Kukła - lalka - animowana forma ::: Artykuły ::: Encyklopedia teatru polskiego\nStrona główna : Artykuły : Kukła - lalka - animowana forma\nKukła - lalka - animowana forma\nDidaskalia-Gazeta Teatralna nr 95\nW połowie lat pięćdziesiątych Władysław Jarema był u szczytu sławy. Był liderem Groteski, choć zachował w Krakowie wyłącznie etat reżysera, funkcje administracyjne przekazawszy jeszcze w 1950 roku Zofii Jaremowej. Sam przystąpił do realizowania idei wielkiego teatru lalek. Marzył mu się teatr "centralny", na wzór Obrazcowowskiego (takie zaczęły powstawać także w innych krajach obozu sowieckiego, między innymi w Pradze, Budapeszcie, Sofii), i taki, który byłby polem nieustannych eksperymentów, uwzględniający dorosłą publiczność. O tej dorosłej publiczności Jarema marzył od początku i do niej skierował kilka swoich wcześniejszych spektakli (od "Cyrku Tarabumba" i "La serva padrona" poczynając).\nNie bez jego udziału doszło do odsunięcia Kilian-Stanisławskiej z warszawskich "Niebieskich Migdałów", a i on sam został jej następcą, zmieniając jesienią 1950 roku nazwę teatru na Lalka. Szybko zniechęcił się jednak do trudów pracy w zniszczonej Warszawie i wrócił do Krakowa. Ogromną zasługą Jaremy było wyznaczenie następcy - Jana Wilkowskiego, którego dostrzegł, zaraził swoją pasją i pozwolił ujawnić jego talent. Wilkowski, niemal debiutant, odkryty przez Kilian-Stanisławską, zdobył też serce jej adwersarza - Jaremy, przyznając się odtąd do obojga swych artystycznych rodziców: ojca Jaremy i matki Kilian-Stanisławskiej.\nGroteska tymczasem odkrywała maskę, środek teatralnej ekspresji nieco zapomniany, lalkarsko niemal nieznany, choć w środowisku krakowskich plastyków, tradycji Cricot Jaremów, obecny już przed wojną. Maska zapowiadała nową epokę w teatrze lalek. Chodziło i o nowe środki w budowaniu postaci scenicznej (maska zamiast lalki klasycznej), i o nowe ukształtowanie przestrzeni, wymagające teraz otwartej sceny i porzucenia parawanu. Jarema z Mikulskim wystawili "Nowe szaty króla" według Andersena w opracowaniu Aleksandra Maliszewskiego, gdzie maskom głównie przypadła rola wyznaczenia charakterów postaci.\nZanim maska zdominowała styl krakowskiej Groteski, Jarema z Kazimierzem Mikulskim i Jerzym Skarżyńskim wystawili lalkowo-aktorską wersję Wielkiego Iwana Obrazcowa, a przede wszystkim "Igraszki z diabłem" Drdy. "Igraszki..." podbiły dorosłych widzów. Jarema zrealizował wreszcie swoje marzenia. Z początku spektakl wzbudził wielkie kontrowersje. W kilka dni po premierze, podczas prezentacji w ramach drugiego zjazdu lalkarzy w Warszawie, silny atak z powodów ideologicznych przypuścił na "Igraszki..." między innymi ministerialny wysoki urzędnik Jerzy Pański3, ale krytyka i - zwłaszcza - widzowie nie szczędzili pochwał. Nawet ci, których teatr lalek nigdy specjalnie nie interesował, a mieli okazję zobaczyć ten spektakl, zachowali "Igraszki..." w pamięci na całe życie. Był to też pierwszy spektakl lalkowy, na który jeżdżono specjalnie do Krakowa. Sukces Jaremy i jego partnerów-plastyków (Mikulski, Skarżyński, Lidia Minticz) był tym większy, że ich spektakl publiczność teatralna musiała zestawiać z głośną realizacją Leona Schillera z Teatru Wojska Polskiego w Łodzi (1948). W lalkach wystawiono repertuar znany dotychczas wyłącznie ze sceny dramatycznej! I na dodatek jeszcze, z tej konfrontacji twórcy krakowscy wychodzili obronną ręką. Lalkowe (jawajkowe) przedstawienie Jaremy z groteskowym, ironicznym realizmem odmalowywało ludzką naturę i ludzkie namiętności, a w warstwie animacyjnej było popisem aktorskich umiejętności zespołu Groteski (każdą lalkę prowadziło dwóch animatorów). Technicznie spektakl nawiązywał do wspaniałych popisów aktorów Obrazcowa, interpretacyjnie i estetycznie - zapowiadał tworzący się styl Groteski.