.\n4. Pih „Dowód rzeczowy nr 1”\nPih to rzeźnik i raper, o którego możemy być spokojni. Pewniak jeżeli chodzi o poziom swoich produkcji. Po świetnie przyjętych „Kwiatach Zła” przyszedł czas na kolejny album. Długo zapowiadana pierwsza części trylogii pt. „Dowód rzeczowy” w końcu trafiła na sklepowe półki. Płyta została świetnie odebrana przez słuchaczy. Nigdzie nie widziałem negatywnej opinii na temat najnowszego krążka białostockiego artysty. Podobnie jak większość, byłem pod wielkim wrażeniem muzyki od Piechockiego . „Dowód rzeczowy nr 1” jest albumem lepszym od „Kwiatów Zła” pod względem tekstów, techniki, jaki i bitów. Czuję jednak niedosyt. Nie dlatego, że cedek nie przypadł mi do gustu, ale dlatego, że został wydany w nieodpowiednim czasie. W tym okresie w moich głośnikach królował Raca. Pih nie był w stanie przebić klimatu wyżej opisanego „Bobbiego Fischera”, który w tamtym okresie bezkompromisowo trafiał w moje samopoczucie i nastrój. Płyta reprezentanta Białegostoku jest nagrana w stylu, do którego Pih zdążył nas przyzwyczaić. Słuchając tego albumu mam wrażenie, że oscyluje on pomiędzy brutalnym stylem Piha a czystym horrorcorem. Wszyscy wiemy, że tematyka w jakiej porusza się Adam Piechocki nie należy do przyjemnych. W jego tekstach pełno jest negatywnych emocji i opisów czarnej strony ludzkiego charakteru. Dobrze pamiętam co napisałem chwilę po ukazaniu się wideo promomixu płyty: „Zapowiada się listopad pełen spadków emocjonalnych i zaburzeń depresyjnych sponsorowany przez Piechockiego.” To zdanie mówi wszystko i w sposób wyczerpujący, ale ciągle tajemniczy, reklamuje „Dowód rzeczowym nr 1”. Osobom, które jeszcze nie sprawdziły tego materiału, polecam wycieczkę do Empiku. Nówki sztuki ciągle leżą na półkach w dziale hip-hop.\n5. O.S.T.R. „Tylko dla dorosłych” (CD#2)\nOstatnie miejsce w TOP5 należy do Ostrego. Muszę przyznać, że miałem wielki problem z tą pozycją. Początkowo myślałem, że będzie to donGURALesko i jego „Totem Leśnych Ludzi”. Wczoraj zrobiłem prawdziwy przegląd, dogłębniej się zastanowiłem i to jednak „Tylko dla dorosłych” jest w mojej piątce najlepszych albumów 2010 roku. Nie mówię o całej płycie. Pierwsza części nie znalazłaby się nawet w pierwszej dziesiątce. Jaram się tylko i wyłącznie CD#2 czyli tzw. ukrytą płytą. Nie będę się teraz rozwodził nad „Tylko dla dorosłych CD#2”, bo zrobiłem to już kilka miesięcy temu w recenzji, którą znajdziecie po tym linkiem. W zamian za to napiszę kilka zdań o samym Ostrowskim. Otóż jestem wielkim fanem starszych albumów O.S.T.R.-a. Po premierze „Tylko dla dorosłych” zacząłem inaczej postrzegać łódzkiego rapera. Do hejtingu mi daleko, jednak nie mogę już nazwać siebie fanem rapu prosto z Bałut. Adam od kilku lat jest mocno eksplorowany, wszędzie go pełno. Słuchają go wszystkie małolaty i gorące 16-stki. Według mnie, powinien zrobić małą przerwę, jeżeli chodzi o wydawanie płyt. Obecnie O.S.T.R. ma na koncie 10 solowych albumów. Za dużo! Nudzi mnie jego rap i nie mam już czegoś takiego, jak niecierpliwe oczekiwanie na premierę czegoś nowego. POE tylko potwierdził moje zdanie. Ostry nie jest w stanie swoją nawijką porwać mnie, jak to miało miejsce np. w przypadku „Tabasko”. Wiem, że to, co napisałem wielu z Was uzna za bluźnierstwo i tekst mocno kontrowersyjny. Jest to jednak teza przemyślana i nie wymyślona na potrzebę chwili.