Od lat prowadzi Pan badania nad wilkami w północno-wschodniej Polsce. W 2005 roku powstał pod Pana kierownictwem, zlecony przez Ministerstwo Środowiska, projekt korytarzy ekologicznych, łączących europejską sieć Natura 2000 w Polsce. Co skłoniło Pana do podjęcia się takiego opracowania i w jaki sposób miało być ono wykorzystane?\nProf. Włodzimierz Jędrzejewski: Prowadząc nasze badania, zauważyliśmy, że fragmentacja środowiska jest tym, co najbardziej ogranicza liczebność i występowanie wilka w Polsce. W 2000 r. rozpoczęliśmy duży program inwentaryzacji wilka i rysia, prowadzony we współpracy z Lasami Państwowymi, parkami narodowymi i Ministerstwem Środowiska. Program ten pokazał, że o ile w Polsce, a szczególnie w jej zachodniej części, jest wciąż dużo dobrych środowisk dla wilka i rysia, to populacje obu drapieżników są ograniczone do południowej i wschodniej części kraju. Kiedy zaczęliśmy analizować przyczyny, doszliśmy do wniosku, że jedynym powodem tego stanu rzeczy jest brak możliwości migracji i napływu nowych osobników. Stwierdziliśmy również, że małe, izolowane populacje wilka szybko zanikają i są narażone na wyginięcie. Izolacja i fragmentacja siedlisk jest więc tym elementem, który najbardziej zagraża zwierzętom. I to był motyw, dla którego zaczęliśmy zajmować się problemem ochrony łączności ekologicznej i w konsekwencji projektem korytarzy ekologicznych.\nEstakada na autostradzie A1 w Chorwacji. Fot. Josip Kusak\nCzy wyznaczenie takich korytarzy jest dobrym rozwiązaniem, by chronić wartości przyrodnicze w Polsce?\nSama ochrona korytarzy ekologicznych jest oczywiście niewystarczająca. Ochrona łączności ekologicznej powinna być jednym z elementów całego systemu ochrony przyrody. Ważnymi elementami tego systemu są też ochrona obszarowa i gatunkowa, ale coraz częściej dochodzimy do wniosku, że to za mało. Wspomniana już fragmentacja środowiska powoduje izolację obszarów chronionych, powolne zanikanie części gatunków i obniżanie wartości tych obszarów. Dzieje się tak w wyniku zakłócenia wielu procesów ekologicznych. Jednym z nich jest dyspersja: młode osobniki niemal wszystkich gatunków, kiedy osiągają dojrzałość płciową, podejmują wędrówki w poszukiwaniu miejsca, gdzie mogą się osiedlić i rozmnażać. Wiemy też, że wiele gatunków migruje sezonowo pomiędzy różnymi środowiskami (np. płazy podejmują takie migracje między środowiskami trzy razy w roku). Część tych zjawisk może zachodzić w małej skali przestrzennej, ale niektóre mogą obejmować nawet cały kontynent. Ponadto, dla wielu gatunków zwierząt, które potrzebują dużych przestrzeni do życia (np. duże drapieżniki), nawet największe parki narodowe czy obszary Natury 2000 są zbyt małe, aby chronić ich żywotne populacje.\nOchrona łączności ekologicznej pomiędzy takimi obszarami zapewnia wymianę osobników i sprawia, że populacje tych gatunków mogą funkcjonować na dużych obszarach i obejmować wiele osobników. To zwiększa trwałość populacji. Zapewnia też wymianę genów i zachowanie różnorodności genetycznej. Ochrona łączności ekologicznej ma na celu przeciwdziałanie fragmentacji i izolacji oraz umożliwienie prawidłowego funkcjonowania populacji zwierząt. Powinna być rozumiana w ciągłej skali przestrzennej, zarówno lokalnej, jak i szerzej, w skali całego województwa, kraju czy nawet kontynentu. Narzędziem ochrony łączności ekologicznej w dużej skali przestrzennej są właśnie korytarze ekologiczne. A więc korytarze ekologiczne to pojęcie w zasadzie mniej biologiczne, a bardziej z zakresu planowania przestrzennego.\nW referacie wygłoszonym na konferencji w Łagowie w 2007 r. zawarł Pan stwierdzenie, że „na tle innych krajów europejskich Polska charakteryzuje się stosunkowo dobrze zachowanymi zasobami przyrodniczymi o dużym stopniu naturalności i wysokiej bioróżnorodności”. Czy w związku z lawinowym budowaniem dróg i autostrad w Polsce nadal można tak mówić? Czy nie jest tak, że polska przyroda została jednak zbyt mocno pofragmentowana? Czy nie jest za późno, by zachować swobodne migracje zwierząt?\nW tej chwili mamy rzeczywiście trudną sytuację, bo następuje bardzo gwałtowny rozwój zabudowy i infrastruktury transportowej. Budowane są autostrady i drogi ekspresowe, niedługo będą budowane koleje dużych prędkości. Dodatkowo następuje silny wzrost urbanizacji kraju, rozwija się zabudowa w miejscach, gdzie kiedyś były cenne tereny przyrodnicze. Wszystko to jest bardzo dużym zagrożeniem dla przyrody.\nWiele jednak zależy od podejścia osób odpowiedzialnych za inwestycje i od ogólnej świadomości ekologicznej. Nawet budując drogi, można wiele osiągnąć na polu ochrony przyrody, jeżeli wszyscy poczujemy się za nią odpowiedzialni. Jeżeli nie tylko przyrodnicy, ale również zarządcy terenów, inwestorzy i wszyscy ci, którzy mają na te sprawy jakikolwiek wpływ, będą dostrzegali i rozumieli potrzebę ochrony przyrody. Przy takim podejściu straty w zasobach przyrodniczych mogą być stosunkowo niewielkie. Mamy też szansę ochronić możliwości migracji zwierząt.\nDuże przejście górne „Dedin”, o szerokości 120 m, na autostradzie A6 w Chorwacji. Fot. Włodzimierz Jędrzejewski\nW 2004 r. ukazała się książka „Zwierzęta a drogi”. W książce tej pojawiło się wiele cennych informacji, np. szczegółowe parametry przejść dla zwierząt. Czy miała ona wpływ na projektantów i ich pracę? Co ta książka zmieniła w podejściu do zagadnień korytarzy ekologicznych, w planowaniu i projektowaniu dróg w Polsce?\nKiedy przystępowaliśmy (w szerokim gronie współautorów) do pisania tej książki, w zasadzie nie było w Polsce informacji na temat zagrożeń związanych z fragmentacją środowiska powodowaną przez drogi, podobnie jak dotyczących sposobów ochrony łączności ekologicznej, a w szczególności na temat przejść dla zwierząt. Była to pierwsza tego rodzaju publikacja w Polsce. Nie spodziewaliśmy się, że ta książka będzie aż tak ważna. Jej nakład rozszedł się bardzo szybko. Potem było nowe, poprawione wydanie w 2006 roku, następnie dodruki, w sumie ponad 10 tysięcy egzemplarzy. Wielokrotnie spotykałem się z opiniami, że ta książka pomaga w pracy, że jest wykorzystywana przez różne środowiska, chociaż ma też pewne niedociągnięcia. Z tego wynika, że była ona bardzo potrzebna. Obecnie wydajemy angielską wersję, nieco zmienioną i poprawioną.\nZ inicjatywy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad trwają obecnie rozmowy nad projektem naukowo-badawczym „Obszary cenne przyrodniczo i korytarze ekologiczne a rozwój sieci drogowej w Polsce”. Jednym z jego głównych celów jest dokonanie analizy konfliktów z przyrodą wzdłuż planowanych autostrad i dróg ekspresowych. Czy to pierwsza próba współpracy z GDDKiA? Czy Zakład Badania Ssaków PAN wcześniej już wyznaczył takie miejsca konfliktów?\nZauważyliśmy, że z powodu braku jednoznacznych regulacji prawnych budowa przejść dla zwierząt, ich zagęszczenie i ostateczne efekty ekologiczne zależą w dużym stopniu od podejścia poszczególnych wojewódzkich oddziałów GDDKiA. W niektórych rejonach Polski to podejście jest bardziej sprzyjające ochronie przyrody i tam przejść powstaje zdecydowanie więcej. W innych rejonach napotykamy na różne przeszkody, niekoniecznie związane z kwestiami finansowymi, ale raczej z brakiem zrozumienia i przekonania, że takie działania są potrzebne. W tym projekcie z GDDKiA, o którym teraz rozmawiamy, chodzi o to, żeby dla całej Polski i dla wszystkich projektowanych dróg wyznaczyć wstępną lokalizację, typy i parametry najważniejszych przejść dla zwierząt. Aby w ten sposób zapewnić bardziej równomierne rozmieszczenie przejść, ale przede wszystkim ich większe powiązanie z korytarzami ekologicznymi. Ten projekt, poprzez wypracowanie modelowego rozmieszczenia przejść, byłby pomocny zarówno inwestorom, jak i projektantom. Już 4 lata temu prowadzono rozmowy o potrzebie przeprowadzenia takich prac. Niestety, z różnych powodów zostało to odsunięte, ale teraz ten pomysł powraca. Myślę, że to bardzo ważne, abyśmy mieli narzędzie, które pomoże w lepszym planowaniu środków minimalizujących negatywne oddziaływanie dróg oraz w prowadzeniu bardziej skutecznej kontroli nad właściwym rozmieszczeniem obiektów ekologicznych na drogach, a może też na liniach kolejowych.\nCzy udało się Panu wyznaczyć miejsca konfliktowe między korytarzami a drogami?\nTo zależy od skali przestrzennej. W projekcie korytarzy ekologicznych, który przygotowaliśmy dla Ministerstwa Środowiska w 2005 r., podjęliśmy próbę rozpoznania, jakie odcinki projektowanych dróg ekspresowych i autostrad stanowią największe zagrożenie dla ochrony łączności ekologicznej w skali całej Polski. Wskazaliśmy odcinki najbardziej konfliktowe poprzez nałożenie na siebie sieci projektowanych dróg i sieci korytarzy ekologicznych. Jeśli jednak rozpatrujemy ten problem w skali województwa lub jakiegoś odcinka projektowanej drogi, sytuacja staje się bardziej skomplikowana. Drogi mogą przecinać nie tylko korytarze ekologiczne, ale również siedliska wielu rzadkich gatunków zwierząt. Szczególnie wtedy, gdy przechodzą przez tereny leśne lub inne cenne obszary przyrodnicze. W takich sytuacjach również należy projektować przejścia dla zwierząt, przy czym parametry przejść muszą być dostosowane do gatunków zwierząt, które mają z nich korzystać. Badania tego typu, związane z analizowaniem konfliktów między projektowaną drogą a populacjami zwierząt i ich możliwościami migracyjnymi, są bardzo pracochłonne i zwykle mogą być wykonane w ramach przygotowywania raportów z ocen oddziaływania na środowisko.\nObecnie trwają prace nad uszczegółowieniem sieci korytarzy migracyjnych w Polsce. W pracę zaangażowanych jest wiele osób z Zakładu Badania Ssaków.\nIstniejący projekt korytarzy ekologicznych przygotowano w 2005 r. na zlecenie Ministerstwa Środowiska. Projekt ten powstał w Zakładzie Badania Ssaków PAN w Białowieży, we współpracy ze Stowarzyszeniem dla Natury „Wilk” oraz Muzeum i Instytutem Zoologii PAN. Celem projektu było wytypowanie sieci obszarów, która zapewniłaby łączność ekologiczną w skali Polski, a także w skali międzynarodowej. Głównym zadaniem takiej sieci miało być umożliwienie przemieszczania się zwierząt i innych organizmów oraz przepływu genów przez terytorium całego kraju i pomiędzy poszczególnymi obszarami przyrodniczo-cennymi (w tym obszarami Natura 2000). W ramach projektu wyznaczono siedem korytarzy głównych, nazwanych międzynarodowymi oraz powiązaną z nimi sieć korytarzy krajowych. Wyznaczona sieć korytarzy zapewnia możliwości migracji większości lądowych gatunków zwierząt.\nTunel „Cardak” na autostradzie A6 w Chorwacji, wykonany między innymi ze względów ekologicznych, jako przejście dla zwierząt. Fot. Włodzimierz Jedrzejewski\nPomimo, że omawiany projekt nie ma dotychczas umocowania prawnego, w praktyce stał się on użytecznym narzędziem w ochronie przyrody. Jest szeroko wykorzystywany np. w ocenach oddziaływania na środowisko, przy rozpatrywaniu inwestycji liniowych i analizowaniu ich konfliktów ze środowiskiem naturalnym. Skąpe jeszcze dane naukowe, pochodzące z badań genetycznych i radiotelemetrii satelitarnej GPS (prowadzonych na wilkach w Polsce i Niemczech), potwierdzają trafność wyboru lokalizacji korytarzy głównych. Projekt wymaga jednak obecnie pewnej aktualizacji i korekty. Najważniejsze prace w tym zakresie powinny objąć uzupełnienie sieci o pominięte odcinki dolin rzecznych (przede wszystkim ze względu na gatunki wodne), uzupełnienie sieci o nowe obszary chronione (włączenie nowych obszarów Natura 2000) oraz korektę granic w oparciu o nowe mapy, zdjęcia satelitarne i lotnicze. Obecne prace prowadzone są w Zakładzie Badania Ssaków PAN. Bardzo liczymy też na pomoc i wsparcie ze strony Ministerstwa Środowiska.\nProwadzone prace mają na celu aktualizację sieci korytarzy głównych i krajowych. Pilne jest także przeprowadzenie prac nad wyznaczeniem sieci korytarzy ekologicznych na poziomie poszczególnych województw. Dotychczas tylko w kilku województwach prace takie wykonano w pełni.\nW jaki sposób badania wykonywane przez ZBS przekładają się na praktyczną ochronę przyrody?\nW Zakładzie Badania Ssaków PAN prowadzone są różnorodne badania naukowe, które mają na celu wykrycie i zrozumienie procesów ekologicznych zachodzących w dużej skali przestrzennej. Prowadzone są badania nad genetyką populacji wilków, rysiów i łosi w Europie oraz jeleni, saren, dzików i drobnych gatunków ssaków w Polsce. Prowadzone są też badania radiotelemetryczne nad żubrami, jeleniami, sarnami i dzikami. Wszystkie te prace pomagają zrozumieć, jakie czynniki decydują o liczebności, rozmieszczeniu i drogach przemieszczania się różnych gatunków zwierząt.