FILTRY PRZEZNACZONE SĄ DO ZAMONTOWANIA W INSTALACJACH WODNYCH, DLA WODY ZIMNEJ ORAZ CIEPŁEJ, O ŚREDNICACH PRZYŁĄCZY OD 1/4” DO 2”.\nFiltrację wody, zarówno mechaniczną jak i na węglu aktywnym oraz niektóre inne procesy uzdatniania wody, można realizować za pomocą filtów narurowych z wkładami wymiennymi lub przy pomocy filtrów z możliwością płukania wkładów obsługiwane automatycznie lub ręcznie.\nFiltry narurowe - standardowe\nNajpopularniejszymi filtrami narurowymi, mającymi zastosowanie dla przepływów wody do ok. 40 litrów/min. (10 GPM) są filtry (obudowy) standardowe o średnicach przyłączy od 1/4” do 1”.\nWymiary obudów standardowych:\nwysokość\t310 mm (dla wkładów o wys. 10”)\n560 mm (dla wkładów o wys. 20”)\nDo powyższych obudów stosuje się wkłady mechaniczne: siatkowe, polipropylenowe sznurkowe oraz piankowe, ceramiczne, wkłady węglowe, wkłady specjalistyczne do usuwania metali ciężkich i żelaza, do zmiękczania wody, do usuwania związków azotowych i inne. Średnice tych wkładów, zależnie od typu wynoszą od 60 mm do 73 mm.\nFiltry narurowe standardowe stosuje się do oczyszczania wody w niewielkich instalacjach oraz w punktach poboru wody.\nFiltry narurowe typu BIG BLUE (BB)\nNajczęściej stosowanymi filtrami narurowymi, mającymi zastosowanie dla większych przepływów wody są filtry (obudowy) typu BB o średnicach przyłączy 1” i 11/2”.\nWymiary obudów BB:\nśrednica\t184 mm\nwysokość\t333 mm / 346 mm (dla wkładów o wys. 10”)\n594 mm / 606 mm (dla wkładów o wys. 20”)\nDo obudów BB stosuje się wkłady filtracyjne o średnicy ok. 114 mm (4 1/2”). Są to wkłady mechaniczne: polipropylenowe sznurkowe, piankowe, harmonijkowe, wkłady węglowe, wkłady specjalistyczne do usuwania żelaza, do zmiękczania i dejonizacji wody.\nFiltry narurowe typu BB stosuje się m. in. na wlocie wody do budynku.\nFiltry narurowe z automatycznym lub ręcznym płukaniem wkładu.\nFiltry te występują jako filtry mechaniczne do usuwania zanieczyszczeń wpływających do instalacji wodnej z sieci wodociągowej. Standardowo wyposażone są w wkłady siatkowe gwarantujące filtrację wody na poziomie 90 - 100 mikronów. Dostępne są również filtry z wkładami 20, 50 i 200 mikronów. Charakteryzują się one dużą wydajnością przy niewielkich stratach ciśnienia oraz możliwością płukania wkładu bez konieczności jego wymiany.


Plafony do biura - atrakcyjne ceny | sklep LampyIT\n> Rodzaj pomieszczenia>Lampy do biura>Plafony do biura\nWydajne, niezawodne plafony do biura – szeroki wybór modeli i bardzo dobre oferty cenowe\nPlafony biurowe to nowoczesne rozwiązanie, które sprawi, że wnętrze Twojej firmy zyska na nowoczesnym, profesjonalnym wyglądzie. To również świetny sposób na uzyskanie optymalnego światła. Odpowiednia częstotliwość zapewni komfortowe warunki do pracy, dzięki czemu nie będziesz potrzebował dodatkowego doświetlenia wnętrza. W naszym sklepie kupisz wysokiej jakości, wydajne modele w różnorodnych kształtach i połączeniach kolorystycznych i wzorniczych. To wysoce funkcyjne rozwiązanie, dzięki któremu zyskasz zupełnie nowy charakter wnętrza. Zapraszamy do zapoznania się z naszą ofertą – zapewniamy ekonomiczny, niezawodny i designerski system oświetlenia pomieszczeń.\nPlafony do biura – ekonomiczne rozwiązanie oraz nowoczesny, stylowy design\nPlafony do biura dają niesamowity efekt, dzięki któremu przestrzeń zyskuje odpowiednie oświetlenie i wyjątkowy, niepowtarzalny charakter. Minimalistyczny wygląd modeli doskonale wkomponowuje się w najnowsze trendy, zapewniając jednocześnie skuteczną ochronę dla oczu – to wydajne produkty, które gwarantują komfortowe warunki. Oświetlenie to nie powoduje przemęczenia – jego częstotliwość jest adekwatna do określonego pomieszczenia, dzięki czemu praca staje się wydajna, co przekłada się również na wzrost produktywności. U nas znajdziesz wykonane z najlepszych jakościowo materiałów, wysokiej klasy modele, w bardzo dobrych cenach. Produkty te są dostępne w wielu wariantach kolorystycznych i wzorniczych oraz różnorodnych wymiarach.\nPlafony biurowe są dostępne w asortymencie naszego sklepu w różnorodnych kształtach i rozmiarach. Zapewniamy produkty o klasycznych kształtach, które doskonale wkomponują się w każdą przestrzeń, jak również nowoczesne modele, wykorzystujące elementy drewna, wysokiej jakości tworzyw, szkła bądź metalu. Każdy nasz produkt odznacza się wysoką jakością wykonania oraz zastosowaniem najlepszych materiałów, co przekłada się na długą i bezproblemową eksploatację. Zapraszamy do zapoznania się z naszą szeroką ofertą. Zapewniamy modele, które są sprowadzane od renomowanych, sprawdzonych producentów.


Kosmiczne wojaże - Remigiusz Mróz "Chór zapomnianych głosów" - Recenzja\nBlog literacko-recenzencki, w którym Spacer wśród słów to moja przygoda z literaturą. Znajdziecie tu recenzje powieści, literatury popularnonaukowej, poezji, książek religijnych oraz dziecięcych, felietony oraz teksty okołoliterackie w ciekawym stylu.\nAutor: Ewelina :-) stycznia 14, 2015\nz dedykacją dla Autora\nWyszła wraz z nimi na korytarz. Wszędzie było pełno rozbebeszonych ciał. Z przerażeniem obserwowała rozerwane ludzkie szczątki, które ciężko było zidentyfikować.\nNagle poczuła gęsią skórkę jakby jej też ktoś mógł zrobić krzywdę. Kiedy usłyszała nieludzki głos, włosy zjeżyły się jej na głowie:\n-Rah’ma’dul – przerażenie sięgnęło zenitu. – Już po ptokach – pomyślała czując dreszcze na plecach i zamykając książkę…\nPowiem szczerze, że ostatni raz książkę spod znaku sci-fi czytałam mając naście lat i chodząc do gimnazjum. Potem jakoś nie ciągnęło mnie do tego gatunku. Jednak obok książek Remigiusza Mroza nie można przejść obojętnie, zwłaszcza, że spokojnie można kupować je w ciemno i na pewno będą to dobrze wydane pieniądze.\nLudzkość od zawsze marzyła o przekraczaniu swoich granic. Począwszy od Dedala i Ikara, którzy zapragnęli latać, przez lądowanie na księżycu czy wysyłanie sond na inne planety, by zbadać na nich życie, aż po śmiałe marzenia kolonizacji kosmosu. Jednak większość kosmicznych książek i filmów nie jest optymistyczna. Za bohaterami albo biegają przerażająco i odstręczająco wyglądające kreatury, dyszące z nieraz niejasnych przyczyn chęcią mordu albo to sami ludzie wcielają się w rolę panów podbijających kosmos. Byłam ogromnie ciekawa, co zatem zaserwuje czytelnikom autor.\nWyruszyłam więc w podróż kosmiczną z załogą a raczej niedobitkami załogi ISS Accipiter i muszę przyznać, że już od początku akcja powieści rusza pełną parą. Po przebudzeniu z kriogenicznego snu astrochemik Håkon Lindberg widzi nie piękną pielęgniarkę, ale dowódcę statku, którego ktoś lub coś pozbawiło życia. Po chwili poznaje jedyną osobę, która poza nim ocalała z kosmicznej rzezi, muzułmanina Diję Udina Alhassana. Przerażeni bohaterowie kierując się instynktem przetrwania postanawiają znaleźć sobie bezpieczne schronienie i przy okazji sprawdzić, co tak naprawdę się wydarzyło. Sytuacja jednak wygląda tragicznie, wszędzie stosy rozbebeszonych ciał i towarzyszące przeczucie, że w każdej chwili zza rogu może wyskoczyć na nich jakiś kosmiczny stwór, który przerobi ich na kaszankę. Mężczyznom udaje się jednak dotrzeć do mostka i nawiązać kontakt z inną jednostką, ISS Kennedy’m, który zostaje oddelegowany do pomocy Accipiterowi. Sęk jednak w tym, że od upragnionego ratunku załogę dzieli 50 lat hibernacji. Czy w tym czasie nieznana siła znów zaatakuje? A może Kennedy zdąży ich ocalić? Co dzieje się w kosmosie i jakie przygody czekają jeszcze na bohaterów?\nTrzeba przyznać, że Remigiusz Mróz doskonale zbudował napięcie. Rozpoczął mocnym punktem i ani na chwilę nie pozwalał czytelnikowi odetchnąć, sukcesywnie budując napięcie, nie tylko zwrotami akcji, ale również przeskokami - początkowo między wydarzeniami na statkach, potem zaś pomiędzy grupami bohaterów. Tajemnicze, wywołujące dreszcze na plecach „Rah’ma’dul” ciągle zaprzątało mój umysł, który tworzył przeróżne teorie dotyczące jego znaczenia. Sami bohaterowie, doskonale skontrastowani ze sobą i niezwykle realni podbili moje serce, szczególnie zaś Dija Udin, którego charakter i odzywki wielokrotnie wywoływały uśmiech na mojej twarzy ;-). Akcja czasami przywodziła mi na myśl „Obcego” czy „Prometeusza”, zwłaszcza te wędrówki po statku, w którym czai się niezidentyfikowane zło. Podczas lektury czułam strach, gdy sytuacja rozwijała się, a ja miałam wrażenie, że zaraz skądś wyskoczy kosmita i zacznie kolejną rzeź. Schemat odwiecznej walki o byt osadzonej w kosmosie, starcia dwóch cywilizacji różniących się stopniem zaawansowania jest u Mroza nieco inny. „Chóru zapomnianych głosów” nie można określić jako kolażu czy kalki znanych już opowieści. Historia nie jest wtórna, to coś nowego osadzonego w popularnych ramach. Świetny język, wciągająca akcja, żywe dialogi, ciekawie opisane światy, o których chętnie dowiedziałabym się nieco więcej oraz zaskakujące wyjaśnienie zagadki, to niewątpliwe zalety tej książki.\nSmutno tylko, że jednak potwierdza się teoria, że kosmos jakoś nie sprzyja ludziom i nie jest specjalnie gościnnym miejscem. Że istnieje zakamuflowane zło, zdawać by się mogło w czystej postaci, którego obecności do końca nie jesteśmy świadomi. Trzeba się mieć na baczności, gdyż czyha ono ukryte… Nie ma jednak sytuacji beznadziejnych, z których nie dałoby się znaleźć wyjścia.\nPomimo teorii czasoprzestrzennych, które ciężko mi było ogarnąć moim polonistycznym rozumem, ale pocieszam się, że bohaterom książki także sprawiały one problemy ;-) jestem pod ogromnym wrażeniem „Chóru zapomnianych głosów”, z którym spędziłam trzymające w napięciu chwile J. A na koniec, żeby równowaga w przyrodzie była,\nJ za poetycki tytuł książki\nL za oczy zachodzące czarnym bielmem jakoś mi to nie grało.\nPodsumowując, bez zdziwienia, książkę spokojnie polecam zarówno tym, którzy lubią kosmiczne opowieści, jak i tym którzy nie mieli z nimi jeszcze do czynienia. Naprawdę warto po nią sięgnąć!!!\nRemigiusz Mróz, Chór zapomnianych głosów, wyd. Genius Creations, wyd. I, Bydgoszcz 2014.\nA na koniec mały bonus J\nkosmos Remigiusz Mróz science-fiction tajemnica\nUnknown 19 stycznia 2015 11:39\nI jaka jest ostateczna teoria Rah'ma'dul? I jak tu nie kochać Mroza? Już sie boję kolejnego uzależnienia, kiedy tylko ukaże się 'Kasacja'.\nelectric_cat 19 stycznia 2015 19:38\nZa duży spojler ;)\nEwelina :-) 19 stycznia 2015 22:15\nNie mogę powiedzieć, jak sprawa się wyjaśnia, bo nie chcę zabierać nikomu radości czytania, napomknę, że odpowiedź pada w tekście :).\nCo do uzależnienia od autora..., ja już jestem uzależniona :)))) i nie da się Go nie kochać, po prostu :)\nBlog literacko-recenzencki, w którym spaceruję po literaturze. Znajdziecie tu recenzje powieści, literatury popularnonaukowej, poezji, książek religijnych i dziecięcych, felietony oraz teksty okołoliterackie w ciekawym stylu.\nSilvia Moreno-Garcia "Mexican Gothic" - Recenzja\nPonury, zasnuty mgłą dom. Wokół odludzie, kaniony, drzewa, strome zbocze. Idealne miejsce, by odpocząć, ale i zatuszowa…\nAutor: Ewelina :-) stycznia 07, 2022\nNaznaczony – Martin Sixsmith „Tajemnica Filomeny” ...\nOdnalezione dusze – Gayle Forman „Wróć, jeśli pami...\nW świecie iluzji – Paula Daly „Co z ciebie za matk...\nCztery oblicza cierpienia – Eric-Emmanuel Schmit „...\nPodróż do nowego życia - Wanda Szymanowska "Zielon...\nKosmiczne wojaże - Remigiusz Mróz "Chór zapomniany...\nWyścig z czasem w poszukiwaniu wyjścia - James Das...\nUciekając przed życiem – Charlotte Link „Ostatni ś...\nPierwszy w 2015 roku motywator czytelniczy :-)\nWyzwanie czytelnicze 2015 :-)\nCzytelnicze podsumowanie 2014 roku :-)\nAutor: Ewelina :-) września 05, 2021\nRoy Jacobsen "Białe morze" - Recenzja\nZnów jestem na Barrøy. Jest tak jak przy powrocie do domu po długim czasie. Pojawia się pewien element obcości. Niby ws…\nAutor: Ewelina :-) stycznia 01, 2022\nCieszę się, że gdy piszę te słowa jest ostatni dzień roku. Minione 365 dni nie należało do najłatwiejszych. Zarówno blo…\nAutor: Ewelina :-) sierpnia 14, 2021\n5 książek na wolne popołudnia\nDziś o 5 książkach, po które warto sięgnąć w wolne popołudnia. Klasyczne powieści, thriller, 2 całkiem różne tematyczni…\nJaka jesteś Babo Jago? – recenzja\nZło kryje się w mroku | Charlie Donlea\n"Offline" - Arno Strobel 📚\nWynalazki, które zmieniły świat...przypadkiem\n„Niepołomice. Zwycięscy” – Edyta Świętek (patronat medialny Dropsa)\nNajważniejsza porada biznesowa, jaką usłyszysz w 2022 roku (PS#051)\nNajlepsze książki 2021 | Literatura faktu\nFACEBOOK GOODREADS INSTAGRAM YOUTUBE\nCopyright © Spacer wśród słów


