Nowa Fantastyka - Opowiadanie: Finkla - Waga wiedzy\n- Opowiadanie: Finkla - Waga wiedzy\nkobieta, Łódź | 23.06.14, g. 18:16 | znaki: 57370\nNie jestem pewna, czy jurorzy uznają, że tekst spełnia wszystkie warunki konkursu, ale co tam! Już samo pisanie dostarczyło niezłej frajdy.\nBardzo dziękuję Emelkali za betowanie. Gdyby nie jej wysiłek, opowiadanie byłoby gorsze.\nW kolejce: Iluzja, Michau, kozajunior, Morf3usz, tom\nPrzeczytali: regulatorzy, jeroh, Jafieli, rooms, Tensza, vyzart, AlexFagus, Perrux, PsychoFish, gnoom, piotrwyra, Dziejowa, Rokitnik, ARHIZ, Anet\n5: AlexFagus, ARHIZ, regulatorzy, Rokitnik\n4: gnoom, vyzart\n– Opowiedz mi o tej planecie. Jak tam jest?\nTranslator, jak zwykle, długo się zastanawiał, zanim przełożył impulsy elektryczne wysyłane przez Weganina na polski:\n– Prześlicznie. Syriusz ma niesamowite widmo. Promieniowanie białego karła fantastycznie interferuje z większą białożółtą gwiazdą. Nigdzie indziej nie widziałem tak zachwycających zachodów.\nTo akurat nic nie znaczyło. Zdążyłem się już przekonać, że Amperomierz-Używany-Przy-Niskich-Napięciach postrzegał świat nieco inaczej niż ja.\n– Jaka tam panuje grawitacja? – Nie widziałem sensu w pytaniu kolegi o kolor nieba. W najlepszym przypadku powiedziałby mi coś o długości fali.\n– Jeden i czterdzieści osiem setnych gie. – Nie miałem pojęcia, o jakich jednostkach myślał rozmówca, ale translator usłużnie przeliczył na coś zrozumiałego dla mnie. Sprytny komputerek. Niby stary szmelc i często na niego bluźniłem, a jednak cholerni kosmici dysponowali niezłymi technologiami.\n– Uuu, ciężko… Do kogo należy ten cały Syriusz Szósty?\n– Do Altarian.\n– No weź nie pitol! Podwójny Sonet to Altarianin, a przecież na ostatniej planecie w ogóle nie opuścił orbity. Bo na powierzchni za duże ciążenie! A tam było raptem dziewięć dziesiątych ziemskiego!\n– Józefie, pytałeś o właścicieli, a nie o mieszkańców.\n– Jak to? To nie to samo?\n– Nie zawsze. Syriuszanie żyją tam, odkąd wyewoluowali, a kilkaset lat temu Altarianie kupili planetę i wszystko na jej powierzchni.\n– I mieszkańców też?\n– Oczywiście. Teraz autochtoni pracują, aby powiększać zyski pobratymców Podwójnego Soneta. Altarianie to bardzo ekspansywna rasa, co i rusz kupują prawa do eksploatacji jakiegoś świata albo gatunku.\nByłem wstrząśnięty. Konfederacja Transgalaktyczna i niewolnictwo?! Jak to możliwe?! Zaprezentowany ludzkości wizerunek altruistycznych ksenoistot, niosących nowe technologie młodszym rasom, właśnie legł w gruzach. Czy Amperomierz zdawał sobie sprawę, jaką potworną tajemnicę mi zdradził? Co się ze mną stanie, jeśli ktokolwiek dowie się o naszej pogawędce? Musiałem go zagadać, żeby o wszystkim zapomniał. Miałem nadzieję, że sam raczej nie przyzna się nikomu do wypaplania pilnie strzeżonego sekretu.\n– A ci… Syriuszanie są inteligentni? – Jeśli to zwierzęta, to wszystko w porządku i nie ma powodu do obaw.\n– Wystarczająco, aby zrozumieć, jakich materiałów oczekuje od nich międzygwiezdna społeczność.\n– Aha. Jakie to materiały?\n– Stosunkowo duże ciążenie sprawia, że na Syriusoidzie powstają wyjątkowe kryształy. Kupimy ładunek od altariańskiego zarządcy i sprzedamy kamyki z ogromnym zyskiem na Alfie Jednorożca, gdzie zostaną przerobione na biżuterię. Drewno odznacza się niezwykłą trwałością. – No, nie dziwiłem się. Jeśli cokolwiek rosło przy takiej grawitacji, to musiało być diabelnie twarde. – Meble z syriuszańskiego dębu kosztują krocie. Poza tym mięso niektórych zwierząt podobno smakuje wybornie. Zwłaszcza sportowcy je cenią. Twierdzą, że zwiększa siłę i wytrzymałość organizmu.\nZadałem jeszcze kilka pytań o najróżniejsze pierdoły i doszedłem do wniosku, że chyba już dość udawania. Jeśli wciąż nie sprawiałem wrażenia istoty, której niewolnictwo w ogóle nie wzrusza, to już i tak lepiej nie będzie, a lada moment mogłem stracić kontrolę nad twarzą albo zacząć zgrzytać zębami. Skierowałem swój automat sprzątający dalej od Amperomierza.\n– Będziesz schodził na planetę? – spytał Weganin na pożegnanie.\n– Jeszcze nie wiem. Zastanowię się.\nOstrożnie wyminąłem tryskającego elektrycznością kumpla – nawet bez dotykania potrafił kopnąć nie gorzej niż akumulator samochodowy.\nZgodnie z obietnicą – zastanawiałem się. Bardzo intensywnie. Ale niezupełnie nad odwiedzaniem masywnej Syriusoidy – raczej nad niewolnictwem. Co powinienem zrobić z uzyskaną przypadkiem informacją?\nW końcu postanowiłem naradzić się z drugim Ziemianinem pracującym na kosmofrachtowcu, zadufanym w sobie doktorkiem z „emajti”. Może wreszcie jego przereklamowany mózg przyda się do czegoś konkretnego.\nWykombinowałem sposób na niewzbudzający podejrzeń kontakt z Li Fengiem. Zdobyłem rozkład dnia mechaników, wyliczyłem, kiedy mniej więcej Amerykanin powinien znaleźć się w mesie i trafiłem tam jakiś kwadrans wcześniej. Wydałem automatowi komendę dokładnego wyczyszczenia podłogi. Gdyby doktorek się spóźnił, miałem jeszcze w zapasie pucowanie stolików, krzeseł i innych siedzisk dla bardziej dziwacznych członków naszej załogi. Ale nie musiałem posuwać się aż tak daleko – kolega Ziemianin mnie nie rozczarował i zjawił się dwadzieścia minut po mnie. Kiedy już rozsiadł się przy blacie dostosowanym do anatomii humanoidów, pokręciłem się wraz z moim narzędziem pracy w okolicy i niepostrzeżenie wsunąłem żółtkowi do ręki karteczkę, na której nabazgrałem wcześniej: „SPOTKAJMY SIĘ O 18 W POKOJU 38 NA ŻÓŁTYM POKŁADZIE. TO WAŻNE”.\nDoktorek trochę się spóźnił, lecz w końcu przyszedł. Pokój numer trzydzieści osiem stanowił malusieńki schowek, może nie na szczotki, bo tych na statku nie używano, ale na rozmaite detergenty i inne płyny wlewane do automatu sprzątającego. Oprócz mnie nikt chyba nie wykorzystywał pomieszczonka.\nPo wejściu drugiego człowieka w środku zrobiło się niemiłosiernie ciasno. Właściwie mi to odpowiadało. Podkręciłem głośność w audioodtwarzaczu, żeby dodatkowo utrudnić podsłuchiwanie, przypomniałem sobie całą swoją szkolną angielszczyznę, wzbogaconą wakacyjnymi wizytami u kuzyna pracującego w Londynie, i wyszeptałem Fengowi do ucha wszystko, co usłyszałem o niewolnictwie. Z wrażenia aż usiadł na kanistrze płynu antyelektrostatycznego.\n– Do diabła, brzmi poważnie…\n– Myślisz, że Ziemi zagraża niewolnictwo?\n– Nie wiem. Przyłączyliśmy się do Konfederacji, podpisaliśmy porozumienie. Ksenoistoty powinny dotrzymać słowa. Chyba traktują nas jak partnerów, nie jak przedmioty.\n– Ludzie zrywali porozumienia…\n– Przecież dostaliśmy nowe technologie…\n– Taaa, pewnie… Biali Murzynom też dawali mnóstwo pięknych rzeczy…\n– Ale otrzymaliśmy również broń. Nie uzbrajasz kogoś, z kim zamierzasz wojować w najbliższej przyszłości.\n– Myślisz, że dali nam najnowsze i najlepsze pistolety?\n– Mój rząd był zachwycony. Ale prawdopodobnie sobie zostawili jeszcze… – Coś tam, coś tam…\nChwilami ledwie rozumiałem cholernego jankesa, lecz wolałem zgadywać, niż używać translatora, którego pamięć dowództwo mogło bez problemów sprawdzić w każdej chwili.\n– Przynajmniej ja bym tak zrobił – ciągnął Li. – Można obdarować dobrych przyjaciół bronią, ale dla siebie zachowuje się najnowsze technologie.\nNo, trochę mnie uspokoił. Na początku bałem się, że ludzie trafią do niewoli, ale argumenty Amerykanina brzmiały raczej rozsądnie. Teraz pozostawała tylko kwestia dyshonoru. Sprzymierzać się z wyzyskiwaczami to przecież straszliwa hańba.\n– Joe, jesteś pewien? – Li najwyraźniej nie podobała się konieczność zmiany zdania o szlachetnych ufoludkach. – Skąd to wszystko wiesz?\n– Tak mówił… Nie potrafię przetłumaczyć jego imienia.\n– Weganin. Powinieneś go znać, czyści wszystko, co elektryczne. Musisz go często spotykać w maszynowni.\n– Tam się kręci mnóstwo istot. Jak wygląda?\n– Świeci się od elektryczności.\n– Aaa, to ten, któremu iskry latają po… – Znowu nie zrozumiałem wszystkiego, ale właściwie nie musiałem. I bez tego wiedziałem, po czym Amperomierzowi latają wyładowania. – Myślałem, że to uszkodzony robot. To żywe stworzenie?\n– Co za różnica? – Nie miałem pojęcia, czy jeszcze piętnaście lat temu jakikolwiek ludzki biolog uznałby Amperomierza za przejaw życia. Weganin chyba nawet nie oddychał.\n– I powiedział ci prawdę?\n– A dlaczego miałby kłamać? Wierzę mu. Co my teraz zrobimy?\n– Cholera! Za kilka godzin wchodzimy na orbitę i trzeba się będzie zdecydować, czy wsiadamy na prom.\n– No, chyba powinniśmy zebrać jak najwięcej informacji, nie?\n– Też. Ale jeszcze ważniejsze jest powiadomienie Ziemi. Mogę wysłać komunikat ze statku, ale nie wiem, czy uda się z kosmoportu. Cholera, szkoda że mamy tak mało danych!\n– Trudno. Poinformujemy ludzi z następnej planety.\n– Daj spokój. Z Alfy Jednorożca przekaz będzie wędrował na Ziemię przez sto czterdzieści cztery lata.\nDo licha, nie miałem pojęcia, że znajdę się aż tak daleko od domu. To zmieniało postać rzeczy. Jednak doktorek się przydawał. Miał łeb! I to znacznie lepszy od mojego, który ledwo ledwo poradził sobie z maturą.\n– A z Syriusza?\n– Ponad osiem i pół.\n– Robi różnicę… Ale i tak my wrócimy na Ziemię pierwsi.\n– O ile wrócimy. Wiedza o niewolnictwie jest więcej warta niż nasze życie i musimy ją przekazać ludzkości. Za wszelką cenę. Nie możemy ryzykować, że Ziemia pozostanie w nieświadomości, bo kapitan nas przyłapie albo „Kosmiczny Behemot” zderzy się z jakimś meteoroidem.\nCzyli, mimo swojego optymizmu, Amerykanin dostrzegał powagę sytuacji. Świetnie.\n– To co zrobimy? – powtórzyłem.\n– Ty wylądujesz na powierzchni i dowiesz się jak najwięcej o handlu żywym towarem, a ja zostanę na pokładzie i poszperam w bibliotece.\n– To tu mają bibliotekę?\n– No pewnie. W formie elektronicznej, ale można przeczytać mnóstwo książek różnych ras z całej Konfederacji. Ziemskich też trochę jest. Skopiowali dla mnie kilka tysięcy pozycji.\n– A co z wiadomością?\n– Wyślę niedługo przed odlotem, jak już się więcej dowiem.\n– Mam… swoje kanały…\nProszę, proszę! To doktorek dla kogoś szpieguje! No i dobrze, że mam profesjonalistę do pomocy. Bo moja wiedza pochodziła głównie z filmów. Właściwie, to logiczne, że ludzkość próbuje poznać sekret napędu umożliwiającego skoki przez podprzestrzeń. Każdy chciałby położyć łapy na tej technologii.\nPrzygotowałem wiadomość dla Ziemi. Dołożyłem starań, żeby ufoki nie mogły jej łatwo rozszyfrować. Moja babcia pochodziła z Kaukazu. Pokazała mi kiedyś alfabet gruziński – taki śmieszny, niemal bez prostych kresek, same pętelki, sprężynki i łuki. Niepodobny do żadnego innego. Jak się okazało, w pokładowej bibliotece mieli ogólnoziemską encyklopedię. Bez problemów znalazłem w niej cudaczne abecadło. Doszedłem do wniosku, że jeśli zapiszę wiadomość po polsku, ale używając gruzińskich liter, to żaden obcy się nie zorientuje. Musiałby znać obydwa, w końcu niezbyt popularne, języki. Aby dodatkowo utrudnić złamanie szyfru, zapisałem tekst fonetycznie, całkowicie lekceważąc ortografię. Przekaz ułożyłem dość krótki: „Konfederacja Transgalaktyczna praktykuje niewolnictwo. Myślcie, jak to zmienić i bądźcie czujni”.\nPotem wyszukałem w encyklopedii obraz o odpowiedniej tematyce. Wybrałem „Wolność wiodącą lud na barykady”, płótno Delacroix. Wyciąłem prostokącik z postacią kobiety, przerobiłem flagę Francji na biało-czerwoną i dodałem gruzińskie krzyżyki świętego Jerzego w lewym dolnym rogu. Adresat musi mieć jakąś podpowiedź, żeby odczytać przesłanie. Wyszedł raczej kiczowaty wizerunek, pewnie malarz miał więcej talentu niż ja. Na końcu otoczyłem obrazek przygotowanym wcześniej szlaczkiem ze sprężynkowatych literek.\nTuż przed odlotem na planetę poprosiłem Fenga o przesłanie grafiki. Obiecał, że plik trafi do ONZ.\nSam wszedłem na pokład promu.\nChwila mdlącej nieważkości po odłączeniu od statku, potem poczucie kierunków wróciło. Wprawdzie dół usadowił się za moimi plecami, jakbym leżał, a nie siedział w fotelu, ale mniejsza o szczegóły. Na monitorku pojawił się obraz wirującego frachtowca. Oglądałem go już kilka razy, ale wciąż zaskakiwał – z daleka dysk przypominał zabawkę. A przecież żyłem na nim od ponad roku, wraz z setkami różnych istot. I wcale nie odczuwałem ciasnoty. Po raz kolejny podziwiałem mądre zaplanowanie “Kosmicznego Behemota”. W najgrubszej części, tuż przy osi obrotu zbudowano ładownie – mrożonemu mięsu czy kryształom nie przeszkadzał brak grawitacji. Dalej upchnięto systemy podtrzymywania życia, z najróżniejszymi hodowlami hydroponicznymi, oczyszczalniami ścieków i recyklingiem wszystkiego, od powietrza poczynając, a na metalowych elementach maszyn kończąc. Na peryferiach mieściły się kajuty załogi; każdy wybierał sobie pomieszczenie w mniejszej lub większej odległości od krawędzi, w zależności od ciążenia na macierzystej planecie. Podobno mostek znajdował się w olbrzymiej windzie i kapitan mógł sobie dowolnie ustalać poziom.\nPo kilku minutach ktoś przełączył widok i na ekranie pojawiła się Syriusoida. Na jej powierzchni dominował kolor brunatno-czerwony, z nieregularnymi fioletowymi plamami. Całość wpędzała w przygnębiający nastrój, ale mogłem być uprzedzony. Z kilku planet, które miałem okazję obejrzeć, Ziemia wydawała się najpiękniejsza. Ciekawiło mnie, czy kiedykolwiek spotkam ładniejsze ciało niebieskie, czy też natura uwarunkowywała każdą istotę tak, aby rodzinny świat ceniła sobie ponad wszystko. Niezależnie od przyczyn, wspomnienie macierzystego globu czyniło Syriusza Szóstego jeszcze szkaradniejszym.\nWrażenie spotęgowało się, kiedy objęły mnie kleszcze ciążenia. Wydobycie się z fotela urosło do rangi osiągnięcia. Ostrzeżono mnie przed zabieraniem bagażu i teraz w pełni doceniałem mądre rady. I bez tego czułem się, jakbym dźwigał czterdziestokilogramowy plecak, a drobiazgi w kieszeniach ciążyły mi niemiłosiernie. Dobrze chociaż, że mieli tu atmosferę nadającą się do oddychania. Gdybym musiał nosić jeszcze kombinezon, to chyba, niezdolny do opuszczenia siedziska, wróciłbym na frachtowiec z pierwszym ładunkiem.\nPo przejściu wszystkich nudnych procedur obowiązujących kosmonautów po raz pierwszy stawiających stopę na planecie, powlokłem się na parking syriuszańskich odpowiedników taksówek, złapałem coś dostosowanego do kształtów humanoidów i, ledwie żywy ze zmęczenia, kazałem się zawieźć do najbliższego hotelu.\nNastępnego dnia wyruszyłem zdobywać informacje o niewolnictwie. Sił starczyło mi tylko na miasteczko otaczające lądowisko. Po pobycie na kilku globach mogłem już uchodzić za eksperta od przyportowej architektury. Zaczynałem nawet rozpoznawać budynki ewidentnie wzniesione przez i na potrzeby przedstawicieli co bardziej rozpowszechnionych ras.\nPod względem struktury, syriuszańska osada nie odbiegała zbytnio od innych skupisk ksenoistot: w najbliższym sąsiedztwie lądowiska mnóstwo sklepów z pamiątkami i lokalnymi smakołykami, knajp oraz burdeli, nieco dalej – hotele, wypożyczalnie rozmaitych pojazdów, biura turystyczne… Uroda budowli pozostawiała natomiast wiele do życzenia. Strzeliste na wszystkich innych światach konstrukcje, tutaj wydawały się przygarbione, zniechęcały zaburzonymi proporcjami. Większość obiektów straszyła brudnymi oknami i ubytkami w dekoracjach; tu odpadło kilka kolorowych płytek, tam zniszczona rzeźba pozostawiła brzydką lukę… Jako tako przedstawiały się jedynie gmachy tych gatunków, które wolały holograficzne zdobienia.