\nNie jestem żadnym psychofanem, nie uważam również Eldoki za najlepszego rapera w Polsce. Postać roku to kategoria bardzo subiektywna. Każdy słuchacz ma swojego faworyta i pewnie tyle postaci roku, ilu ludzi. Mój wybór był prosty i tylko postać Eldo kojarzy mi się z rokiem 2010. Dlaczego? Zacznijmy od Projektu Parias. Diss na Peję hulał po wszystkich hip-hopowych rozgłośniach. „Hip-Hop vs Peja” doczekał się nawet teledysku. Jest to pierwszy klip z metką Pariasu. Włodi, Pelson i Eldo pracują nad materiałem, który jest najbardziej oczekiwany w rapowym światku. Nie znam człowieka, który twierdzi, że Projekt Parias będzie niewypałem. Akcję promocyjną trio warszawskich raperów rozpoczęło już w 2009 roku. Mimo to, ciągle w 2010 było o nich głośno. Głośno o Projekcie Parias równa się głośno o Eldoce. Stare rapowe głowy pamiętają, jak konflikt pomiędzy Eldo a Tede trząsł miastem. Wtedy mało kto by pomyślał o wspólnym kawałku obu panów. Stało się! Na płycie TDF’a pt. „Fuck Tede/Glam Rap” w kawałku „To nie film” gościnnie udziela się właśnie Leszek. Oficjalny koniec beefu równa się głośno o Eldoce… znowu. Potem przyszedł czas na stricte muzyczny rozgłos Eldoki. W czerwcu do sklepów trafił już szósty solowy album artysty. „Zapiski z 1001 nocy” to mój album roku, co już wiecie. Nominację do zgarnięcia Superjedynki w kategorii Płyta Hip-hop również można uznać za wielki sukces Warszawiaka. Eldo w Opolu wystąpił w skromnej aranżacji, która przypadła do gustu publiczności. Dowodem na to jest tłum, który podczas ogłoszenia wyników skandował „Eldo, Eldo, Eldo!”. Czyli znowu głośno o Eldoce. Potem Leszek ruszył w trasę. Ale jaką trasę! Eldo zagrał mnóstwo koncertów odwiedzając każdy zakątek Polski. Sam miałem okazję po raz pierwszy w życiu być na jego koncercie. Z klubu wyszedłem wryty i był to jeden z lepszych koncertów, na których miałem okazję być. Wszystkie z tych czynników wpływają na fakt, że myśląc o postaci roku, analogicznie myślę o Eldo. Więcej pisać nie muszę. Panie i Panowie, postać roku 2010 – Eldo!\n2011-01-02 o 11:32\nzabrakło zdecydowanie albumu który jest nowatorskim projektem brzmiącym zupełnie innaczej niż wszystkie płyty tego roku czyli\nPezeta z Małolatem ale cóż jaki kraj takie gusta\nalbum roku to Pezet i Małolat\n2011-01-02 o 12:24\n2011-01-02 o 12:28\nLeszek zniszczył ogólnie w tym roku, nie od parady jego tekst widnieje w książkach od j. polskiego…\n2011-01-02 o 13:28\nno polew z dj little\n2011-01-02 o 14:33\nCo do Eldoki i Patriasa zgadzam się. Parias może wydać płytę która będzie wielkim objawieniem, liczę tu na coś w deseń Gramatika.\n2011-01-02 o 14:54\na prawda jest taka, że Eldoce cztery litery uratowali Returners bo na płycie są może 3 dobre numery, a reszta jest przeciętna. to za mało, żeby wybrać ją na numer 1. płyta na pewno gorsza od „Nie pytaj o nią”.