\nPracownicy ZBS PAN biorą też udział w wielu pracach z zakresu praktycznej ochrony przyrody i środowiska. Często np. pomagają w różnych pracach dotyczących rozwiązywania konfliktów pomiędzy ochroną zwierząt a projektowaną lub planowaną rozbudową sieci transportowej. Polega to na przykład na projektowaniu lokalizacji, typów i parametrów przejść dla zwierząt. Niestety muszę powiedzieć, że nie zawsze te przejścia, które wyznaczamy jako ważne dla zwierząt, są potem budowane. Nasze doświadczenia na tym polu są bardzo zróżnicowane i zależą głównie od inwestorów, od ich podejścia do problemu i zrozumienia potrzeby takich działań.\nCzy zwierzęta faktycznie korzystają z przejść, które się im buduje?\nTrzeba postawić tutaj dwa pytania – czy zwierzęta korzystają z korytarzy ekologicznych oraz czy korzystają z przejść dla zwierząt, które powinny być umiejscowione przede wszystkim na korytarzach ekologicznych, ale nie tylko.\nJeśli chodzi o korytarze, to wyznaczając je posługujemy się danymi na temat preferencji środowiskowych różnych gatunków zwierząt. Staramy się tak wyznaczać korytarze, żeby obejmowały środowiska preferowane przez jak największą liczbę gatunków zwierząt, a jednocześnie, żeby omijały te środowiska, których większość gatunków unika. Posługujemy się też wynikami innych badań, np. wykorzystaliśmy dane dotyczące rekonstrukcji historycznych szlaków migracji wilka oraz dane dotyczące kierunków przepływu genów w populacji wilka. Pomimo naszych starań, nie ma nigdy pełnej gwarancji, że zwierzęta nie wybiorą innych dróg migracji. Ostatnio zdarzyło się, że wilk, który został wyposażony w nadajnik telemetryczny z modułem GPS w Niemczech, przeszedł do Polski i podążał wzdłuż wyznaczonych przez nas korytarzy ekologicznych. Informacje przekazane nam przez dr Sabinę Nowak, która współpracuje z badaczami z Niemiec, pokazują, że ten wilk najpierw szedł na północ wyznaczonym przez nas korytarzem głównym „zachodnim”, a następnie podążał na wschód wzdłuż korytarza „północno-centralnego”. Ostatnie informacje wskazywały na to, że niestety natknął się na ogrodzoną część drogi A1 i nie był w stanie jej sforsować. Jakie będą dalsze losy tego wilka – zobaczymy, bo cały czas odbierane są sygnały z jego obroży.\nŻubr. Fot. Jacek Więckowski\nJeśli chodzi o przejścia dla zwierząt, to ich skuteczność zależy po pierwsze od właściwej lokalizacji przejścia, po drugie od jego konstrukcji. Na przykład dla ssaków kopytnych najważniejszym parametrem jest wysokość przejść dolnych. W przypadku przejść górnych (tzw. zielonych mostów) najważniejsza jest ich szerokość. Generalnie im większe przejście, tym lepsze. Rosnąca wiedza na ten temat stwarza szansę, że można będzie tak budować przejścia, aby były one akceptowane przez zwierzęta.\nPraktycznie w Polsce nie ma prawa sankcjonującego korytarze ekologiczne zarówno w prawie ochrony przyrody, jak i w planowaniu przestrzennym.\nRzeczywiście, w Polsce nie ma takiego prawa, które wskazywałoby lokalizację i granice korytarzy ekologicznych. Natomiast różne akty prawne – ustawa o ochronie przyrody, nowa ustawa o ocenach oddziaływania na środowisko – wskazują na konieczność ochrony szlaków migracji zwierząt, spójności obszarów Natura 2000, a pośrednio także na konieczność ochrony łączności ekologicznej i korytarzy ekologicznych. Właściwa interpretacja istniejącego prawa może zapewnić odpowiednią ochronę korytarzy ekologicznych i właściwe zagęszczenie przejść dla zwierząt na drogach. Niewątpliwie jednak pewne korekty prawa są niezbędne, jak np. ustanowienie nowej formy ochrony przyrody „korytarze ekologiczne” i wyznaczenie granic przynajmniej najważniejszych korytarzy międzynarodowych i krajowych. Ważne jest także wprowadzenie pojęcia „łączność ekologiczna” i przepisów zapewniających jej ochronę w każdym wymiarze przestrzennym.\nW listopadzie 2008 r. odbyła się w Białowieży międzynarodowa konferencja „Wdrażanie koncepcji korytarzy ekologicznych w Polsce”. Czy była ona początkiem zmiany tego stanu rzeczy? Jakie przyniosła efekty? Jak ważny jest to temat dla ochrony przyrody w Polsce?\nKonferencja ta, zorganizowana przez ZBS PAN, z pomocą Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, Ministerstwa Środowiska i innych ministerstw oraz instytucji, była bardzo ważnym krokiem w kierunku wdrożenia koncepcji ochrony korytarzy ekologicznych i wypracowania lepszego systemu ochrony łączności ekologicznej. Myślę, że dzięki tej konferencji wzrosła świadomość zagrożeń i problemów, ale też zostały wskazane kierunki dalszego postępowania. Przygotowujemy właśnie publikację wygłoszonych referatów. Mam nadzieję, że będzie to ciekawe zestawienie wiedzy na temat ochrony łączności ekologicznej, prezentowanej przez specjalistów z różnych dziedzin – planowania przestrzennego, ochrony przyrody, leśnictwa, transportu i prawa.\nDroga krajowa nr 19 (planowana S-19) na odcinku Dukla–Barwinek – kolizja z korytarzem migracyjnym o znaczeniu międzynarodowym. Fot. Rafał Kurek\nCzy sieć Natura 2000 jest szansą dla ochrony i odtworzenia korytarzy ekologicznych?\nTo raczej korytarze ekologiczne są szansą dla obszarów Natury 2000 i innych obszarów chronionych w Polsce. Bez zapewnienia ochrony łączności ekologicznej ich wartość będzie spadała, zmniejszała się liczba gatunków żyjących na tych obszarach. Korytarze ekologiczne są narzędziem wspomagającym ochronę obszarową.\nZ drugiej strony, obszary Natury 2000 i inne obszary chronione wchodzą w skład sieci korytarzy ekologicznych i są ważnym ogniwem tej sieci, chroniąc także łączność ekologiczną. Natura 2000 przez to, że jest w miarę rozległa, pomaga w zachowaniu łączności ekologicznej na dużych obszarach. Myślę również, że sam program Natura 2000 zmienia naszą świadomość ekologiczną i pośrednio przyczynia się do tego, iż łatwiej jest rozmawiać o korytarzach ekologicznych. Zresztą w programie Natura 2000 jest mowa o sieci obszarów Natura 2000, czyli jednym elementem tej sieci są obszary chronione, ale drugim koniecznym muszą być korytarze ekologiczne, zapewniające łączność między nimi.\nCzy istnieje szansa na odtworzenie kluczowych korytarzy ekologicznych? W jaki sposób można to osiągnąć?\nOsłonowe nasadzenia roślinności wzdłuż drogi ekspresowej B33 w Niemczech, w oddali górne przejście dla zwierząt (zielony most Hohereute, szer. 35 m). Fot. Rafał Kurek\nProgram ochrony korytarzy ekologicznych powinien być kompleksowy, musi rzeczywiście zabezpieczać łączność ekologiczną w skali Polski. Najbardziej istotny będzie rozwój polskiego prawa w kierunku zagwarantowania lepszej ochrony łączności ekologicznej. Jeszcze kilka lat temu odnosiłem wrażenie, że jesteśmy w awangardzie Europy, jeśli chodzi o myślenie o korytarzach ekologicznych i ich projektowanie. Jednak później w wielu krajach dostrzeżono ten problem i ustanowiono odpowiednie regulacje prawne dotyczące ochrony łączności ekologicznej. Natomiast u nas projektowanie korytarzy wciąż w zbyt małym stopniu przekłada się na praktykę ochrony. W Polsce przede wszystkim brakuje instytucji koordynującej takie działania. W innych krajach powstały w ostatnich latach wydzielone instytucje koordynujące ochronę korytarzy ekologicznych i budowę przejść dla zwierząt na drogach. Są to najczęściej komórki w instytucjach będących odpowiednikami naszej GDDKiA, ewentualnie Ministerstwa Transportu lub Ministerstwa Środowiska. Na szczęście, o ile wiem, GDDKiA zamierza powołać specjalną komórkę przeznaczoną do takich zadań, co byłoby niezwykle pomocne dla koordynowania i kontroli właściwego projektowania obiektów ekologicznych na drogach.\nPozostają jednak linie kolejowe i inne sprawy związane z ochroną korytarzy ekologicznych.\nWedług mojej oceny, zbyt mało inicjatywy w tym zakresie wykazuje Ministerstwo Środowiska. Widać tu pewną opieszałość, a podejmowane działania są mało zdecydowane. A trzeba pamiętać, że teraz każdy rok – a nawet każdy miesiąc – decyduje o tym, co uda nam się ochronić, bo prace przy rozbudowie sieci transportowej ogromnie przyspieszyły.\nWażnym działaniem na rzecz zabezpieczania funkcjonalności korytarzy ekologicznych byłyby zalesienia, które powinny być realizowane w obrębie korytarzy o niskim stopniu lesistości. Dla wielu leśnych gatunków zwierząt duże obszary rolne stanowią barierę i nie są one w stanie przez takie obszary przechodzić. Ważny byłby większy udział Lasów Państwowych w tych działaniach.\nKolejny problem i kolejne zadanie to sprawa programów rolno-środowiskowych. Wydaje się, że te programy, koordynowane przez Ministerstwo Rolnictwa, nastawione są przede wszystkim na ochronę terenów otwartych, ale brakuje programów nakierowanych na ochronę obszarów leśnych i na ochronę naturalnej sukcesji. Trzeba pamiętać, że większość gatunków w Polsce, w tym wiele rzadkich i zagrożonych, to są gatunki leśne. Część programów rolno-środowiskowych powinna iść w kierunku ochrony korytarzy ekologicznych, zalesień i ochrony terenów, które same zarastają lasem.\nWażne byłyby także działania z zakresu planowania przestrzennego. Powinny one dotyczyć wszystkich województw. W tej chwili projekty sieci ekologicznej z uwzględnieniem korytarzy ekologicznych wykonało zaledwie kilka województw.\nJak wygląda sytuacja korytarzy ekologicznych w Europie? Czy istnieją kraje i miejsca mogące uchodzić za wzorcowe pod względem ochrony korytarzy ekologicznych?\nW całej Europie narasta świadomość zagrożeń związanych z rozbudową sieci dróg. W wielu krajach podjęto zdecydowane kroki, aby przeciwdziałać tym zagrożeniom. Przede wszystkim, jak już wspomniałem, powołano specjalne instytucje odpowiedzialne za koordynowanie takich działań. Dobre przykłady to Szwajcaria, Austria i Czechy. W tych państwach ustanowiono regulacje prawne, zapewniające ochronę łączności ekologicznej, a w szczególności wymuszające na inwestorach konieczność budowy przejść dla zwierząt.\nInnym pozytywnym przykładem w Europie jest Chorwacja. Tam sprzymierzeńcem w zachowaniu korytarzy ekologicznych wydają się być sami inwestorzy, którzy budują drogi i na nich zarabiają pieniądze. Wychodzą oni z założenia, że protesty społeczne opóźniają budowę dróg i obniżają zyski z autostrad. W związku z tym, wszystkie wskazane przez przyrodników miejsca konfliktowe i sugerowane przez nich rozwiązania są uwzględniane poprzez, na przykład, budowę odpowiednich, często bardzo dużych przejść dla zwierząt. Część obiektów budowana jest ze względów techniczno-konstrukcyjnych, wymuszanych topografią terenu, ale nawet wtedy są one konsultowane z ekologami. Okazuje się, że takie podejście się opłaca, bo drogi budowane są sprawnie, bez żadnych opóźnień. Należy podkreślić, że takie podejście leży również w naszym interesie. Dobrze zachowana przyroda w Polsce będzie sprzyjać na przykład rozwojowi turystyki, a więc będzie generowała również większe zyski z autostrad.\nMyślę, że bardzo dużo teraz zależy od inwestorów i projektantów drogowych. Ponieważ głównym problemem dla przyrody jest rosnący ruch drogowy, właściwe projektowanie i budowanie dróg może ten problem złagodzić. Drogi można budować w taki sposób, aby stale rosnący ruch drogowy był mniej szkodliwy dla przyrody. Należy na przykład dbać o to, aby drogi miały wysoki wskaźnik przepuszczalności dla zwierząt, a jednocześnie, aby były dobrze osłonięte i oddzielone przy pomocy ekranów osłonowych i nasadzeń drzew i krzewów wzdłuż dróg. Takie nowe drogi będą mniej szkodliwe dla przyrody niż stare trasy. Ale z kolei niewłaściwe rozwiązania mogą znacznie pogłębić problemy.\nNa koniec chciałbym podkreślić, że wiele też zależy od właściwej polityki transportowej na poziomie całego kraju. Mamy u nas do czynienia z dużym ruchem tranzytowym, a jest to głównie transport ciężki. Przejeżdżające przez nasz kraj TIR-y są dużym obciążeniem dla środowiska i prawdopodobnie powodują największą śmiertelność zwierząt. Wywoływany przez nie hałas sprawia, że drogi stają się większą barierą. Dlatego właściwa koordynacja transportu tranzytowego przez Polskę ma ogromne znaczenie. Chodzi tu przede wszystkim o właściwe lokalizowanie tras tranzytowych, również w odniesieniu do przebiegu korytarzy ekologicznych. Przykładem braku zrozumienia tych spraw przez władze centralne może być wciąż jeszcze nierozwiązana kwestia lokalizacji drogi Via Baltica.\nWłodzimierz Jędrzejewski (ur. 1961) – profesor doktor habilitowany z zakresu biologii i nauk leśnych. Biolog zajmujący się problemami ekologii w odniesieniu głównie do dużych drapieżników i zasiedlanych przez nie ekosystemów, zajmuje się również korytarzami migracyjnymi dużych ssaków w całej Polsce. Obecnie zastępca dyrektora do spraw naukowych Zakładu Badania Ssaków Polskiej Akademii Nauk w Białowieży. W 1994 r. otrzymał od Pracowni tytuł Dobrodzieja Przyrody.


