Strona główna - Szkoła Podstawowa nr 118 im. Przyjaciół Mazowsza\nTerminarz spotkań z rodzicami klas I-III\nTerminarz spotkań z rodzicami klas IV-VIII\nKronika klas O-III\nKronika klas IV-VIII\nZasady organizacji turystyki w szkole\n* Opłaty za wyżywienie\nOpłata za obiady za miesiąc listopad wynosi 171 zł (19 obiadów x 9 zł).\nProszę o uiszczenie opłaty w dniach 28.10.2021r. – 05.11.2021r.\nOpłat można dokonywać wpłacając na konto:\nCiti Bank Handlowy nr 58 1030 1508 0000 0005 50176041\nProszę wpisać w nazwie odbiorcy:\nDBFO – SP 118\nProszę o wpisanie w tytule:\nNazwisko i imię dziecka, klasa (np. Kowalski Jan, klasa 1a),\nMiesiąc/rok, za który opłacamy obiady (np. listopad 2021).\nDodano 25 października 2021 r.\nZgłoś szkołę do Szkolnego Budżetu Obywatelskiego!\n* Szkolny Budżet Obywatelski- szczegóły\nDodano 18 października 2021 r.\nDodano 12 października 2021 r.\n* Katalog rodzicielskich zachowań\n* Dekalog dla rodziców i nauczycieli dzieci dyslektycznych\nDodano 11 października 2021 r.\nAkcja charytatywna "Kredki dla Afryki"\nMały Samorząd Uczniowski zaprasza do wsparcia akcji Kredki dla Afryki. Fundacja ASANTE już od wielu lat z powodzeniem zbiera kredki oraz inne przybory szkolne dla podopiecznych z Afryki.\nDzieci potrzebują wsparcia - poziom edukacji w Afryce utrzymuje się na niezwykle niskim poziomie, a jedynie wiedza może pomóc młodym pokoleniom rozwijać swój kraj.\nDlatego fundacja we współpracy z polskimi szkołami zbiera potrzebne przybory (kredki, farby, długopisy, ołówki, zeszyty, nożyczki, kleje, linijki, ekierki, liczydła, kredę, gumki, temperówki), które następnie przesyłane są do placówek oświatowych w Kenii czy Mauretanii.\nRadość dzieci jest niezwykła dlatego zależy nam na wparciu. Kredki oraz inne przybory mogą być używane - ale prosimy aby były w dobrym stanie. Rzeczy prosimy przynosić do opiekunów MSU. Zbiórka potrwa do końca maja.\nZapraszamy do wzięcia udziału w konkursie przyrodniczo - geograficznym "Polska Złota Jesień"\n* szczegóły konkursu\nDodano 05 października 2021 r.\nAkcja charytatywna „Rodacy- Bohaterom"\nSerdecznie zapraszamy uczniów naszej szkoły do udziału w zbiórce żywności dla Polaków zamieszkujących Kresy Wschodnie oraz Weteranów Armii Krajowej.\nZbieramy produkty z długim terminem ważności (m.in makarony, ryż, kasze, olej, cukier, konserwy mięsne lub rybne, warzywa i owoce w puszce, herbatę, kawę, kakao, słodycze) oraz chemię ( proszki do prania,) kosmetyki codziennego użytku.\nDodatkowo zachęcamy do wykonania kartek, które wraz z paczkami dostarczymy Rodakom oraz Weteranom.\nRzeczy można dostarczać od 04.10.2021- 10. 11.2021r. do szkolnych koordynatorów akcji\nSzkolni koordynatorzy akcji:\nDodano 04 października 2021 r.\nZgodnie z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r.\nw sprawie organizacji roku szkolnego (Dz.U. 2017 poz. 1603) oraz po konsultacji z Radą Rodziców, informujemy że dni:\n5) od 24.05 do 26.05.2022r. (egzamin ósmoklasisty)\nbędą wolne od zajęć dydaktycznych, w tych dniach szkoła, w ramach świetlicy, zapewni opiekę uczniom, których rodzice zadeklarują chęć skorzystania z niej.\nDodano 30 września 2021r.\nOpłata za obiady za miesiąc październik wynosi 180 zł (20 obiadów x 9 zł).\nProszę o uiszczenie opłaty w dniach 28.09.2021r. – 08.10.2021r.\nMiesiąc/rok, za który opłacamy obiady (np. październik 2021).\nDodano 28 września 2021 r.\nDodano 27 września 2021 r.\n*Wsparcie dla uczniów przy wyborze szkoły wyższej\nDodano 19 września 2021 r.\nWykaz placówek świadczących opiekę stomatologiczną dla uczniów w roku szkolnym 2021/2022\n* Lista placówek świadczących opiekę stomatologiczną dla uczniów\nPosiłki dla klas 0-III\n* Harmonogram wydawania posiłków dla klas 0-III\nDodano 3 września 2021\n* Procedura organizacji zajęć przedszkola/oddziału przedszkolnego w czasie zagrożenia epidemiologicznego\n* Procedura organizacji zajęć dydaktycznych w klasach I - VIII w czasie zagrożenia epidemiologicznego\n* Projekt „Cyfrowa Warszawa 2”\n* Bezieczny powrót do szkoły - uczniowie\n* Bezieczny powrót do szkoły - rodzice\nZaktualizowano 31 sierpnia 2021r.\n*List do Rodziców ws. szczepień\n*Kwestionariusz wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem osoby małoletniej przeciw COVID-19\n*Rekomendacje dla rodziców\nDodano 15 czerwca 2021 r.\nW celu uzyskania przez dziecko Karty Ucznia uprawniającej do bezpłatnych przejazdów na terenie Warszawy, prosimy o wypełnienie wniosku o wydanie spersonalizowanej Warszawskiej Karty Miejskiej i złożenie do sekretariatu szkoły do dnia 23.05.2021r.\n* Wniosek papierowy\n* Wniosek elektroniczny\n* Instrukcja do elektronicznego składania wniosków\nDodano 27 kwietnia 2021r.\nInformujemy, że teren placówki jest objęty monitoringiem wizyjnym. Podstawą prawną przetwarzania danych osobowych gromadzonych za pośrednictwem monitoringu wizyjnego jest art. 108a ustawy Prawo oświatowe. Administratorem danych gromadzonych za pośrednictwem monitoringu jest Szkoła Podstawowa nr 118 im. Przyjaciół Mazowsza. Celem przetwarzania danych osobowych za pośrednictwem monitoringu jest zapewmnienie bezpieczeństwa uczniom i pracownikom placówki, a także ochrona mienia.\nTreść pełnego obowiązku informacyjnego, jaki obowiązkowo należy spełnić wobec osób, których dane osobowe podlegają przetwarzaniu znajduje się na stronie internetowej szkoły www.sp118.waw.pl\nDodano 5 listopada 2018\nSzczegółowe informacje na temat ubezpieczenia szkolnego dzieci i młodzieży znajdą Państwo na stronie:\n* RODO - Klauzula informacyjna\n* Szczegółowe informacje\nCopyright © 2010 nikegr. All Rights Reserved.


Ultrasatan - pytania ogólne (Strona 2) - Sprzęt - 16/32bit - atari.area forum\nUltrasatan - pytania ogólne (Strona 2 z 2)\natari.area forum » Sprzęt - 16/32bit » Ultrasatan - pytania ogólne\n26 Odpowiedź przez Sikor 2014-03-13 21:51:38\nOdp: Ultrasatan - pytania ogólne\nHmm, na przykład moje 65XE z SIO2SD nie ma HD\n27 Odpowiedź przez grzes_l 2014-03-25 11:26:57\nA ja się podczepię do tematu:\nSkoro macie wszyscy albo USatanD albo SatanD to czy ktoś ma jako rozwiązanie wewnętrzne (w STE)?\nKombinuje nad schowaniem go w obudowie i przy okazji uniknięciem dodatkowego zasilacza, a Lotharek oferuje dwie wersje i myślę o tej wewnętrznej i jak ją w środku połączyć.\n28 Odpowiedź przez bartek030 2014-03-25 12:40:25\nRaczej nic trudnego.\n1. Kabel Dma podłączony na zewnątrz i wpuszczony do obudowy (nad gniazdem ASCI jest wystarczający otwór).\n2. Lutowanie od dołu płyty.\n3. Wylutowanie gniazda ASCI i podłączenie do pustych punktów lutowniczych.\nNajłatwiejsza opcja to nr 1. W dodatku zawsze szybko można odłączyć bez rozkręcania komputera.\n29 Odpowiedź przez grzes_l 2014-03-25 17:23:12\nNo tak wszystkie opcje mają sens (pozycja druga chyba najmniej, odszedłem od wprawy z lutowaniem).\nMyślę żeby to zrobić tak, by karty SD jakoś jeszcze można było zmieniać więc dwa małe otwory dokładnie na karty w tylnej ściance chyba akurat w okolicach ACSI gdzie się zasilacz kończy, więc myślę o opcji 3, chyba że jedynkę dałoby się jakoś estetycznie.\nA coś takiego jak dolutowanie dodatkowych kabli do ACSI (czyli coś jak wersja 3) by można było przełącznikiem USD wyłączać i port był wciąż funkcjonalny?\nPytanie ogólne, warto się w to bawić tak czy jednak zewnętrzny Ultrasatan to lepszy pomysł z jakiegoś powodu?\n30 Odpowiedź przez gothrukk 2014-04-15 11:56:11\nZacząłem wczoraj eksperymentować z US-em i mam pytanie do wyjadaczy:\nCzy to normalne, że jeśli uruchomię STE z podłączonym UltraSatanem i wsadzoną do slotu kartą SD z pustą partycją windowsowską NTFS ( chciałem sobie formatowanie i przygotowanie partycji z poziomu ICD przećwiczyć na nowej karcie) to na etapie testu pamięci wyskakują mi bombki? ( nie pamiętam dokładnie 4 albo 5).\nTo samo sie dzieje jeśli w slocie 1 mam kartę z partycją NTFS a w 2 kartę z obrazem 1GB do Pery Putnika. Jeśli w slocie nr 1 jest karta z obrazem Pery a w 2 ta z NTFS to komputer startuje normalnie i widzi wszystkie partycje na karcie 1\nRozumiem że problemem jest obecny system plików na nowej karcie?\n31 Odpowiedź przez Adam Klobukowski 2014-04-15 12:29:49\nTo nie jest problem US ale drivera PP.\n32 Odpowiedź przez gothrukk 2014-04-23 22:06:13\nKupiłem sterowniki od Pery, i walczę z formatowaniem.\nKonfig: STE, 4MB ram, TOS 2.06\nKarty: 2 x SDHC 8GB ( wiem troche dużo, ale takie miałem wolne)\nNa chwile obecną mam następujący problem:\nOdpalam partycjoner Pery, ustawiam na karcie nr 1: ACSI 0, 13 partycji po 511 MB każda, typ partycji: "FAT16 compatible (c16)"\nKlikam "Partit and init all", chwilkę mieli, skończył.\nKlikam ponownie ACSI 0 i ci widzę? są stworzone jedynie 2 partycje na karcie 1, po 511 MB każda.\nPowtarzam operacje na karcie nr 2: ACSI 1, 1 partycja 511MB typu "FAT16 compatible(c16)"\n"Partit and init all", skończył, klikam ACSI 1 i widzę 0 partycji.\nKi diabeł? Co robie źle? Teoretycznie jadę toczka w toczkę z instrukcją. Karty za duże?\nSam sobie odpowiem, wiem gdzie zrobilem błąd.\nPo wpisaniu rozmiaru każdej partycji powinienem był kliknąć literkę danego dysku w celu zaktualizowania danych.\nTeraz jest ok. Da się zmusić windowsa 8.1 do zobaczenia wszystkich partycji na karcie? Bo na chwile obecną widzi tylko jedną na każdej z kart\nOstatnio edytowany przez gothrukk (2014-04-23 22:34:20)\n33 Odpowiedź przez Jarkeczek 2014-04-23 22:43:46\nPoczekamy na Profesorów. Ja też mam 8GB kartę ale założyłem partycje tylko C-J no i K jako druga karta. Więc z 8 zostało mi ponad 40% wolnego. Nie miałem tego problemu co Ty. Też uczyłem się na filmie i działało (no poza przypadkiem kiedy sformatowałem kartę ) z max ilością partycji. Nie mogłem wtedy mieć w US drugiej karty bo bombił się system.\n34 Odpowiedź przez bartek030 2014-04-23 22:44:48\nDa się zmusić windowsa 8.1 do zobaczenia wszystkich partycji na karcie? Bo na chwile obecną widzi tylko jedną na każdej z kart\nTylko petycja do M$. Na dzień dzisiejszy każdy windows zobaczy jedynie jedna partycje na nośnikach wymiennych.\n35 Odpowiedź przez gothrukk 2014-04-23 23:13:09\nPrzeformatowałem karty od nowa, i działa aż miło.\nNa karcie 1 są partycje C: do I: po 511MB każda\nNa karcie 2, partycje J: do P:, pojemności jak wyżej\nNa razie w ramach testu skopiowałem pod windą jakieś 300MB gier (tytuły zaczynające się od 0 do G) i kazałem atarce skopiować je z partycji J: na D:\nUltrasatan od dobrej chwili raźno błyska diodami, zobaczymy ile mu zajmie przeniesienie niemal 7000 plików\n36 Odpowiedź przez artik-wroc 2014-07-13 00:18:24\nTrafialiście na takie sytuacje, że UltraBoruta nie działa z dwiema kartami (czerwona dioda się świeci), a po zamianie kart w miejscami jest wszystko OK ? Jak włożę drugą kartę przy włączonym kompie to niby jest dobrze, a przy np. rozpakowywaniu plików wywala krzaki.\nMyślałem, że może pierwsza karta musi mieć mniejszą pojemność (głupie, ale tak kombinowałem). A może to wina tego, że jest to karta miniSD z adapterem.\n37 Odpowiedź przez Cyprian 2014-07-13 01:08:59\nMiałem pewną kartę która sporo czasu działała ok z UltraBorutą. Pewnego dnia pojawiły się problemy z botowaniem, raz działała, raz nie. Na PC karta działała ok. Następnego dnia karta padła kompletnie.\n38 Odpowiedź przez laoo/ng 2021-02-16 22:54:34\nOdkopuję, bo mam pytanie ogólne, na które chyba nie warto zakładać nowego tematu.\nMam Ultrasatan + pierwszą kartę w formacie Atari ze sterownikiem PPutnika, a drugą w formacie kompatybilnym z PC (zrobione przez software Putnika). Programik z pakietu ICD sprawdzający transfer z dysku drukuje mi 950 kB/s z karty TOSowej, a 650 kB/s z karty FATowej. Czy ta różnica jest normalna, czy coś mam źle?\n39 Odpowiedź przez Cyprian 2021-02-16 23:09:23\npartycje kompatybilne z PC mają bajty w układzie Intela, po odczytaniu danych z dysku do RAM, procesor musi je zamienić na układ Motoroli. Atarowe partycje są w dobrym układzie bajtów.\nOstatnio edytowany przez Cyprian (2021-02-16 23:11:06)\n40 Odpowiedź przez uicr0Bee 2021-02-16 23:56:29\nA karty jednakowe? Wyniki byłyby bardziej kompletne gdyby zamienić zawartość i test powtórzyć.\n41 Odpowiedź przez laoo/ng 2021-02-17 12:23:24\nDzięki. Trochę mi to rozjaśniło. Ale jeszcze trochę poeksperymentuję z różnymi konfiguracjami i różnymi kartami, bo jak odpaliłem putnikowy AHPT94.PRG to też pokazywał mi taką różnicę, mimo że on z tego co wyczytałem potrafi pokazywać też surowe transfery. Co ciekawe wg niego na tym samym dysku partycja logiczna C jest szybsza od D (1010 kB/s vs 950 kB/s).\n42 Odpowiedź przez grzybson 2021-02-17 12:57:18\nWczoraj testowałem acsi2stm za pomocą AHPT94. PRG. Nie dość, że jest różnica między partycjami, to jeszcze dostęp do partycji jest niby szybszy niż surowy\nPóźniej wrzucę screeny do dedykowanego wątku (wczoraj wrzuciłem ma atari-forum)