\nJarema, będąc już szefem sekcji lalkowej ZASP-u, został także przewodniczącym Państwowej Komisji Eksternistycznej dla Aktorów-Lalkarzy i nieformalnym szefem Oddziału Lalkarskiego krakowskiej PWST. W roku 1955 uhonorowano go jako pierwszego wśród lalkarzy Nagrodą Państwową II stopnia za osiągnięcia teatralne. Do dotychczasowych sukcesów z końcem roku dorzucił nowy, być może najważniejszy - maskową realizację "Babci i wnuczka, czyli Nocy cudów" Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, w ramach wspólnego wieczoru z wyreżyserowaną przez Zofię Jaremową lalkową "zieloną gęsią" Gałczyńskiego pod tytułem "Gdyby Adam był Polakiem" (premiera: 31 grudnia 1955).\nWieczór Gałczyńskiego w Grotesce ostatecznie potwierdził pozycję teatru i samego Jaremy jako niekwestionowanych liderów polskiego lalkarstwa. Jan Kott w popremierowej recenzji opisał maski Mikulskiego, "które wydłużają postać, jakby nagle dostrzeżoną w krzywym zwierciadle, które mają w sobie coś z sennego koszmaru, z przeraźliwej wyzywającej brzydoty rysunków nadrealistycznych, z upiorności "Procesu" Kafki. [...] "Koszmarną maskę nosi straszna babcia wierząca w cudy, dzieci upupione przez starucha i Serafiński upupiony przez głupotę. Straszne maski noszą zawodowi hochsztaplerzy i specjaliści od cudów. Maskę nosi wszystko co jest brednią, co jest głupotą, co jest załgane, niedojrzałe albo upupione. W masce straszy wielka mistyczna drobnomieszczańska bzdura. Maskę nosi Ciemnogród"4.\nHenryk Jurkowski, coraz wyraźniej zaznaczający swoją obecność jako ówczesny ministerialny urzędnik, ale i baczny obserwator lalkarskiej rzeczywistości, a później znakomity historyk i krytyk teatru lalek, pisał po latach o tym przedstawieniu: "Maski ujawniały wewnętrzny świat bohaterów - już to mieszczańską tępotę, już to młodzieńczy liryzm, metafizyczną zadumę i cwaniacki spryt. Jarema zaś dokonał przekroczenia funkcji masek jako znaku plastycznego. Wprowadził je do dynamicznej gry scenicznej. Wprawdzie w maski wyposażył w tym przedstawieniu wszystkie postaci, lecz nie wszystkim dał jednakowe prawa. Postaci, broniące się przed irracjonalną mistyfikacją, przed ogłupiającą bufonadą narodową, czy po ludzku liryczne, uzyskały prawo zdejmowania masek w czasie akcji, wtedy gdy pojawiała się wyraźna potrzeba, by w tym świecie zdeformowanych manekinów ukazać ludzkie oblicze.\nW ten sposób łamał Jarema zasadę jednorodnej, realistycznej rzeczywistości - sceniczną. Przypominał widzom, że znajdują się w teatrze, że uczestniczą w sprawach udanych, których sens realizuje się za pomocą poetyckich środków wyrazu. Jarema podkreślał teatralność zdarzeń i ich wieloznaczność. Okazał się też mistrzem w interpretacji kpiny, ironii i liryzmu Gałczyńskiego. Nic też dziwnego, że prasa nie ustawała w pochwałach. Wieczór Gałczyńskiego był na ustach wszystkich ludzi sztuki. Mówiono o narodzinach teatru konwencji, skrótu, o odkrywaniu nowych sposobów teatralnej wypowiedzi"5.