\nBudynki autochtonów dominowały wyłącznie liczbą – przysadziste kopuły, które wyglądały, jakby zlepiono je z pecyn błota lub wręcz brudu, nie mogły równać się z architekturą preferowaną przez gości spoza Syriusza. Brak okien dodatkowo szpecił te szare pagórki. Do każdego domostwa prowadził tylko jeden, absurdalnie wąski, otwór. Ale zapewne nie przeszkadzało to mieszkańcom.\nOdniosłem wrażenie, że życie toczyło się tu bardziej leniwie niż w innych kosmoportowych miejscowościach, a tubylcy wydawali się bardziej posępni. Jeśli potrafiłem poprawnie określić samopoczucie totalnie obcej rasy – Syriuszanie przypominali olbrzymie ameby. Wprawdzie nigdy nie widziałem żadnych żywych pierwotniaków, ale musiały wyglądać podobnie – bezkształtne cielska przelewające się z miejsca na miejsce. Autochtoni komunikowali się za pośrednictwem dźwięków wydawanych przez specjalną membranę. Nie nosili ubrań, mogłem bez przeszkód podziwiać różne barwy ich zewnętrznych powłok. Dominowały szare i brązowe, ale niewykluczone, że mogli zmieniać kolory jak kameleony. Nigdzie nie dostrzegłem nadzorcy z batem, ale możliwe, że minąłem ich dziesiątki. Kto wie, może poganiacze odznaczali się na przykład żółtą skórą?\nPowolne spacerowanie po mieścinie wymagało ogromnego wysiłku. Musiałem siadać i odpoczywać co pół godziny. Początkowo wystarczało mi pięć minut przerwy, lecz czas niezbędny do regeneracji szybko się wydłużał. Kiedy po solidnym obiedzie wciąż nie czułem się zdolny do dalszej wędrówki, wezwałem taksówkę i pojechałem do hotelu. Leżąc, nie męczyłem się aż tak bardzo. Z radością odkryłem, że zanurzony w wodzie czuję się niemal komfortowo. Resztę popołudnia spędziłem w wannie.\nNastępnego ranka mój stan zdrowia raptownie się pogorszył. Spuchły mi dłonie i stopy, odczuwałem mdłości. Miałem zakwasy i bolały mnie chyba wszystkie używane wczoraj mięśnie oraz – nie wiedzieć, czemu – oczy. Nawet wzrok się popsuł i widziałem jak przez mgłę. Spanikowany, wezwałem obsługę hotelu i zażądałem sprowadzenia ksenolekarza. Orzekł, że to objawy zwiększonego ciążenia i doradził jak najszybszy powrót na statek. Jeszcze nigdy nie stosowałem się do zaleceń konowała tak skwapliwie.\n2. Alfa Jednorożca\nWkrótce po sromotnej ucieczce z Syriusoidy spotkałem się z Fengiem. Komputer medyczny zasugerował, że powinienem przez kilka dni unikać wysiłku i jak najwięcej leżeć, więc Amerykanin zjawił się w mojej kajucie. Bardzo mnie zaskoczył, bo praktycznie zrezygnował z konspiracji, nawet rozmawiał za pośrednictwem translatora, nie przejmując się ewentualnym sprawdzeniem pamięci urządzenia. Po moich naleganiach ustąpił odrobinę i obiecał, że nie będzie używał kluczowych słów. Wyjaśnił, iż władze Konfederacji wcale nie próbują zatajać informacji o ustrojach panujących na poszczególnych planetach, całkiem jakby nie dostrzegały powodów do ekscytacji. Ba! W wielu bibliotecznych pozycjach o temacie wspomina się mimochodem, jakby był oczywisty i niewart roztrząsania.\nDoktorka przede wszystkim interesowało, co udało mi się zaobserwować na powierzchni planety. Nie krył rozczarowania, że wyniki okazały się tak mizerne. Ciekawe, co on zdziałałby przy ciążeniu gniotącym niczym prasa hydrauliczna!\nW końcu rozmowa zeszła na spekulacje co do reakcji Ziemian na nasze odkrycie.\n– Myślisz, że wystąpimy z Konfederacji? – spytałem z nadzieją. – Cholera, w ogóle nie wiem, czy taka możliwość została przewidziana w traktacie akcesyjnym.\n– Jak to: nie wiesz?! – Aż wstał i zaczął nerwowo krążyć po kajucie. – Nie brałeś udziału w referendum czy nie zapoznałeś się z całym dokumentem?!\nOwszem, zagłosowałem, lecz nie przejmowałem się drobnym druczkiem. Zachłysnąłem się nowymi technologiami, nowymi produktami i możliwym rozwojem ludzkości. Zdaje się, że miliardy Ziemian postąpiły identycznie.\n– Nie pamiętam szczegółów – wybąkałem po długim milczeniu. – Tyle tego było…\n– O, mój Boże! Jak można zachowywać się tak nieodpowiedzialnie?!\n– Ty za to przestudiowałeś wszystko dokładnie, ale i tak o… o różnych ustrojach nie doczytałeś.\n– Na ten temat to w traktacie ani słówka nie napisali – warknął.\n– No dobrze, nie kłóćmy się. Mamy możliwość wystąpienia z Konfederacji czy nie?\n– Możliwość mamy, ale bardzo wątpię, żebyśmy z niej skorzystali…\n– Obawiam się, że gdybyśmy teraz zerwali stosunki gospodarcze z innymi rasami, to nastąpiłby straszliwy krach. W porównaniu z nim kryzys sprzed trzydziestu lat wyglądałby jak drobna korekta kursu na giełdach.\n– Ale dlaczego?!\n– Jestem fizykiem, a nie ekonomistą, ale chyba za bardzo uzależniliśmy się od kontaktów. Zastanów się, ilu ludzi wytwarza produkty na eksport, obsługuje ksenoturystów, prowadzi interesy z obcymi lub ma etaty w kosmoportach. Oni wszyscy straciliby pracę.\n– To się w głowie nie mieści!\n– Wobec tego może spróbuję inaczej. Skąd ty właściwie jesteś?\n– Z Polski – burknąłem.\n– To duży kraj?\n– Dość duży. No, trochę mniejszy niż Niemcy czy Rosja. Powiedzmy, że średni.\n– A czy produkujecie wszystko, czego potrzebujecie do życia? Samoloty, banany, łososie? Macie podstawowe surowce, z ropą naftową włącznie?\nZrozumiałem, o co mu chodziło. Pies lizał banany, ale bez ropy i gazu bylibyśmy w czarnej d… dziurze. Widział ktoś kiedyś samochód na węgiel?\n– Ale od naszego przystąpienia do Konfederacji minęły raptem trzy czy cztery lata – zaprotestowałem niemrawo. – Zdążyliśmy się tak mocno uzależnić od pozaziemskich produktów?\n– Przynajmniej raz na tydzień zamawiam w mesie jakąś potrawę z kuchni, której jeszcze nie próbowałem. Trafiają się paskudztwa, ale często dostaję naprawdę pyszne dania. Nie pamiętam, kiedy ostatnio jadłem zwykłego hamburgera z frytkami albo ryż i krewetki w pięciu smakach. A ty?\nNie dało się ukryć – żółtek mądrze gadał. Dawno nie prosiłem o schaboszczaka i trudno byłoby mi odzwyczaić się od doskonałego mulifeńskiego piwa czy pikantnych pteraczków po denebsku. O rozstaniu z translatorem, który zastąpił mi komórkę i komputer z Internetem, wolałem nawet nie myśleć. Gdyby się popsuł, czy którykolwiek człowiek potrafiłby go zreperować? A przecież to tylko żarcie i nieistotne gadżety… Co z medycyną? I setkami innych technologii ułatwiających Homo sapiens życie na każdym kroku?\n– No dobrze, trochę racji masz. Ale nie wierzę, że z powodu kasy i smacznego żarcia będziemy bratać się z krwiopijcami i handlarzami żywym towarem… To ohydne!\n– Taaak? A dlaczego nie zrezygnowałeś z tej pracy, nie zostałeś na Syriuszu Szóstym, żeby poczekać na najbliższy transport w stronę Ziemi? Tylko z powodu zdrowia? Taka szansa więcej się nie powtórzy, aż do końca rejsu już nie będziemy tak blisko domu.\nCholera, znowu miał rację. Nie mogłem rzucić w diabły roboty na „Kosmicznym Behemocie”, bo nie stać by mnie było na opłacenie biletu do domu, od którego znalazłem się tak daleko, że nawet nie potrafiłbym znaleźć Słońca bez pomocy translatora. Czyli ja sam, z pełną świadomością niecnych praktyk Konfederacji, sprzedawałem jej własny czas, zapominając o sumieniu i szczytnych ideałach. Kurwiłem się, jeśli nazwać rzecz po imieniu. Czego więc oczekiwałem od pozostałych ludzi?\nNastępny przystanek na naszej drodze przez Galaktykę stanowiła Alfa Jednorożca, gwiazda tak mało znacząca dla Ziemian, że nie doczekała się nawet uczciwej nazwy i astronomom znana była jako α Mon. A dla mieszkańców tego systemu stanowiła źródło wszelkiej energii i środek układu planetarnego. Raczej bogatego i wysoko rozwiniętego układu, wypadało dodać. Jak poinformowała nas biblioteka, Alfajednorożcanie wyewoluowali na drugim globie, ale terraformowali – jeśli to właściwe słowo na przekształcenie niemal całej powierzchni w bagna – i skolonizowali dwa kolejne.\nKu mojemu cichemu ubolewaniu, przedstawiciele rasy w niczym nie przypominali jednorożców. A szkoda. Dopiero bym się śmiał! Mieli po sześć płetwiastych odnóży; na czterech dolnych, czy też tylnych, chodzili, a dwóch pozostałych używali do chwytania. Wyglądali jak karaluchy z domieszką krwi centaurów i zamiast rogu każdy miał parę czułków.\nNa wszystkich trzech zamieszkanych światach panował ustrój zbliżony do naszej monarchii. „Kosmiczny Behemot” miał pozostawić towary i pobrać nowe ładunki na piątej, najbardziej zewnętrznej ze skolonizowanych planet układu. Sami nie zamierzaliśmy lądować na tym globie – mnie, po wizycie na Syriusoidzie, urlop już nie przysługiwał, a Feng jakoś nie pchał się do brodzenia po moczarach. A może chciał zachować prawo do zejścia na ląd na następną stację w naszej podróży albo miał jeszcze inne powody? Nie wiedziałem, nie wyjaśnił mi swojej decyzji. Jakkolwiek by było, Alfajednorożcanie należeli sami do siebie i nie spodziewaliśmy się, że możemy tu zdobyć informacje na temat niewolnictwa.\nKiedy wyszliśmy z podprzestrzeni, Feng wysłał na Ziemię kolejny komunikat z najnowszymi wieściami. Miał dotrzeć do ludzkości już za niecałe półtora wieku. Nie mogłem być tego pewien, ale miałem nadzieję, że jednak wrócę tam wcześniej i wszystko opowiem osobiście. Jeszcze tylko niecałe cztery lata kontraktu i, zatoczywszy kosmiczne kółko po naszej części Drogi Mlecznej, znowu wylądujemy na Błękitnej Planecie. Od odkrycia niewolnictwa, zacząłem więcej o niej myśleć i straszliwie tęsknić. A na razie, wciąż krążąc po orbicie Alfy Piątej, przygotowywaliśmy się z Amerykaninem do następnego przystanku w podróży.\nNa Procjonie Ósmym mieszkały istoty nie posiadające praw do decydowania o własnym losie. I bardzo chciałem to zmienić.\n– Nie wygłupiaj się, Feng! Musimy tam zorganizować powstanie. Przecież to niehumanitarne!\n– I dziwnym zbiegiem okoliczności ani niewolnicy, ani ich właściciele wcale do humanoidów nie należą. Posłuchaj mnie, Joe. Wiedza w naszych głowach jest cenniejsza niż wszystko inne, łącznie z naszym życiem. Ale rzeczonego życia zobowiązani jesteśmy strzec. Po prostu musimy zachować nasze mózgi w nienaruszonym stanie. Zdrowe zarówno pod względem psychicznym, jak i fizycznym. Nie mamy prawa ryzykować urazu głowy podczas jakiejś głupiej wojenki.\nTchórzliwy dupek! I nawet nie można mu nawymyślać, że jego przodkowie posiadali plantacje bawełny czy tam trzciny cukrowej i batem zaganiali czarnoskórą siłę roboczą do uprawy. Ten przywilej biali zarezerwowali dla siebie.\n– Przyznaj się, masz stracha.\n– Nie mam stracha. Mam obowiązek. Wobec Stanów Zjednoczonych i ludzkości.\nNajpierw w stosunku do Ameryki, a dopiero potem reszty świata? Bardzo ciekawe. Najwyraźniej mój towarzysz czuł się bardziej jankesem niż człowiekiem.\n– Nasze wiadomości prędzej czy później dotrą do adresatów. A w tym czasie miliardy inteligentnych istot cierpią w niewoli!\n– To prawda, wysyłamy przekazy z każdego odwiedzanego świata, ale to my, ty i ja, powinniśmy dotrzeć na Ziemię pierwsi. Komunikaty to tylko polisa ubezpieczeniowa. I, tak samo jak polisa, nie zastąpią prawdziwej, żywej i myślącej, istoty. Pieniądze nie przywrócą dzieciom ojca.\nCholerny jankes. Ja mu o łamaniu praw człowieka czy tam innych inteligentnych istot, a on mi o szmalu i sprzedawaniu ubezpieczeń.\n– Nie mam dzieci!\n– A ja mam. Dwoje.\nCzemu w takim razie podjął tę pracę? To nie był najlepszy moment na pytanie. Ja sam zdecydowałem się głównie dlatego, że akurat rzuciła mnie dziewczyna. Kiedy do mojego świata dotarła wiadomość, że nadlatujący statek potrzebuje sprzątacza i mechanika, bo jeden członek załogi zmarł, a drugi nie wrócił na pokład we właściwym czasie, oderwanie się od rodzinnej planety i wszystkich związanych z nią problemów wydawało się wspaniałym pomysłem. Bez wahania zgłosiłem swoją kandydaturę i zostałem poproszony o podpisanie kontraktu na nieco ponad pięć lat, co z ochotą uczyniłem. Tym szybciej, że oprócz ukojenia uczuć oferowali interesujący pakiet socjalny i nieziemski szmal. A wszystko to w zamian za niezbyt ciężką pracę – właściwie całą brudną robotę odwalał robot sprzątający, a ja tylko wydawałem komendy i ruszałem kontrolkami, jak chłopczyk bawiący się zdalnie sterowanym samochodzikiem. Moja decyzja zawierała jeszcze odrobineczkę zemsty – a niech ta idiotka żałuje swoich pochopnych słów.\n– No dobrze. Ja polecę na Procjonidę, a ty rób, jak uważasz.\nMieliśmy mnóstwo czasu na opracowanie planów. Kiedy Alfa Jednorożca stała się światełkiem niewiele większym od innych gwiazd, a my osiągnęliśmy prędkość wystarczającą do skoku w podprzestrzeń, nasze działania zostały już z grubsza przemyślane.\nJa miałem wylądować na Procjonie Ósmym, skontaktować się z niewolnikami i tak podkręcić nastroje, żeby wzniecić powstanie, a Feng na pokładzie frachtowca powinien lekko uszkodzić silniki podprzestrzenne, aby dać mi jak najwięcej czasu na działanie. Fizyk jeszcze nie zrozumiał zasady działania napędu na tyle, żeby potrafił skonstruować podobne urządzenia, ale osiągnął już poziom wiedzy umożliwiający sabotaż analogiczny do osłodzenia paliwa w samochodzie. Nawet zaczął mi tłumaczyć, co zamierza popsuć, ale niewiele zrozumiałem – fizyka jeszcze trudniejsza od kwantowej to problem nie na moją głowę.\nA wrócić na frachtowiec bezwzględnie musiałem – atmosfera Procjona Ósmego składała się głównie z wodoru, dwutlenku węgla i pary wodnej. Razem ze mną na powierzchnię miał polecieć ogromny baniak z tlenem, który powinien mi wystarczyć na sześć dób. Siedem, jeśli dużo bym spał i unikał wysiłku oraz silnych emocji. Jeszcze trochę życiodajnego gazu mogłem dokupić w kosmoporcie, lecz głupio byłoby liczyć na to, że na prymitywnym świecie mają nieograniczone zapasy egzotycznych mieszanek oddechowych. Mogłem trochę powalczyć „za wolność naszą i waszą”, ale wolałem przy tym nie umierać.\nCieszyłem się, że przynajmniej ciążenie przypominało ziemskie i nie groziła mi powtórka cyrku z Syriusoidy.\nDoba trwała prawie trzydzieści ziemskich godzin. Trochę długo, ale powinienem wytrzymać. W końcu do około dwudziestosześciogodzinnego cyklu na pokładzie jakoś zdołałem się przyzwyczaić.\nZbliżaliśmy się do niewolniczej planety. Feng zdążył już opowiedzieć mi wszystko, co wygrzebał w bibliotece na temat świata, który powoli stawał się coraz większą plamką na monitorach pokładu widokowego. Nigdy nie wyewoluowała tam inteligencja. Siła robocza została sprowadzona z układu Ascelli. Zdaje się, że wybrano rasę, która nie tylko mogła przeżyć w beztlenowej atmosferze, ale wręcz potrzebowała wodoru i dwutlenku węgla do normalnych procesów metabolicznych.\nW końcu nadeszła pora, aby założyć skafander i pożegnać się z Amerykaninem. Przy rozstaniu nie potrafiliśmy do końca ukryć emocji. Miałem szczery zamiar przeżyć, ale… Obydwaj zdawaliśmy sobie sprawę, że mogę nie wrócić. Kiedy fizykowi zaczęły podejrzanie błyszczeć oczy, odwróciłem się i pomaszerowałem na prom. Bohaterom nie wolno rozklejać się przed walką, a dłużej już bym nie wytrzymał.\nAscellanie wyglądali jak… Miałem olbrzymie trudności z dobraniem ziemskiego odpowiednika. Trzymetrowa dżdżownica składająca się z lekko spłaszczonych kulek zamiast pierścieni? Niby tak, tylko że niektóre segmenty różniły się od pozostałych wianuszkiem różnorodnych wypustek. Jeśli tubylec potrzebował ręki, formował pętelkę z uprzywilejowanym modułem na końcu. I już mógł chwytać przedmioty, przysysać się do nich, dźgać…\nMieszkańcy planety przemieszczali się niczym gąsienice: najpierw wędrowała tylna część, unosząc środkową, a potem przesuwał się przód, aż do pełnego wyprostu. Zauważyłem, że, podobnie jak Syriuszanie, nie nosili ubrań. Tylko niektórzy zostali zaopatrzeni w elastyczne opaski, na których zawieszali różne przedmioty. Może nagość stanowiła znak rozpoznawczy niewolników? Bo każde gołe stworzenie czuje się bardziej bezbronne? Bo mniej zachodu, jeśli chce się wychłostać nieposłusznego osobnika? Bo tak taniej i kogo obchodzi, co na ten temat sądzi posiadany przedmiot?