Kredyt - jak wybrać najlepszy?\nKredyt, lokata... Mnogość ofert, jak w wielkim centrum handlowym! Na co się zdecydować? Co wybrać?! Pomocy! A gdyby tak, wszystko umieścić w jednym miejscu... Podajesz co Ciebie interesuje, w jakiej wysokości i na jak długo... Gotowe! Wybierasz to, co najlepsze dla Ciebie!\nW dzisiejszych dynamicznych czasach, gdy jesteśmy zarzuceni każdego dnia, reklamami dotyczącymi produktów finansowych, trudno jest wybrać ten jeden, najwłaściwszy dla nas. Czy kiedykolwiek musiałaś (musiałeś) dokonać wyboru, dotyczącego złożenia wniosku o kredyt bądź wyboru najkorzystniejszej lokaty? Przypuszczam, że tak. Przypomnij sobie to żmudne przeglądanie ofert banków, udostępnianych na ich witrynach, wysłuchiwanie opinii znajomych, który bank jest najlepszy ("bo my mamy tam kredyt"). I ten czas zmarnowany, aby znaleźć tę jedną interesującą Ciebie ofertę. Ok. Kiedy został załatwiony jeden bank, czas na kolejny, później następny i następny... W końcu masz już tego dość i wybierasz z 4-5 przejrzanych propozycji, tę jedną, Twoim zdaniem najkorzystniejszą... Oczywiście nie masz już czasu i chęci poszukiwać innych banków i ponownie spędzać kilkanaście (kilkadziesiąt!) minut na kolejnych witrynach. Czas to pieniądz!\nDlatego ciekawym rozwiązaniem jest porównywanie produktów finansowych w jednym miejscu, na jednej witrynie. Udostępniona na stronie www.investpuls.pl porównywarka finansowa to narzędzie, które służy do wyszukania najlepszych produktów bankowych, ubezpieczeń oraz funduszy inwestycyjnych. Co najważniejsze! Nie jest to kolejny portal finansowy z szeregiem informacji prasowych, niepotrzebnych danych i wyskakujących co chwilę okienek reklamowych. To miejsce, gdzie bardzo szybko możesz wyszukać, porównać i kupić najlepsze kredyty hipoteczne, karty kredytowe, kredyty samochodowe, kredyty gotówkowe, lokaty bankowe czy konta bankowe. Kalkulator zdolności kredytowej podpowie Tobie, na jaki kredyt możesz sobie aktualnie pozwolić. Liczą się tylko konkretne odpowiedzi na pytania typu: jaki kredyt, czy lokata bankowa jest najlepsza właśnie dla Ciebie? Jaką masz zdolność kredytową? Kiedy znajdziesz to czego szukasz, pomyśl wówczas o tym, ile cennego czasu zaoszczędziłaś, a może ważniejsze, ile pieniędzy zostanie w Twoim portfelu wybierając z wielu oferowanych produktów, ten jeden, najwłaściwszy dla Ciebie i Twojej Rodziny!


Blood from Blood. Ottavio - Katarzyna Małecka - ebook - Legimi online\nbez abonamentu 31,90 zł\nBlood from Blood. Ottavio ebook\n61 osób interesuje się tą książką\nWydawca: Wydawnictwo NieZwykłe\nCykl: Mancuso Family\nHistoria Ottavio – syna Federico Mancuso, bossa Camorry.\nNie bał się dlatego, że miał wątpliwości, czy to jest ta jedyna. Był przerażony, ponieważ wiedział, że właśnie ona nią jest.\nAlessia w wieku siedemnastu lat dowiaduje się, że za rok wyjdzie za mąż. Ta informacja zwala ją z nóg. Jej świat kompletnie się rozpada. Dziewczyna czuje się zraniona i zdradzona.\nJednak los okazuje się dla niej łaskawy. Jej narzeczony, mimo że jest członkiem Camorry, nie wydaje się potworem. Wręcz przeciwnie – jest ciepłym i ułożonym mężczyzną. Nie ma w sobie okrucieństwa, z którego słyną członkowie jego rodziny.\nWkrótce Alessia zrozumie, że Ottavio tak naprawdę skrywał swoją prawdziwą naturę. Po ślubie staje się dla kobiety zupełnie obcym człowiekiem – zimnym i nieczułym – który bierze od niej, co tylko zechce, i nie daje niczego w zamian. Dziewczyna została postawiona przed faktem, że jej przyszłość będzie straszniejsza, niż myślała.\n4,6 (2545 ocen)\nPodobala mi się. Lepsza od I, dobrze napisana, fajnie się ja czytało, trzyma w napięciu. Autorka ma niezły potencjał! Świetnie wymyśla fabułę, stopniowo rozkręca akcje, dramaty. Z checią przeczytam kolejny tom.\nSuper książka gorąco polecam dwie części\nDobrze spędzony czas\nPrzypadła mi do gustu bardziej niż cześć 1, czekam na dalsze losy Mancuso Family\nJedne z najlepszych książek czyta się szybko dosłownie na tchu Każdy tom rewelacyjny czekam na next 💕 polecam\nMyślę,że obie części są bardzo dobre. Ciekawa jestem jaki pomysł będzie miała autorka na Domenico.\nBlood from Blood. Vito\nPrzygody Pluszowej Misi\nPowiedz, że zostaniesz.\nBlade. Storm riders #1\nZrodzeni z krwi\nBaśń o wężowym sercu\nKoniec świata, umyj okna\nNumer ISBN: 978-83-8178-523-5\nUrodziłam się siódmego listopada w rodzinie Gravano. Byłam jedynym dzieckiem moich rodziców i dorastałam pod ich czujnym okiem. Wymagano ode mnie odpowiedniego zachowania oraz prezencji. Byłam wzorową uczennicą, grzeczną córeczką tatusia oraz jego dumą. Nigdy nie odważyłam się buntować, sprzeciwiać albo lekceważyć wydawanych mi poleceń. Żyłam według ustalonych zasad, sterowana niczym robot. Rodzice mnie kochali, lecz miłość nie była taryfą ulgową. Matka wpoiła mi do głowy obowiązki, jak i zarys małżeńskiego życia, a z tym bywało różnie. Jeśli dopisze szczęście, dziewczyna trafia w ręce mężczyzny niewiele starszego od niej samej, wychowanego twardą ręką, szanującego kobiety. Niestety bywa też gorzej, kiedy na ślubnym kobiercu trzeba stanąć obok pięćdziesięciolatka.\nW moje siedemnaste urodziny rodzice wyprawili mi cudowne przyjęcie, bardzo mnie zaskakując. Mimo że nie była to osiemnastka wiążąca się z osiągnięciem pełnoletności i tak zaprosili ogromną liczbę gości. Pamiętam, jak szczęśliwa i beztroska wtedy byłam; zupełnie nie spodziewałam się nadchodzącego ciosu. Przyszłość wydawała mi się niesamowita, uśmiech nie schodził mi z twarzy i na oczach rodziców wypiłam lampkę szampana. Tego samego dnia posadzili mnie na kanapie w salonie, po czym wypowiedzieli słowa doszczętnie niszczące moją radość. Siedziałam tam, patrząc im w oczy, jednak duszą byłam daleko od rodzinnego domu. Odcięłam od wszystkiego swój umysł, aby nie dopuścić do siebie świadomości, że moja wymarzona przyszłość właśnie została całkowicie przekreślona. Nie byłam przygotowana na tę wiadomość, dlatego zabolała mnie niczym kula przeszywająca serce. Ojciec tonem nieznoszącym sprzeciwu oświadczył, że w dniu moich osiemnastych urodzin wyjdę za mąż. Wtedy zrozumiałam, że ta cudowna impreza była moim pożegnaniem. Za rok w tym samym dniu stanę na ślubnym kobiercu, zmuszona złożyć przysięgę mężczyźnie, którego nie będę kochała.\nNa początku pojawiła się złość, a raczej gniew. Moje dłonie odruchowo zwinęły się w pięści, serce zaś obijało się o żebra, niemal sprawiając ból. Po raz pierwszy w życiu zapragnęłam się sprzeciwić i wykrzyczeć, że pod żadnym pozorem nie spełnię ich woli, mimo to siedziałam cicho – moje wnętrze rozpadało się w milczeniu na tysiące kawałków. Wiedziałam, że rodzice są bezwzględni i nie cofną się przed niczym, by osiągnąć swój cel.\nAranżowane małżeństwo? Nigdy wcześniej o tym nie myślałam. Miałam świadomość, iż po osiągnięciu pełnoletności wyjdę za mąż. Ojciec nigdy tego przede mną nie ukrywał, tłumacząc, jaką rolę odgrywam w rodzinie. Wtedy byłam za młoda, żeby się tym przejąć, niewiele jeszcze rozumiałam i nie wybiegałam w przyszłość. Jednak moja sytuacja diametralnie się zmieniła, a rodzice brutalnie przypomnieli mi o moich obowiązkach.\nJak żyć z nieznajomym mężczyzną? Jak oddać mu ciało, pozwolić na dotyk, intymność? Wiedziałam, jak wygląda noc poślubna. Pewnego razu podsłuchałam rozmowę dwóch kuzynek, w tym jednej świeżo po ślubie. Prawie zwymiotowałam, kiedy opowiedziała, jak przebiegł jej pierwszy raz. Uciekłam spłoszona z walącym w piersi sercem. Byłam zdruzgotana wizją własnego ślubu.\nNigdy nie sprzeciwiałam się ojcu, lecz tego dnia nie wytrzymałam i podjęłam walkę, choć czułam, że jest ona bezcelowa. Drżącym od emocji głosem zapytałam, czy da się to jeszcze jakoś odkręcić. Ojciec powiedział twardo: Alessio, mam pewne problemy. Jesteś jeszcze dzieckiem, nie zamierzam cię wtajemniczać, jednak to małżeństwo nas uratuje. Nazwisko, które będziesz nosić po ślubie, da mi mnóstwo możliwości i ochronę. Nie przynieś mi wstydu. Nie dodał nic więcej. Przez kilka kolejnych miesięcy próbowałam podjąć temat, ale rodzice uciszali mnie, mówiąc, że sprawa jest już przesądzona. Nie pozostało mi nic innego, jak czekać na dzień ślubu, którego tak bardzo nie chciałam. Bałam się, że mój przyszły mąż okaże się obrzydliwym, śmierdzącym staruszkiem z piwnym brzuchem i siwizną. Na samą myśl robiło mi się słabo.\nLos okazał się dla mnie łaskawy. Poznałam mężczyznę, któremu miałam ślubować przed Bogiem, a jego wygląd kompletnie mnie zaskoczył. Odetchnęłam z ulgą na widok wysokiego, przystojnego mężczyzny, patrzącego na mnie z ciekawością. Ucałował wierzch mojej dłoni i popatrzył mi głęboko w oczy, jakby z samego spojrzenia próbował wyczytać moje myśli. Sądziłam, że nie będzie tak źle, skoro jest całkiem przystojny i sympatyczny. Spędzałam z narzeczonym sporo czasu, poznając go. Nigdy nie przekroczył granic ani nie dotknął mnie w niewłaściwy sposób. Doskonale wiedział, że musiał poczekać na noc poślubną i wtedy odebrać mi cnotę. Poprzestał na trzymaniu mnie za rękę oraz na pocałunkach, które skradał od czasu do czasu. Był dla mnie dobry, czułam się przy nim swobodnie i wierzyłam, że być może nasze aranżowane małżeństwo może się udać.\nTak zleciał rok i, kiedy ledwo skończyłam szkołę, rozpoczęły się przygotowania do ślubu. Wszystko musiało lśnić, kosztować majątek i uświadamiać, do jakiej rodziny wchodzę. Ottavio Mancuso był synem sławnego Federico Mancuso, bossa Camorry. Jego nazwisko budziło ogromny szacunek oraz podziw. Nikt nie ośmielił się z nim zadzierać, inaczej kończył na dnie morza w betonowych butach. Kiedy się o tym dowiedziałam, musiałam podeprzeć się ściany, bo szok niemal ściął mnie z nóg. Mój ojciec był ważnym człowiekiem, ale Federico Mancuso w porównaniu do niego był Bogiem.\nBałam się, że skoro mój przyszły teść rządził tak ostro, to oczywiste, że jego synowie robili dokładnie to samo. Gdy pierwszy raz przekroczyłam próg ich ogromnej rezydencji, mój żołądek wywinął się na drugą stronę. Dom był piękny, podzielony na cztery segmenty, aby rodzina przebywała blisko siebie, ale nie wchodziła sobie w drogę.\nJedną część zajmowali rodzice Ottavio – Federico i Constanza. Nasze pierwsze spotkanie zestresowało mnie do tego stopnia, że prawie straciłam przytomność. O ile mama przyszłego męża wywarła na mnie dobre wrażenie, tak ojciec wydawał się poważny, zdystansowany i chłodny.\nDrugą część domu zajmował jego brat, Domenico, wciąż będący singlem. Ten stan rzeczy bardzo go cieszył i ciągle powtarzał, że jeszcze przez długi czas nie zamierza się żenić. Polubiłam go, bo był zabawny i rozrywkowy. Bardzo różnił się od Ottavio, chociaż byli bliźniakami. O ile z wyglądu byli nie do odróżnienia, ich charaktery diametralnie ze sobą kontrastowały. Ottavio był poważny, ciężko pracował i bardzo liczył się z opinią rodziców. Domenico chciał się bawić i, w porównaniu do brata, był zbuntowany i zadziorny.\nTrzecią część zajmowała Gabrielle – ich ukochana siostrzyczka. Polubiłam ją, bo przypominała mi Domenico: rozgadana, wesoła, trochę rozpieszczona. Była oczkiem w głowie Federico, dlatego pozwalał jej na więcej, niż powinien.\nOstatnią część zajmował Vito, prawa ręka jego ojca, do którego zaledwie cztery miesiące przed moim ślubem dołączyła Arina – jego żona. Uwielbiałam tę drobną, uroczą blondynkę, a to, że podzielałyśmy ten sam los, zbliżyło nas do siebie jeszcze bardziej. Arina nie miała lekkiego życia, ale walczyła jak lwica. Zupełnie inaczej niż ja.\nNiestety nie miałam w sobie takiej odwagi, a życie w małżeństwie mnie przerastało. Ottavio nie był jak Vito. Mimo tego, iż jego brat był okrutnym człowiekiem, dla swojej żony przychyliłby nieba. Ja natomiast stałam się jedynie ozdobą, która miała dumnie stać u boku Ottavio, reprezentując rodzinę Mancuso. Byłam też jego osobistą cipką, którą mógł pieprzyć na zawołanie. Nie miałam prawa do sprzeciwu, a rozkładanie nóg było moim obowiązkiem. Czasami leżałam bezwładnie, gapiąc się w sufit i modląc, żeby był na tyle zmęczony, by szybko skończył. Po wszystkim obrzucał mnie obojętnym spojrzeniem, brał prysznic i szedł spać, a ja przekręcałam się na bok, a potem szlochałam cicho, użalając się nad własnym życiem.