1 MRR/H/ 14(2)01/2009 Minister Rozwoju Regionalnego Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia Wytyczne w zakresie wybranych zagadnień związanych z przygotowaniem projektów inwestycyjnych, w tym projektów generujących dochód ZATWIERDZAM ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Warszawa, 15 stycznia 2009 r.\n2 Spis treści Rozdział 1 Podstawa prawna i zakres Wytycznych... 4 Rozdział 2 Słownik stosowanych pojęć... 5 Rozdział 3 Warunki ogólne Rozdział 4 Definicja celów projektu Rozdział 5 Identyfikacja projektu Rozdział 6 Analiza wykonalności i rozwiązań alternatywnych Rozdział 7 Analiza finansowa Podrozdział 1 Cele Podrozdział 2 Etapy analizy finansowej Podrozdział 3 Ogólna metodyka przeprowadzania analizy finansowej Podrozdział 4 ZałoŜenia do analizy finansowej Podrozdział 5 Metody analizy finansowej...26 w zaleŝności od kategorii inwestycji Podrozdział 6 Obliczanie wartości dofinansowania z funduszy UE Podrozdział 7 Ustalenie wartości wskaźników efektywności Podrozdział 8 Analiza trwałości finansowej...34 Rozdział 8 Analiza kosztów i korzyści Podrozdział 1 Analiza kosztów i korzyści duŝych projektów Podrozdział 2 Analiza kosztów i korzyści projektów nie zaliczanych do duŝych projektów...38 Rozdział 9 Analiza wraŝliwości i ryzyka Rozdział 10 Stosowanie podejścia sektorowego Rozdział 11 Monitorowanie dochodów w przypadku projektów generujących dochód Podrozdział 1 Monitorowanie dochodów w przypadku projektów, o których mowa w art. 55 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/ Podrozdział 2 Monitorowanie dochodów w przypadku projektów, o których mowa w art. 55 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/ Załącznik 1 Obliczanie dofinansowania z funduszy UE dla projektów generujących dochód\n3 Załącznik 2 - Zakres studium wykonalności opisany w Wytycznych Załącznik 3 - Zestawienie kategorii przepływów pienięŝnych branych pod uwagę w celu wyliczenia wskaźników efektywności finansowej i ekonomicznej oraz wzory do obliczenia tych wskaźników\n4 Rozdział 1 Podstawa prawna i zakres Wytycznych 1) Niniejszy dokument ( zwany dalej Wytycznymi ) został wydany na podstawie art. 35 ust. 3 pkt 4b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju 1. 2) Wytyczne skierowane są do wszystkich podmiotów uczestniczących we wdraŝaniu pomocy w ramach programów operacyjnych. 3) Wytyczne określają sposób opracowania wybranych elementów studium wykonalności lub innego dokumentu określonego przez właściwą Instytucję Zarządzającą przygotowywanego na potrzeby analizy i oceny projektów inwestycyjnych, w tym w szczególności duŝych projektów, o których mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 2, zwanego dalej rozporządzeniem Rady (WE) nr 1083/2006, oraz projektów generujących dochód, o których mowa w art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/ ) Wytyczne regulują zasady określania maksymalnej wysokości dofinansowania w oparciu o metodę luki w finansowaniu, o której mowa w rozdziale 7.6, mającej zastosowanie do projektów generujących dochód zgodnie z art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/ ) Wytyczne określają kwestie związane z monitoringiem dochodu generowanego przez projekty spełniające kryteria art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/ ) Wytyczne mają równieŝ zastosowanie w odniesieniu do projektów o charakterze nieinwestycyjnym, które podlegają przepisom art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, w zakresie który odnosi się do sposobu określania poziomu dofinansowania i monitorowania dochodu generowanego przez te projekty. 7) Wprowadzenie zmian w niniejszych Wytycznych podlega trybowi określonemu w art. 35 ust. 7 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju i wymaga publikacji komunikatu Ministra Rozwoju Regionalnego na stronie internetowej oraz w Biuletynie Informacji Publicznej. 1 Dz. U. Nr 227, poz. 1658, z poźn. zm. 2 Dz. U. L 210 z r., str.25-78, z poźn. zm. 4\n5 Rozdział 2 Słownik stosowanych pojęć Na potrzeby Wytycznych stosuje się poniŝsze definicje i objaśnienia: Analiza efektywności kosztowej: jest to metoda oceny projektów, którą stosuje się wtedy, gdy zmierzenie korzyści w kategoriach pienięŝnych nie jest w praktyce moŝliwe. Polega ona zazwyczaj na wyliczeniu jednostkowego kosztu korzyści. Warunkiem przeprowadzenia takiej analizy jest moŝliwość skwantyfikowania korzyści; nie jest konieczne natomiast przypisanie korzyściom konkretnej ceny pienięŝnej lub ekonomicznej wartości. Analiza kosztów i korzyści moŝe zostać przeprowadzona przy zastosowaniu metodyki analizy efektywności kosztowej, w przypadku projektów, których korzyści nie mogą być zmierzone w kategoriach pienięŝnych. W związku z tym, analiza efektywności kosztowej jest szczególnym typem analizy kosztów i korzyści. Analiza ekonomiczna: analiza posługująca się wartościami ekonomicznymi, które odzwierciedlają wartości, jakie społeczeństwo byłoby gotowe zapłacić za określone dobro lub usługę. Analiza ekonomiczna wycenia wszystkie czynniki zgodnie z ich wartością uŝytkową lub kosztem alternatywnym dla społeczeństwa. Analiza ekonomiczna jest szczególnym rodzajem analizy kosztów i korzyści przeprowadzana jest w drodze skorygowania wyników analizy finansowej o efekty fiskalne, efekty zewnętrzne oraz ceny rozrachunkowe. W jej wyniku następuje ustalenie wskaźników efektywności ekonomicznej projektu. Analiza finansowa: analiza mająca na celu ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej projektu, weryfikację trwałości finansowej projektu oraz ustalenie właściwego (maksymalnego) dofinansowania z funduszy UE. Dokonywana jest ona zazwyczaj z punktu widzenia właściciela infrastruktury. W przypadku, gdy właściciel i operator (np. infrastruktury) są odrębnymi podmiotami, moŝna zastosować skonsolidowaną metodę analizy (patrz: analiza skonsolidowana). W analizie finansowej, w celu ustalenia wskaźników efektywności finansowej oraz wyliczenia luki w finansowaniu, stosuje się metodę zdyskontowanego przepływu środków pienięŝnych (DCF). Analiza kosztów i korzyści 3 (ang. Cost-Benefit Analysis - CBA): schemat analityczny, mający na celu ustalenie, czy lub w jakiej mierze dany projekt zasługuje na realizację z publicznego lub społecznego punktu widzenia. Analiza kosztów i korzyści róŝni się od zwykłej oceny finansowej tym, Ŝe uwzględnia wszystkie zyski (korzyści ang. benefits) i straty (koszty ang. costs), 3 W celu uporządkowania nomenklatury dotyczącej analizy kosztów i korzyści, analizy ekonomicznej oraz analizy efektywności kosztowej, naleŝy zaznaczyć, Ŝe zarówno analiza ekonomiczna, jak i analiza efektywności kosztowej są szczególnymi rodzajami analizy kosztów i korzyści, wyróŝnionymi ze względu na metodykę ich przeprowadzania. Patrz: definicje tych analiz. 5\n6 niezaleŝnie od tego, kto je ponosi. Analiza K/K przybiera często postać analizy ekonomicznej, w której koryguje się wyniki analizy finansowej o efekty fiskalne, efekty zewnętrzne oraz ceny rozrachunkowe. Wyniki analizy K/K moŝna wyrazić na wiele sposobów, w tym w postaci ekonomicznej wewnętrznej stopy zwrotu, ekonomicznej bieŝącej wartości netto i współczynnika korzyści/koszty. Szczegółowe informacje na temat metodologii przeprowadzania analizy kosztów i korzyści moŝna znaleźć w Przewodniku CBA, o którym mowa w Rozdziale 3 pkt 6 lit. b Wytycznych. Analiza ryzyka: analiza, której celem jest ustalenie prawdopodobieństwa wygenerowania przez projekt określonych wyników, jak równieŝ ustalanie najbardziej prawdopodobnego przedziału odchyleń tych wyników od wartości reprezentującej najbardziej dokładny ich szacunek. Analiza ryzyka daje lepszą podstawę do oceny stopnia ryzykowności określonego projektu lub stosunkowego ryzyka obciąŝającego alternatywne projekty niŝ analiza wraŝliwości, (por. Przewodnik CBA). Analiza skonsolidowana: szczególne podejście w ramach analizy finansowej, stosowane w przypadku projektów realizowanych w systemie kliku podmiotów, w których: (a) obok beneficjenta występuje operator (system beneficjent operator), przy czym operator to podmiot odpowiedzialny za eksploatację majątku powstałego lub zmodernizowanego w wyniku zrealizowanych przez beneficjenta umów związanych z przeprowadzanym projektem inwestycyjnym. Operator moŝe stać się właścicielem majątku wytworzonego w ramach powyŝszych umów. (b) występuje wiele podmiotów (system wielu podmiotów). W przypadku analizowania projektu, w którego realizację zaangaŝowany jest więcej niŝ jeden podmiot, rekomendowane jest przeprowadzenie analizy dla projektu oddzielnie z punktu widzenia kaŝdego z tych podmiotów (np. gdy projekt budowy drogi jest realizowany przez kilka gmin), a następnie sporządzenie analizy skonsolidowanej (tzn. ujęcie przepływów wcześniej wyliczonych dla podmiotów zaangaŝowanych w realizację projektu i wyeliminowanie wzajemnych rozliczeń między tymi podmiotami związanych z realizacją projektu). Dla potrzeb dalszych analiz (analizy ekonomicznej oraz analizy wraŝliwości i ryzyka) naleŝy wykorzystywać wyniki analizy skonsolidowanej. Analiza trwałości finansowej: analiza mająca na celu weryfikację faktu, czy wpływy finansowe (źródła finansowania projektu, łącznie z przychodami, w rozumieniu art.55 ust.1 oraz innymi wpływami) wystarczą na pokrycie wszystkich wydatków finansowych, rok po roku, na przestrzeni całego okresu odniesienia. Trwałość finansowa inwestycji zostaje potwierdzona, 6\n7 jeśli skumulowane przepływy pienięŝne netto nie są ujemne w Ŝadnym z analizowanych lat. Ponadto, trwałość finansowa powinna zostać zbadana w odniesieniu do beneficjenta/operatora. Analiza wraŝliwości: technika analityczna umoŝliwiająca systematyczne badanie tego, co dzieje się z wynikami projektu w sytuacji, kiedy zdarzenia odbiegają od ich wartości szacunkowych ustalonych na etapie prognozowania. Polega ona na określeniu wpływu zmiany pojedynczych zmiennych krytycznych o określoną procentowo wartość, na wartość finansowych i ekonomicznych wskaźników efektywności projektu oraz trwałość finansową projektu (i trwałość finansową beneficjenta/operatora), przy czym istotą analizy wraŝliwości jest zasada, iŝ modyfikacji poddawana być powinna tylko jedna zmienna, podczas gdy inne parametry powinny pozostać niezmienione (por. Przewodnik CBA). BieŜąca wartość netto (NPV): suma zdyskontowanych oddzielnie dla kaŝdego roku przepływów pienięŝnych netto (róŝnica pomiędzy wpływami i wydatkami) zaobserwowanych w całym okresie odniesienia, przy załoŝonym stałym poziomie stopy dyskontowej. W ramach analizy finansowej wylicza się finansową bieŝącą wartość netto - FNPV. WyróŜnia się finansową bieŝącą wartość netto inwestycji (FNPV/C), która jest sumą zdyskontowanych strumieni pienięŝnych netto generowanych przez projekt obliczoną bez względu na strukturę finansowania projektu oraz finansową bieŝącą wartość netto kapitału (FNPV/K), będącą sumą zdyskontowanych strumieni pienięŝnych netto wygenerowanych dla beneficjenta w wyniku realizacji rozwaŝanej inwestycji, pozwalającą ocenić rentowność zaangaŝowanych środków krajowych. W ramach analizy ekonomicznej ustala się ekonomiczną bieŝącą wartość netto - ENPV. Ekonomiczna bieŝąca wartość netto inwestycji (ENPV) jest sumą zdyskontowanych oddzielnie dla kaŝdego roku korzyści społecznych netto (róŝnica ogółu zdyskontowanych korzyści społecznych i kosztów społecznych związanych z projektem) zaobserwowanych w całym okresie odniesienia, przy załoŝonym stałym poziomie społecznej stopy dyskontowej. Szczegółowy zakres przepływów pienięŝnych uwzględnianych w celu wyliczenia poszczególnych wskaźników oraz wzory dla ich wyliczenia przedstawiono w załączniku 3 oraz Przewodniku CBA. Całkowity koszt projektu/inwestycji: wydatki kwalifikowane i niekwalifikowane, ponoszone do momentu zakończenia realizacji projektu. Obejmuje m.in. nakłady inwestycyjne na realizację projektu, powiększone o ewentualne rezerwy na nieprzewidziane wydatki, jeŝeli instytucja zarządzająca przewiduje taką moŝliwość, koszty ogólne oraz inne koszty nie mające charakteru pienięŝnego, o których mowa w wytycznych o kwalifikowalności wydatków, których wartość ustalana jest na zasadach określonych w tych wytycznych. Całkowity koszt inwestycji powinien 7\n8 zawierać podatek VAT, niezaleŝnie od tego czy przepisy krajowe przewidują moŝliwość jego odzyskania, czy teŝ taka moŝliwości nie została przewidziana. Podatek VAT powinien być ujęty w tabeli kosztu całkowitego jako osobna kategoria. Całkowity koszt inwestycji brany jest pod uwagę przy określaniu, czy dany projekt naleŝy do kategorii duŝych projektów, o których mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz - w przypadku projektów współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego lub Funduszu Spójności - czy dany projekt podlega reŝimowi prawnemu art. 55 ust.1-4 ww. rozporządzenia (patrz definicja duŝych projektów oraz definicja projektów genenerujących dochód) Ceny bieŝące: (Ceny nominalne) są to ceny występujące faktycznie w danym czasie. Ceny takie uwzględniają efekt ogólnej inflacji i naleŝy je odróŝniać od cen stałych. Ceny rozrachunkowe (ukryte ang. shadow prices): alternatywny koszt dóbr, który zazwyczaj róŝni się od cen rynkowych i od wysokości regulowanych taryf. UŜycie cen rozrachunkowych w ramach analizy ekonomicznej projektu pozwala ująć w bardziej adekwatny sposób rzeczywiste koszty nakładów i rzeczywiste korzyści dla społeczeństwa. Szczegółowe informacje na temat przekształcania cen rynkowych na ceny rozrachunkowe wraz z przykładowymi czynnikami konwersji przedstawione zostały w Przewodniku CBA. Ceny stałe: (ceny realne) ceny według roku bazowego (tj. pierwszego roku przyjętego okresu odniesienia), stosowanie których pozwala wyeliminować wpływ inflacji na dane finansowe i ekonomiczne. NaleŜy odróŝniać je od cen bieŝących. Dostępność cenowa taryf: zasada ta oznacza, iŝ poziom taryf powinien uwzględniać zdolność gospodarstw domowych do płacenia za usługi. Poziom taryf moŝe zostać ustalony poprzez odniesienie się do określonego procentu dochodu do dyspozycji gospodarstw domowych. DuŜe projekty: zgodnie z zapisami art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 są to projekty o całkowitym koszcie przekraczającym 25 mln EUR w przypadku środowiska naturalnego oraz 50 mln EUR w przypadku pozostałych dziedzin. W celu ustalenia, czy całkowity koszt danego projektu przekracza próg duŝego projektu, a tym samym czy dany projekt jest duŝym projektem w rozumieniu art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, naleŝy zastosować kurs wymiany EUR/PLN, stanowiący średnią miesięcznych obrachunkowych kursów stosowanych przez Komisję Europejską z ostatnich sześciu miesięcy poprzedzających miesiąc złoŝenia wniosku o dofinansowanie 4. Ustalony w momencie złoŝenia wniosku kurs 4 Miesięczne obrachunkowe kursy wymiany stosowane przez Komisję Europejską publikowane są w mediach elektronicznych ( 8\n9 wymiany EUR/PLN jest stosowany równieŝ w celu identyfikacji, czy dany projekt nie uzyskał statusu duŝego projektu w przypadku zmiany całkowitego kosztu na późniejszym etapie. Dyskontowanie: proces dostosowywania przyszłej wartości kosztu lub korzyści do ich obecnej wartości przy uŝyciu stopy dyskontowej, w celu ujęcia wartości pieniądza w czasie. Dyskontowanie odbywa się poprzez przemnoŝenie przyszłej wartości kosztu lub korzyści przez współczynnik dyskontowy, który maleje wraz z upływem czasu. Wzór na współczynnik dyskontowy przedstawiony został w załączniku 3. W związku z faktem, iŝ na potrzeby dyskontowania pierwszy rok okresu odniesienia traktowany jest jako rok zerowy (t=0; współczynnik dyskontowy =1) prognoza przepływów pienięŝnych powinna obejmować okres od roku zerowego do roku n, gdzie n oznacza liczbę lat okresu odniesienia przyjętego do analizy pomniejszoną o 1 (patrz: definicja okresu odniesienia oraz Załącznik 3). Efekt zewnętrzny: zjawisko polegające na przeniesieniu części kosztów lub korzyści wynikających z projektu na podmioty trzecie (tj. inne niŝ beneficjent projektu i uŝytkownicy usług projektowych) niezaleŝnie od ich woli bez odpowiedniej rekompensaty pienięŝnej. Efekty zewnętrzne mogą być pozytywne lub negatywne. Koszty operacyjne: dla potrzeb ustalania wskaźników efektywności finansowej oraz wyliczania wartości dofinansowania przyjmuje się, Ŝe są to koszty eksploatacji i utrzymania (np. wynagrodzenia, surowce, elektryczność), koszty administracyjne i ogólne, koszty związane ze sprzedaŝą i dystrybucją. Ponadto, w kosztach operacyjnych moŝna uwzględnić podatki dochodowe i inne podatki bezpośrednie, jeŝeli stanowią rzeczywisty wydatek beneficjenta/operatora 5. Przy określaniu kosztów operacyjnych na potrzeby analizy projektu nie naleŝy uwzględniać pozycji, które nie powodują rzeczywistego wydatku pienięŝnego, nawet jeŝeli pozycje takie są zazwyczaj wykazywane w bilansie lub rachunku zysków i start. Do kosztów operacyjnych nie naleŝy zatem zaliczać kosztów amortyzacji oraz rezerw na nieprzewidziane wydatki. Jako koszty operacyjne nie są równieŝ traktowane koszty kapitałowe (np. odsetki od kredytów 6 ). Na potrzeby wyliczenia wskaźnika luki w finansowaniu razem 5 Rozwiązanie polegające na uwzględnianiu podatków dochodowych i innych podatków bezpośrednich (jeŝeli stanowią rzeczywisty wydatek beneficjenta/operatora) w kosztach operacyjnych stanowi rozwiązanie odmienne od zalecanego przez Komisję Europejską w Przewodniku CBA (str. 43 wersja polska). W opinii Ministra Rozwoju Regionalnego nie ma uzasadnionych podstaw, aby podatków tych nie uwzględniać w analizie finansowej rentowności inwestycji FNPV/C (w tym analizie luki w finansowaniu) oraz analizie finansowej rentowności kapitału własnego FNPV/K Przewodnik CBA sugeruje natomiast ujmowanie tych podatków jedynie w analizie trwałości finansowej. 6 Koszty kapitałowe, tj. odsetki od zaciągniętych kredytów nie są uwzględniane w analizie finansowej efektywności inwestycji FNPV/C (oraz analizie luki w finansowaniu). Brane są one natomiast pod uwagę przy obliczaniu efektywności kapitału własnego. 9\n10 z kosztami operacyjnymi naleŝy ująć równieŝ nakłady odtworzeniowe związane z elementami infrastruktury, o krótkim okresie uŝytkowania 7 (patrz: definicja nakładów odtworzeniowych) jak równieŝ zmiany w kapitale obrotowym netto (patrz: definicja zmian w kapitale obrotowym netto). W przypadku niektórych typów projektów, tj. termomodernizacja lub modernizacja ich realizacja moŝe spowodować oszczędność kosztów operacyjnych w stosunku do scenariusza bez projektu. Dla projektów, o których mowa w art. 55 ust.1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oszczędność kosztów operacyjnych powinna zostać uwzględniona w analizie luki w finansowaniu, chyba Ŝe nastąpi równowaŝne zmniejszenie środków dotychczas otrzymywanych od podmiotów publicznych, np. dotacji na działalność operacyjną 8. Oszczędność kosztów moŝe zostać pominięta jeŝeli beneficjent przedstawi szczegółowy mechanizm ustalania wysokości otrzymywanej dotacji, zgodnie z którym korzyści wynikające z oszczędności kosztów operacyjnych będą równe co do wartości obniŝeniu kwoty dotacji dla danego podmiotu. Przy obliczaniu luki w finansowaniu moŝna pominąć tylko oszczędności kosztów operacyjnych do wysokości kwoty obniŝenia dotacji. Metoda/zasada kasowa: metoda rachunkowości polegająca na ujmowaniu operacji księgowych tylko wtedy, gdy następuje wpływ środków pienięŝnych lub ponoszone są wydatki. Zasadę tę naleŝy odróŝniać od zasady memoriału. Metodologia CBA - dokument, o którym mowa w Rozdziale 3 pkt 6 lit. a niniejszych Wytycznych. Nakłady inwestycyjne na realizację projektu (koszty inwestycji): wydatki ponoszone w związku z realizacją projektu do momentu oddania powstałego majątku do uŝytkowania. Nakłady inwestycyjne na realizację projektu obejmują głównie nakłady na środki trwałe, wartości niematerialne i prawne oraz nakłady na przygotowanie projektu (w tym przygotowanie dokumentacji projektowej, doradztwo) 9. Podatek VAT, który moŝe zostać odzyskany w oparciu o przepisy krajowe, nie powinien być uwzględniony. 7 W przypadku projektów z zakresu gospodarki wodno-ściekowej i odpadowej nakłady odtworzeniowe naleŝy uwzględniać zgodnie z zasadami określonymi w opracowanych przez JASPERS Wytycznych do przygotowania inwestycji w zakresie środowiska współfinansowanych przez Fundusz Spójności i Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego w latach Dla projektów, które nie generują przychodów w rozumieniu art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, samo wystąpienie oszczędności kosztów operacyjnych nie jest czynnikiem, który przesądza o konieczności zastosowania metody luki w finansowaniu. 9 JeŜeli na rzecz projektu wnoszony jest wkład niepienięŝny (w rozumieniu Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w okresie programowania oraz wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków w ramach 10\n11 W ramach analizy finansowej jako odrębne kategorie od nakładów inwestycyjnych na realizację projektu naleŝy uwzględnić: ponoszone w okresie eksploatacji projektu niezbędne nakłady odtworzeniowe na pewne elementy infrastruktury o krótkim okresie uŝytkowania, - zmiany w kapitale obrotowym netto w całym okresie odniesienia. Na potrzeby wyliczenia wskaźnika luki w finansowaniu zdyskontowane nakłady odtworzeniowe i zdyskontowane zmiany w kapitale obrotowym netto traktowane są na takich samych zasadach jak zdyskontowane koszty operacyjne, tzn. powiększają one zdyskontowane koszty operacyjne przy wyliczaniu zdyskontowanego przychodu netto (DNR). Zdyskontowana wartość rezydualna środków trwałych równieŝ uwzględniana jest przy obliczaniu zdyskontowanych przychodów netto, przy czym powiększa ona przychody. Zdyskontowane nakłady inwestycyjne na realizację projektu (bez ewentualnych rezerw na nieprzewidziane wydatki, które nie są brane pod uwagę w analizie przepływów finansowych) stanowią natomiast zdyskontowany koszt inwestycji (DIC) 10. Nakłady odtworzeniowe: nakłady o charakterze inwestycyjnym ponoszone w okresie eksploatacji projektu (po zakończeniu jego realizacji), przeznaczone na niezbędne odtworzenie pewnych elementów projektu, o okresie uŝytkowania krótszym niŝ główny element infrastruktury projektu. Nakłady te muszą mieć charakter niezbędny dla zapewnienia operacyjności projektu w przyjętym okresie odniesienia (tj. okresie Ŝycia ekonomicznego projektu). Na potrzeby niniejszych Wytycznych zgodnie z zaleceniami Komisji Europejskiej - przyjęto, Ŝe przy obliczaniu luki w finansowaniu nakłady odtworzeniowe projektu ujmowane są razem z kosztami operacyjnymi, gdyŝ ponoszone są w fazie operacyjnej projektu. W związku z tym, brane są one pod uwagę przy wyliczaniu przychodów netto projektu (DNR), a nie zdyskontowanych kosztów inwestycyjnych (DIC) (patrz: Rozdział 7.6). Wnioskodawca powinien szczegółowo uzasadnić we wniosku o dofinansowanie konieczność poniesienia tych nakładów dla zapewnienia operacyjności projektu. Okres odniesienia (horyzont czasowy inwestycji): okres, za który naleŝy sporządzić prognozę przepływów pienięŝnych generowanych przez analizowany projekt, liczony od roku złoŝenia wniosku o dofinansowanie. Przepływy związane z realizacją projektu (w tym nakłady poszczególnych programów operacyjnych) powinien on równieŝ zostać uwzględniony w nakładach inwestycyjnych oraz przy określaniu wartości rezydualnej. 10 W przypadku projektów z zakresu gospodarki wodno-ściekowej i odpadowej nakłady odtworzeniowe naleŝy uwzględniać zgodnie z zasadami określonymi w opracowanych przez JASPERS Wytycznych do przygotowania inwestycji w zakresie środowiska współfinansowanych przez Fundusz Spójności i Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego w latach\n12 na przygotowanie projektu), poniesione przed rokiem złoŝenia wniosku o dofinansowanie powinny zostać uwzględnione w analizie w pierwszym roku odniesienia (tzn. roku złoŝenia wniosku) w wartościach niezdyskontowanych (patrz: definicja dyskontowania). Okres odniesienia obejmuje okres realizacji projektu (inwestycji) oraz okres Ŝycia ekonomicznego projektu. Jako punkt odniesienia przyjmuje się zalecane przez Komisję Europejską referencyjne okresy odniesienia (patrz: Rozdział 7.4 pkt 1 lit e) 11. Projekt: operacja o jasno określonych celach, składająca się z całej serii robót, działań lub usług, której celem jest wykonanie niepodzielnego zadania, posiadającego sprecyzowany charakter gospodarczy lub techniczny. Zespoły działań tworzących projekt powinny zachować spójny i skoordynowany charakter i prowadzić do ściśle określonego celu. W ramach projektu operuje się równieŝ następującymi pojęciami: - etap projektu jest technicznie i finansowo niezaleŝny i cechuje się własną efektywnością; - grupa projektów powstaje wówczas, gdy projekty o mniejszej wartości bądź wielkości zostają ze sobą połączone (zgrupowane) w jeden duŝy projekt. MoŜe to nastąpić, jeŝeli tylko projekty te są ze sobą odpowiednio powiązane. Projekty moŝna uznać za powiązane, jeŝeli są zlokalizowane na tym samym obszarze / wzdłuŝ tego samego korytarza transportowego, są częścią ogólnego planu dla obszaru / korytarza transportowego, są nadzorowane przez tę samą instytucję, która odpowiada za ich koordynację i monitoring. Projekt inwestycyjny: projekt zdefiniowany jak wyŝej, zakładający realizację określonej inwestycji. Projekty generujące dochód (inne stosowane pojęcia: przychód netto, dochód netto): w myśl art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 są to wszelkie projekty współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego lub Funduszu Spójności, których całkowity koszt przekracza 1 mln EUR, obejmujące inwestycję w infrastrukturę, korzystanie z której podlega opłatom ponoszonym bezpośrednio przez korzystających oraz wszelkie projekty pociągające za sobą sprzedaŝ gruntu lub budynków lub dzierŝawę gruntu lub najem budynków, lub wszelkie inne odpłatne świadczenie usług, dla których wartość bieŝąca przychodów w rozumieniu art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 przewyŝsza 11 Długość przyjętego okresu odniesienia ma znaczenie przy określaniu wartości rezydualnej środków trwałych. Przyjmując dla konkretnego projektu, np. z sektora środowiskowego zalecany przez Komisję Europejską 30-letni okres odniesienia, w ramach którego etap realizacji projektu stanowi 3 lata od złoŝenia wniosku o dofinansowanie, etap eksploatacji projektu wyniesie 27 lat. JeŜeli ten 27-letni okres eksploatacji wynikający z przyjętego okresu odniesienia jest krótszy niŝ zakładany przez wnioskodawcę okres ekonomicznego Ŝycia projektu (związany z przyjętym okresem amortyzacji) środki trwałe projektu w ostatnim roku odniesienia będą wykazywały wartość rezydualną. 