\nNa pierwszym pierścieniu mieścił się otwór gębowy, a otaczały go wyrostki całkiem podobne to tych, które pełniły funkcję palców, tylko dłuższe, cieńsze i bardziej giętkie. Jak dowiedziałem się przed wylądowaniem na planecie, ruchy wypustek na przednim segmencie służyły Ascellanom jako główne narzędzie komunikacji. Wykorzystywali również zapach; za jego pośrednictwem przekazywali emocje. Nie widziałem żadnych oczu, ale musieli mieć jakiś narząd wzroku, aby móc obserwować tańczące witki partnera.\nCiekawiło mnie, jak translator poradzi sobie z takim dziwacznym językiem. Jak się szybko okazało – bez problemów. Urządzenie poleciło mi, abym zwrócił w stronę rozmówcy ekranik, na którym zwykle oglądałem filmy, i wyświetlało odpowiednie obrazy. Kto wie, może nawet wonie potrafiło emitować. W kulistym hełmie na głowie w żaden sposób nie mogłem tego sprawdzić.\nWyszedłem z kosmoportu. Miasteczko sprawiało jeszcze bardziej przygnębiające wrażenie, niż to na Syriusoidzie. Atmosfera zabójcza dla większości ras, autochtoniczna flora sprowadzała się do czegoś przypominającego mech, fauna nie istniała, architektura dżdżownicokształtnych stworzeń nie prezentowała się ciekawie, jeszcze nigdy nie słyszałem, żeby ktoś interesował się kulturą niewolników… To miejsce raczej nie miało szans na zostanie znanym kurortem przyciągającym miliony turystów.\nNie marnując czasu i tlenu, powędrowałem na poszukiwanie biura podróży. Nawet bez wskazówek podręcznego komputerka zagadka nie należałaby do trudnych – tylko budynki przeznaczone dla ksenoistot przekraczały metr wysokości. I w zasięgu wzroku nie miałem wielu tych „drapaczy chmur”.\nNa mój widok „dżdżownica” pracująca w biurze podniosła górne segmenty i zaczęła wymachiwać wyrostkami.\n– Witamy! Czym możemy panu służyć? – przetłumaczyło moje niezastąpione urządzenie.\n– Chciałbym pozwiedzać okolice. Interesuje mnie życie codzienne Ascellan.\n– Możemy zaoferować wycieczkę do starej kopalni, w której główne korytarze zostały dostosowane do potrzeb istot pana typu. Jest pan humanoidem, prawda?\n– Tak, pochodzę z Ziemi. Wolałbym coś dającego więcej możliwości rozmów z przedstawicielami pańskiej rasy niż zwiedzanie muzeum.\n– Ma pan niezwykłe szczęście! Pojutrze na pobliskich farmach odbędzie się święto siewu.\nWcale nie byłem przekonany o własnym farcie. Wiosna słabo nadawała się na powstanie. Ktoś musiał zadbać o żarcie, a zdaje się, że praca rolnika nie należała do lekkich i pozostawiających mnóstwo wolnego czasu. Przynajmniej myśmy swoje zrywy narodowowyzwoleńcze organizowali raczej w listopadzie albo styczniu. No trudno, nie mogłem czekać do zimy, pory deszczowej, czy co tu uchodzi za okres niesprzyjający uprawom.\n– O, właśnie coś takiego by mnie interesowało.\n– Czy ma pan jakieś preferencje co do farmy?\n– Nie. Albo chwileczkę, niech będzie największa.\n– W porządku. Już robię rezerwację. – „Dżdżownica” wiła się jak pijany wąż, a jej wypustki stukały w dwie klawiatury jednocześnie. – Na miejsce zawiezie pana nasz pracownik, który później zostanie pańskim przewodnikiem i opiekunem. Jakiej mieszanki oddechowej pan potrzebuje?\nOdpowiedziałem jeszcze na mnóstwo pytań dotyczących ludzkiej fizjologii, podpisałem oświadczenie, że udaję się na farmę z własnej woli i na własną odpowiedzialność, za dodatkową opłatą wynająłem pojazd, w którym mógłbym zdjąć skafander. W końcu umówiliśmy się, że rankiem, za jakieś dwanaście ziemskich godzin, wehikuł z kierowcą będzie na mnie czekał przed biurem.\nZgodnie z radą rozmówcy poszedłem do hotelu, aby wyspać się we względnie komfortowych warunkach.\nPojazd okazał się całkiem wygodny. Mój hermetyczny przedział od kierowcy oddzielała szybka. Zawiesiłem translator na specjalnym haczyku i mogłem konwersować z szoferem. Ascellanin twierdził, że rozmowa wcale nie przeszkadza mu w prowadzeniu. Jechaliśmy dość długo i zdążyłem dowiedzieć się ciekawych rzeczy. Harowali wszyscy dorośli mieszkańcy planety. A że w świetle prawa za dojrzałych uważano ich po trzech latach od przyjścia na świat, praktycznie każdy miał zajęcie. Stosunkowo lekkie, nie wymagające szczególnych kwalifikacji, prace wykonywała młodzież. Niezbyt obciążające fizycznie, lecz wymagające pewnego doświadczenia… Hmmm, jakoś nie mogłem się zdobyć na nazywanie przedstawicielek innych ras kobietami. Nawet jeśli wyglądały całkiem przyjemnie. A określenie „samica” wydawało mi się obraźliwe, szczególnie w kontekście niewolników. Postanowiłem, że ascellańskie płcie będę nazywał „silną” i „słabą”. Wyszło na jaw, że dotychczas miałem do czynienia tylko z tymi drugimi osobnikami. Silni zasuwali w kopalniach.\nZ powodu rozdzielenia, pobzykać sobie mogli tylko od święta, kiedy to na jeden dzień przestawano wydobywać surowce. Co za upodlenie! Nawet tak intymnych decyzji nie pozostawiono żywym przedmiotom!\nW ramach agitacji opowiedziałem przewodniczce o zwyczajach panujących na Ziemi. Trudno powiedzieć, czy przypadły jej do gustu, czy też jej uprzejme słowa wynikały wyłącznie ze strachu przed karą. Miałem nadzieję, że przynajmniej zacznie myśleć o wolności. To pierwszy krok do jej uzyskania.\nPrzyjechaliśmy na farmę koło południa. W pełnym słońcu mogłem dokładnie obejrzeć nędzę budynków otaczających brudny dziedziniec. Jeszcze niższe i mniejsze niż w miasteczku portowym, w kolorach okolicznego błota, czyli nieciekawych brązów i szarości. Gdyby rosły tu jakiekolwiek rośliny z gałązkami, robotnice pewnie mieszkałyby w szałasach z patyków. Żadnych ozdób, tylko najprostsze konstrukcje, naprędce sklecone z suszonych na słońcu cegiełek. Ani odrobiny wysiłku nie włożono w dekorowanie tych… czworaków. Tylko i wyłącznie ponura funkcjonalność. Nie mogłem wejść do środka, ale byłem przekonany, że wewnątrz chatynek roiło się od pasożytów. I z pewnością śmierdziało na potęgę. Czasami cieszyłem się, że skafander izolował mnie od zapachów.\nNazajutrz miało nadejść święto, ale nie dostrzegałem żadnej radosnej krzątaniny. Słabe pełzały po okolicy, pielęgnując te swoje mchy i porosty. Nudna robota, tym gorsza, że przymusowa.\nPo nocy spędzonej w pojeździe i solidnym śniadaniu nastrój mi się poprawił. Ascellanom chyba też. Pojawili się silni – osobniki co najmniej czterometrowe. Kiedy spałem, ktoś postawił na dziedzińcu kilka olbrzymich, płaskich mis. Wypełniono je różnymi płynami. Dookoła każdej leżeli tubylcy i leniwie popijali zawartość albo gawędzili. Byli tak wyczerpani, że nawet nie mieli siły na tańce i zabawę! Ciekawiło mnie, czy silni i słabe wypoczywają razem, ale ciała stanowiły tak dokładnie splątaną masę, że nie mogłem ocenić ich długości.\nPróbowałem zagadnąć kilku osobników, ale rozmowy się nie kleiły. Znudzony, kręciłem się po farmie bez celu. Nawet moja przewodniczka gdzieś się zapodziała.\nW południe podano posiłek. Nie miałem pojęcia, co takiego zaserwowano, ale wszyscy wpychali sobie potrawy do otworów gębowych z dużym entuzjazmem. Moja opiekunka, która wróciła na obiad, twierdziła, że jeszcze nigdy nie jadła tak pysznego jakiegoś-tam-mchu. Ja również zajrzałem na chwilę do wehikułu i przekąsiłem jakiś paskudny koncentrat.\nPóźniej wreszcie zaczęły się tańce. Najpierw wszyscy powędrowali za budynki gospodarcze i rozłożyli się wygodnie przed niewielkim wzgórzem. Wkrótce na jego nienaturalnie równe zbocze wpełzły dziesiątki, jeśli nie setki, Ascellan i zaczęły wić się, tworząc skomplikowane układy. Zapewne oglądałem przedstawienie zbliżone do baletu. Nawet przyjemnie to wyglądało, takie figury geometryczne płynnie przechodzące jedne w drugie. Jeśli pląsy zawierały jakieś przesłanie, do mnie ono nie dotarło.\nKiedy nastąpił zmierzch, przeszliśmy z powrotem na dziedziniec, na którym zapłonęły lampiony dające nieco światła i ciepła. Spodziewałem się tłoku, jak wcześniej przy misach, ale nic takiego nie miało miejsca. Szybko odkryłem przyczynę: korzystając z ciemności, niby-dżdżownice dobierały się w pary i rozpełzały po zakamarkach na malutkie bara-bara. Początkowo dziwiło mnie, że nie krępują się obecnością innych, ale zaraz uświadomiłem sobie, że dla kogoś, kto prawie nigdy nie podnosi górnego segmentu wyżej niż na pół metra, splecione ciała pozostają niewidoczne. Poczułem się jak podglądacz i czym prędzej skoncentrowałem się na podburzaniu tych silnych, którzy zostali w kręgach światła.\n– Pracujesz w kopalni, prawda?\nZagadnięty zwrócił pierścień z otworem gębowym w moją stronę.\n– Jasne. Przecież jestem mężczyzną, nie?\n– No tak, to było głupie pytanie. Przepraszam.\n– Nie ma sprawy, Ziemianinie. Pierwszy raz na Procjonidzie?\n– Pierwszy. Chętnie dowiedziałbym się więcej o tej planecie. Co wydobywacie w waszej kopalni?\n– Tutaj wygrzebuje się tylko jeden minerał: procjonit.\n– Nigdy o nim nie słyszałem. Do czego służy?\n– Do produkcji maszyn. W twoim komputerku też jest kawałek. Można powiedzieć, że to urządzenie już tu kiedyś było.\n„Zapach sygnalizujący rozbawienie” – poinformował obgadywany translator po przetłumaczeniu porcji energicznych wymachów wypustkami.\nJasna cholera! Mój zapach z całą pewnością nie sygnalizował rozbawienia. Jak to?! Od grubo ponad roku posługuję się ustrojstwem zbudowanym na krwi i pocie niewolników? To robiło ze mnie podłego wyzyskiwacza! I jak powinienem postąpić w takiej sytuacji? Ze wstrętem wyrzucić urządzenie? Bez niego nie dotrę na statek, tylko uduszę się, otoczony zdenerwowanymi Ascellanami. Wywalić na frachtowcu? Wtedy nawet nie zrozumiem, gdy szef zmiany będzie mi tłumaczył, że na pokładzie zielonym rozlało się jakieś śmierdzące paskudztwo i trzeba je natychmiast sprzątnąć. Problem nie tylko z obcymi – z Ziemianinem Li również o wiele wygodniej komunikowało się za pośrednictwem komputerka. W Kosmosie nagle nie nauczę się świetnie mówić po angielsku, bo i od kogo? Feng ma swoją robotę, ja swoją. Do tego doszła walka o zniesienie niewolnictwa. Nawet nie ma kiedy pozakuwać słówek. Co mam robić?\nW końcu zdecydowałem, że na razie będę wykorzystywał translator w szlachetnym celu, a później się zastanowię.\nW międzyczasie mój rozmówca dokądś odpełzł. Znalazłem następnego:\n– Możesz mi opowiedzieć, jak wygląda praca w kopalni?\n– Zwyczajnie. Schodzimy pod ziemię i szukamy skupisk procjonitu.\n– To musi być bardzo ciężka robota.\n– Raczej niebezpieczna.\nNo pewnie. Kto by się przejmował śmiercią grupy niewolników? Kupi się nowych i po bólu.\n– Rozumiem. Pewnie często dochodzi do eksplozji.\n– Jakich eksplozji?\n– No, wybuchów. Gaz się zapala, ogień gwałtownie się rozprzestrzenia, parząc i rozrywając wszystkich w pobliżu…\n– W kopalniach nie ma nic podobnego.\nNiedobrze, bardzo liczyłem na jakiś plastik czy inny trotyl przy powstaniu. Nie myślisz, Ziutek, w ogóle nie myślisz. Przecież tu nie ma wolnego tlenu! W czym niby tutejszy proch miałby się spalić? W dwutlenku węgla? Taaak, jasne.\n– To skąd bierze się niebezpieczeństwo?\n– Czasami, kiedy za bardzo zryjemy jakiś obszar, skała wyżej zawala się na nas. – No tak, bo przecież żal kasy na doświadczonego inżyniera górnika, który potrafiłby wytyczyć bezpieczne korytarze.\n– Jak wobec tego wysadzacie ściany?\n– Nijak nie wysadzamy. Nie rozumiem cię.\n– A w jaki sposób wydobywacie procjonit?\n– Po prostu znajdujemy żyłę i zjadamy ją razem z kamieniami dookoła.\nO rany! Zamurowało mnie. Oni nie tylko wyglądają jak dżdżownice. Jednak ewolucja jest uparta. Tyle lat świetlnych od Ziemi, a te same sztuczki wykombinowała.\nKolejny rozmówca rozpłynął się w mroku, wykorzystując moje oszołomienie. Przespacerowałem się do innego lampionu w poszukiwaniu nowego „języka”.\n– Nie myślałeś kiedyś o tym, żeby rzucić robotę w kopalni?\n– Co ty wygadujesz, Ziemianinie? Muszę schodzić pod ziemię.\n– A dlaczego musisz?\n– Bo jestem mężczyzną.\nTak to my nie mieliśmy szans na porozumienie…\n– A co się stanie, jeśli przestaniesz? – dopytywałem się.\nNo, ostro tutaj karzą strajki!\n– Ktoś cię zabije?\n– Nie. Umrę z głodu. Ty nic o nas nie wiesz?\n– Prawie nic. Jestem tu pierwszy raz i nigdy wcześniej nie spotkałem Ascellanina. Opowiedz mi o waszej rasie.\n– Kobietom od biedy wystarczy papka roślinna, ale mężczyźni potrzebują dodatkowych minerałów do życia. Zjadamy piach i drobne kamyki, a organizm zabiera sobie, co mu potrzeba.\n– A co z procjonitem?\n– Nie trawimy go. Wychodzi nienaruszony. Ale skały w pobliżu złóż zwykle są bardzo smaczne.\nCoraz lepiej. Mój ulubiony aparat powstał nie tyle z potu i krwi niewolników, co z gówna przerośniętych glist. Po prostu pięknie! Co gorsza, jeśli to prawda – a nie widziałem powodu, dla którego Ascellanin miałby mnie okłamywać – to silni nie mogli przestać pracować w kopalniach. Ale nie traciłem nadziei, że uda mi się ich podburzyć chociaż odrobinę.\nSkoro na silniejszą płeć nie mogłem liczyć, spróbowałem pertraktacji ze słabszą:\n– Czy nie przeszkadza wam, że nie rządzicie na tej planecie? – zagadnąłem najbliższą trzymetrową „dżdżownicę”.\n– Przecież to my podejmujemy wszystkie decyzje. Nie rozumiem cię, Ziemianinie.\n– Ale Procjonida nie należy do was!\n– Do ciebie też nie. Czy nie możesz przez to po niej chodzić?\n– Mogę, ale ja jestem tylko turystą. Teraz zwiedzam, niedługo wrócę na statek.\n– A statek należy do ciebie?\nTu mnie miała. Nie wiedziałem, co odpowiedzieć, milczałem więc. Ona odpełzła, a ja wciąż się zastanawiałem, na czym właściwie polega różnica między niewolnikiem a pracownikiem na etacie, między Ascellanką a mną. Obydwoje nie mogliśmy rzucić naszej pracy. Tylko że ona znajdowała się wśród przyjaciół i rodziny. Cóż z tego, że jej mąż – jeśli w ogóle zawierali małżeństwa – pracował w kopalni? Mnie od najbliższej kobiety mojej rasy dzieliły lata świetlne. Że umowa gwarantowała mi brak chłosty i lepszy socjal? To jedynie mało istotne różnice w natężeniu kar i nagród.\n– Czy nie denerwuje cię, że zostałaś sprowadzona na Procjona Ósmego bez twojej zgody?\n– Nie zostałam ściągnięta na siłę. Tu przyszłam na świat.\nNo tak, w sumie racja – lepiej przetransportować grupkę niewolników i stworzyć im na tyle dobre warunki, żeby się rozmnażali, niż co pokolenie opłacać przewóz kolejnej partii.\n– A twoi przodkowie? Czy decyzja należała do nich?\n– Nie wiem. Nie znałam ich. Mieszkamy na Procjonidzie od bardzo dawna.\n– A gdyby ktoś postanowił przetransportować cię na inną planetę, byłabyś zadowolona?\n– Pewnie tak. Tutaj żyje się dość ciężko.\n– Co sprawia, że jest tak źle?\n– Trudno oddychać w tutejszej atmosferze, za dużo pary wodnej. Podobno na Ascelli panują korzystniejsze proporcje. Poza tym ciągle brakuje nam jedzenia – mech spożywczy słabo rośnie.\n– A właściciele globu, ci, którzy przywieźli tu Ascellan, nie mogliby wam pomóc?\n– Przecież pomagają; dostarczają nam specjalne nawozy. Bez tego pomarlibyśmy z głodu.\nNo nie! Poczułem się, jakbym próbował rozbić głową ścianę. Wyzyskiwacze dobrzy, bo karmią swoich niewolników. Szlachetniejszych istot ze świecą szukać po całej Drodze Mlecznej! Ręce mi opadły. Ależ właściciele wyprali Ascellanom mózgi! Czy co tam im służyło do myślenia…\nOdszedłem na dłuższą chwilę do pojazdu, aby ponownie zastanowić się nad organizacją rebelii.