\nMoja sympatia, a nawet zauroczenie, przerodziły się w niechęć. W moim mężu nie było grama ciepła. Jedynymi osobami, które raczył dobrocią, byli członkowie jego rodziny – uwielbiał swoją siostrę Gabrielle, a matkę niemal czcił. Co dziwne, nawet Arinę traktował lepiej ode mnie, co było dla mnie bolesnym ciosem. Choć nasze narzeczeństwo było wspaniałe, małżeństwo okazało się zupełnie inne, a moja nadzieja na szczęście pękła niczym bańka mydlana.\nNajgorszy w tym wszystkim był fakt, że to ja ponosiłam za to winę.\nWygładzam materiał pięknej, długiej, białej sukienki, przyglądając się własnemu odbiciu. Dostrzegam w nim kogoś zupełnie innego niż jeszcze rok temu. Pokładałam nadzieję w małżeństwie, do którego zostałam przymuszona, wierząc, że skoro udało się Arinie, też mam szansę na powodzenie. Niestety rzeczywistość okazała się inna, tak samo jak bracia Mancuso.\nWłaśnie dzisiaj – siódmego listopada – obchodzimy z Ottavio pierwszą rocznicę ślubu oraz moje dziewiętnaste urodziny. Ten rok był słodko-gorzki, choć przeważało to drugie. Na początku naszego związku Ottavio był dla mnie dobry i traktował mnie z czułością, lecz po kilku miesiącach sytuacja się zmieniła. Coraz rzadziej bywał w domu i w ogóle nie spędzał ze mną czasu. Skupiał całą swoją uwagę na obowiązkach, czasami nie wracając na noc. Wiele razy zastanawiałam się, w którym momencie nasze małżeństwo tak się spieprzyło, chociaż doskonale wiedziałam, kto ponosił za to odpowiedzialność. Starałam się być dobrą żoną, zajmować się domem i mężem, a mimo to Ottavio odsunął się ode mnie i traktował mnie jak element, którego nie brakowałoby mu w życiu. Cierpiałam w samotności, zamknięta w naszej sypialni, nie pokazując, że cokolwiek jest nie tak. Nie mogłam wyżalić się mojej przyjaciółce Gabrielle, ponieważ jednocześnie była siostrą Ottavio. Czułam, że lojalność wobec brata zmusiłaby ją do wyjawienia każdego szczegółu naszej rozmowy. Nie mogłam porozmawiać również z Ariną. Była bardzo bojowa i gdyby tylko się dowiedziała, jak traktuje mnie Ottavio, urządziłaby awanturę. Vito pewnie przymknąłby na to oko, ale mój mąż wpadłby w szał. Jak wtedy, kiedy zapytałam go, czy ma kochankę. Chyba nigdy wcześniej nie widziałam go tak wściekłego. To był pierwszy raz, kiedy podniósł na mnie rękę i zakazał wygadywania bzdur. Nigdy więcej nie odważyłam się powiedzieć nic podobnego, choć czułam, że wcale się nie myliłam.\nPogodziłam się z myślą, że moje małżeństwo spisane jest na straty, i skupiłam się na studiach. Przynajmniej w tym jednym aspekcie Ottavio poszedł mi na rękę. Dzięki temu miałam zajęcie i nie zadręczałam się wciąż od nowa tym, jaką beznadziejną jestem żoną.\nKiedy zakładam długi kolczyk, do pokoju wchodzi Ottavio. Wygląda obłędnie w dopasowanym, czarnym garniturze i muszce. Może jest skurwielem, ale urody nie można mu odmówić. Przewyższa mnie wzrostem o ponad głowę, jego włosy są niemal czarne, tak samo jak oczy. Niesamowicie przypomina swoich braci: wszyscy są cholernie pewni siebie, męscy, a władza bije od nich na kilometr. Moje koleżanki z uczelni są zachwycone Ottavio, zazdroszczą mi i wciąż trajkoczą o tym, jaką jestem szczęściarą. Pewnie sama bym sobie zazdrościła, gdyby mnie kochał i zależałoby mu na naszym małżeństwie. Niestety to tylko interes, o miłości nie było nawet mowy.\nPodnoszę wzrok, obserwując podchodzącego do mnie męża. Uważnie lustruje mnie z góry na dół, oceniając, czy kreacja spełnia jego wymagania. Zawstydza mnie, mimo iż dawno przywykłam do jego przewiercającego, mrocznego spojrzenia.\n– Pięknie wyglądasz. – Staje za mną, kładąc dłonie na moich ramionach. Próbuję się uśmiechnąć, ale wychodzi z tego grymas. Chyba już nie potrafię udawać, że wszystko jest w porządku. – Alessio, na dole czeka na nas rodzina i przyjaciele. Chcę widzieć na twojej twarzy uśmiech i zadowolenie. Zrozumiano?\n– Oczywiście – szepczę ledwo słyszalnie, po czym przełykam żal palący mi przełyk. – Dlaczego mi o tym mówisz?\n– Ponieważ widzę zmianę w twoim zachowaniu. Ostatnio jesteś przygaszona i smutna. Co się dzieje?\n– Nic, a co ma się dziać? – Wzruszam ramionami, uwalniam się od jego uścisku, a następnie odwracam. – Idziemy?\n– Tak, oczywiście – burczy pod nosem, wystawia ramię i kiedy tylko je ujmuję, schodzimy na dół.\nUrodziny zawsze były dla mnie wyjątkowym dniem, który spędzałam z rodzicami oraz koleżankami, ciesząc się ich obecnością. Odkąd ojciec oznajmił w moje siedemnaste urodziny, że wyjdę za mąż, ta uroczystość stała się dla mnie traumą. W połączeniu z rocznicą ślubu to niemal katastrofa!\n– Na Boga, zmień tę posępną minę, Alessio – Ottavio karci mnie tuż po przekroczeniu progu salonu.\nBiorę głęboki wdech, oblizuję spierzchnięte usta i robię to, co potrafię najlepiej… gram.\n– Jesteście! – Gabrielle wyrywa mnie z objęć męża, by móc mnie uściskać. Wygląda obłędnie w dopasowanej sukience w kolorze butelkowej zieleni. – Wszystkiego najlepszego, kochana! Tak się cieszę, że jesteś w naszej rodzinie. – Całuje mnie w policzki, a potem z łezką w oku ociera szminkę z mojej skóry. – Jesteś dla mnie jak siostra. Zawsze możesz na mnie liczyć.\n– Dziękuję, Gabi – dukam przez ściśnięte gardło.\nDziewczyna puszcza mi oczko i robi miejsce dla Ariny. Jej długie blond włosy opadają na ramiona, a pomalowane na czerwono usta rozciągają się w czułym uśmiechu.\n– Wiem, że nie miałaś lekko, ale wszystko się ułożyło – mówi mi do ucha tak cicho, żeby nikt inny nie słyszał. Wtulam twarz w zagłębienie jej szyi, aby totalnie się nie posypać. Nie mogę tego zrobić, nie teraz, choć moje serce pęka na kawałki. – Cieszę się, że tutaj jesteś i że jesteś żoną Ottavio. Widzę, jak on na ciebie patrzy i jak mu na tobie zależy. Kocha cię.\nOch mój Boże, chyba nie mogłaby się bardziej mylić. Być może lubił mnie, kiedy byliśmy narzeczeństwem, lecz teraz jedynym, co czuje, jest pewnie żal i rozczarowanie.\n– T-tak, wiem. – Odsuwam się, po czym ocieram pojedynczą łzę spływającą mi po policzku.\nMam ochotę wziąć nogi za pas i uciec.\nPrzyjęcie się rozkręca. O północy rodzice wychodzą, zostawiając „młodzież” samą. Są znajomi Ottavio, jego bracia, współpracownicy oraz kilka moich koleżanek z grupy, z którymi się trzymam. Na szczęście nie czują się niezręcznie, wręcz przeciwnie, alkohol spełnił swoje zadanie, a koledzy Vito zdążyli je okrążyć. Nie podoba mi się to i dopiero teraz dociera do mnie, jak wielki popełniłam błąd, zapraszając je. To ryzykowne, biorąc pod uwagę fakt, czym zajmują się przebywający tutaj mężczyźni. Nie chcę, aby moje koleżanki wplątały się w jakieś gówno, z którego ciężko będzie się wygrzebać, dlatego postanawiam działać.\n– Dziewczyny. – Podchodzę do nich i odciągam je od facetów. – Dziękuję, że zechciałyście wpaść na przyjęcie, ale już czas na was. – Wszystkie marszczą brwi, patrząc po sobie w zaskoczeniu. Wiem, że zachowuję się jak suka, jednak robię to dla ich dobra, chociaż o tym nie wiedzą. – Henry odwiezie was do domu, chodźcie. – Wskazuję dłonią na korytarz.\nGemma odkłada kieliszek, a reszta dziewczyn idzie w jej ślady. Dzięki Bogu!\n– Hej, dokąd się wybieracie? – Nino, jeden z przyjaciół Vito, podchodzi do nas i obejmuje ramieniem Gemmę.\n– Cóż, wychodzimy, ponieważ Alessia postanowiła nas wyprosić. – Szlag by to!\n– Och! Dlaczego chcesz je wyprosić, Ali? Jest dopiero północ, daj się dziewczynom zabawić – rzuca mężczyzna.\n– To moje przyjęcie i ja o nim decyduję, Nino. Dlatego proszę, żebyś się nie wtrącał.\n– Co się dzieje? – Do rozmowy włącza się Ottavio, nagle materializując się przy moim boku.\n– Nic wielkiego. Dziewczyny wychodzą, niestety Nino próbuje mnie zdenerwować. Możesz się nim zająć? – pytam.\n– Oczywiście, tylko nie rozumiem, dlaczego dziewczyny muszą już iść. Czyżby miały rozkaz od rodziców?\n– Skąd! – Gemma chichocze, a ja mam ochotę ją udusić! – Żadna z nas nie ma zakazów, Ottavio. To Alessia nas zaskoczyła, nic z tego nie rozumiemy. No, chyba że jest zazdrosna o Nino.\nWybałuszam oczy, nie dowierzając, że te słowa padły z ust Gemmy. Studiujemy razem, traktuję ją jak przyjaciółkę! Nie spodziewałam się, że może walnąć takim tekstem w obecności mojego męża.\n– Zazdrosna? – Ottavio zaciska szczękę, a jego oczy ciemnieją. – Bawcie się, dziewczyny, zaraz wracamy. – Chwyta mnie za rękę i prowadzi przez korytarz, po czym wchodzi do biblioteki. – Co to ma znaczyć, Alessio? Jesteś zazdrosna o Nino?\n– Oczywiście, że nie! – zaprzeczam. – Po prostu chciałam je stąd zabrać, to wszystko. Popełniłam błąd, zapraszając je. To nie jest towarzystwo dla osób, które nie pochodzą z tego… grona – wyznaję.\n– Mówisz poważnie? Przecież to moi przyjaciele, znam ich od dzieciństwa. Boisz się, że je skrzywdzą?\n– Szczerze? Tak, boję się tego – stwierdzam pewnie. Ottavio przechyla głowę i patrzy na mnie zdezorientowany. – Są pijani, wtedy wszystko może się zdarzyć.\n– Nic się nie zdarzy, Alessio, zapewniam cię. Zachowują się w porządku, może są lekko pijani, jednak flirt to nic złego, prawda? Napij się drinka i wyluzuj, dzisiaj są twoje urodziny i rocznica naszego ślubu.\n– Dzień jak co dzień, Ottavio. Nie ma czego świętować. – Wzruszam ramionami, podchodząc do lustra. Przyglądam się swoim zaróżowionym od alkoholu policzkom oraz nieco zmierzwionym włosom. – Dzisiaj poświęcasz mi uwagę, jutro wszystko wskoczy na stare tory. Wyjdziesz rano, wrócisz w nocy i będziesz traktował mnie jak powietrze. To się nazywa udane małżeństwo. – Dopiero kiedy kończę, zdaję sobie sprawę z tego, że naprawdę powiedziałam to na głos. Mój mąż wygląda jak wyciosany z kamienia: niemal się nie rusza, a jego usta są rozchylone. Dlaczego jest zaskoczony? Czyżby nie wiedział o tym, jak wygląda nasze małżeństwo? – Pójdę się położyć, nie mam ochoty na dalsze imprezowanie – dodaję, póki nie opuściła mnie odwaga, i wychodzę, nie oglądając się za siebie. Dane jest mi zrobić jedynie kilkanaście kroków, zanim Ottavio miażdży moje ramię palcami i przyciąga mnie do siebie wkurzony. – Co ty wyprawiasz? – pytam zaskoczona.\n– To ty powinnaś zadać sobie to pytanie – syczy przez zęby, mordując mnie spojrzeniem. Wiele razy był wściekły, jednak nigdy nie pochwalał przemocy. Uderzył mnie tylko jeden raz, czyżby przyszedł czas na drugi? – Jakim prawem to powiedziałaś? Doskonale wiesz, że to małżeństwo jest jedynie interesem, ale nie zwalnia cię to z obowiązku zachowywania się w odpowiedni sposób, zrozumiałaś?\n– Oczywiście, że tak. Zachowuję się idealnie, Ottavio. Nigdy nie zrobiłam niczego, żeby cię rozczarować, zawieść lub zranić, w przeciwieństwie do ciebie. Grasz przed rodziną, udając, że nasze małżeństwo jest wspaniałe i że być może nawet się kochamy. Gdy tylko zamykają się za nami drzwi, zmieniasz się. Po co oszukujesz bliskich? Jaki w tym sens? Oboje wiemy, że to tylko farsa.\nZaciska szczękę, przyswajając moje słowa. Przez ostatni rok milczałam, znosząc jego obojętność, i nadal będę to robić, ponieważ taka jest moja rola. Jednak w tym momencie chcę, by wiedział, jak bardzo jestem zmęczona tą codzienną, żałosną grą aktorską.\n– Nikt poza nami nie musi o tym wiedzieć. Dlaczego nigdy wcześniej o tym nie wspominałaś? – docieka.\n– Próbowałam, ale za każdym razem mnie uciszałeś. Nie pamiętasz? Nie mam prawa głosu, nie liczę się w tym związku. To ty odgrywasz główną rolę, ja jestem tylko statystką. Przez okres narzeczeństwa byłeś ideałem, dawałeś mi szczęście, a po pięciu miesiącach małżeństwa wszystko szlag trafił. Wciąż masz do mnie żal, prawda? Powiedz mi, Ottavio, chcę to zrozumieć. – Na samą myśl o tym do oczu napływają mi łzy.\n– Nie będziemy rozmawiać na ten temat. Wrócimy do gości i zostaniemy tam aż do ich wyjścia, Alessio. Bez dyskusji. – Po tych słowach chwyta mnie za rękę i wracamy do salonu.\nNie mam pojęcia, jakim cudem udaje mi się przykleić na usta uśmiech i nie dać po sobie poznać, jak bardzo boli odrzucenie.\nOd dziecka ojciec przygotowywał mnie i moich braci do życia, które przyjdzie nam prowadzić. Nie było czasu na zabawę z przyjaciółmi, imprezowanie, robienie głupich rzeczy, czy popełnianie błędów. Ledwie skończyłem dwanaście lat, a ojciec natychmiast przekazał mnie w ręce Gastano – mężczyzny, który pracował z nim od wielu lat. To właśnie on nauczył mnie wszystkiego, a kiedy rok później rozkazał zabić człowieka, pomyślałem: to na pewno nic wielkiego. Myliłem się, to było coś wielkiego. Pociągniecie za spust to odpowiedzialność, obciążenie i świadomość, że jedna kula przypieczętuje czyjś los. To brzemię dźwiga się do końca życia – nie ma od niego ucieczki.