Orientacja projektowa jako systemowe wspieranie kontroli zarządczej\nTomasz Skica i Jacek Strojny dokonują charakterystyki kontroli zarządczej oraz warunków jej skutecznej implementacji do sektora finansów publicznych na szczeblu samorządowym. Obok prezentacji zmian w porządku prawnym podejmują także tematykę orientacji projektowej w jst.\nArtykuł pochodzi z miesięcznika Samorząd Terytorialny\nJednostki samorządu terytorialnego jako podmioty sektora finansów publicznych od 1.01.2010 r. zostały objęte wymogiem implementacji rozwiązań dotyczących kontroli zarządczej. Tym samym przed samorządami został otwarty zupełnie nowy rozdział w sferze podejścia do wykonawstwa i pomiaru realizacji zadań publicznych. Na wskazane wyżej zmiany nałożyły się także modyfikacje dotyczące podejścia do tworzenia budżetu – zarówno na poziomie centralnym, jak i jednostek samorządu terytorialnego – orientujące gospodarkę finansową na budżetowanie zadaniowe. Wdrożenie obu rozwiązań ma przy tym charakter komplementarny. W rezultacie budżet „wydatków” jednostek samorządu terytorialnego odchodzi nieodwołalnie w przeszłość, a jego miejsce zajmuje budżet „efektów” wspierany kontrolą zarządczą.\nZe względu na wagę znaczeniową przedstawionych zmian dotykających działalności jednostek samorządu terytorialnego zasadne wydaje się wskazanie na możliwości wykorzystania tych okoliczności do pełnej reorientacji działalności podmiotów podsektora samorządowego sektora finansów publicznych z dotychczasowego wydatkowania środków publicznych na zarządzanie nimi. Rozwiązaniu temu służą niewątpliwie orientacja projektowa i związane z nią techniki zarządzania finansami. Z przedstawionymi zagadnieniami nierozerwalnie wiąże się pomiar jakości i skuteczności działania administracji publicznej, modyfikacja podejścia do konstrukcji budżetu i traktowanie go jako narzędzia realizacji celów, a nie tylko instrumentu wydatkowania, a finalnie także położenie większego nacisku na racjonalizację wydatkowania środków i weryfikowanie uzyskanych za ich pomocą efektów.\nZaprezentowane w ten sposób tło dla analiz, jakie zostaną przedstawione w treści niniejszego artykułu, stanowi o wielowymiarowości omawianego zagadnienia i podejściu do tematyki finansów samorządowych w sposób odmienny od dotychczas praktykowanego. Mając na uwadze nakreślone kierunki zmian w finansach samorządowych, tym bardziej zasadne wydaje się wskazanie na potencjalne możliwości jawiące się przed jednostkami samorządu terytorialnego, o których wykorzystaniu w znacznej mierze zadecydują one same. Aby zatem wybór ten był świadomy, a efekty podjętych działań optymalne, konieczna jest świadomość potencjału, jaki niesie za sobą zarządzanie finansami zorientowane projektowo.\n1. Standardy i procedury kontroli zarządczej w jednostkach samorządu terytorialnego\nUchwalona 27.08.2009 r. ustawa o finansach publicznych wprowadza do sektora finansów publicznych pojęcie „kontroli zarządczej”. Wstępuje ona w miejsce funkcjonującej dotychczas w sektorze finansów publicznych kontroli finansowej ustanowionej ustawą z 7.07.2001 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych, ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz ustawy o służbie cywilnej. Kontrola zarządcza nie jest przy tym całkowicie nowym rozwiązaniem. Nawiązuje ona bowiem do systemu kontroli wewnętrznej. Ta zaś funkcjonuje w polskim porządku prawnym od wielu lat. Ponadto do kontroli zarządczej – choć nie wprost – nawiązywała także uchylona ustawa z 30.06.2005 r. o finansach publicznych. Powołana ustawa, regulując zagadnienie kontroli finansowej obok badania ex post stanu faktycznego ze stanem wymaganym w jednostkach sektora finansów publicznych, obejmowała działaniami kontrolnymi również takie aspekty funkcjonowania podmiotów sektora finansów publicznych, jak celowość zaciągania zobowiązań i dokonywania wydatków. Kontrola ta uwzględniała przy tym procesy pobierania i gromadzenia środków publicznych, obejmując badaniem udzielanie zamówień publicznych, a także zwrot środków publicznych. Tym samym wymiar kontroli finansowej był dalece szerszy, aniżeli wskazywało na to terminologicznie odniesienie jej tylko i wyłącznie do aspektu finansowego działalności jednostek sektora finansów publicznych. To właśnie m.in. mylne utożsamianie powołanej wyżej kontroli tylko i wyłącznie z aspektami finansowymi zadecydowało o rezygnacji z instytucji kontroli finansowej w nowej ustawie o finansach publicznych.\nKonfrontując stan prawny obowiązujący do końca grudnia 2009 r. z ustawodawstwem funkcjonującym od 1.01.2010 r., uwzględniając przy tym zmiany, jakie wystąpiły m.in. w zakresie form organizacyjno-prawnych jednostek sektora finansów publicznych, a także mając na uwadze nowelizację ustawy z 29.09.1994 r. o rachunkowości i reorientację planowania finansowego w kierunku budżetowania zadaniowego, wyraźnie widać, że zmiany dotyczące kontroli w sektorze finansów publicznych nie mają charakteru odosobnionego. Przeciwnie, stanowią one element większej całości. Przyjmują bowiem za cel rozszerzenie i pogłębienie znaczenia działań o charakterze kontrolnym w jednostkach sektora finansów publicznych poprzez ich rozciągnięcie na aspekty dotyczące efektywności i sprawności działania ww. podmiotów. Podstawą dla takiej konkluzji jest art. 68 ust. 1 u.f.p. definiujący pojęcie kontroli zarządczej.\nKontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. Elementem o charakterze komplementarnym względem zaprezentowanego ujęcia definicyjnego są cele stawiane przed kontrolą zarządczą koncentrujące się na zapewnieniu:\nzarządzania ryzykiem (art. 68 ust. 1 u.f.p.).\nPrzedstawiony zarys celów kontroli zarządczej jest jednoznaczny z odejściem od charakterystycznego dotychczas wydatkowania środków publicznych i dokonaniem reorientacji samorządowej gospodarki finansowej w kierunku zarządzania budżetami oraz planami finansowymi jednostek organizacyjnych sektora finansów publicznych, optymalizując tym samym realizację założonych uprzednio celów.\nZgodnie z treścią Komunikatu Ministra Finansów z 16.12.2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla jednostek sektora finansów publicznych kontrola zarządcza w sektorze finansów publicznych powinna funkcjonować w dwóch komplementarnych wymiarach. Jej pierwszym poziomem jest jednostka sektora finansów publicznych. Natomiast drugi poziom tej kontroli powinien funkcjonować w ramach struktur administracji rządowej i samorządowej. Za prawidłowe działanie systemu kontroli zarządczej na wskazanym poziomie odpowiedzialność ponosi: minister kierujący danym działem administracji rządowej oraz odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta albo marszałek województwa w przypadku jednostki samorządu terytorialnego. Powołany dokument obok nawiązania do „poziomów” kontroli zarządczej wprowadza także jej standardy. Ich zadaniem jest egzemplifikacja podstawowych wymagań odnoszących się do kontroli, natomiast celem jest promowanie wdrażania w sektorze finansów publicznych spójnego i jednolitego modelu kontroli zarządczej zgodnego z międzynarodowymi standardami w tym zakresie, z uwzględnieniem specyficznych zadań jednostki, która ją wdraża, i warunków, w których jednostka ta działa.\nPrzedstawione standardy należy postrzegać w aspekcie zestawu wytycznych wspomagających osobę odpowiedzialną za prowadzenie działań kontrolnych w opracowaniu z ich pomocą skutecznych systemów kontroli zarządczej. Mając na uwadze powyższe, Ministerstwo Finansów, formułując standardy kontroli, przyjęło za postawę funkcjonujące w tym obszarze standardy międzynarodowe (zob. tabelę 1).\nNa podstawie powołanych standardów międzynarodowych w zakresie kontroli zarządczej ministerstwo opracowało zestaw 22 standardów krajowych skupionych w pięciu podanych niżej kategoriach (grupach):\n„Środowisko wewnętrzne” stanowi grupę uwzględniającą standardy dotyczące systemu zarządzania jednostką sektora finansów publicznych oraz sposób jej zorganizowania jako całości. Grupa ta wskazuje na wytyczne o charakterze wymogów względem środowiska, w którym kontrola zarządcza będzie funkcjonowała. Tworzą ją cztery standardy obejmujące kolejno: przestrzeganie wartości etycznych, kompetencje zawodowe, strukturę organizacyjną oraz delegowanie uprawnień. Krzysztof Puchacz podkreśla przy tym, że warunkiem skuteczności funkcjonowania sytemu kontroli zarządczej jest nie tylko przygotowanie organizacyjne (a więc struktura), lecz także odpowiednio dobrana (zarówno pod względem merytorycznym, jak i mentalnym) kadra. Autor prezentuje pogląd, zgodnie z którym dopiero sprzężenie tych dwóch komponentów statuuje skuteczność wdrożeń systemów kontroli zarządczej.\nKolejną grupę elementów składowych po stronie kontroli zarządczej stanowi „zarządzanie ryzykiem” obejmujące standardy, na które składają się: misja, określenie celów i zadań, monitorowanie i ocena ich realizacji, identyfikacja i analiza ryzyka oraz reakcja na ryzyko. Katalog ten pozwala zauważyć, że wymienione obszary działalności jednostek sektora finansów publicznych oparte bądź to wprost, bądź jedynie pośrednio na zagadnieniu ryzyka wiążą się z tworzeniem warunków służących optymalizowaniu realizacji celów oraz zadań tych jednostek poprzez efektywne nim zarządzanie. Przedstawiony pogląd pozwala sądzić, że obce do niedawna jednostkom sektora finansów publicznych podejście dotyczące zarządu ryzykiem w myśl nowej ustawy finansach publicznych będzie stanowić element codzienności ich funkcjonowania. Tym samym omawiana grupa standardów integralnie wiąże się z tematyką budżetowania zadaniowego. W przeciwieństwie do budżetu tradycyjnego budżet zadaniowy wzmacnia efektywność gospodarki pieniężnymi środkami publicznymi, łącząc nakłady z oczekiwanymi efektami oraz weryfikując je przez pryzmat potencjalnego ryzyka związanego z ich realizacją. W efekcie podejście do budżetu zadaniowego jest opisywane skutecznością procedur na rzecz minimalizacji ww. ryzyka.