12\n13 wartość bieŝącą kosztów operacyjnych. Projektami generującymi dochody nie są projekty, które podlegają zasadom pomocy publicznej w rozumieniu art. 87 TWE, w tym pomocy de minimis lub dla których wsparcie związane jest z instrumentami inŝynierii finansowej w rozumieniu art. 44 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz Sekcji 8 rozporządzenia Komisji ( WE) nr 1828/2006. W myśl rozporządzenia Rady (WE) nr 1341/2008 z dnia 18 grudnia 2008 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1083/2006 ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności w odniesieniu do niektórych projektów generujących dochody 12, projektami generującymi dochody nie są równieŝ projekty współfinansowane przez Europejski Fundusz Społeczny oraz te projekty współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego lub Funduszu Spójności, których całkowity koszt nie przekracza 1 mln EUR. W celu ustalenia, czy całkowity koszt danego projektu przekracza powyŝszy próg, naleŝy zastosować kurs wymiany EUR/PLN, stanowiący średnią miesięcznych obrachunkowych kursów stosowanych przez Komisję Europejską z ostatnich sześciu miesięcy poprzedzających miesiąc złoŝenia wniosku o dofinansowanie (patrz przypis nr 4 str. 8 Wytycznych). Sposób określania, czy projekt spełnia kryteria projektu generującego dochód wskazany został szczegółowo w rozdziale 7.6 niniejszych Wytycznych. W art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 wyróŝniono dwie kategorie projektów generujących dochód: - projekty infrastrukturalne oraz inne projekty, dla których istnieje moŝliwość obiektywnego oszacowania dochodu z wyprzedzeniem (art. 55 ust. 2). Dla tych projektów istnieją wystarczające dane oraz doświadczenie wynikające z realizacji podobnych inwestycji, umoŝliwiające oszacowanie dwóch głównych czynników mających wpływ na wysokość dochodów generowanych przez te projekty, tzn. wielkości popytu na dobra lub usługi dostarczane przez projekt oraz stosowanych za ich udostępnienie taryf. Zdaniem Komisji Europejskiej do tej kategorii projektów naleŝy zdecydowana większość projektów generujących dochód objętych dofinansowaniem z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Wysokość dofinansowania wspólnotowego dla tych projektów ustalana jest przy zastosowaniu metody luki w finansowaniu. Projekty te powinny zostać objęte monitoringiem generowanego dochodu (patrz: Rozdział 11.1). 12 Dz. U. L 348 z r., s.19 13\n14 - projekty, dla których nie moŝna obiektywnie oszacować dochodu z wyprzedzeniem (art. 55 ust 3). W przypadku tej kategorii projektów, z celów projektu i załoŝeń wnioskodawcy wynika, Ŝe projekt będzie generował przychody w rozumieniu art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, jednak ze względu na niemoŝność obiektywnego oszacowania przychodów i kosztów operacyjnych wnioskodawca nie jest w stanie obiektywnie oszacować dochodu z wyprzedzeniem. Projekty te naleŝy zatem traktować jako projekty potencjalnie generujące dochód, w związku z czym muszą one zostać objęte monitoringiem generowanego dochodu (patrz: Rozdział 11.2). Główną przyczyną uniemoŝliwiającą oszacowanie dochodu na etapie wniosku o dofinansowanie (ex ante) jest najczęściej innowacyjny charakter realizowanego projektu, pociągający za sobą brak danych bądź wcześniejszego doświadczenia z projektów podobnego rodzaju, które pozwoliłyby na wiarygodne oszacowanie popytu na dobra i usługi dostarczane przez projekt (popyt w tym przypadku generowany jest przez samą innowację). Tego typu projekty mogą wystąpić przykładowo w obszarach, o których mowa w art. 4 pkt 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1080/2006 (tj. badania i rozwój technologiczny, innowacyjność i przedsiębiorczość). Dla tej kategorii projektów generujących dochód dofinansowanie wspólnotowe ustalane przy zastosowaniu stopy dofinansowania określonej dla danego działania (bez konieczności wyliczania luki w finansowaniu), z zastrzeŝeniem, Ŝe dochód wygenerowany przez projekt w okresie do 5 lat po jego zakończeniu, spełniający przesłanki art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, zostanie zwrócony przez beneficjenta do właściwej instytucji przyznającej pomoc proporcjonalnie do udziału wydatków kwalifikowalnych w całkowitym koszcie projektu oraz proporcjonalnie do udziału współfinansowania wspólnotowego w wydatkach kwalifikowalnych. MoŜliwość oszacowania dochodu Projekty art. 55 ust.2 TAK Projekty art. 55 ust. 3 -NIE Taryfy Jasno określona i przewidywalna polityka taryfowa, Brak danych, nowy popyt generowany przez podaŝ Szacowany popyt Dostępność danych i modeli, na których opierają się opinie ekspertów Brak danych, opinie ekspertów wysoce subiektywne Dochód generowany przez projekt (inne stosowane pojęcia: przychód netto, dochód netto) 13 : - dla projektów, dla których istnieje moŝliwość oszacowania dochodu z wyprzedzeniem - jest to róŝnica między wartością bieŝącą przychodów w rozumieniu art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady 13 Definicja dochodu wynikająca z art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 jest inna niŝ definicja dochodu wynikająca z przepisów o rachunkowości czy przepisów podatkowych. 14\n15 (WE) nr 1083/2006 oraz wartością bieŝącą kosztów operacyjnych, spodziewanych w trakcie realizacji projektu oraz w późniejszym okresie funkcjonowania. JeŜeli róŝnica ta jest dodatnia zdyskontowany przychód netto naleŝy powiększyć o zdyskontowaną wartość rezydualną. - dla projektów, dla których nie moŝna obiektywnie oszacować dochodu z wyprzedzeniem jest to róŝnica pomiędzy rzeczywistymi przychodami wygenerowanym w okresie do 5 lat po zakończeniu projektu a rzeczywistymi kosztami operacyjnymi projektu. Przewodnik CBA dokument, o którym mowa w Rozdziale 3 pkt 6 lit. b Wytycznych. RóŜnicowy model finansowy: model finansowy sporządzany dla projektu, w którym zestawia się przepływy pienięŝne dla scenariusza podmiot (lub działalność gospodarcza) z projektem oraz scenariusza podmiot (lub działalność gospodarcza) bez projektu i poprzez porównanie tych przepływów ustala się przepływy róŝnicowe, stanowiące podstawę m.in. dla ustalenia wskaźnika luki w finansowaniu, wartości dofinansowania projektu oraz ustalenia wartości wskaźników efektywności finansowej projektu. Stopa dyskontowa: stopa, przy uŝyciu której przyszłe wartości sprowadza się do wartości bieŝącej, wyraŝająca alternatywny koszt kapitału. Wartość rezydualna: wartość środków trwałych netto uzyskanych na etapie realizacji projektu lub w okresie jego eksploatacji, wynikająca z nakładów inwestycyjnych na realizację projektu oraz nakładów odtworzeniowych, ustalona na koniec ostatniego roku okresu odniesienia przyjętego do analizy. Okres amortyzacji dla kaŝdego typu aktywa powinien odzwierciedlać jego ekonomicznie uzasadniony okres uŝytkowania, w oparciu o jego oczekiwaną przydatność beneficjenta, a nie minimalny okres amortyzacji wynikający z właściwych przepisów prawnych. Wartość rezydualna występuje wtedy, gdy okres ekonomicznej uŝyteczności środków trwałych jest dłuŝszy niŝ okres ich eksploatacji wynikający z przyjętego okresu odniesienia (patrz: definicja okresu odniesienia). W przypadku gruntów wartość rezydualna wynosi 100% wartości początkowej. W przypadku, w którym budynki uŝyteczności publicznej będące przedmiotem projektu (np. szpitale, muzea, uniwersytety) będą wykorzystywane w tym samym celu po zakończeniu okresu odniesienia i nie ma moŝliwości potencjalnego osiągnięcia korzyści finansowej w wyniku sprzedaŝy obiektu, moŝna przyjąć, iŝ wartość rezydualna wynosi 0. Wnioskodawca powinien uzasadnić we wniosku o dofinansowanie przyjętą wartość rezydualną. Wartość rezydualna środków trwałych netto w ostatnim roku odniesienia wykazywana jest w tabelach finansowych ze znakiem przeciwnym do wydatków i de facto powiększa wpływy projektu, obok przychodów w rozumieniu art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/\n16 Wewnętrzna stopa zwrotu (IRR): stopa dyskontowa, przy której bieŝąca wartość netto strumienia kosztów i korzyści równa jest 0. W ramach analizy finansowej ustalana jest finansowa stopa zwrotu (FRR). Natomiast w ramach analizy ekonomicznej, kiedy szacunki dokonywane są na podstawie cen rozrachunkowych, otrzymujemy ekonomiczną stopę zwrotu (ERR). Wewnętrzną stopę zwrotu porównuje się z wysokością wskaźnika wzorcowego (np. wysokością stopy dyskontowej przyjętej do analizy wyraŝającej alternatywny koszt kapitału), aby ocenić efektywność proponowanego projektu. Szerzej kwestię finansowej i ekonomicznej wewnętrznej stopy zwrotu opisano w odpowiednich podrozdziałach Wytycznych poświęconych tym analizom. Szczegółowy zakres przepływów pienięŝnych uwzględnianych w celu wyliczenia poszczególnych wskaźników oraz wzory dla ich wyliczenia przedstawiono w załączniku 3. Wskaźnik luki w finansowaniu : w przypadku projektów generujących dochód (dla których istnieje moŝliwość oszacowania dochodu z wyprzedzeniem) jest to ta część zdyskontowanych nakładów inwestycyjnych na realizację projektu, która nie jest pokryta sumą zdyskontowanych dochodów (przychodów netto) z projektu (wyraŝona w % w odniesieniu do wartości tych nakładów). Sposób obliczania tego wskaźnika przedstawiono w Rozdziale 7.6 pkt 12 Wytycznych, (patrz równieŝ: definicja nakładów inwestycyjnych na realizację projektu, definicja projektów generujących dochód oraz definicja dochodu)). Wynagrodzenie ukryte: wynagrodzenie odzwierciedlające rzeczywisty alternatywny koszt pracy, o poziomie innym (na ogół niŝszym) niŝ wynagrodzenie obserwowane w gospodarce (tzw. wynagrodzenie finansowe), na skutek zniekształceń rynku pracy (takich jak płace minimalne, świadczenia z tytułu bezrobocia, itp.) (por Załącznik D Przewodnika CBA). Zwykle oczekiwana rentowność: zasada ta jest zachowana wówczas, gdy projekt generuje dochód w wysokości pozwalającej na pokrycie alternatywnego kosztu wkładu w projekt (czyli najlepszego alternatywnego zwrotu, uzyskanego przez siłę roboczą, zarządzanie i kapitał własny inwestora) a jednocześnie nie występuje nadmierne finansowanie projektu. Aby do projektu mógł zostać wniesiony wkład wspólnotowy finansowa bieŝąca wartość netto z inwestycji co do zasady powinna być ujemna a finansowa stopa zwrotu z inwestycji niŝsza od stopy dyskontowej przyjętej do analizy. Ograniczenie to nie odnosi się do projektów objętych pomocą publiczną Przykładowe wartości wskaźnika FRR/C zaobserwowane dla róŝnych kategorii inwestycji w poprzednich okres programowania przedstawione zostały w Przewodniku CBA, w rozdziale Finansowy zwrot z inwestycji). Zmiany w kapitale obrotowym netto w okresie odniesienia wzrost lub spadek kapitału obrotowego netto w danym okresie. Kapitał obrotowy netto stanowi róŝnicę pomiędzy aktywami 16\n17 bieŝącymi i zobowiązaniami bieŝącymi. PoniewaŜ kapitał obrotowy netto jest z natury zasobem, w celu przekształcenia go w strumień pienięŝny rozwaŝane powinny być wyłącznie przyrosty roczne, tj. zmiany w stosunku do poziomu kapitału obrotowego netto w poprzednim roku. Wzrost kapitału obrotowego netto w stosunku do poprzedniego roku traktowany jest jako rodzaj nakładu poniesionego w danym roku na rzecz projektu. Zmiany w kapitale obrotowym netto w całym okresie odniesienia powinny być wykazywane jako odrębna kategoria od nakładów inwestycyjnych na realizację projektu. Przy obliczaniu wskaźnika luki w finansowaniu zmiany te ujmowane są razem z kosztami operacyjnymi przy wyliczaniu przychodów netto (DNR). Rozdział 3 Warunki ogólne 1) Dla kaŝdego projektu inwestycyjnego wnioskodawca, ubiegający się o dofinansowanie z funduszy Unii Europejskiej (fundusze UE), powinien przedstawić studium wykonalności lub inny dokument (dalej jako Inny Dokument ) określony przez Instytucję Zarządzającą, umoŝliwiający dokonanie oceny projektu przez właściwą instytucję oraz dokonanie identyfikacji, czy projekt jest projektem generującym dochód w myśl art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, jak równieŝ umoŝliwiającym określenie wysokości dofinansowania z funduszy UE, 2) W Wytycznych nie przedstawiono warunków sporządzania całego studium wykonalności czy Innego Dokumentu, a jedynie wybrane elementy tych opracowań. Szczegółowy zakres studium wykonalności lub Innego Dokumentu, wymaganego w ramach poszczególnych osi priorytetowych programów operacyjnych określony zostanie przez właściwe Instytucje Zarządzające. Elementy studium wykonalności lub Innego Dokumentu opisane w Wytycznych nie powinny być rozumiane jako minimalny zakres studium wykonalności czy Innego Dokumentu. 