Zamek królewski - historia\nWapienne wzgórze wznosi się na 25 metrów nad poziom Wisły, a 225 metrów nad poziom morza Bałtyckiego. Badania geologiczne prof. Altha w jaskini wawelskiej, t. zw. Smoczej jamie, wykazały, że wnętrze jej jest wypłukane falami morza, które niegdyś równinę Polski pokrywało (Wisła nigdy w tej wysokości nie płynęła, ani fale jej nie mogły mieć kierunku, widocznego na ścianach jaskini). Nie pozostały w niej również ślady z czasów pradziejów, bo już w średnich wiekach gospodarowali tu ludzie, zatarli więc ślady dawniejsze, jeżeli jakie były. Dowodem objęcia jaskini w użytkowanie już w średnich wiekach są drzwi gotyckie, wewnątrz umieszczone. Od XVI wieku był tu szynk wielkorządowy (zarządcy majątku królewskiego), zwany Smoczą jamą, do której wejście prowadziło z gościńca nad Wisłą. W rewizyi wielkorządów z r. 1674 (Ręk. Czart. nr 2026) zapisano: "Smocza jama. W niej dom I. M. P. Woynicki zbudował, z tego gospodarz nic nie płaci, jeno piwo wielkorządowe szynkuje". W takiejże rewizyi z r. 1692 (Ręk. Cz. nr 2(69): "Smocza jama. Tę trzymał przedtem Jan Michno... teraz zaś p. Mazurkiewicz, klucznik zamkowy trzyma tę Smoczą jamę za przywilejem Króla IMci". Tak prozaicznie sprofanowaną legendarną jamę smoka zamurowano na początku XVII wieku przy fortyfikowaniu zamku, jak to stwierdza rewizya z r. 1709 (Ręk. Cz. ur 2173): "Smocza jama, rurmns i ludwisarnia weszły w fortyfikacyę Zamkową, nec exstat vestigium onych".\nW nowszych czasach zrobiono dojście do jamy po schodach z wnętrza Zamku - obecnie skutkiem zgnicia schodów wejście nie dozwolone.\nW jaskini tej znaleziono zapewne resztki zwierząt dyluwialnych, które uważano za szczątki smoka i to może dało początek znanemu podaniu o smoku wawelskim, o zabiciu go przez Kraka i założeniu Krakowa w okolicy zabezpieczonej już przed potworem.\nWejście do Smoczej Jamy od strony zamku\nZejście do Smoczej Jamy widziane z zewnątrz\nCzy Krak był pierwszym - panującym na Wawelu, nie dowiemy się nigdy, ale to pewna, że cała okolica Krakowa wykazuje ślady człowieka od najdawniejszych czasów przedhistorycznych, a skoro tak, to Wawel musiał być tem miejscem, gdzie w czasach wojny i zamieszek szukano obronnego schronienia. Wzgórza takie, wzmocnione wałami i palisadami, tworzyły grody, u stóp których pracowała ludność rolnicza i najpotrzebniejsza rzemieślnicza, zbierała się na targi ludność okoliczna, (podgrodzie), targi oczywiście zamienne, bo pieniądz jako pośrednik wymiany pokazuje się w - Polsce dopiero z rzadka w X wieku, a długo jeszcze potem trwa wymiana bezpośrednia. Liczne wskazówki każą przypuszczać, że ludność tutejsza, Wiślanami zwana, dostała się pod panowanie Wielkomorawian i że biskupi krakowscy, zanotowani w katalogu na wiek X, byli biskupami misyjnymi wielkomorawskimi, a po upadku państwa wielkomorawskiego odziedziczyli te okolice Czesi. Panowanie w owych czasach polegało na wybieraniu danin, ceł, a to możliwem było tylko przy posiadaniu grodu, mieszczącego załogę, zdolną do wywarcia przymusu na okolicznych mieszkańcach: posiadanie grodu na Wawelu było więc pierwszym warunkiem posiadania jego okolicy. W r. 999 odebrał Bolesław Chrobry Czechom Kraków, to znaczy, zdobył gród wawelski, w roku następnym, tworząc hierarchię kościelną w Polsce, przeznaczył Kraków na stolicę jednego biskupów. Czy biskup od razu rezydował na Wawelu, czy też może obok na Skałce, nie pewne, w każdym razie do XIV wiek mieszkają kanonicy katedralni na zamku i dopiero w XIV w. znajdujemy wzmianki o istnieniu pałacu biskupiego w dzisiejszem jego miejscu (naprzeciw Franciszkanów), - prawdopodobnie więc mieszkali biskupi przy katedrze na Wawelu, tem bardziej, że stąd datowali rozmaite dokumenty.\nDopiero od połowy XI wieku nabiera Wawel znaczenia: zamieszki pogańskie, które po śmierci Mieszka II wstrząsnęły Kościołem w Polsce, nie przybrały tego rozmiaru w Małopolsce, gdzie, jak się zdaje, chrześcijaństwo od czasów następców Metodego już głębsze zapuściło korzenie. Słyszymy o arcybiskupie w Krakowie, bo go brakło w Gnieźnie, Bolesław Śmiały przebywa więcej w Krakowie, niż poprzedni panujący, i tu prawdopodobnie odbywa koronacyę. Pierwsi Piastowie nie mieli właściwie stolicy, bo osobiste wykonywanie sądownictwa, ciągłe czuwanie nad grodami, które były jedyną podporą świeżo skonsolidowanego państwa, wymagały ciągłego przenoszenia się panującego z miejsca na miejsce, by zapewnić ład i porządek w pokoju, by zebrać zbrojnych na wojnę i zaopatrzyć grody w załogi. Dopiero w miarę ustalenia się politycznego bytu i społecznego ładu, wyrastają stalsze siedziby panującego. W każdej z nich musi być gród, bo on jest podstawą panowania i ochroną. Od łacińskiej jego nazwy: castellum, powstaje nazwa najdawniejszego urzędnika królewskiego, dowódcy grodu, kasztelana. Z pośród wszystkich kasztelan krakowski, aż po koniec Rzeczypospolitej, uchodził za pierwszego dygnitarza, co wskazuje na dawność i ważność tego grodu, t. j. Wawelu.\nSztuka budowania z materiału trwałego na zaprawie, z kamienia i cegły, przyszła do Polski z zachodu i południa wraz z chrześcijaństwem. Pierwotny więc gród na Wawelu był drewniany - i długo jeszcze później. Na owe czasy był to materyał najodpowiedniejszy, bo drzewa było pod dostatkiem, a zbudowane z grubych tramów modrzewiowych palisady i izbice, mogły przetrwać wieki i jedynie ogień mógł im być niebezpieczny, np. w Mogile pod Krakowem stoi już 400 lat drewniany kościół parafialny zupełnie zdrowy. Pierwszą murowaną częścią była z pewnością katedra. Dochowana dotąd najstarsza część katedry, krypta św. Leonarda pochodzi z roku 1076. Później mogły przybyć zewnętrzne mury obronne lub baszty, na samym końcu części mieszkalne. Obok katedry były i inne kościoły: Św. Jerzego - którego założycielem miał być Mieczysław I, wedle Długosza. Mieczysław jednak nie posiadał jeszcze Krakowa, nie mógł więc tego kościoła fundować, ale tradycya ta świadczy o starożytności tego kościoła; przebudował go z drewnianego na murowany Kazimierz W.\nDalej kościół św. Michała wedle Długosza "w dawnych czasach przez Bolesława Chrobrego fundowany, przez wiele wieków był drewniany, lecz Kazimierz II, król polski go zmurował, sklepieniami i ozdobami w r. 1355 opatrzył" .\nKościoły te stały w środku Wawelu, gdzie dziś plac ćwiczeń wojska, a zburzone zostały na początku XIX wieku.\nLecz o tych kościołach prócz tradycyi starej nic pewnego powiedzieć nie można, więcej więc interesują nas inne szczegóły podane przez Długosza: "Prebenda św. Feliksa i Adaukta na zamku krakowskim mająca osobny kościół okrągły i wysoki starożytnym sposobem (prisco et veteri more) z kamienia zrobiony, niegdyś bałwanom, nim Polacy do chrześcijaństwa nawróceni zostali, poświęcony. Tegoż pamięć i budowę Kazimierz II, król polski, zaczynając zamek krakowski od fundamentu, potomnym chciał zachować, i prebendę w nim ufundował" .\nO starożytności tego kościółka, który widocznie stał na skale gdzieś w bliskości północno- wschodniego rogu zamku, bo tę część budował Kazimierz Wielki, świadczy nie tyle tradycya podana przez Długosza, co opis fizyognomii jego: budowla okrągła kamienna - to typowy kościółek romański. Takim był pierwotny na Skałce, taki mamy na Wyszehradzie praskim, takie kościółki wznosili, jak się zdaje, Wielkomorawcy. Być może, że kościółek ten starszy był od katedry, lub pierwotnie jej miejsce zastępował, znikł potem z powodu budowy zamku, lub może wszedł częściowo w jego dolne mury.\nTrudno ocenić znaczenie dalszego szczegółu podanego przez Długosza: "prebenda św. Maryi Egipskiej na wyższym zamku królewskim położona jest w osobnym kościele, który Kazimierz II, król polski, postawił, która kiedy i przez kogoby była fundowaną, nie mogłem wyszukać, albowiem i pamięci o tem niema. Prawo prezenty i kollacyi mają przełożony i mniszki klasztoru Zwierzynieckiege, z czego się wnosi, że przez nich była fundowana". Klasztor Zwierzyniecki powstał koło 1180 r. - fundacya powyższa nie byłaby więc zbyt starą, zagadkowem jest tylko, co znaczy ulokowanie jej w zamku wyższym i jaki to kościół osobny wystawił dla tej prebendy Kazimierz W. Czy nie rozchodzi się tu o jaką kaplicę zamkową?\nTe kościelne budowy katedry i kościółka św. Feliksa wprowadziły materyał kamienny w budowle wawelskie, a chociaż w roczniku kapitulnym jeszcze pod rokiem 1265 zapisano: "Zamek buduje się w Krakowie z drzewa na całej górze", to nie wynika z tego, aby w tym roku, a nawet pierwej, nie użyto zupełnie kamienia do budowy. Znano już w owej epoce kościoły inkastelowane, obronne, może nawet nazwa kościoła pochodzi z nazwy castellum, nie podobna przypuścić, aby nie dbano o inkastelacyę katedry. Jeżeli już w r. 1087 zanotowano, że nowa katedra buduje się wśród okopów zamku in castro, to niewątpliwie co najpóźniej po szczęśIiwem odparciu napadu na Wawel Tatarów w r. 1241, pomyślano o ubezpieczeniu się na przyszłość i przynajmniej część warowni, t. j. murów, zrobiono z kamienia.\nŚredniowieczne zamki budowano w ten sposób, że przedewszystkiem otaczano je palisadami, wałami, fosami i murami i wznoszono za niemi silną wieżę, donjon, berchfriet, która, w razie zdobycia murów, służyła za ostatnie schronienie obrońców. Mniejszą wagę miały zabudowania mieszkalne (palatium, pałac, komnaty), izbice dla służby i załogi.\nW miarę zamożności stawiającego powstawał pałac murowany, kaplica, obronna brama, wieże na murach. Wzmianka o budowie zamku w r. 1265 z drzewa na całej górze, kiedy zamek wyszedł w r. 1241 cało przed Tatarami, odnosi się więc do umocnienia, rekonstrukcyi i rozszerzenia, a więc budowano wówczas drewniane palatium i izbice dla służby i załogi, rozszerzono je na całą górę. Może niższą część góry nadsypano i zabudowano, skoro Długosz odróżnia "wyższy" zamek, gdzie miała być prebenda św. Maryi Egipskiej, ale niewątpliwie musiały być mury w okolicy bramy i musiał być donjon, podstawa średniowiecznej obrony.\nPrawie każdy zamek ma tradycyę, że gdzieś pod ziemią ciągnie się długi korytarz za miasto, za rzekę i t. d. Tradycya ta polega na fakcie, że zazwyczaj donjon, bergfried, obronna wieża miała taki podziemny korytarz, jako ostatnią ucieczkę oblężonych. Zamek krakowski nie ma wprawdzie tej tradycyi, ale ma w okolicy Kurzej stopy rodzaj głębokiej studni, z dołu zasypanej, która może była wejściem wyjścia z donjonu do korytarza wycieczkowego. Obecne budowle nie wykazują innego śladu istnienia donjonu na Wawelu, a jednak trudno przypuścić, aby go nie było w najważniejszym zamku krakowskim. Budowano go nawet w mniej ważnych warowniach i dotąd pozostały w Lipowcu i w Rzemieniu. Dopiero z udoskonaleniem broni palnej znacznie później zmieniono system budowania zamków.\nOpuszczając pole domysłów, możemy stwierdzić, że dzisiejsze budowle Zamku krakowskiego okazują na zewnątrz części murowane dopiero od czasów Kazimierza Wielkiego, a tylko w głębi parteru, w fundamentach i w nie widocznych, zasypanych i wyrównanych częściach góry mogą się mieścić reszty starszych budowli, jak kościółka św. Feliksa, kaplicy pierwotnej donjonu, bramy, baszt lub murów.\nObronność pierwotną zamku stwierdzają fakta historyczne: napróżno kusili się o jego zdobycie rozmaici pretendenci do tronu krakowskiego w XII i XIII wieku, nie zdobyli go Tatarzy w r. 1241, 1260 i 1287.\nJak mógł wyglądać zamek w tej epoce? Zasłużony nasz znawca przeszłości, ś. p. Łuszczkiewicz, przedstawia jego fizyonomię na podstawie swych rozległych badań architektoniczno- historycznych w następujących słowach:\n"Z wierzchu Wawelu dokoła wznosić się musiał już to wysoki wał ziemny z palisadami, lub silne drewniane ściany ziemią spodem obsypane, które w miejscach, mniej od natury bronionych, poprzedzała głęboka fossa... wysokość ścian była taką, iż strzała wypuszczona z łuku nie przeniosła ich. Ściany takie miały platformę, bronioną blankami zazębianemi, które w czasie niebezpieczeństwa zamieniano łatwo na ganki kryte i wysunięte po przed ściany tak, jak te murowane w basztach krakowskich, dotąd się zachowały, zowią się "hurdycya", a służyły do bronienia spodu ścian przed nieprzyjacielem, lejąc na jego głowy roztopioną, gorącą smołę i ciskając bloki kamienne; naprzeciw spaleniu okładano hurdycya mokremi skórami.