\nTrzecią w kolejności grupę standardów kontroli zarządczej stanowią „mechanizmy kontroli” obejmujące: dokumentowanie systemu kontroli zarządczej, nadzór, ciągłość działalności, ochronę zasobów, szczegółowe mechanizmy kontroli dotyczące operacji finansowych i gospodarczych oraz mechanizmy kontroli dotyczące systemów informatycznych.\nWymieniony katalog stanowi odpowiedź na pytanie o podstawowe mechanizmy, na których powinien zasadzać się system kontroli zarządczej. Zaprezentowane standardy mają więc charakter absolutnego minimum. Stanowią komponenty pozwalające na indywidualne kształtowanie struktury systemu kontroli zarządczej adekwatnie do specyfiki danej jednostki, wystrzegając się przy tym nadmiernego uniwersalizmu oraz transponowania gotowych rozwiązań pomiędzy podmiotami sektora finansów publicznych z pominięciem wykładnika ich adekwatności. Mając na uwadze powyższe, nieodzowne wydaje się połączenie standardów kontroli zarządczej z konkretnym typem ryzyka. Stąd też koszty poniesione na wdrożenie rozwiązań systemowych obok tego, że powinny mieć charakter racjonalny, powinny także znajdować uzasadnienie w korzyściach płynących z ich wydatkowania, tj. efektach podjętych działań kontrolnych.\nPrzedostatnią grupę standardów kontroli zarządczej stanowi „informacja i komunikacja”. Inferencja jej struktury wskazuje na trzy standardy. Należą do nich: bieżąca informacja, komunikacja wewnętrzna oraz komunikacja zewnętrzna.\nWskazana grupa standardów jest niezwykle ważna z punktu widzenia praktyki codziennej działalności struktur administracji samorządowej. Jednakże – jak wykazują doświadczenia – potencjał ten w wielu jednostkach sektora finansów publicznych nie jest wykorzystywany. To z kolei oznacza lukę w zakresie wytycznych podejmowania decyzji przez każdą organizację sektora publicznego, niejako świadomie marginalizującą własny, ukryty potencjał. Problematyka wiedzy jako klucza rozwoju organizacji wydaje się być niekwestionowaną. Potwierdza to dostrzeżenie i podniesienie tego problemu przez ustawodawcę. Efektywny i transparentny system przepływu informacji między podmiotami w każdej strukturze zarówno publicznej, jak i prywatnej nie tylko wzmacnia jej efektywność i zdolność optymalizacji osiągania celów, lecz także przekłada się na tworzenie warunków dla wewnętrznego kształtowania pokładów wiedzy w organizacji, której znaczenia nie sposób przecenić.\nOstatnia grupa standardów obejmuje „monitorowanie i ocenę”, a składają się na nią: monitorowanie systemu kontroli zarządczej, samoocena, ocena systemu kontroli zarządczej przez audyt wewnętrzny oraz uzyskanie zapewnienia o stanie kontroli zarządczej. Wydźwięk znaczeniowy tej grupy jest jednoznaczny – każdy system kontroli zarządczej powinien zostać objęty bieżącym monitoringiem i oceną. Tylko wtedy będzie można wskazać na konstruktywne podejście nie tylko do jego tworzenia i wdrożenia, lecz kształtowania w taki sposób, aby spełniał on pokładane w nim oczekiwania. Tak jak nie ma jednego, uniwersalnego rozwiązania pozwalającego na implementację do każdej jednostki sektora finansów publicznych jednego rozwiązania modelowego w zakresie kontroli zarządczej, tak każdy wdrożony standard wymaga oceny i doskonalenia. System kontroli zarządczej powinien tym samym być kształtowany, monitorowany i korygowany w celu uzyskania takiej jego postaci, która pozwoli na wykorzystanie jego możliwości w sposób maksymalizujący skalę oczekiwanych efektów.\nZaprezentowane standardy kontroli zarządczej są zaledwie punktem wyjścia dla kształtowania ich układu i struktury przez każdą jednostkę sektora finansów publicznych (w tym jednostkę samorządu terytorialnego) z osobna. Wskazują one tym samym skalę potencjalnych możliwości, nie narzucając w sposób dyrektywny formuły ich implementacji. Z drugiej jednak strony wytyczają pożądany obszar płaszczyzn objętych systemem kontroli zarządczej. Rozwiązanie to pozwala tym samym z jednej strony na pewne ujednolicenie implementowanych wzorców, a z drugiej pozostawia jednostkom sektora finansów publicznych tak istotny zakres autonomii w przedmiocie ich wdrażania.\n2. Orientacja projektowa w jednostkach samorządu terytorialnego i jej konsekwencje dla zarządzania finansami\nRealizacja zadań nałożonych na samorząd jest warunkowana zarówno zmianami prawa, jak i procesami obserwowanymi w otoczeniu społeczno-gospodarczym. Przedstawione standardy kontroli zarządczej powinny stanowić fundament prawny dla systemowych rozwiązań usprawniających proces zarządzania jednostką samorządu terytorialnego. Wpisują się one oczywiście także w istotę nowego podejścia do konstrukcji planów finansowych w administracji publicznej, określanego powszechnie budżetowaniem zadaniowym. Warto zwrócić uwagę, że wprowadzane zmiany legislacyjne stanowią odpowiedź na konieczność przyjęcia przynajmniej w niektórych jednostkach sektora finansów publicznych nowego spojrzenia na proces zarządzania oraz jego efekty. Chodzi tutaj przede wszystkim o implementację rozwiązań sprawdzonych dotychczas w sektorze komercyjnym, a służących podniesieniu efektywności podejmowanych działań.\nJest to szczególnie istotne dla jednostek samorządu terytorialnego, głównie ze względu na konieczność uwzględnienia nowych wyzwań strategicznych determinujących rozwój systemów gospodarczych. Wynikają one z mających charakter globalny procesów integracji społeczeństw i gospodarek. Ich rosnąca otwartość oraz współzależność wyznaczają nowy wymiar konkurowania o dwie podstawowe składowe potencjału każdego systemu gospodarczego: ludzi i kapitał inwestycyjny. Powszechny dostęp do informacji oraz coraz większa swoboda przemieszczania się stwarza realną groźbę marginalizacji obszarów mało konkurencyjnych pod względem jakości życia oraz warunków prowadzenia działalności gospodarczej.\nTa względnie nowa płaszczyzna konkurowania, w której uczestniczą samorządy, wymaga zwrócenia uwagi na jakość zarządzania samorządem lokalnym. Konieczne jest przede wszystkim umiejętne połączenie długookresowej wizji rozwoju z bieżącymi działaniami, które w dotychczasowej praktyce relatywnie łatwo mogą podlegać koniunkturalnej deformacji. Dlatego też tak powszechnie jest rozważane zjawisko „oderwania” dokumentów strategicznych od realnych decyzji. Tymczasem to właśnie koncentracja na priorytetach strategicznych w długim okresie daje szansę na zbudowanie przewagi konkurencyjnej. Natomiast rozerwanie obszarów zarządzania strategicznego i operacyjnego jest bardzo dużym zagrożeniem dla racjonalności wydawania publicznych pieniędzy. Głównym narzędziem służącym do wspomagania procesów rozwojowych przez jednostki samorządu terytorialnego jest wszak budżet.\nPrace związane z wdrożeniem budżetu zadaniowego i system kontroli zarządczej zmuszają do bardziej pragmatycznego i konsekwentnego wiązania podejmowanych działań ze sprecyzowanym i zhierarchizowanym systemem celów. Przypisanie do każdej wydanej złotówki efektu, jaki ma ona wygenerować, powinno pozwolić na osiągnięcie zdecydowanie większej dyscypliny, a przede wszystkim konsekwencji w wydatkowaniu środków publicznych. Jest to szczególnie ważne w sytuacji, gdy nie tylko Polska, ale i wiele innych rozwiniętych państw, boryka się z niewydolnością systemu finansów publicznych. Warto zwrócić uwagę, że wskazany kierunek zmian dotyczących organizacji wydatkowania środków publicznych wpisuje się w bardziej ogólną koncepcję zarządzania z wykorzystaniem orientacji projektowej. Do tej pory była ona kojarzona głównie z sektorem prywatnym. Zmiany prawne ułatwiają, a w pewnym sensie nawet wymuszają jej implementację do jednostek administracji samorządowej, oczywiście przy uwzględnieniu ich specyfiki zarówno w zakresie prawnym, jak i organizacyjnym.\n3. Specyfika orientacji projektowej jednostek samorządu terytorialnego\nPrzyjęcie orientacji projektowej przez każdą organizację (w tym także przez jednostki samorządu terytorialnego) wiąże się z wielopłaszczyznowymi zmianami, które dotykają praktycznie wszystkich obszarów procesu zarządzania. Podstawowe z nich dotyczą wdrożenia:\nsystemu zarządzania przez cele;\nstruktury organizacyjnej umożliwiającej prawidłowe lokalizowanie odpowiedzialności za przedsięwzięcia o charakterze projektowym;\ntechnik wspomagających realizację projektów, a w szczególności ich budżetowanie, harmonogramowanie, controlling oraz kontrolę końcową;\nnarzędzi informatycznych wspomagających realizację projektów;\nkompetencji menedżerskich związanych z przygotowaniem, planowaniem i realizacją projektów;\nelastycznej kultury organizacyjnej.\nW przypadku samorządów możliwe jest uzyskanie pełnej orientacji projektowej obejmującej wszystkie wyżej wymienione obszary. Pierwszy z nich dotyczy wykorzystania w praktyce zarządzania przedsiębiorstwem – zarówno na poziomie strategicznym, jak i operacyjnym – metody określanej mianem zarządzania przez cele. Diagnoza sytuacji bieżącej w samorządach wskazuje na dość częste odrywanie postulatów zawartych zwłaszcza w dokumentach strategicznych od bieżących decyzji. Oznacza to w praktyce marginalizację programowania rozwoju oraz instrumentalizację dokumentów strategicznych. Stanowią one raczej element systemu biurokratycznego niż rzeczywisty punkt odniesienia i podstawę oceny prowadzonej polityki sterowania rozwojem lokalnym czy regionalnym. Rozwój strategiczny jednostki samorządowej opiera się więc (zwłaszcza w gminie) raczej na podstawach personalnych (np. wielokadencyjne sprawowanie funkcji wójta, burmistrza lub prezydenta miasta przez tę samą osobę) niż formalnych.\nWprowadzenie systemu zarządzania przez cele uzupełnia więc zestaw narzędzi sterowania rozwojem, wprowadzając zasady formułowania zbioru celów, mierników ich realizacji oraz systemu pomiaru osiąganych efektów. Tworzenie dokumentów strategicznych na poziomie samorządu często przyjmuje tzw. formułę uspołecznioną. Z jednej strony pozwala ona uzyskać zaangażowanie społeczeństwa w wyznaczanie podstawowych kierunków rozwoju, z drugiej jednak utrudnia zbudowanie spójnego zbioru celów, a przez to w fazie realizacyjnej koncentrację zasobów na ich realizacji. Zarządzanie przez cele wymusza weryfikację zbioru celów strategicznych pod kątem ich wewnętrznej spójności. Przede wszystkim jednak nakazuje poprawność metodyczną w ich formułowaniu, zarówno w kwestii możliwości zmierzenia poziomu ich realizacji, jak i osadzenia w czasie, a finalnie także przypisania odpowiedzialności.\nPoprawnie sformułowane cele strategicznie ułatwiają koncentrację zasobów organizacyjnych, a przede wszystkim finansowych na tych działaniach, które potencjalnie mogą przynieść najbardziej pożądane społecznie efekty w określonym przedziale czasu. Pozwala to w sposób poprawny „priorytetyzować” działania bieżące i skupiać się na tych, które przyczynią się do realizacji celów strategicznych. Wybory te są o tyle trudne, że budowanie trwałych fundamentów rozwoju lokalnego wymaga przede wszystkim skupienia się na tzw. inwestycjach preekonomicznych. Przy ograniczonych środkach budżetowych może to pogorszyć poziom realizacji zadań w innych obszarach, np. związanych z obsługą komunalną, szkolnictwem, ochroną zdrowia itd. System zarządzania przez cele warunkuje zatem prawidłowy dobór projektów zarówno miękkich, jak i inwestycyjnych w taki sposób, aby poprzez ich realizację uzyskać pożądany strategiczne, mierzalny rezultat.