\nWieczór Gałczyńskiego w Grotesce był zapowiedzią odwilży. Tak nie wypowiadał się wówczas żaden twórca teatralny w Polsce i zrozumiała staje się sugestia Jana Kotta, rozważającego, co powinno reprezentować polski teatr na planowanych zachodnioeuropejskich tournees: "Zielona Gęś nie zastąpi "Dziadów" i poważne racje przemawiają za wysłaniem inscenizacji Bardiniego do Paryża. Ale zgadzam się całkowicie z Przekrojem. Honor artystyczny polskiego teatru uratować może w tej chwili tylko krakowska Groteska. Poślijmy na Zachód ten najmniejszy teatrzyk świata"6. Trudno byłoby znaleźć w całej pięćdziesięcioletniej przyszłości polskiego lalkarstwa choć jeden przykład podobnej sugestii zgłoszonej przez poważnego krytyka wobec przedstawienia lalkowego.\nNawet jeśli rację ma Henryk Jurkowski twierdząc, że sukces Groteski poprzez wybór Gałczyńskiego zawierał "zalążek niepowodzenia" (bo w kilka miesięcy później polski teatr odkrył wreszcie nowy repertuar europejski, Becketta i Ionesco, i eksperymentalny styl Groteski oraz ironiczny Gałczyński musiały ustąpić miejsca światowym nowościom)7, to Jaremowie byli pierwsi. Od nich zaczęła się przemiana polskiego teatru, teatru w ogóle, nie tylko teatru lalek.\nDla Władysława Jaremy wieczór Gałczyńskiego był ukoronowaniem artystycznej twórczości. W ciągu następnych kilkunastu lat wyreżyserował jeszcze blisko trzydzieści przedstawień, głównie dla dzieci. Do niektórych tytułów wracał wielokrotnie, w różnych teatrach, ale artystycznie nie odniósł już porównywalnego sukcesu. Był swoistą legendą polskiego lalkarstwa. Pamięć jego największych osiągnięć trwała przez lata, umiejętnie wspierana aktywnością samego Jaremy - działacza, pedagoga i niezastąpionego polemisty zwłaszcza, obdarzonego i poczuciem humoru, i wrodzoną inteligencją, i teatralną pasją wreszcie, którą emanował. Jarema rozpalał ustawicznie ogień twórczej dyskusji, podsycał go z premedytacją, jeśli żar przygasał, prowokował - gdy napięcie środowiskowych polemik spadało. Piastując rozmaite społeczne i zawodowe funkcje, troszczył się mimo wszystko o jakość polskiego lalkarstwa. choć niejednokrotnie publicznie deklarował swoją aktorską rezerwę wobec lalki8. Od drugiej połowy lat pięćdziesiątych reprezentował polski teatr lalek także w strukturach międzynarodowych, choć tu szybko ustąpił miejsca pragmatycznemu Henrykowi Rylowi i robiącemu błyskotliwą karierę międzynarodową Henrykowi Jurkowskiemu. Jego dokonania i artystyczna pozycja, którą zdobył w pierwszym powojennym dziesięcioleciu, w daleko szerszym niż lalkarskie środowisku, pozwalały mu roztaczać jasny krąg przez następne dwie dekady.\nGroteska zresztą nie straciła pozycji twórczego i poszukującego teatru. Mimo rozluźnienia więzi z krakowskimi plastykami (w końcu lat pięćdziesiątych odeszli do Starego Teatru Skarżyńscy), tandem Zofia Jaremową - Kazimierz Mikulski wyznaczył Grotesce miejsce na lalkarskiej mapie na następne dziesięciolecia. Była to już jednak Groteska Jaremowej, nie Jaremy.