\nKiedy wróciłem do świętujących, trwały już kolejne popisy taneczne. Tym razem nie zespołowe, tylko solowe. Wygaszono lampiony, a kilkoro Ascellan założyło fosforyzujące opaski i wyginało się w ciemnościach, tworząc malownicze, trójwymiarowe powidoki. Musiałem przyznać, że życie niewolników nie było pozbawione pewnych form sztuki. Układy choreograficzne wyglądały na starannie dopracowane i wielokrotnie przećwiczone. Widać ciężka praca pozostawiała choć trochę czasu na rozrywkę.\nPo jakiejś półgodzinie ponownie włączono lampiony i podano wieczorny posiłek, a ja podjąłem przerwaną agitację.\n– Procjonit to bardzo rzadki minerał, prawda?\n– O tak! Dotychczas znaleziono go tylko tutaj.\n– Gdybyście to, co wydobywacie, sprzedawali na wolnym rynku, pewnie otrzymywalibyście mnóstwo energokredytów za każdą grudkę.\n– Ale przecież sprzedajemy! Dostajemy w zamian nawozy i jeszcze inne rzeczy.\n– Nawozy są tanie, można je wytwarzać na co drugim satelicie! A procjonit to bezcenny unikat! Wart kupę szmalu!\n– Nie najemy się energokredytami, gdy mech przestanie rosnąć. Potrzebujemy nawozów.\n– Gdybyście dostawali rynkową cenę za urobek, moglibyście kupić sobie tyle nawozów, żeby pokryć całą powierzchnię Procjona Ósmego. Metrową warstwą!\n– Metr to za dużo. Sypie się tylko odrobinę na każdą kępę.\n– No to wydobywalibyście i sprzedawali tylko trochę procjonitu. Pomyśl tylko, ile wolnego czasu byście mieli. Święto co drugi dzień albo jeszcze częściej!\n– Nie możemy wydobywać mniej.\nTo ascellańskie bezwarunkowe pogodzenie się z własnym losem doprowadzało mnie do pasji. No przecież nie mogłem sam jeden podbijać Konfederacji za nich!\n– Dlaczego nie?\n– Bo jak dostarczymy za mało, to nie dostaniemy chuspa.\n– Co to jest chuspa?\n– Chuspa to chuspa.\nNo to wszystko mi wytłumaczyła. Próbowałem wydłubać jakieś informacje z translatora, ale uzyskałem wyłącznie naukowy bełkot, z którego nic nie wynikało. Dowiedziałem się tylko, że to jakaś substancja o bardzo złożonej budowie chemicznej.\nNigdy nawet nie podejrzewałem, że agitacja polityczna to robota znacznie trudniejsza niż sprzątanie.\nZacząłem krążyć wśród „dżdżownic”, wypytując o tajemnicze chuspa.\nW końcu znalazłem kogoś jako tako zorientowanego. Wyjaśnił mi, że chuspa wytwarzają bogowie i, za pośrednictwem właścicieli, zsyłają Ascellanom. Substancja ułatwiała oddychanie. Jak się okazało, paskudna atmosfera Procjonidy nawet niewolnikom nie sprzyjała. Bez wspomagającego narkotyku albo podusiliby się, próbując zdobyć jedzenie, albo pomarli z głodu, leżąc i całą energię poświęcając na oddychanie. Cholerne chuspa umożliwiało niby-dżdżownicom przeżycie na niegościnnym globie, poprawiało samopoczucie, a na dobitkę, zmniejszało apetyt na trudną w hodowli żywność pochodzenia roślinnego. Taki miły bonusik dla właścicieli, dodatkowo tnący koszty eksploatacji.\nNie pamiętałem, która rasa posiadała układ Procjona, ale doszedłem do wniosku, że wyjątkowe z nich skurwiele. Schemat wymyślili naprawdę diabelski! Jeśli niewolnicy nie zdobędą wystarczająco dużo minerału na haracz, to nie dostaną narkotyku, od którego zostali uzależnieni. No jak w takich okolicznościach miałem zorganizować bunt? Kto pójdzie do ataku, wiedząc, że szarża nie tylko okaże się samobójcza, ale bezapelacyjnie doprowadzi do śmierci wszystkich krewnych, kolegów i nieznajomych, aż do najmłodszego niemowlaka?\nCo gorsza, najprawdopodobniej „Kosmiczny Behemot” przywiózł kolejną porcję chuspa. Kto wie, może nawet sam odkurzałem kontener z substancją służącą do utrzymywania w pokornym poddaństwie? Stałem się współwinny zbrodni zniewolenia! A może niejednokrotnie na dodatek? Przecież to nie pierwsza ciemiężona planeta, z którą prowadziliśmy handel! Pewnie na każdej funkcjonował równie podły system, jakiś przemyślany do ostatniego szczegółu sposobik na zapewnienie sobie współpracy.\nChciało mi się kląć, wrzeszczeć i płakać. Aż nie wiedziałem, co bardziej i co najpierw.\nPo dłuższym namyśle, zdecydowałem się na subtelniejszą formę podburzania. Zacząłem opowiadać wszystkim chętnym Ascellanom treść „Konrada Wallenroda”. Niestety, ograniczony jankes nie wpadł na to, żeby umieścić w bibliotece frachtowca literaturę inną niż anglojęzyczna i skazany byłem na te nędzne resztki dzieła, które zapamiętałem ze szkoły. No trudno. Miałem nadzieję, że ziarno zasiewane podczas tej świątecznej nocy, wyda kiedyś piękne owoce, które utkwią w gardle wyzyskiwaczy.\nPrzed zaśnięciem wysłałem Fengowi ustaloną wcześniej wiadomość. Komunikat, na pozór zdawkowy, naprawdę oznaczał, że nie ma potrzeby sabotowania silników. Zamierzałem jak najszybciej opuścić planetę, która tak brutalnie zniweczyła moje plany.\nAmerykanin podszedł ze zrozumieniem do porażki. „Nie martw się, Joe” powtarzał mi w kółko. Mówił, że teraz musimy skoncentrować się na dowiezieniu naszych mózgów całych i zdrowych na Ziemię. Planował, że na forum ONZ opowiemy o okropnych praktykach Konfederacji… Roztaczał wizje, jak to ludzkość weźmie się do zwalczania niewolnictwa. Pocieszał, że moja historia o Wallenrodzie to cudowny pomysł, wspaniały i bardzo ważny pierwszy krok na drodze do celu. Obiecywał, że przejrzy bibliotekę pod kątem innych „buntowniczych” książek. W końcu, w Stanach Zjednoczonych też kiedyś posiadano myślące istoty na własność i w literaturze pozostały ślady tego niechlubnego okresu.\nA teraz przebywał gdzieś na powierzchni Gomeisy Trzeciej, niewielkiej, wolnej i rozwiniętej technologicznie planety, na której dominował przemysł elektroniczny. Bo i po cóż targać procjonit przez pół Galaktyki, jeśli można go przetworzyć o jeden krótki podprzestrzenny skok od miejsca powstania?\nZłapałem się na tym, że tęsknię za żółtkiem. Nie mogłem mu towarzyszyć – nikt nie wypuściłby mnie z frachtowca na drugą planetę pod rząd. Dowiadywałem się właśnie, jak mocno wspólna tajemnica potrafi połączyć ludzi. Najwidoczniej zaprzyjaźniłem się z przemądrzałym wykształciuchem z renomowanej amerykańskiej uczelni.\nWreszcie wrócił na pokład. Nie żałował sobie, przyleciał z przedostatnim ładunkiem.\n– No, opowiadaj, jak było! Dowiedziałeś się czegoś ciekawego?\n– Trochę. A to dopiero początek i mam zamiar pogłębić wiedzę.\n– Spokojnie, po kolei. Najpierw poszedłem do… tego…\n– Do agencji towarzyskiej! – wypalił w końcu, wyraźnie zawstydzony.\nMechanikom to dobrze! Idą sobie do burdelu, kiedy tylko mają ochotę, a biedny sprzątacz musi oglądać wirtualne pornosy, z pompką dojarki przyssaną do fiuta…\n– Wyobraź sobie – kontynuował fizyk – że mieli tam dziewczynę z Ziemi!\nCoś takiego! Nie no, dla prawdziwej kobiety odżałowałbym to pół pensji za numerek!\n– O rany! – jęknąłem, niesamowicie podniecony na samą myśl. – I jak było?\n– Nieważne jak! Słuchaj, co ona mówiła!\nŻe co? Po półtora roku w Kosmosie wyposzczony facet spotyka chętną panienkę i z nią ROZMAWIA? Nie, jednak nigdy w życiu nie zdołam zrozumieć tych inteligentów.\n– Czyś ty oszalał?! Poszedłeś do burdelu, żeby sobie pogadać?!\n– Zamknij się! Chcesz się dowiedzieć, co od niej usłyszałem, czy nie?\n– OK, mów…\n– Otóż ta dziewczyna twierdzi, że w Konfederacji do niewolnictwa podchodzą całkiem inaczej niż u nas.\n– To już wiemy. Praktykują kupowanie planet wraz z mieszkańcami. Sam widziałem.\n– Nie, nie o to chodzi.\n– Te cholerne ufoki uważają, że to absolutnie naturalne zjawisko. Oni nawet się tego nie wstydzą!\n– Tak. Tak samo, jak my nie wstydzimy się, że zabijamy krowy na hamburgery. Po prostu tak został świat urządzony, że silniejsi zjadają słabszych, a mądrzejsi wykorzystują głupszych i już.\n– To… to niemożliwe!\n– Też tak zareagowałem. Początkowo nie mogłem uwierzyć. Ale przekonała mnie.\n– Jak, na litość boską?!\n– Pokazała mi gazetę. A tam… Różności, jak to zwykle w dzienniku. Notowania, podobne do naszych, giełdowych. Z krótkimi opisami; że Etaminianie podrożeli, bo naukowcy wciąż szukają szczepionki na zarazę nękającą płodne kobiety, że Aliotanie, dla odmiany, potanieli po tym słynnym wypadku, kiedy to zbuntowany niewolnik zamordował właścicieli. Artykuły o wychowywaniu Menkaran od małego, porady na temat pielęgnacji sierści Chortan… Ogłoszenia drobne „sprzedam Benatnashankę, wiek: trzydzieści dwa lata, szczególnie dobra w takich to a takich rodzajach seksu”…\n– To się w głowie nie mieści…\n– Zgadza się. Zwłaszcza ten seks…\n– No wiesz co?! Jak możesz żartować w takiej sytuacji?\n– Mówiłem poważnie. Żałuj, że tego nie czytałeś. Już szybki numerek z kimś obdarzonym dwoma ogonami to niezapomniane przeżycie, ale to, co potrafiła ta Benatnashanka…\nHmmm… Może przy następnej okazji wybrać pornola z jakąś inną rasą? Skoro to takie interesujące? Sam byłem ciekaw, jak można wykorzystać dwa ogony w łóżku. Oryginalna perspektywa…\n– Uspokój się! Feng, mieliśmy zwalczać niewolnictwo, a nie myśleć o bzykaniu potworków.\n– No tak. Przepraszam. W każdym razie uwierzyłem, że w Konfederacji niewola jest na porządku dziennym.\n– I możesz albo posiadać niewolników, albo zostać jednym z nich?\n– Aż tak beznadziejnie nie jest. To trochę jak z wiarą u nas – skoro Bóg zabrania alkoholu albo wieprzowiny, to nikt nie zmusza wyznawców do picia ani nie karmi ich na siłę szynką, ale każdy trochę współczuje ograniczeń.\n– Aha. Jeszcze coś ciekawego?\n– Ta dziewczyna zasugerowała, żebym poszedł do biblioteki i ściągnął trochę opracowań o niewolnictwie.\n– Niezły pomysł. I co wyczytałeś?\n– Jeszcze nic. Napchałem tekstów do translatora i zamierzam przejrzeć w wolnej chwili. Jak znajdę coś godnego uwagi, to dam ci znać.\nAmerykanin wpadł do mojej kajuty, niemal wyrywając drzwi. Wyglądał na zdenerwowanego, oddychał ciężko, ręce mu się trzęsły. Z żółtkami to trudno powiedzieć, ale chyba trochę zbladł.\n– Feng! Co ci się stało?!\nW odpowiedzi wydyszał coś niezrozumiałego nawet dla translatora. Wydobyłem piersiówkę, schowaną na czarną godzinę. Wszystko wskazywało na to, że właśnie nadeszła.\nFizyk zaczął się krztusić, ale pięćdziesiątka porządnej, polskiej wódki chyba spełniła swoje zadanie, bo kolorki wróciły mu na twarz i odzyskał zdolność mowy.\n– Przeczytałem… Sam zobacz!\nPodsunął mi pod nos ekran komputerka. Cholera, po angielsku! I to jakiś potwornie trudny tekst. Oprócz „a” i „the” nie znałem prawie żadnych słów.\n– Weź się nie wygłupiaj! Streść mi, co wyczytałeś.\n– A, no tak… Przynależność do Konfederacji wcale nie gwarantuje samostanowienia. Ponad połowa zniewolonych obecnie ras zaczynała od podpisania traktatu akcesyjnego.\n– O kurwa! – Sam czym prędzej pociągnąłem z flaszeczki. – Od czego to zależy?\n– Trudno tak jednoznacznie określić. Wydaje mi się, że od pędu danej cywilizacji do wiedzy, postępu, samodoskonalenia. Jeśli gatunek się nie rozwija, to prędzej czy później, zostaje sprzedany, a właściciele twierdzą, że to dla dobra niewolników, że w ten sposób wznoszą ich na coraz wyższe poziomy technologiczne…\n– Pieprzeni hipokryci!\n– Przytaczają mnóstwo argumen…\nDalsze słowa mechanika zostały zagłuszone przez dźwięk syreny. Nad wejściem zapłonęła pomarańczowa lampka, nasze translatory zaczęły nerwowo popiskiwać. Wszystkie te sygnały oznaczały, że za niecały kwadrans „Kosmiczny Behemot” wejdzie w podprzestrzeń, aby po subiektywnej półgodzinie wynurzyć się w pobliżu układu Polluksa. W ciągu tych magicznych trzydziestu minut, z przyspieszeniem mogą dziać się dziwaczne rzeczy, więc wszyscy członkowie załogi, którzy akurat nie mają wachty, powinni udać się do kajut, przypiąć pasami do koi i uruchomić kokony antyprzeciążeniowe.\nFizyk zaklął i pognał do siebie. Ja rzuciłem się na wyro. Stopniowo docierało do mnie znaczenie słów Fenga. Sprzączki pasów bez przerwy wyślizgiwały się z nagle spoconych dłoni. Kiedy już udało się je pewnie złapać, nie mogłem poradzić sobie z zapięciem, tak drżały mi ręce. W gardle rosła gula, w uszach dudniło przyspieszone tętno, w głowie huczało jedno pytanie: co zastaniemy na Ziemi, kiedy wreszcie tam wrócimy?\nOczywiście, jako ilustrację wykorzystałam “Wolność wiodącą lud na barykady”, pędzla Delacroix.\nmężczyzna | 23.06.14, g. 21:27\nZ historii wiadomo, że Polacy to rewolucjoniści, ale kiepscy agitatorzy. Szkoda, że moje ulubione “pteraczki”, przeznaczyłaś do konsumpcji. Pozdrawiam z uśmiechem.\nkobieta, Łódź | 23.06.14, g. 21:33\nTrochę do historii sięgałam, nie tylko do naszej.\nPteraczków żal? Oj, nie przejmuj się, to inna rasa, specjalnie hodowana dla mięsa. Tamte mają się dobrze i stanowią karmę tylko dla młodych smoków. ;-)\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 00:51\nBardzo porządne opowiadanie. Mam wrażenie, Finklo, że maksymalnie wykorzystałaś posiadane doskonałe zdolności obserwacyjne. Dawno nie odbyłam tak poglądowej i bardzo pouczającej podróży. Przeczytałam z prawdziwą przyjemnością, a to dzięki temu, że cała historia została opisana lekko, z przedniej jakości humorem i prawdziwym znawstwem tematu.\nWiedza o niewolnictwie jest cenniejsza niż nasze życie i musimy ją przekazać ludzkości. Za wszelką cenę. – Może: Wiedza o niewolnictwie jest więcej warta niż nasze życie i musimy ją przekazać ludzkości. Lub, nie zmieniając pierwszego zdania, w drugim: Nie przebierając w środkach.\nW wielu bibliotecznych pozycjach o temacie wspomina się mimochodem, jakby był oczywisty i nie wart roztrząsania. – …jakby był oczywisty i niewart roztrząsania.\nO rozstaniu z translatorem, który zastąpił mi komórkę i komputer z internetem, wolałem nawet nie myśleć. – …który zastąpił mi komórkę i komputer z Internetem…\nWiedza w naszych głowach jest cenniejsza niż wszystko inne, łącznie z naszymi życiami. Ale rzeczonych żyć zobowiązani jesteśmy strzec. – Wiedza w naszych głowach jest cenniejsza niż wszystko inne, łącznie z naszym życiem. Ale rzeczonego życia zobowiązani jesteśmy strzec.\nŻycie nie występuje w liczbie mnogiej.\nPrzecież to nie pierwsza ciemiężona planeta, z jaką prowadziliśmy handel! – Przecież to nie pierwsza ciemiężona planeta, z którą prowadziliśmy handel!\nRoztaczał wizje, jak to ludzkość weźmie się za zwalczanie niewolnictwa. – Wolałabym: Roztaczał wizje, jak to ludzkość weźmie się/ przystąpi do zwalczania niewolnictwa.\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 01:05\nZnawstwo tematu? Czyli albo niedawno zeszłam z pokładu kosmofrachtowca, albo mam swoją plantację bawełny… ;-)\nDzięki za poprawki, już wprowadzam. Trochę tego wyszło, ale pocieszam się, że mniej więcej jedna na dziesięć tysięcy znaków to jeszcze nie jest beznadziejnie.\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 01:21\nJeśli pomogłam, to bardzo się cieszę. ;-)\nW sprawie znawstwa tematu – nie wykluczam żadnej z możliwości. ;-)\nBeznadziejnie? No coś Ty! Jest naprawdę dobrze!\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 01:32\nPomogłaś, jeszcze raz dziękuję. :-)\nNie wykluczasz? To i ja nie będę nic dementować… Przynajmniej nie ma pewności, która z opcji. ;-)\nkobieta, Warszawa | 24.06.14, g. 09:45\nMogłem trochę powalczyć „za wolność naszą i waszą”, ale wolałem przy tym nie umierać. – bardzo to prawdziwe stwierdzenie i bardzo podobał mi się wykreowany przez Ciebie świat. Skomplikowany i jednocześnie prosty w zasadach działania.