\nEfektywność zastosowania systemu zarządzania przez cele jest jeszcze bardziej widoczna na poziomie zarządzania operacyjnego procesami i projektami. Wdrożenie procedur kontroli zarządczej w jednostkach samorządu terytorialnego oraz zadaniowego układu budżetów wymaga zastosowania systemu pomiaru osiągniętych efektów praktycznie w każdym obszarze działalności samorządowej. Dotyczy to bowiem zarówno takich procesów, jak np. finanse, edukacja, ochrona zdrowia czy gospodarka komunalna, jak i konkretnych projektów, a więc przedsięwzięć o charakterze jednorazowym. Od poziomu ogólnego (np. całego procesu czy projektu), poprzez zadania, podzadania, aż do konkretnych działań mających charakter pakietu pracy konieczne jest wskazanie celów, które uzasadniają zaangażowanie zasobów. Aby te cele miały charakter operacyjny (możliwe jest zarządzanie ich realizacją i ocena stopnia osiągnięcia), powinny im zostać przyporządkowane trzy podstawowe parametry:\na) zakres – co należy osiągnąć,\nb) termin – kiedy należy osiągnąć,\nc) koszt – ile pieniędzy potrzeba do realizacji celu.\nZ systemu celów strategicznych i operacyjnych wynika określony zbiór zadań do realizacji. Część z nich ma charakter procesów ciągłych, część natomiast jest realizowana jednorazowo, a więc jako projekty. Powstaje w ten sposób struktura podziału pracy, którą należy przenieść na odpowiednio przygotowany system organizacyjny. Procesy są realizowane w ramach układu funkcjonalnego urzędu, a więc wydziałów, jednostek organizacyjnych itd. Natomiast w zarządzaniu projektami jest możliwe zastosowanie trzech rozwiązań modelowych, określanych jako struktury: funkcjonalna, macierzowa i projektowa.\nWymienione rozwiązania znajdują zastosowanie również w samorządach, choć oczywiście w przypadku każdego z nich muszą być spełnione określone warunki. Realizacja projektów w ramach struktury funkcjonalnej wydaje się najbardziej naturalna w przypadku samorządów, choć trudno powiedzieć, czy zawsze jest ona wystarczająca. W przypadku gdy w skład zespołu projektowego ze względu na specyfikę przedsięwzięcia powinny wchodzić osoby pracujące w różnych jednostkach organizacyjnych, uzasadnione wydaje się wykorzystanie układu macierzowego z odpowiednio wyeksponowaną rolą kierownika projektu. Oczywiście wymaga to odpowiedniej zmiany wewnętrznych regulacji, np. regulaminu pracy. Wyłączenie projektów z układu funkcjonalnego usprawnia jednak komunikację pomiędzy członkami zespołu, a przede wszystkim precyzyjnie lokalizuje odpowiedzialność za określone rezultaty. To wyłączenie projektu poza bieżące funkcjonowanie samorządu może przybrać formę struktury projektowej, w przypadku gdy dla realizacji określonych, dużych projektów (np. infrastrukturalnych) tworzy się wyspecjalizowaną jednostkę (np. w postaci spółki), której zadaniem jest przeprowadzenie projektu, a po jego zakończeniu np. zarządzanie uzyskanymi efektami.\nWymienione wyżej obszary orientacji projektowej, mimo że tworzą fundament organizacyjny, to jednak nie są wystarczające dla prawidłowego przebiegu zarządzania projektami. Niezbędne jest bowiem wyposażenie urzędników samorządowych w instrumentarium podnoszące efektywność realizacji projektów. Po pierwsze, konieczne jest zastosowanie odpowiedniego zbioru technik wspomagających cały przebieg projektu od fazy inicjacji, przez planowanie, realizację, aż po ocenę końcową. Powinny one pozwalać na:\nocenę ryzyka realizacji;\nanalizę potrzeb interesariuszy projektu;\nzdefiniowanie zbioru celów;\nocenę efektywności ekonomicznej (ze względu na charakter działań chodzi tutaj głównie o efektywność kosztową);\nprzygotowanie struktury podziału prac;\nczytelny przydział odpowiedzialności za efekty;\nprzygotowanie planu finansowego;\nprzygotowanie planu wykorzystania zasobów;\nprzygotowanie procedury controllingu projektu;\nZastosowanie technik wspomagających zarządzanie projektami pozwala w sposób prawidłowy wypełnić przepisy o systemie kontroli zarządczej oraz wdrożyć układ zadaniowy budżetu. Szczegółowy opis wybranych technik i możliwości ich zastosowania w samorządzie zostanie przedstawiony w dalszej części artykułu. Tu należy jednak nadmienić, że ich zastosowanie w praktyce wymaga dość dużego nakładu pracy oraz odpowiednich kompetencji urzędników.\nOgraniczenie pracochłonności działań związanych z planowaniem i kontrolą procesów i projektów najczęściej wymaga wdrożenia odpowiedniego oprogramowania. Powinno ono uwzględniać specyfikę samorządową oraz umożliwiać wykorzystanie wszystkich niezbędnych technik. Współcześnie na rynku występuje dość rozwinięta oferta różnych dostawców, choć w większości przypadków nie zapewniają oni kompleksowej obsługi orientacji projektowej samorządu. Możliwe jest jednak także wdrożenie oprogramowania dedykowanego, uwzględniającego specyficzne potrzeby konkretnego urzędu.\nOczywiście konieczne jest zapewnienie szkoleń związanych z obsługą oprogramowania, jak również szkoleń obejmujących podstawowa wiedzę z zakresu zarządzania projektami. Szczególnie wartościowe może się okazać podnoszenie kompetencji w zakresie najbardziej popularnych metodyk/wytycznych (np. IPMA, PMI czy PRINCE). Warto podkreślić, że współcześnie prócz umiejętności twardych (zarządzanie czasem, kosztami itd.) docenia się rolę kompetencji miękkich – społeczno-kulturowych, a więc związanych z budowaniem zorientowanej projektowo kultury organizacyjnej. Wśród jej przejawów można wymienić gotowość do wzięcia odpowiedzialności za precyzyjnie określone efekty, a także otwartość na zmiany oraz zgodę na wynagradzanie zależne od efektu, a nie wyłącznie od nakładu pracy. Wraz ze zmianą specyfiki zarządzania w jednostkach administracji publicznej powinno dojść do wykształcenia takich postaw, które umożliwią kreowanie przedsiębiorczej kultury organizacyjnej charakteryzującej się dużą elastycznością pracowników i ich dążeniem do doskonalenia zawodowego. Wydaje się to niezbędne, zważywszy na coraz większe wymagania otoczenia, w którym funkcjonują samorządy.\n4. Wybrane techniki zarządzania finansami w projektach\nJednym z ważniejszych obszarów orientacji projektowej są techniki wspomagające proces zarządzania zadaniami (głównie projektami, ale po odpowiedniej modyfikacji także procesami). W dużej części odnoszą się one do sfery finansowej związanej z analizą efektów ekonomicznych, planowaniem budżetu oraz jego controllingiem i kontrolą końcową. Przedsięwzięcia realizowane przez samorządy różnią się od tych komercyjnych, głównie w określeniu przychodów z danego przedsięwzięcia. Natomiast planowanie kosztów, płynności czy organizacja controllingu mają bardzo zbliżoną charakterystykę.\nDlatego też wydaje się, że techniki tworzone dla projektów biznesowych znajdą zastosowanie w sferze administracji publicznej. W niniejszym artykule omawiamy niektóre z nich:\nanaliza efektywności kosztowej przedsięwzięcia;\nbudżet zadaniowy, rodzajowy oraz według centrów kosztów;\nhistogram kosztów i krzywa s-curve;\nhistogram płynności finansowej;\ntechnika wartości wypracowanej.\nOmawiając poszczególne techniki, chcemy się skupić przede wszystkim na przybliżeniu ich mechanizmu oraz wyjaśnieniu, jakiego typu informacje zarządcze są przez nie generowane. Warto jednak podkreślić, że wszystkie te techniki należy wiązać z metodą zarządzania projektami (Project Management). Wpisanie ich w logiczną procedurę zarządzania projektem należy wiązać z genezą samej metody, a więc z projektem Manhattan, którego celem było stworzenie bomby jądrowej. Oczywiście po przeniesieniu wypracowanego modelu fazowego projektu na grunt biznesowy podlegał on dalszemu rozwojowi, czego konsekwencją jest aktualnie wykorzystywana w orientacji projektowej lista narzędzi wspomagających proces zarządzania.\nPierwsza z wymienionych technik wchodzi w skład narzędzi wykorzystywanych jeszcze w fazie przedprojektowej, a więc przed wyborem sposobu realizacji powierzonych celów. Jednostki sektora finansów publicznych nie są bowiem zwolnione z myślenia w kategoriach ekonomicznych, a więc z dążenia do uzyskania możliwie jak największej efektywności realizowanych zadań. O ile firmy komercyjne mogą tutaj stosować rozbudowany zbiór wskaźników rentowności, zarówno statycznych, jak i dynamicznych (np. ROS, NPV), o tyle w jednostkach samorządu terytorialnego w większości przypadków możliwe jest zastosowanie głównie techniki efektywności kosztowej przedsięwzięcia. Nawiązuje ona do zasady racjonalnego gospodarowania będącej swoistym fundamentem ekonomii. W części użytecznej z punktu widzenia omawianej techniki mówi ona o konieczności minimalizowania nakładów związanych z osiągnięciem przyjętego celu. W praktyce chodzi o dążenie do wyboru takiego wariantu projektu, dla którego wartość kosztu przypadającego na jednostkę uzyskanego efektu (np. km, mieszkańca, m3 itd.) będzie jak najniższa.\nProcedura analizy efektywności kosztowej powinna pojawiać się w fazie koncepcyjnej przedsięwzięcia, a więc zanim zostaną poniesione koszty związane z przygotowaniem dokumentacji projektowej i planowaniem finansowo-rzeczowym. Jeśli zatem, realizując dany cel strategiczny, władze samorządowe podejmą decyzję o zaangażowaniu się w określone przedsięwzięcie (np. projekt inwestycyjny), to osoby odpowiedzialne za przygotowanie projektu powinny przygotować szacunkowe kalkulacje dla kilku wariantów jego realizacji. Wariantowanie może dotyczyć technologii, wykonawców, sposobu organizacji pracy, zastosowania źródeł finansowania oraz innych specyficznych parametrów projektu.\nDo oceny wariantów pod względem efektywności w obszarze kosztów można zastosować wskaźnik efektywności kosztowej (CEI – cost efﬁciency index). Odnosi on wartość łącznych kosztów realizacji przedsięwzięcia oraz ewentualnie późniejszych kosztów eksploatacji (TC – total cost) do uzyskanych efektów (E – effects). W ujęciu ogólnym do wyliczenia omawianego wskaźnika można zastosować wzór:\nCEI = TC/E\nOczywiście w praktyce należy zastosować najbardziej odpowiednią formułę wyliczania wskaźnika. Tym samym w przypadku projektów inwestycyjnych należy zastanowić się nad jego dynamiczną odmianą pozwalającą na dyskontowanie wartości pieniężnych odpowiednim współczynnikiem. W takiej odmianie efektywność kosztową można oceniać na podstawie tzw. dynamicznego kosztu jednostkowego (DGC – dynamic generation cost). Niezależnie jednak od przyjętej formuły wyliczenie wskaźnika dla poszczególnych wariantów projektu pozwala na dokonanie ich rangowania, które z kolei może stać się podstawą dla racjonalizacji decyzji podejmowanych przez samorząd (por. tabelę 2).\nWybór wariantu najbardziej efektywnego kosztowo, a więc zapewniającego realizację przyjętych celów najtaniej, daje podstawę do uruchomienia projektu, a więc realizację kolejnych jego faz. Inicjacja projektu polega na formalnym utworzeniu zespołu projektowego, którego zadaniem jest m.in. przygotowanie planu finansowego projektu, a następnie raportowanie przebiegu jego realizacji. Techniki wspomagające (wymienione w punktach 2–4) mają charakter planistyczno-monitoringowy, a ich przygotowanie w fazie planowania należy traktować jako stworzenie finansowego planu bazowego. Natomiast na podstawie raportów z realizacji projektu jest możliwe przygotowywanie informacji na ten temat i prezentowanie ich z wykorzystaniem tych samych technik. Dodatkowo w trakcie realizacji projektu sugeruje się stosowanie analizy techniką wartości wypracowanej (EVT – earned value technique).