praca | Codzienne informacje z ziemi sądeckiej; dts24\nHome›Posts Tagged "praca"\nBiznesLudzieSlajderStrona główna - po prawej slajderaStrona główna 1b\nInwestycje w technologie i… świeże powietrze\nRozmowa ze Zbigniewem Konieczkiem, prezesem firmy Newag\nBiznes, praca, pieniądze - najnowszy numer DTS - JUŻ TERAZ!\nJak co numer, nasi internetowi Czytelnicy nie muszą czekać do czwartku na wydanie papierowe. Jednym kliknięciem możecie bezpłatnie pobrać najnowszy numer w wersji pdf!\nInformacjePOLSKA/ŚWIATSlajderStrona główna - po prawej slajderaStrona główna 1b\nTwoje życie zależy od ludzi, którzy czują się niedoceniani. Pracownicy laboratoriów protestują\nWyobraź sobie, że jesteś chory, albo coś dolega bliskiej Ci osobie. Do skutecznego leczenia potrzebna jest dokładna diagnoza, badanie krwi, moczu... Oddajesz więc próbki do ...\nZafundują Ci kurs zawodowy i stypendium, napiszą dla Ciebie cv, znajdą ci pracę. Za darmo\nBezrobocie na Sądecczyźnie systematycznie spada, ale nie pozwala o sobie zapomnieć. Bez pracy pozostaje około 4% mieszkańców Nowego Sącza, a w powiecie nowosądeckim stopa bezrobocia ...\nCoraz więcej cudzoziemców pracuje na Sądecczyźnie. Obecnie ponad 12 tys.\nW całej Polsce przybywa legalnie pracujących cudzoziemców. Na Sądecczyźnie najliczniejszą grupę stanowią Ukraińcy. W kwietniu br. obywateli Ukrainy zgłoszonych do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego było 10 ...\nTo może być wstrząs! Sandecja zwalnia trenera\nJak podają nieoficjalne źródła Radosław Mroczkowski w ciągu kilku godzin może pożegnać się z funkcją szkoleniowca Sandecji Nowy Sącz. Piłkarze z miasta nad Dunajcem notują ...\nŻyć pracując, pracując żyć\nCzy żyjemy, żeby pracować, czy pracujemy, żeby żyć? – stawia pytanie prezes sądeckiego oddziału Kongregacji Kupieckiej Józef Pyzik. I trzeba przyznać, daje do rozważenia trudny ...\nInterwencja DTS: uwaga pracodawcy! Nie ma okresu próbnego w pracy bez umowy!\n71-letnia sądeczanka, emerytka, chcąc sobie dorobić do skromnego świadczenia z ZUS, podjęła pracę w jednym z sądeckich zakładów krawieckich. Pracodawca nie zawarł z nią żadnej ...\nJakie studia w drodze do kariery?\nInżynierowie, elektronicy, ekonomiści, a także… pielęgniarki – to aktualnie najbardziej pożądane zawody na sądeckim rynku pracy. Specjalnie dla czytelników DTS zrobiliśmy niewielkie rozpoznanie - co ...\nDziewięć osób bezrobotnych mieszkańców Korzennej znajdzie zatrudnienie w ramach prac interwencyjnych. Pomogą przycinać krzewy, posprzątają ulice, chodniki oraz przydrożne rowy. Rozpoczną pracę w piątek, 7 ...


Dobry zespół weselny to podstawa! - Katalog pjbeads.eu\nPrzygotowując się do swojego wesela, zawsze jest kilka stresujących spraw, które najbardziej martwią, gdyż przygotowuje się je przede wszystkim dla gości. Jedną ze spraw jest zespół weselny. Przecież nie każdy słucha tej samej muzyki. Wiele kapel gra muzykę specjalnie na zamówienie klienta. Można zatem dopasować utwory do wszystkich gości na tyle uniwersalnie, by każdy z zebranych był zadowolony. Dobry zespół weselny to taki, który potrafi porwać do tańca każdego i przez całą noc, aż do białego rana impreza będzie pełna energii.\nbymobile.pl - etui Puro\nBez wątpienia każdy pragnąłby korzystać z usług markowej oraz kompetentnej firmy, w takim razie wychodząc naprzeciwko Państwa oczekiwaniom przygotowaliśmy niesłychanie bogatą i nadzwyczaj jakościową ofertę, w której odnajdą Państwo takie produkty jak rysik pojemnościowy albo także...


Chiny Kurtyny roletowe z aluminium Producenci\nOpis:Aluminiowy wałek do kurtyny,Rolety odporne na olej kuchenny,Migawka okienna ze stopu bezprzewodowego\n StartProductsZasłona ze stopu aluminium ślepyKurtyny roletowe z aluminium\nDekoracja nowy trend, jakość i smak nowego wyboru. Powierzchnia liścia gładka, kolorowa, o sprężystości i wytrzymałości. Nie blaknie z powodu długotrwałego nasłonecznienia. Odcień stopu aluminium kawałek koloru powierzchni WYKORZYSTUJE farbę, która nie zawiera powłoki ołowiowej, walczy z wygrzewaniem się, walczy z wysoką temperaturą, ma doskonałą regulację gładkiego seksu i schronienia, elastyczność jest dobra, niełatwo jest nie mieć kształtu, może cieniować adiabatycznie, blokować promień ultrafioletowy. Ostrze wykonane jest z wysokiej jakości stopu aluminium, dwustronnie emaliowanej farby do pieczenia i akcesoriów. Aluminiowa raster przyjmuje aluminiowe ostrze o wysokim współczynniku odbicia ciepła, które może odbijać większość światła słonecznego i ciepła, i jest pomocne w poprawie efektu zimna i ciepła klimatyzacji, aby osiągnąć cel oszczędności energii. Górne i dolne gąsienice są wykonane z aluminium, a powłoka z proszku elektrostatycznego. Zbiornik górny, zbiornik dolny i kod instalacji są przetwarzane przez powłokę malarską w innym kolorze. Aluminiowa kurtyna żaluzji może być ręcznie lub za pomocą silnika, aby sterować światłem, aluminiowa żaluzja może być drukowana, różnorodne kolory i kwiaty do wyboru, kolorowe i bogate, aby sypialnia była pełna witalności.\nAluminiowa zasłona żaluzji Skontaktuj się Now\nRolety aluminiowe Skontaktuj się Now\nOdcienie ze stopu aluminium wysokiej jakości Skontaktuj się Now\nCena fabryczna Stop żaluzji aluminiowych Skontaktuj się Now\nFabryczne hurtownie rolety aluminiowe Skontaktuj się Now\nAluminiowy wałek do kurtyny Rolety odporne na olej kuchenny Migawka okienna ze stopu bezprzewodowego Aluminiowa zasłona kurtynowa Trójwarstwowy wałek kurtynowy Aluminiowe rolety łazienkowe Rolety aluminiowe do okien Ciemnoszara dekoracja kurtyny


Torba FISCHER FASHION Tourer 93L 2023 – Fischer SKI\nTeam Tourer – torba podróżna na kółkach o pojemności 93L z chowaną rączką, pasami nośnymi i wieloma zamykanymi kieszeniami. Posiada główną komorę rozpinaną dookoła i dwa szerokie pasy ściągające, które mogą posłużyć do przypięcia od zewnątrz dodatkowych rzeczy.\nilość Torba FISCHER FASHION Tourer 93L 2023\nKategorie: 2021/22, Fischer Accessories, Torby podróżne Fischer Tagi: sportowa torba fischer, torba fischer, torba podróżna\nFischer Fashion Tourer 93l to świetna torba Fischer’a. Odpowiedni rozmiar pozwala na zabranie tego co trzeba na wyjazd na narty i mało kto będzie narzekał, że się coś nie zmieści. Kółka i teleskopowa rączka dają możliwość ciągnięcia torby. Podwójne suwaki, gruby materiał – odporny na uderzenia, otarcia i zabrudzenia sprawiają, że jest to bardzo solidna i poręczna torba.\nIndeks artykułu: Z00121\nRozszerzalna komora z dostępem do ładunku z przodu\nZapinana na zamek przegroda między górną a dolną komorą\nTeleskopowa rączka z miękkim uchwytem