\nWtedy stałem się mężczyzną, tracąc dzieciństwo bezpowrotnie. Zmieniałem się każdego dnia po tym, jak przejął mnie Gastano. Był bezwzględny, nie miał litości ani nie okazywał łaski, kiedy ktoś błagał o drugą szansę. W naszym świecie nie było drugich szans, jeśli spierdoliłeś raz, spierdolisz i kolejny.\nCzas mijał, a ja razem z Gastano odwalałem czarną robotę, pozbywając się tych, którzy nam zagrażali i zdradzali, a takich było coraz więcej. Pomimo strachu i świadomości, z kim zadzierają, popełniali karygodny błąd, odwracając się plecami do mojego ojca. Federico Mancuso był dobrym człowiekiem, bardzo sprawiedliwym oraz hojnym. Jeśli jego ludzie wykonywali polecenia, byli lojalni i nie kłapali dziobami, przychylał im nieba. Jeżeli jednak zdradzali, okradali i sypali, to zostawali wrogami, a my natychmiast się ich pozbywaliśmy.\nMusieliśmy mieć mocne zasady, które nie mogły być łamane. Ci, którzy byli mądrzy, stosowali się do nich, dzięki czemu wiedli godne i dobre życie. Pozostali prędzej czy później lądowali pod ziemią. Tak funkcjonowała mafia i jeśli ktoś się w niej obracał, musiał zaakceptować reguły. Sam buntowałem się wielokrotnie, ale ojciec szybko sprowadzał mnie do parteru, pokazując, do jakiej rodziny należę. Jako dziecko nie rozumiałem wielu spraw, nienawidziłem zabijania oraz przemocy, lecz teraz – w wieku dwudziestu czterech lat – z dumą stoję u boku ojca oraz braci.\nByliśmy silni, byliśmy pieprzoną legendą i tak miało pozostać.\nUnoszę głowę, obserwując wchodzących do mojego gabinetu braci. Zajmują fotele przed moim biurkiem i wpatrują się we mnie, czekając.\nDzisiaj poniosłem spore straty. Ktoś, kto zagarnął moją własność, widocznie zapomniał, z kim miał do czynienia. Byłem zszokowany, kiedy dotarła do mnie wiadomość o kradzieży. Od pewnego czasu panował spokój, nikt się nie wychylał, a interesy szły sprawnie, jednak sielanka dobiegła końca i ktoś wreszcie połasił się na coś, co do niego nie należało. Pozostawało nam tylko odkrycie, kim był ten śmiałek, i czy zdawał sobie sprawę z tego, z kim zadarł.\n– Co się stało, Ottavio? – pyta Vito, przyglądając mi się z niepokojem.\n– Krótko mówiąc: ktoś mnie wydymał – oznajmiam bez ogródek. – Dwie godziny temu ktoś zgarnął towar z portu.\n– Chwileczkę! – Domenico unosi palec. – Mówisz o transporcie z puszkami ananasów, w którym miało być prawie pół tony kokainy?\n– Zgadza się – przytakuję niechętnie.\n– Ja pierdolę, jak do tego doszło? Ojciec będzie wkurwiony!\n– Zdaję sobie z tego sprawę. – Nawet nie chcę o tym myśleć! – Mówię wam o tym w pierwszej kolejności.\n– Musisz działać szybko, bracie. – Vito posyła mi poważne spojrzenie.\n– Już działam. Wysłałem swoich ludzi w miasto. Przetrząsają każdą dziurę.\n– Jestem pewien, że ktoś puścił parę. To niemożliwe, żeby jakiś przypadkowy frajer napatoczył się w porcie. Kto wiedział o dostawie? – pyta Domenico.\n– Oprócz mnie nad wszystkim czuwał Anselmo, Matteo i Conte – informuję.\n– Sami zaufani ludzie. Conte polecił ci ojciec, Anselmo i Matteo pracują u nas od przeszło piętnastu lat.\n– Wiem, Vito. Mają stawić się u mnie za parę minut, pogadam z nimi.\n– Zrób to, Ottavio. Pół tony towaru to nie przelewki. To spora strata, a klienci nie będą cierpliwie czekać. – Vito wzdycha, przeczesując włosy. Nie musi mi tego mówić, ponieważ mam tego pełną świadomość.\n– Mam poustawiane dostawy i uwierz, nie na rękę jest mi strata takiej ilości kokainy.\n– Kto był, kurwa, tak odważny? Pół tony! Niewiarygodne! – Domenico kręci głową, zaskoczony.\n– Dowiem się tego, a później się z nim zabawię – stwierdzam, zaciskając dłonie w pięści.\n– Wytocz najcięższe działa, jeśli będzie trzeba. Każdy ma słaby punkt, bracie. Wykorzystaj to, nie lituj się. – Przytakuję, patrząc Vito w oczy.\nKilka minut później do salonu wchodzą Matteo oraz Anselmo. Co dziwne, nie ma z nimi Conte. Skoro nie raczył się zjawić po moim telefonie, otrzymałem odpowiedź na niezadane jeszcze pytanie.\nNie dopuszczam do siebie myśli, że to właśnie on mógł zdradzić. Najpierw pracował dla ojca, następnie przeszedł do mnie. Nigdy w niego nie wątpiłem, choć obdarzyłem swoich ludzi ograniczonym zaufaniem. Nie byłem naiwny, miałem świadomość, że nawet najbliższa osoba może wbić nóż w plecy i odejść, nie odwracając się za siebie. Jeśli Conte zdradził, to nie tylko mnie, ale i ojca.\n– Co jest, szefie? – Matteo denerwuje się, przestępując z nogi na nogę. – Chodzi o towar, prawda?\n– Zgadza się. Co się tam, kurwa, wydarzyło?! Jak do tego doszło?! – krzyczę.\n– Wszystko szło zgodnie z planem – tłumaczy Anselmo. – Wyładowaliśmy cały towar, zapakowaliśmy wszystko do furgonetki i odjechaliśmy. Do magazynu dotarliśmy bez żadnych problemów, zamknęliśmy tam narkotyki i się rozeszliśmy. Dopiero niedawno dowiedzieliśmy się o kradzieży.\n– To prawda, ktoś zdradził. O dostawie wiedziały tylko cztery osoby: ja, wy i Conte, którego tutaj nie ma. Co oznacza brak obecności?\n– Zdradę – szepcze Matteo, po czym przełyka ślinę. – Naprawdę to zrobił?\n– Jeszcze nie wiem. Nieobecność Conte jest dość wymowna, nie pozostawia złudzeń. Skoro się nie stawił, zapewne ma sporo za uszami, a to oznacza, że ma teraz konkretne kłopoty. – Zwijam dłonie w pięści, wyobrażając sobie szyję tego skurwiela. Jeśli to on, już jest trupem.\nJestem zmęczony i wkurwiony, a to nigdy nie jest dobra mieszanka. Wypijam z Domenico kilka drinków, a potem biorę długi prysznic i zastanawiam się, co zrobić z Conte. Dziś pokazał mi środkowy palec, ignorując mnie. Byłem jego szefem, miał obowiązek stawić się przede mną i wytłumaczyć. Nigdy wcześniej mnie nie zawiódł, jednak lepiej dla niego, by miał dobry powód nieobecności.\n– Ottavio? – Mój prysznic przerywa Alessia. Przekręcam głowę i wpatruję się w jej idealne ciało odziane w szarą, satynową koszulkę. Nie pamiętam, kiedy ostatnio ją pieprzyłem, a ten widok pobudza mojego fiuta. Wygląda naprawdę apetycznie. – Twój telefon nie przestaje dzwonić. – Unosi go, dzięki czemu dostrzegam na ekranie znajome imię.\nZakręcam kurki, chwytam ręcznik i owijam nim biodra, po czym odbieram.\n– Proszę, proszę, kto zaszczycił mnie telefonem. Nie raczyłeś pojawić się dzisiaj na zebraniu, Conte – oznajmiam.\n– Wybacz, szefie, miałem pilną sprawę do załatwienia. Wiesz, pół tony czystej kokainy to masa roboty. – Zaciskam zęby, o mały włos nie zgniatając telefonu w dłoni. – Wiedz, że to nic osobistego, Ottavio. Nie miałem zamiaru tego robić, ale okazja była naprawdę kusząca. Obaj wiemy, że tego nie odczujesz.\n– Nie odczuję? Wiesz, ile warta jest ta dostawa? Nie masz, kurwa, pojęcia! Za mało zarabiałeś, Conte? Te wszystkie tropikalne wakacje, wspaniały dom, opieka nad twoją rodziną? Naprawdę to dla ciebie za mało? – dopytuję, ledwie nad sobą panując.\n– Wiesz, jak to mówią: apetyt rośnie w miarę jedzenia, prawda? Doceniam, co dla mnie zrobiłeś, Ottavio. Jesteś bardzo dobrym szefem, ale sam chcę nim być. Niedługo mam zamiar rozkręcić własny biznes.\n– Własny biznes?! – krzyczę jak wariat, aż stojąca przede mną Alessia podskakuje przestraszona. Nie jestem pewien, jakim cudem jeszcze utrzymuję emocje na wodzy. – Zdradziłeś mnie, Conte, dociera to do ciebie?! Niczego nie rozkręcisz, bo jak tylko dorwę cię w swoje ręce, wylądujesz na dnie morza w betonowych butach!\n– Dlatego mam zamiar unikać cię jak ognia. Nie martw się, nie będziemy sobie wchodzić w drogę, szefie.\n– Pierdol się! Ufałem ci! Ukradłeś coś, co do ciebie nie należało! Rozumiesz? – Mrużę gniewnie powieki, wpatrując się w bladą twarz żony.\n– Rozumiem, ale jestem pewny, że poradzisz sobie bez tej dostawy. Daj spokój, Ottavio, jesteś świetnym gościem, wystarczy jeden telefon i zorganizujesz coś lepszego. Pół tony to dla ciebie pestka!\n– Czy ty słyszysz, co mówisz, człowieku? Nie chodzi o ten towar, chodzi o to, że zgarnąłeś go, jakbyś miał do tego prawo! Zdradziłeś rodzinę, odwróciłeś się do nas plecami. Doskonale wiesz, co dzieje się z tymi, którzy wywijają taki numer. Okradłeś mnie i zapłacisz za to własnym życiem. Bądź czujny, bo dopadnę cię. – Kończę połączenie, rzucam telefon na szafkę i przeczesuję włosy, żeby zająć czymś ręce.\nJestem zszokowany tym beztroskim przyznaniem się do winy. Czyżby Conte miał nadzieję, że podaruję mu ten wyskok? Ja nigdy nie zapominam! Zna mnie i moją rodzinę oraz nasze możliwości. Nie mam pojęcia, skąd w nim taka odwaga i chęć zabrania tego, co do niego nie należało. Mężczyzna popełnił ogromny błąd. Był jednym z moich najbardziej lojalnych ludzi. Pracował z ojcem wiele lat, a następnie wylądował u mnie, pełniąc wyższą funkcję. Wiele razy pił ze mną, wznosił toast za sukces. Miał na karku trzydzieści cztery lata, był doświadczony i sprytny. Żałuję, że nasza współpraca skończy się tragicznie, jednak nie pozostawił mi wyboru.\n– Ottavio – szepcze Alessia, dotykając mojego ramienia. Odleciałem, totalnie zapominając o jej obecności. – Połóż się, odpocznij. To był długi dzień – zachęca łagodnie.\nTak, jestem zestresowany i wściekły. Mój człowiek perfidnie mnie wydymał, a moja żona pomoże mi się wyluzować. Muszę spuścić z siebie ciśnienie.\n– Do łóżka. – Kiwam głową w stronę pokoju, chwytam szczoteczkę i pospiesznie myję zęby. Alessia stoi w miejscu, jakby coś ją sparaliżowało, i ściska w palcach brzegi koszulki. – Czego nie zrozumiałaś? – Wypluwam pastę, płuczę usta, po czym zrzucam z siebie ręcznik. Mój niezawodny wojownik jest już gotowy. – Mam ochotę na moją żonę.\n– Nie pamiętam, kiedy ostatnio się kochaliśmy. – Oblizuje spierzchnięte usta, a potem wraca do pokoju.\nGaszę światło w łazience, a po chwili dołączam do niej i moszczę się między jej nogami.\n– Jakie to ma teraz znaczenie? Pragnę cię – mówię cicho.\nZsuwam ramiączka jej koszulki, pozwalając tym cudownym piersiom wyjść na wolność. Pieszczę sutki, przygryzając je i liżąc, dłoń zaś przenoszę między jej uda, odnajdując wrażliwą kobiecość.\nNie mogę powiedzieć, że nasze małżeństwo było cudowne i udane. W trakcie narzeczeństwa było zdecydowanie lepiej – nie ciążyła na nas presja, cieszyliśmy się wolnością i chętnie się poznawaliśmy. Rzeczywistość kopnęła nas w dupę, ledwie wcisnąłem na jej palec obrączkę. Tak bywa, kiedy ktoś inny wybiera ci żonę. Prawdę mówiąc, nie starałem się być dobrym mężem i ją zaniedbywałem. Dawniej lubiłem spędzać z nią czas, zapraszać do restauracji, do kina, na spacer, jednak gdy nasi rodzice wyszli z oczekiwaniami, których nie spełnialiśmy do tej pory, wszystko zaczęło się sypać niczym domek z kart. Narastała frustracja, gniew, rozczarowanie. Dlatego się od siebie oddaliliśmy, stając się sobie obcy. Wkrótce nawet nie mogliśmy na siebie patrzeć. Nie chciałem tego, lecz rysa na naszym związku pojawiła się z dnia na dzień, a potem było już tylko gorzej.\nJęk żony przywraca mnie do rzeczywistości. Leży pode mną i patrzy mi w oczy, pobudzając moje podniecenie. Jednym ruchem pozbywam się jej koszulki, rzucam ją za siebie i zsuwam się w dół, dociskając język do jej wilgotnych fałdek. Obserwuję, jak dziewczyna zaciska palce na pościeli, jak jej oddech przyspiesza, jak zagryza wargę. Alessia jest piękną kobietą, szczupłą, ale nie chudą. Jest wysportowana, ponieważ uwielbia biegać i gra w siatkówkę. Jej tyłek wygląda jak brzoskwinia, w którą chciałbym się wgryźć, a płaski brzuch zachęca do składania na nim pocałunków. Trafiła mi się piękna sztuka, jaka szkoda, że połączyła nas przysięga. Lubię wyzwania, niestety Alessię podali mi na tacy, nie dając możliwości polowania.\n– Pamiętaj, że należysz tylko do mnie. – Obejmuję palcami jej szyję, jednak nie wyrządzam jej żadnej krzywdy. Jednym ruchem wbijam się w jej ciasne wnętrze i napinam szczękę, czując ciepło oraz zaciskające się wokół mojego fiuta mięśnie. Nadaję szybkie tempo, delektując się tym doznaniem. Odpycham od siebie problemy, nadchodzącą wojnę z Conte oraz interesy, skupiając uwagę na leżącej pode mną kobiecie. – Chryste, jak mi tego brakowało, kochanie. Musisz dać mi dziecko, Alessio, i to jak najszybciej – sapię, wprawiając biodra w stały rytm, lecz po moich słowach jej ciało sztywnieje i czar pryska.\nPatrzę w te ciemne oczy, dostrzegając w nich żal oraz… pustkę.\nPozostałe rozdziały dostępne w pełnej wersji e-booka.