\nNajbardziej powszechną techniką stosowaną w planowaniu i realizacji przedsięwzięć jest budżet. Stanowi on zestawienie kosztów związanych z realizacją danego projektu lub procesu. Podejście przedstawione w niniejszym artykule można traktować jako sposób przygotowania budżetu zadaniowego. W organizacji zorientowanej projektowo sugeruje się bowiem stosowanie oprócz klasyfikacji budżetowej także wszystkich trzech innych sposobów kalkulacji kosztów, a więc kalkulacji:\nzadaniowej (budżet zadaniowy), pozwalającej określić koszty poszczególnych działań, podzadań, zadań i projektów/procesów, opartej na zapotrzebowaniu na zasoby;\nrodzajowej, pozwalającej określić łączne koszty danego rodzaju zasobu na podstawie sumy kosztów, jakie ten zasób generuje we wszystkich zadaniach,\nwedług centrów kosztów, pozwalającej określić łączne koszty, jakie generuje dana jednostka organizacyjna w danym przedsięwzięciu.\nDwa pierwsze z wymienionych sposobów kalkulacji są użyteczne na poziomie kierownika projektu, pozwalają bowiem racjonalizować decyzje w fazie planowania i realizacji projektu. Natomiast na poziomie zarządu jednostki samorządu terytorialnego są wykorzystywane wszystkie trzy metody kalkulacji. Najczęściej analizy są prowadzone na danych zagregowanych i dają możliwość szybkiego reagowania w momencie, gdy koszty przedsięwzięć (ich wielkość bądź tempo wydatkowania) odbiegają od przyjętych planów. W tabeli 3 przedstawiono formularz matrycy budżetu w wariancie zadaniowym. To on bowiem powinien stanowić podstawę do budowania pozostałych układów budżetu.\nWyjście w planowaniu kosztów od układu zadaniowego budżetu daje szansę na przyjęcie i utrzymanie logiki przyczynowo-skutkowej w zarządzaniu przedsięwzięciami (procesami i projektami). Dzięki temu możliwe jest przejście przez wszystkie wymienione poniżej fazy planowania finansowego:\nzdefiniowanie mierzalnego celu przedsięwzięcia i rozpisanie go na cele szczegółowe (wskaźniki produktu/rezultatu);\nwybór wariantu realizacji celu na podstawie wskaźnika efektywności kosztowej;\nzdefiniowanie działań niezbędnych do osiągnięcia celów szczegółowych oraz ich grupowanie w strukturę podziału pracy;\nokreślenie pracochłonności i materiałochłonności poszczególnych działań;\nprzyporządkowanie zasobów do poszczególnych działań;\nwyliczenie budżetu bazowego (planowanego do realizacji).\nZ punktu widzenia fazy realizacyjnej projektu konieczne jest nie tylko stworzenie budżetu, lecz także lokalizacja poszczególnych jego pozycji w czasie (harmonogramie). Jest to dodatkowy, bardzo korzystny efekt proponowanego tutaj podejścia do tworzenia budżetu zadaniowego. Zastosowanie kalkulacji zadaniowej umożliwia bowiem przygotowanie takiej analizy ze względu na fakt połączenia wartości kosztu zadania z terminem jego wykonania. Obrazuje się w ten sposób powstawanie wartości wypracowanej w danym przedsięwzięciu, przez co jest możliwe skuteczne śledzenie postępów w pracy oraz skutków odchyleń zarówno dla harmonogramu, jak i łącznego kosztu przedsięwzięcia. Tego typu informacje mają niesłychanie istotny aspekt poznawczy i mogą znacząco wpłynąć na jakość zarządzania. Są więc potrzebne z punktu widzenia kontroli zarządczej. Do graficznego przedstawienia rozkładu kosztów w czasie wykorzystuje się dwie techniki – histogram kosztów, który pokazuje wartość kosztu w okresach, oraz krzywą s-curve, która przedstawia przyrost wartości kosztów (por. wykres 1).\nW bardzo podobny sposób można przygotować inną wersję histogramów i krzywych skumulowanych. Mogą one dotyczyć przepływów pieniężnych. Wbrew pozorom techniki te nie są potrzebne wyłącznie podmiotom komercyjnym. Również samorządy powinny być zainteresowane przygotowywaniem planów płynności przedsięwzięć, a następnie ich monitorowaniem na podstawie faktycznej realizacji zadań. Zbieranie informacji na temat tego, kiedy mogą się pojawić zasilenia konta projektu (np. kolejne transze dotacji) i wypływy, pozwala przewidywać ewentualne problemy z obsługą zobowiązań.\nPrzygotowanie planu finansowego projektu w wersji do realizacji (plan bazowy) daje podstawę do uruchomienia realizacji przedsięwzięcia. W określonym czasie są wykonywane przewidziane działania, a w związku z tym ponoszone określone koszty. W trakcie realizacji projektu należy uwzględniać wszelkie zmiany związane z przesunięciami w harmonogramie czy też zmianami w budżecie. Wymienione do tej pory techniki służą tutaj do oceny stanu bieżącego (np. budżet rzeczywisty, histogram rzeczywisty) z planem bazowym. W przypadku stwierdzania odchyleń na poszczególnych pozycjach budżetowych czy też na histogramie konieczne jest podejmowanie działań korygujących. Są one często niezbędne do utrzymania celów projektu, a także założonej efektywności kosztowej.\nJedną z technik, która może służyć do oceny odchyleń, a także stanowić podstawę do szacowania kosztów na zakończenie przedsięwzięcia, jest EVT (earned value techniqe), czyli technika wartości wypracowanej. Ze względu na ograniczony rozmiar niniejszego opracowania technika ta zostanie omówiona w sposób ogólny. EVT służy do oceny projektu z dwóch perspektyw:\nczy rzeczywiście wykonany zakres prac do daty monitoringu odpowiada zakresowi zaplanowanemu?,\nczy koszty poniesione na wykonanie rzeczywistego zakresu prac odpowiadają kosztom planowanym dla tego samego zakresu?\nNa podstawie raportów z realizacji projektu dokonuje się oceny zakresu wykonania prac (np. procentowo) oraz ewidencji kosztów rzeczywistych. W efekcie uzyskuje się informację na temat wartości następujących kosztów:\nrzeczywistych kosztów rzeczywiście wykonanego zakresu prac (ACWP – actual cost of work performed);\nplanowanych kosztów rzeczywiście wykonanego zakresu prac (BCWP – budgeted cost of work performed);\nplanowanych kosztów zakresu prac planowanego do daty monitoringu (BCWS – budgeted cost of work scheduled).\nPorównanie wyżej wymienionych wartości daje możliwość określenia podstawowych wskaźników odchyleń od planu. Porównanie ACWP i BCWP umożliwia określenie, na ile projekt jest realizowany drożej lub taniej. Natomiast odniesienie BCWS i BCWP pozwala określić, czy tempo realizacji prac jest wyższe, czy niższe niż zaplanowano. W realiach samorządu w projektach realizowanych z dużym udziałem prac zleconych ryzyko przekroczenia budżetu jest przenoszone na wykonawcę. Oznacza to, że prawdopodobieństwo odchylenia kosztu rzeczywistego od planowanego jest relatywnie niewielkie. Sytuacja taka może jednak wystąpić, np. gdy wykonawca, zaniżając budżet ofertowy w celu wygrania przetargu, nie będzie w stanie zrealizować projektu. W takiej sytuacji nawet rozwiązanie umowy i kary kontraktowe mogą nie być wystarczającą ochroną interesów samorządu. Dlatego tak ważne jest monitorowanie wskaźnika odchylenia od harmonogramu, który może sygnalizować problemy realizacyjne.\n5. Użyteczność technik orientacji projektowej w zarządzaniu finansami jednostek samorządu terytorialnego\nRozważając wdrożenie określonego rozwiązania, a tym bardziej systemowego, kierownictwo organizacji analizuje potencjalne korzyści oraz konfrontuje je z kosztami wdrożenia. Obecnie obowiązek zapewnienia kontroli zarządczej nie wymusza czy to przejścia na budżetowanie zadaniowe, czy to wdrożenia innych, zaawansowanych rozwiązań, jakim jest m.in. orientacja projektowa. Warto jednak zwrócić uwagę na kontekst zewnętrzny rozwoju, który bezspornie tworzy presję na zmiany i doskonalenie. Należy przyjąć tu tezę, że im sprawniej jest zarządzana jednostka samorządu terytorialnego, tym skuteczniej wpływa pozytywnie na procesy rozwojowe w wymiarze lokalnym czy regionalnym. Propozycję przedstawioną w niniejszym artykule należy traktować jako głos w dyskusji na temat możliwych kierunków doskonalenia jednostek sektora finansów publicznych, a w szczególności jednostek samorządu terytorialnego.\nPrzyjęty tu punkt widzenia polega na powiązaniu ze sobą kontroli zarządczej, budżetowania zadaniowego oraz orientacji projektowej, dzięki czemu powstaje rozwiązanie kompleksowe oraz odzwierciedlające istotę zmian proponowanych w ustawie o finansach publicznych z 2009 r. Warto jednak podkreślić, że trudno jest jednoznacznie wskazać, na ile dana technika jest użyteczna dla konkretnej jednostki samorządu terytorialnego. Wykorzystanie ich powinno wynikać z pogłębionej analizy potrzeb informacyjnych kierownictwa jednostki oraz możliwości dostarczenia informacji służących do opracowania danej techniki. Jeśli ich pozyskanie i analiza wymagałyby bardzo dużego nakładu pracy (jest to bardzo prawdopodobne bez wsparcia systemu informatycznego), to wówczas wykorzystanie techniki może okazać się nieefektywne (zbyt duże koszty w stosunku do efektów). W odpowiednio przygotowanej jednostce każda z wymienionych technik, a także inne wspierające zarówno zarządzanie finansami, jak i inne obszary zarządzania dostarczają jednak na tyle istotną informację zarządczą, że mogą de facto stanowić fundament kontroli zarządczej w danej jednostce.\nWarto podkreślić, że oprócz technik bezpośrednio związanych z zarządzaniem finansami w projektach w ramach orientacji projektowej możliwe jest wykorzystywanie także narzędzi dotyczących innych obszarów zarządzania. Mają one przełożenie na sprawność polityki finansowej, dlatego też należy je uwzględnić w prowadzonych analizach. Należy przy tym zwrócić szczególną uwagę na wykorzystanie takich technik. jak:\na) analiza interesariuszy,\nb) analiza ryzyka,\nc) struktura podziału prac,\nd) matryca odpowiedzialności.\nPierwsze dwie techniki pojawiają się w fazie definiowania projektu, a zatem jeszcze przed rozpoczęciem planowania. Identyfikacja interesariuszy oznacza próbę określenia, kto i w jaki sposób może być zainteresowany (pozytywnie lub negatywnie) realizacją projektu. Efektem analizy jest wyodrębnienie zbioru podmiotów, których postawa względem projektu z uwagi na ich duży wpływ na jego przebieg oraz duże ryzyko konfliktu powinna być uwzględniona przez kierownika projektu. Generują oni bowiem relatywnie istotne rodzaje ryzyka, których wystąpienie może skutecznie wpłynąć na koszty, harmonogram realizacji projektu lub mniej wymiernie, np. na wizerunek samorządu. Analiza interesariuszy pozwala zmniejszyć zatem ryzyko niepowodzenia, z drugiej strony ma jednak również skutki finansowe. Wiążą się one np. z koniecznością podjęcia dodatkowych działań, które należy wprowadzić do struktury podziału prac. Podobny mechanizm dotyczy analizy ryzyka, która ma charakter bardziej ogólny i dotyczy nie tylko potencjalnego wpływu interesariuszy, lecz także oddziaływania innych czynników otoczenia.\nStruktura podziału pracy jest techniką wstępną w procesie planowania projektu. Polega ona na odpowiednim pogrupowaniu działań w ramach podzadań, podzadań w ramach zadań oraz zadań w ramach projektu. Warto zwrócić uwagę na dość istotną cechę struktury podziału prac, jaką jest jej kompletność. Wymaga ona uwzględnienia nie tylko specyfikacji technicznej produktu wytworzonego w ramach projektu, lecz także działań związanych z zarządzaniem (np. controlling, ryzyko). Wprowadzenie pełnego zakresu prac do struktury wskazuje w sposób precyzyjny miejsce powstawania kosztów, a więc pozwala oddzielić procesy od projektów. Konieczność – maksymalnie jak to tylko możliwe – precyzyjnego określenia budżetu przedsięwzięcia urealnia analizę efektywności kosztowej, a więc jest dość istotnym czynnikiem oceny zasadności podejmowanych działań.