\nTakie drewniane mury, forteczne jeszcze do niedawna, zachowały się w Rosyi w Kole, Jakucku... Aby nieprzyjaciela w krzyżowym strzale utrzymać, stawiano w ścianach "baszty", w fortyfikacyach miejskich odległe one są od siebie na strzał z kuszy, w zamkach nie było ich tyle, wysokie dwa razy jak ściana. W naszym zamku musiały być z grubych bloków drewnianych, na które dęby niepołomskich puszcz się składały, roboty podobnej, jak nasze chaty...\nNajsłabszą stroną zamku krakowskiego, najmniej od natury bronioną, była północno- wschodnia... Broniły go... silne fortyfikacye bramy głównej zamkowej w pobliżu kościoła. Samą bramę broniły dwie baszty po stronach, przed nią przez drogę był rów (fossa), na niej most\nzwodzony, tak urządzony, że podnosząc się na łańcuchach, jak waga, pomostem swym zamykał bramę silnie żelazem okutą, nad bramą była wieża z hurdycyami, dołem sień, w niej mieszkał odźwierny, czyli stróż. Gdy most zwodzony był opanowany przez nieprzyjaciela, pozostała nadzieja w zapuszczeniu "brony", t. j. kraty żelaznej z kolcami, która na łańcuchach wisząc, spuszczała się na dół w fugach tak, że zamykała wejście w bramie. W herbie miasta Krakowa, który przedstawia bramę, taką widać bronę u góry otworu. Zdobycie tak silnie bronionego sztuką wejścia do zamku naszego nie było końcem oblężenia, bo właściwy zamek (dworzyszcze, burg), w którym książę ze skarbami swemi się mieścił, w pośród murów lub wałów, jest osobno bronionym przez fossy, palisady, baszty i bramy.\nZależało wiele na tem, aby urządzeniem obrony przedłożyć oblężenie; baszta po baszcie, brama po bramie musiały być zdobywane, coraz nowe mnożyły się przeszkody na drodze do mieszkania; w ostatku, gdyby to zabranem być miało, oblężeni uciekali do najwyższej wieży, zwykle murowanej, tak zwanego donjonu, bergfriedu, u nas stołpu, a jeżeli mieli dosyć żywności, bronili się tu długo, a w końcu podziemnym kanałem czyli poterną umknąć mogli.\nW stołpie był skarbiec a w piwnicach więzienie, inne piętra dzielono pułapami... W takiej to wieży jedynej mieszkał książę z rodziną w XI wieku, w XII i XIII budował sobie wygodniejsze mieszkanie, a tylko w chwili niebezpieczeństwa tu się przenosił...\nUrządzenie mieszkania książęcego na Wawelu musiało być podporządkowanem pod względy forteczne; ani myśleć o wspaniałych pałacach, ani o przyzwoitem pomieszczeniu rodziny i dworu, a jak tutaj i części duchowieństwa i załogi rycerskiej. W przygródku u spodu wzgórza były stajnie, spichrze, obory i mieszkania, część tychże znaleść się musiała na górze od strony Wisły przy murach.\nPańskie mieszkanie z drzewa, piętrowe, z dostępem na piętro przez schody zewntrzne, z gankiem, na którym siadywali rycerze, zwieszając swoje tarcze przez poręcz, aby odpocząć po walce; pod schodami wejście do dolnych lokalności. Dach budynku występował od zamkowego podworca naprzód, wsparty na słupach jak u podcieni naszych domów małomiasteczkowych. Mamy prawo utrzymywać na podstawie zapisów czeskich, ruskich i polskich, że w XII wieku była w tym dworcu ogromna, długa sala z izbami po bokach, rodzaj halli, mogącej zgromadzić tłum szlachty i kanoników.\nW niej odbywały się liczne biesiady, narady przed wyprawami. Szerokie ławy biegły w niej do koła w kształcie długich skrzyń, przed ławami stały tarczany biesiadnicze. Jedno miejsce osobne na wzniesieniu przeznaczone było dla księcia i pana domu. Było to scabellum, krzesło przykrywane poduszką. Nad tym podestem wznosił się wysoki baldachim a przed nim w czasie biesiady stawiano osobny stolik, na którym pan jadał. Na półkach do ścian przybitych błyszczały naczynia i rogi do picia ze złota i srebra o ozdobach grubych i ciężkich, a na podłodze, na ławach i ścianach leżały i wisiały wschodnie powłoki, bizantyńskie kobierce o fantastycznych wzorach gryfów i panter wplątanych w skręty; sufit takiej sieni był z modrzewiowych belek a olbrzymi komin mieścił w sobie ogromne kłody drzewa, żarzące się zimą. - Obok głównego dworu, wznosiły się osobne pętrowe izbice, przeznaczone na pomieszczenie załogi jak i służby, na sypialnie rodziny i dzieci".\nSkromna postać zamku za czasów pierwszych Piastów, musiała z postępem czasu, kultury i związków z panującemi rodzinami zachodniemi przybierać coraz okazalszą szatę. Wacław Czeski, objąwszy na krótko koronę polską, wzmocnić miał, wedle Miechowity, zamek wieżami i\nmurami. Koniec tej epoce przeważnie drewnianej położył pożar dnia 8 maja 1306 roku.\nWładysław Łokietek rezydował już w Krakowie i tu przywrócił obrzęd koronacyjny królewski w r. 1320. Ważny ten i długo upragniony akt, z uroczystościami i zabawami połączony, nie odbył się pewnie wśród zgliszcz - Łokietek musiał przed r. 1320 odbudować zamek przynajmniej częściowo.\nO jego następcy Kazimierzu W. zapisał kronikarz Janko z Czarnkowa, że nietylko pokrył chór kościoła katedralnego ołowiem, a sklepienie chóru złoconemi gwiazdami ozdobił, w tymże kościele kaplicę Wniebowzięcia, obok kościoły św. Jerzego i św. Michała postawił, ale "ozdobił zamek królewski podziwienia godnemi domami, wieżami, rzeźbami, malowidłem, dachami wielkiej piękności". Od tej chwili zaczyna zamek przybierać postać trwałą, do dziś dnia częściowo zachowaną, odtąd coraz liczniejsze zapiski o budowlach zamkowych, zaczyna się opuszczać pole domysłów i przechodzimy do pewników stwierdzonych dokumentami i zabytkami architektury.\nZ zapisów testamentowych Kazimierza widać, że posiadał na Zamku kosztowne relikwiarze w złoto i srebro oprawne, ozdobne kotary do łóżek, kobierce, opony szyte złotem, nasadzane kamieniami kosztownymi, perłami, przytem złote czary, skrzyneczki złote i t. p. Komnaty zamkowe mieszczące to w sobie musiały odpowiedni strukturze przedstawiać charakter wspaniałości.\nAby zdać sobie sprawę z historyi tych budowli dotąd zachowanych, potrzeba przypomnieć cały teren Wawelu: Powierzchnia jego ma kształt mniej więcej elipsy, dość równo zniwelowany, długości około 320 m., szerokości 160 m.\nPierwotna skała miała zagłębienia i podniesienia, bo Długosz wspomina o zamku wyższym i niższym, zresztą natura terenu to wskazuje.\nZ chwilą zabudowania całej góry, musiano wyrównać teren, a i później znacznie podmurowywano boki dla zapobiegnięcia obsuwaniu się ziemi ze stoków. Dojazd od strony kościoła św. Idziego, dawniej jedyny, jest zapewne od początku, bo całe miasto rozwijało się początkowo koło tego kościoła, św. Andrzeja i Dominikanów, dokoła były bagna i moczary, stwierdzone zapiskami i wykopaliskami, które dopiero od XIII w. zasypywano, równano i zabudowywano. (Inne dojazdy są dziełem najnowszych czasów: zjazd jeden od strony klasztoru Bernardynów zrobiono w r. 1787 dla doprowadzenia do pojenia do Wisły koni bawiącego wówczas tu Stanisława Augusta, inne dojazdy zrobiło wojsko austryackie koło r. 1850).\nWstęp do zamku obok katedry wykazuje, że droga jest w skale wykutą, katedra wznosi się jeszcze nieco wyżej, na skale wprost zbudowana, jeszcze wyżej sam pałac królewski. W okolicy Kurzej stopy spada góra zupełnie stromo, obmurowana silnym ciosem aż po same stopy (bastyony ceglane są zupełnie nowo wybudowane). Od strony Wisły wygląda z pod murów lita skała, w innych miejscach pokryta jest ziemią urodzajną, którą od południa i północy nadsypano dla wyrównania szczerbatego obwodu skały.\nKatedra zajmuje pierwotne swe odwieczne miejsce, na wschód od niej mieści się główna siedziba królewska, pałac, i tu od początku musiało się mieścić i pierwotne drzewne palatium, bo ta stroma część była najobronniejszą, na reszcie wzgórza mieściły się mieszkania biskupa, kanoników, dworu panującego, służby i załogi.\nCzęść wschodnia zamku (od strony ul. Grodzkiej), od narożnika po skośnie z murów wyskakującą wieżę wraz z nią, jest w dolnych częściach pozostałością budowli Kazimierzowskich.\nW okolicy Kurzej stopy widno tu mnóstwo nieregularności, wąskich przejść, skośnych ścian, które świadczą, że architekci Jagiełły i jego następców budowali na starej podstawie i w regularnym na zewnątrz pałacu ukryli wewnątrz część dawnych komnat i wieżyczek, schodami wyrównywali nierówne piętrowania.\nTu w parterze przechowała się dotąd gotycka salka, w której miał umrzeć Kazimierz Wielki.\nCzy budowla Kazimierzowska obejmowała jeszcze inne części zamku krakowskiego - dotąd nie wiadomo; części południowa i północna w dzisiejszej postaci pochodzą z początku XVI wieku. W części zachodniej, wykazującej nieregularność w murach, mieszczą się zapewne także części starszych budowli.\nOd czasu Kazimierza nie brak było już królów budowniczych. Pałac powiększa się ciągle, zdobi i obwarowuje. Jagiełło podwyższa mury obronne i buduje obronne wieże w roku 1393, zwłaszcza dla umocnienia bramy: stają przy niej dwie wieże i barbakan, z którego spód pozostał dotąd przed wieżą zegarową i tworzy dziś platformę, dwie wieże stały naprzeciw niego, tak, że chcąc przebyć bramę zamkową (ku katedrze w górę), musiało się przedostać przez obronną sklepową szyję między tym barbakanem a wieżami przeciwległemi. (Plan w Akademii umiejętności). Wieże te zburzono na początku XIX w.\nPałac podnosi się w piętra. Herby Jadwigi i Jagiełły na Kurzej stopie wskazują datę jej budowy. Wielokątne zakończenie na wzór absyd kościelnych w kierunku linii Świętej wskazuje, że była to kapliczka domowa. Dla zrównania jej z piętrem mieszkalnem wzniesiono ją na wysokiem podmurowaniu, opiętem szkarpami, dostosowanem do skały, na której się opiera, co jej nadaje charakterystyczny kształt. Wewnątrz ma się znajdować otwór, w głąb idący, w spodzie zasypany, coby może wskazywało na postawienie Kurzej stopki w miejscu dawnego kanału wycieczkowego z donjonu.\nKazimierz Jagiellończyk prowadzi dalej dzieło, - przybywa jeszcze jedno piętro w górę, facyata ubraną zostaje w laskowania podobne, jak na wieży ratuszowej krakowskiej lub na kruchcie św. Katarzyny. Cała ta wschodnia część zamku nosi nazwę Kurzej stopy lub Kurzej nogi, od nazwy charakterystycznej wieżyczki, bo pod r. 1451 i 1453 czytamy o obecności króla z senatorami i rajcami w Kurzej stopie, - a mała stosunkowo jedyna salka tej wieżyczki nie pomieściłaby takiego orszaka.\nRównocześnie kończy się obwarowanie zamku: wieże Lubranka (od strony Stradomia), Sandomierska (od strony Bernardynów) i Złodziejska (nad Rybakami) pochodzą z tego czasu: wszystkie zachowały wewnątrz a częścią i zewnątrz gotyckie obramienia i ostrołukowe drzwi z XV wieku. Między Lubranką a Sandomierską, w równych prawie odstępach stały jeszcze trzy wieże: Tęczyńskich, Szlachecka i Kobieca lub Panieńska.\nWieża Senatorska zwana także Lubranką w 1920 roku\nBaszta Złodziejska w 1927 roku\nSzlachecka zwaliła się sama ze starości w roku 1840, dwie drugie zburzone zostały dla zrobienia miejsca nowym zabudowaniom austryackim. Baszty te były w czasach pokoju turmami więziennemi, ciężkich złoczyńców więziono w lochach, inni odsiadywali karę w izdebkach na piętrach wieży. Zdaje się, że niektórych nawet wcale nie pilnowano, lecz skazańcy odsiadywali karę "na słowo", bo w aktach radzieckich z roku 1652 znajdujemy zapiskę: "stanąwszy osobiście woźny grodzki zeznał, wiem o tem dobrze, że ten pan Stanisław Kapustkiewicz zasiadł wieżę w zamku krakowskim szlachecką w piątkowy dzień zaraz po świętach wielkanocnych i siedział w niej zamkniony tydzień i dzień a wyszedł w sobotę i z niej nigdzie przez; cały tydzień nie wychodził".