MISJA GEOMATYKI W ROZWOJU LEŒNICTWA MISSION OF GEOMATICS IN DEVELOPMENT OF FORESTRY - PDF\nMISJA GEOMATYKI W ROZWOJU LEŒNICTWA MISSION OF GEOMATICS IN DEVELOPMENT OF FORESTRY\nDownload "MISJA GEOMATYKI W ROZWOJU LEŒNICTWA MISSION OF GEOMATICS IN DEVELOPMENT OF FORESTRY"\n1 POLSKIE Misja TOWARZYSTWO geomatyki w rozwoju INFORMACJI leœnictwa PRZESTRZENNEJ ROCZNIKI GEOMATYKI 2006 m TOM IV m ZESZYT 4 9 MISJA GEOMATYKI W ROZWOJU LEŒNICTWA MISSION OF GEOMATICS IN DEVELOPMENT OF FORESTRY Heronim Olenderek Katedra Urz¹dzania Lasu, Geomatyki i Ekonomiki Leœnictwa, Wydzia³ Leœny Szko³a G³ówna Gospodarstwa Wiejskiego S³owa kluczowe: leœnictwo, Lasy Pañstwowe, geomatyka, badania, wdro enia Keywords: forestry, State Forests, geomatics, research, implementations yczeniem organizatorów III Konferencji Systemy Informacji Przestrzennej w Lasach Pañstwowych ( SIP w LP ) by³o przygotowanie referatu podsumowuj¹cego. Podsumowanie to powinno zawieraæ ocenê stanu geomatyki w Lasach Pañstwowych, potrzeby, mo - liwoœci i prognozy rozwoju, na tle stanu tej dyscypliny w Polsce a byæ mo e w Europie i œwiecie. Ju Johann Wolfgang Goethe ( ) w Powinowactwie z wyboru pisa³: Nasi przodkowie trzymali siê nauk, które posiedli jeszcze za m³odu, my zaœ musimy co piêæ lat uczyæ siê na nowo, jeœli nie chcemy wyjœæ z mody (Grabarczyk, 2001). Zainteresowani systemami informacji przestrzennej w leœnictwie na ogólnopolskich konferencjach spotykali siê w roku 2001 i w roku Spotkaliœmy siê kolejny raz, nie po piêciu latach przerwy, ale ju po dwóch, by podsumowaæ to, co zosta³o zrobione w ci¹gu ostatniego okresu. Program konferencji jest bardzo bogaty, okaza³o siê, e nauka i praktyka leœna maj¹ do przedstawienia i przedyskutowania wiele problemów zwi¹zanych z zastosowaniem geomatyki w leœnictwie. W dniach 29 i 30 czerwca br. z okazji 75 rocznicy powstania Instytutu Badawczego Leœnictwa odby³a siê, bardzo bogata merytorycznie, miêdzynarodowa konferencja naukowa z wiod¹cym tematem Quo vadis, leœnictwo? Przedstawiono na niej stan i przysz³oœæ praktyki, nauki i edukacji leœnej. III Konferencja SIP w LP mo e byæ kontynuacj¹ tej czerwcowej konferencji, st¹d tytu³ opracowania Misja geomatyki w rozwoju leœnictwa. Ci¹gle aktualne jest pytanie postawione przed piêciu laty przez Kistowskiego (2001): Czy SIP to specyficzna nauka, czy tylko narzêdzie? Coraz bardziej w³aœciwa, pe³na i uzasadniona jest odpowiedÿ, e dla nas leœników, zarówno praktyków jak i zajmuj¹cych siê nauk¹, SIP bêdzie i narzêdziem i nauk¹. Coraz bardziej oczywistym, uznawanym przez wszystkich, jest stwierdzenie, e nie mo na efektywnie badaæ przestrzeni i ni¹ zarz¹dzaæ bez stosowania systemów informacji przestrzennej. Gdy w roku 1981 powsta³a pierwsza prymitywna koncepcja leœnej mapy numerycznej oraz czynione by³y próby jej realizacji w oparciu o kartometr (Olenderek, 1982) nie s¹dziliœmy, e po 25 latach leœna mapa numeryczna bêdzie mia³a nie tylko swój standard, ale stanie\n2 10 Heronim Olenderek siê równie standardem postêpowania w wiêkszoœci polskich nadleœnictw, bêd¹c podstaw¹ systemów informacji przestrzennej. Dziêki systemom, na ró nych poziomach zarz¹dzania i badania przestrzeni rozwinê³y siê równie badania naukowe, a tak e edukacja, zarówno formalna uniwersytecka, jak równie ta nieformalna edukacja ca³ego spo³eczeñstwa. O powodzeniu wielu projektów naukowych, a tak e wdra aniu idei czy koncepcji, decydowaæ mo e narzêdzie. Na wspomnianej wy ej konferencji, z okazji 75 rocznicy powstania IBL, prof. K. Rykowski (2006) postawi³ pytanie czy mo e mieæ miejsce koniec leœnictwa? Przeprowadzaj¹c analizê stanu i ocenê perspektyw rozwoju wybranych obszarów nauk leœnych i leœnictwa, postawi³ to pytanie opieraj¹c siê na szeœciu przes³ankach. Zwróci³ uwagê na powi¹zanie lasu, identyfikowanego przewa nie z drzewostanem, z gruntem rolniczym, z terenami zurbanizowanymi, z zasobami wodnymi, z klimatem, z przemys³em, komunikacj¹, bezpieczeñstwem, zdrowiem..., a tak e z tradycj¹, religi¹, kultur¹, sztuk¹, etyk¹, moralnoœci¹. Stwierdza, e system przyrodniczy, jakim jest las nale y powi¹zaæ z systemem gospodarczym i systemem spo³ecznym. Aby zarz¹dzaæ leœnictwem, swoistym nadsystemem, potrzebne s¹ narzêdzia wiedzy przyrodniczej, ekonomicznej, znajomoœæ aksjologii, socjologii, etyki, filozofii przyrody, kultury. Potrzebne s¹ spo³eczne konsultacje i spo³eczna akceptacja. Materializacj¹ tego narzêdzia, konkretn¹ i niezast¹pion¹ pomoc¹, mog¹ tu byæ systemy informacji przestrzennej. Systemy pomog¹ tak e w realizacji takiej koncepcji leœnictwa wielofunkcyjnego, zgodnie z któr¹ nast¹pi rozdzielenie funkcji lasu w czasie i przestrzeni (Rykowski, 2006), a tak e w okreœleniu wartoœci wielofunkcyjnego lasu, co powinno byæ podstaw¹ procesu decyzyjnego w leœnictwie (Tomaszewski, 2006). Wprowadzenie do Lasów Pañstwowych, do polskiego leœnictwa, systemów informacji przestrzennej jest celowe, a nawet konieczne. Czy jesteœmy do tego przygotowani? Czy to czynimy? Jaki jest stan prac nad wdra aniem systemów informacji przestrzennej a mo e szerzej geomatyki w Lasach Pañstwowych? Jak bêdzie wygl¹da³a najbli sza, a tak e dalsza przysz³oœæ? OdpowiedŸ na te pytania daje III Konferencja SIP w LP. Organizatorzy zaproponowali 42 referaty zapraszaj¹c do ich przygotowania i wyg³oszenia przedstawicieli œrodowisk naukowych i praktyków zajmuj¹cych siê zastosowaniem geomatyki w leœnictwie. Na pocz¹tku przewidziano przypomnienie historii leœnej mapy numerycznej w Lasach Pañstwowych wraz z informacj¹ o wnioskach przyjêtych na II Konferencji SIP w LP. Programowy referat SIP podstawowym narzêdziem waloryzacji przestrzeni leœnej przygotowa³ G³ówny Analityk Lasów Pañstwowych dr Konrad Tomaszewski. Zaproponowano szeœæ sesji problemowych: I. Wdra anie leœnych map numerycznych II. U ytkowanie leœnych map numerycznych III. Narzêdzia dla geomatyki IV. Gromadzenie informacji V. Wspó³praca Lasów Pañstwowych z innymi podmiotami VI. Kszta³cenie kadr Referat podsumowuj¹cy konferencjê powstaje przed konferencj¹. Znany jest zestaw referatów, znane s¹ osi¹gniêcia i najwa niejsze problemy wdra ania metod geomatyki w leœnictwie, natomiast szczegó³y zastosowañ, konkretne propozycje i oceny poznamy dopiero s³uchaj¹c referatów lub czytaj¹c wydane w zwi¹zku z konferencj¹ publikacje. Co charakteryzuje problem zastosowania geomatyki w Lasach Pañstwowych? W zakresie wdra ania i u ytkowania leœnych map numerycznych mamy konkretne badania dotycz¹ce stanu wdra ania i wykorzystania map w nadleœnictwach a nawet nieprofesjonalnych spo-\n3 Misja geomatyki w rozwoju leœnictwa 11 tkañ z geomatyk¹. Kilka referatów dotyczy wykorzystania map dla naszych potrzeb: w nadleœnictwach, w ochronie lasu, w ochronie obiektów cennych przyrodniczo, w turystyce i edukacji leœnej, w Inspekcji Lasów Pañstwowych. Poruszany jest problem aktualizacji LMN. Kilku autorów omawia ró nego rodzaju aplikacje u ytkowe mo liwe do wykorzystania na ró nych poziomach zarz¹dzania. Wa n¹ pozycjê w programie Konferencji zajmuje fotogrametria i teledetekcja. Moim zdaniem, jest to najwa niejsze osi¹gniêcie konferencji, a mo e nawet szerzej geomatyki w leœnictwie. Siedem referatów poœwiêcone jest tej czêœci geomatyki. Godnym tu podkreœlenia jest uruchomienie w bie ¹cym roku tematu badawczego, który dotyczy inwentaryzacji lasu opartej na integracji danych pozyskiwanych ró nymi technikami geomatycznymi. Jest to próba przeniesienia najwa niejszych osi¹gniêæ œwiatowej geomatyki na grunt leœny. Osi¹gniêciem tematu bêdzie nie tylko integracja ró nych technik geomatyki ale integracja zespo- ³ów badawczych zajmuj¹cych siê zastosowaniami geomatyki w leœnictwie. Sesjê zatytu³owan¹ Gromadzenie informacji koñczy: referat na temat kartowania dróg leœnych z wykorzystaniem Mobil Mapping System oraz referat o nawigacji z wykorzystaniem GPS. Nowoœci¹ w tematyce konferencji jest wspó³praca LP w zakresie geomatyki z innymi podmiotami. Poruszane s¹ problemy dotycz¹ce: wspó³pracy w zakresie systemów informacji przestrzennej z samorz¹dami ró nych szczebli, zintegrowanego systemu katastralnego szczególnie w kontekœcie ewidencji i wyceny gruntów leœnych, wykorzystania leœnej mapy numerycznej przez stra po arn¹. Kontekst miêdzynarodowej wspó³pracy to Programy IN- SPIRE i GMES oraz rola LP w tych Programach. Ogromny postêp nast¹pi³ w kszta³ceniu w zakresie geomatyki. Dyscyplina znalaz³a siê w nowym standardzie nauczania na kierunku leœnictwo z trzema przedmiotami obowi¹zkowymi na stopniu I (in ynierskim) i jednym na stopniu II (magisterskim). W zakresie zastosowañ SIP prowadzone jest studium podyplomowe oraz realizowane s¹ liczne prace doktorskie, a tak e habilitacyjne. Podstaw¹ identyfikacji ka dego obiektu czy zjawiska w przestrzeni, a wiêc tak e systemów informacji przestrzennej, s¹ wspó³rzêdne. St¹d rozwój systemów informacji przestrzennej wymaga m.in. badañ nad sposobami lokalizacji obiektów i zjawisk, zarówno w sensie tworzenia i funkcjonowania globalnych systemów wspó³rzêdnych przestrzennych w œrodowisku ziemskim, jak równie okreœlenie wartoœci tych wspó³rzêdnych. Techniki i sposoby realizacyjne okreœlania po³o enia przeby³y d³ug¹, historyczn¹ drogê rozwoju od fundamentalnej roli uk³adów cia³ niebieskich czyli astronomii geodezyjnej do wspó³czesnych, wysoce zautomatyzowanych sztucznych systemów satelitarnych (Ney, 2006). Metodyka pozycjonowania satelitarnego dla terenów leœnych jest i d³ugo jeszcze bêdzie spraw¹ otwart¹ (do badañ), szczególnie w bliskiej czasowo koniecznoœci integracji danych z ró nych systemów (GPS, GLONASS, GALILEO). Zawsze w zarz¹dzaniu leœnictwem wiod¹c¹ rolê bêdzie odgrywa³a mapa, zarówno ta, która jest tylko wizualizacj¹ systemu informacji przestrzennej, jak równie ta, która wed³ug Makowskiego stanowi systemow¹, modelowo-obrazow¹ ca³oœæ informacyjn¹, odwzorowuj¹c¹ czasoprzestrzenne sytuacje praktyczne, jako obszary dzia³añ celowych, w przyjêtym uk³adzie odniesienia. mo e byæ tak e narzêdziem badania przestrzeni leœnej. St¹d celowy i konieczny rozwój kartografii leœnej, z uwzglêdnieniem: internetu, rosn¹cych zasobów danych przestrzennych (potrzebne metadane) i dynamicznego rozwoju technik wizualizacyjnych.\n4 12 Heronim Olenderek Na II Konferencji SIP w LP, jako potencjalne problemy badawcze by³y wymieniane tematy (Olenderek, 2004): m automatyczna interpretacja obrazów terenów leœnych, m rastrowa baza danych w urz¹dzaniu lasu, m ortofotomapa, jako podstawowa mapa w leœnictwie wielofunkcyjnym. S¹ one aktualne równie obecnie. Nast¹pi³ ogromny postêp w satelitarnych technikach zobrazowañ. W ci¹gu niespe³na 35 lat rozdzielczoœæ terenowa zobrazowañ satelitarnych dla potrzeb cywilnych wzros³a 100 razy od 80 m do cm. Z optymizmem nale y przyj¹æ decyzjê Lasów Pañstwowych o uruchomieniu tematu Opracowanie metody inwentaryzacji lasu opartej na integracji danych pozyskiwanych ró nymi technikami geomatycznymi. Po- ³¹czenie dobrej jakoœci danych terenowych z mo liwoœciami, jakie oferuje analiza zdjêæ satelitarnych oraz systemy informacji przestrzennej, mo e zaowocowaæ tak e stworzeniem cennych narzêdzi do monitoringu bioró norodnoœci i potencjalnej wartoœci przyrodniczej ekosystemów leœnych. Du e znaczenie dla rozwoju zastosowañ geomatyki w leœnictwie maj¹ ogólnokrajowe zasoby informacji przestrzennej, w tym zasoby informatyczne Centralnego Oœrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. W najbli szym czasie, elektronicznym, wirtualnym, pañstwowym zasobem geodezyjnym i kartograficznym stanie siê GEOPORTAL (Kurzeja, 2006). Bêdzie on zawiera³: m dane katastralne pozyskane z Integruj¹cej Platformy Elektronicznej (IPE), m cyfrowe modele terenu poziomu 1 i 2 NMT, m wektorowe mapy tematyczne: hydrograficzna, sozologiczna, m topograficzne mapy rastrowe, m dane o przebiegu granic i powierzchni jednostek podzia³u terytorialnego pañstwa (dane Pañstwowego Rejestru Granic), m dane Pañstwowego Rejestru Nazw Geograficznych, m mapa wektorowa poziomu 2 (VMap L2), m zdjêcia lotnicze, m wysokorozdzielcze zobrazowania satelitarne, m ortofotomapy. Idea budowy spo³eczeñstwa informacyjnego, i co jest z tym zwi¹zane, poprawa jakoœci zarz¹dzania, badañ i edukacji w leœnictwie polskim wymagaj¹ podjêcia prac koncepcyjnych, badawczych, wdro eniowych, technologicznych i organizacyjnych, nad integracj¹ wymienionych wy ej baz danych z danymi Lasów Pañstwowych (LMN, SILP - hurtownia danych). Umo liwi to wspó³pracê organów i jednostek s³u by geodezyjnej i kartograficznej ró nych pionów administracji publicznej (rz¹dowej i samorz¹dowej) z Lasami Pañstwowymi, na ró nych szczeblach zarz¹dzania. Szczególnie cennym mo e siê okazaæ wspólne wykorzystanie baz danych w kontekœcie sporz¹dzania planów urz¹dzania lasu, a tak e dokumentów planistycznych: m na poziomie gminy: studium uwarunkowañ i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, m m na poziomie województwa: planu zagospodarowania przestrzennego województwa, na poziomie kraju: koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju.\n5 Misja geomatyki w rozwoju leœnictwa 13 System informacji przestrzennej funkcjonuj¹cy w LP bêdzie wykorzystany w budowaniu Zintegrowanego Systemu Katastralnego w Polsce. Wycena lasu wielofunkcyjnego, wycena gruntów leœnych, mapy do celów prawnych, podzia³y nieruchomoœci, ustalenia granic i stanu w³adania, scalenia i wymiany gruntów, wyw³aszczenia nieruchomoœci, zak³adanie i prowadzenie ewidencji gruntów i budynków (w tym aktualizacja) to zagadnienia równie zwi¹zane z geomatyk¹, równie nie obce leœnikom, szczególnie w nowoczesnym ujêciu w postaci systemu informacyjnego, tak e z wykorzystaniem internetu. Lasy Pañstwowe musz¹ siê czynnie w³¹czyæ w realizacjê programów GMES i INSPIRE. Na zakoñczenie kilka s³ów o trendach rozwojowych systemów informacji przestrzennej. Drogi rozwoju SIP w kraju, z uwzglêdnieniem osi¹gniêæ œwiatowych, wyznaczaj¹ cykliczne konferencje Polskiego Towarzystwa Informacji Przestrzennej. Kwiecieñ (2006) rozpatruje ten problem w aspektach: m Ÿróde³ pozyskiwania danych, m rozwoju sprzêtu komputerowego, m rozwoju oprogramowania, m pozyskiwania klienta internetowego. Naukowy rozwój technologiczny generuje nowe Ÿród³a danych. Podstawowym Ÿród³em danych, tak e dla leœnictwa, staje siê teledetekcja z lotniczym skanerem laserowym. Zacieraj¹ siê ró nice pomiêdzy komputerami osobistymi, mikrokomputerami i stacjami roboczymi. Komputery ³¹czone s¹ w sieci dla wspólnego wykorzystania oprogramowania, pamiêci, mo liwoœci obliczeniowych. Nowe technologie to: zwarty GIS (ang. Embedded GIS), internetowy GIS (ang. WebMapping), multimedialny i hipermedialny GIS, telegeoprocessing, otwarty GIS (ang. Open GIS) (pojêcia GIS u y³em jako równowa nego SIP). Z punktu widzenia leœnictwa, szczególne znaczenie ma telegeoprocessing, który jest technologi¹ pozwalaj¹ca na integracjê SIP z takimi systemami jak: ³¹cznoœæ telekomunikacyjna i radiowa, systemy lokalizacji GPS oraz ró nego rodzaju systemy monitoruj¹ce. Geomatyka rozwija siê bardzo dynamicznie i tak e rozwijaj¹ siê jej zastosowania w leœnictwie. Osi¹gniêcia Lasów Pañstwowych w tym zakresie s¹ znacz¹ce. yczê nam wszystkim by ten rozwój trwa³, by by³ znaczny, by ka dy student wydzia³ów leœnych i pracownik Lasów Pañstwowych zna³ podstawy geomatyki, by metody geomatyczne by³y stosowane w praktyce, by kierownictwo Lasów Pañstwowych docenia³o potrzebê wykorzystania geomatyki w zarz¹dzaniu LP i w budowie spo³eczeñstwa informacyjnego. yczê nam wszystkim, by by³y wprowadzone w ycie s³owa wybitnego in yniera, profesora Politechniki Warszawskiej, Stefana Bry³y ( ): In ynierowie polscy tylko wtedy staæ bêd¹ w pierwszym rzêdzie in ynierów œwiata, je eli bêd¹ myœleæ i tworzyæ, a nie tylko naœladowaæ i iœæ za innymi (Grabarczyk, 2001). Literatura Grabarczyk C., 2001: Kszta³cenie pracowników nauki w zakresie nauk technicznych i rolniczych. Wydawnictwo SGGW, Warszawa. Kistowski M., 2001: Systemy informacji geograficznej niechciane dziecko czy nadzieja geografii polskiej? Geografia a GIS w Polsce w latach , Przegl¹d geograficzny, T.73, s.1-2. Kurzeja G., 2006: Zasoby Centralnego Oœrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Przegl¹d Geodezyjny, 7. Kwiecieñ J., 2006: Trendy rozwojowe GIS. Przegl¹d Geodezyjny, 6. Ney B., 2006: Geodezja a bezpieczeñstwo cywilne. Wyk³ad na posiedzeniu Senatu AGH w dniu 20 czerwca.\n6 14 Heronim Olenderek Olenderek H., 1982: Koncepcja i technologia sporz¹dzania leœnej mapy numerycznej. Wydawnictwo SGGW- AR, Warszawa. Olenderek H., 2004: Nowa jakoœæ systemów informacji przestrzennej w Lasach Pañstwowych w kontekœcie problemów edukacyjnych. Roczniki Geomatyki, t. II, z.3. Rykowski K., 2006: Koniec leœnictwa? Referat wyg³oszony na Konferencji Quo vadis, leœnictwo?. IBL, czerwca, Sêkocin. Tomaszewski K., 2006: Wartoœæ lasów podstaw¹ procesu decyzyjnego w leœnictwie. Referat wyg³oszony na Konferencji Quo vadis, leœnictwo?. IBL, czerwca, Sêkocin. Summary The author is of the opinion that methods of geomatics may have a positive impact on the development of forestry, including research in this field. Also, they may provide a good tool for management in the State Forests. The paper presents of research and implementation in the State Forests in the area of geomatics. The opinion is based on the programme of the 3rd Conference Spatial Information Systems in the State Forests. Expected trends in the development of geomatic applications in forestry are also presented. prof. dr hab. Heronim Olenderek\n8 POLSKIE TOWARZYSTWO Leœnictwo a inicjatywa INFORMACJI INSPIRE PRZESTRZENNEJ ROCZNIKI GEOMATYKI 2006 m TOM IV m ZESZYT 4 17 LEŒNICTWO A INICJATYWA INSPIRE FORESTRY AND THE INSPIRE INITIATIVE Joanna Adamczyk Katedra Urz¹dzania Lasu, Geomatyki i Ekonomiki Leœnictwa, Wydzia³ Leœny Szko³a G³ówna Gospodarstwa Wiejskiego S³owa kluczowe: INSPIRE, infrastruktura danych przestrzennych, leœnictwo, INFOREST Keywords: INSPIRE, Spatial Data Infrastructure, forestry, INFOREST Wstêp Wzrost zainteresowania stanem Ziemi zwi¹zany z rosn¹c¹ œwiadomoœci¹ o zagro eniach oraz lawinowy rozwój spo³eczeñstwa informacyjnego stanowi¹ o coraz wiêkszym zapotrzebowaniu na informacjê przestrzenn¹ o œrodowisku. Szczególn¹ rolê odgrywa przyjêta przez Uniê Europejsk¹ na lata linia polityki œrodowiskowej The Sixth Environmental Action Programme. W programie tym zidentyfikowano nastêpuj¹ce obszary priorytetowych dzia³añ: zmiany klimatu; natura i bioró norodnoœæ; œrodowisko, zdrowie i jakoœæ ycia; zasoby naturalne i odpady. Ich realizacja wymaga dostêpu do wysokiej jakoœci danych w celu zapewnienia podstawy do podejmowania decyzji dotycz¹cych œrodowiska. Podkreœlana jest specjalna rola informacji geograficznej ze wzglêdu na jej potencja³ w prezentacji informacji o œrodowisku w sposób ³atwy w odbiorze dla ka dego z u ytkowników. W ostatnich latach wy ej wymienione czynniki doprowadzi³y do niekontrolowanego rozwoju systemów informacyjnych, w których zgromadzona zosta³a du a iloœæ ró nego rodzaju przestrzennych danych cyfrowych o œrodowisku. Obecny stan rynku w tym zakresie mo na scharakteryzowaæ nastêpuj¹co: wiêkszoœæ zasobów danych jest trudna do identyfikacji i wykorzystania ze wzglêdu na fragmentacjê baz danych oraz Ÿróde³ ich pozyskiwania; niewystarczaj¹ce jest pokrycie przestrzenne danymi; brak jest harmonizacji danych w ró - nych skalach; inicjatywy pozyskiwania danych dubluj¹ siê. Problem potrzeby posiadania zharmonizowanych danych o wysokiej jakoœci by³ coraz czêœciej podnoszony na forach miêdzynarodowych, co doprowadzi³o do powstania Infrastruktury dla Informacji Przestrzennej w Europie, maj¹cej na celu uporz¹dkowanie tej kwestii.\n9 18 Joanna Adamczyk Infrastruktura Danych Przestrzennych w Europie Komisja Europejska podjê³a dwie istotne inicjatywy, maj¹ce na celu stymulowanie dostêpnoœci informacji o œrodowisku: INSPIRE (INfrastructure for SPatial InfoRmation in Europe) i GMES (Global Monitoring for Environment and Security). Wdro enie ich bêdzie procesem wspieraj¹cym podstawowe za³o enia obecnej polityki œrodowiskowej w Europie. Dotycz¹ one powi¹zanych ze sob¹ procesów: monitoringu i pozyskiwania informacji o œrodowisku z obserwacji satelitarnych, naziemnych i morskich (GMES) oraz budowy infrastruktury ³¹cz¹cej bazy danych zawieraj¹ce wysokiej jakoœci informacje o œrodowisku oraz zapewnienie ich udostêpniania (INSPIRE). Niniejszy artyku³ skupia siê na ostatniej z inicjatyw, jako jednej z najistotniejszych we wspó³czesnym œwiecie informacyjnym. Program INSPIRE zosta³ zainicjowany na spotkaniu zorganizowanym przez Dyrektoriat Generalny Œrodowisko (Directorate General Environment) Komisji Europejskiej (EC) wspólnie z EUROSTAT, w Brukseli w dniu 18 wrzeœnia 2001 roku. Na spotkaniu tym uznano celowoœæ stworzenia infrastruktury danych przestrzennych SDI (Spatial Data Infrastructure), na poziomie europejskim. Wed³ug Neberta (za GaŸdzickim, 2003) istot¹ SDI jest wprowadzanie i stosowanie ogólnych porozumieñ i technicznych uzgodnieñ maj¹cych na celu dogodne, bez ponoszenia nadmiernych kosztów, korzystanie z geoinformacji w skalach: lokalnej, pañstwowej, regionalnej i globalnej. Samo pojêcie infrastruktura danych przestrzennych stosowane jest w znaczeniu odpowiednich technologii, œrodków politycznych i ekonomicznych oraz przedsiêwziêæ instytucjonalnych, które u³atwiaj¹ dostêp do danych przestrzennych oraz korzystanie z nich. S³owo infrastruktura zastosowano aby osi¹gn¹æ znaczenie równowa ne do innych istotnych elementów organizacji przestrzennej pañstwa, jak infrastruktury drogowej lub telekomunikacyjnej. Wed³ug za³o eñ Europejska Infrastruktura Danych Przestrzennych (ESDI European Spatial Data Infrastructure) (INSPIRE, 2004), stanowi rozproszon¹ sieæ baz danych na poziomach: lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim. Ka da z baz danych ma s³u yæ dostarczaniu informacji i serwisów na potrzeby pañstw cz³onkowskich i Unii Europejskiej. Informacja ta ma byæ porównywalna (wspólne standardy) i obejmowaæ zasiêg ca³ej Europy. Metadane s¹ obowi¹zkowym elementem baz danych. Dane s¹ dostêpne dla wszystkich uczestników prac zwi¹zanych z: przygotowywaniem, implementacj¹ oraz monitorowaniem polityki Unii Europejskiej. Ustalane s¹ zasady zarz¹dzania i dystrybucji danych. Informacja powinna byæ udostêpniana za pomoc¹ Internetu. W ramach programu utworzono nastêpuj¹ce grupy robocze: dane referencyjne i metadane, architektura i standardy, aspekty prawne i polityka w zakresie danych, finansowanie i struktury wdra ania, analiza skutków. Organizacja i dzia³ania zwi¹zane z INSPIRE Plan dzia³ania, podstawowe cele INSPIRE zosta³y sformu³owane na spotkaniu w Wiedniu (17 grudnia 2001). Podstaw¹ funkcjonowania programu jest szeœæ postulatów wyra aj¹cych jego cele (INSPIRE, 2004): 1. Dane przestrzenne powinny byæ zbierane tylko raz i gromadzone na takim poziomie zarz¹dzania, aby istnia³a mo liwoœæ zapewnienia najbardziej efektywnego ich wykorzystania;\n10 Leœnictwo a inicjatywa INSPIRE Powinna istnieæ mo liwoœæ bezszwowego ³¹czenia informacji przestrzennych pochodz¹cych z ró nych Ÿróde³ w Europie i udostêpniania ich wszystkim rodzajom u ytkowników dla zró nicowanych celów; 3. Informacja zebrana na jednym szczeblu zarz¹dzania powinna byæ wykorzystywana na innych poziomach w zale noœci od potrzeb u ytkowników; 4. Informacja geograficzna na wszystkich szczeblach powinna byæ w³aœciwie zarz¹dzana, gromadzona i generowana tak, aby by³a bogata pod wzglêdem treœci, ale w sposób nie wykluczaj¹cy jej szerokiego wykorzystania; 5. Powinna istnieæ mo liwoœæ ³atwego stwierdzenia, jakie informacje geograficzne s¹ dostêpne, oraz czy spe³niaj¹ zapotrzebowanie u ytkowników, a tak e na jakich zasadach mog¹ byæ udostêpnione; 6. Informacja geograficzna powinna staæ siê ³atwa do zrozumienia i interpretacji dla ka - dego u ytkownika oraz przedstawiona wizualnie w stosownym kontekœcie. Dzia³ania zwi¹zane z programem INSPIRE koordynowane s¹ przez Komisjê Europejsk¹. Obecnie dobiega koñca przygotowanie aktów prawnych dotycz¹cych ustanowienia infrastruktury informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej. Pierwszym etapem by³o utworzenie propozycji Dyrektywy, która stwarza ramy do ustanowienia SDI we Wspólnocie dla celów europejskich polityk ochrony œrodowiska oraz polityk lub dzia³añ mog¹cych mieæ bezpoœredni lub poœredni wp³yw na œrodowisko naturalne (Komisja Europejska, 2004). Zosta³a ona zaakceptowana przez Komisjê Europejsk¹ w roku Obecnie (sierpieñ 2006) konsultowana jest z Rad¹ Unii Europejskiej (Council of the European Union) oraz Parlamentem Europejskim. W ramach prac legislacyjnych maj¹ powstaæ przepisy implementacyjne dotycz¹ce (GaŸdzicki, 2005a): metadanych dla danych i us³ug przestrzennych; specyfikacji i harmonizacji danych przestrzennych; us³ug sieciowych i interoperacyjnoœci; wspó³u ytkowania danych i us³ug; monitorowania i sprawozdawczoœci. Nastêpnymi etapami prac bêd¹ wprowadzenie Dyrektywy INSPIRE do pañstw cz³onkowskich oraz jej realizacja. Wed³ug planów ma ona zostaæ w pe³ni wprowadzona w ycie do roku G³ówn¹ rolê w INSPIRE odgrywaj¹ organizacje w praktyce realizuj¹ce powstawanie infrastruktury danych przestrzennych w Europie: m JRC (Joint Research Centre) jej misj¹ w sensie ogólnym jest zapewnienie zgodnego z potrzebami klientów naukowego i technicznego wsparcia dla koncepcji, rozwoju, wdra ania i monitorowania polityk UE; stanowi ona punkt odniesienia w zakresie nauki i technologii dla Unii Europejskiej. Organizacja ta koordynuje realizacjê programu INSPIRE w ramach Akcji 2142 European Spatial Data Infrastructure. Akcja ta rozpoczê³a siê programami: Forest, Natura2000 oraz Image2000. m EEA (European Environmental Agency) zajmuje siê gromadzeniem aktualnych, ukierunkowanych, adekwatnych i sprawdzonych informacji z zakresu ochrony œrodowiska naturalnego. m COGI (Commission Interservice Group on Geographical Information) pracuj¹ca nad koordynacj¹ i stymulowaniem sposobów w³aœciwego wykorzystania informacji geograficznej, a w szczególnoœci zapewnieniem realizacji standardów w tym zakresie. G³ównym polem dzia³ania Komisji jest zwiêkszenie p³ynnoœci, op³acalnoœci oraz efektywnoœci europejskich polityk, które wymagaj¹ danych przestrzennych oraz ich analiz.\n11 20 Joanna Adamczyk Serwisy powsta³e w ramach SDI maj¹ pozwoliæ u ytkownikom na identyfikacjê i pozyskanie informacji z wielu Ÿróde³ dla ró norodnych zastosowañ zale nych od potrzeb. Pocz¹tkowo u ytkownikami zasobu informacji bêd¹ Komisja Europejska oraz rz¹dy pañstw Unii Europejskiej. Sukcesywnie zgromadzone dane udostêpnione zostan¹ równie szerokiej rzeszy u ytkowników docelowych takich, jak planiœci, mened erowie wszystkich poziomów oraz obywatele pañstw i organizacje spo³eczne. Obecnie gromadzone s¹ g³ównie dane dotycz¹ce œrodowiska, ale planuje siê równie rozszerzenie inicjatywy w kierunku specjalizowanych sektorów gospodarki takich, jak: zagadnienia wodne, rolnictwo, transport, itp. Elementami sk³adowymi infrastruktur maj¹ byæ (Komisja Europejska, 2004): metadane, zestawy danych przestrzennych oraz zwi¹zanych z nimi us³ug, us³ugi i technologie sieciowe, umowy dotycz¹ce podzia³u, dostêpu i u ytkowania powy szych elementów, jak równie mechanizmy, procesy i procedury koordynacji i monitorowania. Udostêpnianie informacji geograficznej zintegrowanej w ramach INSPIRE odbywa siê przez Internet za pomoc¹ Geo-Portalu. Obecnie testowana jest pierwsza wersja portalu, udostêpniaj¹ca mo liwoœæ przegl¹dania danych zgromadzonych w ramach SDI. Jest on budowany przy uwzglêdnieniu obowi¹zuj¹cych standardów i specyfikacji technicznych (ISO, CEN, OGC, W3C). Je eli bêdzie to mo liwe (spe³nienie standardów), bêdzie on równie funkcjonowa³ jako platforma integruj¹ca portale narodowe oraz tematyczne bazy danych i serwisy. Przewiduje siê, e w ramach portalu dostêpne bêd¹ nastêpuj¹ce kategorie danych (INSPIRE, 2006): lokalizacje geograficzne (systemy odniesienia, nazwy geograficzne, kody pocztowe); jednostki administracyjne; system katastralny; mapy wysokoœciowe; komponenty œrodowiska geograficznego (gleby, geologia, geomorfologia); powierzchnia terenu (pokrycie terenu, ortofotomapy); transport; dane u ytkowe o infrastrukturze: przemys³owej, ochrony œrodowiska i produkcji rolnej; spo³eczeñstwo i populacja; planowanie przestrzenne (plany zagospodarowania, obszary objête ograniczeniami); powietrze i klimat; zbiorniki wodne i hydrografia; oceany i morza; œrodowisko biotyczne i bioró norodnoœæ; obszary dotkniête presj¹ antropogeniczn¹. Zasada dzia³ania serwisu opiera siê na integracji danych dystrybuowanych przez serwery narodowe i tematyczne. Dane nie s¹ przechowywane w ramach struktury Geo-Portalu. Ka dy z serwisów bêdzie utrzymywany przez instytucjê odpowiedzialn¹ za bazê danych. Internetowy serwis Geo-Portal ma oferowaæ nastêpuj¹ce funkcje (INSPIRE, 2006): (i) Tworzenie w³asnej mapy przy u yciu wybranych danych; (ii) Wyszukanie danych o okreœlonym terenie przy u yciu metadanych; (iii) Wyszukanie serwisów danych przestrzennych; (iv) Dostêp do krajowych portali internetowych na poziomie krajowym obecnie (sierpieñ 2006) wystêpuj¹ linki do 8 portali z nastêpuj¹cych krajów: W³ochy, Norwegia, Portugalia, Wielka Brytania, Niemcy, Szwecja, Holandia, Hiszpania. (v) Dostêp do portali tematycznych obecnie prezentuj¹cych dzia³anie agencji powi¹zanych z INSPIRE. Przyk³adowe serwisy które mo na bêdzie uzyskaæ t¹ drog¹: wizualizacja warstw informacyjnych, nak³adanie informacji z ró nych Ÿróde³, analizy wieloczasowe i inne. Bardziej zaawansowane analizy s¹ jednak nadal kwesti¹ przysz³oœci ze wzglêdu na ograniczon¹ wydajnoœæ po³¹czeñ sieciowych. Przyk³adowy widok pochodz¹cy z testowej wersji portalu przedstawiono na rysunku 1. Wed³ug informacji umieszczonych na stronie internetowej Geo-Portalu (INSPIRE, 2006) (w sierpniu 2006), na podstawie wniosków wynikaj¹cych z konsultacji dotycz¹cych dotychczasowego dzia³ania strony testowej, obecnie tworzona jest nowa wersja portalu, która mia³a zostaæ udostêpniona ju pod koniec 2005 roku.\n12 Leœnictwo a inicjatywa INSPIRE 21 Inicjatywy leœne w ramach INSPIRE Ochrona œrodowiska i zrównowa one wykorzystanie zasobów leœnych s¹ przedmiotem zainteresowania Unii Europejskiej, co przejawia siê w podejmowaniu licznych akcji z tego zakresu, których efektem jest gromadzenie informacji o charakterze przestrzennym. Zagadnienia te s¹ czêœci¹ 6. Programu Œrodowiskowego (6th Environmental Action Programme) w ramach Strategii Leœnej dla Unii Europejskiej. Akcje te prowadz¹ do rozbudowy kompleksowego systemu monitoringu lasów Europy. Dzia³ania te ³¹cz¹ istniej¹ce europejskie polityki leœne i zwi¹zane z ochron¹ przyrody, dotycz¹ce interakcji pomiêdzy lasami i innymi zasobami przyrody. W systemie prawnym Unii Europejskiej istnieje regulacja Komisji Europejskiej Forest Focus (numer 2003/2152/EC). Integruje ona poprzednie akty prawne dotycz¹ce ochrony lasów przeciw zanieczyszczeniu powietrza (nr 1986/3528/EEC) i ochrony przeciwpo arowej (nr 1992/ 2158/EEC), które straci³y wa noœæ w roku Forest Focus zwiera, oprócz monitoringu po arów lasów oraz zanieczyszczenia powietrza, analizê innych aspektów monitoringu leœnego, jak: bioró norodnoœæ, obieg wêgla, stan gleb i efekt globalnej zmiany klimatu. Podstaw¹ organizacji europejskiej informacji o lasach by³y dawne regulacje Komisji Europejskiej dla Europejskiego Systemu Informacji Leœnej i Komunikacji (European Forest Information and Communication System EFICS), które mia³y na celu stymulowanie zbierania, koordynacji i standaryzacji procesów oraz rozpowszechnianie informacji dotycz¹cej sektora leœnictwa oraz jego rozwój. Postanowienia EFICS s¹ kontynuowane w nowych regulacjach EC ogniskuj¹cych siê na utworzeniu Europejskiej Platformy Informacji Leœnej i Komunikacji (European Forest Information and Communication Platform EFICP) dedykowanej celom rozwoju systemu pozwalaj¹cego na analizowanie informacji dystrybuowanej z narodowych baz danych o lasach. G³ównym celem EFICP jest wspomaganie raportowania i monitoringu zasobów leœnych na poziomie Europejskim oraz dostarczanie informacji o zasobach do zainteresowanych spo³ecznoœci Unii Europejskiej i narodowych. Joint Research Centre w ramach swojej dzia³alnoœci zwi¹zanej z INSPIRE realizuje Akcjê 2141 INFOREST (Information and monitoring of the forest environment Informacja i monitoring œrodowiska leœnego). Spe³nia ona rolê cia³a koordynuj¹cego Unii Europejskiej dla inicjatywy Forest Focus, stanowi kontynuacjê EFICS, oraz zapewnia bazê dla aspektów technicznych EFICP. Akcja ta po ytkuje efekty, ju zakoñczonego, a rozpoczêtego w roku 1994 programu FIRS (Forest Information from Remote Sensing) rozwijaj¹cego metody pozyskiwania danych o lasach przy u yciu technik teledetekcji. Akcja 2141 swoj¹ dzia³alnoœci¹ wspiera s³u by EC odpowiedzialne za ochronê i monitoring europejskich lasów oraz serwisy krajów cz³onkowskich i kandyduj¹cych zajmuj¹ce siê œrodowiskiem leœnym, a w szczególnoœci po arami lasów. W ramach Akcji badane s¹ równie mo liwoœci wprowadzenia nowych narzêdzi oraz mechanizmów odpowiednich dla oceny i monitorowania bioró norodnoœci, obiegu wêgla, gleb oraz efektów zmiany klimatu w odniesieniu do lasów. Szczegó³owe cele Akcji, zwi¹zane z regulacj¹ Forest Focus, s¹ nastêpuj¹ce (INFOREST, 2006): (i) Wsparcie techniczne i naukowe w kontekœcie kontynuowania inicjatyw zwi¹zanych z EFICS; (ii) Utworzenie nowej platformy informacyjnej oraz wstêpna analiza zgromadzonych danych dotycz¹cych zanieczyszczeñ atmosferycznych, w zgodzie z aktualnymi i poprzednimi regulacjami tego dotycz¹cymi, w celu rozpoznania aktualnej kondycji lasów; (iii) Zintegrowana analiza danych naziemnych, meteorologicznych oraz satelitarnych w celu monitorowania i zapobiegania po arom lasów; (iv) Uczestniczenie w rozbudowie systemów zwi¹zanych z raportowaniem i monitoringiem bioró norodnoœci lasu.\n13 22 Joanna Adamczyk Informacja do analiz uzyskiwana jest przy wykorzystaniu podstawowych produktów oferowanych w ramach SDI map bazuj¹cych na danych satelity Landsat. Metody oceny struktury przestrzennej krajobrazu zosta³y te zastosowane na mapie leœnej bazuj¹cej na obrazach WiFS z hinduskiego satelity IRS-1C. Ocena jakoœci map odbywa siê za pomoc¹ ortofotomap oraz regionalnych i narodowych map leœnych. Wyniki projektów dostêpne s¹ w ramach portali internetowych, b¹dÿ istnieje mo liwoœæ za³adowania ich w postaci plików. Europejskie mapy lasów Podstaw¹ dla wszystkich analiz jest informacja o dystrybucji przestrzennej lasów w Europie, uzyskiwana przy u yciu podstawowego produktu INFOREST mapy klasyfikacji lasów. Wymagania które ma spe³niaæ mapa zosta³y sformu³owane nastêpuj¹co (INFOREST, 2006): (i) Zwartoœæ i harmonizacja w ca³ej Europie; (ii) Osi¹galnoœæ danych równie na wy szym poziomie szczegó³owoœci; (iii) Niezale noœæ od granic pañstw i narodowych systemów odniesienia; (iv) Jeden typ sensora satelity rejestruj¹cego obraz bazowy, rozdzielczoœæ przestrzenna poni ej 50 m; (v) Akceptowalny poziom dok³adnoœci geometrycznej i tematycznej. Wed³ug proponowanych standardów INSPIRE mapy wynikowe maj¹ spe³niaæ nastêpuj¹ce parametry: (i) Rozdzielczoœæ przestrzenna oryginalna 30 m, wzmocniona do 25 m; (ii) Dopuszczalny b³¹d RMS poni ej 25 m. W ramach programu wykonywane s¹ nastêpuj¹ce mapy: lokalizacja powierzchni leœnych (rozró nienie obszarów zalesionych i niezalesionych); g³ównych rodzajów powierzchni leœnych (liœciaste, iglaste i mieszane). Mapy zosta³y wykonane dla dwóch terminów: lata osiemdziesi¹te i Treœæ map bazuje na danych satelitarnych z ortorektyfikowanych obrazów Landsat ETM+/TM. Informacja dodatkowa zawarta jest w bazach danych CORINE Land Cover (1990, 2000) oraz Numerycznym Modelu SRTM (wszystkie trzy rodzaje danych s¹ sztandarowymi produktami inicjatywy INSPIRE). Bioró norodnoœæ m Monitorowanie i raportowanie bioró norodnoœci europejskich lasów sta³o siê kluczowym elementem s³u ¹cym polityce Unii Europejskiej w sprawach œrodowiska, co przejawia siê miêdzy innymi w regulacji Forest Focus i akcji Natura2000. Dzia³alnoœæ programu INFO- REST w tym zakresie skupia siê na dostarczaniu, na poziomie europejskim, informacji dotycz¹cej nastêpuj¹cych indykatorów bioró norodnoœci (INFOREST, 2006): m Kompozycji typ lasu, powierzchnia i zmiany; trendy w zasiêgach wybranych biomów, ekosystemów i siedlisk; Struktury: rozmieszczenie przestrzenne lasów w krajobrazie po³¹czenia/fragmentacja ekosystemów; Uzyskiwana informacja podzielona jest na dwie grupy tematyczne: m Mapy lasów i monitoring mapy lasów z dwóch terminów (lata osiemdziesi¹te i 2000), zmiany i trendy w pokrywie leœnej; m Struktura przestrzenna lasów mapy struktury przestrzennej powierzchni leœnych dla dwóch terminów (lata osiemdziesi¹te i 2000), zmiany i trendy w strukturze przestrzennej lasów.\n14 Leœnictwo a inicjatywa INSPIRE 23 Europejski System Informacji o Po arach Lasów EFFIS EFFIS (European Forest Fire Information System) jest rozwijany od roku 1999 w kierunku opracowania i implementacji zaawansowanych metod oceny ryzyka po aru oraz dokumentacji obszarów po arowych na skalê europejsk¹. EFFIS jest od roku 2003 czêœci¹ Regulacji Forest Focus. System ten zosta³ utworzony w celu dostarczenia informacji wspieraj¹cych politykê zapobiegania po arom w Europie. Zakres dzia³ania systemu podzielony jest na dwie grupy: m Przewidywanie ryzyka po arów na podstawie indykatorów generowana jest mapa m terenów zagro onych; Ocena strat po arowych raz na rok dokumentowane s¹ wszystkie obszary powy ej 50 ha dotkniête klêsk¹ po aru. Przewiduje siê rozwiniêcie metod oceny efektów po arów lasów takich, jak: emisja gazów do atmosfery, regeneracja roœlinnoœci i ryzyko powtórzenia po aru. Spoœród innych efektów INFOREST szczególnie wart uwagi jest portal internetowy prezentuj¹cy dane zawarte w EFFIS, ze wzglêdu na wysoki poziom techniczny i kompletnoœæ dostêpnej informacji. Przyk³ad widoku mapy przedstawiono na rysunku 2. Europejskie Centrum Danych Leœnych Za³o enia Europejskiego Centrum Danych Leœnych (European Forest Data Centre EFDAC) opieraj¹ siê na potrzebie dostarczenia danych o œrodowisku osobom podejmuj¹cym decyzje polityczne. Zadanie to maj¹ spe³niaæ powo³ane do ycia Centra Danych o Œrodowisku (Environmental Data Centres), stanowi¹ce po³¹czony system dystrybucji danych dotycz¹cych pewnych istotnych dziedzin zwi¹zanych ze œrodowiskiem. Na mocy Porozumienia Technicznego, podpisanego w listopadzie 2005, JRC bêdzie budowa³o centra dotycz¹ce gleb i leœnictwa. W zwi¹zku z tym w ramach programu INFOREST powstaje obecnie centrum danych EFDAC. Przewiduje siê nastêpuj¹ce grupy tematyczne informacji uzyskiwanych przy pomocy systemu: zasoby leœne, zdrowotnoœæ lasów, po ary lasu, produkty leœne i handel (rys. 2). INSPIRE w Polsce Dyrektywa INSPIRE jest zobowi¹zaniem ka dego z pañstw cz³onkowskich do terminowego zbudowania krajowej infrastruktury informacji przestrzennej odpowiadaj¹cej unijnym wytycznym, ale tworzonej w sposób dostosowany do istniej¹cych zasobów, warunków i mo liwoœci (GaŸdzicki, 2005a). Polska realizuje postanowienia Dyrektywy buduj¹c narodow¹ SDI, bêdzie te bra³a udzia³ w udostêpnianiu danych przestrzennych do poziomu europejskiego. Polska koncepcja infrastruktury informacji przestrzennej (niektórzy autorzy Linsenbarth 2001 przyjmuj¹ nazwê Krajowy System Informacji Przestrzennej) opiera siê na trzypoziomowym podziale danych (Linsenbarth, 2001; GaŸdzicki, 2005a): 1. Poziom lokalny sporz¹dzona w skali 1: Baza Danych Topograficznych, wykonana przez GUGiK;\n15 24 Joanna Adamczyk 2. Poziom regionalny baza danych w skali 1:50 000, mapa wykonana w technologii VMap L2 przez S³u bê Topograficzn¹ Wojska Polskiego. Powsta³a ona w wyniku porozumienia G³ównego Geodety Kraju z Szefem S³u by Topograficznej Wojska Polskiego, w sprawie wymiany informacji oraz materia³ów geograficznych. 3. Poziom krajowy Baza Danych Ogólnogeograficznych w skali 1: Przeznaczona jest ona g³ównie dla instytucji centralnych, drugim jej zadaniem jest umo liwienie po³¹czenia z miêdzynarodow¹ baz¹ danych. Na zlecenie GUGiK wykona³o j¹ Centrum Informacji o Œrodowisku GRID. Zakres informacji zawartej w bazie jest zupe³nie inny od poprzednich, co wynika z odmiennej roli administracji na tym szczeblu, st¹d przeznaczone dla tych zastosowañ informacje maj¹ charakter g³ównie przegl¹dowy i statystyczny. Dla ka dego z wy ej wymienionych poziomów utworzone zosta³y szczegó³owe wykazy oraz zakresy tematyczne informacji udostêpnianych przez SIP. Przyjmuje siê, e Krajowa Infrastruktura Danych Przestrzennych bêdzie zawiera³a dwie kategorie danych: referencyjne i tematyczne. W za³o eniach (Linsenbarth, 2001) strukturê systemu okreœlono mianem modu³owo-hierarchicznej. Jego modu³owoœæ wynika z oparcia struktury organizacyjnej systemu na Oœrodkach SIP, pe³ni¹cych funkcje zwi¹zane z integracj¹ informacji przestrzennej, przetwarzaniem i udostêpnianiem danych. Zaproponowano by ich rolê pe³ni³y oœrodki dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej na trzech poziomach organizacji pañstwa (lokalnym, regionalnym i krajowym). Planowane jest równie w³¹czenie do systemu aktualnie rozwijanych systemów bran owych i terytorialnych (np. SIP Lasów Pañstwowych, System Informatyczny Œrodowisko ). Hierarchicznoœæ systemu jest wymuszona przez koniecznoœæ uporz¹dkowania sposobu przekazywania danych pomiêdzy Oœrodkami SIP, w których zlokalizowane zostan¹ hurtownie danych. Zak³adany jest szeroki zakres u ytkowania systemu od jednostek administracyjnych, do obywateli i podmiotów gospodarczych. Udostêpnianie informacji bêdzie odbywa³o siê za pomoc¹ systemu metadanych oraz interfejsu publicznego dostêpu do danych, umo liwiaj¹cego przegl¹danie zawartoœci hurtowni danych. W ramach inicjatywy testowany jest prototyp geoportalu (rys. 3 i 4) udostêpniaj¹cy obecnie dane (GEOPORTAL.GOV.PL, 2006): (i) Ortoobrazy lotnicze i satelitarne Quickbird; (ii) NMT numeryczny model terenu z ró nych Ÿróde³: LPIS 48, 180, 68; TBD; (iii) RMP topograficzne mapy rastrowe, w skalach 1:10 000, 1:25 000, 1:50 000, 1: ; (iv) Warstwy tematyczne: elementy osnowy matematycznej i geodezyjnej; osiedla; obiekty, przemys³owe, rolnicze i socjalno-kulturalne; koleje i urz¹dzenia z nimi zwi¹zane; drogi i urz¹dzenia z nimi zwi¹zane; wody i urz¹dzenia z nimi zwi¹zane; roœlinnoœæ, uprawy i grunty; granice; rzeÿba terenu; opisy w treœci mapy (nazwy w³asne osiedli, stacji i przystanków kolejowych, nazwy obiektów fizjograficznych, skróty i napisy objaœniaj¹ce, dane liczbowe wysokoœci punktów osnowy, wartoœci warstwic itp.); (v) Baza Danych Ogólnogeograficznych (BDO): podzia³ administracyjny; osadnictwo i obiekty antropogeniczne; hydrografia; rzeÿba terenu; transport; pokrycie terenu; obszary chronione; (vi) VMap L2 warstwy: hydrografia, obiekty socjalno-kulturalne, podzia³ administracyjny, osnowa geodezyjna, osadnictwo, roœlinnoœæ, transport, rzeÿba terenu, przemys³. W ramach realizacji projektu planowane s¹ miêdzy innymi dzia³ania zwi¹zane z: dalszym rozwijaniem serwisu GEOPORTAL.GOV.PL, szkoleniami dla przysz³ych u ytkowników portalu, budow¹ serwerowni w CODGiK, budow¹ Centralnej Sk³adnicy Danych, przeprowa-\n16 Leœnictwo a inicjatywa INSPIRE 25 dzeniem procedur umo liwiaj¹cych zakup i wdro enie oprogramowania do prowadzenia EGIB 1 dla 100 powiatów. Inwentaryzacja Pañstwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego wykazuje, e stosunkowo szybko mo liwe bêdzie uzupe³nienie danych obecnie dostêpnych w interfejsie internetowym o nastêpuj¹ce (mieszcz¹ce siê w proponowanym Aneksie 1 i Aneksie 2 dyrektywy INSPIRE UE): (i) dane katastralne pozyskane z IPE; (ii) mapy tematyczne: hydrograficzne, sozologiczne; (iii) dane o przebiegu granic i powierzchni jednostek podzia³u terytorialnego pañstwa; (iv) Topograficzna Baza Danych (TBD); (v) gazeter 2. Wed³ug raportu z³o onego do INSPIRE (INSPIRE, 2005) obecny stan realizacji projektu w Polsce jest doœæ zaawansowany szczególnie dotyczy to danych referencyjnych. Budowa zasobu danych tematycznych znajduje siê w stadium pocz¹tkowym. Postêpuj¹ te prace legislacyjne, a ustanawianie polskich norm w tym zakresie jest równie w toku. Zakoñczenie Nie ulega w¹tpliwoœci, e dostajemy do r¹k narzêdzie, dziêki któremu informacja przestrzenna o elementach œrodowiska przyrodniczego, w tym równie o lasach, bêdzie ³atwa do pozyskania i analizowania. Znajduje siê ono na bardzo wysokim poziomie technicznym, a do jego rozwoju wykorzystywane bêd¹ wszelkie aktualne osi¹gniêcia geoinformatyki. W zwi¹zku z przynale noœci¹ do Unii Europejskiej Polska posiada prawa i obowi¹zki zwi¹zane z INSPIRE, zwi¹zane s¹ one przede wszystkim z mo liwoœci¹ pozyskania danych oraz obowi¹zkiem uzupe³niania zakresu informacyjnego dotycz¹cego naszego kraju. Istotne jest rozpatrzenie korzyœci p³yn¹cych z udzia³u w INSPIRE oraz przewidywanie ewentualnych zagro eñ, czy trudnoœci. Uczestnictwo polskiego leœnictwa w SDI mo e byæ bardzo efektywne. Posiada ono szerokie zaplecze naukowe, dziêki któremu mo e zaoferowaæ Unii Europejskiej nadzór merytoryczny nad tworzeniem baz danych i systemów o lasach. Istotne jest, eby specjaliœci z Polski uczestniczyli w analizach dotycz¹cych stanu lasów w Europie, wspomagaj¹c wyci¹ganie wniosków dotycz¹cych Polski posiadaj¹cej inn¹ specyfikê, ni wiêkszoœæ krajów europejskich. Lasy Pañstwowe ju nied³ugo bêd¹ posiada³y bazê danych o lasach dotycz¹c¹ oko³o 30% powierzchni kraju. Jest to znacz¹cy zasób informacji, który wraz z infrastruktur¹ techniczn¹, mo e stanowiæ silny punkt polskiej oferty na forum miêdzynarodowym. W zamian Polska otrzymuje dostêp do europejskiego zasobu danych statystycznych i przestrzennych na ró nych poziomach skal. Mo liwoœæ taka wi¹ e siê z istotnymi korzyœciami, wp³ywaj¹cymi miêdzy innymi na zmniejszenie nak³adów zwi¹zanych z prowadzeniem baz danych o lasach: (i) Brak potrzeby gromadzenia danych ju zawartych w SDI dotycz¹cych innych zakresów tematycznych, np. dane samorz¹dów terytorialnych; (ii) Ograniczenie zakresu danych tworzonych na potrzeby systemu do leœnych; (iii) U³atwienie wspó³pracy zostanie wspó³praca i przep³yw wiedzy miêdzy jednostkami zainteresowanymi tymi samymi lub s¹siaduj¹cymi terenami; (iv) Umo liwienie analizowania lasów w szerszym aspekcie przestrzennym i tematycznym, m.in. na tle obszarów otaczaj¹cych. Wymiana informacji z zewnêtrzny- 1 System EGIB system ewidencji gruntów i budynków. 2 Gazeter jest wykazem nazw geograficznych wraz ze wspó³rzêdnymi, s³u ¹cym do odszukania obiektu, a nastêpnie zlokalizowania go na mapie.\n17 26 Joanna Adamczyk mi bazami danych wi¹ e siê równie z pewnymi ograniczeniami i niedogodnoœciami, do których nale ¹ miêdzy innymi: (i) Brak kontroli nad procesem powstawania danych mog¹ one wzbudzaæ w¹tpliwoœci z punktu widzenia m.in. dok³adnoœci. Jednak standaryzacja procesu przygotowania danych powinna ograniczyæ tego typu problemy do minimum. (ii) W ramach SDI czêœæ danych ma byæ udostêpniana za odp³atnoœci¹ co potencjalnie mo e stworzyæ bariery zwi¹zane z ich kosztem, oczywiste s¹ te pewne ograniczenia prawne. Bior¹c jednak pod uwagê ogóln¹ zasadê szerokiej dostêpnoœci danych zawartych w SDI oraz bogat¹ ofertê informacyjn¹ strony polskiej, wydaje siê, e ograniczenia tego typu powinny byæ mniejsze w stosunku do komercyjnych sposobów udostêpniania danych. (iii) Do ograniczeñ mo na te zaliczyæ oczywist¹ koniecznoœæ poszanowania praw autorskich danych. Uczestniczenie w ESDI znacznie u³atwi wywi¹zywanie siê Polski ze zobowi¹zañ i umów miêdzynarodowych oraz realizacji polityki udostêpniania informacji o œrodowisku w kraju, m.in. dotyczy to: Zadañ zawartych w Agendzie 21, Konwencji z Aarhus, Polityce Leœnej Pañstwa; Dyrektyw UE. Znacznie u³atwione zostanie równie zbieranie danych dla potrzeb statystyki polskiej i unijnej. SDI odgrywa równie istotn¹ rolê stymuluj¹c¹ wprowadzenie najnowszych technologii i postêpu w zakresie informacji przestrzennej (Best AvailableTechnology). W ramach tej inicjatywy opracowano i wprowadzono standardy danych i serwisów informacyjnych. W istotny sposób wp³ywa to na u³atwienie analiz porównawczych pomiêdzy obszarami lasów w Europie oraz analizy o charakterze globalnym. Zasadnoœæ idei wspó³tworzenia infrastruktury danych przestrzennych przez polskie leœnictwo nie ulega w¹tpliwoœci. Niniejszy artyku³, jest wstêpem do dyskusji nad perspektywami uczestnictwa w strukturach ESDI. Rozwa ania te powinny byæ prowadzone na poziomie uzgadniania aspektów technicznych i organizacyjnych. Literatura GaŸdzicki J., 2003: Kompendium Infrastruktur Danych Przestrzennych, Magazyn Geoinformacyjny Geodeta 2. GaŸdzicki J., 2005a: Planowanie prac INSPIRE, Magazyn Geoinformacyjny Geodeta 1. GaŸdzicki J., 2005b: Implikacje dyrektywy INSPIRE, wyzwanie dla Polski, Magazyn Geoinformacyjny Geodeta 7. GEOPORTAL, 2004: GEOPORTAL.GOV.PL opis za³o eñ projektu, GEOPORTAL, 2006: GEOPORTAL.GOV.PL INFOREST, 2006: INSPIRE, 2005: Spatial Data Infrastructures in Poland, State of play spring 2005, inspire/reports/stateofplay2005/rcr05plv73.pdf INSPIRE, 2004: INSPIRE, 2006: European Geo-Portal, Komisja Europejska, 2004: Proposal for a Directive of the European Parliament and of the Council establishing an infrastructure for spatial information in the Community (INSPIRE), inspire/; Linsenbarth A., 2001: Koncepcja SIP w Polsce (wa niejsze aspekty), [W:] XI Konferencja Naukowo-Techniczna Systemy Informacji Przestrzennej, Warszawa.\n18 Leœnictwo a inicjatywa INSPIRE 27 Summary Growing interest in the state of global environment coupled with increasing awareness of threats and immense development of Information Society brought about an ever growing need for spatial information about environment. A special role plays The Sixth Environmental Action Programme for the years established by the EU. In last years we witness uncontrolled development of information systems. The INSPIRE initiative and establishing European Spatial Data Infrastructure should stimulate coordination of data gathering and distribution for the purposes of European environmental policies. The paper presents legal and organizational principles of functioning of SDI with special emphasis on initiatives regarding information about forests. In the conclusion main advantages were presented, supporting participation of Polish forestry in SDI. dr Joanna Adamczyk\n19 Rys. 1. Przyk³ad wizualizacji udostêpnianej przez europejski Geo-Portal Map Viewer (Ÿród³o: INSPIRE, 2006) 28 Joanna Adamczyk\n20 Leœnictwo a inicjatywa INSPIRE Rys. 2. Przyk³ad mapy zagro enia po arowego dla lasów Europy po³udniowej w lipcu 2006 roku, uzyskanej przy u yciu portalu internetowego EFFIS (Ÿród³o: INFOREST, 2006) 29\nStosowanie geoinformatyki w kontekście centralizacji SILP Szkolenie centralne z zakresu geomatyki leśnej dla nadleśniczych, 2011r.\nPodstawy SIP i LMN Stosowanie geoinformatyki w kontekście centralizacji SILP Szkolenie centralne z zakresu geomatyki leśnej dla nadleśniczych, 2011r. przygotowali: Wojciech Pardus, Tomasz Grzegorzewicz\nOBOWI ZUJ CE W POLSCE AKTY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO DOTYCZ CE INSPIRE COMMUNITY LEGISLATION CONCERNING INSPIRE IN FORCE IN POLAND.\nOBOWI ZUJ CE POLSKIE W TOWARZYSTWO POLSCE AKTY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO INFORMACJI PRZESTRZENNEJ DOTYCZ CE INSPIRE ROCZNIKI GEOMATYKI 2010 m TOM VIII m ZESZYT 8(44) 53 OBOWI ZUJ CE W POLSCE AKTY PRAWA WSPÓLNOTOWEGO\nROZWÓJ SYSTEMÓW INFORMACJI PRZESTRZENNEJ\nROZWÓJ SYSTEMÓW INFORMACJI PRZESTRZENNEJ W ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ Antoni abaj, SmallGIS Sp. z o.o. ród o: Roger Tomlinson Rozwa ania o GIS 1 W 2006 roku, z 610 satelitów cywilnych kr cych wokó Ziemi\nBudownictwo in ynieryjne w Polsce 2007\nBudownictwo in ynieryjne w Polsce 2007 Prognozy rozwoju na lata 2007-2010 Data publikacji: sierpieñ 2007 Wersje jêzykowe: angielska, polska Od autora Budownictwo in ynieryjne utrzyma w nadchodz¹cych latach\nWytyczne Województwa Dolnoœl¹skiego\n2. Wytyczne Województwa Dolnoœl¹skiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ ze œrodków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa


Vratislavia - Page 17 - ZEGARKI POLSKIE - Klub Miłośników Zegarów i Zegarków\nJeśli tak ,to poza pomysłem zegarka one są nasze,jeśli nie to inicjatywa zegarka z góry była komercyjna![/background][/size][/font][/color]\nWklejam to i tu bo coś moje posty znikają./chodzi o Visa/.\nW sumie masz rację. Jeśli zostały wliczone w projekt to każdy powinien dostać kawałek koperty ew. koronkę. A jeśli nie to QV powinien przedstawić cały kosztorys i pokazać ile zarobił. I oddać wszystko co do grosza.\nPierwsze chrono też było limitowane\n' Pod naciskiem wielu chętnych musiałem wiec doprodukowac kolejne koperty tym razem ok 700sztuk. Poszły one na Serię 3 oraz kolejno S.4, S.5, S.6, S.7 i S.8. KONIEC.''\nA pierwsze chrono miało byc super i jedyne1\nEdited February 6, 2017 by pirx65\nFakt, jak miało być jedyne, to powinno. Z drugiej strony, można się cieszyć z udanego projektu, gdy zdobywa popularność.\nChciałbyś mieć wyjątkowy limitowany zegarek, czy chodzi o zasady, czy o to, że limitka "trzyma cenę" (Inwestycja)? Każda z tych trzech możliwości jest godna uwagi....\nEdited February 6, 2017 by Tomek z Wrocławia\nJasne,tylko czy to dalej inicjatywa klubowa czy czysta komercja?\nA miało tak być? Nie wiedziałem.\nSmutny los idealisty. Masz rację, jeśli miało powstać coś unikalnego, niepowtarzalnego, to komercja to psuje. Nauka na przyszłość - nie ufać deklaracjom albo ustalić szczegóły i zasady na początku, celem uniknięcia niedomówień i sporów z nich wynikających.\nDla przykładu kwestia 500 szt, kopert - im więcej, tym taniej za sztukę. Pytanie, jak skalkulowano cenę za sztukę całego, kompletnego zegarka. Czy jako suma kosztów podzielona przez 350 (liczba zegarków)? W takim wypadku rzeczywiście sfinansowaliście zakup dodatkowych 150 kopert. Jeśli jednak cenę kompletnego VIS-a ustalono uwzględniając jednostkową cenę każdej koperty, tarczy, mechanizmu, etc., to zapłaciliście za to, co dostaliście. Nie znam szczegółowych ustaleń, to unikatowy na razie projekt i myślę, że jego uczestnicy zdobywali na nim doświadczenie Najważniejsze, to rozmawiać, można się dogadać\nWydziwiacie z tymi kiepskimi bransami, zamiast w tej cenie zamówić dobry pasek\nbransolety są bardziej higieniczne, trwałe. Do zegarków z tak krótkimi uszami pasuje mesh.\nEdited February 7, 2017 by Tomek z Wrocławia\nKolejne mogą być bez numerów To chyba nie jest powód do narzekań że klubowy / rodzimy projekt cieszy się popularnością. Ja jestem nowy, przyjdą nowi nowi, fajnie jakby VC miało w ofercie stałej ten zegarek. Tak ja myślę.\nEdited February 6, 2017 by dopeman\nPragnę uspokoić i sprostować, że Pierwsza limitka chrono numerowana ( ta niebiesko-beżowa ) nie jest nawet prezentowana na stronie Vratislavii, ktoś zauważył ?\nWłaśnie dlatego, że powstała tylko dla klubowiczów jako wew projekt. Mimo licznych molestowań z zagranicy i nie tylko aby doprodukowac te zegarki nie ugiąłem się i tego nei zrobiłem. Powstały inne wersje kolorystyczne, różnicę się różnymi detalami. Jeśli ktoś ma jakieś niejasności to chętnie wytłumaczę, bo jakoś przez kilka lat projektów wszystko było dla wszystkich jasne, i nagle ktoś postanowił mieć wątpliwości.\nEdited February 6, 2017 by QuadrifoglioVerde\nI kasa wyższa!\nChyba tak,pora iśc spac .\nMoże te 150 kopert to serwisówki? Owszem sporo, ale na pewno jest coś policzone na zapas . Każdy chyba by tak zrobił. Wiem, wiem, koperta sie nie zepsuje, ale jakby nagle zaczeła schodzić powłoka itp itd z jakiejś partii i nie byłoby zapasu, to chryja...\nLepiej nie drążyć, temat chyba się zagoił\nTrzeba przyznać że zegarki wyszły super i mam nadzieje że powyższa burza nie zniechęci autora do dalszych projektów.\nTeż mam nadzieję na następne projekty. VIS jest prawie idealny dla mnie. Dałbym tylko szkiełko szafir i lepszą lume i byłoby bliskie ideału\nMam pytanie do użytkowników chronografów Vratislavia. Czy bezel w tym zegarku łatwo zarysować?\nDziwne pytanie. Jeśli przywalisz w piankowy ochraniacz na rusztowaniu to nie , a jeśli nie ma ochraniacza to tak. A z betonem to juz całkowicie beznadziejna sprawa\nVis jest trochę nie proporcjonalny - przy takiej wysokości i budowie koperty powinien być nieco "szerszy w biedrach" - przy 45mm byłby idealny i bynajmniej nie piszę tego "bo lubię duże zegarki".\nEdit: a co do całokształtu ilości chrono - co Wam przeszkadza że było tyle wersji? Ktoś stracił na tym że kupił limitkę? czyjś wizerunek ucierpiał z powodu tego że nie była jedyna?\nłapa komuś odpadła z tego powodu? Normalnie nie rozumiem pretensji...\nEdited February 14, 2017 by Daito\nPytanie ma sens, bo są bezele, które bardzo łatwo "łapią" rysy i te bardziej odporne. Chodzi o codzienne użytkowanie, a nie na budowie.\nPojecie codziennego użytkowania ma dość szerokie spektrum.... Wiec , jeśli zapytanie zostanie wzbogacone większa liczba informacji , np jaki zawód nosiciel wykonuje lub w jakich sytuacjach zegarek bedzie użytkowany , szanse na rzeczowa odpowiedz diametralnie wzrosną\nEdited February 14, 2017 by Slaw\nOd ocierania się o mankiety, rękawy kurtek itd. się nie rysuje\nNie wiem jak inaczej odp. na to pytanie, wiadomo, że jak przejdziesz zegarkiem po ścianie, to możesz zarysować nawet szafirowe szkiełko, a co dopiero bezel (ściślej wkład bezela).\nMam pierwszą wersję i nie wiem jak jest w późniejszych.\nFakt,że na ręce od początku i wyparł ją dopiero Vis.\nAle praca tylko biurowa i wytarcia od odzieży.\n... i to nieźle\nTo może znowu sprostowanie. Kąt pochylenia bezela w pierwszej serii Chronografów był większy, dlatego możliwe jest lekkie przetarcie krawędzi wkładki bezela. Na tym najstarszym modelu uczyliśmy się budować zegarki, nie wszystko da się przewidzieć jak będą się poszczególne elementy zachowywały w trakcie użytkowania.\nOd serii 3, bezele mają o połowę mniejszy kąt pochylenia a sama wkładka jest bardziej zagłębiona w bezelu i problem nie występuje.\nW miarę kontynuowania serii wprowadzaliśmy liczne udoskonalenia, nie zawsze widoczne gołym okiem.\nBezele na wymianę posiadam, zawsze można zamówić usługę wymiany i nie kosztuje to krocie.\nEdited February 14, 2017 by QuadrifoglioVerde