3) W Wytycznych opisano sposób sporządzania następujących elementów studium wykonalności lub Innego Dokumentu: a) definicja celów projektu, b) identyfikacja projektu, c) analiza wykonalności i rozwiązań alternatywnych, d) analiza finansowa, e) analiza kosztów i korzyści, f) analiza wraŝliwości i ryzyka. 17\n18 W poszczególnych rozdziałach Wytycznych przedstawione zostały zalecenia dotyczące zakresu danego rodzaju analizy wymaganego dla poszczególnych rodzajów projektów, w szczególności dla duŝych projektów oraz projektów generujących dochód. Ponadto, w odniesieniu do punktów a-c, w Wytycznych przedstawione zostały jedynie najbardziej kluczowe elementy, stanowiące podsumowanie bardziej szczegółowych analiz, jakie powinny być przedmiotem rozdziałów studium wykonalności poprzedzających elementy będące przedmiotem Wytycznych. W załączniku 2 do Wytycznych przedstawiono graficznie zakres elementów studium wykonalności objęty Wytycznymi. 4) O ile Instytucja Zarządzająca nie określi tego inaczej, wskazane powyŝej elementy studium wykonalności lub Innego Dokumentu, wnioskodawca przygotowuje w oparciu o Wytyczne. 5) W przypadku duŝych projektów, zakres informacji przedkładanych Komisji został szczegółowo określony w art. 40 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/ ) W zakresie nieuregulowanym niniejszymi wytycznymi przy sporządzaniu powyŝszych informacji, naleŝy kierować się szczegółowymi zasadami określonymi przez Komisję Europejską w dokumentach: a) Komisja Europejska, 2006, Metodologia przeprowadzania analizy kosztów i korzyści. Wytyczne, Nowy okres programowania , Dokument roboczy nr 4, Bruksela (ang. Guidance on the methodology for carrying out Cost-Benefit Analysis) 14, zwany dalej Metodologią CBA, b) Komisja Europejska, 2008, Przewodnik do analizy kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych (ang. Guide to cost-benefit analysis of investment projects) 15, zwany dalej Przewodnikiem CBA 7) W przypadku projektów realizowanych w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) w rozumieniu ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym 16, przy sporządzaniu analiz uwzględnia się zarówno przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 czerwca 2006 r. w sprawie niezbędnych elementów analizy przedsięwzięcia w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego 17, jak równieŝ niniejsze Wytyczne i dokumenty wskazane w pkt Angielska wersja dokumentu: polska wersja dokumentu: 16 Dz.U. Nr 169 poz Dz.U. Nr 125 poz\n19 Rozdział 4 Definicja celów projektu 1) Zdefiniowanie celów jest niezbędnym etapem słuŝącym identyfikacji i analizie projektu. Stanowi ono punkt wyjścia do przeprowadzenia jakiejkolwiek oceny inwestycji. 2) Cele projektu, zarówno te bezpośrednie, jak i pośrednie, powinny zostać określone w oparciu o analizę potrzeb danego środowiska gospodarczo-społecznego, z uwzględnieniem zjawisk najbardziej adekwatnych do skali oddziaływania projektu. 3) NaleŜy zwrócić uwagę, aby cele projektu zdefiniowane w analizie spełniały następujące załoŝenia: a) jasno wskazywały, jakie korzyści społeczno-ekonomiczne moŝna osiągnąć dzięki wdroŝeniu projektu, b) były logicznie powiązane ze sobą, w przypadku, gdy w ramach projektu realizowanych jest jednocześnie kilka celów, c) uwzględniały wszystkie najwaŝniejsze bezpośrednie i pośrednie skutki społecznoekonomiczne przedsięwzięcia, d) określały, czy całkowite korzyści (tzw. całościowy przyrost dobrobytu) osiągnięte w wyniku realizacji projektu uzasadniają jego koszt, e) były logicznie powiązane z ogólnymi celami omawianych funduszy, tj. wymagane jest określenie zbieŝności celów projektu z celami realizacji danej osi priorytetowej programu operacyjnego, f) były uzupełnione o metodę pomiaru poziomu ich osiągnięcia, g) korzyści osiągnięte w ramach danego celu powinny być wyraŝone w konkretnych wartościach/parametrach społeczno-ekonomicznych. Rozdział 5 Identyfikacja projektu 1) Identyfikacja projektu powinna dostarczyć zwięzłej i jednoznacznej informacji na temat całościowej koncepcji i logicznych ram projektu. Obejmuje ona zatem następujące kwestie: a) zarys i ogólny charakter projektu (tj. prezentację projektu jako przedmiotu przedsięwzięcia wraz z opisem, całkowitym kosztem inwestycji, lokalizacją, itd.), b) analizę projektu w kontekście całego układu infrastruktury, tj. funkcjonalne i rzeczowe powiązania między danym projektem a istniejącą infrastrukturą. 2) Przy identyfikacji projektu naleŝy zwrócić uwagę na operowanie pojęciami związanymi z projektem. W związku z powyŝszym, identyfikacja projektu powinna równieŝ jasno wskazywać, do którego z pojęć odnosi się analiza, mając na uwadze, Ŝe zdefiniowany projekt powinien stanowić samodzielną jednostkę analizy. Niekiedy dla celów analizy naleŝy 19\n20 uznać kilka podprojektów za jeden duŝy projekt, szczególnie w przypadku, gdy któraś z faz realizacji nie moŝe być uznana sama w sobie za operacyjną (patrz: Rozdział 2, definicja projektu). 3) Identyfikacja projektu wymaga równieŝ ustalenia całkowitego kosztu projektu w celu określenia, czy analizowany projekt został uznany za projekt duŝy w myśl art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz czy podlega zasadom pomocy publicznej w myśl art. 87 TWE. 4) Niezbędne jest takŝe ustalenie - na podstawie wyników analizy finansowej oraz przy uwzględnieniu wszystkich przesłanek wskazanych w art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/ czy projekt naleŝy do którejś z kategorii projektów generujących dochód (patrz: Rozdział 2, definicja projektów generujących dochód oraz Rozdział 7.6, Obliczanie wartości dofinansowania z funduszy UE, pkt 2). Rozdział 6 Analiza wykonalności i rozwiązań alternatywnych 1) Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, Ŝe wybrany przez niego wariant realizacji projektu reprezentuje najlepsze rozwiązanie spośród wszelkich moŝliwych alternatywnych rozwiązań. 2) W tym celu wnioskodawca powinien przeprowadzić analizę wykonalności i rozwiązań alternatywnych. 3) W ramach analizy wykonalności i rozwiązań alternatywnych wnioskodawca powinien poddać analizie ograniczoną liczbę istotnych i technicznie wykonalnych rozwiązań. 4) Przeprowadzenie analizy wykonalności poszczególnych rozwiązań alternatywnych ma na celu określenie moŝliwych wariantów realizacji projektu, zidentyfikowanego zgodnie z warunkami określonymi w Rozdziale 5, a tym samym umoŝliwia wybór najlepszego wariantu realizacji danego projektu inwestycyjnego spośród analizowanych. 5) Informacje uzyskane w wyniku tej analizy powinny jasno wskazywać i potwierdzać zasadność wyboru danego wariantu realizacji projektu. 6) W wyniku przeprowadzenia analizy wykonalności i rozwiązań alternatywnych wnioskodawca powinien dokonać wyboru wariantu realizacji projektu oraz sformułować uzasadnienie wyboru danego wariantu realizacji projektu. 20\n21 Rozdział 7 Analiza finansowa 7.1 Podrozdział 1 Cele 1) Przeprowadzenie analizy finansowej ma na celu w szczególności: a) ocenę finansowej rentowności inwestycji i kapitału własnego (krajowego), a takŝe finansowej bieŝącej wartości netto poprzez ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej projektu, b) weryfikację trwałości finansowej projektu i beneficjenta/operatora, c) ustalenie właściwego (maksymalnego) dofinansowania z funduszy UE. 2) Istota analizy finansowej przeprowadzanej dla potrzeb wnioskowania o dofinansowanie projektu z funduszy UE polega na ustaleniu (maksymalnej) wysokości dofinansowania, która z jednej strony czyni inwestycję wykonalną, z drugiej zaś uniemoŝliwia przekazanie nieuzasadnionej kwoty beneficjentowi, poprzez zastosowanie stopy dofinansowania UE dla danego działania wyłącznie do tej części nakładów inwestycyjnych, których nie da się sfinansować z przyszłych opłat wnoszonych przez uŝytkowników. 7.2 Podrozdział 2 Etapy analizy finansowej 1) W ramach analizy finansowej naleŝy przeprowadzić m.in. następujące działania: a) określenie załoŝeń dla analizy finansowej, b) ustalenie, czy projekt generuje przychody w rozumieniu art.55 ust.1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006, oraz czy istnieje moŝliwość ich oszacowania z wyprzedzeniem, c) zestawienie przepływów pienięŝnych projektu, d) ustalenie, czy wartość bieŝąca przychodów w rozumieniu art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 generowanych przez projekt przekracza wartość bieŝącą kosztów operacyjnych, tzn. czy projekt jest projektem generującym dochód (dotyczy projektów, dla których istnieje moŝliwość oszacowania dochodu z wyprzedzeniem, patrz: Rozdział 2, definicja projektów generujących dochód oraz Rozdział 7.6, Obliczanie wartości dofinansowania z funduszy UE) e) ustalenie poziomu dofinansowania projektu z funduszy UE w oparciu o metodę luki w finansowaniu (dotyczy projektów generujących dochód, dla których istnieje moŝliwość oszacowania dochodu z wyprzedzeniem) 18, 18 Dla projektów nie generujących dochodu w rozumieniu art. 55 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 oraz dla projektów generujących przychody w rozumieniu art. 55 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) 21\n22 f) określenie źródeł finansowania projektu, g) ustalenie wartości wskaźników efektywności finansowej projektu, h) analizę finansowej trwałości. 7.3 Podrozdział 3 Ogólna metodyka przeprowadzania analizy finansowej 1) Analizę finansową przeprowadza się w oparciu o metodologię zdyskontowanych przepływów środków pienięŝnych (ang. Discounted Cash Flow zwana dalej metodologią/analizą DCF) 2) Zgodnie z definicją Komisji Europejskiej, określoną w Metodologii CBA, metodologia DCF charakteryzuje się następującymi cechami: a) obejmuje skonsolidowaną analizę finansową, z punktu widzenia równocześnie właściciela infrastruktury, jak i podmiotu gospodarczego (operatora infrastruktury), w przypadku, gdy są oni odrębnymi podmiotami (patrz: Rozdział 2, definicja analizy skonsolidowanej), b) bierze co do zasady wyłącznie przepływ środków pienięŝnych, tj. rzeczywistą kwotę pienięŝną wypłacaną lub otrzymywaną przez dany projekt (wyjątek: patrz: Rozdział 2, definicja nakładów inwestycyjnych na realizację projektu, przypis nr 9). W rezultacie, niepienięŝne pozycje rachunkowe, jak amortyzacja czy rezerwy na pokrycie nieprzewidzianych wydatków nie mogą być przedmiotem analizy DCF, c) uwzględnia przepływy środków pienięŝnych w tym roku, w którym zostały dokonane i ujęte w danym okresie odniesienia (wyjątek stanowią nakłady inwestycyjne na realizację projektu poniesione przed pierwszym rokiem okresu odniesienia powinny one zostać uwzględnione w pierwszym roku odniesienia w wartościach niezdyskontowanych), d) uwzględnia wartość rezydualną, w przypadku, gdy okres ekonomicznej uŝyteczności środków trwałych projektu przekracza przyjęty okres odniesienia (patrz: Rozdział 2, definicja okresu odniesienia oraz wartości rezydualnej), e) uwzględnia wartość pieniądza w czasie przy sumowywaniu przepływów finansowych z róŝnych latach. Przyszłe przepływy środków pienięŝnych dyskontuje się w celu uzyskania ich wartości bieŝącej za pomocą współczynnika dyskontowego, którego wielkość jest ustalana przy uŝyciu stopy dyskontowej przyjętej dla celów nr 1083/2006, dla których nie ma moŝliwości oszacowania dochodu z wyprzedzeniem, dofinansowanie UE ustalane jest na ogólnych zasadach określonych przez Instytucję Zarządzającą (patrz: Rozdział 7.6). 22