***Z uwagi na zbliżające się święta informujemy, iż zamówienia na krzesła, fotele i sofy przyjmujemy do 22 października ***\n***Zamówienia na łóżka tapicerowane (z dostawą do świąt) przyjmujemy do 26 listopada***\nWychodząc naprzeciw trendom oraz oczekiwaniom naszych klientów (bardzo świadomych tego, jak pragną mieszkać) postanowiliśmy wprowadzić do swojej oferty kilka modeli eleganckich ottomanów/puf/podnóżków.\nJako pierwsze wprowadziliśmy ottomany zdobione pinezkami tapicerskimi, z tapicerowanymi nogami w kształcie litery X\n– z gładkim (model Matt) i pikowanym siedziskiem (model Ben). Dekoracyjne pinezki (w różnych kolorach do wyboru) niewątpliwie nadają ottomanom wytworności i eleganckiego charakteru. Co ważne, podnóżki naszej produkcji wykonywane są ręcznie, tradycyjną metodą stolarską, z drewna bukowego (nie ze sklejki!), co czyni je stabilnymi i mocnymi.\nPoniżej kilka propozycji, choć to jeszcze nie wszystko, co mamy do zaoferowania. Planujemy sukcesywnie wprowadzać kolejne modele tych uroczych i niezwykle funkcjonalnych mebli.\nPuf/Stołek/Podnóżek tapicerowany Matt\nPuf/Stołek/Podnóżek tapicerowany krzyżak Scott\nPuf/Stołek/Podnóżek tapicerowany krzyżak Matt\nPuf/Stołek/Podnóżek tapicerowany krzyżak Ben


Proste karbowane wazony Lyngby (nazwane od fabryki w mieście Lyngby) znane były w Danii od lat ’30 ubiegłego stulecia. Na początku występowały w kolorze białym, a ich uniwersalny kształt szybko zdobył sympatię Skandynawów. Pierwotną fabrykę w Lyngby zamknięto w 1969 roku. W wielu duńskich domach zamieszkałych przez starsze pokolenia można wciąż znaleźć wazony pochodzące sprzed ponad pół wieku. W 2012 roku postanowiono powrócić do tradycji i powołać do życia markę Lyngby, która zdobyła prawa do posługiwania się nazwą i wzorami tradcyjnych wazonów.\nTak zaczęły powstawać współczesne wazony Lyngby, nie tylko z białej porcelany, ale też w innych interesujących kolorach oraz w szkle. Z czasem do kolekcji dołączyły miski i miseczki, zastawa stołowa, świeczniki, osłonki na doniczki oraz nowe kształty wazonów jak “sękaty”, oryginalny i bardzo efektowny wazon Vesterbro czy lekko rozchylony Trumpet.\nWazony Lyngby dzięki swej prostej formie stanowią piękną ozdobę wnętrz, również bez kwiatów. Szczególnie pięknie prezentują się w grupach po kilka sztuk, różnej wielkości lub w kilku kolorach, a wszystkie elementy kolekcji idealnie się uzupełniają.\nWszystkich właścicieli sklepów, architektów oraz dekoratorów wnętrz zainteresowanych wprowadzeniem do swojej oferty produktów marki Lyngby zapraszamy do kontaktu


Prokuratura przyjrzy się więźniom - Bankier.pl\nGospodarkaProkuratura przyjrzy się więźniom\nAndrzej Seremet polecił prokuratorom, by przejrzeli blisko 400 spraw, w których skazani to osoby z zaburzeniami psychicznymi lub ograniczoną poczytalnością, informuje Gazeta Wyborcza.\nOcenia się, że w polskich więzieniach przebywa ok. 260 osób, które z uwagi na swoją nieporadność umysłową nie powinny się tam znaleźć.\nŚledczy chcą wyłuskać sprawy podobne do głośnego przypadku Radka Agatowskiego. Jeśli znajdą się takie osoby, prokuratura jeszcze w tym roku złoży wnioski o kasację do Sądu Najwyższego lub o ułaskawienie do prezydenta.\nPolecenie Prokuratora Generalnego nie oznacza oczywiście, że we wszystkich sprawach prokuratura podejmie interwencję. Wśród skazanych są bowiem także gwałciciele, zabójcy czy pedofile. (PAP)\n~endi 2014-09-13 11:42\nCzy wśród gwałcicieli i pedofilów czekających na ułaskawienie bądź kasację są wielebni ?


Lista Wszech Czasów AD 2018\nLiczba postów: 16,449\nRE: Lista Wszech Czasów AD 2018\n135.037 Dido - Here With Me\nthestranglers napisał(a): Jeden z najbardziej kobieco zaśpiewanych utworów: delikatnie muska wszystkie zmysły by już po chwili pochłonąć nas bez reszty...\n134.NEW Editors - The Boxer\nBardzo moja ta nowość, no ale Editorsom trafił się przebój na tę listę.\n133.070 Yes - South Side Of The Sky\npabloyd napisał(a): Yes potrafiło i potrafi malować muzyką. Wielki zespół, wielcy członkowie.\nthestranglers napisał(a): Wystarczy zamknąć oczy i samemu tworzyć obrazy pod tę muzykę, przecież wszyscy lubimy baśnie.\n132.063 Scorpions - Send Me An Angel\nSzymek79 napisał(a): w tym czasie bez Scorpionsów nie mogła się odbyć żadna szkolna dyskoteka\nthestranglers napisał(a): Urywający się głos Klausa i melodia która trwa i trwa. Takie to były czasy i taka muzyka...\n131.111 Simon And Garfunkel - Scarborough Fair\nthestranglers napisał(a): Jest taki moment w "Absolwencie" gdy Benjamin szuka długo bezskutecznie swojej połówki po całym miasteczku akademickim i wtedy pojawia się ten utwór... Współgra jak żaden inny z tym co czuje bohater filmu...\n30.12.2018 02:56 AM\n130.107 Neil Young - Philadelphia\nSzymek79 napisał(a): "Philadelphia" na zakończenie Filadelfii to jest dawka emocji\nthestranglers napisał(a): Zawsze gdy oglądam Philadelphie to czekam na ten utwór NEILA YOUNGA, bo dla mnie właśnie on jest w tym filmie najważniejszy.\n129.024 Garbage - You Look So Fine\nSzymek79 napisał(a): to na pewno moje Top5 Garbage\nthestranglers napisał(a): pod koniec lat 90. byli wzorcem wyrafinowanego poprocka, nierzadko ocierając się o geniusz. Nie powinno ich zabraknąć w ekskluzywnym klubie Romantyków Muzyki Rockowej.\n128.NEW The National - Slow Show\nthestranglers napisał(a): "Slow Show" pokochałem tak naprawdę dopiero przy przygotowywaniu (ich) topu. Kompozycja zawiera frazę z utworu "29 Years" z debiutanckiego albumu. Warto dotrwać do 2:31 by usłyszeć moim skromnym zdaniem najbardziej wzruszający fragment twórczości the National:\nI missed you for, for twenty-nine years"\n127.057 Camel - Fingertips\nthestranglers napisał(a): Miasto podzielone murem a w nim uczucie niemożliwe do spełnienia... Najsmutniejsza płyta jaką znam?\npabloyd napisał(a): Płyta dla mnie niezapomniana.\n126.062 Talk Talk - Life's What You Make It\nSzymek79 napisał(a): podobnie jak Black i "Wonderful Life" kojarzy mi się z pewnym programem telewizyjnym no i ten afrykański teledysk, świetne nagranie\nArturo DDZ napisał(a): Kultowa pieśń. Numer jeden na mojej Liście we wrześniu 2008.\npabloyd napisał(a): i czy musi być nieznośny hałas by był ogromny czad, oczywiście nie. Świetna aranżacja.\n31.12.2018 10:09 AM\n125.056 The Stranglers - Don't Bring Harry\n124.083 Garbage - The Trick Is To Keep Breathing\nsaferłel napisał(a): mój ulubiony depresyjny song ever!\nthestranglers napisał(a): absolutna magia!\n123.064 The Bolshoi - West Of London Town\nListoholik napisał(a): perły i miód dla uszu od samego rana\nthestranglers napisał(a): za niespotykaną umiejętność tworzenia niewymuszonych, uzależniających melodii, takich jak ta...\n122.071 The Waterboys - Glastonbury Song\nthestranglers napisał(a): z mojej ukochanej płyty\n121.084 Bad English - Possession\ndziobaseczek napisał(a): mam dziwną słabość do nich\n01.01.2019 01:16 PM\nLiczba postów: 26,103\nthestranglers napisał(a): 135.037 Dido - Here With Me\noczywiście poznałem to nagranie dzięki serialowi i właściwie wtedy rozpoczęło się moja miłość do Brytyjki, która chyba trwa do dziś sądząc po sukcesie nowego singla.\nthestranglers napisał(a): 132.063 Scorpions - Send Me An Angel\nchyba darzę obecnie większą sympatią to nagranie niż kultowe "Wind of Change".\nthestranglers napisał(a): 130.107 Neil Young - Philadelphia\n"Philadelphia" na zakończenie Filadelfii to jest dawka emocji\ntutaj się nic nie zmieniło jeśli chodzi o mój stosunek do tego nagrania nadal jak go słyszę to od razu widzę te ostatnie sceny z filmu.\nthestranglers napisał(a): 129.024 Garbage - You Look So Fine\njeszcze "Milk" i mielibyśmy komplet jeśli o mnie chodzi.\n01.01.2019 09:42 PM\nLiczba postów: 6,500\nTy to masz umiejątności wyhaczania cytatów. Szacun. Poza tym co to za zestawienie? The Bolshoi, Bad English, The Waterboys, Camel? Co to za ekipy? Nikt ich nie zna i wogóle suchary. Czy będą na moim Podsumowaniu życia? Zobaczymy - wreszcie się za to zbieram...\n02.01.2019 09:20 AM\nSzymek79 napisał(a): 135.037 Dido - Here With Me\nNo tak, mi trochę przeszło już przy 'Hunter'.\nSzymek79 napisał(a): 132.063 Scorpions - Send Me An Angel\nchyba darzę obecnie większą sympatią to nagranie niż kultowe "Wind of Change"\nSwego czasu było zbyt niedocenione i myślę, że tak już pozostało w opinii ogółu...\nSzymek79 napisał(a): 130.107 Neil Young - Philadelphia\ntutaj się nic nie zmieniło jeśli chodzi o mój stosunek do tego nagrania nadal jak go słyszę to od razu widzę te ostatnie sceny z filmu\noj tak, jest wiele takich wzruszających do dziś momentów i dzięki im ten film należy do wybitnych\nSzymek79 napisał(a): 129.024 Garbage - You Look So Fine\njeszcze "Milk" i mielibyśmy komplet jeśli o mnie chodzi\na tu zonk, bo 'Milk' mimo iż do jedynki na liście tygodniowej chyba doszedł to do tego zestawienia nigdy nawet nie pretendował, bardziej bym trzeciego szukał w "Stupid Girl'\ndziobaseczek napisał(a): Nikt ich nie zna i w ogóle suchary.\nWracamy tymczasem do odliczania... A w nim coraz te najbardziej kochane przeze mnie kompozycje:\n120.033 Rush - Leave That Thing Alone\nthestranglers napisał(a): Wielki powrót płytą COUNTERPARTS, więc nie mogło ich zabraknąć. Powalili na łopatki.\n119.055 Bad English - Don't Walk Away\ncaligoola napisał(a): To w moim guscie ale obawiam sie, ze nie bedzie w moim zestawieniu\n118.061 U2 - The Ground Beneath Her Feet\nSzymek79 napisał(a): jeśli pominąć te wszystkie szlagiery to właśnie utwór z "Million Dollar Hotel" i z "Gangów Noweg Jorku" lubię najbardziej\nthestranglers napisał(a): U2 w utworze, w którym jest wszystko za co ich lubimy: hipnotyzujący motyw na początek, Bono w formie i zapętlona gitara Edge'a.\n117.142 Bad English - Ghost In Your Heart\nthestranglers napisał(a): Nie ma mowy o przecenieniu, jeśli na jednym krążku zdoła się wykrzesać tyle niebanalnych dźwięków.\n116.080 Kult - 6 lat później\nthestranglers napisał(a): KULT z klimatycznym, rozbudowanym utworem\n02.01.2019 01:52 PM\nLiczba postów: 16,359\nthestranglers napisał(a): bardziej bym trzeciego szukał w "Stupid Girl'\nChyba nie znam. A tamte dwa utwory i także Milk kompletnie mnie nie ruszają. Dla mnie Garbage to Paranoid i Control, a potem długo długo nic. W innym miejscu znalazłem, że na spory plus oceniłem też Wicked Ways.\n02.01.2019 08:43 PM\nTo w takim razie kompletnie inaczej czujemy Garbage. A tego Wicked Ways to nie znam.\n02.01.2019 11:40 PM\n(02.01.2019 11:40 PM)thestranglers napisał(a): To w takim razie kompletnie inaczej czujemy Garbage.\nTo kajman, dziwi Cię to?\nCytat: A tego Wicked Ways to nie znam.\nTo utwór z ich klasycznej płyty przecież.\n02.01.2019 11:45 PM\nPrzedostatni na Version.\nBad English widze na propsie w tym rejonie. Nasłuchałem się też. Rush faktycznie na tamtej płycie wymiatali.\n03.01.2019 08:35 AM\n115.NEW MGMT - Of Moons, Birds & Monsters\nOd zawsze moje ukochane dźwięki z debiutanckiego dzieła. Wreszcie są tam gdzie im będzie najlepiej.\n114.048 Cock Robin - Worlds Apart\nthestranglers napisał(a): Nie zapomnę Tomaszowi Żądzie, że raz w Muzycznej Poczcie UKF (jak już wreszcie go zagrał) skomentował że się dłuży i że w ogóle nudny... chyba go po prostu nigdy nie słuchał w całości (...) Wy bądźcie lepsi od niego!\n113.076 Roxette - (Do You Get) Excited?\n112.141 Manic Street Preachers - Life Becoming A Landslide\n111.160 Eurythmics - Who's That Girl?\npabloyd napisał(a): Wielka radość że pamiętasz i tak cenisz te super kawałki (często zapomniane), które i u mnie wywołują piękne wspomnienia\nthestranglers napisał(a): Ulubiony EURYTHMICS z uzależniającym kończącym utwór motywem...\n03.01.2019 02:01 PM\n110.067 R.E.M. - Low\n109.144 Joy Division - Decades\nListoholik napisał(a): to i także moje przeboje wszech czasów, o nich nie można myśleć inaczej, wiecznie żywe i niosące nam niewyobrażalne odczucia i emocje podczas każdorazowego ich odtwarzania...\nthestranglers napisał(a): JOY DIVISION z wyjątkowym nagraniem, wystarczająco długim by nastrój przygnębienia dopadł każdego.\n108.116 The Smashing Pumpkins - Disarm\nSzymek79 napisał(a): mocni kandydaci do debiutu w moim kolejnym topie\nthestranglers napisał(a): Ostatnio sobie pomyślałem, ze BILLY CORGAN mógłby dać sobie spokój z muzyką po krążku SIAMESE DREAM skoro już wtedy przynajmniej jeden jego utwór stal się klasykiem. Dobrze, że tego jednak nie zrobił\n107.124 The Beatles - And I Love Her\nthestranglers napisał(a): Myślę że Beatlesi byli ze mną od samego początku, na pewno w tym i to nagranie.\n106.086 Visage - Fade To Grey\nRincewind napisał(a): najlepsze w dorobku danego artysty\nthestranglers napisał(a): niesamowite dźwięki, pełne lęku niczym KRZYK Muncha\n04.01.2019 06:57 PM\nthestranglers napisał(a): 108.116 The Smashing Pumpkins - Disarm\nto nagranie z upływem la tylko zyskuje w moich uszach.\n04.01.2019 09:52 PM\n105.039 The Bolshoi - Sunday Morning\nthestranglers napisał(a): Chyba każdy z nas zna go od zawsze? Do dzisiaj jest wzorcem smaku i przebojowości.\n104.050 Madonna - Spanish Eyes\nSzymek79 napisał(a): dość nie typowy wybór ale dyskografia Madonny jest tak bogata że ciężko wybrać jedno najlepsze nagranie, chyba wszystko jest kwestią tego kto jaki okres jej kariery lubi najbardziej\n103.077 Marcella Detroit - I Believe\nthestranglers napisał(a): jest w tym nagraniu wszystko to co powinno się znaleźć w dobrym popowym utworze: napięcie, wpadający w ucho refren i poczucie, że wokalistka zostawia w nim część siebie...