\nOstatnią techniką przedstawioną w niniejszym opracowaniu jest matryca odpowiedzialności. Wskazuje ona konkretną osobę odpowiedzialną za realizację danego zadania. Przygotowanie takiego zestawienia pozwala na osiągnięcie dwóch celów. Pierwszym jest efekt motywacyjny wynikający ze świadomości funkcji pełnionej w projekcie oraz wynikających z niej obowiązków. Metoda zapobiega rozproszeniu odpowiedzialności za konkretne cele szczegółowe pomiędzy większą liczbę osób. Drugi efekt wiąże się z usprawnieniem komunikacji pomiędzy członkami zespołu. Matryca może zawierać bezpośrednie kontakty do osób odpowiedzialnych za poszczególne zadania. W przypadku powstawania odchyleń kierownik projektu ma szybki dostęp do osoby odpowiedzialnej. Przekłada się to pośrednio na zarządzanie finansami projektu, głównie ze względu na zwiększenie dyscypliny pracy i zaangażowania pracowników w realizację całego przedsięwzięcia.\nPrzeprowadzona w artykule analiza odnosi się do zmian w procesie zarządzania samorządem terytorialnym wynikających zarówno z uwarunkowań prawnych, jak i zmian w specyfice otoczenia i relacji do innych systemów gospodarczych. Orientacja projektowa jest nie tylko możliwa, ale wręcz pożądana ze względu na konieczność spełnienia założeń kontroli zarządczej i wdrożenia budżetu zadaniowego. Przeprowadzona weryfikacja użyteczności wybranych technik wspomagających zarządzanie projektem wskazuje na możliwość ich implementacji do warunków funkcjonowania jednostek samorządu terytorialnego. Docelowo przyjęcie orientacji projektowej wymaga podejścia systemowego obejmującego dość gruntowne zmiany w sposobie realizacji procesów zarządczych. Wydaje się, że samorządy dość dobrze rozumieją konieczność takiej restrukturyzacji. Jednym z przykładów jest uczestniczenie nie tylko urzędników, ale również władz samorządowych w projektach szkoleniowych z zakresu zarządzania projektami. Dzięki temu poziom specyficznych kompetencji projektowych z całą pewnością poprawia się, a co za tym idzie – zmniejsza się prawdopodobieństwo oporu wobec koniecznych do zaimplementowania zmian.\n Ustawa z 7.07.2001 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych, ustawy o organizacji i trybie pracy Rady Ministrów oraz o zakresie działania ministrów, ustawy o działach administracji rządowej oraz ustawy o służbie cywilnej (Dz. U. Nr 102, poz. 1116).\n Ustawa z 30.06.2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 ze zm.), dalej: u.f.p. z 2005 r.\n M. Siwoń, Aplikacja międzynarodowych standardów wewnętrznej kontroli finansowej do polskiego systemu prawnego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Ekonomiczne Problemy Usług” 2006/1, s. 169–175.\n Uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o finansach publicznych, Druk Sejmowy VI kadencji nr 1181, s. 25.\n Ustawa z 29.09.1994 r. o rachunkowości (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.).\n B.R. Kuc, Kontrola jako funkcja zarządzania, Warszawa 2009, s. 18 i n.; J. Płoskonka, Pojęcie kontroli w ujęciu zarządczym, „Kontrola Państwowa” 2006/2, s. 3–28; A. Niewęgłowski, Controlling w jednostkach administracji publicznej, w: Samorząd terytorialny w zintegrowanej Europie, t. 2, Szczecin 2006, s. 13–19; E. Kowalczyk, Kontrola zarządcza w jednostce sektora finansów publicznych. Wzory procedur i instrukcji, Wrocław 2010.\n Komunikat nr 23 Ministra Finansów z 16.12.2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych (Dz. Urz. MF Nr 15, poz. 84), s. 2–3.\n Komunikat nr 23 Ministra Finansów z 16.12.2009 r...., s. 2 i n.\n K. Puchacz, Nowe standardy kontroli zarządczej w jednostkach sektora finansów publicznych. Omówienie i propozycje wzorcowych rozwiązań, Gdańsk 2010, s. 21.\n K. Puchacz, Nowe standardy kontroli..., s. 22–30.\n Por. T. Skica, Budżet jako narzędzie zarządzania finansami lokalnymi, „Samorząd Terytorialny” 2005/7–8, s. 73–82.\n K. Puchacz, Nowe standardy kontroli..., s. 35–61.\n E. Kowalczyk, Kontrola zarządcza..., s. 27.\n J. Płoskonka, Założenia modelowe dla systemu budżetowania zadaniowego w Polsce, w: M. Postuła, P. Perczyński (red.), Wdrażanie budżetu zadaniowego, Warszawa 2009, s. 103–141.\n E. Kowalczyk, Kontrola zarządcza..., s. 31.\n K. Puchacz, Nowe standardy kontroli..., s. 79–83.\n T. Skica, M. Żmuda, Wybrane aspekty zarządzania wiedzą w jednostkach samorządu terytorialnego, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu” 2008/21, s. 127–141.\n K. Puchacz, Nowe standardy kontroli..., s. 84–90.\n E. Kowalczyk, Kontrola zarządcza..., s. 35.\n J. Strojny, Model zarządzania strategicznego rozwojem lokalnym w gospodarce globalnej, w: B. Plawgo (red.), Polska Wschodnia – zarządzanie rozwojem, Białystok 2008, s. 306.\n T. Skica, Samorządy a rozwój przedsiębiorczości. Instrumenty wspierania przedsiębiorczości przez samorząd terytorialny na przykładzie gmin województwa podkarpackiego, Rzeszów 2009, s. 71–81.\n J. Strojny, B. Ulijasz, K. Witkowski, M. Miśkiewicz, J. Żołyniak, Ocena orientacji projektowej samorządu, Nowy Targ 2012, niepubl., s. 9.\n Inwestycje preekonomiczne to takie przedsięwzięcia, które służą pobudzeniu aktywności sektora przedsiębiorstw i pozwalają na uzyskanie zwrotu poniesionych wydatków poprzez zwiększenie dochodów budżetowych. Zob. J. Strojny, Wybrane obszary dylematów decyzyjnych a koncepcja zarządzania przedsiębiorczego jednostką samorządu terytorialnego, w: A. Grzesik, W. Tabasz (red.), Rozwój lokalny. Wybrane zagadnienia społeczne, Rzeszów 2005, s. 15.


Damski zegarek Casio SHE3046GLP-7\nNowy, oryginalny zegarek CASIO SHE3046GLP-7. W zestawie oryginalne opakowanie oraz instrukcja. Na każdy zegarek udzielamy gwarancji 36 miesięcy. W razie pytań zachęcamy do kontaktu. Towar 100% oryginalny.\nKod produktu SHE3046GLP-7


Próbki,mini zamówienia,promocje,kody - gdzie co można tanio dostać+OT cz.XXI - Strona 99 - Wizaz.pl\nStrona 99 z 164 « Początek < 49 74 89 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 109 124 149 > Koniec »\n2016-02-22, 10:39 #2941\nZnajomi starali się 8 lat, PCOS i słabe nasienie, a teraz mają chłopczyka i dziewczynkę, najważniejsze, to się nie poddawać\nNajgorsze jest, jak wszystkie wyniki są książkowo idealne, a rezultatów ni ma\nDo nich lepiej dzwonić\nU mnie w TKmaxxie dalej stoją i są identyczne, jak z netto po 12 zł.\nA wcisnęłaś jej buźkę , u mnie w Biedrze przy kasie są buźki dla klientów, mi kiedyś jedna kasjerka pokazała.\nTo tanio ja byłam w Warszawie (nie pamiętam gdzie dokładnie) i takie na szminki z wieloma przegródkami były po 90 - kilka zł\n2016-02-22, 10:40 #2942\nW ogóle czy ktoś tu pokazywał brokuła? I czy ostatnie miniatury TF były w zeszłym roku?\nPokazywał w piątek było kilka zdjeć. TF jest mniejsze niż było ostatnio.\n2016-02-22, 10:40 #2943\nNawet nie wiesz ile ja takich historii znam, rozumie, zdaję sobie sprawę, itp i potrafię sobie sporo sama przetłumaczyć do momentu w którym przychodzi kolejny raz @ albo gdy kolejna osoba z otoczenia chwali się że jej się udało... Z jednej strony gratuluję, szczerze się cieszę a w środku znowu pytanie czemu to nie ja? Takie to wszystko pokręcone. Dobra nie dołuję już i trzymam kciuki za wszystkie staraczki.\n2016-02-22, 10:40 #2944\nTrzymam kciuki za starania\n2016-02-22, 10:40 #2945\nDzięki Kochana ale na razie nie trzymaj, od września\nNie podoba mi się tam wiele rzeczy, od sposobu traktowania pracowników do kiepskiej jakości żywności, naładowanej chemią, braku wyboru, np. mleko tylko jeden rodzaj, pieczywo z mrożonki, warzywa bez smaku itp itd. Ale wiem, że biedronka ma swoich wyznawców, gdzie krytyka jakakolwiek biedronki wzbudza agresję, więc to tylko moje zdanie, każdy wybiera najlepsze dla siebie.\n2016-02-22, 10:40 #2946\nDzisiaj polecę do B i zobaczę ten długi z przykrywką - może się nada na pędzle mniej używane ?\nMyślę, że się nada Długość ma taką akurat, ale u mnie by się pędzle nie zmieściły wszystkie\nTeż trzymam za wszystkie staraczki\nCiekawe jak to u mnie będzie, ale to jeszcze kilka lat. Mam problemy z tarczycą, PCOS, więc obawiam się, że nie będzie za wesoło...\n2016-02-22, 10:41 #2947\nChodzi mi o same miniatury. Weszłam na S, i tam jest napisane że dają miniatury i t-shirt. Ważny jeszcze 8 dni, a kod nie działa.\n2016-02-22, 10:42 #2948\nJa rozmawiam tylko z TŻ. Te nieudane starania traktuję trochę jak swoją porażkę (przy pełnej świadomości, że to głupie jest). Wiem, że na forum znajdę zrozumienie więc coś czasami na ten temat wspomnę, ale całkowicie rozumiem to, że Ty się nie uzewnętrzniasz. Tym bardziej, że zamartwianie się w niczym nie pomaga.\nNo to będę trzymać od września\n2016-02-22, 10:42 #2949\nDziewczyny, przepraszam, że pytam. A wasze chłopy to przebadane są? Wystarczy powikłanie po śwince i może być trudno\n2016-02-22, 10:42 #2950\nMy 2 razy dostaliśmy zapr na ślub w czasie żałoby. I 2 razy byliśmy na ślubie. Po prostu nie szliśmy na wesele. Każdy rozumiał (tak myślę). A raz pojechaliśmy na ślub pod Warszawę i młody, wtedy 3 latek dostał zap. płuc. Na samo wspomnienie cierpnie mi skóra. Tż sam poszedł na wesele, bo to jego bliska rodzina. Po paru latach pięknie mi dogadano. Wyszło na to, że nie chciałam tam iść i wymyśliłam sobie całą akcję. czyli w szpitalu też musieli być w zmowie. Echhh. Ludzie i parapety.\nMasakra... Ja się ostatnio dowiedziałam, że koleżanka TŻ, którą zaprosiliśmy z mężem, miała pretensje, że na zaproszeniu nie napisaliśmy jej dziecka, które w maju skończy dopiero rok\n2016-02-22, 10:43 #2951\nMusi być szczęśliwy! \nTeż w tk je oglądałam. I fajne nawet były, ale za ok100 zł. Gruba przesada\nTrzymam za Was mocno kciuki dziewczyny!\nOj, chyba odszczeknęłabym się paniusi\nTym bardziej, że te z Biedy są naprawdę super\n2016-02-22, 10:43 #2952\nczy ja tez moge dostac historię od Margo? bo ja tez z problemem zajściowym jestem\n2016-02-22, 10:43 #2953\nJa miałam takie wyniki prolaktyny, że ginekolog nie dawał szans, a udało się i to 4 razy, Tylko 2 dzieciaczków nie urodziło się, zmarły jeszcze w brzuszku, to były córeczki, miały wady genetyczne, moje aniołki\n2016-02-22, 10:44 #2954\nA dla jakiej zasady?\nJa mam do nich daleko albo nie podrodze wiec problem z głowy ale obok domu mam inne szajsy..\nJak bym miała tylko bierde to bym pewnie kupowała\n2016-02-22, 10:44 #2955\nA i przepraszam ze każdej z Was odpowiedziałam na maila, jesli mialam nie odpowiadać\nTy Kochana możesz wszystko fajnie że odpisałaś\nMargo, czy ja też mogę poznać Twoją historię\nU mnie starania zawieszone na kilka miesięcy niedługo będę świadkiem na ślubie i chce być na chodzie ale od jesieni ruszam z koksem\nja ruszam od czerwca\n2016-02-22, 10:45 #2956\n2016-02-22, 10:45 #2957\nMargo, Irmina, Marta, Anna Dx2 i A.\nrozpieszczacie mnie tymi mailami.\nCzuję się częścią społeczności.\nAch... te wzruszenia.\nInteresujący Koteczek, nie powiem, że słodki, bo taki Zadzior z niego. Widać, że Zbój.\nPikna, zielona szafa.\nA mnie dziś odwiedził kurier Tomek.\nKarton cały, ale Brokuł jakiś taki pognieciony, pudełko nadgryzione, nalepka oderwana. Na szczęście świeży i pachnący, niczego nie brakuje. W gratisie dostałam aż 4 próbki!- pod oczy Biotherm, szampon i odżywka BB i 2x seforowe cienie . Znajomość z Repetto mnie ominęła. Czyż to nie szczęśliwy dzień?