\nW gotyckiej tej szacie przetrwał zamek epokę średniowiecza. W nim doszło do skutku połączenie Litwy z Polską zrzeczeniem się przez Jadwigę małżeństwa z księciem rakuskim Wilhelmem i przez przyjęcie nawróconego Jagiełły za małżonka. Tu Długosz kształcił jego wnuków w historyi polskiej, tu posłowie ziem pruskich dobrowolnie zażądali przyłączenia do Polski, co się po długiej wojnie z Krzyżakami pokojem Toruńskim ziściło, tu się odbywały poważne, niezakłócone jeszcze przewagą tłumu szlacheckiego narady, które Polskę postawiły na szczycie potęgi. Pożar wybuchły w r. 1499 zniszczył tę gotycką siedzibę królewską, przebudowano ją wkrótce w stylu odrodzenia w sposób jeszcze obszerniejszy i okazalszy, stworzono pałac taki, jakim go dziś widzimy, imponujący, mimo zniszczenia, rozmiarami, harmonią i powagą\nZupełnej prawie zmianie uległ zamek za Zygmunta I w latach 1508-1533. Skutki pożaru z r. 1499 usunięto zapewne w następnym roku.\nZamożny i dobry gospodarz, jakim był Zygmunt, przystąpił do gruntownej przebudowy.\nPowód przebudowy od r. 1510 leżał nie w chęci restauracyi zniszczenia, lecz w zamiarze stworzenia wspaniałej siedziby, czego dowodzi zupełna przebudowa i rozszerzenie prawie podwójne pałacu.\nPrzebudowę powierzył król budowniczemu włoskiemu Franciszkowi delle Lore z Florencyi, który do r. 1516 ukończył skrzydło północne (od strony ulicy Kanoniczej) i zachodnie (od katedry po kuchnie i budynek grodu). Krzywizny w tej ostatniej części przy bramie koło katedry dowodzą częściowego zużytkowania dawnych murów. Podobnie plan parteru podwyższonego w kustodyi i skarbcu, niezgadzający się z planem pięter, zdradza swą dawniejszą budowę.\nW r. 1516 zmarł Lore, a niewiadomy z nazwiska budowniczy, prawdopodobnie Bartolomeo Berecci buduje w latach 1521-1527 skrzydło wschodnie (od ulicy Grodzkiej). Przy tej budowie natrafiono przy braniu fundamentów na dawny kanał wycieczkowy z zamku. Studnię dawną zostawiono, ale znalazła się ona teraz w rozszerzonej izbie parterowej, gdzie dotąd istnieje.\nW r. 1530 wymieniony jest wyraźnie Berecci, jako kończący budowę pałacu: przedłużono go jeszcze ku Bernardynom i dobudowano od południa symetryczne skrzydło, zamykające wspaniały dziedziniec. Nieregularności w skrzydle wschodniem, koło baszty wystającej z lica pałacu węgłem ku ulicy Grodzkiej, dowodzą zachowania części murów Kazimierzowskiej budowli. Basztę tę zwą mylnie Lubranką, która to nazwa właściwie należy do wieży od strony Stradomia, zwanej także Senatorską. Budowę skończono w r. 1533.\nJednolite arkadowanie dziedzińca, wymagające obliczenia z góry zagięcia narożnego dowodzi, że było ono z góry planowane, że więc autorem planu musiał być budowniczy, który rozpoczął budowę, a więc Franciszek delle Lore.\nArkady od strony zachodniej zostały zdaje się przedłużone po koniec skrzydła później, gdyż objęły na drugiem piętrze erkier (wykusz), który wkracza w galeryą, a pod nią okazuje kroksztyny, które go trzymały, erker musiał powstać pierwej niż arkady w tem miejscu.\nBudowniczy Włosi przeprowadzili całą tę budowę w stylu renesansowym. O ile pozostawiono dawne części od wschodu, pozostały wewnątrz i zewnątrz reszty architektury gotyckiej. Szczególny wdzięk i oryginalność mają obramienia kamienne bardzo wielu drzwi w stylu przejściowym z gotyku w renesans. Budowla zamkowa zmieniła się we wspaniały pałac o wielkich oknach, przestronych salach, lotnych gankach.\nNie oszczędziły losy tego dzieła, a zwłaszcza główny nieprzyjaciel, ogień. Drobne pożary budziły wielkie skutki, a przyczyniała się do tego pewna zbyteczna solidność budowy, mianowicie nie odpowiadające konieczności grube wiązania dachowe: skoro ogień dostał się do wiązań, wzniecał się żar z całego lasu drzew, pod dachówką umieszczonych, który trudno było ugasić.\nW r. 1536 "ogień zniszczył górne piętro pałacu z dachami swemi, a gdy broniono silnie pewnego pokoiku w pośrodku pałacowego skrzydła naprzeciw sieni wjezdnej i ciągniono wodę z dwóch szczytów, zapadła się rynna i 2 kominy ponad kolumnami i szczytami, które pociągnęły za sobą kolumny, a te przygniotły ludzi, na gankach stojących".\n"Winowano w tem księdza Jarockiego, iż się z jego przyczyny zażegło od świece, bo w izbie królewskiej legał... winowano też i bakałarza w skarbie w tej rzeczy, iżby od niego z komina pod dachówkę miał ogień wyniść". (Kronika M. Bielskiego). Naprawę przeprowadził znowu Berecci.\nW r. 1549 wybuchł nowy pożar w części południowej, ale czynny ratunek ludzi zamkowych, zachęcanych przez samego króla Zygmunta Augusta, zapobiegł większej katastrofie.\nW r. 1595 znowu "stał się żałosny przypadek, iż część zamku krakowskiego zgorzała od Kurzej nogi na tę stronę, która ku kościołowi się chyli, aż po pierwszy szczyt" (29 stycznia), a w pół roku potem ta sama część zamku ponownie zgorzała (9 czerwca). Zygmunt III odbudował z wielkim nakładem część zgorzałą, przybudował dwie wieżyczki narożne, jednę od strony katedry, drugą od strony ulicy Grodzkiej niedaleko Kurzej stopy i pokrył dach miedzią. Zygmunt III był ostatnim z królów polskich, który przyczynił się do budowy i upiększenia pałacu, owe wieżyczki z pięknemi sklepionemi i w stiuki zdobnemi komnatkami, kaplicą, zakrystyjką, wspaniały komin i liczne odrzwia marmurowe z herbem Wazów pochodzą z jego czasów. Sobieski przebudował jeszcze wieżyczkę od strony katedry.\nMimo przeniesienia stolicy do Warszawy, bywał tu Zygmunt III dość często, zamek zachował całą swą świetność. Jeszcze w roku 1642 pisze o nim pani de Guebriant, że zamek krakowski przedstawiał "budowę doskonałej piękności..., godną wielkiego monarchy. Jest to wielki korpus mieszkalny, z ciosanego kamienia zbudowany, równie jak dwa skrzydła, które się rozciągają bokami kwadratowego podwórza, jednostajnie przyozdobione trzema rzędami galeryj, służącemi za wstęp do wszystkich mieszkań. Pierwsze równają się z podwórzem, drugie są na pierwszem piętrze, trzecie na drugiem, gdzie się kończą schody z twardego kamienia. Te galerye, tak jak pokoje, mają posadzki z marmuru białego i czarnego w różne desenie, są przyozdobione malowaniami i posągami. Lecz nic nie wyrówna piękności lamperyi drugiego piętra w pokojach mieszkalnych króla i królowej; jest to prawdziwie najpiękniejszą rzeczą, którą widziałam co do delikatności rzeźby i do pozłoty, co do żywości i wyboru kolorów".\nRzadziej przebywali tu już następcy Zygmunta III.\nWładysław IV kazał zamek (koło roku 1647) "otoczyć u podstawy kilku bastyonami i wałem dobrze okolonym od strony miasta, atoli to umocnienie, chociaż jest regularnem, służy przecie więcej okazałości niż obronie gdyż jest zbyt zacieśnionem i zbywa mu na potrzebnej przestrzeni".\nW r. 1649 gdy król "zasiadł do wieczerzy, lecz wnet takową przerwał pożar wieży pałacowej, przyległej pokojowi sypialnemu. Ta była pięknej struktury, pokryta miedzią. Lecz gaszenie było niepodobne, bo topiący się kruszec wzbraniał przystępu, a pożar powstał z komina wieży przyległego i zrządził szkodę ledwo 20 tysięcy złp. opłacić się mogącą".\nNastąpiła smutna epoka najazdu szwedzkiego (1655-1657). Ogień wprawdzie oszczędził zamek, ale kule uszkodziły go znacznie. Czego nie wywieziono i nie schowano, poniszczyli Szwedzi. Sejm z r. 1661 przyrzekał reparacyę sumptem Rzpltej i wyasygnował 28.000 złp. na\nOstatnim królem, który częściej przebywał na zamku krakowskim, był .Jan III Sobieski, on też ze swego skarbu wyasygnował 18.000 złp. na restauracyę zamku, którą zajmował się mieszczanin krakowski a sekretarz królewski, Gaudenty Zacherla.\nWidok zamku i katedry na sztychu z początku XVII wieku\nOstateczny cios, z którego nigdy nie podźwignął się zamek, zadał mu najazd szwedzki Karola XII. Z nocy 15 września 1702 roku zgorzał zamek: "Chorzy tam Szwedzi leżeli, palili ognie na posadzce i stąd się zajęło. O godzinie 3 już Kurza stopa po sam skarbiec i dachy i okna wierzchnie zgorzały... tragarze zapadły i kilku znacznych oficerów zabiły. Kościół katedralny obroniony został i izba poselska. Lubo zrazu ludzi nie puszczano do bronienia, ale potem otwierano bramy i w Zygmunta na gwałt dzwoniono, aby zabiegali ostatniej ruinie. Gorzał ten zamek do dnia 22 września". Król August II Sas zabrał blachę miedzianą ze spalonej części dachu do Saksonii, pałacu nie restaurował, tylko umocnił zamek od strony Wisły, systemem t. zw. Vaubanowskim, trójkątnemi redutami.\nDopiero Sejm grodzieński z roku 1726 przyznał 30.000 złp. na reparacyę zamku krakowskiego. Biskup krakowski Szaniawski zajmował się restauracyą i sam do niej dokładał, tak, że gmach do porządku przywrócono - ale brakło w nim gospodarza, królowie nie zamieszkali w nim więcej, komnaty świeciły pustkami, aż znowu nadeszła zawierucha wojenna. Dnia 17 sierpnia 1768 roku zajęli Rosyanie zamek - 3 lutego 1772 roku odbili im go podstępem konfederaci barscy i bronili go dzielnie, póki głód nie zmusił ich do kapitulacyi. Można sobie wyobrazić ile szkód poniósł pałac w ciągu tych walk - można pojąć, że zostało w nim tylko to, co było wmurowane lub przybite - ruina.\nGdy Stanisław August zamierzył w r. 1787 odwiedzić Kraków, zamek był ruiną bez mebli, tak, że król wysłał naprzód budowniczego swego Dominika Merlini, który odreperował z grobsza zamek przynajmniej na tyle, aby mógł służyć na chwilowe zamieszkanie. Jak z ówczesnej lustracyi widzimy, roboty ograniczyły się do otynkowania i pobielenia pokoi, oblepienia ich tapetami, naprawy okien i drzwi, dania zamków, podłóg, firanek, sprowadzenia nieco mebli, luster i świeczników, pokoje królewskie pokryto na posadzce czerwonem suknem.\nNiedługo potem w czasie powstania Kościuszkowskiego zajmują Prusacy zamek 16 lipca 1794 roku, oddają go na początku roku 1796 wojskom austryackim. Jak tam gospodarowano, domyślać się można z tego, że książę Fryderyk August, książę warszawski bawiąc w roku 1810 w Krakowie zamieszkał w pałacu pod Baranami, bo zamek już się nie nadawał na mieszkanie.\nZespół bramny, brama dolna przed wyburzeniem 1821\nZa Rzeczypospolitej odnowiono bramy wjezdną przy katedrze i w południowem skrzydle przy baszcie Lubrance, w opustoszałych salach pomieszczono ubogich Towarzystwa Dobroczynności i milicyą. Senat Rzpltej krakowskiej powziął myśl zupełnej restauracyi Wawelu. Mała kraina nie była w stanie zdobyć się sama na taki wydatek, zwrócono się więc do cesarza Mikołaja I, jako do króla polskiego, o zezwolenie na zbieranie składek także w Królestwie Polskiem i państwach jego, - na co tenże nietylko zezwolił, ale sam 10.000 złp. ofiarował. ("Gazeta Krakowska" z 31 marca 1830). Zaczęły wpływać składki, senat ustanowił zatem komitet restauracyjny, złożony z Artura hr. Potockiego , jako przewodniczącego, Macieja Rembowskiego, jego zastępcy, Floryana Straszewskiego, Józefa hr. Załuskiego, Józefa hr. Wodzickiego, Franciszka Paszkowskiego, b. generała wojsk polskich, Aleksego Wężyka, Ludwika Morsztyna, Henryka Dembińskiego, Wojciecha Kucielskiego, Mateusza Kirchmajera, Wincentego Wolfa, Józefa Sedlmajera , Feliksa Radwańskiego, prof. architektury, Franciszka Sapalskiego , prof. geometryi, Pawła Florkiewicza, prof. matematyki, - który to komitet odbył pierwsze posiedzenie 18 czerwca 1830 r.\nDnia 6 sierpnia 1830 r. ogłosił senat odezwę o zbieranie składek, powołując do tej czynności komitet panów i pań, do którego należeli: Józef hr. Wodzicki, Józef hr. Szembek, Michał Badeni, Kajetan FlorkiewiczJan Bochenek i Antoni Helcel- Eleonora hr. Wodzicka, Barbara Czacka, Teresa Grodzicka, Józefa Grabowska, Józefa hr. Wiei opolska, Tekla Wolfowa i Amalia Merbitzerowa.\n"Goniec" krakowski z 9 października 1830 doniósł: "Rozpoczęto już w Królestwie polskiem zbierać po województwach, obwodach i gminach składki dobrowolne na odnowienie starożytnego zamku królów naszych. Sumy stąd uzbierane przesyłane będą na ręce Banku Polskiego. Listy przeznaczone do zapisywania osób ofiarujących składkę, nadesłane z Krakowa, opatrzone są pieczęcią Rzpltej, podpisem prezesa komitetu Rembowskiego i sekretarza Franciszka Salezego Gawrońskiego. Na czele każdej listy umieszczona jest piękna rycina, wyobrażająca zamek krakowski w stanie dzisiejszym zostający".