\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 09:48\nBo diabeł tkwi w szczegółach i komplikuje… ;-)\nmężczyzna, Warszawa | 24.06.14, g. 17:16\nbo kapitan nas przyłapie albo w „Kosmiczny Behemot” walnie jakiś meteoroid\nW “Kosmicznego Behemota”. Traktuj statek jak osobę, skoro zwraczasz się do niego po imieniu :P\nDoba trwała niecałe trzydzieści ziemskich godzin. Trochę długo, ale powinienem wytrzymać.\n“Niecałe” sugeruje, że to mało, co stoi w sprzeczności z treścią następnego zdania. Uważam, że zręczniej użyć tu słowa “prawie”, “niemal“ lub “blisko”.\nMieszkańcy planety przemieszczali się niczym gąsienice: najpierw wędrował przód, a potem tył, unosząc środkową część do góry.\nA nie najpierw tył, potem przód? Bo naturalny stan początkowy gąsienicy to raczej ten, w którym leży ona swobodnie, a nie wypręża się w łuk. Chyba że Twoje alieny mają inaczej, ale jeśli tak, zapomniałaś o tym poinformować.\nMimo że opisałaś przerażające praktyki obcych, opowiadanie czytało mi się lekko i przyjemnie. Być może to dzięki smaczkom typu Konrad Wallenrod czy babcia z Gruzji. A propos Wallenroda – trzeba przyznać, że uzależnienie od okrutnych ksenoistot stawia Twojego bohatera w iście tragicznej sytuacji. Cały czas mu kibicowałem. W końcu pochodzi z Polski. Zresztą – rodak czy nie – trudno go nie wspierać duchowo w szlachetnej krucjacie przeciwko zniewoleniu myślących ras. Warto zauważyć, że charakter Polaka to nie kryształ bez skazy. “Joe” ma ludzkie słabości – na przykład pożąda Benatnashanek i nie czyta wszystkiego, co podpisuje. Tym łatwiej się z nim utożsamiłem.\nAha, Sinoamerykanin również jest OK.\nFinklo, ze zdumieniem konstatuję, że Twoja wiedza na temat rolnictwa i górnictwa Ascellan jest ogromna. Podejrzewam, że w poprzednim wcieleniu byłaś gąsienicą z Procjona Ósmego.\nPS. Naprawdę przyjemne i ciekawe opowiadanie, przy którym wiele razy się uśmiechnąłem :-)\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 17:36\nDla mnie “niecałe trzydzieści” znaczy dwadzieścia dziewięć z dużym hakiem. Tu mnie nie przekonałeś. W pozostałych przypadkach obawiam się, że masz rację i spróbuję to jakoś pozmieniać.\nCieszę się, że reszta podróży przypadła Ci do gustu. Tak, Józek ma wady. Nie chciałam tworzyć superbohatera. Ale przynajmniej serce facet ma we właściwym miejscu. :-) A Benatnashanki pożądał Amerykanin. Polak to prosty chłopak z prostymi potrzebami i sam z siebie nie pomyślał o takich zboczeniach. ;-)\nMoje poprzednie wcielenie – nie jestem pewna, czy mnie komplementujesz, czy się nabijasz… Jak by nie było – mamy kolejne wyjaśnienie znajomości tematu. ;-)\nEdit: Po namyśle jednak zmieniłam to “niecałe”.\nmężczyzna, Warszawa | 24.06.14, g. 17:41\nBenatnashanki pożądał Amerykanin. Polak to prosty chłopak z prostymi potrzebami i sam z siebie nie pomyślał o takich zboczeniach.\nAha, a myślałem, że po opowieściach Li Ziutek się na nie napalił ;-)\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 17:46\nWiesz, Józek tego tekstu nie czytał… Ale zaczął intensywnie myśleć o seksie z kimś obdarzonym dwoma ogonami (acz tylko w kontekście wirtualnego pornosa, tak w realu to raczej nie, on zanadto brzydliwy jest). A ci z układu Benatnash to całkiem inna rasa. ;-)\nmężczyzna, 29 lat, Częstochowa | 24.06.14, g. 20:19\nHm… opowiadanie czytało się szybko i gładko, niestety nie udało mi się zupełnie w nie wczuć. Być może to kwestia gustu i mój może być nieco pokręcony jako kończyny tych różnych ras, ale…\nhumor nie rozbawiał, bardziej rozpraszał. Było pisane z punktu widzenia sprzątacza, więc ciężko o jakiś wyszukany żart, nie mniej jednak to co wydaje mi się, że miało być śmieszne, było takie… „prostackie”. Przez to zupełnie nie poczułem ani jakiejś grozy, ani jakiegoś mroczniejszego czy cięższego nastroju, mimo usilnie podtykanych wniosków autora że atmosfera tu czy tam taka była. Zostało mi to powiedziane, nie pokazane a ja w to po prostu nie uwierzyłem ani przez chwilę.\nOdbiłem się też nosem od końca opowiadania. Czytałem oczekując jakiegoś konfliktu czy zwrotu akcji, a tu z lekkim osłupieniem zastałem otwarte zakończenie. Niby konflikt ma tu się kręcić wokół niewolnictwa, ale nigdzie go nie widać. Główny bohater trochę szamocze się i szarpie próbując wzniecić bunt u istot którym doskonale pasuje jak jest i które zupełnie nie wiedzą o co mu chodzi . Ma też kompana który w świętym oburzeniu i w momencie decyduje się pomóc mu najpierw w powiadomieniu ONZ (mechanik powiadamia ONZ, że sprzątacz dowiedział się od robota którego sprawność jest nie potwierdzona o tym, że na innych planetach praktykowane jest niewolnictwo) o sytuacji – co nie wydaje mi się ani uwarunkowane, ani wystarczająco rozbudowane… po prostu jakoś tak potraktowane jako oczywiste i dość stereotypowo (Amerykanin, jankes, demokracja, wolność!) – a później w organizacji powstania. Ostatecznie ziemia nie jest skonfliktowana z obcymi, a główny bohater niby jest, ale dość jednostronnie. W dodatku musi koegzystować z nimi dlatego, że polubił ich potrawy…\nWydaje mi się, że to opowiadanie byłoby dużo lepsze gdyby zdecydować się albo na mroczność z być może odrobiną humoru, albo humor z odrobiną mroku. Miałaś świetne pomysły na rasy, na zbudowanie świata i na jego mechanikę! Ciekawe, oryginalne, same w sobie wciągające. Postawienie tam polskiego sprzątacza myjącego krzesła po kosmitach konfliktowało z klimatem, nie wspominając o totalnym wybiciu z klimatu wstawką o filmach porno dla kosmitów i pompkach dojarki ;). Jeśli tak, to lećmy od początku na luzie bez żadnych wyniosłości, szczytnych celów walki z niewolnictwem, przytłaczających scenerii i prób skłonienia do jakiś głębszych refleksji.\nNo ale możliwe, że tylko ja jestem pokręcony jako ten „silny”.\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 21:02\nJaaf, dziękuję za komentarz i opinię.\nNie, nie mogłam napisać tego w klimacie grozy i mroku. Z bardzo prostego powodu – to nie mój klimat i nie potrafię nim dobrze operować. Ale sam to zauważyłeś. :-) Opcja “humor z domieszką”, owszem, była aktywna. Ale to nie na ten konkurs. Tu musiałam używać bardziej poważnych tonacji.\nTak, bohater nie ma szans na wzniecenie powstania. Cóż, podejrzewam, że w totalnie obcej społeczności nie da się tego osiągnąć w ciągu tygodnia. Ale próbował. Gdyby był profesorem politologii, a nie sprzątaczem, nawet nie pomyślałby, że coś takiego jest możliwe. Co najwyżej, pozbierałby sobie trochę danych do kolejnej książki. Opublikowałby ją po pięciu latach i może to by coś zmieniło… Ale skąd profesor na zapyziałej planecie eksploatowanej tylko dlatego, że są na niej złoża unikalnego minerału?\nNie znamy treści wiadomości, którą mechanik wysłał swoim ludziom. Zapewne była mniej naiwna.\nStosunek Ziemian do niewolnictwa wygląda na oczywisty? Dla mnie taki jest i nie wymaga uzasadnienia. Ale dla pewności obydwaj pochodzą z krajów uznawanych za mniej lub bardziej cywilizowane; gdzie żony nie kupuje się na własność itd.\nI nie, nie tylko o polubienie potraw chodzi. Nawet Józek to sobie uświadamia.\nA udanych kosmitów zawsze mogę jeszcze wykorzystać w innej historii. :-)\nmężczyzna, Warszawa | 24.06.14, g. 21:43\nA udanych kosmitów zawsze mogę jeszcze wykorzystać w innej historii.\nTak jak pteraczki? ;-)\nBTW – mam nadzieję, że nikt nie wziął tego na poważnie, kiedy – wszedłszy niejako w skórę bohatera – pisałem o jego strasznej tragedii, okrutnych ksenoistotach itp.\nDla mnie to lekka opowiastka z nienachalnym humorem (prawda, że w jednym lub dwóch miejscach dowcip staje się nieco rybasz… rubaszny ;-), z zabawnymi bohaterami oraz fajnymi kosmitami.\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 21:49\nAlbo nawet bardziej. ;-)\nNo nie! Żartowałeś?!\nCholera, to opowiadanie naprawdę jest aż tak śmieszne? I lekkie? Do licha, zaczynam się obawiać, że nawet gdybym próbowała opisać menu na stypie po pogrzebie teściowej Drakuli, to też wyjdzie zabawnie. Kto mi tam znowu rechocze?\nEeee, może jakiś kabaret potrzebuje fantastycznego tekściarza?\nkobieta | 24.06.14, g. 22:15\nSkończyłam. Finklo, gdybyś zdecydowała się na jakieś poważniejsze zmiany – daj znać.\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 22:21\nDobrze, na razie nic poważnego nie planuję. Gdyby mi się odwidziało – zamelduję.\nmężczyzna, Warszawa | 24.06.14, g. 23:04\nCholera, to opowiadanie naprawdę jest aż tak śmieszne? I lekkie?\nA TAK to znaczy jak? ;-) Powiedziałbym, że w “Wadze wiedzy” humor i lekkość są obok Józefa i Fenga Li najważniejszymi postaciami. W opowiadaniu występuje też kosmos – i to nie taki bajkowy czy pretekstowy, ale rodem z prawdziwego, klasycznego science fiction. I jest odrobina, hm, filozoficznej zadumy – patrz cytat bemik. Nie ma natomiast w tym opowiadaniu specjalnego napięcia. Jednak dreszczowca chyba właśnie nie chciałaś?\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 23:14\nTAK, to znaczy, dużo bardziej niż zamierzałam. ;-)\nHmmm, humor nie miał grać głównej roli. Miał zdarzać się od czasu do czasu, jak to w życiu. Nie planowałam, żeby przesłaniał poważniejsze problemy. No trudno, nie do końca wyszło. Chyba trzeci raz z rzędu dowiaduję się, że czytelnicy uważają tekst za śmieszniejszy niż ja. A wydawało mi się, że mam niezłe poczucie humoru i czasami nieliche bzdurki mnie bawią.\nNie, dreszczowca nie próbowałam napisać. Jeszcze musiałabym to później edytować… Brrrr!\nkobieta | 24.06.14, g. 23:24\nNo to ja się przyznam, że fragment mojej jurorskiej (ho ho!) notatki brzmi mniej więcej tak: dużo ironicznego humoru, który by mi, kurczę, zupełnie odpowiadał, gdyby było go mniej. I wykrzyknik. :)\nmężczyzna, Warszawa | 24.06.14, g. 23:41\nProblem tkwi chyba we właściwym odmierzeniu proporcji. Za dużo śmiesznych myśli i zachowań, za mało poważnych rozterek i tarapatów – ale prawdziwych, rodzących obawy. Przy czym humor, który znalazłem w opowiadaniu, nie jest taki że buhahaha, tylko raczej subtelny (przez większość czasu). I nie miałem wrażenia, że bohaterowie są bezsensowni albo wyłącznie dla jaja. Może to Cię pocieszy.\nEDIT. Ocho (oho!), a mnie ten rodzaj humoru odpowiada nawet przy takiej – sporej – dawce :-)\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 23:43\nEch, ta ironia! Jak by tu zarazę okiełznać…\nkobieta, Łódź | 24.06.14, g. 23:49\nTrochę pocieszyło. Dzięki.\nWładam humorem tak subtelnym, że aż go nie dostrzegam. Martwić się czy cieszyć? Biez połlitra nie razbieru…\nkobieta | 26.06.14, g. 13:04\nwydłużał. Kiedy po dłuższym\ntrochę mniejszy niż Niemcy czy Rosja.\nNiemcy ok, ale Rosja…? Nie użyłabym słowa "trochę" :P\nKto wie, może nawet sam odkurzałem kontener z substancją utrzymującą w pokornym poddaństwie?\nCO utrzymującą? Brak podmiotu.\nZbędna spacja między Konfederacji, a kropkami.\nodżałowałbym to pół pensji za numerek!\n"to" wydaje się zbędne.\nBudynki wysokości metra? To te kreatury żyły pod ziemią? To z ciekawości pytam.\nJeden raz w roku na rozmnażanie? Szybko by wygineli, jak dla mnie….I czuję się urażona, że kobiety bohater określał jako słabe. Nawet te dżdżownico-kobiety :P\nMoje odczucia wobec opowiadania są bardzo mieszane. Z jednej strony czytało się bardzo płynnie/przyjemnie. Nie miałam uczucia znużenia (co mi się czasami przy dłuższych tekstach tu zdarza – trochę kwestia czytania z monitora, trochę topornie zbudowanych zdań), nie musiałam się zmuszać, żeby iść dalej, a przy 60k znaków można taki efekt bez trudu osiągnąć.\nChoć sam sposób prowadzenia narracji i wykreowane światy są fajne to już fabuła/uczucia podczas czytania kuleją. Przynajmniej w moim przypadku. Niespecjalnie się śmiałam, choć miałam ciutkę uczucie jakby czytała “Autostopem przez Galaktykę”, co jest jak najbardziej pozytywnym odniesieniem. Wykreowanie świata wydaje mi się ciekawe, choć momentami mało realne (jak z rozmnażaniem dżdżownic, czy wspomniane przez Jaafa wysyłanie wiadomość do ONZ przez sprzątacza). Gdyby całość opowiadania miała być z założenia humorystyczna, to by jak najbardziej pasowało. Ale tak… Ani tu się przejąć losami bohaterów/innych nacji, ani tym co będzie dalej (choć chciało się czytać dalej! to dopiero oksymoron) . A to, że kosmici dobiorą się do skóry Ziemianom było dla mnie niemal od razu pewne.\nTylko ci Ziemianie jacyś głupi. Skoro kosmici się nijak nie kryli z tym, że niewolnictwo uprawiają, to jakim cudem przez 3-4 lata nikt się na Ziemi nie dowiedział? Skoro ludzie z nimi podróżowali/mieszkali nawet na innych planetach. No nijak mi się to nie klei…\nI znowu, gdyby to było opowiadanie humorystyczne to by nie przeszkadzało. A tu mamy połączenie humoru z naprawdę ciężkim tematem i wynik jest dla mnie… cóż, niejednoznaczny.\nkobieta, Łódź | 26.06.14, g. 16:42\nTenszo, dziękuję za komentarz i uwagi.\nPorównanie z Rosją – Polak chciał sprawić wrażenie, że jego kraj jest duży. “Trochę” naciągnął fakty.\nTo pół pensji – mi to “to” pasuje, więc też zostaje. W pozostałych przypadkach poprawię.\nBudynki “dżdżownic” – jeśli rasa lubi sobie przegryźć trochę skał od czasu do czasu, to rozbudowane piwniczki pod wejściem do domu wydają mi się naturalne. A poza tym – kształt dżdżownicy, do nieco ponad czterech metrów długości, to jaką to stworzenie ma wysokość? Dziesięć centymetrów? Po co takim wysokie pomieszczenia? Rozległe, to owszem, mogą się przydać.\nRozmnażanie i “słabość” kobiet. Nikt nie twierdzi, że mieli tylko jedno święto; siew, zbiory… Nie mam pojęcia, jakie tam jeszcze przełomowe momenty następują w życiu mchu. Może kwitnie albo pyli? I w kopalni też mają swoje imprezy. Poza tym święta religijne, może nawet niedziele od czasu do czasu. A że nawał kobiety “słabszymi”? Nie zaiwaniały w kopalni, a Józkowi kojarzyło się to z ciężką fizycznie pracą.\nWiadomość do ONZ. Ależ nie została wysłana bezpośrednio przez sprzątacza, tylko przez mechanika, który na Ziemi pracował jako doktor w MIT i został wysłany na przeszpiegi, aby zbadać działanie silników. Myślę, że jego komunikat byłby potraktowany poważnie.\nCzy Ziemianie są głupi, skoro przez trzy czy cztery lata się nie zorientowali? Po pierwsze, ta wiadomość mogła dotrzeć już po starcie Józka i Fenga. Po drugie, to są odległości kosmiczne, więc sporawe. Kto poleciał w Kosmos? Albo ludzie pracujący na statkach, albo cholernie bogaci turyści, albo dyplomaci, politycy, stypendyści itp. Pierwsi i trzeci jeszcze nie wrócili, a sygnał na Ziemię dotrzeć nie mógł. Drudzy przebywali w kurortach. Czy rozmawiali z krupierami, pokojówkami i kelnerami o ich życiu prywatnym? Wyobraź sobie kosmicznego turystę na Ziemi. Po jakim czasie zorientuje się, skąd bierzemy mięso na hamburgery albo rybę i ryż na sushi? A przecież wcale tego nie ukrywamy; wystarczy obejrzeć jakiś program rolniczy lub poczytać książeczki dla dzieci. ;-)\nHumor. Już pisałam, że w większości był niezamierzony. Sam się jakoś do tekstu władował, bez mojej zgody. Trudno. Zostaje takie śmiesznowate i spłycone, jakie jest.\nkobieta | 26.06.14, g. 19:14\nZ powodu rozdzielenia, pobzykać sobie mogli tylko od święta, kiedy to na jeden dzień przestawano wydobywać surowce.\nMea culpa z tym jednym dniem w roku. Źle zapamiętałam powyższe zdanie ;)\nCo do głupoty ludzi – mimo wszystko podpisane traktatu i wyśledzenie historii tych, z którymi go podpisujesz, a ryż… no dla mnie 2 różne rzeczy. Ogólnie moje wrażenie w dużej mierze bierze się z wykształcenia – odczuwam na własnej skórze, że przepływ informacji jest dla ludzi bardzo ważny. I ok – rozumiem, że odległość przeszkadza, ale skoro są ją w stanie pokonać statkiem w rozsądnym czasie to sądzę, że znaleźliby sposób na przesył wiadomości. A jak nie, to zawsze zostałby system przewożenia wiadomości statkami – jak kiedyś pociągi robiły za dostawę towarów i poczty ;)\nPodsumowując – nie zrozum mnie źle Finklo, uważam, że opowiadanie pochłania, a to i tak naprawdę niełatwe do osiągnięcia. Tylko czegoś mi w nim brakuje. I już sama się zastanawiam czego.