\nRacy nie słyszałem to się nie wypowiadam. trochę chujowo dzielić płyty na krążki jakie zawierają. albo oceniajcie całościowo, albo w ogóle. równie dobrze można było uznać „fuck Tede” bez „Glam rap” i uwzględnić bo to dobra płyta była,a nie takie ścierwo jak „Notes 3d”.\nfaktycznie brakuje Pezeta z Małolatem – może nie płyta roku ale na pewno pierwsza trójka. Stasiaka i mixtape 600V też bym tu widział -takie mam uwagi. :) :)\n2011-01-02 o 15:39\nprzeciez jasno stoi napisane ze ten tekst to subiektywna opinia autora to co sie czepiasie ze nie ma jakis plyt. przeciez chodzi o to zeby poznac rozne spojrzenia roznych ludzi na miniony rok. tutaj jest hh bo kolo slucha tego. wczoraj byla tylko zagranica bo laska nie slucha polskiej muzyki (i w sumie dobrze bo nic ciekawego nie wydaja w polsce).\n2011-01-02 o 21:14\n@ Lite, Tytuz: To była pomyłka oczywiście, niedopatrzenie. Zedytowałem tekst Marcina i już jest poprawnie. :)\n@Anonim: W życiu widziałem już biały wiersz, ale gdyby nie te kilka kropek, to śmiało mógłbym powiedzieć, że Twój komentarz to biała proza.\n@Prince-T: Skoro wszyscy uznają te płyty za osobne, to dlaczego nie mamy ich tak traktować? Album Ostrego nie był albumem typu „Notes 2”, gdzie ewidentnie traktujemy oba krążki jako całość.\n2011-01-02 o 22:39\nDlaczego ja tutaj nie trafiłem wcześniej? Świetny blog, dobre materiały. Tak trzymać.\nCo do piątego miejsca w Top 5 – wg. mnie „Totem Leśnych Ludzi” bardziej tam pasuje. Bardzo lubię O.S.T.R., ale mam wrażenie, że ostatnio jego kawałki są po prostu takie same. Mimo wszystko, to nie moja pierwsza piątka, a Twoja. Plus, z numerem pierwszym absolutnie się zgadzam.\n2011-01-03 o 13:10\n@Vexeen: Dzięki za miłe słowa i liczymy, że od teraz zostaniesz już stałym Czytelnikiem. :)\n2011-01-05 o 19:55\nMoim zdaniem najlepszym albumem roku 2010 jest Dem6n6l6gia\nSloń&Mikser !!!!!!!!!!!!!!!! Słon postacia roku!!:D pozdro:)


Chevrolet roztrzaskany, rozbita toyota\nopublikowano: 2015-10-22 09:19:31\nKierowca chevroleta wjechał na skrzyżowanie na czerwonym świetle\nChevrolet jechał ulicą Grota-Roweckiego od strony Kilińskiego. Przy ryneczku wjechał na skrzyżowanie z ulicą Nawrockiego na czerwonym świetle. W tym samym czasie na skrzyżowanie wjechała toyota, która jechała od strony Carrefoura. Toyota miała zielone światło.\nChevrolet uderzył w toyotę z dużą siłą. Ma skasowany przód.\nKomentarze do artykułu: Chevrolet roztrzaskany, rozbita toyota


Analiza techniczna DT. GRUNDSTUECKSAUKTIONEN AG INHABER-AKTIEN O.N (SWB: DGR) — TradingView\nRynki Niemcy Akcje giełdowe Usługi komercyjne Różne usługi komercyjne DGR\nWskaźniki analizy technicznej pokazują rating w czasie rzeczywistym dla wybranego przedziału czasowego. Zestawienie końcowe dla symbolu DT. GRUNDSTUECKSAUKTIONEN AG INHABER-AKTIEN O.N. tworzone jest na podstawie najpopularniejszych wskaźników technicznych — średnich kroczących, oscylatorów oraz pivotów. Podsumowanie takie ułatwia szybki przegląd sytuacji rynkowej interesującego nas instrumentu.