\nWybuch powstania listopadowego położył kres tej akcyi.\nProjektowana wówczas restauracya - może lepiej że nie doszła do skutku, bo zachowane dotąd projekty jej architekta Lauci'ego bez znajomości archeologii, proponowały zupełną przeróbkę w fantazyjnym stylu gotyckim, która byłaby prawdopodobnie zniszczyła resztę dochowanych autentycznych resztek i stworzyła rzecz zupełnie nowoczesną, zamiast konserwacyi stanu prawdziwego, pamiątkowego.\nW roku 1846 zajęła Austrya Rzeczpospolitą krakowską. Zamek zajęła na koszary. Wyburzono w następnych latach resztę domów w południowo-zachodniej części Wawelu, między tymi gotycki dom Psałterzystów przez Długosza fundowany, dwie czy trzy baszty i dawne mury zewnętrzne, zbudowano natomiast szpitale, pracownie artyleryjskie, zrobiono nowe bramy i dojazdy od strony kościołów św. Idziego i Bernardynów, nowe mury zębate i bastyony przy wszystkich czterech bramach. Obecne badania wykażą, co jeszcze starego utrzymało się za pałacem.\nWidok od północnego zachodu po wyburzeniu przedmurza i\nprzed budową murów kleszczowych od strony Wisły\nBrama Herbowa na zdjęciu z 1927 roku\nW czasie rewolucyi 1848 roku, bombardowali Austryacy dnia 26 kwietnia Kraków z zamku z wałów między murem zewnętrznym od strony ulicy Kanoniczej a pałacem. Przy walce ulicznej tego dnia padło nieco żołnierzy austryackich na których cześć postawili Austryacy na placyku pod Izbą poselską, t. j. od strony Bernardynów, gdzie niegdyś ścięto Samuela Zborowskiego, słupek ceglany, na którym była blacha żelazna czarno lakierowana z napisem malowanym olejno, z którego w ostatnich czasach można było wyczytać tylko słowa: "Jenen tapferen Brudern..." Słupek ten usunięto dyskretnie w ostatnim czasie.\nBolał wszystkich brak poszanowania Wawelu ze względu na pietyzm dla przeszłości i ze względu na wartość archeologiczną zabytku.\nAby oswobodzić Wawel od smutnego losu koszarowego, powziął prezydent miasta Mikołaj Zybylkiewicz w roku 1880, w czasie pobytu cesarza Franciszka Józefa w Krakowie, myśl uznania Wawelu za jedną z rezydencyi cesarza. Ponieważ jednak Wawel zahipotekowano jako własność państwa, nie cesarza, przeto skarb wojskowy zażądał za opróżnienie takiej kwoty, jakiejby wedle swego obliczenia potrzebował na wybudowanie odpowiednich koszar. Sprawa wydawała się beznadziejną, gdy dyrektor Kasy Oszczędności miasta Krakowa Franciszek Slęk wystąpił z wnioskiem, przyjętym przez Wydział zarządzający Kasą, aby z jej funduszów dać na ten cel 800.000 koron.\nSuma ta wystarczała na wykupno pałacu, o który narodowi chodziło. Wydział krajowy jednak wdał się w pertraktacye o kupno całego Wawelu ze szpitalami, wozowniami i t. d.; żądania wojska rosły coraz bardziej. Wreszcie Sejm uchwalił 8 lutego 1897 roku oficyalnie ku uczczeniu jubileuszu 50-letniego panowania Franciszka Józefa przyczynić się funduszami krajowymi do wykupna Wawelu. Ustawa państwowa z dnia 3 lipca 1901 zezwoliła Skarbowi wojskowemu na sprzedaż Wawelu z uwolnieniem od stempli i należytości.\nPo długich pertraktacyach zawarto 15 lipca 1903 kontrakt definitywny: Kraj zobowiązał się dać ryczałtową kwotę 3,300.000 K, bądź gotówkę, bądź w gruntach, na ten cel nabytych, mianowicie ciało hip. Lwh. 687 w Krakowie i 14 morgów w Olszy, wartości łącznej 252.000 K - postarać się o wykonanie oświetlonych i wybrukowanych dróg, kanałów, gazu i wodociągów do nowych koszar i szpitali. Wykonanie: 1) koszar batalionowych, 2) artyleryjskich, 3) sądu garnizonowego, 4) magazynu augmentacyjnego, 5) kasy wojskowej, 6) dworca budowlanego inżynieryi, 7) szpitala, 8) magazynu na dynamit - nastąpi w zarządzie wojskowym, a kraj wypłaci tylko umówione kwoty wedle postępu budowy, którą podzielono na dwa okresy, wedle których też ma nastąpić opróżnienie Wawelu. Magazyn dynamitowy wybudowano antycypando w lesie wolskim, część budowli, w którychby się pomieściły oddziały wojskowe, zajmujące część historyczną zamku, t. j. pałac z wieżą senatorską, odnośnemi murami, placami i bramami, zobowiązało się wojsko wykonać w dwa lata od ratyfikacyi kontraktu i w tym terminie powyższą część Wawelu opróżnić, a kraj przyrzekł wypłacić w ratach po ten czas 1,600.000 kor. Za adaptacye na tymczasowe pomieszczenie oddziału szpitalnego, w części pałacu ulokowanego, dopłacił kraj nadto 12.000 K.\nTerminu tego pierwszego już dotrzymano i dnia 6 sierpnia 1906 r. opróżniło wojsko część historyczną Wawelu. Przy odpowiednich staraniach byłoby zapewne oddało i wieżę Sandomierską i Złodziejską.\nResztę budowli ma sobie wykonać wojsko najdalej do 31 grudnia 1909 r. i w tym czasie oddać krajowi resztę Wawelu w posiadanie, a kraj ma wypłacić resztę umówionej kwoty.\nZastrzeżono w kontrakcie, że Wawel zaintabulowanym zostanie na własność kraju z uwidocznieniem, że takowy po wieczne czasy przeznaczonym jest na umieszczenie rezydencyi cesarza i króla oraz jego dynastyi.\nZ wyjątkiem jednego kanału przez Olszę, który ma sam kraj wykonać, resztę kanałów, dróg, trotuarów, oświetlenie i wodociąg zobowiązało się miasto Kraków umową z dnia 3 marca 1903 r. wykonać swym kosztem z subwencyą 126.000 K ze strony kraju. Poprzednio w r. 1899 zobowiązało się miasto wybudować przy odwachu na Rynku lokal na kasę wojskową za subwencyą 8000 ze strony skarbu wojskowego.\nTo są główne postanowienia obszernych kontraktów. - Największą ofiarę na ocalenie Wawelu przyniósł Kraków, ofiarując 800.000 K przez Kasę oszczędności i liczne uboczne kosztowne roboty wyżej podane. Na dopłatę reszty wypłacił Kraków nadto pokaźną sumę dodatków krajowych, jako miasto obok Lwowa najwyżej opodatkowane, a więc najwięcej płacące dodatków.\nCesarz odręcznem pismem przyjął darowiznę i w roku bieżącym zezwolił, aby w części Wawelu pomieszczono zbiory dawnych pamiątek, czyli Muzeum narodowe. Koszta restauracyi ma ponosić kraj i dwór po połowie - podobno ustalono kwoty po 100.000 K rocznie.\nWawel z lotu ptaka w 1930 roku


Jeżeli uznać, że neobarok to też barok, to można z powodzeniem skonstatować, że barok trwa do dziś. Ostatnim przecież wielkim pisarzem neobarokowym był Henryk Sienkiewicz, do którego powracam z uporem i lubością. Niestety nie tylko ja, bo wciąż roi się od jego karłowatych naśladowców, którzy przesadnie zaufali tzw. „składni przestawnej”; mamy więc barok jak ta lala. Przypomina to trochę sytuację angielsko-gotycką, gdyż w Anglii (wyjąwszy kilkanaście gigantycznych budynków barokowych, bo o renesansach i Hampton Courtach nie ma co wspominać) gotyk płynnie przechodzi w neogotyk.\nOczywiście barok Sienkiewicza nie jest do końca barokowy, gdyż autor mocą niebywałego dotąd w Polsce talentu przekształca język pamiętników staropolskich, nielotny, przepasiony cetnarami makaronu w idiom szybujący w literackie niebo. Talent językowy ogromny, lecz fabularny zdumiewająco niewielki, gdyż pan Henryk z upodobaniem świadczącym o skromnej w tych sprawach wynalazczości powtarzał własne motywy. Przykładowo, Skrzetuski, z glejtem największego wroga Polski, hetmana zaporoskiego, poszukuje swej ukochanej na jego terytorium. Podobnie Zbyszko z Bogdańca szuka swej ukochanej, z tym że największym wrogiem Polski, od którego ma glejt, jest wielki mistrz Krzyżaków. Mógłbym tak dalej, ale po co flekować jednego z mych najulubieńszych pisarzy. Może szczególnie jest to widoczne przy wizerunkach bohaterów – tak „Ogniem i mieczem”, jak „Potopu”. Popatrzmy jak prezentuje się Bohun na wieczerzy u Kurcewiczów:\n„Był to typ piękności ukrainnej, bujnej, barwnej i zawadiackiej. Nad podziw świetny ubiór wyróżniał także stepowego mołojca od przybranych w kożuchy kniaziów. Bohun miał na sobie żupan z cienkiej lamy srebrnej i czerwony kontusz, którą to barwę nosili wszyscy Kozacy perejasławscy. Biodra otaczał mu pas krepowy, od którego bogata szabla zwieszała się na jedwabnych rapciach; ale i szabla, i ubiór gasły przy bogactwie tureckiego kindżału, zatkniętego za pas, którego głownia tak była nasadzona kamieniami, że aż skry sypały się od niej”.\nA teraz nich ukaże się nam Kmicic, takim, jakim objawił się on Oleńce na balu w Kiejdanach:\n„Łuna od niego biła, tak wydał się urodziwy. Żupan miał z lamy srebrnej, dzierzgany w rzuty gwieździste, od których szedł blask na całą postać, a zapięty wielkim szafirem pod szyją. Na to kontusz z błękitnego aksamitu, pas biały, ceny niezmiernej, tak subtelny, że przez pierścień można go było przewlec. Srebrzysta szabla usiana szafirami zwieszała się u pasa na jedwabnych rapciach, za pas zaś zatknął i buzdygan rotmistrzowski.”\nNiech mnie jasne pioruny zatrzasną (jako mówił pan Zagłoba), jeśli nie jest to w sumie jedno i to samo. Oczywiście, są pewne różnice w szczegółach, tu kindżał, tam buzdygan, ale tylko w szczegółach. Zresztą, poza kolorem włosów, tacy sami są też nosiciele tych pięknych kostiumów: ma się rozumieć, że chodzi mi o Kmicica jeszcze niepoprawionego, bo ten poprawiony zmienia się mniej więcej w Skrzetuskiego, czyli – jak pisał nieśmiertelny Bolesław Prus – „świętego w uniformie oficera kawalerii”.\nWielka więc szkoda, że Daniel Olbrychski zagrał był Azję (też jego ojca, Tuhaj-beja w „Ogniem i mieczem”) a nie Bohuna. Problem tylko, że filmowa „Trylogia” była mocno rozciągnięta w czasie, a Bohun i Kmicic to plus-minus rówieśnicy. Została też nakręcona w systemie odtylcowym, czyli co ostatnie na przodku. No ale nie ma się czego czepiać, bo habent sua fata libelli. Oto przysłowie dobrze zastosowane!\nTo pewne, że Sienkiewiczowi wiele jeszcze można zarzucić, a jednak, mimo wszystko i wszystkiego, czytajmy go jak najwięcej, przede wszystkim dla wzbogacenia i wyostrzenia języka. Niestety zdaje mi się, że tzw. „młodemu pokoleniu” Sienkiewicz tak wisi, jak Bohunowi szabla na rapciach. Chyba im pan Henryk nie ma nic do powiedzenia.\nNadzieja wszakże jest, bo już wcześniej bywali tacy, którym nie miał nic do powiedzenia. Otóż dawno, dawno temu wrócił był do kraju, po niesłychanych sukcesach w Niemczech, niejaki Stanisław Przybyszewski, „der geniale Pole”, niezły poeta niemiecki, okropny pisarz polski, wielki przy tym moczymorda. Hyr poszedł taki po narodzie, że również Sienkiewicz wyraził chęć widzenia „Stacha”. No i jakoś się spotkali, po czym zapadło głuche milczenie – na jakąś godzinę lekcyjną. Bo niby o czym mieli gadać? Chyba o Neronie i Szopenie. Wreszcie Przybyszewski przerwał cisze: klepnął Sienkiewicza po kolanie i zaproponował – „no to co, panie Henryku, może napijemy się wódki?”\nNikomu pić wódki nie radzę, przynajmniej tak, jak Przybyszewski. No, może jeden kieliszek pod śledzia na wigilię. Na razie wszystkim życzę dożycia najbliższej.