\nNo i źle sformułowałam zarzut z ONZ. Miało być “od sprzątacza” w sensie, że sprzątacz napisał. A kto wysyłał to inna kwestia.\nkobieta, Łódź | 26.06.14, g. 21:25\nW porządku – ludzie naprawdę powinni się lepiej zastanowić przed podpisaniem tego traktatu – tu się zgadzamy. :-)\nDobrze, że chociaż pochłania. Jak mawia _mc_, “na poziomie zdania” już sobie radzę.\nNo cóż, w pewnych okolicznościach i kwestiach nawet sprzątacz może być szanowanym ekspertem.\nmężczyzna, Białystok | 28.06.14, g. 09:41\nPonieważ gdyż jako że mam zaszczyt(?) jurorować w “Koegzystencji”, komentować teraz nie wypada – ujawniłbym przedwcześnie, co myślę.\nkobieta, Łódź | 28.06.14, g. 10:27\nW takim razie wobec tego więc grzecznie czekam na czas właściwy, aby poznać myśli Jurora. I jego Kumpli. :-)\nmężczyzna, 29 lat, Poznań | 04.07.14, g. 15:40\nJest to z całą pewnością solidnie napisany tekst. Ciekawy językowo, w miarę przemyślany. Wydaje mi się tylko niepotrzebnie rozwleczony. Zwłaszcza w miejscach, gdzie głównemu bohaterowi są uzmysławiane w dialogach rzeczy oczywiste i banalne (zwłaszcza na początku). Byłbym w stanie tolerować to, gdyby miało to służyć choćby budowania świata, ale odnoszę wrażenie, że pewne rzeczy/ dialogi dzieją się tu bez konkretnej przyczyny i nie służą nawet ciekawemu rozwojowi postaci, przez co tekst momentami wydaje się przegadany i – jak już wcześniej wspomniałem – rozwleczony. Choć oczywiście jest to tylko jakaś tam subiektywna opinia i możesz z czystym sumieniem postanowić ją zignorować, jeśli poczujesz taką potrzebę.\nkobieta, Łódź | 04.07.14, g. 16:07\nVyzarcie, dziękuję za opinię.\nHmmm, rozwleczony, powiadasz? Pamiętam, że to mój świat i że Czytelnik będzie wiedział tyle, ile mu pokażę. Może nie doceniłam domyślności niektórych odbiorców. A może mnie poniosło. Trudno zgadnąć. :-)\nCzy mógłbyś podać przykłady rzeczy oczywistych i banalnych? To by mi pomogło.\nNie no, tak całkiem ignorować Czytelników to nie można. Chyba że ewidentnie trollują.\nmężczyzna, 29 lat, Poznań | 04.07.14, g. 17:41\nO, właśnie! Przejrzałem jeszcze raz twój tekst i wreszcie uzmysłowiłem sobie, co naprawdę mi przeszkadza. Oczywistości, o których wspomniałem to na przykład rozmowa głównego bohatera z “żółtkiem” o ekonomicznych efektach oderwania się od Konfederacji. Nie chodzi nawet o to, że jeden wykłada drugiemu coś, co powinno być oczywiste dla w miarę rozgarniętego człowieka, tylko o to, że główny bohater jest taki… hmm… niemądry. Rozumiem, że był to pewnie celowy zabieg, bo tworząc nieogarniającego rzeczywistości bohatera, można przemycać mnóstwo informacji w dialogach, ale ja po prostu wolę, kiedy świat budowany jest przez sugestie i opisy, nie dialogowe infodumpy.\nkobieta, Łódź | 04.07.14, g. 18:39\nTen mało rozgarnięty bohater jest celowy, ale raczej co innego mi przyświecało – cwaniaczki z reguły nie pchają się do organizacji zbrojnego powstania w weekend. A bez tego właściwie nie miałabym żadnej fabuły.\nSkutki gospodarcze wystąpienia z Konfederacji to inna sprawa. W wymogach konkursu stało, że dwie społeczności są skazane na współistnienie i trzeba wyjaśnić, dlaczego. Widać źle to zrobiłam, skoro Ci zazgrzytało. Może trzeba było nie walić dialogową łopatą, tylko opisać refleksje bohatera? No trudno, zobaczymy, co na ten temat Jurorzy rzekną.\nDzięki za wyjaśnienia. :-)\nkobieta, 38 lat | 04.07.14, g. 22:28\nTajne wiadomości uzyskane z tak niepewnych źródeł przesyłane do ONZ, zwłaszcza przy informacji, że kosmici się zupełnie ze swoimi przekonaniami nie kryli, trochę mi zgrzytały. Za to dyskusja z “dżdżownicami” – świetna.\nkobieta, Łódź | 04.07.14, g. 22:32\nA do kogo miał Józek napisać? Do premiera? Fajnie, że chociaż niby-dżdżownice dobrze wypełzły. :-)\nmężczyzna, 37 lat | 07.07.14, g. 01:39\ndowcip staje się nieco rybasz… rubaszny ;-)\nWidziałem to, jerohu! ;-)\nCzytałem – w swoim czasie zrecenzuję ;-)\nkobieta, Łódź | 07.07.14, g. 01:49\nWidzę, że w konkursie coś się dzieje – nie tylko wysyp tekstów, ale i Jurorzy wzięli się za czytanie. Na pewno komentarzy, może nawet opowiadań. ;-)\nTrzymam za słowo. :-)\nmężczyzna | 07.07.14, g. 01:53\nNie lubię Sci-Fi… Nie. Nie tak. Nie jestem fanem sci-fi. Gwiezdne Wojny obejrzałem, nawet sprawiło mi to przyjemność, ale Złota Edycja Sagi na DVD byłaby raczej chybionym prezentem. Sama “Koegzystencja” też jakoś nie budzi mojego entuzjazmu. Dlaczego więc przeczytałem Finkli opowiadanie z gatunku Sci-Fi, oparte na założeniach, który mnie raczej nie kręcą? To proste – bo jest Finkli. Gdybym je olał, miałbym poczucie, że mnie ominęło coś, co jednak warto przeczytać. Komentarz natomiast nieomal na mnie wymuszono, co ujęło mnie za serce.\nNa początek burknę coś o rażącej naiwności panów kosmonautów, a i Ziemian w ogóle. Gdzie to kurna uchować się tyle czasu wśród koegzystujących ze sobą ras, cywilizacji, związków i Konfederacji jakichś, nie wiedząc, że kosmici – choć wcale się z tym nie kryją – praktykują niewolnictwo? O próbie obalenia istniejącego porządku, podjętej przez J&J (Józia i Jankesa) w ogóle nie mówię. I nie chodzi nawet o to, że zaczęli swoje dzieło od małej, niemal zupełnie pozbawionej znaczenia strategicznego planetki, błąkającej się po zadupiach systemu, której mieszkańcy to istoty raczej niezdolne do jakiegokolwiek czynnego oporu. Nawet gdyby im faktycznie udała się ta agitacja, to co z tego? W Twoim wszechświecie nie brakuje wielu różnych nacji, więc pozwolę sobie założyć, że “Ras Panów” jest tam od kopy, a wszystkie zapewne są cholernie bogate, potężne, uzbrojone lepiej niż Flota Czarnomorska i ściśle ze sobą współpracują, by zachować istniejący porządek rzeczy. Tak więc Józek chce wysłaćdo walki z Wszechświatową potęgą ekonomiczno-militaną kilka robaczków. Taka wojna trwałaby pół godziny, z czego dwadzieścia minut trzeba liczyć na sprzątanie trupów. Informacje o tym incydencie nie wyszłyby zapewne poza pole grawitacyjne planetki, bo to nie leżałoby w niczyim interesie. Potem nowa dostawa niczego nieświadomych niewolników i bawimy się dalej. Takich planetek muszą być… miliony? Chyba nie ma co się bać takich liczb. W pojedynkę żadna z nich nie ma szans cokolwiek ugrać, a na zjednoczenie nie mają opcji, bo odległości, bo brak zaplecza technologicznego, bo wszechobecny wróg, od którego dobrej woli – tak jak na Procjonie Ósmym – zależy być albo nie być zniewolonych mieszkańców owych światów. Józek jest prosty chłop, jego imaginacja faktycznie mogła nie sięgać tak daleko od robota sprzątającego, ale jajogłowy, który nie dostrzega takich oczywistości? Wiadomo, Fizyk to osobna rasa i ma prawo być nieobeznany ze zwyczajami plemiennymi prostaczków, ale Ty kreujesz Jankesa na geniusza, więc powinien potrafić wyciągać logiczne wnioski. Inteligencja zobowiązuje, nawet jeśli człowiek ma zaczopowane we łbie tylko jedno (a Twój Jankes wydaje się bardziej ogarnięty życiowo niż chłopcy z “Teorii wielkiego podrywu”).\nOgólnie to jedno do mnie nie przemówiło. Cała reszta natomiast – cacane.\nOpowiadanie, jak zwykle, świetnie napisane, świat przedstawiony jest bardzo ładnie i logicznie skonstruowany, Józek i jego rozkminy nadają całości lekkiego, przyjemnego i zabawnego tonu, co jest bardzo mocno in plus, zwłaszcza w zestawieniu z dość złowróżebnym finałem. Dialogi… Wystarczyło odjąć jednego uczonego i już przestają sprawiać wrażenie przerysowanych.^^ Patent na przesyłanie tajnych wiadomości… Z jednej strony bardzo zmyślny, zwłaszcza jak na takiego… Józka, a z drugiej tak bardzo Józkowaty, że nawet gdyby ktoś w ONZcie go otrzymał, to prawdopodobnie nawet nie przyszłoby mu przez myśl, że to tajna wiadomość wagi światowej. A może i nie? W każdym razie sam patent mnie zmiażdżył. Obok słodko-gorzkiego dowcipu, czyniącego z największych ludzkich umysłów prostych mechaników wszechświata, którzy po – mniej więcej roku obcowania z kosmiczną technologią, o ile dobrze kojarzę? – są w stanie “wsypać cukier do baku”, też nie sposób przejść obojętnie. Niby nic nowego, ale jakże to… zastanawiające. Mam nadzieję, że nasze wiruski faktycznie będą w stanie obronić nas przed ewentualną inwazją, bo jak nie…\nCo jeszcze? Dżdżownice (albo “glisty” jak z uporem, ich mniejszych, rodzimych kuzynów, nazywa moja mama); świat, kultura, zwyczaje godowe, schematy myślowe – cały ten motyw po prostu, jest wart ciepłego słowa. Albo zdania. Zabierasz nas do “jamy glist” – cuchnącej, brudnej, nudnej, brzydkiej i depresyjnie ponurej, a potem pokazujesz, że takie miejsca też mogą mieć… interesujący klimat. Prawie jak Krystyna Czubówna w bloku filmów przyrodniczych na Dwójce.\nNo, tak że tego.\nkobieta, Łódź | 07.07.14, g. 02:28\nDla takiego komentarza warto było trochę wykręcić Ci rękę. ;-)\nNaiwność Ziemian ze szczególnym uwzględnieniem kosmonautów – zgadza się, przynajmniej w jakiejś części. No nie podejrzeli sekretów bogactwa Konfederacji. Ale z drugiej strony – jak mieli to sprawdzić? Powyżej już używałam argumentu, że my też nie ukrywamy specjalnie źródła wołowiny na hamburgery, ale jak długo potrwa, zanim dowie się tego ufoludek odwiedzający naszą piękną planetę? W kurortach i stolicach państw jest niewiele krów, a po rzeźniach nie oprowadza się wycieczek.\nCo do J&J podejścia do powstania… Józek zwyczajnie nie wybiega myślami aż tak daleko w przyszłość. Dowiedział się o istnieniu czegoś, co według niego jest złe, więc próbuje to zwalczać. Jak umie. A fizyk? Nie wiadomo, co tak naprawdę myśli o buncie, ale sam za karabin nie chwyta. No dobrze, może pomóc drugiemu Ziemianinowi i opóźnić trochę start, ale bez podejmowania jakiegoś nadzwyczajnego ryzyka. I nie, nie robiłam z Fenga geniusza – nie dałam mu Nobla. Zapewne na jego uczelni, na każdym piętrze pracują dwa tuziny równie inteligentnych ludzi. Spoko, najlepszego mózgu w Kosmos nie posłali…\nMiło, że świat glist Ci się spodobał. Acz, niestety, masz rację, że ich bunt byłby pozbawiony sensu. Ale trwałby dłużej niż pół godziny! Najpierw armia właścicieli musiałaby tam dotrzeć. ;-)\nmężczyzna | 07.07.14, g. 02:32\nNajpierw armia właścicieli musiałaby tam dotrzeć. ;-)\nCzyżby wszystkie Gwiazdy Śmierci poszły na złom? Smuteczek.\nkobieta, Łódź | 07.07.14, g. 02:37\nNie no, jakieś jeszcze funkcjonują. Ale nie ma ich aż tyle, żeby pilnować każdej planetki. A poza tym nie warto niszczyć Procjona Ósmego. Ten minerał, na który dżdżownice mają monopol naprawdę jest potrzebny. Niestety, w grę wchodzi tylko broń konwencjonalna i mało masowa. ;-/\nmężczyzna | 07.07.14, g. 03:43\nWracając jeszcze do analogi hamburgerów. Wydaje mi się, że gdyby krowy były nieco bardziej ogarnięte, poważnie zastanowiły się nad podjęciem współpracy z naczelnymi. My jesteśmy takimi właśnie nieco bardziej ogarniętymi krowami. W dodatku krowami cholernie ciekawskimi, żeby nie powiedzieć – wścibskimi. Ach, no i nasze stado ma bardzo mocno rozwinięty zmysł biurokratyczny – bez miliarda badań, ustaleń, dyrektyw i innych bzdur, ani rusz w Europę. A co dopiero w kosmos? Żyjemy w świecie, w którym… A zresztą, niech przemówi za mnie Mistrz Julian we własnej osobie:\nI wszystko wiecie: co? jak? kiedy?\nCałujcie mnie wszyscy w dupę!“\n/J. Tuwim – Absztyfikanci Grubej Berty/\nJeśli w Twojej wizji przyszłości ludzkość wyleczyła się z fetyszu do drobnych druczków i rozdrabniania każdej pierdoły na miliard części, i to do tego stopnia, że przeoczyła taki tam szczególik w funkcjonowaniu Konfederacji… No, to, Moja Droga, do Twojego Sci-Fi wkradło się rasowe fantasy.\nkobieta, Łódź | 07.07.14, g. 10:23\nHmmm. Wydawało mi się, że to jest zupełnie możliwe – tak, Ziemianie pytali o mnóstwo różnych rzeczy, a ksenoistoty grzecznie odpowiadały. Wysokie układające się strony ustaliły stopień krzywizny owoców z Aldebarana i wytłumaczyły, co robić, aby wódka z nich była koszerna, ale nikomu nie przyszło do głowy spytać o niewolnictwo, bo to było zbyt oczywiste. Albo mamy jeszcze inną możliwość: na naprawdę najwyższym szczeblu doskonale wiedziano, ile istot nie należy do Konfederacji z własnej woli. Tylko ta informacja jakoś nie dostała się do zwykłych ludzi, a wierchuszka zaczęła kręcić własne lody. :-( Ale ta opcja trochę by się kłóciła z założeniami konkursu.\nEdit: tak, dzida by się lepiej nadała. Tylko właśnie trzeba by było ściągnąć tych żołnierzy z trzema oczkami. ;-)\nmężczyzna, 26 lat | 16.07.14, g. 22:13\nJa trochę z innej beczki: dopiero od tutejszych komentarzy dowiedziałem się, że w tym opowiadaniu występuje humor. Chociaż mój jest dość specyficzny, więc… :)\nOgólnie miło mi się czytało. Bardzo spodobało mi się to, jak przedstawiłaś występujące w tekście rasy, zwłaszcza Ascellan. Wiarygodnie oddałaś ich tok myślenia, dzięki czemu nie dziwię się, dlaczego niektórzy uznali, że Józef gada głupoty. :D Gdybym miał szukać jakichś wad, wypunktowałbym głównie to, że działania głównego bohatera tak naprawdę do niczego nie prowadzą i tekst, ze względu na otwarte zakończenie, aż prosi się o kontynuację. Z drugiej strony – w życiu przecież też nie wszystko musi się udawać…\nOceny nie wystawiam, bo tak naprawdę nie wiem co. A połowicznych nie ma.\nWrażenie pozytywne tym bardziej, że SF z reguły unikam.\nhttps://eskapizmstosowany.wordpress.com/ - blog, w którym chwalę się swoją twórczością. Zapraszam!\nkobieta, Łódź | 16.07.14, g. 22:26\nZ tym humorem to chyba tak jest, że ja przeważnie pisałam na poważnie, ale niektórym się wydaje, że wcale nie. Ich czytelnicze prawo.\nŻe Józkowi się nie udaje – takie były założenia konkursu: działania bohatera nie powinny naruszyć status quo. Otwartość zakończenia – no cóż, to już tylko od Ziemian zależy…\nCieszę się, że tekst wywarł pozytywne wrażenie i to pomimo ogólnej niechęci do SF. :-)\nmężczyzna, Dobre Miasto | 21.07.14, g. 13:14\nPrzyznam, że po przeczytaniu tekstu skonstruowałem sobie całkiem spójną interpretację, która – co ciekawe – jest zupełnie odmienna od przekazu zawartego w komentarzach. Jak dla mnie opowiadanie stanowi dość ciętą parodię na wszelkiej maści rewolucjonistów, quasi-inteligentów, pragnących narzucić innym jedyną wizję szczęścia, romantyków-insurekcjonistów i gazetowych eurosceptyków (tj. takich, którzy argumentację krytyczną opierają na “bo w gazecie pisało, że…”) – ogółem: ludzi, którzy chcąc bronić samostanowienia, dążą do w rzeczywistości do zuniformizowania całego świata (w szczególności widać to na planecie dżdżownic) albo też takich, którzy w ogóle świata nie rozumieją . Interesujące… ; )\nKomentarz konkursowy pojawi się za parę dni.\nkobieta, Łódź | 21.07.14, g. 13:25\nPrzyznaję – kolejna ciekawa interpretacja. Na odzew miałam nadzieję, ale nie spodziewałam się takiego bogatego wachlarza reakcji. Uch, chciałabym wiedzieć, jak działają Wasze mózgi.\nDziękuję za komentarz i czekam na ten właściwy. :-)\nmężczyzna, Poznań | 23.07.14, g. 21:36\nNo to teraz ja dotarłem do tekstu (późno trochę, ale lepiej późno niż wcale) i czas na mą skromną opinię.