Literacki antypamiętnik: września 2010\nJeżdżąc autobusem do szkoły, co dzień mijałam dziewczynę w lawendzie. Mijałam tą "Jaśniejszą od gwiazd" i zastanawiałam się, jaki był jej los...\nFilm ten z łatwością można podsumować: opowieść o pierwszej miłości. Słowa te jednak zawierają tak niewiele poezji, tak mało gwiazd i motyli, tak bardzo brak im woni deszczu, smaku szczęścia i łez tęsknoty, że niemal zabronionym powinno być używanie ich w stosunku do tej historii.\n"Jaśniejsza od gwiazd" w reżyserii Jane Campion to film pierwszy z wielu w swym gatunku, a dla mnie jest on jednym z najpiękniejszych spośród wszystkich. Tu każde ujęcie jest osobnym obrazem, a muzyka rozbrzmiewa w duszy. Tu każdy uśmiech wyraża miłość, a każde słowo jest jej potwierdzeniem. Albowiem jest to opowieść o motylach w brzuchu i sypialni - umierających, kiedy nie nadchodzą wyczekiwane listy. To historia o trudnych początkach i smutnych zakończeniach. Ale przede wszystkim to sen o wiecznej miłości, która naprawdę istniała... Gdzieś na łąkach pełnych kwiatów i w szemrzących gałęziach oraz na dróżkach, którymi wędrowała dziewczynka o wiecznie zdziwionym spojrzeniu...\nCzy nie jest cudownie kojącą myśl, że prawdziwa miłość się przytrafia? O tak, naturalnie, jestem skończoną romantyczką. ^^ Wątki miłosne w książkach czy filmach są tymi, do których przywiązują największą wagę. Mam nieraz takie wrażenie, że miłość zmienia smak wszystkiego niczym odrobina cukru w herbacie. Bo czy słońce nie świeci jaśniej? Czy słowa nie brzmią lepiej...? Natomiast jeśli jej brak, doświadczam gorzkiego uczucia żalu, jak po niespełnionej obietnicy. Kiedy jej brak, to jest jak wschód pozbawiony słońca czy ptak skrzydeł. To brak najważniejszego...\nSłowa nie wyrażą, jak bardzo głupio mi z powodu, że tak okrutnie zaniedbałam mojego bloga. Straszliwie mi przykro i przepraszam. Lecz... proszę najpiękniej... wybaczycie mi to, kochani, prawda?\nPonieważ... wszystkie dni były dla mnie tak podobne do siebie i nie odróżniały ich nawet najkrótsze i najmniej trwałe chwile zdolne do tego, że niemal pożegnałam się z myślą, że będę potrafiła napisać cokolwiek. Jednak dziś o poranku po niebie sunęły niezwykłe i cudowne chmury - najbardziej chyba niesamowite, jakie widziałam kiedykolwiek w moim życiu. Widok, który roztaczał się wokół, był tak piękny, że aż ściskał serce i... wtedy byłam najszczęśliwszą osobą pod słońcem. Piszę więc, ponieważ jestem szczęśliwa. Piszę z życzeniami miłości.\nNapisała Ania o 21:36 6 komentarzy\nEtykiety: Recenzje filmów, Ukochane\nNapisała Ania o 19:24 13 komentarzy\n- Po prostu przeczytaj to - tyle usłyszałam od mojej serdecznej przyjaciółki, kiedy wręczała mi tę książkę. Wracałyśmy wówczas z długiego spaceru, obserwując czerwone, zachodzące słońce, a za plecami mając blady księżyc. Głowa moja pełna była wrażeń, uszy śpiewu ptaków, a na skórze odczuwałam ten specyficzny chłód, właściwy dla duchowego spokoju po szczerym śmiechu. Nic więc dziwnego, że nie mogłam skupić się podczas czytania opisu z tyłu okładki. O książce, która odmieniła czyjeś życie - to wszystko co wtedy zapamiętałam. Lecz to, w połączeniu z poetyckim tytułem i tajemniczą ilustracją wystarczyło, abym jeszcze tego samego dnia utonęła w lekturze. Bowiem świat "Cienia wiatru" od pierwszej strony pochłonął mnie bez reszty.\nJa nawet nie potrzebowałam pragnąć, by znaleźć się nagle, cudownym sposobem, w Barcelonie - ja naprawdę byłam tam. Przeniósł mnie język Zafona, pełen wyrażeń wyjętych żywcem z hiszpańskich poematów, pomogły w tym postaci niewyobrażalnie żywe i na wskroś prawdziwe, i udział swój miały cudne opisy samego miasta - niezwykłego, pięknego...\nNiesamowita jest również sama fabuła powieści. Rozpoczyna się ona w 1945 roku, kiedy to Daniel Sempere ma dziesięć lat. Jego matka zmarła kilka lat wcześniej, a ojciec jest księgarzem. Pewnego razu prowadzi on swojego syna na Cmentarz Zapomnianych Książek. I tam, pośród tysięcy dusz, tysięcy tomów, chłopiec wybiera jeden - "Cień wiatru" Juliana Caraxa. W ten oto sposób Daniel wplątuje się w historię życia owego pisarza, która wkrótce okazuje się blisko powiązana i podobna do jego życia...\nAch, jak trudną jest próba streszczenia tej książki i ja jej nie sprostam. Opisywanie wszystkich wątków, zawartych w tej powieści, zabiłoby całą ich magię, ich piękno. Najpiękniejsze spośród nich są jednak wątki miłosne - zwłaszcza Nurii i Miquela. Pojawia się również wielu bohaterów wcale nie banalnych, bo posiadających oryginalną osobowość. Doskonałym przykładem jest Fermín, uważający za swój obowiązek, wygłosić w każdej wypowiedzi filozoficzną uwagę - czy też smutna Nuria Monfort, do której pragnęłabym byś podobną.\n"Cień wiatru" to, moim zdaniem, jedno z najcudowniejszych dzieł literatury współczesnej. To opowieść o miłości, tajemnicy i zaufaniu. Dla mnie zawsze będzie miała barwę zachodzącego słońca, a wspominać ją będę z ciepłym uczuciem szczęścia na dnie serca.\n"Kobiety obdarzone są niezawodnym instynktem, dzięki któremu natychmiast wiedzą, kiedy dany mężczyzna traci dla nich głowę."\n"Kto kocha naprawdę, kocha w milczeniu, uczynkiem, a nie słowami."\n"Wspomnienia są gorsze niż kule."\nBardzo, bardzo przepraszam, że tyle dni upłynęło od mojego ostatniego wpisu. Jednak czas cały spędzałam w szkole - czy to ciałem, czy tylko myślami, martwiąc się o przyszłość. Ot - cała ja. ; ) Lecz przyznaje, że wprost cudownie było wrócić, ujrzeć wszystkich bez wyjątku oraz nauczyć się czegoś nowego. Teraz wiem, że w czasie wakacji za tym bardzo tęskniłam...\nDziwna jest wrześniowa pogoda. Poranki to chłodne pogróżki jesieni, popołudnia - przypomnienie lata, a wieczorami kontury dnia rozmywa deszcz. Nie, nie, wówczas też kocham świat, tylko znacznie mniej. I martwię się, że dzisiejsze chmury zupełnie wyprą ze mnie wspomnienie o słońcu.\nJednak ściskam Was bardzo gorąco, jak na pozostałe osiemnaście dni tej najsłodszej z pór roku przystało. ^^\nNapisała Ania o 21:05 11 komentarzy


Rozmowy o reklamie w internecie - Page 2\nNasz zespol 1\nNasz zespol 2\nNasz zespol 3\nNasz zespol 4\nNasz zespol 5\nZalety kompani reklamowej\nFebruary 5th, 2014 admin Comments Off\nZ pewnością nie jeden właściciel firmy zastanawia się nad odpowiednią kompanią reklamową, która mogła by znacznie podwyższyć zyski firmy. Jak wiemy dzisiejszy świat daje nam wiele możliwości. dawniej reklamowanie firmy ograniczało się do ulotek, bilbordów, czy telewizji. Na reklamę w telewizji decydowało się mało firm. Powodem tego była wysoka cena, na która nie mogli sobie pozwolić. Zastanawiamy się z pewnością jaka kompania reklamowa będzie zarówno skuteczna, jak i nie będzie pochłaniała nam dużych finansów. Każdy z nas już wie, że Internet daje nam wiele możliwości, i również możemy tam przeprowadzić swoją kompanię reklamową. Jest wiele metod, form reklamowych. Najczęściej decydujemy się na kompanie przeprowadzane przez wyszukiwarki. Reklama w wyszukiwarkach stosowana jest coraz częściej, gdyż stwarza szereg różnych możliwości. tytuł naszego artykuły to zalety kompanii reklamowej. O tym chcemy wówczas tutaj wspomnieć. Podstawową zaletą jest szeroki zasięg. Jest to zakres globalny, a jak wiemy, żadna inna forma reklamy nam takiego zasięgu nie umożliwia. Następna zaleta wiąże się z dotarciem z reklamą do osób, które naprawdę są zainteresowane naszą ofertą. Nie możemy tutaj pominąć kwestii finansowych, bo w rzeczywistości kompania reklamowa w Internecie cechuje się pełną kontrolą budżetu, oraz niską ceną. Do pozostałych zalet zaliczamy: możliwość wyboru różnych sposobów reklamy, możliwość określenia konkretnego terytorium, analizowanie na bieżąco efektywności kompanii, oraz stosowanie wielu typów reklam jednocześnie.\nReklama w wyszukiwarkach w ostatnim czasie stosowana jest coraz częściej. To daje nam do myślenia, dlaczego też nie zdecydować się na wykorzystanie wyszukiwarek do całego procesu kompanii reklamowej. Jest na rynku internetowym wiele firm, które zajmują się kreowaniem wizerunku firmy, poprzez zastosowanie odpowiedniej kompani reklamowej. Wykorzystywane są przy tym możliwości reklamy w wyszukiwarce. Reklama w wyszukiwarce ma wiele zalet, które sprawiają że warto jest się na nią zdecydować. Na samym początku możemy powiedzieć, że jest to tani sposób na skuteczną kompanię reklamową w sieci. To dzięki reklamie w wyszukiwarkach mamy szereg różnych możliwości. aby jednak były zadowalające efekty, to musi ona zostać dobrze wykorzystana. Ważne jest tutaj uwzględnienie wszystkich zasad SEO. To one niewątpliwie przyczyniają się do zwiększenia ruchu na stronie, a tym samym do zwiększenia liczby potencjalnych klientów korzystających z naszych usług, lub kupujących nasze produkty. Reklamę w wyszukiwarkach kojarzymy przede wszystkim jako pozycjonowanie, czyli proces podwyższający pozycję witryny w wynikach wyszukiwania na określone słowo kluczowe. Jest to jednak również dodawanie odnośników do strony na konkretne hasła, słowa kluczowe, które związane będą z tematyką naszej działalności, witryny internetowej.\nDzisiaj osoby, korzystające z Internetu każdego dnia denerwują się atakiem banerów, które pojawiają się podczas wchodzenia na każdą stronę. Dawniej bez wątpienia banery były skuteczne jeśli chodzi o pozyskiwanie klientów. Teraz jednak wszystko się zmieniło, i można powiedzieć, że taka reklama strasznie męczy i zniechęca do wchodzenia na daną stronę. Jeśli chcemy tego uniknąć to warto jest zdecydować się na inny sposób, na inny rodzaj reklamy. Istnieje ich naprawdę sporo, jednak w ostatnim czasie wielkim zainteresowaniem cieszy się pozycjonowanie. również reklamy tradycyjne są już nieefektowne w porównaniu do pozycjonowania. Owszem może to nie jest reklama dosłownie w tym słowa znaczeniu, jednak opiera się na zwiększaniu liczby potencjalnych klientów. Internet jako środek masowego przekazu najpopularniejszy daje nam nieograniczone możliwości. zasięg jego jest globalny, wiec za sprawą dobrze zbudowanej strony, i jej wypozycjonowania jesteśmy w stanie dotrzeć do dużej grupy potencjalnych klientów. Pozycjonowanie witryn internetowych kryje w sobie wiele takich mocnych zalet. Jedną podstawą zaletą jest oczywiście długotrwałe efekty jak również i nie postrzeganie linku jako reklamy. Ponadto poprawiamy wizerunek firmy, i sprawiamy, że ruch na stronie zwiększa się o 100% a nawet i więcej. Wszystko to zależeć będzie jednak od jakości przeprowadzenia pozycjonowania.\nSEO, to nic innego jak pozycjonowanie, i bez wątpienia wiąże się z reklamą w wyszukiwarkach internetowych za pomocą, który poszukujemy informacje. Z SEO niewątpliwie wiąże się takie określenie jak piramida. Dokładnie w całości mówimy SEO piramida, czyli jest to coś w postaci odzwierciedleniem potrzeb Maslowa. W tym przypadku odnosimy się do reklamy w wyszukiwarce. W SEO tak jak w przypadku potrzeb człowieka, możemy wyróżnić bardziej istotne kwestie oraz mniej istotne kwestie dla reklamy w wyszukiwarce. Te kwestie są ujęte w cały czas wspominanej przez nas piramidzie. Kolejność poszczególnych kwestii powinna znać każda osoba, która na co dzień zajmuje się pozycjonowaniem, świadczy usługi z zakresu SEO. Dla wielu osób SEO postrzegane jest tylko jako działanie, które polega na zbieraniu linków. Należy jednak wiedzieć, że jest to tylko jeden z elementów, bo tak naprawdę jest to coś więcej niż tylko zbieranie linków. Warto wiedzieć również o tym, że nie każde działanie jakie wykonywane jest w obrębie SEO ma takie samo znaczenie. SEO piramida tak jak już wspomnieliśmy określa pewne kwestie, jest ich cztery. Pierwsza z nich na samym dole to dostępność u wysoka jakość zawartości strony. Druga w kolejności kwestia dotyczy słów kluczowych i targetingu. Trzecia kwestii wiąże się z linkowaniem, natomiast ostatnia to wykorzystywanie społeczności.