PPS - Strona 2 z 5 - Dziennik Trybuna\nKonstytucja art. 20 My, socjaliści\n28.06.2019 27.06.2019 Andrzej Ziemski\nW dobie wyborów trzeba to przypominać, bowiem panuje „wolna amerykanka” w radosnej twórczości obietnic i populistycznych zapędów kandydatów, jak i ugrupowań. Upowszechniło się twierdzenie, że najważniejsze, to ładnie obiecać. Później, po wgranych wyborach się zobaczy. Zakłada się, że udana kampania zaciera pamięć, a głównym zadaniem elektoratu jest pójście do wyborów, reszta demokratycznych procedur i obowiązków nie ma znaczenia.\nOd roku 1997 mamy do czynienia z ewidentną sprzecznością pomiędzy realizowanym w praktyce systemem społeczno-gospodarczym a zapisem Konstytucji. Nikogo to nie zastanawia, nikogo nie boli, media nabrały odpowiedniego dystansu do tej sprawy, choć w przypadku wielu innych spraw dotyczących Konstytucji i łamania prawa jest głośno. Również kolejne rządzące ekipy nie podejmują tematu…\nFiled under: Konstytucja, PPS, socjalizm, społeczna gospodarka rynkowa\n18.05.2019 16.05.2019 Jerzy J. Wiatr\nW majowych wyborach lewicowi wyborcy będą mieli do wyboru głosowanie na lewicowych kandydatów z Koalicji Europejskiej (SLD, Zieloni, Inicjatywa Polska, Inicjatywa Feministyczna), z komitetu „Lewica Razem” i z listy „Wiosny ”. Te trzy ugrupowania mogą liczyć na ponad połowę głosów, a udział lewicowych wyborców w tej puli to, sądząc z sondaży dotyczących poparcia dla poszczególnych partii, to nie mniej niż 15 proc. Jest to więc liczący się potencjał. Problem w tym, że rozproszony, więc znacznie mniej efektywny.\nPodziały na lewicy nie są niczym nowym. U zarania polskiego ruchu robotniczego główna linia podziału przebiegała między PPS i SDKPiL, a jej istotą był stosunek do niepodległości Polski i do rosyjskiego ruchu robotniczego. Sama PPS przeżyła zresztą poważny rozłam, którego konsekwencją było zbudowanie nowej – komunistycznej – partii w drodze fuzji SDKPiL oraz PPS-Lewicy.\nW czasie drugiej wojny światowej PPS podzieliła się ponownie. Jedna jej część zaakceptowała (nie bez bólu i wewnętrznych zmagań) realia pojałtańskiej sytuacji, druga pozostała wobec nich konsekwentnie wroga. W 1945 roku Polska miała dwa rządy – oba kierowane przez socjalistów: Edwarda Osóbkę-Morawskiego w Warszawie i Tomasza Arciszewskiego w Londynie.\nWymuszone połączenie krajowej PPS i PZPR tylko pozornie przyniosło zjednoczenie ruchu robotniczego. W istocie PZPR była przez cała swą historię szarpana wewnętrznymi podziałami, które najmocniej dały o sobie znać w krytycznych latach 1948, 1956 i 1968, a następnie już zupełnie otwarcie w postaci wewnątrzpartyjnego sporu o drogi wyjścia z kryzysu lat osiemdziesiątych. Natomiast w warunkach niedemokratycznego systemu politycznego podziały te nie mogły prowadzić do powstawania odrębnych partii, lecz wyrażały się w tworzeniu mniej lub bardziej wykrystalizowanych ugrupowań wewnątrzpartyjnych.\nGdy w warunkach zmiany ustroju PZPR kończyła swój żywot, wyłoniły się z niej trzy ugrupowania: Socjaldemokracja Rzeczypospolitej Polskiej, Polska Unia Socjaldemokratyczna i Ruch Ludzi Pracy. Tylko SdRP utrzymała się na scenie politycznej, po niespełna dziesięciu latach dając początek nowej partii – SLD. Równoległe jednak nastąpił proces zróżnicowania dawnej opozycji demokratycznej, część działaczy stworzyła Solidarność Pracy i odrodziła Polską Partię Socjalistyczną. Z czasem pojawiać się zaczęły nowe ugrupowania lewicowe, w tym Unia Pracy będąca początkowo efektem połączenia Solidarności Pracy z pozostałościami Polskiej Unii Socjaldemokratycznej.\nW kolejnych wyborach parlamentarnych coraz silniejszą pozycję zdobywała szeroka koalicja lewicowa zbudowana wokół SdRP – Sojusz Lewicy Demokratycznej. W 1993 roku – w drugich w pełni demokratycznych wyborach sejmowych – zdobyła nieco ponad 20 proc. głosów, co dało jej 171 mandatów i stworzyło możliwość stworzenia wraz z PSL koalicji rządowej. Cztery lata później poparcie dla SLD wyniosło już ponad 27 procent, co jednak nie wystarczyło, by zachować władzę. Największy w historii Polskim sukces wyborczy lewicy to wybory parlamentarne 2001 roku, w których koalicja SLD i Unii Pracy zdobyła ponad 40 proc. głosów i 216 mandatów sejmowych (a także bezwzględną większość w Senacie). Z nostalgia wspominamy te czasy świetności lewicy. Były to także lata dwukrotnej prezydentury Aleksandra Kwaśniewskiego – bardziej niż jakikolwiek inny polityk lewicy zasłużonego dla budowania wspólnego frontu lewicy polskiej.\nJesteśmy dziś w innej sytuacji. Lewica jest poobijana i podzielona, a poparcie dla niej stanowi cień tego, czym dysponowała dwadzieścia lat temu. Płaci nie tylko za popełnione poważne błędy, ale także za skutki transformacji, które nie tylko w naszym kraju osłabiły pozycję lewicy.\nOsłabieniu towarzyszyły podziały. Z analizy polskiej polityki ostatnich dwóch dziesięcioleci wyciągam wniosek, że między osłabieniem lewicy i jej dzieleniem się występuje dwustronna relacja: podziały osłabiają lewicę, a zarazem jej słabnięcie wzmaga skłonności rozłamowe. Nie tylko zresztą u nas. Póki bowiem partia jest silna i odnosi sukcesy, wewnętrzne podziały schodzą na drugi plan w obliczu satysfakcji ze wspólnie osiąganego zwycięstwa. Gdy sukces przemienia się w przegraną, rodzą się pokusy dzielenia się tak na gruncie szukania odpowiedzialnych za porażkę, jak na tle poszukiwania dalszej drogi.\nW naszych warunkach dochodził jeszcze jeden, bardzo istotny, czynnik. Kilkanaście lat po rozpoczęciu procesu zmiany ustroju oczywiste stało się, że nie wszyscy obywatele naszego kraju skorzystali na tych zmianach w jednakowym stopniu. Podział na beneficjentów i na ofiary transformacji przebiega także w łonie elektoratu lewicy – podobnie jak w całym społeczeństwie.. W pierwszych latach lewica postrzegana była jako siła zdolna złagodzić negatywne skutki zmiany systemu. Częściowo tak zresztą było, ale skala tych zmian była znacznie mniejsza od społecznych oczekiwań. To głównie dlatego znaczna część dawnego elektoratu lewicy przeszła pod inne sztandary lub odsunęła się od polityki.\nDoszły do tego skutki szybkiej modernizacji kulturowej. Liberalizacja i sekularyzacja życia pociąga za sobą nowe podziały, które nie pokrywają się z tradycyjnymi podziałami ekonomicznymi. Część ludzi z przyczyn ekonomicznych skłonnych do poparcia lewicy wybiera opcje konserwatywne z powodów światopoglądowych.\nDochodzą wreszcie podziały historyczne, wynikające z bardzo różniącego postrzegania wyborów politycznych, które były udziałem starszego już pokolenia, ale które odbijają się także w świadomości historycznej młodego pokolenia.\nWszystko to prowadzi do wniosku, że podziały nie są konsekwencją złej woli czy jedynie osobistych ambicji polityków, lecz mają głębokie społeczne korzenie. Apelowanie o organiczną jedność lewicy są skazane na niepowodzenie – przynajmniej w dającej się przewidzieć przyszłości. Czym innym jest współdziałanie wszystkich ugrupowań lewicowych dla realizacji podstawowych celów i wartości. Warunki do takiego współdziałania powstaną po wyborach parlamentarnych, gdy – jak mam nadzieję – PiS zostanie odsunięty od władzy. Taki wynik wyborów nie może oznaczać powrotu do polityki sprzed 2015 roku. Musimy znaleźć inne, lepsze rozwiązania i w poszukiwaniu tych rozwiązań lewica może i powinna odegrać istotną rolę. Będzie to trudne, gdyż na lewicy nagromadziło się wiele urazów i wzajemnych pretensji, ale będzie konieczne, jeśli rzeczywiście chcemy, by Polska zmieniała się zgodnie z naszymi oczekiwaniami i wartościami. Będzie to test na jakość przywództwa na lewicy\nW tych warunkach pytanie, moim zdaniem kluczowe, brzmi: jak uprawiać lewicową politykę tak, by nie prowadziło to do wzajemnej wrogości i nie wykluczać w konsekwencji możliwości współdziałania.\nWymaga to przestrzegania kilku zasad.\nPo pierwsze: założenia dobrej woli. Nie musimy z partnerem się zgadzać, ale powinniśmy zakładać, że tak jak my, kieruje się racjami ideowymi, a nie niskimi pobudkami, na przykład rachubą na osobiste korzyści. Posługiwanie się insynuowaniem złej woli czy oportunistycznych motywacji, co niestety stało się dość częstym procederem, źle służy lewicy.\nPo drugie: uznanie, że nie musimy mieć w każdej sprawie absolutnej racji. Powinniśmy być wierni własnym przekonaniom, ale rozumieć, że inni mogą mieć ważne racje, by myśleć inaczej.\nPo trzecie: wystrzeganie się sekciarstwa, które w tej formacji wyraża się w jałowym sporze o to, kto jest „prawdziwą lewicą”.\nPo czwarte: wystrzegać się hegemonizmu, który zagraża zwłaszcza silniejszym ugrupowaniom, skłonnym do zwasalizowania słabszych partnerów.\nPo piąte: pamiętanie zawsze, że ponad tym, co dzieli ludzi lewicy, są sprawy podstawowe, które ich powinny łączyć i gotowość podporządkowania różnic w sprawach szczegółowych wspólnym wartościom i interesom.\nPo szóste wreszcie: rozumienie, że ponad interesem partyjnym jest znacznie ważniejszy interes demokratycznego państwa, trwałość jego ładu wewnętrznego i umacnianie jego pozycji w świecie.\nCo to może znaczyć w dającej się przewidzieć przyszłości? Wiele wskazuje na to, że Polska idzie w kierunku odrzucenia autorytarnej i nacjonalistycznej polityki Prawa i Sprawiedliwości. Gdy to nastąpi, nieaktualny stanie się jeden element dzisiejszego sporu w ramach lewicy: sporu o stosunek do obecnego obozu władzy i do jednoczącej się przeciw niemu opozycji. Będziemy musieli na nowo urządzać nasz polski dom i w tych warunkach na nowo wystąpią kwestie sporne, które będą dzieliły polityków. Podzielona dziś lewica powinna pamiętać, że niedaleki może okazać się czas, gdy trzeba będzie na bok odłożyć stare spory, by wspólnie – co nie znaczy w szeregach jednej formacji – walczyć o podstawowe, wspólne wartości lewicy. Na razie zaś trzeba wystrzegać się wszystkiego, co w przyszłości będzie takie współdziałanie utrudniało.\nFiled under: lewica, PiS, PPS, SdRP, SLD\n15.05.2019 12.05.2019 Przemysław Prekiel\nFiled under: kapitalizm, PPS, rewolucja, socjalizm, Wojciech Konieczny


Nie potrafimy jeździć po autostradach. Tak wynika z raportu - WP Moto\nwypadkiflotaraportnajwyższa izba kontrolipolskie drogipolscy kierowcykorytarz ratunkowyniebezpieczne autostrady\nPolska najniżej w rankingu. Nasze drogi są najniebezpieczniejsze w całej Unii Europejskiej. (East News)\nAutostrady i drogi ekspresowe kojarzą się dużym bezpieczeństwem. Wybieramy je zwykle w drodze nad morze lub góry, pomimo wysokich opłat i nierzadkich utrudnień w ruchu. Jednak policyjne statystyki temu przeczą. Jak wynika z raportu Najwyższej Izby Kontroli, liczba wypadków i ich ofiar na autostradach i drogach ekspresowych, w przeliczeniu na 1 000 km długości, jest znacznie (w 2016 r. nawet pięciokrotnie) większa niż ogólnie na drogach publicznych. To zaskakująca różnica. Co jest tego przyczyną?\nPrzede wszystkich na drogach szybkiego ruchu mamy do czynienia z bardzo intensywny ruchem. Wypadki na autostradzie mają zwykle charakter karamboli i dużych katastrof, w którym udział bierze wiele osób. Ponadto problemem jest kwestia dotarcia do miejsca zdarzenia, a w naszym kraju wciąż nie ma nawyku tworzenia korytarza ratunkowego w razie zatoru, by przepuścić straż pożarną czy pogotowie ratunkowe.\nAutorzy raportu zauważają, że procedury dotyczące zasad i organizacji prowadzenia działań ratowniczych na autostradach i drogach ekspresowych były zasadniczo spójne i pozwalały na sprawne prowadzenie akcji. Jednak mają wątpliwości do braku opracowanych i wdrożonych planów ratowniczych na połowie sieci autostrad zarządzanej przez GDDKiA. Ponadto informują, że w naszym kraju nie stworzono ogólnokrajowego, jednolitego systemu wymiany informacji i koordynacji działań służb biorących udział w akcjach ratowniczych na autostradach. Rozwiązania funkcjonujące na poziomie lokalnym dotychczas spełniają swoją rolę, jednak mogą się one okazać niewystarczające w przypadku zdarzeń, do których konieczne jest lub będzie zaangażowanie znacznych sił i środków. W ocenie NIK, bez wdrożenia nowoczesnych systemów zarządzania i łączności oraz stałego doskonalenia istniejących procedur, możliwości poprawy koordynacji działania i współpracy służb będą ograniczone.\nKontrolujących również niepokoi niska aktywność policji na autostradach i drogach ekspresowych oraz ich słabego wyszkolenia w zakresie udzielana pierwszej pomocy poszkodowanym. Tylko 25 proc. policjantów drogówki przeszło szkolenie z pierwszem pomocy, a 40 proc. nie szkolono z... ruchu drogowego. Brak rzetelnych danych statystycznych odnośnie zdarzeń na autostradach i drogach ekspresowych to kolejny grzech poszczególnych służb. NIK podaje zaskakującą informacje. Włączony do eksploatacji odcinek autostrady A1 Tuszyn-Piotrków Trybunalski nie posiadał infrastruktury wspierającej działania ratownicze.\nJednym z najważniejszych ustaleń jest to, że polskim kierowcom brakuje podstawowej wiedzy, jak poruszać się po autostradach i drogach ekspresowych. Dla wielu jazda po drogach szybkiego ruchu to kompletnie nowe doświadczenie. Niewielu z nich wie, jak z nich korzystać i jak zachować się w razie wypadku.