\nŚwietnie mi się czytało, ale niestety pan Józiu nie należy do moich ulubionych bohaterów, bo trochę za mało myśli i niestety często kolega nie tłumaczy mu, co w tym myśleniu jest nie tak. I właśnie głównie ta jego naiwność, a w zasadzie prostota w używaniu mózgu trochę mnie denerwowała, no ale co zrobić – i takich ludzi można znaleźć na naszym globie. I jak piszesz – przynajmniej serducho na właściwym miejscu. Dziwiłem się tylko, czemu doktorek nie uspokajał bardziej tych bojowych nastrojów sprzątacza.\nA poza tym – lektura przednia. Bardzo porządnie napisane, elementy sf nie zgrzytają (wręcz przeciwnie, Twoja dbałość o zgodność z nauką tylko się potwierdza), ładnie opisany i przede wszystkim wciągający świat, z planetą dżdżownic na czele. I tutaj od razu moja prośba: napisz kiedyś coś jeszcze w podobnych (a najlepiej bardzo podobnych) realiach!\nA humor, hmm… Ja dostrzegłem tu bardziej lekkość, dużo lekkości w tekście, samego humoru aż tak bardzo dużo chyba nie ma. No ale tej lekkości może troszkę zbyt wiele na koegzystencyjną niesprawiedliwość. Rozumiem, że po prostu nie mogłaś się jej pozbyć, bo taki już Twój styl.\nfizyka jeszcze trudniejsza od kwantowej\nTo może być coś jeszcze trudniejszego od fizyki kwantowej?! Nie no, żartuję. Chociaż moja styczność z kwantową (oczywiście wstępem do początku podstaw :P) próbowała skutecznie mnie przekonać, że nic trudniejszego pojawić się już nie może.\nW pełnym słońcu mogłem dokładnie obejrzeć nędzę budynków\nTrochę dziwnie na początku mi to słońce wyglądało, ale po krótkim zastanowieniu nie dziwi mnie, że jakkolwiek gwiazda wyglądała, nazwanie jej słońcem (z małej) w tym przypadku oczywiście jest logiczne.\nI jeszcze takie pytanko co do przesyłania informacji: podając czas, liczyłaś/szacowałaś go według jakiejś koncepcji? Bo trochę mnie ciekawi, dlaczego nie używali podprzestrzeni do wysyłania wiadomości. Może bardziej opłacalne były jakieś “światłowody kosmiczne”? :D\nOgólnie na portalu rzadko pojawiają się sf na takim poziomie, dlatego trochę się zawiodłem, gdy zakończenie przyszło nie do końca spodziewanie. Chciałoby się czytać dalej… ;-)\nTo taka krótka opinia czytelnika, któremu do ekspertów daleko. Pozdrawiam ;)\nkobieta, Łódź | 23.07.14, g. 22:16\nPerrux, dziękuję za bardzo treściwy komentarz. :-)\nTo prawda – Józek intelektem sobie przyjaciół nie zjednuje. Ale takiego bohatera potrzebowałam i go (niecnie) wykorzystałam, a potem pewnie porzucę. Wredna jestem. No, może nie aż tak strasznie; trochę mnie męczył zakaz używania trudnych słów.\nŻe Feng powinien Józka bardziej hamować – masz rację, ale sama na to nie wpadłam. Trudno.\nCzy jeszcze coś napiszę w podobnych realiach? Nie wykluczam. Wszystkim tak bardzo podoba się Procjon Ósmy, że może jeszcze kiedyś Ascellanie zagoszczą w moim tekście. A swoją szosą, to ludzie są dziwni. Na planecie nie ma czym oddychać, zniewoleni mieszkańcy zajmują się głównie wydobyciem jednego minerału i hodowlą mchu, architektura nieciekawa, a Czytelnicy zachwyceni… ;-)\nHumor i lekkość. Dobrze to ująłeś. Podoba mi się Twoje podejście. :-)\nFizyka trudniejsza od kwantowej. Mam nadzieję, że za tym murem coś jeszcze istnieje – cały fascynujący świat czekający na zbadanie. Bo kwantowa chyba nie pozwala na zbudowanie takich silników, jakie miał Behemot. ;-)\nPełne słońce. Trochę się nad tym zwrotem zastanawiałam. Ale doszłam do wniosku, że mój pierwszoosobowy narrator mógł użyć takich słów. I już prędzej takich niż “w pełnym procjonie” lub “w pełnej gwieździe”. ;-)\nPrzez podprzestrzeń można przesyłać materię, o ile została wyposażona w odpowiednie silniki (tylko nie pytaj, jak działają. ;-) ). Informacja bez napędu nie przejdzie. Czyli albo statek przewozi listy (jeśli znajdzie się jakiś wybierający się na planetę adresata), albo stare dobre promieniowanie elektromagnetyczne. Założyłam, że wiadomości przemieszczają się z prędkością światła w próżni, wzięłam “Tablice astronomiczne” i leciałam z odległościami od poszczególnych gwiazd do Słońca.\nmężczyzna, Poznań | 24.07.14, g. 11:29\n“Ale takiego bohatera potrzebowałam i go (niecnie) wykorzystałam, a potem pewnie porzucę. Wredna jestem.” – Mam nadzieję, że tylko na potrzeby opowiadań tak nieładnie facetów wykorzystujesz ;-)\nZ tym Procjonem Ósmym to chyba nie do końca jest tak, że sama w sobie planeta się czytelnikom tak spodobała. Chyba bardziej to, jak ładnie i realistycznie opisałaś życie na niej. Dżdżownice komunikujące się za pomocą wypustek po prostu pasują do tego zabłoconego świata, do tego te smaczki ze zjadaniem minerałów, świętami, ich poglądy na panujący ład czy chociażby architektura. To wszystko ładnie ze sobą współgra, tworząc ciekawy świat. Takie jest przynajmniej moje wrażenie.\nCo do pełnego słońca – podczas czytania doszedłem do dokładnie takiego samego wniosku :)\nA jednak! “Światłowody kosmiczne”, udało mi się zgadnąć. Ich opłacalność tłumaczy sposób przesyłania informacji ;)\nkobieta, Łódź | 24.07.14, g. 13:06\nAż tak nieładnie to tylko literacko. W życiu wykorzystuję panów bardziej standardowo – do przemieszczenia czegoś ciężkiego, do zreperowania czegoś, czego ja nie potrafię naprawić… I potem nie porzucam. :-)\nProcjon Ósmy – wiem, tak się nabijam, żeby z wprawy nie wyjść. ;-) I żeby nie krzyczeć zbyt głośno z radości, bo bardzo mi odpowiada taka czytelnicza reakcja. :-)\nŚwiatłowody. Wydaje mi się, że nie da się poprowadzić światłowodu z trójwymiarowego świata do trójwymiarowego przez sześciowymiarowy. A jeśli nawet… Pierwsza lepsza chmurka kosmicznego pyłu poszarpie te druty. A masa kabelka długiego na kilka lat świetlnych? Ale jeśli, Perruksie, zdołasz rozwiązać te problemy i opatentować sposób… to z pewnością będzie Cię stać na kupno jakiejś miłej planetki. Mam nadzieję, że mnie wtedy zaprosisz. Jeśli nie na wakacje, to na planetatówę. ;-)\n“Smaczki ze zjadaniem minerałów”… Jak to zabawnie brzmi. Piaskowca? ;-)\nmężczyzna, Poznań | 24.07.14, g. 14:05\nHehe, już się bałem, że przez czytelników zaczniesz tylko smutne i szare światy tworzyć ;)\nZe światłowodami pewnie masz rację. Ale mam wytłumaczenie! Jakbyś musiała miesiąc temu przeczytać kilkaset (dość nudnych) stron o światłowodach to też byłabyś niechętna do sygnału radiowego! Przez moment miałem nawet teorię, jak taki międzyplanetarny system światłowodowy miałby działać, ale wiedzy nie wystarczyło na wykorzystanie go w jakimś opowiadaniu. Mocno naprężone szkło w odpornej, elastycznej otoczce z silnym ładunkiem magnetycznym? A to wszystko o średnicy mniejszej niż milimetr, podzielone na odcinki kilkudziesięciu tysięcy kilometrów i połączone solidnymi stacjami ze wzmacniaczami (i czujnikami wykrywającymi zagrożenie), które w razie potrzeby mogą dospawać trochę szkła i zmienić pozycję… W teorii MOŻE dałoby się coś z tym wykombinować, ale jam prosty człowiek jest ;) No, może nie aż tak prosty jak nasz Józek, ale mimo wszystko. I w tym wszystkim jest jednak więcej fiction niż science :D\nNo co, ja bym ze smakiem wszamał taki fajny minerał jak procjonit. W dodatku na Procjonie Ósmym papka roślinna by mi nie wystarczyła ;)\nA o jaki sześciowymiarowy świat chodzi, bo niestety nie zrozumiałem do końca? Chyba nie masz na myśli przestrzennych wymiarów? ;)\nkobieta, Łódź | 24.07.14, g. 14:29\nŚpij spokojnie, nie nadaję się do babrania w wyłącznie smutnych światach. Zaraz zaczynam rozweselać. ;-)\nOj, biedactwo… Kilkaset stron o światłowodach. Fuj! Nie no, spróbuj wykorzystać to w jakimś opku. Żeby się to czytanie tak całkiem nie zmarnowało. Może pracownicy tej stacji? Albo rozbitkowie kosmiczni cumują do stacji, nie rozumieją, o co w niej chodzi, więc coś tam psują? Kombinuj!\nFacet. Ani chybi. ;-)\nSześciowymiarowy świat. No przecież prosiłam, żebyś o ten napęd nie pytał. Nie wiem dokładnie, na czym polega ten dział fizyki nie znany jeszcze ludzkości. Ale wytłumaczyłam sobie tak, że podprzestrzeń to może być jakaś przestrzeń z liczbą wymiarów większą od trzech. Wtedy, przynajmniej teoretycznie, możliwa jest jakaś droga na skróty między dwoma punktami w normalnej, trójwymiarowej przestrzeni. Tak jak z mrówką wędrującą po powierzchni kulistego balonu. Dla niej droga na “antypody” to pi*r. A gdyby potrafiła przeniknąć przez powłokę, to już tylko 2r. A gdyby jeszcze potrafiła na chwilkę wypuścić powietrze z balonika, to już w ogóle tylko kilka kroków. Że o kombinowaniu z czasem nie wspomnę, żeby się całkiem nie zakałapućkać…\nmężczyzna, Poznań | 24.07.14, g. 16:45\nDobra, już nie pytam o szczegóły. Twoje wytłumaczenie w zupełności wystarczy do takiego tekstu.\nA światłowody może kiedyś wykorzystam, ale na razie mam już pomysły w miarę konkretne na dwa-trzy opka, a pisanie ogólnie dość wolno mi idzie. Także na razie odpocznę od kabli.\nkobieta, Łódź | 24.07.14, g. 16:49\nNo to odpoczywaj. Tylko żebyś w międzyczasie nie zapomniał wszystkiego, co potrzebujesz wiedzieć o światłowodach, aby napisać ciekawy tekst.\nmężczyzna, 37 lat | 07.08.14, g. 18:44\nJak dla mnie, koegzystencja, różnorakie systemy społeczno-religijne (w tym także w obrębie jednej, ludzkiej rasy), ich zakorzenienie i dość gwałtowne zderzenie, a jednocześnie zachowanie status-quo i dylemat – spełniają założenia konkursu.\nNie wiem czy taki był zamysł Autorki, ale ja odczytałem „Wagę wiedzy” jako ironiczną satyrę na nasz polski przedmurzomesjanizm (w szczególności) oraz mechanizm narzucania innym naszych własnych, najmojszych systemów wartości (w ogólności). Pudełeczko w pudełeczku, zręcznie wsunięte jedno w drugie. Podoba mi się kontrast żarliwej wiary w wartość wolności ze skrzeczącymi realiami (sprzątacz na statku… fizyk kwantowy – mechanikiem zwykłym; rewolucyjne zapędy hamowane przez zdroworozsądkowy problem logistyczny: jak wrócić do domu inaczej niż na „Kosmicznym Behemocie”?) oraz całe mnóstwo drobnych żarcików podawanych mimochodem (Szyfr – bomba. Łóżko i dwa ogony? Oj… oj! ;-) ). W związku z tym odczytałem całą historię jako żartobliwy moralitet, wyśmiewający brak umiejętności patrzenia, słuchania, otwartości na inność, a przede wszystkim – brak zdolności do przełamania własnego paradygmatu. I jak już tak to sobie poukładałem, to mi się bardzo spodobało.\nJęzykowa stylizacja na rodaka-roztropka na obczyźnie też całkiem udana, a co więcej, dość rzeczywista. Z czystym sumieniem oceniam wysoko ze względu na temat bliski mojemu gustowi (tak, bezwstydnie się przyznaję, że lubię pośmiać się z zacietrzewionych rodaków) i dobre wykonanie.\nWady? Finklo, dialogi. Masz coś takiego z dialogami, że brzmią u ciebie nieco teatralnie, scenicznie lub kabaretowo – nie jak dwóch gości, którzy obok ciebie w autobusie rozmawiają o tej parszywej robocie na „Kosmicznym Behemocie”. W przypadku „Wagi Wiedzy” to nie kłuje, bo cała konwencja jest nieco surrealistyczna, ale dla porządku, jeśli mam się do czegoś przyczepić, to do nich właśnie.\nkobieta, Łódź | 07.08.14, g. 19:06\nNo, wreszcie pojawiają się te obiecane, wypasione komentarze jurorskie.\nJeśli podczas pisania chodziła mi po głowie satyra, to przede wszystkim na nasz przepis na powstanie:\nJa z synowcem na czele i? – jakoś to będzie!\nNarzucanie innym własnego systemu wartości to właściwie efekt uboczny – skutek wymagań konkursowych. Chcieliście, żeby każda strona szczerze wierzyła, że jej opcja jest jedynie słuszna? No to dostaliście. I cieszę się, że to udało się osiągnąć.\nMiło, że żarciki rozśmieszyły. Ten o dwóch ogonach sobie odpuść – Ty już chyba masz żonę, nie powinieneś oglądać się za kosmitkami! ;-)\nJeśli chodzi o brak umiejętności patrzenia i słuchania – nie osądzaj Józka zbyt surowo. Miał diablo mało czasu. Ale to prawda, że wiedza a priori trochę mu przeszkadzała w chłonięciu nowych informacji.\nDialogi sztucznie brzmią? Hmmm, pewnie to hiperpoprawność. Może powinnam kiedyś włożyć w usta jakiejś postaci “tą książkę”? A fuj! Ależ to brzmi… A może lepiej zacząć podsłuchiwać rozmowy tych ludzi w autobusach zamiast wsadzać nos w książkę? Zagwozdka…\nkobieta | 07.08.14, g. 19:55\nTeraz to właściwie muszę zacząć od przyrzeczenia, że komentarz w jego głównych założeniach napisałam jeszcze przed dyskusją o tym, co to się niby dzieje w tej polskiej fantastyce. Bo trochę zbieżności z tamtą dyskusją się tu pojawi. :)\nJak zawsze u Finkli – bardzo dobrze napisane. Jak zwykle u Finkli – popis wyobraźni i wiedzy z zakresu nauk przyrodniczych. Dużo ironicznego humoru, który by mi, kurczę, nawet odpowiadał, gdyby było go mniej. ;)\nDoceniam to wszystko, chylę czoła. I to jest też na pewno bardzo porządne opowiadanie.\nTylko że teraz dochodzimy do cholernego widzimisię. Bo dla mnie najważniejsze w tekście jest, jak go odbieram emocjonalnie. A ten mnie nie rusza. Bohaterowie mnie ani ziębią, ani grzeją. Emocjonalnie pozostaję obojętna.\nCholera. Ale trudno, nic nie poradzę. Niektórzy wolą ciekawe pomysły, nowe rasy i nowe światy. Ja akurat wolę coś innego.\nMimo to – doceniam wykonanie, wiedzę, wyobraźnię, fajne aluzje. U mnie – trzecie miejsce.\nEDIT: Aha, dżdżownice świetne! :)\nkobieta, Łódź | 07.08.14, g. 20:10\nAleż nie musisz się zarzekać – wierzę, że komentarz napisałaś wcześniej. Tym bardziej, że o jego fragmencie wspomniałaś już dawno temu.\nNo nie umiem za bardzo grać na emocjach. Ale się uczę. Na razie wykorzystuję to, co mam – wiedzę z zakresu nauk przyrodniczych (i nie tylko! W tym tekście o humanistyczne też trzeba było zahaczyć. Nie zauważyłaś? ;-p ) i umiejętność składania poprawnych zdań.\nNo cóż – pisząc, zdawałam sobie sprawę, kto jest w jury i że nie przepadasz za SF. Jak już wspominałam, nie zorientowałam się, że aż tak śmiesznie wychodzi; rozterki Józka miały być poważniejsze, ale okazało się, że raczej bawią.\nkobieta | 07.08.14, g. 20:15\nTo nie jest kwestia tego, że nie przepadam za SF. Czytam teksty Marianny, czytam teksty Prosiaczka i one jakoś mnie biorą. To nie o to chodzi. Mam po prostu wrażenie, że u nich na pierwszym miejscu jest człowiek, u Ciebie… Jakby to nazwać? Wyobraźnia?\nI są tacy, którzy to wolą. Ja po prostu nie.\nWiesz, jak czytałam te teksty, to w przypadku żadnego nie miałam wrażenia, że czytam SF. Bo żaden nie był hard SF, tylko raczej na takim moim poziomie zrozumienia. ;) I wtedy obce planety, statki kosmiczne i wynalazki mi nie przeszkadzają, bo są po prostu fragmentem scenografii.\nkobieta, Łódź | 07.08.14, g. 20:23\nCzyli nie mogę się zasłaniać dekoracjami? Muszę się wziąć za ten tajemniczy język uczuć. Mus to mus. ;-)\nDziękuję za tę informację. Jest bardzo wartościowa.\nOj, chyba znowu sucho wychodzi…\nCzuję się zmuszona do sięgnięcia do głębszych warstw świadomości, może nawet zejść pod nią. Co może skrywać mroczna otchłań zapomnienia i wyparcia?\nkobieta | 07.08.14, g. 20:38\nJej, albo ja piszę tak niejasno, albo ty się wygłupiasz. ;)\nPo pierwsze – żaden mus. Skoro ja tak wolę, to znaczy tylko tyle, że ja, znana tu jako ocha, tak wolę. A nie, że tak ma być. Masz tu tak liczną i wierną rzeszę czytelników, że moje widzimisię możesz sobie bez przeszkód zignorować.\nAle nie chodzi mi o “granie na emocjach”. AdamKB kiedyś napisał pod jednym z moich tekstów coś, co mnie bardzo ucieszyło – że przedstawiam świat nie wprost, nie na pierwszym, uszczegółowionym planie, ale używam go w charakterze tła, na jakim poruszają się postacie dramatu. Przytaczam ten przykład, bo może on lepiej wyrazi to, o co mi chodzi. Ja właśnie tak lubię, więc dlatego tak staram się pisać.