Quinientos – dominogranie\nKuba Libre\tGra\t 21 marca 2019 2 Minutes\nPińćset to jeden ze sposobów gry w domino pochodzący z Portoryko. Gracze grają w nim parami. Partnerzy siedzą w tej rozgrywce naprzeciw siebie podobnie jak przy grze w karty. Pełna rozgrywka trwa aż jedna z par zgromadzi 500 punktów. Specyficzne jest również to, że gra przebiega w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegar (czyli przeciwnie niż w Europie).\nCel: zdobyć 500 punktów\nOtwarcie: pierwszą partię rozpoczyna gracz mający dublet „szóstek” [6|6]; kolejną partię rozpoczyna gracz, który wygrał poprzednią (lub jego partner); w przypadku remisu kolejną partię rozpoczyna gracz mający [6|6]\nprzez domino!: jeden z graczy jako pierwszy wyłożył wszystkie swoje kamienie na stół; gracz ten wygrywa rozdanie dla swojej pary „przez domino!”\nblokada: żaden z graczy nie może już zgrać kamienia na stół (wszyscy spasowali); przy blokadzie para, której pozostały kamienie o mniejszej liczbie oczek wygrywa rozdanie „na punkty”\npremia za wygranie „przez domino!” I-ego rozdania – 100 punktów, II-go – 75, III-go – 50, IV-go – 25; za następne wygrane „przez domino!” premia nie przysługuje\npremia 100 punktów za wygranie „przez domino!” przez dołożenie „podwójnego mydła”; zagranie to nazywa się CHUCHAZO; premia jest zaliczana jeżeli dublet można zgrać tylko do jednej strony łańcucha\npremia 100 punktów za wygranie „przez domino!” kiedy ostatni kamień można zgrać do obu końców łańcucha a kamień ten nie jest dubletem; zagranie to nazywa się CAPICU;\npremia 100 punktów za pierwszą wygraną „na punkty” w rozgrywce; przyznawana jest tylko jeden raz w czasie rozgrywki co należy odnotować na karcie do zapisu\npara, która wygrała rozdanie „przez domino!” lub „na punkty” zdobywa dodatkowo sumę oczek z kamieni jakie pozostały w rękach wszystkich graczy; w przypadku remisu, żadna z par nie otrzymuje punktów\ngracze A i C grają przeciwko B i D\ngraczom na zakończenie pozostały\nA: [1|0] [2|3] i C: [6|1] = 13 oczek\nB: [0|0] i D: [3|3] = 6 oczek\nWygrywa para B-D i otrzymuje 19 punktów (za 13 + 6 = 19 oczek)\nRozgrywa się kolejne rozdania aż jedna z par w zapisie przekroczy 500 punktów. Jeżeli obie pary przekroczą tę granicę wygrywa para, która ostatecznie zdobyła więcej punktów. Najczęściej o zwycięstwie decyduje ustalona z góry liczba rozgrywek do 500 (system meczowy).\nPrevious Post Dancing Dragon\nNext Post Double Draw