szycie u Koty: po weekendzie\nChyba się za bardzo rozleniwiłam przez weekend. Ale było tak pięknie. Woda w jeziorze spokojna, kolory drzew jak z pokazowej fotografii o złotej polskiej jesieni.... tylko nikt nie zabrał aparatu. Wiewióry jak szalone ganiały się po drzewach... Cudnie po prostu, cudnie!\nDzisiaj natomiast wiatraczki nie chcą ze mną współpracować, zrobiłam kolejne przemeblowanie i wciąż nie mam pożądanego efektu, i nawet w ogłoszeniach nic nie ma godnego uwagi.\nA propos ogłoszeń, to najbardziej podobają mi się wymagania : odporność na stres, a zaraz pod nimi "oferujemy: pracę w miłej i przyjaznej atmosferze".... . Jak jest miło i stabilnie, to jaki stres???? Albo od kandydatów wymagamy odpowiedniej prezencji, a na rozmowę przychodzi koleś - dyrektor w powyciąganym sweterku....hmmm, czyli jakiej prezencji???? Albo : mile widziani studenci ostatnich lat i 5 lat doświadczenia w branży, na stanowisku kierowniczym!\nItd, itp.... ogłoszenia bywają zaskakującą lekturą :-) Polecam.\nAutor: Szycie u Koty o 12:21\nkierowca na obcasach 16 października 2013 16:00\na moim "sztandarowym" ogłoszeniem jest : sprzedam wózek - dla dziecka z parasolką :-)


Dotacje na renowacje zabytków także dla tych w naszym powiecie! - Dzień Dobry Brodnica - Twój portal z najświeższymi informacjami\nStrona główna » Dotacje na renowacje zabytków także dla tych w naszym powiecie!\nDotacje na renowacje zabytków także dla tych w naszym powiecie!\n14 lipca 2021\tWyłącz\tprzez naczelny\nRekordowe 10,4 mln złotych – tyle wynosi tegoroczne wsparcie przekazane przez samorząd województwa na remonty konserwatorskie, prace restauratorskie i roboty budowlane przy zabytkowych obiektach Kujaw i Pomorza. Dotacje trafią na realizację 172 przedsięwzięć w całym regionie. Dziś (13 lipca) w Muzeum Etnograficznym w Toruniu umowy o dofinansowanie projektów wręczyli marszałek Piotr Całbecki, wicemarszałek Zbigniew Ostrowski i radny sejmiku województwa kujawsko-pomorskiego Jacek Gajewski.\n“Efekty naszego wieloletniego unikalnego w skali kraju programu ochrony zabytków widać w całym regionie. Należy podkreślić zaangażowanie właścicieli i zarządców zabytkowych obiektów, którzy na co dzień troszczą się o nie, chronią przed zniszczeniem, zabiegają o dotacje. Odrestaurowane zabytki to nasz wspólny sukces – mówi marszałek Piotr Całbecki”.\nNajwyższe przekazane w tym roku wsparcie wynosi blisko 400 tysięcy złotych. Wśród wybranych do dofinansowania zadań są prace konserwatorskie i restauratorskie w kościołach, w tym w świątyniach w niewielkich miejscowościach, kompleksach pałacowo-dworskich, kamienicach i budynkach oraz zabytkowych gmachach instytucji wpisanych do rejestru zabytków. Dotacje, na które składają się środki unijne w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 oraz budżetu województwa, umożliwią m.in.:\nremont dachu nad prezbiterium kościoła pw. św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Brodnicy,\nkolejny etap prac przy pokryciu dachowym i więźbie dachowej kościoła pw. św. Ap. Piotra i Pawła w Bydgoszczy (1872 r.),\nremont elewacji kościoła pw. Przemienienia Pańskiego w Aleksandrowie Kujawskim,\nprace konserwatorskie przy elewacji kościoła pw. św. Mikołaja w Kruszynach (powiat brodnicki),\nwymianę i odtworzenie okien wraz z witrażami oraz drzwi zewnętrznych w kościele pw. św. Bartłomieja w Sławsku Wielkim (w powiecie inowrocławskim),\nkonserwację i restaurację ołtarza głównego z kościoła farnego pw. Wniebowzięcia NMP w Chełmnie.\nLista przyznanych dotacji w podziale na powiaty\nUbiegłoroczne wsparcie pozwoliło m.in. na kontynuację remontu pomieszczeń zabytkowego budynku dworca kolejowego w Aleksandrowie Kujawskim, remont dachów Domu pod Kapturem w Golubiu-Dobrzyniu i odrestaurowanie drewnianych stalli w kościele parafialnym św. Hieronima w Raciążku (powiat aleksandrowski).\nSamorząd województwa realizuje program ochrony zabytków od trzynastu lat. W tym czasie na zadania związane z restauracją i remontami konserwatorskimi w zabytkowych obiektach przekazał blisko 123 mln zł. Wsparcie pochodzi ze środków Unii Europejskiej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 oraz z budżetu województwa. Naszą aktywność w dziedzinie ochrony zabytków zauważyła Unia Europejska, która przyznała naszemu województwu prestiżowe wyróżnienie Europa Nostra.\nW tym roku po raz dziesiąty przyznamy medale Hereditas Saeculorum w marszałkowskim konkursie „Dziedzictwo wieków” za szczególne osiągnięcia w dziedzinie konserwacji i restauracji zabytków. W ubiegłym roku wyróżnienia wręczono w Pałacu Lubostroń. Wśród nagrodzonych znalazły się Parafia Rzymskokatolicka w Potulicach (powiat nakielski), Parafia Ewangelicko-Augsburska w Toruniu i Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Oddział w Grudziądzu. Medal za skuteczne i efektywne zarządzanie placówką, czego efektem były dynamiczny rozwój instytucji i przyrost liczby odwiedzających, a także uznanie krajowych środowisk muzealników odebrał dr Marek Rubnikowicz, ówczesny dyrektor Muzeum Okręgowego w Toruniu, a obecnie dyrektor Kujawsko-Pomorskiego Centrum Dziedzictwa.\nźródło: KPUM, fot. Szymon Zdziebło/tarantoga.pl dla UMWKP\nPolicjanci w czasie wolnym od służby zatrzymali kierowcę, który miał 3 promile alkoholu w organizmie\nFala upałów nad Polską – ostrzeżenie 2 stopnia


DEKARZ – czy to dobry zawód w obecnych czasach? » Nasz Dekarz\nDEKARZ – czy to dobry zawód w obecnych czasach?\nbmi awak, bmi brass, bmi icopal, dekarz, wywiad\nDekarz to osoba, która w dużym uproszczeniu, zajmuje się kryciem dachów. Czy to zawód warty uwagi? Kto może zostać dekarzem? Na jakie zarobki można liczyć? Na te pytania oraz wiele innych odpowie Maciej Drabik, młody, zdolny, ambitny dekarz, w zawodzie od 7 lat.\nNa zdjęciu realizacja dachu wykonana przez Macieja Drabika\n1. Dekarz nie jest typowym kierunkiem kształcenia zawodowego wśród młodych ludzi w XXI wieku. Skąd taki pomysł na życie?\nZaczynałem w bardzo młodym wieku, jako nastolatek. Moje pierwsze doświadczenia z dekarstwem zdobywałem pracując w firmie wujka. Coraz bardziej podobała mi się i cieszyła mnie praca na wysokościach i na świeżym powietrzu. Nie wyobrażałem i nadal nie wyobrażam sobie pracy w biurze a jednocześnie stale czułem potrzebę rozwoju w obszarze, który mnie interesował, w tym co naprawdę lubię robić, w czym się spełniam. Pracowałem, uczyłem się, brałem udział w różnego rodzaju szkoleniach i ostatecznie podjąłem decyzję o otworzeniu własnej działalności, której od początku celem było wykonywanie profesjonalnych i dobrych jakościowo usług dekarskich. To był mój priorytet.\n2. Jak wyglądała droga do zdobycia zawodu? Czy to prosta wielopasmówka czy raczej wąska i kręta ścieżka z wybojami?\nBywały chwile zwątpienia, szczególnie na początku. Mając 24 lata nie jest łatwo zdobyć klienta. Jednak moim priorytetem był i jest rozwój, dlatego też nigdy się nie poddawałem i zawsze dążyłem do postawionych sobie celów. Oprócz zdobywania wiedzy w szkole budowlanej, uzupełniałem swoje doświadczenie w rodzinnej firmie. 50 godzin tygodniowo poświęcałem pracy, dzięki czemu mogłem zdobyć praktyczne informacje o zawodzie.\n3.Uprawnienia zdobyte – co dalej?\nNieustanne zdobywanie wiedzy, poznawanie nowych rozwiązań i technologii. Chcę być najlepszym w tym co robię. Dodatkową motywacją jest dla mnie zdobywanie wyróżnień, między innymi tytułu Certyfikowanego Dekarza BMI Braas.\n4.Program w środowisku dekarskim jest znany, ale może nie wszystkim. Opowie Pan o nim parę słów?\nŻeby uzyskać wyróżnienie i tytuł Certyfikowanego Dekarza Braas należy ukończyć dwa szkolenia i poddać jedną z wykonanych inwestycji weryfikacji pod kątem poprawności wykonania trudnych detali dachu – takich jak np. obróbka komina. Udział w programie to dla mnie przede wszystkim przestrzeń do zdobycia nowych umiejętności, ale też szansa na promowanie moich usług. Program jest korzystny dla mnie jak i dla klienta – ja pracuję na sprawdzonych i pewnych produktach wysokiej jakości a klient wybierając mnie i materiały firmy BMI Braas uzyskuje długoletnią gwarancję. Dzięki programowi mam możliwość zdobywania kolejnych nagród i wyróżnień a w razie jakichkolwiek wątpliwości zawszę mogę zwrócić się do doradców technicznych firmy, którzy służą wykwalifikowaną pomocą.\n5.Ile dachów rocznie jest Pan wstanie pokryć?\nŚrednio jest to około 10-15 dachów rocznie, jednak nigdy nie przeliczam tego na ilość. Do każdego dachu podchodzę indywidualnie i staram się dopasować do potrzeb klienta. Najwyższy poziom realizowanych usług jest dla mnie najważniejszy. Istotne są również detale, dzięki którym klient może mieć pewność, że jego dach przetrwa dekady.\n6.Średnio pokrycie jednego dachu trwa…?\nW zależności od skomplikowania dachu jest to czas między 3 a 6 tygodni.\n7.Czy w zimie dekarz odpoczywa? Jak wygląda praca w deszczowe i burzowe dni?\nZazwyczaj tak, pojawia się czas przerwy po ciężkim sezonie. Jednak gdy temperatura jest sprzyjająca, wtedy kontynuujemy swoją pracę. W deszczowe dni działamy w warsztacie, zajmujemy się wtedy gięciem obróbek blacharskich.\n8.Mówi się, że brakuje dekarzy na rynku. Czy to znaczy, że klienci pojawiają się sami czy mimo wszystko trzeba szukać zleceń?\nJak już wspominałem początki nie były łatwe. Musiałem szukać klientów, którzy obawiali się mojego młodego wieku. Finalnie, po pierwszych zleceniach, zaczęły pojawiać się kolejne, zacząłem być polecany. Moje usługi zaczęły same bronić się swoją jakością, dlatego na dzień dzisiejszy nie mam problemu ze zleceniami, a nawet wręcz przeciwnie – często klienci czekają na dostępne terminy.\n9.Przejdźmy do tego, co dla wielu jest kluczowe – ile można zarobić kryjąc dachy?\nWszystko zależy od poziomu trudności usługi. Za wykonanie pokrycia dachu w dachówce z obróbkami, montażem okien dachowych, wykonaniem odpowiedniej wentylacji przegrody dachowej można zarobić od kilkunastu do kilkudziesięciu tysięcy złotych. Kwestie finansowe są ważne, jednak zadowolenie klienta i słowa uznania oraz polecanie dla mnie jest najlepszą zapłatą. Staram się rozliczać z inwestorem uczciwie, biorąc pod uwagę moje doświadczenie i poziom zaangażowania.\n10.Za co lubi Pan tę pracę?\nNajwiększym plusem jest zostawianie po sobie śladu – wykonywanie trwałego pokrycia, które będzie służyło przez długie lata. Jest wiele korzyści z bycia dekarzem, na przykład codzienna satysfakcja z rozwijania swojej pasji i świadomość tego, że robię to, co naprawdę kocham.\n11.Najtrudniejsza sytuacja, największe wyzwanie to…\nJednym z większych wyzwań było dla mnie podjęcie się wykonania dachu mającego gzymsy i ukrytą rynnę. Na projekcie nie było zaznaczonych detali gzymsu. Musiałem wytłumaczyć klientowi w jaki sposób będę chciał to rozwiązać, żeby było szczelne a jednocześnie estetycznie wyglądało. To było wyzwanie – przekonać klienta do mojej propozycji. Ponieważ kontakt do mnie otrzymał od zaprzyjaźnionego z nim projektanta, u którego wykonywałem konstrukcje oraz pokrycie dachu, postanowił mi zaufać. Usługa została wykonana zgodnie z moim projektem a klient finalnie był bardzo zadowolony z efektu końcowego.\n12.Pasja, wysoka jakość wykonywanych usług, zaangażowanie. To wyczuwam słuchając Pana. Czy wszyscy dekarze są takimi pasjonatami jak Pan? Jak ocenia Pan środowisko dekarskie?\nObserwuję z uwagą środowisko dekarskie i uważam, że tak jak pewnie w większości zawodów, na rynku są osoby, które wykonują swoją pracę bez przekonania, jak również tacy, którzy wykonują ją z ogromnym zaangażowaniem i podchodzą do niej bardzo poważnie. Aspiruję do tej drugiej grupy. Zdaję sobie sprawę z tego, że odpowiadam za bezpieczeństwo moich klientów, ich komfort i spokój na wiele lat, dlatego jestem szczery i zawsze proponuję swoim klientom takie rozwiązania, których jestem pewny. Czasami mam wątpliwości czy wszyscy kierują się tymi samymi zasadami.\n13.Jestem młodym człowiekiem, który nie ma na siebie pomysłu, ale rozważa kierunek, który wybrał Pan. Niech mnie Pan przekona, że to dobry wybór.\nPraca w roli dekarza nie jest lekką i łatwą pracą, trzeba zdawać sobie sprawę z tego, jaką ponosi się odpowiedzialność. Gdy już to sobie uświadomisz, zaczynasz odczuwać dumę z samego siebie. Należy pamiętać, że najważniejszym jest odnalezienie swojego powołania w konkretnej dziedzinie, nie musisz być dekarzem, po prostu rób to co lubisz i co sprawia ci przyjemność.\n14.Ma Pan swoje ulubione produkty, do których namawia Pan swoich klientów?\nOczywiście że tak. Rekomenduję solidne, sprawdzone produkty np. te objęte Gwarancją Systemową. Polecam rozwiązania obejmujące wytrzymały, kompletny system dachowy. Jakość produktu jest dla mnie bardzo ważna, dlatego staram się przedstawić go klientowi w taki sposób, żeby nie musiał szukać żadnych tanich i nietrwałych zamienników. W przypadku pokrycia i doboru materiałów nie ma drogi na skróty.\n15.Dają się przekonać czy raczej obstają przy swoich wyborach?\nCzasem trzeba negocjować z klientem i dłużej przekonywać go do wyboru materiałów, na których ma być wykonane pokrycie. Zazwyczaj jednak udaje mi się przedstawić korzyści z produktów sprawdzonych przeze mnie. Klienci w 99% decydują się na moje propozycje, ponieważ stawiam im sprawę jasno – materiał, którego używam, jest podstawą gwarancji mojego wykonania.\n16.Proszę opowiedzieć o swoim najciekawszym projekcie.\nKażdy projekt jest dla mnie wyzwaniem, z każdego wynoszę nowe doświadczenie, dlatego niełatwo wybrać jeden konkretny. Gdybym jednak miał wskazać jeden z ważniejszych, to było to wykonanie dachu i udowodnienie inwestorowi, że jako osoba młoda mogę wykonać profesjonalną usługę. W tym miejscu chętnie przytoczę słowa pani inwestor: „Panie Macieju, nie byłam na początku pewna wybierając Pana, jednak osobom młodym trzeba zaufać i dać szansę się wykazać, ponieważ firma konkurencyjna zapewniła wykonanie dachu w 3 tygodnie. To Pan uświadomił mi, że wykonanie tak skomplikowanego dachu nie było realne w tak krótkim czasie”. Te słowa dały mi poczucie, że idę właściwą drogą.\n17.W ciągu ostatnich miesięcy świat stanął na głowie. Jak to wygląda w Pana branży? Czy w dobie pandemii dekarze pracują czy odczuwa się spowolnienie?\nPracy dekarza nie da się realizować zdalnie. Z racji wcześniej podjętych zobowiązań w miarę możliwości i z zachowaniem wszelkich środków ostrożności, staram się wykonywać swoją pracę zgodnie z założonym harmonogramem. Zdarzyły się sytuacje, w których czasowo pandemia utrudniła mi zaplanowane działania. Np. pojawiły się znaczne opóźnienia w dostarczaniu materiałów na czas oraz utrudniony kontakt z hurtowniami, z którymi współpracuję. Dodatkowo nie było możliwości spotkania się osobiście z klientami. Omawianie niektórych kwestii drogą mailową bądź telefoniczną nierzadko powodowało utrudnienia we wzajemnym zrozumieniu przy realizacji projektu. Myślę jednak, że w porównaniu do innych branż, nie odczuliśmy znaczącego wpływu pandemii na naszą pracę.\nI oby tak zostało. Dziękuję za rozmowę i życzę kolejnych dachowych sukcesów.\nGrupa BMI Polska to wiodący producent systemów dachowych dedykowanych na dachy skośne i płaskie. Dostarczamy innowacyjne systemy hydroizolacji oraz pokryć dachowych, by zapewnić ochronę i spokój ducha właścicielom domów, jak również architektom, wykonawcom, dekarzom. Eksperci BMI wspierają procesy projektowe oraz służą doradztwem technicznym w budownictwie mieszkaniowym, użyteczności publicznej i obiektach inżynierskich. Grupa BMI Polska należy do Standard Industries, największej na świecie firmy oferującej pokrycia dachowe i hydroizolacje. W Polsce łączymy jedne z największych i najbardziej zaufanych marek w branży: BMI Braas, BMI Icopal i BMI Awak.\nMI Icopal oferuje najwyższej jakości papy bitumiczne w technologii Szybki Profil® SBS, Szybki Syntan® SBS, membrany syntetyczne PVC, TPO, systemy dachów zielonych, hydroizolacji części podziemnych i wiele innych.