\n102.094 Nelly Furtado - ...On The Radio (Remember The Days)\nSzymek79 napisał(a): z tego co pamiętam to twoja ulubiona Nelly\n...i nic się nie zmieniło\n101.113 Men At Work - Overkill\nthestranglers napisał(a): Poznajcie Colina, jednego z najbardziej zakręconych kolesi, których pokazano w teledyskach. Colin ma problemy ze snem, dlatego nocą przemierza ulice swojego miasta. Nie jest mu zimno, bo nie przeszkadza mu rozpięta koszula, nie odczuwa głodu, bo nie bierze go ochota ani na souvlaki ani na hamburgera (gdzie u nas w kraju można było skosztować takich frykasów w roku 1983 roku?!). Więc co trapi naszego bohatera?\nRozwiązaniem niech będą gazetki zajmujące jego łóżko. Co więc zrobić gdy kolejny drink nie pomaga a żądza nas nie opuszcza? Wg autorów wideoklipu trzeba wyjść na balkon i przeczekać do brzasku... Do sprawdzenia\n05.01.2019 10:37 AM\nsącz tę listę - nie jedź za szybko. To nie jest Francuski hipermarket. Lubię takie podsumowania. Zostaw sobie raz na tydzień. Chodzi o to, że każdy kto Cię zna i tak posłucha i oceni. Poskąp trochę twych skarbów. Slow Down. Ja Cię nie znam osobiście, ale jesteś człowiekiem o tej samej wrażliwości muzycznej, co ja. Więc w pewnym stopniu cię znam. W piątki posłucham... Mam nadzieję, ze 100 będzie dawkowane - a ja będę smakował. Bo na razie powiem Ci, że zestaw jest szokująco piękny!!!!!!!!!\nthestranglers napisał(a): 101.113 Men At Work - Overkill\nTo jest tego dobry przykład - ponieważ czasem ktoś czegoś nie zna. Są ludzie - to nie żart - którzy są głodni nieznanego - Ja znam ekipę z hitu wiadomo jakiego. Ale tu mamy do czynienie z piosenką, której nie słyszałem wcześniej. Świetna piosenka i świetny opis. Odkrycie dnia i miesiąca.\nthestranglers napisał(a): 105.039 The Bolshoi - Sunday Morning\nDo dzisiaj jest wzorcem smaku i przebojowości. To niesamowicie niedoceniona ekipa. Fajnie oglądać takich najbardziej angielskich anglików w akcji. Tapczan jest ale brakuje mi tylko earl grey.\nthestranglers napisał(a): 103.077 Marcella Detroit - I Believe\nopis znów trafny - ten kto nie zna - i tak wie, że to nie jest kolejna pani epigon. Niesamowite jest, że tu jest tak mocno wyeksponowana gitara akustyczna - a przecież jest tu przestrzeń jak na najlepszych szczytach w Austrii.\nNelly Furtado - najmniej znana z tego zestawu - i po posłuchaniu Marcelii brzmi nieco komicznie. Ale to jest kwestia przejścia z piwa na wino. Z mleka na gazowaną wodę. Czyli obie znakomite inaczej. Ale oczywiście wokalnie i emocjonalnie Nelly należą się od Marceli solidne korepetycje.\nthestranglers napisał(a): 104.050 Madonna - Spanish Eyes\nMadonna - też mniej znana. Nieoczywista.\n06.01.2019 12:01 AM\ndziobaseczek napisał(a): sącz tę listę - nie jedź za szybko. To nie jest Francuski hipermarket.\nNo powiem Ci, że głupio nie gadasz... Dojedziemy do 26 maja w takim razie, pojedziemy drezyną, ale to chyba w niczym nie ujmie tej podróży, kto będzie chciał ten dołączy w każdym możliwym momencie.\ndziobaseczek napisał(a): 101.113 Men At Work - Overkill\nTo sprzedam Ci w podzięce historię skąd ja poznałem i pokochałem to nagranie: otóż za czasów mojej młodości, czyli jakoś tam w latach 90 w Radiu Łódź był o 15:30 taki kącik, teraz kompletnie nie pamiętam czy drogowy, czy ekonomiczny ale na pewno miał jingiel z charakterystycznym motywem z tej kompozycji. Po jakimś czasie dopiero usłyszałem utwór cały, no i inaczej być nie mogło: zapałałem uczuciem.\ndziobaseczek napisał(a): 105.039 The Bolshoi - Sunday Morning\nHa, za to, że tak pięknie o nich piszesz zadedykuję Ci jeszcze jeden ich numer, bo takowy będzie w Top100! Też ich poznałem chyba za sprawą wspomnianego wyżej RŁ, w każdym bądź razie obecni byli na ich plejce do późnych lat 90, a do dziś gdy posłucha się chociażby obecnej na sklepowej półce składanki 'AWay' dojdzie się do wniosku, że byli wyjątkową ekipą na poprockowym firmamencie.\nDzięki raz jeszcze za miłe słowa - dają kopa w dzieleniu się moimi wariactwami.\n06.01.2019 09:55 AM\n100.052 The The - Jealous Of Youth\npabloyd napisał(a): zapomniani przez wielu, a szkoda\nthestranglers napisał(a): Wpadam przy nim w stan transu\ndziobaseczek napisał(a): nie dziwie się, to fantastyczne nagranie\n099.087 The Moody Blues - Shadows On The Wall\n098.122 Aya RL - Unikaj zdjęć\nkajman napisał(a): jeden jest dla mnie wybitny i do tego posiada nastrój niepokoju, który bardzo pasuje mi do textu\npabloyd napisał(a): Z czołówki polskiej wszech czasów\n097.139 The Afghan Whigs - Be Sweet\ndziobaseczek napisał(a): za "be sweet" to aż mam ochotę cię wynieść na ołtarze\nthestranglers napisał(a): powala za każdym odsłuchaniem, może przez pesymistyczny wydźwięk\n096.137 A Flock Of Seagulls - I Ran\nArturo DDZ napisał(a): Ach ta gitarka (rzadkość w nurcie new romantic)\n12.01.2019 10:05 PM\nLista Nowych Czasów (lata 2003-2017) thestranglers 23 5,380 06.01.2019 05:14 PM\nlista nowych czasów 2003-2011 (część czwarta) thestranglers 5 985 01.04.2012 06:01 PM\nlista nowych czasów 2003-2011 (część trzecia) thestranglers 5 1,078 22.03.2012 09:41 PM\nlista nowych czasów 2003-2011 (część druga) thestranglers 6 1,160 18.03.2012 04:58 PM\nlista nowych czasów 2003-2011 (część pierwsza) thestranglers 8 947 18.03.2012 04:20 PM\nAktualny czas: 16.01.2019, 12:12 PM


gamepolis.net, gamepolis.pl - domain sale offer\nDwie domeny do sprzedaży. Do tego domena gamepolis.mobi gratis (zarejestrowana wraz z hostingiem, istnieje możliwość przeniesienia na aftermarket.pl). Baza ponad 17 000 gier, które w każdej chwili można dodać na stronę główną, ponad 5000 gier widocznych na stronie (gry z polskimi opisami ok 4000 sztuk).\nruch według google analytics: 8 000 odwiedzin, 20 000 odsłon miesięcznie.\ndomena dla gier, ale tak na prawdę to wszystko zależy od ciebie, do czego posłuży Ci gamepolis.\nWebsite visits in the last 30 days: 1080


14 grudnia 2019 | Informacje\nMocne komentarze niemieckiej…\nMocne komentarze niemieckiej prasy na temat ewentualnych amerykańskich sankcji za Nord Stream 2:\nStołeczny „Die Welt”:\n„Niemcy uparcie ignorowali uzasadnione zarzuty partnerów, tak samo jak fakt, że budowa gazociągu Nord Stream 2 w skandaliczny sposób przeciwstawia się zachodnim interesom geostrategicznym, których współrzędne z gruntu się zmieniły od czasu ataku Rosji na Ukrainę. Chętnie inscenizujemy się na wzorowych Europejczyków. Ale w przypadku Nord Stream 2 Niemcy zachowały się jak nieodpowiedzialny, egoistyczny gracz. I za to rząd Merkel dostaje teraz słuszny rachunek”.\n„Nordwest-Zeitung” z Oldenburga:\n„Oczywiście, że swoimi sankcjami Amerykanie zaspokajają własne interesy. Chcą sprzedawać do Europy swój skroplony gaz ziemny. Ale: Waszyngton, zarówno republikański jak demokratyczny, rozeznał fatalne, geostrategiczne skutki tego gazociągu. Rosja i Niemcy wspólnie naruszają nie tylko interesy Ukrainy, ale też Polski i innych Europejczyków. Niemiecki rząd prowadzi niebezpieczną grę. Podczas gdy wywiad Putina morduje w Niemczech, w kwestii polityki energetycznej (rząd w Berlinie – red.) rzuca mu się w ramiona. Obrazu dopełnia też fakt, że przy równoczesnym odejściu od atomu i węgla, zależność ta będzie jeszcze bardziej poważna. Tym samym rząd federalny umacnia jeszcze rosyjski potencjał szantażu. Ceną mogą być chłodne, długie zimy w niemieckich mieszkaniach albo i jeszcze gorsze scenariusze”.\nWychodzący w Lueneburgu dziennik „Landeszeitung”:\n„Niemcy otrzymują mocny, ale niezbędny ładunek korepetycji z geopolityki. W Berlinie najwyraźniej nie zdawano sobie sprawy, że Nord Stream 2 pokrzyżował priorytety ‘America first’ Donalda Trumpa. Ponieważ Niemcy nie chciały dostrzec, że Putin chciał się wywindować tym gazociągiem na cara zasobów naturalnych, a Trump na obrońcę interesów amerykańskich robotników, znalazły się teraz w ogniu krzyżowym. Ponieważ ignorowały, że Polska czuje się miażdżona przez potężnych sąsiadów, a Ukraina drży przed utratą opłat tranzytowych i własnej suwerenności, są teraz wyizolowane”.\n„Tak nie powinno się obchodzić z sojusznikami. Sankcje są kolejnym ciosem w europejsko-amerykańskie relacje. Przyczyniają się do pogłębienia przepaści w stosunkach transatlantyckich – i to w czasie, kiedy wobec globalnych wyzwań zachodni sojusznicy powinni właściwie znowu zbliżyć się do siebie. Ale co do jednego Stany Zjednoczone mają rację. Nord Stream 2 jest politycznym projektem rosyjskiego przywództwa, który szkodzi europejskiemu bezpieczeństwu. (…) Komisja Europejska i wschodnioeuropejscy członkowie UE, których interesów bezpieczeństwa projekt ten dotyka, od lat ostro się mu sprzeciwiali. Berlin powinien był słuchać lepiej ich niż niemieckich menedżerów, których Putin nagrodzi orderami przyjaźni”.\n#niemcy #usa #nordstream2 #media #geopolityka #energetyka #neuropa #4konserwy #konfederacja


projektowanie stron www - Fabryka dizajnu: strony www i projekty graficzne. - Page 3\nHome » projektowanie stron www (Page 3)\nMożliwość komentowania projekt loga została wyłączona\nDla klienta wykonaliśmy też stronę www. Często gdy tworzymy stronę internetową, Klient życzy sobie, żeby zaprojektować też inne elementy typu logo, wizytówka. Chętnie podejmujemy się tego zadania.\nMożliwość komentowania praca, praca, praca została wyłączona\nW ostatnim miesiącu: – aktualizowaliśmy stronę dla Klientki – http://www.wesoly-wrobelek.pl/ – projektowaliśmy i kodowaliśmy wizytówkę internetową dla Klienta – tworzyliśmy banery dla Właścicielki sklepu internetowego – aktualizowaliśmy stronę www i tworzyliśmy logo dla gabinetu dentystycznego – przebudowywaliśmy szatę graficzną dla firmy Paywin – aktualizowaliśmy stronę dla Szpitala – i przebudowywaliśmy stronę www dla przedszkola:\nstrony www z panelem zarządzania treścią\nMożliwość komentowania strony www z panelem zarządzania treścią została wyłączona\nNiedawno zakończyliśmy kodowanie kilku stron, które posiadają panel do samodzielnego zarządzania treścią. Klienci dostają od nas instrukcję i samodzielnie zamieszczają treść oraz zdjęcia na swoich stronach. Niektóre strony są proste – zawierają kilka podstron jak ta: Inne mają o wiele więcej podstron i są bardziej skomplikowane do zarządzania, ale nasi Klienci dają radę:)\nMożliwość komentowania wizytówki internetowe została wyłączona\nOstatnio zaprojektowaliśmy za zakodowaliśmy kilka wizytówek internetowych – to najprostszy rodzaj strony www, który małym kosztem pozwala zaistnieć w sieci. Nawet taka prosta strona www może być atrakcyjna graficznie, posiadać przydatne informacje, może być pozycjonowana, a tym samym stanowić reklamę firmy. Większość Klientów z czasem je rozbudowuje – dodaje nowe zakładki, zdjęcia, więcej treści.\nKancelaria akcyzowa – projekt strony www\nMożliwość komentowania Kancelaria akcyzowa – projekt strony www została wyłączona\nJakiś czas temu zakończyliśmy projektować i kodować stronę www dla Kancelarii Akcyzowej. Strona www zawiera panel zarządzania treścią. Strona główna jest uatrakcyjniona sliderem – co jakiś czas zmieniają się tu zdjęcia i opisy zamieszczone obok nich. Tworzenie stron www to dla nas przyjemność 🙂


klientów jest trochę bardziej wymagające. Aby można było cieszyć się dobrze funkcjonującą działalnością gospodarczą, warto zadbać o jeden z najważniejszych elementów - odpowiedni, szeroko zakrojony marketing. Obecnie prym wi\nZałożenie własnej firmy co prawda nie należy do najtrudniejszych zadań, ale już utrzymanie jej na rynku i pozyskanie odpowiedniej liczby klientów jest trochę bardziej wymagające. Aby można było cieszyć się dobrze funkcjonującą działalnością gospodarczą, warto zadbać o jeden z najważniejszych elementów - odpowiedni, szeroko zakrojony marketing. Obecnie prym wi\nOd kiedy zmiany w tym jak zamówić fotowoltaikę?Odnośnie klimatyzacji słów kilkaPolacy pracują za granicąImplantologia zabrzePodatkiSzkolić z bhp we Wrocławiu jak mistrz!Depresja - choroba czy zaburzenia?Some tips and informations about transport abroadElectrical services - absolute necessityIdź do prawnika, zanim będzie za późnoPrzykładowa stronaBhp-pulsar.plJakie plany na urlop? Może Hiszpania?Z wizyta u weterynarzaAbout oil issue - smokeO czym warto pamiętać dbając o samochód?Rekuperacja co jakStomatolog zabrzeObsługa BHPTe porady jak korzystać z porad prawnika zaskoczą nawet profesjonalistę!Czy żeby naprawić laptopa potrzebne są studia?Wymiana części w autachSprawna klima w samochodzie - rób regularne przeglądyOgólnie o różnych aspektach technicznychOto Jak Szybko I Bezpieczenie obsłużyć bhpCzy da się w 2020 skorzystać z fotowoltaiki?Brief look at printingO podróżowaniu busem do pracy za granicęLecznice weterynaryjne i ich personel


Zaklinaczka duchów 4, odc. 81. Ghost Whisperer 4, s04e81\nZaklinaczka duchów 4, odc. 81\nGhost Whisperer 4: Thrilled to Death, s04e81\nEli próbuje pomóc swojej pięknej sąsiadce, Morgan Jeffries. Młoda kobieta jest prześladowana przez złowrogiego ducha. Profesor wspólnie z Melindą ustalają, że nawiedzą ją Rick Hartman, który zginął podczas skoku spadochronowego w Meksyku. Mężczyzna był terminalnie chory na raka, a z Morgan łączyła go bliska znajomość. Udaje się ustalić, że zjawa usiłuje namówić swoją byłą ukochaną do dalszego leczenia. Okazuje się jednak, że kobieta kierowała się złymi intencjami w relacji z Rickiem i skrywała przed nim niejedną tajemnicę. Po odzyskaniu pamięci Jim uświadamia sobie, że trudno mu będzie odzyskać dawne życie.