temperatura | Chłodno o klimacie\nOceany, anomalie- Czerwiec 2009\nCzerwcowa (globalna) anomalia temperatury oceanów wzrosła w stosunku do maja o +0,091 oC i wyniosła +0,29 oC.\nNajwiększy wzrost anomalii zarejestrowano w równikowej strefie Oceanu Spokojnego- czyli na obszarze, gdzie obecnie obserwujemy zjawisko zwane El NIno. Spadek nieprawidłowości zrejestrowano na obszarze Oceanu Arktycznego oraz południowego Atlantyku (gdzie w maju wystapiła rekordowo wysoka anomalia).\nPoniższy wykres dotyczy anomalii oceanu globalnego:\nDokładnej analizy dokonał Bob Tisdale na swoim blogu, zachęcam do zapoznania się z całością: LINK\nTagi: ciekawostki, czerwiec 2009, Klimat, oceany, pogoda, temperatura, zmiany klimatu\nKategorie : ciekawostki, cykle oceaniczne, Klimat, meteorologia, pogoda, zmiany klimatu\nGdzie było cieplej a gdzie zimniej w pierwszym tygodniu lipca.\nPoniżej przedstawiam dwie ciekawe grafiki dotyczące pogodowego podsumowania pierwszego tygodnia lipca. Okres bazowy: 1971-2000 (wyjątek stanowi Japonia). Źródło: Tokijskie centrum klimatyczne [CPD/JMA].\n1) Anomalia temperatury:\nWiększy obrazek: LINK\nJest to stosunkowo nowe narzędzie, podaje więc jako ciekawostke.\nTagi: ciekwostki, Klimat, lipiec 2009, opady, podsumowanie pogody, pogoda, temperatura\nRSS MSU, UAH MSU dane kwietniowe\nPojawiły się już dane za kwiecień. RSS MSU- globalna anomalia temp. to: 0,202 oC (2-gi najzimniejszy kwiecień od 1999r). Wskaźnik UAH MSU wykazał znaczny spadek temperatury w stosunku do marca- globalna anomalia temp. to: 0,091 oC (2-gi najniższy wskaźnik od 1997r).\nUAH MSU: (kliknij aby powiększyc obrazek)\n1* 1998 —> 0,770 oC\n2* 2005 —> 0,414 oC\n3* 2002 —> 0,300 oC\n10* 1982 —> 0,160 oC\n11* 1980 —>0,145 oC\n12* 1992 —> 0,134 oC\n13* 2000 —>0,117 oC\n14* 1987 —> 0,114 oC\n15* 2009 —> 0,091 oC\n16* 1988 —> 0,062 oC\n17* 1999 —> 0,060 oC\n18* 2008 —> 0,015 oC\n19* 1990 — > 0,011 oC\n1* 1998 —> 0.858 oC\n2* 2005 —> 0.512 oC\n3* 2002 —> 0.382 oC\n10* 1995 —> 0,248 oC\n11* 2009 —> 0.202 oC\n12* 1999 —> 0.165 oC\n13* 1987 —> 0,138 oC\n14* 2008 —> 0.067 oC\nTagi: ciekawostki, globalne ocieplenie, globalne temperatury, Klimat, temperatura, troposfera, zmiany klimatu\nKategorie : ciekawostki, globalne ocieplenie, Klimat, meteorologia, zmiany klimatu\nWzrost rozbieżności między GISS a pomiarami satelitarnymi.\nPomiary satelitarne (UAH + RSS) od 2003r wykazują stopniowy i gwałtowny spadek globalnej temperatury, czego pomiary (tradycyjne- GISS) poza lekkim ochłodzeniem nie wykazują. Różnice na początku 2008r sięgały już prawie 0,6 oC! Warto dodać, że do 2003r wszystkie trzy pomiary pokrywały się na tyle, że można było uznać je za racjonalne…\nDlaczego różnice w pomiarach są coraz większe?\nWszystkie rozbieżności pomiędzy pomiarami GISS a UAH i RSS są na bieżąco dokumentowane od 2003r:\nNa poniższym rysunku możemy zaobserwować wzrost różnicy pomiędzy pomiarami GISS a pomiarami satelitarnymi. Uderzająca jest pewna zależność- Im jest zimniej, tym różnice w pomiarach są większe!!\nPomiary stelitarne prowadzone są od grudnia 1978r.\nZaletą takich pomiarów jest przede wszytskim ich stałość. Od pierwszego dnia pomiarów do dzisiaj mierzą temperature obejmując ten sam, globalny (co w szczególności podkreślam) obszar- nie wyłanczając spod obserwacji Antarktydy, Afryki itd.\nDrugą zaleta jest to, że są one stosunkowo odporne na niespodziewane czynniki, wypaczające pomiary.\nW przypadku pomiarów GISS jest już zupełnie inaczej..\nPo pierwsze (o czym pisałem już w poście „miejskie wyspy ciepła„) od lat 80tych, stopniowo zmniejsza się ilość stacji pomiarowych- problem ten dotyczy jednak głównie prowincji, w obszarach miejskich i aglomeracjach stacji nie ubywa!\nNajwiększy spadek ilości stacji wystapił w północnych szerokościach geograficznych! Czyli tam gdzie w ostatnich latach zanotowano największy wzrost temperatury! Spadek ilości stacji dotknął przede wszystkim Kanade, Północną i Środkową Rosję.\nZnaczny spadek stacji zanotowano również w Afryce, Brazylii, Australii… oraz na Antaktydzie, co szczególnie dotyczy jej wewnętrznej części.\nProblem jest o tyle poważny, że nie mówimy tutaj o zniknięciu kilku stacji, chodzi o setki jeśli nie o tysiące..\nPo drugie: Pomiary tradycyjne nie są juz tak odporne na czynniki zewnętrzne- co w szczególności dotyczy stacji znajdujacych się w mieście lub w aglomeracji. Nie trzeba być uczonym aby wiedzieć, że w mieście jest cieplej niz poza nim..\nSpadek ilości stacji pomiarowych (GISS) doskonale obrazują dwa poniższe obrazki:\n1) Zasięg stacji pomiarowych + anomalie temp. Kwiecień 1978 :\n2) Zasięg stacji pomiarowych + anomalie temp. Kwiecień 2008:\nProsze zwrócić uwage na to, że na obszarach zurbanizowanych problem spadku ilości stacji właściwie nie istnieje- jest wręcz przeciwnie, ich liczba rośnie. Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy przyjrzymy się prowincji. A więc obszarom minimalnie zurbanizowanym..\nDlaczego tereny, które w gruncie rzeczy są najbardziej obiektywne zostały pominięte? Czyżby czegoś się obawiano?\nWnioski wyciągnijcie sami..\nJedno jest jednak pewne: Przy obecnym poziomie zasięgu stacji nie uzyskamy rzeczywistych i wiarygodnych danych dotyczących temperatur na świecie. Stąd też tak duże rozbieżności pomiędzy pomiarami GISS a pom. satelitarnymi.\nCo więcej, wiele wskazuje również na to, że rozbieżności te będą się pogłębiać, gdyż klimat coraz śmielej sie oziębia..\nTagi: GISS, globalne ocieplenie, IPPC, Klimat, propganda, temperatura, zmiany klimatu\nKategorie : ciekawostki, globalne ocieplenie, Klimat, Propaganda, wyspy ciepła, zmiany klimatu\nLiczne badania w wielu miastach świata wykazały, że na terenie miejskim notowane temperatury są wyższe w porównaniu z terenami poza miejskimi. W świetle badań prowadzonych w miastach Europy i Ameryki Północnej wynika, że różnice mogą sięgać nawet ponad 10 oC! Zjawisko to nosi nazwę „miejskiej wyspy ciepła” (MWC).\nTworzeniu się miejskich wysp ciepła sprzyja kilka czynników:\n1)Struktura zabudowy (beton, asfalt) sprzyja wzrostowi temperatury- pamietać nalezy, że w znacznym stopniu zależy ona od rodzaju powierzchni oraz pokrycia terenu!\nNa wzrost temperatury wpływa równiez typ i gęstość zabudowy.\nNajwiększy współczynnik wzrostu temp. wystepuje w centrum- przy gęstej zabudowie, zabudowie powyżej 5 kondygnacji. Stopniowo maleje w kierunku peryferii. Doskonale obrazuje to poniższy rysunek rozkładu temperatury we Wrocławiu (22 V 2001, godz. 23:00 GMT):\n2) Liczba mieszkańców- im wyższa, tym dynamika MWC rośnie.\nBadania wskazują, że w mieście do 600tyś. mieszkańców intensywność MWC sięga już nawet 7,6 oC!\nW miastach ok 1 mln mieszkanców: różnica może wynosić nawet 9-10 oC!\nProszę sobie teraz wyobrazić jakie różnice moga wystapić w jeszcze większych miastach..\n3) Miasto nie tylko dostarcza duzych ilości sztucznego ciepła, w postaci: ogrzewania domów zimą, działania klimatyzacji latem, procesów produkcyjnych w zakładach przemysłowych, intensywnego ruchu ulicznego i obecności innych źródeł ciepła- ale również gromadzi go więcej gdyż naturalne procesy ochładzające takie jak wiatr nie działają tak efektywnie jak poza miastem.\n4) W mieście wystepuje również mniejszy współczynnik Albedo (odbicie części promieniowania słonecznego) niż poza nim.. Np. albedo asfaltu to zaledwie ok 5-10%. dla porównania albedo trawy to 20-25%.\nCzy ” Wyspy ciepła” wpływaja na ziemski klimat?\nWg. IPCC wpływ „wysp ciepła” jest obecnie zbyt mały na globalny bilans temperatury (ok 0,05 oC) stąd też często zostaje pomijany i bagatelizowany w prognozowaniu modeli klimatycznych, w pracach na temat zmian klimatu itd..\nZ czym po części muszę się zgodzić:\nMiasta, rzeczywiście wpływają- ale nie na klimat globalny- lecz na klimat lokalny, miejski. Miasta podobnie jak każde inne środowisko: lasy, pola itp- tworzy własny mikroklimat. Miejski cechuje się przede wszytskim wyższą temperaturą. Można więc powiedzieć, że jest to jeden z nielicznych przykładów tego, że człowiek w jakimś tam stopniu wpływa na klimat..\nA po części NIE..\nProblem pojawia się gdy pojawia się kwestia pomiarów temperatur..\nProszę sobie wyobrazić, że w ciągu ostatnich 30 a przede wszytskim w ciagu ostatnich 20 lat- większość stacji pomiarowych została dosłownie i w przenośni „wchłonięta” przez miasta.. Co to oznacza?\nPo pierwsze: WZROST TEMERATURY, nazwijmy to po imieniu, sztuczny wzrost temperatury..\nPo drugie: ZNACZĄCE RÓŻNICE POMIĘDZY POMIARAMI SATELITARNYMI A TRADYCYJNYMI..\nW latach 60-70 tych XX wieku w USA nastapił boom jeśli chodzi o liczbę stacji meteorologicznych. Spore ich ilości pojawiły sie zarówno w miastach ale przede wszytskim poza obszarami miejskimi.. Okazało sie, że obserwowany spadek temperatury znacznie sie pogłębił..\nOd połowy lat 70-tych liczba stacji zaczeła jednak systematycznie- spadać. Proces ten pogłębił się w połowie lat 80-tych i do końca ubiegłego wieku, likwidacji uległo ok 3/5 stacji!! Likwidowano przede wszytskim te stacje, które znajdowały sie poza obszarami miejskimi!! Wiele zostało również „wchłonietych” przez rozrastajace się miasta.. Analogicznie jak do poprzedniego okresu, zaobserwowano w tym czasie znaczące zmiany temperatury- tym razem jednak zaczeły się znacząco podnosić!\nDoskonale obrazuje to ten rysunek: prosze zwrócić uwagę na korelacje pomiędzy ilościa stacji a temperaturą..\nBiorąc więc pod uwage:\n– doskonale udokumentowany i poparty badaniami wpływ miejskich wysp ciepła na lokalny wzrost temperatury\n– Oraz, spadek ogólnej liczby stacji- przy jednoczesnym wzroście liczby stacji pomiarowych w miastach w stosunku do tych, które znajduja sie poza obszarami miejskimi.\nOkazuje się, że wpływ „wysp ciepła” na odczyty temperatur nie jest wcale tak mały, jak to przedstawiają naukowcy z IPPC, ekolodzy i inni zwolennicy GO wywołanego przez człowieka!\nW rzeczywistości- Wzrost liczby stacji meteo w miastach- znacząco i sztucznie wypaczył lokalne odczyty temperatur! Co widać wyraźnie na wielu wykresach..\nNa zakończenie powtórzę raz jeszcze- „wyspy ciepła” nie kreują globalnego klimatu- maja charakter lokalny, lecz dla zrozumienia kwestii obecnych zmian klimatu- ich znaczenie jest bardzo ważne: choćby ze wzgledu na to, że dziś jednym z żelaznych dowodów na ocieplenie są przedstawiane wykresy temperatur- niestety są to często wypaczone wykresy..\nTagi: globalne ocieplenie, temperatura, wyspy ciepła, zmiany klimatu\nKategorie : globalne ocieplenie, Klimat, wyspy ciepła, zmiany klimatu