\nPozycjonowanie stron internetowych przez większość osób określane jest jako proces mający na celu przeskoczenie konkurencji w wyszukiwarkach. Jest w tym oczywiście dużo prawdy i nie możemy temu zaprzeczyć, jednak pozycjonowanie jest ogólnie dość popularną formą reklamy, która stawia sobie na celu przeskoczenie tej konkurencji pojawiając się na pierwszych pozycjach w wyszukiwarkach internetowych. Tak więc w skrócie powiedzieć możemy, że pozycjonowanie jest procesem polegającym na podnoszeniu pozycji strony w wynikach wyszukiwania na określone słowa kluczowe, które są pozycjonowane dla danej witryny. Posiadając wysoką pozycję w wyszukiwarce zdobywamy tym samym większe zainteresowanie użytkowników Internetu. Jest to chyba oczywiste. Dany użytkownik jeśli poszukuje określonych informacji wpisuje w wyszukiwarkę słowa, frazy odzwierciedlające to czego poszukuje. Naszym zadaniem jest właśnie wypozycjonowanie strony na najpopularniejsze słowa kluczowe, które będą związane z działalnością naszej firmy. W ten sposób użytkownik wpisując frazę będzie skierowany na naszą stronę , która pojawiać będzie się na pierwszych wynikach wyszukiwania. Każda osoba, która podejmuje decyzję o pozycjonowaniu strony, musi dokładnie i precyzyjnie dobrać frazy. Jest to jeden z etapów pozycjonowania jednak nie jedyny. Również efekty pozycjonowania gwarantować będzie nam przeprowadzenie optymalizacji.\nSearch Engine Optimalization, czyli w skrócie SEO należy rozumieć jako optymalizację stron pod kątem wyszukiwarek internetowych. Troszkę w taki prostszy sposób możemy powiedzieć, że jest to działanie, które ma za zadanie przede wszystkim podnosić pozycję danej strony w wyszukiwarce. Działanie to inaczej jest więc nazywane pozycjonowaniem, które w ostatnim czasie zdobywa coraz większą liczbę osób zainteresowanych. W obecnych czasach pozycjonowanie jest formą reklamą w wyszukiwarce, która gwarantuje zadowalające efekty. Historia tego procesu jest już dość długo. Mimo tego, że większość osób dopiero niedawno poznało na czym ten proces polega, a nawet i jest wiele takich osób, które o tym jeszcze nie słyszały, to jednak historia procesu sięga rozwoju pierwszych wyszukiwarek internetowych. Istnieje wiele technik, które opierają się o wiedzę na temat algorytmów wyszukiwarek internetowych. Większość firm świadczących usługi z tego zakresu decydują się na pozycjonowanie w Google, czyli w najpopularniejszej wyszukiwarce. Okazuje się, że efekty w niej są najbardziej widoczne. Wybór firmy pozycjonerskiej w tych czasach okazuje się nie być tak prostym zadaniem. Lepiej jest popytać znajomych, rodzinę, może akurat oni mieli możliwość spotkania osoby posiadającej odpowiednie doświadczenie z tego zakresu.\nSposoby na zwiększenie ruchu\nKażda strona zbudowana po pewnym czasu – prędzej czy później jest zaindeksowana przez wyszukiwarki i zaczyna pojawiać się w jej wynikach. Problem większości witryn jest tak, że pojawiają się te strony gdzieś na uboczu – nie są widoczne przez użytkowników, którzy poprzez wyszukiwarki internetowe szukają odpowiednich informacji, produktów lub usług. Taka strona również nie będzie miała szansę na zaistnienie, jeśli ruch na niej będzie jak najbardziej niewielki. Istnieje wiele sposobów, które umożliwią nam zwiększenie ruchu, i dzięki temu z pewnością sprawimy też, że nasza witryna zdobywać będzie potencjalnych klientów. Chcemy powiedzieć tutaj trochę na temat zwiększania popularności witryny. Jak już powiedzieliśmy istnieje wiele sposobów. My nie jesteśmy w stanie powiedzieć o wszystkich, jednak te najpopularniejsze postaramy się opisać. Pierwszy sposób to mianowicie zdobywanie linków dla naszej witryny. Jednak tutaj jest kilka warunków, które należy postrzegać, bo w innym przypadku ten sposób nie przyniesie zamierzonych efektów. Po pierwsze linki muszą znajdować się na stronach o powiązanej tematyce z naszą, a po drugie dobrze jest jak tych linków jest dużo, jednak zbyt dużo to też nie dobrze. Jednym sposobem również bardzo popularnym w ostatnim czasie jest pozycjonowanie. warto jest zapoznać się z podstawowymi informacjami na ten temat, i zobaczyć, że przyniesie nam oczekiwane efekty.\nSposoby na zaistnienie w sieci\nPromocja własnych produktów, czy też usług w Internecie staje się kwestią priorytetową. Posiadanie własnej strony jest już koniecznością, jeśli chcemy utrzymać firmę na wysokiej pozycji, na wysokim rankingu wszystkich firm w danej branży. Już od wielu lat firmy zaczynają dostrzegać jakie korzyści płyną z podejmowania działań promocyjnych. Promować nie musimy strony jeśli tylko posiadamy własną firmę. Można promować siebie jako osoby, na przykład na stronie zawieramy informacje na temat własnej osoby, swoich hobby. Należy wiedzieć, że wypromowanie serwisu firmy jest zadaniem bardzo trudnym, i potrzebna jest do tego niewątpliwie ogromna wiedza, doświadczenie, a także profesjonalizm. Zaistnienie w sieci uważane jest przez wiele firm koniecznością. W końcu Internet do najpopularniejszy środek masowego przekazu, więc jak pominąć możemy jego możliwości. reklama w wyszukiwarkach daje nam stu procentową gwarancje na zaistnienie w sieci. owszem jest tutaj jeden warunek. Kompania reklamowa musi być przeprowadzona ze starannością i w oparciu o fachową wiedzę. W ostatnim czasie większość osób podejmuje wykonanie kompani reklamowej z pozycjonowaniem. Jest to proces już dość popularny. Owszem są osoby, firmy, które jeszcze nie poznały jego korzyści, jednak jest to nie liczna grupa. Wato zdecydować się na taką kampanię reklamową, zwiększymy nie tylko ruch na stronie, ale również liczbę potencjalnych klientów.\nWiększy ruch na stronie – sposoby\nStrony internetowe tworzone są dla użytkowników, z myślą o nich. Promowanie swojej firmy w sieci jest popularne już od kilku lat. Daje nam to ogromne możliwości przede wszystkim dzięki temu, że zasięg jego jest nieograniczony. W artykule tym chcemy przedstawić kilka dość znanych metod, które pozwolą nam nie tylko zwiększyć ruch na stronie, ale również i zwiększyć liczbę potencjalnych klientów. Na sam przód wysuwa się oczywiście pozycjonowanie. jest to działanie, proces, za pomocą którego nasza strona pojawiać będzie się w czołówce, w pierwszych stronach, tak zwanych top10. Pozycjonowanie polega na podnoszeniu pozycji witryny w wynikach wyszukiwania na określone słowa kluczowe, które związane są z działalnością firmy. Proces pozycjonowania daje długotrwałe efekty, ale jest jeden warunek że będziemy mieli ciągły nieustanny wgląd na proces. Przecież pojawiają się nowe strony walczące o pozycję, więc pozycje będą się niewątpliwie zmieniać. Drugą metodą zwiększania ruchu na stronie jest wymiana linkami. Jest to również dość popularna metoda, która tak samo jak pozycjonowanie daje zamierzone efekty. W tym przypadku jednak również trzeba stosować się do pewnych zasad. Często klienci błędnie uważają, ze im więcej linków tym lepiej. Owszem dobrze jest jak jest ich trochę, jednak zbyt dużo, wpływa również niekorzystnie.\nPozycjonowanie i co dalej?\nProjektowanie stron internetowych jest bardzo złożonym procesem. Nie oznacza to jednak, że nie możliwy do wykonania, bo wręcz przeciwnie. Jest to proces również twórczy pod dwoma względami: wizualnym oraz technologicznym. Stworzenie strony internetowej zgodnie ze wszystkimi zasadami SEO jest skomplikowane. Przecież jest to konieczne, bo tylko biorąc pod uwagę zasady SEO sprawimy, że strona będzie idealna do pozycjonowania. Pierwszy proces nad tworzeniem strony wiąże się z jej wyglądem akustycznym. To przecież dzięki temu klienci porozumiewają się z firmami. Strona powinna być również funkcjonalna, więc mianowicie powinna posiada prostą nawigację – sposób poruszania się po stronie. Większość osób zdaje sobie jednak sprawę z tego, że samo założenie strony, i jej odpowiedni wygląd, nawigacja nie są jednym działaniem, który sprawi, że zwiększymy swoją popularność, jeśli chodzi o firmę. Patrzmy na to racjonalnie – co da nam strona, która nie będzie widzialna w wyszukiwarkach? Oczywiście nic, dlatego zadbajmy o proces, dzięki, któremu nasza witryna pojawiać będzie się na pierwszych pozycjach w wyszukiwarce. Tym procesem jest pozycjonowanie. Aby jednak przyniosło ono zamierzone efekty należy wziąć pod uwagę wszystkie warunki i zasady wyszukiwarek internetowych oraz ich algorytmy oceny strony.


Tatuaż 3d męski - galeria realistycznych zdjęć wzorów - ELLE MAN\ntorusarte / instagram.com\nTatuaż 3d nie stanowi już co prawda nowinki na rynku, nadal jednak postrzegany jest jako oryginalny wybór. Jego wykonanie nie należy do najprostszych: wymaga wprawy i precyzji artysty, a także odpowiedniego czasu przeznaczonego na realizację projektu. Barierą może być również cena, nieco wyższa niż przy rysunkach tradycyjnych, wynikająca przede wszystkim ze stopnia skomplikowania realizacji i poziomu zaangażowania wykonującego. Jeśli jesteś miłośnikiem nietuzinkowych rozwiązań i lubisz tatuaże przykuwające wzrok, efekt końcowy z pewnością ci się spodoba.\nMęski tatuaż 3d\nMęski tatuaż 3d na przedramieniu i i klacie\nTatuaż 3d pod względem wykorzystywanych motywów nie różni się zasadniczo od dwuwymiarowego. Inspirację czerpać można z podobnego katalogu wzorów, a poszczególne symbole mają takie samo znaczenie. Na czym więc polega różnica? Dodatkowa głębia sprawia, że obraz wydaje się bardziej realny. Niezależnie od tego, czy zdecydujesz się na niewielki tatuaż na barku czy na rozbudowany motyw na plecach, całość zyskuje wyrazistość. Szczególnie ciekawie prezentują się zajmujące znaczną powierzchnię iluzje optyczne oraz kompozycje sprawiające wrażenie integralnej części ludzkiego ciała. Tatuaż 3d bazuje na odpowiednim operowaniu światłem i cieniem, dzięki czemu poszczególne części wzoru wizualnie przybliżają się lub oddalają do patrzącego.\nTatuaż 3d z pewnością jest droższy niż rysunek tradycyjny. Kryteriów, które na tę różnicę i na ostateczną cenę wpływają jest sporo. Pod uwagę należy wziąć między innymi wielkość obrazu, wykorzystywany motyw, liczbę sesji, poziom trudności wzoru, kolorystykę. Najwięcej zapłacić trzeba za skomplikowane tatuaże 3d wykonane w stylu realistycznym oraz wzory geometryczne wymagające zastosowania cienkiej linii prostej. Jeśli obraz jest duży, czego przykład stanowi motyw zajmujący całe plecy lub tatuaż na przedramieniu i ręce tworzący tzw. rękaw, koszt wykonania wzrasta. Mniej zapłacisz za pojedynczy symbol.\nPost udostępniony przez(@marsi_tattoo_)\nCena tatuażu 3d warunkowana jest także indywidualnym cennikiem tatuatora. Każdy artysta ustala go samodzielnie, kalkulując swój czas pracy, liczbę zużytych igieł, poziom trudności wzoru. Jakość i profesjonalizm kosztuje - to nie ulega wątpliwości.\nEfektowny tatuaż na plecach czy tatuaż na przedramieniu w wariancie 3d? Niezależnie od tego, na którą z opcji się zdecydujesz, trójwymiar znakomicie pasuje do męskiego ciała. Ze względu na możliwość stwarzania iluzji optycznych technika sprawdzi się w przypadku śmiałych anatomicznych wzorów: artysta wykonuje wówczas wyobrażenie leżących pod skórą mięśni, kości i ścięgien. Można także ten sam motyw przedstawić, prezentując wnętrze maszyny, robota lub kosmity.\nSięganie po trójwymiar wcale nie oznacza jednak, że obraz musi być spektakularny i realistyczny. Od pewnego czasu wysoko na liście trendów plasuje się również minimalizm. Efekt trójwymiaru uzyskuje się w nim, łącząc techniki podszewki i wykończenia, czyli metody linwork - polegającej na operowaniu linią, oraz dotovok - wykorzystującej wzór kropkowany. Linie używane są jako kontury składające się na właściwy obraz, kropki zaś wypełniają brakujące obszary, dodają cienie i trójwymiar oraz ewentualnie wprowadzają kontur. Tym sposobem powstają prawdziwe arcydzieła, które - mimo oszczędnej formy - zachwycają dokładnością i efektem końcowym. Taki tatuaż 3d wykonać można w dowolnym miejscu. Szczególnie popularne są motywy zwierzęce, roślinne i geometryczne.\nPost udostępniony przez Dani Freak (@danifreaktattoo)\nMężczyźni często decydują się umieścić tatuaż na barku lub przedramieniu. Chętnie wybieranym miejscem jest także klatka piersiowa. Pula dostępnych motywów jest bardzo szeroka, jednak największą popularnością cieszą się tematy zwierzęce, napisy wkomponowane w obraz, wzory geometryczne oraz inspiracje światem cyberpunk i robotyką. Tatuaż 3d nie wyklucza zastosowania koloru, co dodatkowo wzmacnia efekt.\nW przypadku motywów zwierzęcych panuje duża różnorodność. Sporą popularnością cieszą się drapieżniki, zwłaszcza wilk, lew, tygrys. Kojarzą się one z dominującym charakterem, energią, walką o swoje. Sposobów realizacji tego tematu jest kilka. Może to być na przykład tylko łeb zwierzęcia: en face lub z profilu, realistyczny lub odrealniony, schematyczny lub precyzyjny. Efektownie prezentuje się także cała sylwetka w gotowości do skoku. Motywy ze świata fauny to również ptaki. Chętnie wybierany jest orzeł lub jastrząb, kruk, sowa, gołąb, jaskółka. Każdy z tych ptaków ma swoją, odmienną symbolikę, z którą warto zapoznać się przed dokonaniem wyboru.\nPost udostępniony przez Gustavo_Cavera (@gustavo_cavera)\nMiłośnicy wyrazistych wzorów chętnie sięgają po spektakularne rysunki w stylu cyberpunka, przedstawiające ludzkie ciało jako maszynę. Można pokryć nimi całe przedramię lub ograniczyć zasięg wzoru, przedstawiając tylko fragment skomplikowanej konstrukcji wyzierającej spod skóry. Trójwymiar nadaje się także do stworzenia efektu wystających części. Za pomocą tej samej techniki przedstawia się również szczegóły anatomiczne i ludzkie wnętrzności. Szczególnie ciekawie wygląda tatuaż, stanowiący odwzorowanie tego, co znajduje się głęboko pod nim.\nWybierając wzór tatuażu 3d, pamiętaj, że wybrany motyw i sposób jego przedstawienia w pewien sposób będzie odzwierciedlał cechy twojego charakteru. Warto więc zadbać o to, aby był spójny z osobowością i wizerunkiem noszącej go osoby. Idealnym przykładem może być Conor McGregor, zawodnik MMA, który na piersi umieścił wizerunek agresywnego diabła, a na brzuchu - tygrysa. To symbol odwagi, siły i nieustraszonego charakteru, czyli cech idealnie dopasowanych do mężczyzny.\nTo serum z witaminą E kupicie teraz taniej o 30%. Latem warto mieć je zawsze przy sobie Poprzedni artykuł\nPolski hit na trądzik. Ten tonik jest polecany przez większość dermatologów Następny artykuł