Na razie pat - Biznes w INTERIA.PL\nNa razie pat\nPiątek, 9 sierpnia 2013 (08:11)\nChińskie dane poranne okazały się niezłe, co jednak nie wyzwoliło euforii wzrostowej na eurodolarze, niemniej pozwoliło zachować dotychczasowe poziomy.\nPo chińskich danych\nProdukcja przemysłowa za lipiec wzrosła o 9,7 proc. r/r, a spodziewano się tylko 9,0 proc. Z kolei wzrost sprzedaży detalicznej o 13,3 proc. to wynik słabszy od uśrednionej prognozy, ale tylko minimalnie - o 0,1 pkt proc.\nEurodolar znajduje się zatem w okolicy 1,3382. Wczorajsze popołudniowe maksima notowano na 1,34, obecnie sytuacja jest patowa, zmienność niewielka, widać, że rynek nie do końca wie, w którą stronę podążyć. Ważniejszych danych makro już dziś nie będzie, co dodatkowo wzmaga niepewność. W zasadzie jednak od bardzo dawna nie było solidniejszej korekty, co wzmaga jej prawdopodobieństwo przy braku odczytów i wydarzeń. Tym samym być może warto obserwować poziomy wsparcia: 1,3345, 1,3310, choć z drugiej strony wątpliwe, by podczas sesji wykres zawędrował do tego niższego.\n4,1895 na EUR/USD to kurs nie widziany już od końcówki maja tego roku. 3,1280 na USD/PLN to w zasadzie poziomy z kwietnia. Takie minima dziś widzieliśmy. Sytuacja będzie zależeć od eurodolara. Zakładamy, że tam nastąpi lekkie osłabienie, o ile oczywiście nie dojdzie do jakiejś nieprzewidzianej, intensywnej spekulacji. Wówczas możemy rozpoznać opory 3,1350, 3,1430 na USD/PLN, a także 4,1950 i 4,2050 n EUR/PLN.


Wywiad z Piotrem Paluchem – Oficjalna strona Klubu Stal Gorzów\nPrezentujemy Państwu wywiad ze szkoleniowcem żółto – niebieskich, Piotrem Paluchem. Trener podsumował przygotowania do sezonu 2013. Nie zabrakło też drobnej dygresji. Rozmowę przeprowadzono 19. marca i 4. kwietnia.\nJak Trener ocenia fizyczne przygotowania naszych żużlowców?\n– Juniorzy trenowali w Gorzowie, na zajęciach w Strefie Formy oraz w Akademii Wychowania Fizycznego. Są przygotowani bardzo dobrze. Robiliśmy im testy, wszyscy podnieśli swoje umiejętności fizyczne i o ich dyspozycję jestem spokojny.\nZawodnicy zagraniczni, bądź też krajowi, którzy mieszkają poza naszym miastem, przygotowywali się własnym tokiem przygotowań, a po jego zakończeniu także przeszli testy z satysfakcjonującymi rezultatami.\nKtóry zawodnik podczas zimowych ćwiczeń wyróżnił się na tle drużyny?\n– Patrząc na wyniki osiągnięte przez każdego z naszych jeźdźców, należy pochwalić Adriana Cyfera. Pozostali wypadli bardzo podobnie, uwzględniając masę ciała i wiek. Jak już wcześniej wspomniałem, wszyscy są dobrze przygotowani.\nCo Pan sądzi o częściach z tytanu oraz o nowych, niedopuszczonych do użytku tłumikach?\n– Części tytanowe to jest pewnego rodzaju nowość, która nie została jeszcze w pełni sprawdzona. Wszystko okaże się po pierwszych jazdach z ich użyciem. Patrząc na kwestie finansowe, pomnażają one koszty w znacznym stopniu. Pewnie będą je nabywali ci zawodnicy, którzy posiadają wystarczającą ilość pieniędzy na taki wydatek.\nJeżeli chodzi natomiast o tłumiki, to sprawa jest otwarta. Cały czas przechodzą one testy i jeśli spełnią nałożone wymagania i normy, to bardzo możliwe, że zostaną dopuszczone.\nMógłby Pan określić cel oraz szanse naszego zespołu w Enea Ekstralidze?