Polski Poprowadzą - Pomponik\nPlotki Pomponik » polski poprowadzą\nArtykuły na temat: polski poprowadzą\n...poprowadzą swoje programy "Sexy kuchnia Magdy Gessler" oraz "Makłowicz w drodze" w tematycznym kanale TVN - Food Network. Co to oznacza dla Magdy, dotąd niekwestionowanej królowej smaku? Jeszcze(...) zaś sprawiło, że coraz częściej myśli o powrocie do Polski. - Waldek chciałby na Mazurach otworzyć klinikę połączoną ze SPA. Magda z kolei dołączyłaby do niego i karmiła jego pacjentów znakomitymi...\nBędą razem pracować! Poprowadzą pokazy mody w Katowicach\nJoanna Koroniewska i Maciej Dowbor to jedna z najgorętszych par polskiego show-biznesu ostatnich miesięcy. O ich rozstaniu i zakończonych sukcesem próbach ponownego ułożenia sobie życia we dwoje(...) weekend po raz pierwszy od bardzo dawna znów pokażą się oficjalnie jako para. Poprowadzą dwudniowe pokazy mody w Silesia City Center w Katowicach, podczas których pokazanych zostanie ponad 100 nowych...\nTVP złożyła Kurdej-Szatan niebywałą propozycję! Aż trudno w to uwierzyć!\n...otrzymają tę szansę i poprowadzą "Czar par"? W końcu pani Barbara wie, jak skutecznie czarować… ***\nWideo na temat: polski poprowadzą\nwpadka naszego kandydata do oscara