\nA Ty lubisz inaczej, więc i piszesz inaczej. To nie jest kwestia wartościowania. To jest tylko kwestia osobistych upodobań. Nie ma żadnego musu. U Ciebie scenografia jest po prostu bardzo ważna, według mnie często wysuwa się na plan pierwszy. Jeśli uważasz, że się nią zasłaniasz, to możesz spróbować zza niej wyjść. A jeśli tak lubisz – to pisz tak dalej. Popatrz na komentarze pod Twoimi tekstami. Czytelników masz, Twoje opowiadania się najzwyczajniej w świecie podobają. Mnie bardzo często również. :)\nkobieta, Łódź | 07.08.14, g. 21:00\nNie wiem, czy piszesz niejasno. Chyba nie, tylko poruszyłaś problem dla mnie raczej obcy. Mój analityczny umysł wrzucił wyższy bieg i zaczyna rozbierać zagadnienie na czynniki pierwsze. Sama jestem bardzo ciekawa, co mu wyjdzie.\nNie, nie wygłupiam się. No, może troszkę. Finkle są do bólu racjonalne i jedyne co odczuwają, to ciepło, gdy kreska w termometrze przekroczy 40. Kiedy używam tego słowa na “e”, muszę, po prostu muszę, trochę pożartować, żeby czasem nie wyszło, że jestem egzaltowana.\nTak, piszę tak, jak lubię, świadomie czy nie – wzoruję się na ulubionych autorach. Ale to nie oznacza, że nie mogę pisać lepiej. Nie, nie odbieram Twoich słów jako wartościowania – wydaje mi się, że pokazałaś (relatywnie) słaby punkt w moich tekstach. Coś, czemu chyba warto poświęcić więcej uwagi, w miarę możliwości nie tracąc wspomnianego ciekawego tła ani czytelników. A jeśli tych dwóch srok nie da się utrzymać, to zdobycie kolejnej harcerskiej sprawności do naszycia na rękaw. Żebym wiedziała/ wierzyła, że to też umiem. Widzę swoje literówki, ale nie błędy “strategiczne”. Potrzebuję takich wskazówek.\nkobieta | 07.08.14, g. 21:18\nmężczyzna, 37 lat | 15.08.14, g. 02:02\nTy już chyba masz żonę, nie powinieneś oglądać się za kosmitkami! ;-)\nPfff, czy ty widziałaś, żeby kogoś żona powstrzymywała od ważnego, naukowego eksperymentu? No wiesz, Finklo…!\nNie oceniam Józka, wyraźnie podkreślam, że to ja, my król, tak interpretujemy. I, za przeproszeniem, ale moim zdaniem, najpoważniejsze są rozterki, które muszą być podawane w zabawny sposób, żebyśmy mogli w ogóle się nad nimi zastanowić. Tak, to sa cholernie poważne przypadki, z rodzaju tych, przy których czerwone światła alarmowe migają z zawrotną częstotliwością, a dookoła rozlega się wycie syreny, oznajmiające najwyższy stopień zagrożenia.\nNo i czekam na twój wyciskacz łez ;-)\nkobieta, Łódź | 15.08.14, g. 02:14\nJeśli eksperyment naukowy polega na bliskim kontakcie siódmego stopnia z ponętną kosmitką, to… Hmmm, może nie widziałam, ale groźba wydaje mi się realna. ;-)\nOni, królowie, niekiedy mają tendencję do oceniania, a nawet ferowania wyroków, błyskawicznie wykonywanych przez gwardię przyboczną. A jak już czerwone światła zaczną błyskać, to nie ma czasu na zastanawianie…\nTrochę pewnie Ci przyjdzie poczekać. Ale, żebyś się zbytnio nie znudził, możesz poczytać teksty, które wstawiłam w tak zwanym międzyczasie. Wszystkie trzy! A wśród nich jeden z tych, które niegdyś wybawiły mnie od natychmiastowego złożenia w ofierze. ;-)\nmężczyzna, Kraków | 06.09.14, g. 01:43\nW końcu przeczytałem. Wstyd mi, że tak późno.\nDobre opko. Bohater wydawał mi się co prawda dosyć pretensjonalny w swoich zapędach, toteż nie wzbudził mojej sympatii. Chyba, że był to zabieg celowy.\nTak czy siak – fabuła, jak również społeczny komentarz zdecydowanie na plus.\nkobieta, Łódź | 06.09.14, g. 02:39\nBohater? Był mi potrzebny prosty chłop, trochę impulsywny. Sympatię raczej miał wzbudzać. Czyli coś nie wyszło. No trudno.\nTo na końcu to pożegnanie czy ocena? ;-)\nmężczyzna, Kraków | 08.09.14, g. 03:07\nOstatnie? Nawiązanie do, bodajże, domkowej wypowiedzi pod jednym z tekstów, która w kontekście twego dzieła wydała mi się pasująca.\nCo do bohatera – cóż, może nie mój typ człowieka. :) Spróbujemy następnym razem.\nA póki co, zabieram się jeszcze za lekturę srebrnopiórkowych duchów. I przyrzekam również tam wrażeniami się podzielić.\nkobieta, Łódź | 08.09.14, g. 08:29\nCzyli raczej ocena.\nOK, nie chcesz się zaprzyjaźnić z Józkiem, to nie. ;-)\nNo to czekam na komentarz pod “Duchami”.\nmężczyzna, 17 lat, Opole | 21.07.17, g. 21:22\nNaprawdę świetne opowiadanie! Wciągnęło mnie już od pierwszych akapitów i pozostawiło skupionym na lekturze do samego końca. Główny bohater sympatyczny, da się go polubić i mu kibicować. Świat przedstawiony również interesujący, choć oczywiście “wszystko już było” ;)\nTo chyba najlepszy Twój tekst jaki dotąd czytałem. Za kolejne zabiorę się jutro, na dzisiaj tyle.\nkobieta, Łódź | 21.07.17, g. 21:26\nCieszę się, że tekst wciągnął, a Józek dał się polubić.\nTrochę się nad tym tekstem napracowałam. Może i wszystko już było, ale dżdżownice wymyślałam sama. A ze sposobu utrzymywania ich w poddaństwie nadal jestem odrobinę dumna.\nmężczyzna, 17 lat, Opole | 21.07.17, g. 21:30\nOj tam, ten mój frazes to taki żarcik ;)\nBowiem nieważne, jak się nie napracujesz i czego nie wymyślisz, zawsze znajdzie się ktoś, kto palnie proste “wszystko już było”.\nkobieta, Łódź | 21.07.17, g. 21:49\nNo, coś w tym jest. Ale czasami zdarza się genialny skubaniec, który wymyśla coś nowego. ;-)\nmężczyzna, 27 lat, Toruń | 24.10.17, g. 15:52\nNiedaleko Syriusza jest Świat Ayanański. Uważaj z zakusami tych Twoich ras. ;>\nRozumiem, że praca sprzątacza polega na tym, że automat pucuje a ten tylko patrzy? Po co zatem człowiek? A Weganin wygląda mi na życie krzemowe. A jeśli już o weganach, wydaje mi się, że jeśli jakaś rasa potrafi latać między układami gwiezdnymi, będzie na takim poziomie cywilizacyjnym, że raczej nie będzie jeść mięsa.\nPrzez cały czas mam wrażenie, że spisek i tajemnica istnieje głównie w głowach Ziemian. Rozmawiają bardzo swobodnie, tłumacz z pewnością podłączony jest do jakiejś sieci, gdzie można prowadzić efektowną cenzurę i inwigilację. Gdyby “wyższe rasy” naprawdę chciały, by ludzie o czymś nie rozmawiali, z łatwością wykryłyby “spisek”. Podczas czytania miałem wrażenie, że kapitan załogi czy inne szychy z politowaniem i rozbawieniem obserwują całą ziemską akcję, o ile w ogóle ich ona obchodzi.\nPomysł z pismem gruzińskim (najładniejszy alfabet świata!) fajny i faktycznie może być dla kosmitów trudny do odszyfrowania (pod warunkiem, że nie prowadzą badań na temat kultury na różnych planetach), ale cały spisek zostałby rozpracowany już na samym początku, przed zaszyfrowaniem. Tym bardziej, że skoro Ziemia ma być potencjalną planetą zniewoloną, ufokowie byliby raczej wyczuleni na pracowników z tego konkretnego świata.\nA w burdelach są jakieś restrykcje rasowe, w stylu Makakaonów nie obsługujemy?\nUrzekł mnie pomysł z holograficznymi zdobieniami. To byłoby cudowne, np. ściana, która zmienia sama tapetę w zależności od dnia tygodnia. :D\nSwoją drogą, czyżby Śluzowce pochodziły z Syriusza? A panu głównemu bohaterowi od przeciążenia powinno serce siąść (dlatego śluzowce nie mają serc!).\nZastanawiam się, dlaczego wiadomości idą tak długo? To przecież informacja jest najszybsza. Skoro znają już technologię “kosmicznych skoków”, z pewnością mogliby opracować szybką, wygodną komunikację, bazując chociażby na efekcie splątania.\nPowstanie? Serio? Brzmi co najmniej naiwnie. Za to idealnie pokazałaś mentalność niewolniczych dżdżownic, które nie rozumiały o co chodzi naszemu wichrzycielowi. Niemniej pacyfikacja takiej rebelii trwałaby zapewne godzinę. Rozumiem, że “wyższe rasy” monitoring i podsłuchy znają. Ale kreacja kosmorobaków naprawdę super!\nCo to znaczy wirtualna pornografia? Obraz jest generowany przez komputer? I żeby mieć do dyspozycji inne rasy i nie zobaczyć z ciekawości?\nDygresja na koniec. Czy postęp idzie w parze z rozwojem poziomu cywilizacji? Czy aby na pewno kultura będąca w stanie latać pomiędzy gwiezdnymi układami może tolerować niewolnictwo? No chyba, że trafią na jakąś rasę jedzącą hamburgery z wołowiną…\nBardzo fajny tekst, najbardziej podobały mi się oczywiście opisy ras i planet. 5/6.\nPS: Ponoć najdoskonalsza forma niewolnictwa to taka, w której niewolnik nie wie, że jest niewolnikiem.\nkobieta, Łódź | 24.10.17, g. 17:03\nEee tam, w okolicy Syriusza nie ma takiej gwiazdy.\nWyobraź sobie Józka jako operatora takiego większego i bardziej skomplikowanego odkurzacza. Włącza i wyłącza, prowadzi na miejsce zabrudzenia, uzupełnia detergenty…\nJuż nie pamiętam szczegółów. Weganin mógł powstać na drodze ewolucji związków krzemu, ale może to jakieś SI, które dochrapały się do samostanowienia. Możliwe, że sama dla siebie tego nie rozstrzygnęłam.\nDla obcych to są oczywiste rzeczy. Będę się trzymać przykładu z naszym żarciem – mniej więcej każdy wie, skąd się bierze wołowina na hamburgery. Nie piszemy o tym w gazetach, bo i po co. Gdyby na Ziemi zjawiła się jakaś krowiopodobna rasa i zażądała praw dla braci mniejszych, pewnie byśmy się tym za bardzo nie przejęli. Może zorganizowalibyśmy parę wycieczek do Indii. Ale żeby podsłuchiwać, jakie ustawy oni między sobą projektują dla bawołów? To chyba szkoda czasu…\nAha, na wszelki wypadek Ziemianie spiskują bez tłumacza.\nTak alfabet gruziński jest wyjątkowy – do niczego nie podobny. Chyba nieźle się nadaje do szyfrowania, bo grupa naturszczyków nieliczna.\nRestrykcje rasowe w burdelach. Zasadniczo nie ma – biznes is biznes. Klient płaci, to dostaje. Ale jakieś ograniczenia techniczne są – jeśli jedna rasa oddycha tlenem, a druga metanem albo chlorem i niespecjalnie lubią to robić w kombinezonach…\nJeśli Ziemianie będą głupio postępować, to dadzą się zniewolić.\nSyriusz. Bogiem a prawdą, to chyba jest zbyt ciężka gwiazda, żeby tam zdążyło jakieś życie powstać. Ale blisko i znana, więc ładnie wygląda. No i może coś skolonizowali…\nTo 1,5 g jest aż takie szkodliwe? Kombinowałam, że jeśli ktoś ma ze trzydzieści kilo nadwagi, to ona go tak szybko nie wykończy. Ale inna sprawa, że nadwagę to się długo zdobywa, a nie na szybkim promie. Z trzeciej strony – z takim plecakiem teoretycznie da się chodzić. Niezbyt szybko i daleko, ale da radę.\nWiadomości idą z prędkością światła, bo tak sobie zaplanowałam, żeby trochę utrudnić życie bohaterom. Nie jestem pewna, czy da się wykorzystać splątanie do komunikacji. Zdaje się, że zasada nieoznaczoności trochę bruździ.\nPowstania. Ziutek jest Polakiem. Które nasze powstanie nie było naiwne?\nWirtualna pornografia. No, jest VR i można sobie wybrać różne, naprawdę ostre symulacje. Ale ja nigdy nie korzystałam! Koledzy opowiadali. ;-)\nPostęp a rozwój cywilizacji. A idą w parze? To można na tyle sposobów mierzyć, że każdą tezę da się udowodnić. Statystyka…\nNiewolnictwo. Pewnie można je różnie definiować. Czy kredyt hipoteczny to już niewolnictwo? Czy student podpisujący kredyt, który będzie spłacać po studiach, staje się niewolnikiem? Czy jak Grecja sprzedaje wysepkę, na którejś ktoś mieszka, to mieszkańcy stają się niewolnikami? Pewnie niejeden prawniczy majątek można zbić na tych pytaniach… A Twoja forma niewolnictwa faktycznie wygląda na podstępną.\nmężczyzna, 27 lat, Toruń | 24.10.17, g. 18:30\nJak nie ma, przecież leży… zaraz, zaraz. A tak! Oczywiście, że nie ma tam takiej gwiazdy! ;)\nNo właśnie wydaje mi się, że taki kosmiczny odkurzacz nie dość, że precyzyjnie zlokalizuje bród, to jeszcze sam sobie detergenty wymieni. Może po prostu firma dostaje jakieś dodatki za zatrudnianie bonusowych pracowników?\nO genezie Wegan nic nie pisałaś. To bardziej moje rozważania, bo czasem piszę coś o “krzemowcach” i są do Twojego blaszanego bohatera bardzo podobne.\nW kwestii krowoidów, myślę, że to zależy od ich mocy decyzyjnej. Jeżeli faktycznie nie mogliby nam zaszkodzić, raczej nikt, poza grupką badaczy, by się tym nie interesował. Sugerujesz, że taka jest sytuacja ludzi w Twoim tekście?\nTak, problem z oddychaniem chlorem… może, może maski? Tylko tym razem bez drzwiczek. A pisząc o Syriuszu, myślałem raczej o czymś w jego okolicy, bo sama gwiazda raz, że za ciężka, a dwa, że nie wiadomo czy jeszcze istnieje.\nMyślę, że nadwaga to jednak coś innego. Tutaj mamy wpływ na ciążenie płynów, całą fizjologia dostaje, nawet na poziomie komórkowym. Po głębszym namyśle, najwięcej problemów mogłoby dotyczyć lokalnych martwic części tkanek, jednakże takie rzeczy powinny (chyba) wrócić po tygodniu do normy. Pytanie co na to układ limfatyczny.\nZe splątaniem coś tam próbowali. Spin w górę to miała być jedynka, w dół to zero. Zawsze można stwierdzić, że jest to dla Ziemian za drogie, albo po prostu “wyższe rasy” nie pokwapiły się, by się tym z nami podzielić.\nPowstania… masz rację.\nSerio? Ostre symulacje!? Znaczy, kolega pytał.\nkobieta, Łódź | 24.10.17, g. 19:04\nOj tam, myślisz, że jak kosmiczna technologia, to od razu każda szczoteczka do zębów ma SI w środku. Taniej jest zatrudnić niespecjalnie wykwalifikowaną istotę do obsługi.\nO wielu rzeczach nie pisałam, a tekst i tak krótki nie jest. ;-)\nMniej więcej taka, ale jednak stosunki społeczne są nieco ważniejsze niż zwyczaje żywieniowe. Chociaż, niewolników nie zabija się w celu pożarcia…\nCoś lubisz te maski… Nie wiadomo, czy maski rozwiążą problem do końca – jak zareaguje skóra na taką dziwną atmosferę? Nie będzie uczulenia. A co w przypadku zadrapań?\nEee, Syriusz chyba jeszcze istnieje, blisko jest, szybko byśmy się kapnęli. Ale jest jakaś taka gwiazda chyba w Orionie, co to nie wiadomo, kiedy wybuchnie…\nPrzez krótki czas to nawet większe przeciążenie można wytrzymać. Nie mam pojęcia, jak by zadziałała dłuższa, wielogodzinna ekspozycja. Rajdowcem chyba już nieźle miota przez cały wyścig? Zawsze pozycja horyzontalna powinna pomóc…\nNo tak, ale chyba robi się jakiś problem z odczytaniem stanu. Sprawdzenie, jaki spin, może go zmienić, ale nie musi, czy jakoś tak…\nA jakie tylko kolega chce, to mu zaprogramują! Choćby i seks oralny z oddychającym chlorem motylkiem. W VR nie ma ograniczeń. ;-)\nmężczyzna, 27 lat, Toruń | 24.10.17, g. 19:19\nZawsze można napisać na wejściu przybytku, że nie biorą odpowiedzialności za problemy zdrowotne w przypadku zbliżeń kategorii S3, czy coś w ten deseń… Może jednak warto zainwestować w te najnowsze VR i zafundować sobie bezpieczne spotkanie z chlorowymi motylami?\nRajdowiec to też inna bajka, bo z czasem on sam nabiera prędkości samochodu. Coś na kształt przeciążeń ma tylko podczas przyspieszania. W dodatku rzuca nim raz na prawo, raz na lewo – takie rzeczy tylko stymulują organizm.\nW kwestii spinowych maili, nie mam pojęcia. ;)\nkobieta, Łódź | 24.10.17, g. 19:32\nOoo, na pewno mają różne zastrzeżenia i dupokrytki. Już tam wszystkiego dopatrzyli. A jeśli jeszcze nie, to po pierwszej wizycie Amerykanina dopatrzą. ;-)\nVR jest bezpieczna, ale koledzy się skarżyli, że zabawa z pejczem traci cały urok…\nAle rajdowiec chyba bez przerwy zwalnia, przyspiesza albo zakręca? Ale fakt, żaden kawałek ciała nie cierpi ustawicznie.\nmężczyzna, 27 lat, Toruń | 25.10.17, g. 17:44\nAle po VR skóra nie piecze jak przy kontakcie z chlorową atmosferą.\nNo właśnie rajdowiec dostaje ledwo grawitacyjne kuksańce, w dodatku różnorodne.\nPS: O tym VR to kuzyn opowiadał. Zapomniałem dodać. ;)\nkobieta, Łódź | 25.10.17, g. 17:48\nCo kto lubi, Arhizie. Ale podobno orgazmy nieodróżnialne od tych w realu. Eeee, to już koleżanki wspominały. ;-)\nSkoro rajdowiec jednak się nie nadaje do porównań, to chyba nie mamy innych królików. ;-/\nkobieta, Warszawa | 30.12.17, g. 17:26\nkobieta, Łódź | 30.12.17, g. 20:19\nDziękuję, Anet. :-)