\n– Postawiliśmy sobie jasny cel, ale aspiracje na wejście do fazy play – off ma wiele drużyn\ni wśród nich jest oczywiście Stal Gorzów. Będziemy wspólnie z zawodnikami, zarządem, a także kibicami, robili wszystko, co w naszej mocy, aby zrealizować to założenie.\nWygląda ono na bardzo realne, pod warunkiem, że pojedziemy na sto procent naszych możliwości oraz stale będziemy skoncentrowani. Nie można się potykać, gubiąc punkty w niektórych meczach, w których nie powinniśmy tego robić.\nNa jakiego zawodnika Piotr Paluch liczy najbardziej?\n– Najważniejsza jest drużyna, wszyscy dokładają swoją cegiełkę do zwycięstwa. Patrząc pod kątem KSM, liderem powinien być Niels Kristian Iversen. Poza tym Krzysztof Kasprzak, Daniel Nermark, Bartek Zmarzlik, a także Tomasz Gapiński – każdy z nich może mieć lepszy sezon i mocno pomagać w tym, aby Stal Gorzów odnosiła zwycięstwa.\nNierozegranie wystarczającej wystarczającej ilości sparingów wpłynęło znacząco na przygotowania do sezonu i rozjeżdżenie naszych żużlowców?\n– Dwie kolejki Enea Ekstraligi zostały przełożone – umożliwi nam to odjechanie treningów punktowanych jeszcze przed pierwszym meczem ligowym. To, co zostało zaplanowane, będzie zrealizowane. Każdy z naszych zawodników odbył kilka jazd zarówno na południu Europy, jak i w Gorzowie. Nie powinien im doskwierać niedobór startów.\nPrzekładanie kolejnych meczów to według Pana spore wyzwanie dla trenerów i samych zawodników?\n– Żużlowcy, którzy nie startują w Wielkiej Brytanii, czują głód rywalizacji w wyścigach spod taśmy. Trenujemy tyle, na ile tylko pozwala pogoda. Staramy się także rozgrywać test – mecze. Przekładane kolejki dotyczą wszystkich drużyn – wszyscy jedziemy na tym samym wózku.\nCo chciałby Pan przekazać kibicom Stali Gorzów?\n– Serdecznie zapraszam całe rodziny na mecze „Staleczki”. Dopingujcie nas tak samo, jak w zeszłym roku. Według mnie, w 2012 roku zdobyliście złoty medal za frekwencję, doping oraz kulturalne zachowanie na stadionach całej Polski. Trzymajcie za nas kciuki! Do zobaczenia na „Jancarzu”.


Polskie odrodzenie – Polska spichlerzem Europy – Werbalnik\nPodróże dyplomatyczne Polaków do Europy, wyjazdy magnetów na studia do Włoch spowodowały, iż ludzie oglądali dzieła renesansowe. Wyższość ich w oryginale przyczyniało się do przenikania myśli renesansowych do Polski.\nW wieku XVI Akademia Krakowska przeżywała duży rozkwit. Czytano i objaśniano tam utwory wielkich autorów klasycznych, chociażby Owidiusza, Horacego, Wergiliusza czy Terencjusza. Studiowało tam dużo scholarów z zagranicy. Działalność kulturalna cudzoziemców przyśpieszyła więc rozwój odrodzenia na ziemiach polskich.\nDwóch wędrownych humanistów, Filip Buonaccorsi (czyt. Buonakorsi) – Kallimacha z Włoch spiskujący przeciwko papieżowi i niemiecki poeta znalazło schronienie w Polsce. Istotną rolę odegrał mecenat, który w naszym kraju został przyjęty również przez magnatów. Dzięki materialnemu wsparciu, jakie otrzymywali twórcy od bogatszej części społeczeństwa, sztuka była na bardzo wysokim poziomie. Sam Zygmunt Stary, Bona… włączyli się w całą akcję wspomagania artystów.\nPolacy zawsze starali się dorównać swojemu królowi, dlatego też dbali o rozwój mecenatu i doceniali owoce prac artystycznych. To był wspaniały okres dla rozwoju literatury w naszej ojczyźnie.\nPoprzedni Poprzedni wpis: Łódź, Kraków i Katowice – pożegnanie kwietnia\nNastępny Następny wpis: krajobraz – test