Od lipca z Warszawy do Zaporoża. To już dziewiąta trasa LOT-u na Ukrainie – SkySpotting.net\nDodany przez Admin dnia 14 lutego 2018, 16:09\t 12 marca 2018 Informacje\nStrona główna Informacje Od lipca z Warszawy do Zaporoża. To już dziewiąta trasa LOT-u na Ukrainie\nZaporoże jest szóstym ukraińskim punktem na mapie w siatce połączeń LOT-u obokCharkowa, Odessy i Lwowa oraz portów lotniczych: Kijów-Boryspol i Kijów-Żuliany. Do wszystkich tych miejsc LOT lata z Warszawy, a oprócz tego w ubiegłym roku uruchomił trzy połączenia regionalne do Lwowa – z Poznania, Bydgoszczy i Olsztyna. Łącznie LOT w sezonie letnim 2018 będzie obsługiwał aż 84 rejsy tygodniowo między Polską a Ukrainą. Obecnie LOT jest jedyną unijną linią lotniczą z UE oferującą pasażerom z Zaporoża rejsy do Europy i reszty świata.\nWszystkie rejsy dalekodystansowe w siatce połączeń LOT u są obsługiwane Boeingami 787-8 Dreamliner. Każdy z nich oferuje 252 foteli w w trzech klasach: 18 w biznesowej, 21w ekonomicznej premium i 213 w ekonomicznej. LOT był pierwszą linią lotniczą w Europie, która włączyła Dreamlinery do swojej floty. – B787 to obecnie najbardziej zaawansowany technologicznie samolot szerokokadłubowy na świecie. Kompozytowa konstrukcja i najnowocześniejsze silniki wpływają na mniejsze zużycie paliwa i zapewniają wyższy poziom komfortu niż w przypadku innych samolotów – mówi Adrian Kubicki z LOT u.


Recenzja Donkey Kong Country Returns (Wii) - BLOG (O) NINTENDO\nPosted on 21/01/2015 17/01/2015 by Kaxi\nJeśli chcecie przeczytać inne moje recenzje z Neo Plus, zapraszam tutaj oraz tutaj.\nThis entry was posted in Nintendo, Wszystkie and tagged donkey kong, neo plus, recenzja, Wii. Bookmark the permalink.\n← Profesor Layton i Tajemnice Gamedevu\nDying Light – dziś premiera! →\n3 thoughts on “Recenzja Donkey Kong Country Returns (Wii)”\nZnakomita gra, choć przyznaję, że na Wii gdzieś w połowie odciągnęły mnie inne produkcje. Nic straconego, bo ostatecznie tytuł w całości zaliczyłem na 3DSie, gdzie bawiłem się równie dobrze\nGenialna gra, którą ukończyłem bodaj 3 razy 😀 Raz na konsoli młodszego brata, drugi raz już na swoim Wii, a trzeci raz na 3DSie ^_^. Geniusz w czystej postaci z masą miodu, która nie tyle co kapie, tylko wręcz wylewa się z ekranu! Pomijając faktycznie drobne problemy ze sterowaniem – gra idealna. Muszę koniecznie kupić w końcu Tropical Freeze\nPromocje Nintendo w tym roku miażdżą. Chociaż nie wiem za bardzo do kogo są skierowane. Najwięksi fani lub posiadacze WiiU pewnie już ograli najważniejsze tytuły do których zaliczam wszyskie gry z Metriod Prime Trilogy lub DKCR.\nSam jeżeli miałbym WiiU kupiłbym wszystkie warte uwagi pozycje bez wahania. 40 zł za takie gry? Toż to kradzież w biały dzień. Niestety. Nic z tego nie będzie bo nie można ich kupić bez konsoli… ehhh.\nPewnie nigdy nie zrozumiem polityki Nintendo. Wątpię żeby ktokolwiek rozumiał. Mogę tylko pogratulować zajefajnej promocji nowym nabywcom WiiU. Mam nadzieję, że jak będę kupował konsolę to też wymyślą coś fajnego.


CIR ws. polsko-izraelskich konsultacji międzyrządowych (komunikat) - WP Finanse\nCIR ws. polsko-izraelskich konsultacji międzyrządowych (komunikat)\n11.06. Warszawa - CIR informuje:\n- Nasze relacje z Izraelem są bardzo dobre i na wysokim poziomie - mówił premier D. Tusk dzień przed spotkaniem z premierem Izraela Benjaminem Netanyahu.\nW Warszawie premierzy będą rozmawiać o sprawach bilateralnych, w tym o współpracy wojskowej. Szef polskiego rządu podkreślił, że jest to bardzo istotny temat szczególnie w związku z planami unowocześnienie polskiej obrony powietrznej.\nDonald Tusk i Benjamin Netanyahu poruszą również tematy współpracy państw na arenie międzynarodowej oraz kwestie relacji gospodarczych.\nPremierzy przedyskutują także stosunki polityczne na Bliskim Wschodzie, w tym sytuację w Syrii, Iranie, Egipcie oraz dalszy przebieg bliskowschodniego procesu pokojowego.\nZe strony polskiej w spotkaniu wezmą udział m.in. ministrowie pracy i polityki społecznej Władysław Kosiniak-Kamysz, nauki i szkolnictwa wyższego Barbara Kudrycka, edukacji narodowej Krystyna Szumilas oraz kultury i dziedzictwa narodowego Bogdan Zdrojewski, szef KPRM Jacek Cichocki a także Pełnomocnik Prezesa Rady Ministrów ds. Dialogu Międzynarodowego prof. Władysław Bartoszewski.\nZe strony izraelskiej w konsultacjach międzyrządowych wezmą udział m.in.: minister ds. emerytów Uri Shraga Orbach, minister nauki, technologii i przestrzeni kosmicznej Jacob Perry, minister edukacji Shaye Moshe Piron, minister kultury i sportu Limor Ahava Livnat i minister ds. strategicznych i wywiadu odpowiedzialny za relacje międzynarodowe Yuval Steinitz.


Forum dyskusyjne ZGRYZ :: Zobacz temat - relaksacyjna/nagryzowa/antybruksizmowa,odciążajaca\nWysłany: Sob Lis 08, 2008 8:48 pm Temat postu: relaksacyjna/nagryzowa/antybruksizmowa,odciążajaca\nSzyna relaksacyjna/nagryzowa/retencyjna/przeciw bruksizmowi/odciążająca.Czym one różnią się od siebie?Czy relaksacyjna i odciążajaca to to samo?Zaczynam gubić się w tym temacie,zwłaszcza,że lekarze zlecając wykonanie takiej szyny często zdają się na nasze doswiadczenie i nie do końca precyzują swoje oczekiwania.\nWysłany: Pon Lis 10, 2008 2:27 am Temat postu:\nGadatus TY boisz się doków prawda?! a jeśli nie, to dla czego poprostu nie zapytasz o co im chodzi ,przecież poprawność wykonananej pracy leży w obopulnym interesie.\nWysłany: Pon Lis 10, 2008 4:09 am Temat postu:\nGadatus wejdź z pytaniami na orto.\nWysłany: Pon Lis 10, 2008 11:17 am Temat postu:\nMariuszz,cos w tym jest -ale odkąd znalazłam to forum to juz coraz mniej. . Ale tak prawdę to jeżeli dopiero zaczynam przygodę z szynami i mam o nich dość enigmatyczne pojęcie,a doc mówi mi : "zdaję się na panią",bo wie tyle co ja,to muszę jakoś wybrnąć z sytuacji.Hmm,pierwsze szyny wybielające,mimo pomocy kolegów z forum,udało mi się jednak przedobrzyć .\nNa szczęście niektórzy lekarze mówią konkretnie,czego chcą-tych nie boję sie pytać,gorzej jeśli chcą czegoś,ale nie do końca wiedzą, co to ma być-tych faktycznie sie boję.A jak w jednym gabinecie mówią relaksacyjna,w innym nagryzowa,a jeszcze gdzie indziej odciązajaca,to siłą rzeczy zaczynam zastanawiać się czy to to samo,czy nie.\nWysłany: Pon Lis 10, 2008 11:25 am Temat postu:\nZa słuszną namową Agula_orto temat przenoszę na orto\nWysłany: Wto Lis 11, 2008 9:43 pm Temat postu: formowanie....\nWitam po dłuższej przerwie....\nMam pytanie do szanownych forumowiczów......\nCo wybrać: maszynkę Mini star bądź podobną ale droższą z tej samej firmy czy Erkoform 3D lub Erkopress a może sprzęcik z Roko(formierz). Jeśli Możecie podajcie różnice bo ja się nie znam a nie chcę kupić na pałę............nie sztuka wydać dużo kasy.\nWysłany: Sro Lis 12, 2008 9:12 am Temat postu:\nto ty ich pytaj wtedy czy twarda czy miękka hehe