Pierwszy wieczór charytatywny w restauracji Majolika. Zebrane środki zostaną przekazane do schroniska dla bezdomnych zwierząt w Dąbrówce | Dziennik Bałtycki\nPierwszy wieczór charytatywny w restauracji Majolika. Zebrane środki zostaną przekazane do schroniska dla bezdomnych zwierząt w Dąbrówce\nPiotr Kallalas 04.04.2019 Zaktualizowano 04.04.2019\nPierwszy wieczór charytatywny w restauracji Majolika. Całkowity zysk z tego wydarzenia zostanie przekazany do schroniska dla bezdomnych zwierząt w Dąbrówce. mat. promocyjne\nGdańska Majolika zapowiada wieczór pełen atrakcji, który ma stać się cyklicznym wydarzeniem kulturalno - gastronomicznym.\nW planie jest między innymi wielkie otwarcie piwnicy win kolekcjonerskich oraz degustacja rzemieślniczych wyrobów cukierniczych. Najważniejszym punktem programu będzie jednak licytacja charytatywna. Całkowity zysk z tego wydarzenia zostanie przekazany do schroniska dla bezdomnych zwierząt w Dąbrówce.\n-Mamy nadzieję, że to będzie niezapomniany wieczór dla naszych gości, ale liczę też, że uda się wspomóc schronisko dla Bezdomnych Zwierząt w Dąbrówce - mówi Karolina Okroj, menadżer restauracji Majolika. - To będzie pierwszy wieczór charytatywny w naszej restauracji. Kolejne na pewno przed nami. Chcemy aby na stałe weszły one do kalendarza naszych imprez. Za każdy razem będziemy wspierać inną instytucję.\nCałą zabawę poprowadzi znany dziennikarz Marcin Żebrowski. Goście mogą się spodziewać się przede wszystkim prawdziwej uczty kulinarnej.\n- Na razie nie mogę zdradzić, jakie potrawy przygotujemy - powiedział Piotr Nowakowski szef kuchni Restauracji Majolika i dodał- Ustaliliśmy z zespołem, że będzie to dla naszych gości niespodzianka. Mogę tylko zdradzić, że sięgniemy do najlepszych tradycji kuchni polskiej, ale w naszej autorskiej interpretacji.\nWszystko to odbędzie się w zabytkowej Villi Uphagena.


Już sama nie wiem | NetMama.pl\nJeszcze tydzień temu pediatra, u której byłam z córeczką zachwalała i zachecała mnie do szczepionek przeciwko sepsie, pneumokokom, meningokokom, a wczoraj inny pediatra powiedział mi, że to tylko chwyt reklamowy, że kiedys sie o tym tyle nie mówiło, a teraz to wina farmaceutów i mediów. A ja już sama nie wiem co robić. A jak było w Waszym przypadku?\nja podałam szczepionki skojarzone i pneumokoki\nnie mowiło sie o tym bo nie było to znane (przeciez medycyna idzie do przodu)....zresztą teraz są rózne szkoły już sie spotkałam z twierdzeniem że szczepienia tylko pogarszają zdrowie dziecka, robią wiecej szkody niż pozytku, ja tak nie uwazam.\nKuba dostał pneumokoki, jestem zadowolona bo jak byl przeziebiony jakis czas temu, co prawda dostał antybiotyk ale przez moje gapostwo dostawał tylko połowe zalecanej dawki (aż wstyd sie przyznać) i wyszedł z tego bez powikłań w ciągu 5 dni. może to moja głupia wiara w medycyne i tą szczepionke ale uważam że ona też pomogła a poza tym ta połaowa dawki antybiotyku zmusiła chyba tez organizm do walki z infekcja\nco do pneumokokow, to jesli nie idzie do żłobka to nie trzeba, mozna to zrobić później... ja też dawałam skojarzone, teraz tylko podstawowe. Pediatra mowila ze warto szczepic na ospe ale reszta to zalezy czy dziecko bedzie w zlobku, bo potem, jak skonczy dwa lata to szczepionki taniej wychodza, mniej dawek...\npneumokoki kazali nam podac (pierwsza dawke) 12-14 tygodni jak mial i to juz ponoc był ostatni dzwonek na ta szczepionke\nale pneumokoki i skojarzone szczepionki są płatne i nas co 6 tyg kasowali na 400zł (zalezy tez od dystrybutora tych szczepionek) dopiero wzw było darmowe i teraz mamy kolejne szczepienie dopiero za 6 miesiecy\nNiestety tutaj szczepienia na pnemokoki i meningokokom sa obowiazkowe w kalenadrzu szczepien ,corka dostala tzw.szczepionke skojarzona 6w1 i za te szczepienia nic nie placimy\nMoj pediatra mowi tak jak u Klaudyny,jesli dziecko nie idzie do zlobka to niepotrzeba,a te obowiazkowe to dawalam skojarzone,a placilam 110 zl za jedna\nMoją Julitkę szczepiłam na pneumokoki i skasowali mnie 3 razy po 300 zł. Reszte szczepień nie brałam skojarzonych ponieważ też są w tej dziedzinie dwie szkoły. Stwierdziłyśmy z naszą pediatrą, że czy dostanie jedno wkłucie czy 3 to tak samo się popłacze, a po krótkim czasie nie będzie pamiętać. Im później poda się pierwszą szczepionke na pneumokoki tym wychodzi taniej. Dziecko szczepione jakoś po roku miało tylko zalecaną jedną dawkę. Natomiast u nas jeszcze była mowa o szczepieniu na rotawirusy (400 zł za każdym razem). My musieliśmy wybrać (ok 1000 zł na szczepionki co 6 tyg troche dużo) i zdecydowaliśmy się na to co byłoby groźniejsze dla córci.\nSzczepilam obydwie corki.\nja teraz mieszkam w Anglii i tutaj te szczepionki sa obowiazkowe i za darmo a jak bylam w Polsce to moja pani pediatra ktorej bardzo ufam powiedziala ze ona jest jak najbardziej za tymi szczepieniami! ja uwazam ze lepiej sie zaszczepic poniewaz nie zaszkodzi a zawsze moze pomoc!\nja chyba tak zrobię jak Ty Maira2006\nMarzenko Fatima jak ja szczepilam miala 5 lat... wiec nie bedzie za pozno.\nYasmina byla szczepiona jako 2-latka przeciw menigokokkom i pneumokokkom, Fatima natomiast majac 5 lat wylacznie przeciwko menigokokkom.\nto już wiemy co\njestem po wizycie u ginka :) kamień spadł mi z serca bo się okazało że coś mi wlazło na jajnika, czyli nie była to ciaża stracona...i dodatkowo...\nczy wiecie jak??\nczy wiecie jak sie robi na kompie takie śmieszne serduszka i inne rozne ksztalty??


Olej Rycynowy Kosmetyczny | Sklep EcoFlores\nData ważności: 2023-10 Nr partii: 0410Q059103\nData ważności: 2023-04 Nr partii: 0704Q056881\nData ważności: 2023-01 Nr partii: 1901Q055815\nData ważności: 2022-12 Nr partii: 0312Q055299\nData ważności: 2022-08 Nr partii: 1308Q053920\nData ważności: 2022-06 Nr partii: 0506Q053245\nJeden z najpopularniejszych olejów stosowanych w kosmetyce.\nWytwarzany z rośliny zwanej rącznikiem pospolitym. Olej rycynowy zawiera dużą ilość witaminy E oraz kwasy omega 6. Posiada właściwości antybakteryjne i przeciwgrzybiczne. Jest silnym przeciwutleniaczem, działa regenerująco i wspomaga walkę z efektami starzenia. Doskonale wpływa na kondycje włosów, skóry, paznokci oraz rzęs i brwi. Pomaga w zwalczaniu rozstępów, natłuszcza przesuszoną skórę, kondycjonuje zmęczone, przesuszone włosy.\nOlejek rycynowy jest olejem dość ciężkim i gęstym. Jest doskonałym środkiem regenerującym do suchej, zrogowaciałej i spękanej skóry pięt, łokci i kolan. Wystarczy codziennie wcierać kilka kropli oleju rycynowego w przesuszone obszary skóry. Olej rycynowy z powodzeniem można stosować na rozstępy, drobne ranki lub blizny. Ma działanie odbudowujące i zasklepiające ranki.\nDziała dobroczynnie w walce z wypryskami wywołanymi trądzikiem. W przypadkach stosowania oleju na ściśle określone miejsca zaleca się nawilżenie wacika lub patyczka kosmetycznego i pocierania nim miejsc na skórze, które chcemy zregenerować. W przypadku silnie przesuszonej skóry pięt, przygotuj specjalną maskę z masła shea oraz oleju rycynowego. Owiń stopy folią i włóż grube skarpetki. Pozostaw na całą noc.\nBarwnik srebrny perłowy w płynie 10 kropli dla ładnego połysku szamponu.\nCertyfikat analizy Olej rycynowy 2202Q060516\nCertyfikat analizy Olej rycynowy 0410Q059103\ncertyfikat analizy olej rycynowy 1901Q055815\nCertyfikat Analizy Olej Rycynowy 0312Q055299\nCertyfikat analizy Olej Rycynowy Nr Partii 1308Q053920\nCertyfikat analizy CASTOR OIL 0506Q053245\nOświadczenia producenta Olej Rycynowy Ecoflores\nOświadczenie o naturalności olej rycynowy\nCertyfikat analizy olej Castor 0704Q056881


Forum Zabrze :: Zobacz temat - Remont mieszkania\nWysłany: Śro 01 Gru, 2010 Remont mieszkania\nPlanuje w przyszłym tygodniu zrobić mały remont kuchni i salonu przed świetami.\nProblem polega na tym że te narzędzia ktorych bede używał potrzebuja naprawde dobrego zasilenia. Obawiam się że może sie coś niedobrego porobić z korkami. Słyszałem też kiedyś że trzeba gdzieś zgłosić korzystanie z takich prądożernych urządzeń ale nie jestem co do tego pewnien.\nNapisz najpierw jaką masz w mieszkaniu instalację elektryczną?\n1. Aluminiową czy miedzianą?\n2. Jakie przekroje mają przewody elektryczne od gniazdek?\n3. Jakimi bezpiecznikami zabezpieczone są obwody gniazdek i oświetlenia?\n4. Jakiej wartości jest zabezpieczenie główne?\n5 Jakie to są bezpieczniki? Stary typ topikowe czy już te nowsze tzw. "eski"\npowiedz co to za narzedzia beda co potrzebuja takiego zasilania, bo nie jestem w stanie sobie wyobrazic co ci może wiecej pradu żryć niż powiedzmy czajnik elektryczny (na pewno nie wiertarka, ani młot udarowy\nco ci może wiecej pradu żryć niż powiedzmy czajnik elektryczny\nnp piecyk elektryczny\nno i oczywiście spawarka zapewne przy remoncie możne być potrzebna\npytałem o narzedzia potrzebne do remontu. bo co żre wiecej pradu niz czajnik to ja akurat wiem (na samą kuchnię mam 50A)\npytałem o narzedzia potrzebne do remontu\nwiesz jak ważne jest dobre wyżywienie w czasie remontu?\nDziekuje za odpowiedzi, z tego wszystkiego wynika że nie mam się czym przejmować.\nmam pytanie odnośnie remontów, czy ktoś zna może w okolicy jakieś specjalistę który by nie drogo obrabiał szkło?\nPrzygotowujemy się do wykończenia domu i zbieramy różne kontakty.\nWstępnie wybraliśmy dużo produktów firmy paradyż. Będziemy mnieć od nich kuchnie, płytki w łazience, przedpokoju i mamy również zamiar wyłożyć na zewnętrz na tarasie mrozoodpornymi.\nA szukamy specjalisty, alby porównać ceny. Paradyż oferuje usługi związane z cięciem i modelowaniem szkła http://www.paradyz.com/us...zdobienia-szkla, czy ktoś zna fachowca z okolicy i może go polecić ?\nOstatnio zmieniony przez rutek Wto 06 Maj, 2014, w całości zmieniany 1 raz\nPodczas remontu warto jest dysponować od początku wszystkimi potrzebnymi nam narzędziami. Jeśli na przykład planujecie kłaść wykładzinę to wszystko co jest potrzebne aby to zrobić znajdziecie tutaj http://ms-service.pl . Ja zawsze przygotowuję się wcześniej, żeby później w pośpiechu nie biegać po sklepach!\nJa postanowiłem, że remont mieszkania wykonam samodzielnie. Zakupiłem już narzędzia malarskie od Eco-Mobile https://eco-mobile.pl/631-narzedzia-malarskie-i-glazurnicze i biorę się za pracę. Mam nadzieję, że uda się wszystko wykonać bez większych problemów Głównie zależy mi na malowaniu ścian oraz wymianie wszystkich mebli.\nPowiedzcie mi jeszcze kochani, a czy ktoś z was korzystał może kiedyś z oferty tego sklepu internetowego https://mjwnarzedzia.pl/8-narzedzia-udarowe ? Bo zastanawiam się czy opłaca się u nich kupować takie nasadki udarowe, czy ktoś z was może mi pomóc podjąć tutaj decyzje ?\nTeż mam aktualnie mały remont w domu. Postanowilśmy z mężem calkowicie zmienić naszą kuchnię Jeśli chodzi o sprzęt AGD to wybraliśmy indukcyjną płytę do zabudowy marki Amica z https://maxelektro.pl/agd-do-zabudowy/plyty-do-zabudowy/ . Dowiedzieliśmy się, że jeśli zakupy jeszcze piekarnik i okap, to dostaniemy aż 400zł zwrotu! Skorzystaliśmy z tej promocji i muszę przyznać, że to naprawde się opłacało\nMy też planujemy remont mieszkania, ale na własną rękę. Bez wynajmowania ekipy remontowej, bo zależy nam na niskich kosztach. Z tego co wiem, to mój mąż przeglądał już ofertę https://phuabc.com.pl/akcesoria-i-osprzet/akcesoria-do-szlifierek-tasmowych i zastanawia się, jakie narzędzi i osprzęt kupić.