\nWilkowski - Kilian w Lalce\nJan Wilkowski (1921-1997) nie należy do lalkarzy-założycieli powojennego polskiego lalkarstwa, inaczej niż Jarema, Kilian-Stanisławska, Sowicka, Irena Pikiel (1900-1991), Joanna Piekarska (1906-1996), Ryl. Jan Dorman (1912-1986) czy Jerzy Zitzman (1918-1999). Był pierwszym i może najwybitniejszym uczniem tego pokolenia, choć generacyjnie - od Sowickiej czy Zitzmana - tylko niewiele młodszy. Ale nie budował od zera teatralnej struktury, wszedł w istniejący już organizm. Debiutował jako aktor-lalkarz marionetkową rolą Mefista w "Pani Twardowskiej" Niebieskich Migdałów w 1949 roku. będąc uczniem szkoły Kilian-Stanisławskiej w Warszawie. Potem zagrał jeszcze Rybaka (jawajka) w jej słynnej inscenizacji "Baśni o rybaku i rybce", ale już w roku 1950 zadebiutował jako reżyser, a rok później uratował Lalkę (wcześniejsze Niebieskie Migdały) przed likwidacją i wkrótce potem objął jej kierownictwo artystyczne, wprowadzając w ciągu kilku lat warszawski teatr do grupy najważniejszych scen lalkowych Europy.\nWilkowski jako pierwszy wśród lalkarzy polskich nie był samoukiem. Poznawał rzemiosło, repertuar, teatralną tradycję, kulisy teatru, jego wzloty i upadki, otarł się o rozmaitych nauczycieli, praktykował jako adept sztuki aktorskiej, asystent scenografa, asystent reżysera, początkujący autor i adaptator9. Jego artystyczne dorastanie przebiegało wyjątkowo szybko, ale i talent miał nieprzeciętny. I dar zjednywania partnerów. Pierwszym i najważniejszym był Adam Kilian (urodzony w 1923 roku), syn Kilian-Stanisławskiej, prawie rówieśnik Wilkowskiego, który po deportacji z rodzinnego Lwowa przez Sowietów via Samarkanda i Środkowy Wschód, wraz z armią Andersa dotarł do Wielkiej Brytanii, tam zahaczył o studia plastyczne, a w 1948 wrócił do Warszawy i związał się z teatrem lalek i scenografią na całe swoje twórcze życie10. Wilkowski wraz z Kilianem stworzyli artystyczny, twórczy tandem, jaki Kilian-Stanisławska zbudowała z Zofią Stanisławską-Howurkową. Irena Sowicka z Tadeuszem Sowickim, a Zofia Jaremową z Kazimierzem Mikulskim. W teatrze lalek takie porozumienie musiało być najistotniejsze, bo pierwszym aktorem jest lalka, której kształt i charakter nadaje właśnie scenograf, a życie sceniczne - reżyser, uruchamiający aktorów-lalkarzy.\nKariera Jana Wilkowskiego w pierwszej połowie lat pięćdziesiątych była błyskotliwa i z pewnością wynikała ze szczęśliwych przypadków. Młody lalkarz, ulubieniec Kilian-Stanisławskiej, wkrótce pupil Jaremy, trochę grafik, trochę satyryk, początkujący autor, aktor i reżyser, wspaniały kompan, niespokojny duch, pełen odwagi twórczej, gotów do podejmowania artystycznych wyzwań, w 1952 objął kierownictwo artystyczne Lalki i w ciągu trzech lat udowodnił, że prócz talentu, ma dar przyciągania ludzi, a nawet umiejętność manewrowania w trudnych czasach socrealizmu, która pozwala mu na bycie akceptowanym bez ideologicznych zobowiązań czy rezygnacji z artystycznych ideałów. To jego artystyczne zasługi sprawiły, że spośród trzech warszawskich teatrów lalek właśnie Lalkę wyróżniono, dając jej siedzibę w Pałacu Kultury i Nauki w 1955 roku.\nWłasna siedziba po latach tułaczki po przypadkowych salach, zaprojektowana dla potrzeb teatru lalek (konsultowana, oczywiście, z Obrazcowem), otworzyła nową epokę przed Wilkowskim, Kilianem, kompozytorem Jerzym Dobrzańskim i ich teatralnymi partnerami. Wilkowski nie reżyserował dużo. Cały jego dorobek artystyczny w okresie kierowania Lalką w Pałacu Kultury i Nauki (1955-1969) zamyka się w dziesięciu przedstawieniach i niemal wszystkie wpisują się w historię polskiego lalkarstwa. Dwa zaznaczyły się w lalkarskim obiegu międzynarodowym. Najpierw, w roku 1956. Guignol w tarapatach Leona Moszczyńskiego. przerobiony przez Wilkowskiego (premiera: 21 marca 1956 roku), dwa lata później "O Zwyrtale Muzykancie, czyli jak się góral dostał do nieba" Jana Wilkowskiego według Kazimierza Przerwy-Tetmajera (premiera: 23 grudnia 1958 roku).