Wypalony? – PoznajPana.pl\nNiewiele jest rzeczy, które są równie wyczerpujące jak robienie czegoś, do czego nie zostało się wyposażonym przez dar (obdarowanie Chrystusa), temperament i powołanie. Niestety, taka jest norma dla wielu wierzących, mających dobre intencje, lecz niewłaściwie rozumiejących wierność, miłość, i służbę dla (czy w) „kościoła”. Żyjemy tak, jakbyśmy byli transportowymi mułami służby, a nie synami i córkami Najwyższego. Motywuje nas religijny obowiązek i moralna powinność, zamiast uprawomocnienia Ducha. Albo nie wiemy jak, albo nie dano nam zgody na to, aby powiedzieć: „nie”.\nPostawa bierności, obojętności czy ignorancji wobec darów Ducha nie jest pokorą i poddaniem Bożemu zaopatrzeniu. Jest to świadome lekceważenie kogoś w potrzebie. Jeśli nie uznajemy tego, kim jesteśmy w Nim i co mamy w Nim, i nie przekazujemy naszych darów duchowych wokół, okradamy innych członków Ciała. Depozyt Chrystusa został dany nam osobiście tylko w tym jednym celu, abym go rozpowszechniał! Przeznaczeniem tego jest zaspokajanie potrzeb innych w kościele i na świecie. Dary Ducha nie po to są, aby nam dostarczać cotygodniowych ciarek w czasie nabożeństwa [i]. Niemniej jeśli nie mam poczucia osobowości i miejsca (kontekst, należenie), nie mogę przekazywać wokół tego, czego nie jestem pewien. Próba „bycia chrześcijaninem” przez wykonywanie dobrych uczynków miłości oraz podejmowanie służb, które nie są spójne z moją tożsamością (unikalnym obrazem Boga we mnie), będą nieuchronnie prowadzić do tak zwanego ‘wypalenia’ .\nZazwyczaj uważa się, że wypalenie jest skutkiem nadmiernego dawania, lecz faktycznie jest ono końcem dawania zbyt mało. W rzeczywistości jest to stan pustki, który nie wynika z dawania wszystkiego, co się ma. Jest to skutek dawania z pustki, którą się ma i z której usiłuje się dawać [ii]. Jeśli dar, który daję komuś innemu jest spójny z moją tożsamością w Chrystusie , gdy pochodzi z miejsca, które jest organicznie zakorzenione we mnie, to taki dar będzie odnawiał się i mnie, nawet wtedy gdy dajesz. Tylko wtedy, gdy daję coś, co nie wypływa ze mnie, wyczerpuję siebie samego, jak tez ranię innych, ponieważ jedyne zranienie może pojawić się, gdy dar jest wymuszony, nieorganiczny i nieprawdziwy [iii]. Gdy daję coś, czego nie posiadam, daję fałszywy i niebezpieczny dar, który wygląda na miłość, lecz w rzeczywistości jest tej miłości pozbawiony. Jest to bardziej dar dawany z potrzeby udowodnienia czegoś sobie i nadania swojej ważności w oczach innych, a zatem z potrzeby, aby to o mnie się troszczono[iv].\nSzanować naszą nową naturę oznacza uznać nasze ograniczenia jak też potencjał. Troska o siebie samego niekoniecznie jest egoistyczna w cielesny sposób. Troska o siebie wypełnia Słowo z 1Ptr. 4:10 przez działanie jako dobry szafarz, tego jedynego daru, który otrzymałem. Nie mogę oferować innym tego, co sam w sobie zniszczyłem czy zlekceważyłem. Ograniczenia i zobowiązania są dwoma stronami tej samej monety. Zostaliśmy przeznaczeni do tego, aby żyć w twórczym napięciu między naszymi ograniczeniami, a naszym potencjałem [v].\nZ chwilą, gdy je poważnie potraktujemy, ograniczenia zostają zamienione w wygodna narzędzia służące do krzewienia królestwa. Musimy szanować swoje ograniczenia w taki sposób, który nie wypacza naszej natury, musimy również ufać naszym darom i używać ich w taki sposób, aby wypełnić potencjał, jak Bóg nam dał [vi].\nNasze talenty i ograniczenia składają się na pełny zestaw tego, kim jesteśmy. Tak naprawdę to nie ma żadnej możliwości na powstanie zintegrowanej osobowości człowieka czy skuteczny sposób reprezentowania królestwa, dopóki nie zaakceptujemy siebie.\nNie popieram egocentrycznej miłości własnej ani tego, żeby łagodnie traktować grzech. Mówię o zgodzie na to, co Bóg dla mnie przeznaczył: moje silne i słabe strony. Tutaj zaczyna się psychiczne i fizyczne zdrowie. Wspaniały 6 wers z Listu do Filemona mówi, że skuteczne chrześcijańskie życie oraz przemiana tego życia zaczyna się od poznania (praktycznego przeżycia) wszelkich dobrodziejstw, które są w nas, w Chrystusie Jezusie.\nZnaczy to, że w porządku jest powiedzieć „nie” na żądania czy prośby o coś, do czego nie pasujemy. Tak naprawdę, powiedzieć w takiej sytuacji „nie”, to uczcić Boga. W sytuacji, w jakiej znajdują się małe kościoły, gdzie liderzy rozglądają się za „kimkolwiek ciepłym”, aby wypełnić potrzebę, może istnieć ogromna presja na to, aby mówić „tak” na każde żądanie przywódców. Liderzy, którzy nie mają poczucia bezpieczeństwa, którzy nie rozumieją właściwie swojej tożsamości i powołania, mogą zinterpretować to „nie” podwładnego, jako niepoddanie się wizji, niesubordynację czy niechęć do służenia. Tak naprawdę, osoba, która mówi „nie” może być całkowicie oddana tożsamości, którą otrzymała od Boga i nauczyła się szanować Chrystusa, mówiąc „nie” na te rzeczy, do których się nie nadaje.\nZ własnego doświadczenia wiem, że Pan szanuje przez pewien czas sposób działania na zasadzie „kto żyw niech coś zrobi”. Niemniej, ostatecznie Jego łaska idzie za Jego uzdolnieniem. Jeśli z powodu błędnej definicji lojalności i służby oczekujemy od ludzi, że będą robić rzeczy, do których nie zostali wyposażeni, nie możemy być zaskoczeni logicznym skutkiem, jakim jest odpadnięcie od łaski Bożej. Bolesne problemy są nieuniknione jeśli systemy i oczekiwania nie rozwiną się i nie dostosują do przemieniającej łaski uzdolnienia do etos świadomości Chrystusa, zamiast mentalności „wszystkiego co żyje”, lojalności oraz etosu służby.\nPrzynosząca satysfakcję skuteczność jest prawem każdego z samego tytułu narodzenia się jako dziecka Bożego. Wypalenie jest formą przepłacenia i jeśli znajdziemy się sami w takim stanie, musimy uzyskać pomoc, ponieważ czasami coś w fundamencie naszej wiary, w naszym rozumieniu chrześcijańskiego życia jest bardzo skrzywione.\nCopyright 2011 Dr. Stephen R. Crosby www.drstevecrosby.wordpress.com. Fragmenty tego artykułu są skrótami z książki Stevena Crosby „HEALING: HOPE OR HYPE”. Wolno kopiować, przekazywać dalej, rozpowszechniać w niedochodowych celach jeśli zachowana ta nota w całości, na wszystkich duplikatach, kopiach i odniesieniach linków. Aby uzyskać zgodę na drukowaną kopię w celach zarobkowych w jakiejkolwiek formie medialnej proszę o kontakt z: stephcros9 @ aol.com.\n[i] Ostatnio zobaczyłem bilboardową reklamę kościoła, który promowa się w następujący sposób: “Ekscytujący Kościół” (dosł. The Church of Excitement). Jeśli to nie pokazuje nam, jak bardzo zniszczony jest nasz system wartości, to nie wiem, co pokaże. Od kiedy istotą chrześcijaństwa jest ekscytacja? Wyłącznie w naszej nadmiernie pobudzanej i uzależnionej od środków przeczyszczających kulturze jak nasza.\nPosted in Crosby Stephen, Kościół, Rozwój duchowy on 10 marca 2012 by pzaremba.\tLeave a comment\n← Czy jesteś we właściwym miejscu?\tWizja dla Izraela_09.03.2012 →


Politechnika Wrocławska - Ćwiczenia z chemii\nStart Politechnika Wrocławska Książki polskie Podręczniki Ćwiczenia z chemii\nĆwiczenia z chemii\nAutor: Genowefa Rostek, Danuta Wała, Bogusława Werner\nOprawa: miękka, Format: 17x24cm, Stron: 130, 2004 r., Wydawnictwo Politechniki Wrocławskiej\nMateriał w niniejszym opracowaniu dobrano do aktualnego programu ćwiczeń aytoryjnych i laboratoryjnych z chemii dla stentów Wydziału Budownictwa Lądowego i Wodnego stiów dziennych i zaocznych. Program ćwiczeń obejmuje obliczenia chemiczne z zakresu stechiometrii i stężeń roztwoorów oraz niektóre metody analizy chemicznej klasycznej i instrumentalnej (ilościowej i jakościowej), stosowane do badań materiałów budowlanych. Podczas ćwiczeń stenci poznają ponadto: możliwości chemicznej oceny przydatności spoiw eralnych oraz wody do zastosowań w budownictwie, a także procesy korozyjne skutki w odniesieniu do betonu i stali.\nW rozdziałach zamieszczono część teoretyczną i doświadczalną. Część teoretyczawiera podstawowe wiadomości z zakresu danego zagadnienia, niezbędne do wyania ćwiczeń laboratoryjnych, a także przykłady zadań rachunkowych. Samodzielozwiązanie zadań rachunkowych umieszczonych w kolejnych rozdziałach pozwoli łębsze zrozumienie i opanowanie materiału.\nDefinicje i nazewnictwo związków chemicznych\nPodstawowe prawa i reakcje chemiczne,\nRównowagi jonowe w roztworach słabych elektrolitów\nAktywność jonów w roztworach elektrolitów\nIloczyn jonowy wody, wykładnik stężenia jonów wodorowych\nMetody wyznaczania pH roztworu\nRozpuszczalność i iloczyn rozpuszczalności\nElementy analizy jakościowej\nMetody ilościowe oznaczania substancji chemicznych\nMetody klasyczne analizy ilościowej\nWybrane metody instrumentalne w analizie surowców i materiałów budowlanych\nAnaliza spektrofotometryczna UV -Vis Kolorymetria\nMetoda spektrofotometrii absorpcyjnej w podczerwieni\nRentgenowska analiza fazowa - metoda proszkowa (DSH)\nChemia spoiw mineralnych\nProcesy zachodzące podczas wiązania i twardnienia cementów\nAnaliza techniczna wody\nWymagania stawiane wodzie w technologii budowlanej\nWymagania dla wody zarobowej do betonów i zapraw\nAgresywność wody w stosunku do betonu i żelbetu\nOcena wybranych właściwości chemicznych wody\nOznaczanie twardości ogólnej oraz zawartości jonów wapniowych i magnezowych w wodzie\nOznaczanie zasadowości wody (M)\nOznaczanie twardości węglanowej\nDwutlenek węgla w wodzie\nOznaczanie agresywnego dwutlenku węgla w wodzie\nOznaczanie siarczanów metodą miareczkowania\nOznaczanie zawartości jonów amonowych\nOznaczanie siarkowodoru i siarczków w wodzie zarobowej\nOznaczanie zawartości cukrów\nAzotany, fosforany, cynk, ołów\nPraktyczny szereg napięciowy\nMetody oceny korozji