Ogłoszono przetarg na budowę autostrady A4 - Budownictwo\nW poniedziałek ogłoszono przetarg na budowę 47- kilometrowego odcinka autostrady A4 Jarosław - Korczowa, od węzła w miejscowości Wierzbna do granicy państwa.\nTo pierwsza na Podkarpaciu inwestycja drogowa, która będzie realizowana w systemie "Projektuj i Buduj".\n"Projektuj i Buduj" to system, który ma na celu skrócenie czasu realizacji inwestycji. Zakłada zastąpienie dwóch odrębnych przetargów: na projektowanie i realizację inwestycji - jednym. Wykonawca sam projektuje drogę, którą następnie buduje.\nJak poinformowała PAP rzeczniczka rzeszowskiego oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) Joanna Rarus, termin składania ofert mija 3 kwietnia.\n"Przebieg autostrady A4 na Podkarpaciu z Rzeszowa do Korczowej został zatwierdzony decyzją środowiskową Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska pod koniec grudnia ub. roku. Odcinek objęty przetargiem, czyli fragment Jarosław - Korczowa, został podzielony na dwie części: Wierzbna ľ Radymno o długości 25 km oraz Radymno ľ Korczowa o długości 22 km" - wyjaśniła Rarus.\nZwycięzca przetargu wykona dokumentację projektową, uzyska w imieniu inwestora wymagane decyzje administracyjne oraz wykona roboty budowlane.\nZdaniem Rarus, przetarg na fragment A4 od granicy województwa podkarpackiego do Rzeszowa zostanie ogłoszony jeszcze w tym półroczu.\nAutostrada A4 przebiegać będzie od dawnego przejścia granicznego z Niemcami w Jędrzychowicach k. Zgorzelca poprzez m.in. Wrocław, Opole, Kraków, Tarnów, Rzeszów do przejścia granicznego z Ukrainą w Korczowej. Łączna długość autostrady wyniesie ok. 670 km.\nkink4, 04.03.2009 23:09\nCo za analfabeta to pisal? Od kiedy A4 przebiega przez Opole?\nqwer, 02.03.2009 17:31\nzrobcie w koncu ta autostrade!!


Wynajęcie samochodu w Krakowie - Europejskie Stowarzyszenie Astronomiczne\naniam Styczeń 5, 2019 Motoryzacja 0\nPosiadanie własnego samochodu wiąże się z wieloma kosztami, na które nie każdego obywatela stać. Poza codziennym tankowaniem, konieczne są systematyczne przeglądy i naprawy, o których nie musimy pamiętać jeżeli wypożyczamy auto.\nJaki samochód możemy wynająć w Krakowie?\nLudzie mieszkający w centrum miasta wszędzie mają blisko i najczęściej korzystają z komunikacji miejskiej, bo jest tania i dojeżdża niemalże w każde miejsce. W takiej sytuacji nie potrzebują własnego samochodu, ale inaczej sytuacja wygląda w przypadku osób mieszkających poza miastem, albo na jego obrzeżach. Jeżeli potrzebujemy własny środek transportu na parę dni, lub parę godzin, to najlepsze będzie wynajecie samochodu Kraków jest miastem, w którym działa sporo wypożyczalni samochodów. Za okazaniem dowodu osobistego, ważnego prawa jazdy i wpłaceniu niezbędnej kaucji, która zabezpiecza właściciela pojazdu przed ewentualnymi stratami. Wynajęcie pojazdy najczęściej się odbywa w rozliczeniu na doby, ale gdzieniegdzie jest także szansa wynajęcia auta na godziny. Jedynym naszym kosztem w trakcie jego użytkowania jest tankowanie pojazdu. Wypożyczonym pojazdem możemy się poruszać w dowolny sposób i w dowolnym kierunku. Otrzymujemy zatankowany do pełna samochód i też taki musimy zwrócić w wyznaczonym terminie i miejscu. Ważne, aby samochód w momencie zwrotu nie nosił znaków uszkodzenia w postaci zarysowań, lub wgnieceń, gdyż spowoduje to dodatkowe koszty. W Krakowie możemy wypożyczyć samochód osobowy, lub dostawczy.\nSamochód możemy wynająć na wakacje, na wyjazd służbowy, a nawet żeby zrobić w innym mieście, czy nawet państwie. Jeżeli nie musimy kupować samochodu, bo nie będziemy go codziennie użytkować, to lepiej go wynająć raz na czas, bo to dużo niższy koszt niż utrzymanie własnego.\nPoprzedni: Previous post: Zamienne filtry do maszyn Caterpillar\nNastępny: Next post: Cudowny gorset dla kobiety


Gwiazda Matrixa 4 uwielbia Keanu Reevesa w roli Neo i chciałaby zagrać w Johnie Wicku | GRYOnline.pl\nWiadomość filmy i seriale 9 listopada 2020, 12:20\nJedna z gwiazd czwartej części Matrixa, Jessica Henwick, nie boi się używać wielkich słów czy też po prostu ekscytacji związanej z nadchodzącym filmem Lany Wachowski. Jakiś czas temu wyraziła swoje przeczucia, jakoby dzieło miało po raz kolejny wstrząsnąć całą kinematografią (między innymi od strony technicznej), a parę dni temu, w wywiadzie dla serwisu NME, opowiedziała co nieco o tym, co dla niej znaczy udział w sequelu do produkcji, na których się wychowywała. Przy okazji wspomniała o powrocie Keanu Reevesa do roli Neo:\nJest odjechanie, dorastałam, oglądając te filmy. Pierwszy raz, gdy Keanu wszedł w rolę i wypowiedział kwestie Neo, Yahya Abdul-Mateen II (jeden z aktorów w Matrixie 4) i ja popatrzyliśmy się na siebie w stylu: „O mój Boże, to się właśnie dzieje!”.\nJessica Henwick to jedna z najaktywniejszych członkiń obsady Matrixa 4, jeżeli chodzi o udzielanie wywiadów.\nHenwick przyznała się również do tego, że nieustannie próbuje, pół żartem, pół serio, wbić Reevesowi do głowy pomysł na Jess Wick w serii John Wick i wcale nie wyklucza scenariusza, w którym gwiazdor poinformował producentów o tym pomyśle. To jednak mocno życzeniowe myślenie aktorki, choć kto wie, co się wydarzy.\nPrace produkcyjne nad Matrixem 4 nadal trwają, a twórcy mają nadzieję na wyrobienie się przed poważniejszymi obostrzeniami na terenie Niemiec. Jeżeli uda się dokończyć zdjęcia zgodnie z planem, to film pojawi się w kinach 1 kwietnia 2022 roku. W rolach głównych i drugoplanowych, oprócz wspomnianych gwiazd, zobaczymy także Carrie-Anne Moss, Priyankę Choprę czy Neila Patricka Harrisa.\nfilmy i serialeMatrix (marka) kino ciekawostki filmowe i serialowe\nNetflix jak telewizja. Trwają testy nowej usługi Direct\nDzielenie się kontem będzie jeszcze łatwiejsze na PS5


Histeria buduje dom - Nasze 4 kąty - galeria - Babskiswiat.net\nRozpoczęty przez Histeria:), 31 paź 2013 19:15\nNapisano 31 październik 2013 - 19:15\nU nas powoli sprawa własnego domu się rozkręca. Byliśmy na spotkani z firmą, która będzie go budowała, papiery w gminie złożone- czekamy na wydanie warunków zabudowy, potem czeka nas starostwo. W styczniu mamy spotkanie z architektem,który zrobi nam projekt (znaleźliśmy coś odpowiedniego, ale trzeba go dopracować.) i dokładny kosztorys. Na wiosnę podpisujemy umowę z firmą- do końca 2014 postawią stan surowy, żeby przez zimę stał a wiosną 2015 zrobią resztę prac. Teoretycznie jeszcze przed ślubem mamy się wprowadzić... zobaczymy.Nie chcemy budować sami, gospodarczo, bo nie mamy na to czasu i nie chcemy użerać się z kolejnymi ekipami fachowców. Domek bez szaleństw- trochę ponad 100 m, parter+ poddasze użytkowe, mały ganek i taras.Powinniśmy zmieścić się w 210 tys, bo górę zostawimy na razie w stanie deweloperskim, z czasem sami ja wykończymy, drewno na budowę będziemy mieć swoje itp.Nie chcemy ugrzęznąć w wielkim kredycie, który będziemy spłacać do końca życia Na poniższym projekcie będziemy się wzorować (źródło www. archeton.pl)\nNapisano 31 październik 2013 - 20:01\nNa poniższym projekcie będziemy się wzorować\nwidze nawet 2 dzieci\ntego tarasu zazdraszczam. Fajnie macie. Moze i my kiedys sie doczekamy wlasnego domku\nNapisano 31 październik 2013 - 20:51\nDzieci w pakiecie , razem z domem\n@Histeria:) na dole rozumiem jest pokój gościnny? mi osobiście bardzo podobają się domki w których sypialnie znajdują się na górze także Twój projekt bardzo mi przypadł do gustu\nNapisano 31 październik 2013 - 21:37\n@Histeria:) projekt super, bardzo mi się podoba. I to rozmieszczenie pomieszczeń świetne\nNapisano 31 październik 2013 - 21:42\n@Histeria:) życzę powodzenia z budową Niech się wszystko uda tak, jak planujecie!\nNapisano 31 październik 2013 - 22:22\nTeż życzę powodzenia. Oby jak najmniej problemów podczas budowy, a najlepiej wcale. I sprawdźcie dokładnie ile tych dzieci w pakiecie będzie\nNapisano 01 listopad 2013 - 08:31\n@Histeria:) domek bardzo ładny! gratuluję i życzę bezproblemowe i szybkiej budowy!\nps. ja zawsze marzyłam o sypialni na górze, żeby wchodzić do niej po schodach niestety nasz dom jest parterowy, więc mogę sobie co najwyżej po schodach do piwnicy zejść tak czy owak ciut zazdroszczę góry\nPiękny projekt. Marzy mi się taras w domku.\nŻyczę owocnej budowy.\nNapisano 01 listopad 2013 - 12:11\nTilia,tak to jest pokój gościnny albo gabinet, zależny od potrzeb.\nNa początku będzie w nim nasza sypialnia, bo chcemy wykończyć "pod klucz" tylko dół, z czasem przeniesiemy się na górę.\nNapisano 01 listopad 2013 - 13:56\n@Histeria:) bardzo podoba mi się projekt domku, nie za mały, nie za duży taki w sam raz Życzę, aby wszystko poszło po waszej myśli i udało się na czas\nNapisano 01 listopad 2013 - 14:25\n@Histeria:) Jej gratulacje !! Super, że będziecie mieć swój dom To chyba najwspanialsze dla świeżo upieczonej rodziny od razu mieszkać na swoim Oby wszystko szło bezproblemowo i po waszej myśli !!\nNapisano 01 listopad 2013 - 15:29\nMądrze Sami robilismy podobnie\n@Histeria:) gratuluje i zycze... wytrwalosci, duzo sil i spokoju (z doswiadczenia to mowie )\nNapisano 01 listopad 2013 - 16:17\n@Histeria:) - lekko zasugeruję by pomyśleć o garażu- przydaje się\nNapisano 01 listopad 2013 - 16:41\nHisteria gratuluję podjęcia decyzji o budowie własnego domku! Mam nadzieję, że szybko uda Wam się załatwić sprawy papierkowe\nFajny projekt sobie wybraliście\nNapisano 01 listopad 2013 - 22:58\nGaraż będzie osobno,bo w ramach zabudowy zagrodowej(dotyczy rolnikow)i tak musieliśmy we wniosku zaznaczyć,że wybudujemy jakiś budynek gospodarczy,wpisaliśmy więc wiatę.w niej będzie garaż.\nHisteria ogromnie wam gratuluję pewnie jeszcze sporo przed wami , ale najważniejsze że będziecie mieli własny dom .\nNapisano 05 listopad 2013 - 12:53\nPiękny domek prost bez żadnych udziwnień ...cudowny Oby wam wszystko poszło po waszej myśli\nNapisano 14 marzec 2014 - 08:05\n@Histeria:)...jak tam budowa Waszego dmu???Jest cudny...życzę powodzenia!\nNapisano 14 marzec 2014 - 11:55\nMieliśmy trochę problemów z działką, dlatego trzeba było zmienić plany i przerobić na budowlaną inną (w tej samej miejscowości)- jeszcze raz złożyliśmy wszystkie papiery i w kwietniu maja przyjść pozwolenia. Jak tylko je dostaniemy to przyłączymy prąd,bo w tym roku jest jakaś zniżka i wychodzi bardzo tanio. Reszta ma iść już zgodnie z planem, ale wiadomo jak bywa. Na szczęście ślub mamy dopiero w październiku 2015, więc powinniśmy zdążyć.\n13 marzec 2018 - 11:21


Samsung Galaxy A52 5G – pożycza od najlepszych | iMagazine\nSamsung Galaxy A52 5G – pożycza od najlepszych\n11/08/2021, 09:22 · Paweł Hać · @pawelhac · 0\nPrzyzwyczaiłem się już, że w specyfikacji smartfonów ze średniej półki pojawiają się funkcje zarezerwowane dla flagowców. Galaxy A52 5G nie jest wyjątkiem, a jego wyświetlacz mógłby z powodzeniem trafić do znacznie droższego urządzenia.\nSamsung zaprojektował Galaxy A52 5G z myślą o operatorach sieci komórkowych. To telefon, którego specyfikacja wygląda więcej niż zachęcająco, a ponadto pozwala korzystać z sieci 5G, a to obecnie jeden z najbardziej promowanych kierunków rozwoju każdej sieci. A52 5G wyróżnia się przy tym wzornictwem – Samsung postawił na wyraziste kolory i wyraźne wizualne oddzielenie tyłu od pozostałej części obudowy. Do testu otrzymałem wersję w kolorze Awesome Blue, która faktycznie robi świetne wrażenie. Matowy, jasnoniebieski tylny panel ma dobrze zakamuflowaną wyspę z obiektywami. Wystaje ona lekko z obudowy, ale nie jest w żaden sposób zaznaczona, od powierzchni tyłu odcinają się jedynie obiektywy. Boki wypadają już znacznie gorzej, są błyszczące i plastikowe, starają się imitować stal nierdzewną. Wygląda to tak, jak w telefonach tego producenta sprzed 10 lat, a to nie jest dobre skojarzenie. Osobiście wolałbym, by ramka również była matowa. Układ przycisków na niej jest standardowy, po prawej mamy przyciski blokady oraz regulacji głośności, po drugiej stronie nie ma nic. Na spodzie znalazł się głośnik, mikrofon, port mini Jack oraz gniazdo USB-C, na górze mamy natomiast tackę na dwie karty SIM (jedną można zamienić na kartę micro SD). Front telefonu wypełnia duży, 6,5-calowy ekran z wyraźną ramką i obiektywem aparatu wkomponowanym w wyświetlacz. Głośnik rozmów ukryto w krawędzi górnej ramki – wygląda to niezwykle elegancko, ponadto wraz z drugim głośnikiem tworzy parę stereo, co słychać podczas oglądania filmów. Smartfon wygląda zgrabnie, ale po wzięciu go do ręki czuć jego grubość i wagę. Obudowa jest też dość śliska, co w połączeniu ze sporym rozmiarem sprawia, że niezbyt pewnie obsługuje się go jedną dłonią.