\nO, to nasze paczki chyba były razem pakowane, bo u mnie właśnie tej próbki brakuje Nadgryziony brokuł made my day Mój miał rozciętą tą naklejkę i nie było próbki cieni. Drugi, a raczej pierwszy zamówiony był w pełnosprawny\nA koteczka jest zawsze mózgiem operacji jak zwierzaki zostają same w domu Jest bardzo bystrą, rezolutną kotką - nic się przed nią nie schowa Do tego do wszystkiego ma komentarz głosowy - można z nią prowadzić dialogi\n2016-02-22, 10:45 #2958\nByłam kiedyś na weselu, gdzie ok. 30 miejsc było opłaconych i te osoby nie przyszły. Ważne, żeby przed terminem do którego możesz zmienić listę gości otrzymać potwierdzenie, a do pozostałych zadzwonić i zapytać.\nA 100 osób w zupełności wystarczy do dobrej zabawy i udanego wesela\nDo listy mailowej przydałaby się instrukcja dla otrzymujących maila. Czy odpisywać na otrzymane maile ? Zawsze korci, żeby odpisać chociaż dziękuję, ale wiem, że w takiej sytuacji samo odczytanie tych maili sporo czasu zajmie.\nJa już czuję, że potwierdzenia od niektórych nie dostanę\n2016-02-22, 10:45 #2959\nU mnie wszystko książkowo. Widać nie mój czas jeszcze.\n2016-02-22, 10:45 #2960\nnie zamartwiaj się, bo tylko sobie tym szkodzisz. Wiem, że łatwo się mówi, ale zakładaj, że skoro znasz tyle takich historii, ktore dobrze się skończyły, to dlaczego u Ciebie ma być inaczej? Też się uda!\n2016-02-22, 10:45 #2961\nJa to chyba z gatunku tych wiecie, cwaniak w necie, dupa w świecie\nto znaczy z reguły miła i uprzejma jestem.\nCzasem nie powiem, potrafię walczyć o swoje, aż sama się sobie dziwię.\nNajdziwniejsze- że to działa! Człowiek się odważy i samo leci. A i szacun większy na dizelni.\nDobrze, że Misiek należy do tych asertywnych.\nZawsze, walczy jak lew. Konkretny, ale nie pyskaty. I wszyscy chodzą jak w zegarku. Taki jest.\n2016-02-22, 10:47 #2962\nKorinka przesyłam Ci na pw moją historię\ndziękuję, za chwilę przeczytam\n2016-02-22, 10:47 #2963\nKażdy ma prawo do własnego zdania ale zeby kłócić sie o bierdonke nie wiem ale jakoś mnie to bawi strasznie\nOgólnie nie lubie marketowni, wole jedzenie kupować u sprzedawców pojedynczych którzy mają tylko to, tzn tylko warzywa, tylko nabiał, tylko mięso itd.. bo zazwyczaj są to małe sklepy które mają lepszą obsługę..\nBo kto lepiej zrozumie łzy jak nie placzacy\n2016-02-22, 10:47 #2964\nDokładnie to samo czułam\nAle to zrozumieć może tylko ktoś, kto sam przez to przeszedł\nKilka lat temu z ciekawości czytałam wątki o wizażowych staraczkach i się zastanawiałam : ale o co chodzi? bzykasz i jest bambino w czym problem? No i mnie los pokarał\n2016-02-22, 10:47 #2965\nNa nasze zbiory to one w sumie za małe będą ale może kogoś zainteresują .\nNawet na moje zbiory za małe. Mikruśne one są Dla nas to organizer-szafa 4-drzwiowa musi być\n2016-02-22, 10:47 #2966\ndziewczyny będzie dobrze nie ma co się na zapas martwić\n2016-02-22, 10:48 #2967\nNie poddawaj się Trzymamy kciuki Choć naprotechnologia i dokładne badania, a nawet konsultacja u innego specjalisty nie zaszkodzą. I zgadzam się - chłopów też badać obowiązkowo.\nCzas edycji: 2016-02-22 o 10:50\n2016-02-22, 10:49 #2968\n2016-02-22, 10:49 #2969\n2016-02-22, 10:49 #2970


Reakcja organizmu na działanie czynnika chorobotwórczego. Wg ->ALEKSANDROWICZA choroba to obiektywnie stwierdzalny stan uszkodzeniastruktury funkcji narządu albo zespołu narządów w stopniu,nieproporcjonalnym do wieku danej osoby. Medycyna niekonwencjonalnapodkreśla łączne psychosomatyczne podłoże każdej...\nAutor /Benigna Dodano /10.01.2013 Znaków /428\nAmerykanin, twórca i popularyzator systemu -> AEROBIC. Cooper wprowadziłwiele praktycznych norm i technik ćwiczeń wytrzymałościowych. Donajbardziej popularnych należy test Coopera służący do pomiaruwydolności organizmu.\nA oto ten test. Można go przeprowadzić samemu,najlepiej na trasie o wymierzonej...\nAutor /Benigna Dodano /10.01.2013 Znaków /562\nChoroby wywołane skutkami nieokiełznanego rozwoju cywilizacji, którapoza dobroczynnymi dla ludzkości dokonaniami, przyczynia się dozniszczenia środowiska naturalnego na niespotykaną dotychczas skalę orazwprowadza wiele niekorzystnych zmian do życia współczesnego człowieka,głównie poprzez obniżenie jego...\nAutor /Benigna Dodano /10.01.2013 Znaków /1 009\nAng. cope - radzić sobie, podołać. Coping processes - ciąg czynności podejmowanych dla opanowania sytuacji stresowej, eliminacji zagrożeń.\nAutor /Benigna Dodano /10.01.2013 Znaków /150\nWykorzystywanie w leczeniu wpływu różnych właściwości i efektów światłai koloru na organizm człowieka. Światło to jednocześnie wiązka kolorów iokreślony wycinek fal elektromagnetycznych.\nOdpowiednie operowanie tąwiązką przynosi efekty terapeutyczne. Każdy człowiek ma swoją -> AURĘ,która...\nAutor /Benigna Dodano /10.01.2013 Znaków /1 416\nCentralne Rezerwy Organizmu (CRO) - interesująca koncepcja w zakresiezdrowego stylu życia sprecyzowana przez T. Maziarczyka oparta na dobrychpodstawach naukowych w dziedzinie neurofizjologii i fizjologii oraz nalicznych doświadczeniach praktycznych.\nWg tego autora, w każdymorganizmie istnieją utajone i nie...\nAutor /Benigna Dodano /10.01.2013 Znaków /716\nNauka o wszystkich możliwych interpretacjach i zastosowaniach czasu.Dominuje tradycyjne ujęcie czasu, takie jak w teorii o czasoprzestrzeni(ciągłość, jednowymiarowość, spójność, jednokierunkowość), ale mówi sięteż o czasie grawitacyjnym, elektromagnetycznym, atomowym, termodynamicznym i...\nAutor /Benigna Dodano /10.01.2013 Znaków /328\nMetoda leczenia schorzeń i odkształceń układu kostnego, główniekręgosłupa uciskiem i masażem dłoni i palcami, zwana inaczejosteopraktyką, terapią manualną lub kręgarstwem. Istotą tych zabiegówjest posługiwanie się odpowiednim, często dość intensywnym uciskiemdłoni i palców na mięśnie...\nAutor /Benigna Dodano /10.01.2013 Znaków /2 357\nWykorzystanie wiedzy na temat rytmicznego i cyklicznego przebieguprocesów życiowych i odnoszenie tego zjawiska do stanu zdrowia,samopoczucia i nasilania się różnych dolegliwości, co ma ogromneznaczenie dla właściwej -> PROFILAKTYKI.\nAutor /Benigna Dodano /10.01.2013 Znaków /255\nZespół cech psychicznych określających odrębności widoczne wusposobieniu i postępowaniu każdego człowieka.\nAutor /Benigna Dodano /10.01.2013 Znaków /121\nStrona poprzednia 1 ... 2314 2315 2316 2317 2318 ... 7837 następna


Tadalista Super Active 20 mg tadalafil. Zaufany sklep! Najtaniej! Gratisy! Bez recepty na potencje i mocną erekcje\nTadalista Super Active jest lekiem na erekcję, który oddziałuje na jej mechanizm na poziomie komórkowym, dzięki czemu jest tak bardzo skuteczny. Działanie substancji czynnej zostało potwierdzone wieloma badaniami, które są gwarancją skuteczności w poprawie jakości stosunku seksualnego.\nSeks jest ważnym składnikiem relacji kobiety z mężczyzną. To wzajemne poznawanie siebie i zaspokajanie potrzeb. Jednocześnie zapewnia niezwykłą bliskość, której nie osiągniemy w żadnych innych momentach. Niektórzy panowie mają uniemożliwione odbycie stosunku seksualnego z powodu zaburzenia erekcji. Mają trudności w osiągnięciu erekcji lub jest to całkowicie niemożliwe. Niektórzy nie mogą jej podtrzymać przez odpowiednio długi czas. Jeżeli Ty również należysz do tych panów, pomoże Ci lek na erekcję TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil. Powodem zaburzeń w funkcjonowaniu mechanizmu erekcji jest często niski poziom testosteronu, czyli zaburzenia hormonalne, charakterystyczne dla panów w starszym wieku. Niekiedy występują one również znacznie wcześniej, rozwijając się powoli, będąc zupełnie niezauważalnymi dla mężczyzn. W grupie podwyższonego ryzyka wystąpienia problemów z potencją są też choroby układu sercowo-naczyniowego, choroby neurologiczne i urologiczne. Bezpośrednio związane jest z tym przyjmowanie określonych leków, które wpływają negatywnie na mechanizm erekcji na różnych jego etapach. Ponadto odbycie stosunku seksualnego może być utrudnione, jeżeli występuje lęk przez zbliżeniem z partnerką i obawy przed niezaspokojeniem jej potrzeb. TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil pomaga też mężczyznom w odbyciu stosunku przy zmęczeniu i stresie. To kolejne czynniki, które hamują proces erekcji lub go utrudniają. Jest więc to lek, który pomaga w zaburzeniach potencji wywołanych bardzo różnymi czynnikami. Korzystają z niego panowie dojrzali i dopiero rozpoczynający swoje życie seksualne. Dla niektórych jest jedynym skutecznym sposobem na powrót do sprawności seksualnej i przywrócenie sobie pewności siebie.\nTADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil lek na erekcję. Zaburzenia erekcji to dolegliwości, które można leczyć i w których można skutecznie pomóc mężczyznom. Stosuje się wiele metod, jednak jedną z najczęściej wybieranych ze względu na swoją wysoką skuteczność jest lek na erekcję, zawierający konkretną substancję czynną. TADALISTA SUPER ACTIVE to lek, który zawiera 20 mg tadalafilu, czyli substancji, należącej do inhibitorów fosfodiesterazy typu 5. Uznawana jest za jedną z tych, które wykazują się najlepszym działaniem, zarówno pod względem szybkości, jak też długości i bezpieczeństwa stosowania. Tadalafil doprowadza do rozluźnienia naczyń krwionośnych, które doprowadzają krew do ciał jamistych prącia, zjawisko to wywołuje erekcję. Mózg w trakcie stymulacji seksualnej wysyła do komórek nerwowych prącia odpowiednie sygnały, które odpowiadają za prawidłową pracę mięśni gładkich. W nich obecne są trójfosforan guanozyny (GTP) i enzym cyklaza guanozynowa. Enzym uaktywniany jest dzięki tlenkowi azotu, co jest początkiem procesu przekształcania GTP w cGMP. Powstała substancja sprawia, że mięśnie gładkie się rozluźniają.\nTADALISTA SUPER ACTIVE w każdym wieku? Należy się zastanowić, czy TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil jest lekiem, który pomoże każdemu mężczyźnie zmagającemu się z zaburzeniami potencji. Największą grupę panów z tym problemem stanowią Ci, którzy ukończyli 50 rok życia. To wtedy pojawiają się wyraźne objawy obniżenia się poziomu testosteronu. Może to oczywiście nastąpić znacznie wcześniej, jest to uzależnione od indywidualnych uwarunkowań organizmu człowieka. TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil może być przyjmowany przez panów bardzo dojrzałych, którzy utracili zdolność do odbycia stosunku seksualnego na skutek zaburzenia hormonalnego czy też chorób układu sercowo-naczyniowego. Jest przeznaczony także zarówno dla młodszych, jak również dojrzałych panów. Przystosowany został też do młodych organizmów, panów po 18 roku życia. Zaburzenia potencji występują u mężczyzn w coraz młodszym wieku, którzy odczuwają silny lęk przed stosunkiem seksualnym i mają przykre doświadczenia z przeszłości.\nJuż po 30 minutach! Lek na potencję musi działać szybko. TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil swoją skuteczność wykazuje już po 30 minutach od momentu jego zastosowania. Zaleca się więc zażycie leku odpowiednio wcześniej, aby mógł się on dobrze wchłonąć w organizmie. Działa niezwykle długo, ponieważ w niektórych przypadkach nawet do 36 godzin. W tym czasie możesz odbyć kilka satysfakcjonujących stosunków seksualnych. Nie można jednak przekraczać dziennej dawki leku.\nTADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil będzie działał skuteczniej, jeżeli przed jego przyjęciem ograniczysz alkohol. Ma on niekorzystny wpływ na zdrowie człowieka, nie tylko panów, którzy przyjmują leki na potencje. Osłabia on ich działanie oraz sprawia, że są mniej skuteczne. Podobne zmiany wywołać mogą tłuste potrawy. Jeżeli więc chcesz wykorzystać maksymalnie potencjał TADALISTA SUPER ACTIVE, stosuj się do zaleceń producenta, który wyraźnie podkreśla rolę alkoholu i diety w skuteczności i działaniu leku.