Serwis GORENJE Wodzisław Śląski 696318443 ✔ naprawa AGD\nNaprawa GORENJE Wodzisław Śląski ✔\nSerwis GORENJE w Wodzisławiu Śląskim\nNaprawa i serwis sprzętu AGD GORENJE Wodzisław Śląski - ☎ 696318443. Serwis GORENJE w Wodzisławiu Śląskim oferuje naprawę pralek, lodówek, zmywarek oraz innych urządzeń AGD. Dojazd do klienta na terenie Wodzisławia i powiatu wodzisławskiego. Pogwarancyjne naprawy, usuwanie usterek oraz wymiana części na nowe. Nie prowadzimy sprzedaży samych części zamiennych firmy GORENJE. Oferujemy je wyłącznie z usługą serwisową. Zapraszamy do kontaktu telefonicznego z naszym wodzisławskim serwisem AGD WYŁĄCZNIE w sprawie napraw pogwarancyjnych.


Konkurs śmieszności | Dziennik Polski\nJest to, prawdę powiedziawszy, jeden z najśmieszniejszych konkursów świata. Wygląda to tak. Przychodzi kandydat na studia, który chodził do gminnego "ogólniaka", dajmy na to w Wólce Małej. Świadectwo ma znakomite, piątki i szóstki, ale też dlatego, że jego "ogólniak" - zrobiony z dawnej "zawodówki" - dba o ilość, a nie o jakość.\nZe zdziwieniem dowiaduję się, że w niektórych wyższych uczelniach Tarnowa, na niektóre kierunki można dostać się tylko dzięki tak zwanemu konkursowi świadectw.\nPotem przychodzi drugi kandydat. Skończył LO wymieniane wśród najlepszych szkół w kraju. Może z powodu takiego poziomu, kandydat oceny ma tylko średnie...\nAle kogo przyjmą? Przyjmą kandydata z Wólki Małej, bo "bije" kandydata numer dwa stopniami na świadectwie. Czy gdzieś wymyślono jeszcze bardziej śmieszną rekrutację?\nA potem już nie dziwmy się, że polski, współczesny student rusza na egzamin z siekierą, jest członkiem gangu albo tylko kradnie w supermarketach. To są właśnie te elity wyłonione z uczelnianych konkursów. To jest ta "śmietanka Wólki Małej".\nZ całym szacunkiem dla Wólki. wiesŁaw ziobro\nNOWE Dziennik Józefa Czapskiego po raz pierwszy został oddany czytelnikom\nUczniowie mają przed sobą dwa miesiące beztroskiego odpoczynku. By wakacje były w pełni udane, warto pamiętać o kilku podstawowych zasadach bezpieczeństwa.\nśrody z małopolskim nfz


Test serwera NAS Asustor AS4004T\nOtrzymaliśmy właśnie do recenzji kolejny NAS od Asustora. Jest to model AS4004T, który na papierze wygląda bardzo dobrze. Czy pozytywne wrażenia zostaną utrzymane po testach?\nSerwer został zapakowany w biały karton. Wraz z nim otrzymujemy zasilacz, dwa kable RJ-45, jeden 10GBE LAN, śrubki, płytkę oraz instrukcję. Dodatki są więc standardowe i zapewniają odpowiednią obsługę NASa. Gwarancja wynosi 3 lata.\nAS4004T wygląda bardzo dobrze. Obudowa została powyginana na kształt diamentu, a przednia zaślepka jest mocowana na magnes, także znakomicie się prezentuje. Serwer ma wymiary 170 mm x 174 mm x 230 mm i wazy 2,2 kg. Z przodu, pod zaślepką, znajdują się miejsca na cztery dyski 2,5/ 3,5 cala. Ich maksymalna pojemność może wynosi 56 TB, po 14 TB na kieszeń oraz montuje się je beznarzędziowo – wyjątkiem są mniejsze dyski, które należy przykręcić.\nObok znajduje włącznik, diody informujące o działaniu serwera, przycisk do backupu oraz złącze USB 3.0. NAS stroi na czterech nóżkach, które zapewniają brak ślizgania się po różnych powierzchniach. Z tyłu znajduje się 120 mm wentylator, dwa złącza Gigabit Ethernet, jedno 10Gigabit Ethernet, złącze USB 3.0, wejście na zasilacz oraz blokada Keningston Lock.\nProdukt Asustora został wyposażony w procesor Marvell ARMADA-7020 1,6 GHz oraz 3 Gb pamięci RAM DDR. Dyski obsługiwane są za pomocą złączy Sata3 oraz można je połączyć w JBOD, RAID 0, RAID 1, RAID 5, RAID 6, RAID 10. Obsługiwany format dysków wewnętrznych to EXT4 a zewnętrznych FAT32, NTFS, EXT3, EXT4, HFS+, exFAT. AS4004T posiada wbudowany system ADM 3.1 oraz wspiera takie systemy jak:\nObsługiwane protokoły sieciowe to: CIFS / SMB, SMB 2.0 / 3.0, AFP, NFS, FTP (Unicode Supported), TFTP, WebDAV, Rsync, SSH, SFTP, iSCSI/IP-SAN, HTTP, HTTPS, Proxy, SNMP, Syslog.\nZacznijmy od aplikacji mobilnej. Nazywa się ona AiMaster i można ją bezproblemowo pobrać z chociażby Google Play. Aplikacja bezproblemowo wykrywa serwer podłączony do routera. Można się z nim połączyć poprzez automatyczne wykrywanie i wpisanie hasła. Aplikacja posiada wbudowane opcje takie jak możliwość wykonywania kopii zapasowych, monitor aktywności czy centrum aplikacji, gdzie można całością zarządzać. Dodatkowe rzeczy takie jak AiMusic, AiFote czy AiVideos można bezproblemowo zainstalować. Całość jest spolszczona więc nie ma problemów z obsługą.\nNajłatwiej jest znaleźć serwer dzięki narzędziu Asustor Control Center. Można też wpisać adres IP i także połączyć się z AS4004T. Potem wystarczy wpisać login i hasło i mamy dostęp do możliwości zainstalowanego systemu. Warto tutaj wspomnieć, że jest on w języku polskim więc z obsługą nie ma żadnych problemów.\nZacznijmy od monitora aktywności. Pozwala on na podejrzenie zużycia każdego z podzespołów oraz na podglądnięcie wszystkich uruchomionych procesów. Przydaje się to w momencie, jeśli serwer zacząłby chodzić wolniej.\nKolejna rzecz to centrum aplikacji. Pozwala ono na zarządzanie zainstalowanymi appkami oraz doinstalowywanie kolejnych. Także istnieje możliwość ich prostej aktualizacji czy modyfikowania.\nAS4004T posiada wbudowany prosty w użyciu eksplorator plików. Pozwala on na dostęp do wszystkich danych na serwerze a także na urządzeniach zewnętrznych. Można łatwo edytować pliki, przenosić je czy usuwać.\nWażną rzeczą są ustawienia serwera. Z racji obecności języka polskiego także nie ma problemów z ich zmianą. Można edytować i zmieniać porty HTTP, ustawiać nazwę serwera w sieci, zarządzać oszczędzaniem energii czy włączyć funkcję Ez-Connect. Ta ostatni pozwala na łączenie się z AS4004T z dowolnego miejsca i w dowolnym czasie. Ciekawą rzeczą jest też tryb nocny, który pozwala na wyłączenie odpowiednich wskaźników LED. W ustawieniach można też dokonać aktualizacji systemu czy przywrócenia ustawień fabrycznych.\nEz Sync Manager pozwala na synchronizowanie danych pomiędzy serwerem NAS a danymi na komputerze. Także można pobrać na telefon aplikację AiData i w ten sposób synchronizować dane. Bardzo przydatna funkcja.\nKolejna przydatna aplikacja dłuży do wykonywania kopii zapasowych. Można wykonać backup poprzez FTP, lokalnie czy zewnętrznie. Jest też dostępna funkcja one Touch backup, która pozwala na skonfigurowanie działania przycisku znajdującego się z przodu. Ciekawą opcją jest też możliwość cloud backup, która pozwala na wykonywanie kopii zapasowych z NAS do Amazon S3 i odwrotnie.\nNa AS4004T znajdziecie dwa foldery z różnymi aplikacjami. Są tam appki do odtwarzania filmów, muzyki czy przeglądania zdjęć. W kolejnym folderze znajdziecie apliakcje do synchronizowania danych pomiędzy zewnętrznymi dyskami w chmurze, takimi jak Google Drive czy Dropbox. Także można tego dokonywać z iTunes. Możliwości jest więc naprawdę wiele.\nAS4004T posiada wbudowaną chmurę. Dzięki niej można mieć dostęp do danych z każdego miejsca na świecie. Pliki można bezpiecznie przechowywać, współdzieli z innymi osobami czy tworzyć linki do nich. Opcji jest ponownie mnóstwo i chmura jest w pełni funkcjonalna.\nJedną z ciekawszych funkcji jest możliwość stworzenia serwera VPN. Obsługuje on protokoły PPTP, OpenVPN i zapewnia pełne bezpieczeństwo połączeń. Warto się zastanowić nad uruchomieniem tej opcji.\nOstatnia jest aplikacja do obsługi kamer. Możecie wszelkie kamery podłączyć do serwera i mieć do nich wgląd za pomocą appki. Obsługuje ona do 36 kamer i jest też dostępna na smartfony. Dzięki niej w jednym miejscu będziecie mieli wgląd na to, co się dzieje w interesującym Was miejscu.\nAS4004T posiada jeszcze mnóstwo różnych aplikacji, których nie sposób jest wymienić. Warto więc zapoznać się z centrum aplikacji i wybrać te, które Was interesują.\nPodczas użytkowania serwera nie miałem z nim żadnych problemów. Po podłączeniu kablem do routera był on widoczny w sieci i na wszystkich urządzeniach. Połączenie było bardzo sprawne, nic się nie zacinało ani nie lagowało.\nPrędkość kopiowania jednego pliku o wielkości 9,76 GB przy komputerze podłączonym bezpośrednio do routera wynosiła 105 MB/s. Kopiowanie wielu plików zdjęciowych odbywało się z prędkością 10-20 MB/s. Wyniki CDM wskazują na odpowiednią prędkość wbudowanego dysku. NAS jest bardzo cichy podczas działania – praktycznie nie jesteście w stanie go usłyszeć. Jedyne co do nas dociera to pracujące dyski. Podczas pracy pobiera on ok. 19 W w spoczynku i do 27 W przy kopiowaniu plików.\nAsustor AS4004T kosztuje około 2100 zł. W mojej opinii jest to bardzo dobry serwer NAS w tej cenie. Wygląda on bardzo dobrze oraz jest funkcjonalny. Brakuje mu WiFi, ale i tak jest lepiej podłączyć go do np. routera. NAS jest cichy podczas działania oraz pobiera mało mocy. Asustor AS4004T jest bardzo funkcjonalnym urządzeniem. Posiada on bogate oprogramowanie, które pozwala na mnóstwo różnych możliwości. Także sama mobilna aplikacja jest niczego sobie.\nSerwer obsługuje do 4 dysków, z czego każdy może być o pojemności do 14 TB. AS4004T posiada złącze 10 GbE, które na razie może pozostawać niewykorzystane. Ale w przyszłości, gdy będziecie mieli odpowiedni sprzęt, zapewni ono jeszcze szybsze transfery niż te uzyskane w testach. Serwer działa płynnie, nie zawiesza się i nie ma problemów z konfiguracją. Jeśli więc szukacie takiego urządzenia do firmy to zdecydowanie warto zainteresować się propozycją Asustora.\nnas recenzja review serwer test\nPatent zdradza funkcjonalność składanego smartfona Samsunga\nWkrótce mogą trafić do nas szczegóły na temat kart graficznych Intela