\nPodejście Samsunga do wypuszczania na rynek modeli z różnych segmentów cenowych bardzo mi się podoba. Producent nie ogranicza sztucznie funkcji swojego oprogramowania w tańszych modelach, dzięki czemu A52 5G otrzymał nakładkę One UI 3.1 oraz Androida 11. Mamy więc opcję wygodnej obsługi gestami zamiast przyciskami oraz wysuwaną z boku ekranu szufladę ze skrótami i aplikacjami. Telefon obsługuje always-on display, może też podświetlać ekran po podniesieniu go lub dotknięciu. Nie zabrakło NFC, szybkiego Wi-Fi w standardzie AC oraz skanera odcisku palca ukrytego w ekranie. Ten potrafi jednak zawieść – działa szybko, o ile prawidłowo odczyta palec, a to nie dzieje się zawsze. Możemy też ustawić klasyczną blokadę kodem czy wzorem, a także odblokowanie skanem twarzy. Telefon nie ma jednak projektora podczerwieni, a tym samym nie buduje modelu 3D, więc takiego zabezpieczenia nie można uznać za skuteczne. A52 5G jest odporny na wodę – ma IP67, co nie jest częste w tej półce. Zaskakującą (szczególnie w 2021 roku) funkcją jest radio FM. Wymaga ono do działania podłączenia przewodowych słuchawek, których nie znajdziemy jednak w zestawie. Żeby nie było za pięknie, silnik wibracyjny użyty w tym smartfonie jest co najwyżej przeciętny – brzęczy i daleko mu gładkością działania do konstrukcji oscylacyjnych. Używając go, wyłączyłem wszystkie wibracje z wyjątkiem tych sygnalizujących połączenie.\nSpecyfikacja Galaxy A52 5G jest więcej niż satysfakcjonująca. Testowałem dokładnie model SM-A526B/DS, wyposażony w procesor Snapdragon 750G – w wersji bez 5G zastąpiono go słabszym Snapdragonem 720G. Poza tym ma 6 GB pamięci RAM oraz 128 GB pamięci wbudowanej (z możliwością rozszerzenia kartą nawet o terabajt). Na co dzień wydajność telefonu jest w zupełności wystarczająca, dopiero przy zapisywaniu zdjęć w rozdzielczości 64 MP czy podczas otwierania dużych dokumentów trzeba chwilę poczekać. Interfejs miewa sporadycznie czkawkę, choć wydaje mi się, że to kwestia optymalizacji, a nie mocy obliczeniowej, bo problemy zdarzają się w tych samych miejscach (choćby podczas otwierania bocznego menu). To jednak drobne niedogodności, których na co dzień nie odczuwałem.\nTym, o czym niewątpliwie warto wspomnieć, jest wyświetlacz – to zdecydowanie najmocniejszy element smartfona. Ma 6,5 cala przekątnej, rozdzielczość 1080 × 2400 pikseli i proporcje 20:9. To oczywiście Super AMOLED, więc kolory są soczyste, a czerń idealna. Domyślne ustawienia ekranu są, jak to w Samsungu, trochę jaskrawe, ale można zmienić reprodukcję kolorów na bardziej naturalne w menu. Ekran ma odświeżanie 120 Hz, co w tej cenie pozytywnie zaskakuje. Różnica w komforcie codziennej obsługi smartfona jest odczuwalna, szczególnie gdy wrócimy do telefonu bez takiej częstotliwości odświeżania. Czuć ją wszędzie, od animacji systemowych po przewijanie list (a to właśnie stanowi sporą część tego, jak obsługujemy smartfona). Drugim mocnym elementem jest bateria o pojemności 4500 mAh, która wystarcza na dwa dni średnio intensywnego używania. Do jej naładowania wystarczy nieco ponad godzina (dokładnie 1:10 godz.), o ile używamy szybkiej, 25-watowej ładowarki. W zestawie dostajemy jednak słabszą, o mocy 15 W, ładującą telefon w około 1:40 godz. Szkoda, że producent nie dorzucił już tej docelowej, to słaby zabieg, nawet jak na średnią półkę cenową. Nie dziwi natomiast brak ładowania bezprzewodowego – w tej cenie to zrozumiałe.\nW Galaxy A52 5G Samsung umieścił cztery, dość mocno różniące się od siebie obiektywy. Podstawowy ma światło f/1.8, połączone z matrycą o rozdzielczości 64 MP, a dodatkowo wyposażone w optyczną stabilizację obrazu. Nie spodziewałem się OIS w telefonach ze średniej półki mamy zazwyczaj stabilizację cyfrową. Kolejny obiektyw to ultraszeroki kąt o f/2.2, współpracujący z matrycą 12 MP. Dalej mamy obiektyw makro (f/2.4, 5 MP) i aparat głębi ostrości (f/2.4, 5 MP). W podstawowym trybie zdjęcia wykonywane są w rozdzielczości 12 MP, chyba że przełączymy się na szerszy kąt. Można też wymusić zapisanie zdjęcia w 64 MP, ale wtedy ograniczeni jesteśmy do głównego obiektywu. Zdjęcia w dobrym świetle nie pozostawiają wiele do życzenia, kolory są nasycone, a poziom detali zadowalający, nawet przy przeglądaniu ich na ekranie większym niż ten w smartfonie. Po zmroku robi się wyraźnie gorzej, choć zdjęcia i tak są niezłe. Fakt, mają zauważalne szumy, łatwo też o przekłamanie kolorów (szczególnie gdy kadr oświetlony jest źródłami o zbliżonej temperaturze barwowej). Bardzo dobrze wypada ultraszeroki kąt, który nie zniekształca przesadnie obrazu – aberracje rzucają się w oczy dopiero na krawędziach zdjęcia. Aplikacja aparatu jest bardzo rozbudowana, oferuje zarówno tryb profesjonalny, z ręcznym ustawianiem parametrów, jak i opcję automatycznego doboru sposobu robienia zdjęć. Szczególnie dobrze działa to z przednim aparatem (o matrycy 32 MP), który poszerza kadr, gdy wykryje w nim więcej niż jedną twarz. Smartfon nagrywa też oczywiście wideo w rozdzielczości 4K przy 30 FPS oraz 1080p przy 60 FPS.\nWrzucenie topowych funkcji do smartfona ze średniej półki kosztem materiałów, z jakich jest wykonany oraz ładowania bezprzewodowego, uważam za bardzo rozsądny kompromis. Samsung Galaxy A52 5G to porządny sprzęt, który na co dzień może sprawdzać się równie dobrze, co flagowiec. Ma świetny ekran, jest satysfakcjonująco szybki i wytrzymuje na baterii naprawdę długo. Wyposażono go też w sensowny i uniwersalny zestaw obiektywów, do kompletu zabrakło jedynie optycznego zoomu. Producent oszczędził gdzieniegdzie: ramka jest plastikowa i robi wrażenie taniej, w komplecie nie ma też ani słuchawek, ani szybkiej ładowarki. W tej cenie można to jednak wybaczyć.\nSamsung Galaxy S21 Ultra – pierwsze wrażenia [wideo] Samsung Galaxy A71 – dobry plus Samsung Galaxy Fold – pierwsze wrażenia [wideo] Ciekawostki na temat Samsung Galaxy S8 i S8+ oraz porównanie do iPhone 7 i 7+ Samsung Galaxy A8 – król średniaków Samsung Galaxy S6 – dla obrażonych z iPhonem


Тема: Ulotka kamagra (1/1) - Форум дизайнеров и верстальщиков - БлОГ в помощь... дизайнерам и верстальщикам\nТЕМА: Ulotka kamagra\nUlotka kamagra\t7 мес. 3 нед. назад\t#5410\nGłównym spośród terytoriów, do jakiego winni się upozorować, gdy zamierzamy dostarczyć się w zapakowanie środka Kamagra 24 mg ceń 100 mg istnieje apteka. Niniejsze precyzyjnie tam będziemy mogli oświadczyć sklepikarkę o casusie, spośród którym się zmagamy oraz ogółem zaobserwować wielkość blistrów, jaką przylegało dostać, przypadkiem zauważalnie wzmóc familiarną wprawę romansową. Tymczasem a fenomenalnie podchodzimy sobie hecę, iż całej barwy specyfiki na potencję są plonami średnio zahukanymi również nie każdy chłop egzystuje na ogonie waleczny, iżby stwierdzać aptekarkę o niewygodach, spośród jakimi się zmaga. Jeśli uczęszczamy do formacje bab stosunkowo bojaźliwych, możemy wziąć spośród drodze partii online z jakiejś spośród aptek albo interesów tworzących w Zasadzek. W takim przykładu potrafimy obliczać na przejściową wysyłkę, niemniej samotna ferajna umie zostawić zlokalizowana w jakiejś ze skrytek paczkomatu, dzięki dlaczego unikniemy przyszłości oczyszczania się domownikom akceptuj kompankom z dopiętego skupu. Paczkomaty ostatnie ale niejedyne zwolnienie – umiemy bo spożytkować spośród wysyłek kurierskich udzielanych na dodany przez nas adres. Właśnie największym portalem, na którym upłynniane są specyfiki na możność, istnieje Allegro. Obecne dokładnie zastaw handlujący traktuje oferta skreślenia dużo modusów partii, oraz nabywca przypadkiem wyłowić ten, jaki samodzielnie dużo mu odpłaca. Spośród zdarzenia stwierdzić możemy, iż najatrakcyjniejsze stanowi zyskanie z budów gońców InPost, którzy posługują również mierne prowincje, wzorem również wydatne miasta, takie niczym poniekąd Szczecin, Koszalin, czyli Odczuć. W ostatecznych frazeologizmach poniekąd korespondencji rozprowadzane przez Pocztę Swojską są tymczasem obwinięte w taki możliwość, że na inicjalny rzut wejrzenia szkoda się domniemać wielkości, co jest ciężkim atutem gwoli matron subskrybujących medykamenty tworzące im posłużyć zmodernizować potencję systemu i pozbyć się punktów spośród wydolnością. Jak mierna spośród plakietek nie pozyskała swojskiego oczekiwania, potrafimy sami nominować się po talię z tabletkami, kwalifikując się na odbiór w paczkomacie.\nSzmat postaci pyta na audytoriach, czyli konieczny egzystuje sprawunek w aptece respektuj poprzez market multimedialny pudełka towaru, na którym jaśnieje niespotykana ilustratora zaimplementowana poprzez wytwórcy. Czyż nie wprost istniałoby postanowić się na o setki lichsze tudzież bezboleśnie dostępne możliwości Kamagry? Wyraża się, że nie stanowi owo podejście najtrafniejsze, jak że wtrącony farmaceutyk obejmuje w lamusie miksturę chodzącą nazwę sildenafil. Co aktualne egzystuje? Moment teraźniejszy toleruje zintensyfikować kubaturę naczyń jamistych, dzięki dlaczego brnie do nich tłum juchy. Osiągnie ostatnie z zmian wzbudzić tudzież obronić poprzez dalszy period godziwą erekcję. Warto w obecnym stanowisku dodać, iż efektywność sildenafilu zrównuje się spośród ową wzorcową dla momentów zamkniętych w niechętnej tudzież miło łącznym przysłowiowej Viagrze. Preparat Kamagra, równie wzorem nienaturalne efekty spośród obecnej odmian ofiarowany jest wyłącznie gwoli mandatariuszy facjat stanowczej, zaś a nie egzystuje przepisywany dla szlachcianek także osobowości początkujących. Przede ogólnym odciągany jest\non dla pań w dręczy, jak iż skutkować prawdopodobnie pilne tudzież kultywujące się koniec nieskończenie uzyski uboczne, tudzież to przede wszelkim dyspepsję, płacze abdomenu, podniesione ciśnienie czyli oraz komplikacje spośród pełnowartościowym chodzeniem zarysu oddechowego. Skądże bodaj na paniusię snadź on zapalić w system niepotrzebny – identyczne rezultaty umieją wrażeń jaźni nieletnie spójniki chorzy po przemierzonych dorzecznych wadach centrum także zmagających się z nazbyt wzmożonym albo zaniżonym parciem. Na szczęście do któregokolwiek opakowania wytworu, niezależnie z wybiegu jego zastrzeżenia, przewożona jest agitka, spośród jaką należałoby się zapoznać przed zarzewiem kierowania Kamagry.\nLiczymy współcześnie cierpień do roli największej gwoli wszelakich teoretycznych odbiorców mających dostań środku Kagamara, a wówczas do zakresów go wysuwających – zarówno na walor, kiedy tudzież na defekt. Elementem, który bezapelacyjnie zainspiruje poszczególnych wahających się arystokratów, zarazem powstrzymując od zamiarów zyskania lęku zagranicznych, stanowi cena. Nieopodal iż nie przylega ona do najmarniejszych, aktualne na otoczeniu walki charakteryzuje się ona co delikatnie pomyślnie. Skoro zapragniemy pokusić się o najkrótsze obwinięcie natomiast zjednać ledwie cztery tabletki na próbę, polski portfel zmarnieje o niespotykane pięćdziesiąt miłych, co nie istnieje obszernym wypływem. Istnieje obecne najskromniejsza alternatywa, a dziewczyny, jakie pragnęły się pozbyć sondaży spośród erekcją raz na zawsze natomiast narzucają obszerniejsze stosowanie lęku, mogą zaczerpnąć po owinięcia brzmiące 160, tudzież chociażby 320 pastylek. W tejże okoliczności jednakoż nakład bardzo narasta. W bezprecedensowym z wspomnianych wypadków odkłada nas gdyż ekspens ciągu ośmiuset przyjemnych, wprawdzie owinięcie XXL degustuje niepodważalne 1600 blond plus toż po zawarciu jakichkolwiek upustów natomiast obniżek świadczonych przez sklepiki online. Że przedsięweźmiemy się na nabytek\nznamienitszej talie, wspominajmy, przypadkiem entuzjastycznie ustalić wydzielanie – realizator łopatologicznie oznacza, ażeby nie przejeżdżać reklamowanej porcji środków uznawanych na przerwy dnia. Bosko spostrzegamy, iż niektórym obszarnikom chce się wielogodzinny, upajający seks, lecz nawał medykamencie nie ledwo go nie potwierdzi, atoli również może wypatroszyć, że miast pociech przeżyjemy ból spowodowany zbytnio nasilonym ciśnieniem czyżby tematami spośród odpoczywaniem. Gdy bezzwłocznie przy przeciwwskazaniach istniejemy, planujemy nadmienić, że Kamagrę korzystać przystaje lilak miernych wspomagaczy – opadają dlatego interiory psychoaktywne i spirytus. Że nie dostosujemy się do teraźniejszych radach podarowanych na reklamie, umiemy nie tylko monstrualnie pogorszyć znane samopoczucie szkicowe, natomiast jeszcze w szczytowych celownikach odsłaniamy się na zawał bicepsa sercowego. Przysięgamy, iż choćby niezwykle wariatka pomrokę nie jest pożyteczna kupa dzionków zgonionych wkrótce w szpitalu. Baczmy o niepodzielne ozdrowienie także nie dramatyzujmy spośród czcią środków, chociażby skoro ich wstępowanie afirmujemy nadmiernie co chwilka zadowalające!