\nCzy możesz stosować TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil? Każdy lek zawiera konkretny zestaw substancji, które oddziałują na organizm człowieka w określony sposób. W zależności od środowiska, czyli funkcjonowania organizmu, będzie to prawidłowe lub niepożądane działanie. Substancje w lekach i w organizmie ludzkim wzajemnie na siebie oddziałują. Również choroby, które związane są z wszelkiego rodzaju zaburzeniami, osłabiają skuteczność leków, a nawet sprawiają, że stają się one niebezpieczne dla zdrowia człowieka. Jednocześnie obecność substancji o kierunkowym i silnym działaniu sprawia, że lek jest skuteczny i pomaga w określonych przypadkach. TADALISTA SUPER ACTIVE zawiera w swoim składzie 20 mg tadalafilu, substancji czynnej, która oddziałuje na mechanizm erekcji. Jest jednak składnikiem, który wyklucza niektórych panów z grupy tych, którym lek może pomóc. TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil nie może być stosowany we wszystkich przypadkach, co jest uwarunkowane konkretnymi chorobami i przyjmowanymi lekami.\nTADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil nie może być stosowany, jeżeli przyjmujesz inhibitory proteazy. Znalazły one swoje zastosowanie np. w leczeniu HIV. Są jednak takie przypadki, w których nie ma potrzeby całkowitego rezygnowania z leku, a zostaje ograniczona jego dawka, która jest bezpieczna dla zdrowia mężczyzny. Przeciwwskazania dotyczą też nadciśnienia płucnego i przyjmowania takich leków, jak Revatio i Riociguat. Podobne działanie do leku TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil mają alfa blokery, które obniżają ciśnienie krwi. Podwójne działanie może spowodować, że ciśnienie obniży się do bardzo niebezpiecznego poziomu, co doprowadza do omdlenia i zawrotów głowy, a w skrajnych przypadkach także do stałych powikłań. Ostatnią grupą leków są donory tlenku azotu, które znajdziemy w narkotykach. To dzięki nim substancje odurzające poprawiają humor. Podobnie jak alfa blokery obniżają ciśnienie tętnicze. Nie tylko stosowanie innych leków może wpłynąć na skuteczność działania TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil i jego bezpieczny wpływ na zdrowie i organizm mężczyzny. Leku nie należy również przyjmować, jeżeli zmagasz się z niekontrolowanym ciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca, dolegliwościami dławicowymi, niewydolnością krążenia, arytmią komorową, zwężeniem zastawki aortalnej, wadą zastawkową, niewydolnością wątroby i nerek, kardiomiopatią ze zwężeniem drogi odpływu, zwyrodnieniową zmianą siatkówki i niskim ciśnieniem, nieprzekraczającym 90/50 mmHg. TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil jest zagrożeniem dla zdrowia również w przypadku, kiedy w ostatnich 2 tygodniach miałeś udar mózgu lub zawał serca. Może wywołać reakcje alergiczne, jeżeli jesteś uczulony na tadalafil lub każdy inny składnik leku.\nSkutki uboczne przyjmowania TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil. Przeciwwskazaniami do stosowania leku na erekcję TADALISTA SUPER ACTIVE są konkretne choroby i leki. Jeżeli należysz do grupy osób, które są narażone na wystąpienie skutków ubocznych, koniecznie przed zastosowaniem leku skonsultuj się z lekarzem, który stwierdzi, czy możesz przyjmować bezpiecznie lek na potencję. Może się okazać, że działanie silnej substancji czynnej będzie dla Ciebie szkodliwe w każdej dawce lub jedynie w większej. To oznacza, że możliwe jest zarówno wyeliminowanie leku z codziennej kuracji, jak też tylko zmniejszenie jego dawki.\nJeżeli jednak nie będziesz stosował się do zaleceń producenta i lekarza, istnieje szansa na niepożądane działanie leku. TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil jest bezpieczny dla zdrowia i organizmu człowieka, jeżeli jest prawidłowo przyjmowany. W przeciwnym razie możesz zaobserwować u siebie zaczerwienienia na twarzy, ból głowy, uczucie zatkanego nosa, rzadziej wymioty i nudności, zmęczenie, senność, arytmię, utratę przytomności, chwilową utratę pamięci, wysokie i niskie ciśnienie. Czasami zdarza się też długa, bolesna erekcja, szczególnie nieprzyjemne i zagrażające zdrowiu mężczyzny doświadczenie.\nTADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil bez recepty? Tak! Nasza apteka internetowa jest otwarta na problemy współczesnych mężczyzn, którzy poszukują pomocy, zachowując swoją anonimowość. Sklep online jest szczególnym miejscem w sieci, w którym można dokonać zakupu bez bezpośredniego kontaktu ze sprzedawcą. Dla naszych klientów to ogromny komfort i wygoda. TADALISTA SUPER ACTIVE 20 mg tadalafil dostępny jest tanio i bez recepty, co oznacza, że w każdej chwili możesz złożyć zamówienie, które natychmiast zostanie zrealizowane. U nas zawsze znajdziesz atrakcyjną promocję, a wraz z zamówieniem otrzymasz gratisy. Wszystko zapakowane jest w uniwersalne opakowanie. Nie oznaczamy go, nie informując przy tym o jego zawartości. Twoja pewność siebie może powrócić. Niech Twoje życie seksualne znowu będzie na wysokim poziomie. Nie rezygnuj z przyjemności, pozwól sobie pomóc.\nEtykiety: Tadalista Super Active 20mg, tadalafil, zaburzenie erekcji, tabletki na potencje


Matka Pauka : 10 ulubionych zabawek Miłki.\nTyle to będzie miała moja córka w grudniu. Na dodatek w Mikołajki. Wiele więc mamy powodów, żeby zrobić jej kilka porządnych prezentów w przyszłym miesiącu (tak! to już za miesiąc! lepiej już zacznijcie się zastanawiać nad prezentami pod choinkę!). Mikołajki, osiemnaście miesięcy (dzisiaj miesięcy, jutro 18 lat!) no i oczywiście Wigilia. My mamy kilka pomysłów większych lub mniejszych (o tym za jakiś czas na blogu), jednak dzisiaj napiszę o tym, co Miłkę bawiło do tej pory.\nDziecko od kiedy się urodzi ciągle dostaje jakieś zabawki. Szczerze mówiąc my kupiliśmy jej zaledwie kilka z nich. Wiadomo, każde dziecko jest inne i rodzice mogą mieć różne doświadczenia z zabawkami, u nas na przykład praktycznie nie sprawdziły się grzechotki. Miłka nie chciała się nimi bawić, nie interesowały ją dźwięki wydawane przez zabawki, jak było w założeniu. Za to hitami były:\n1. Żyrafka Sophie. Usłyszałam o niej trochę późno, a jest to zabawka idealna od samego początku. Wykonana z naturalnych materiałów, malowana spożywczymi barwnikami, ma piszczałkę - ale taką znośną dla uszu rodzica. Dziecko może ją łatwo chwycić, może wziąć do buzi, ślinić, gryźć.\n2. Drewniane klocki. Taki banał. Marcin je kupił w Ikei, kiedy Miłka miała pół roku. Kolorowe, zwykłe, drewniane, mały zestaw. Półroczna Miłka interesowała się ich kolorem, kształtem i... smakiem. Jednak po paru tygodniach, gdy już ładnie siedziała cała zabawa polegała na tym, żeby zbudować małą wieżę, a Mała robiła baaach! Jedno z pierwszych słów, które świadomie wypowiadała to własnie bach!\n3. Przybory kuchenne. Durszlak, drewniana łyżka, plastikowe pojemniki na żywność. Wszystko to, czym się bawi mama! :)\n4. Drewniana piramidka z klocków. Do tej pory się nią chętnie bawi. Też nic nadzwyczajnego i niedrogiego.\n5. W swoim czasie hitem był bączek. Tata rozkręcał, bąk się kręcił i buczał a Mała Mi siedziała z opuszczoną koparą wpatrzona w to zjawisko. Po jakimś czasie sama się nauczyła obsługi tego cuda.\n6. Czterokołowy jeździk/pchacz. Babcia Ewa przysłała funkielnówka nieśmigany jeździk-pchacz-samochodzik. Rósł razem z Małą. Może go pchać dziecko, może rodzic, można zapiąć pasami, można zamontować poręcz. Od jakiegoś czasu Miłka się nim porusza samodzielnie. Jak go zabieramy na plac zabaw - szał na dzielni! :P\n7. Zabawkowy laptop. Ma kilka guziczków, o różnych kształtach i kolorach. Po naciśnięciu słychać nazwę koloru lub kształtu. Miłka w ten sposób powiedziała pierwszy raz: kółko.\n8. Bańki mydlane. 1,5 zł szczęścia w butelce. Miłkę zawsze i wszędzie zajmują bańki, cieszy się i próbuje złapać albo po prostu gapi się na nie.\n9. Książeczki ze zwierzątkami. Zawsze się sprawdzają, zajmą ją choćby na chwilę. Czasem chce sama oglądać, a czasem lubi jak jej się pokazuje obrazki i zachęca do naśladowania odgłosów zwierząt.\n10. Ostatni hit to wózek dla lalek, taka mała spacerówka. Wozi w niej: misia, lalki, wszelkiego rodzaju plastikowe butelki, buty - właściwie co się tylko zmieści... trochę jak złomiarz. :P\nJak widać lista zabawek wcale nie jest długa, wymyślna i kosztowna. A Wasze dzieci jakimi zabawkami najchętniej się bawią?


Kobiety po 50-tce ,emocje, potliwość, stres\nCena: 353,00 zł 469,00 zł\nKrążenie, emocje , skurcze\nCena: 456,00 zł 607,00 zł\nNiestrawność, nieprzyjemny zapach..\nCena: 360,00 zł 478,00 zł\nPatogeny, oczyszczanie organizmu\nZakażenie gronkowcem może występować w postaci infekcji miejscowej lub ogólnej. Stan taki może pojawić się jako ostry, przewlekły i nieinwazyjny.\nCena: 485,00 zł 644,00 zł\nPrzewlekły stres, wyciszenie i witalność\nPrzewlekły stres to przewlekłe wyczerpanie organizmu, doprowadzające do spadku odporności immunologicznej. Napięcie nerwowe może być spowodowane dużymi emocjami lub przeciążeniem fizycznym lub intelektualnym.\nCena: 464,00 zł 617,00 zł\nUkład oddechowy , oczyszczanie, odporność\nDla człowieka znaczącym patogenem jest Streptococcus pneumoniae, który po raz pierwszy został rozpoznany jako czynnik wywołujący zapalenie płuc w 1880 roku.Wiele gatunków paciorkowców jest nieszkodliwa – stanowią one również część flory komensalnej jamy ustnej, skóry, jelit i górnych dróg oddechowych u człowieka.\nCena: 479,00 zł 636,00 zł\nWirusy, wspomaganie przy przeziębieniu\nZestaw na odporność, naturalna szczepionka przed wirusami i w trakcie choroby. Zmieniamy tylko dawkowanie.\nCena: 365,00 zł 485,00 zł\nWitalność, prostata, libido\nCena: 275,00 zł 366,00 zł\nWitalność, jędrność, potencja\nZestaw dla dwojga, sprawdzone bezpieczne od ponad 20 latna rynku światowym.\nWsparcie pęcherza moczowego, nerki\nCena: 434,00 zł 577,00 zł\nZestaw wspomagający organizm przy grzybicy.\nCena: 308,00 zł 409,00 zł\nWspomaganie przy stawach\nCena: 240,00 zł 319,00 zł


W slocie Fairytale Legends: Mirror Mirror czekają na Ciebie naprawdę bajeczne wygrane.\nSlot video z 5 bębnami, 3 rzędami i 243 liniami zakładów.\nTraf symbol lustra na środkowym bębnie, by wygrać lustrzane ponowne obroty.\nPodczas ponownych obrotów albo symbole księżniczki albo królowej pozostają w miejscu.\nW grze bazowej w dowolnym momencie mogą zostać aktywowane losowe funkcje.\nMasz szansę na 3 losowe funkcje - fairy magic spin, fairy surprise, fairy mirror.\nFairy Magic Spin zapewnia Ci klaster zwycięskich symboli.\nFairy Surprise dodaje więcej zwycięskich symboli, dzięki czemu masz szansę na uformowanie jeszcze większej zwycięskiej kombinacji.\nFunkcja Fairy Mirror z kolei zapewnia lustrzane ponowne obroty.\nTraf 3 symbole bonusowe w dowolnym miejscu, by aktywować 1 z 3 funkcji bonusowych.\nMining Feature zapewnia Ci 9 kryształów, które pomogą Ci w zgarnięciu wygranej.\nFree Spins to 10 darmowych obrotów na osobnym, specjalnym zestawie bębnów.\nPodczas darmowych obrotów magiczne lustro jest aktywne na pierwszych 3 bębnach slota.\nCash Feature to z kolei szansa na natychmiastową nagrodę pieniężną.\nWspółczynnik trafienia dowolnej wygranej na poziomie 18,6%.