\nGuignol w tarapatach przywoływał tradycyjny mikrokosmos sceniczny "z typowym konfliktem opartym o sprzeczne interesy klasy posiadającej i wyzyskiwanej. XIX-wieczny francuski Guignol, postać z popularnego teatru lalek Lyonu, w inscenizacji Wilkowskiego przywołana została na zasadzie teatru w teatrze. Wędrowny lalkarz Jean (Jan Wilkowski) opowiada w swoim przenośnym teatrzyku historię Guignola, szewca. I sam, jak Guignol, jest nękany przez stróżów porządku. Akcja co i raz przenosi się ze scenki lalkowej w przestrzeń lalkarza Jeana, wędrującego na tle powiększonych fotografii Paryża (nowość zaproponowana przez Adama Kiliana), jest przerywana songami w brechtowskim stylu, które dają upust marzeniom, szansę na wypowiedzenie refleksji ogólniejszych, o świecie, panującym porządku, "niepokojach współczesnego człowieka, zagrożonego odwiecznymi plagami ludzkiej egzystencji"12. I wywołuje żywiołową reakcję młodej widowni, która wraz z uwięzionym Guignolem krzyczy na cały głos w 1956 i kilku następnych latach: "niech żyje wolność!" To hasło musiało brzmieć dwuznacznie, nawet w ustach dzieci.\nWilkowski podkreślał po latach ogromny wpływ, jaki wywarł na niego samego i jego twórczość Bertolt Brecht. W trakcie pracy nad Guignolem miał szansę spotkania z Brechtem w Berlinie, podglądania jego pracy scenicznej i ten kontakt nie tylko określił kształt jego pierwszej ważnej inscenizacji, ale i przyszłe teatralne myślenie. "Pojechałem do Brechta i nagle patrząc na jego robotę, poznając jego dramaturgię, wyciągnąłem z tego dla siebie pewne wnioski. Wróciłem do Warszawy. Przewróciłem wszystko, co dotychczas zrobiłem, do góry nogami. W tego Guignola włożyłem swoje refleksje z Brechta, z jego realizacji, prób. Wykorzystałem to dla siebie, między innymi to, co się nazywa songiem u Brechta. Wykorzystałem to jego odkrycie w prowadzeniu aktora i kształtowaniu jego postaci. [...] Wprowadziłem ten rodzaj dramaturgii brechtowskiej w takim infantylnym wydaniu, co się bardzo upowszechniło. Moja fascynacja Brechtem stworzyła pewien rodzaj dramaturgii teatru lalkowego i powiedziałbym nawet, że do dziś dnia ten model istnieje"13.\nGuignol w tarapatach przyniósł polskiemu lalkarstwu pierwsze wielkie, międzynarodowe sukcesy. Jak to często i w sztuce bywa. o wszystkim zadecydował przypadek. Na wielkim i po raz pierwszy po wojnie odbywającym się w bloku sowieckim Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Lalek w Bukareszcie Polskę mieli reprezentować Ryl i Jarema ze swoimi teatrami. W ostatniej chwili znalazło się też miejsce dla warszawskiej Lalki, a jej Guignol w tarapatach został nagrodzony Grand Prix i złotym medalem Festiwalu. Przedstawiciele lalkarstwa światowego (festiwal odbywał się z równolegle trwającym w Bukareszcie VI Kongresem UNIMA) odkryli nową światową potęgę lalkarską (bo przecież Ryl i Jarema też nie wrócili do domu z pustymi rękami14).\nWilkowski z Kilianem wkrótce po bukareszteńskim sukcesie wspięli się na lalkarskie szczyty. Ich "Zwyrtaia Muzykant" według wielu opinii uchodzi za największe osiągnięcie inscenizacyjne polskiego teatru lalek. Zdaniem znakomitego lalkarza niemieckiego Harro Sigela - to "najlepsze przedstawienie w historii lalkarstwa światowego". Odkrywało folklor góralski i jego niezwykły kształt teatralny - poprzez język opowieści, dramaturgię zdarzeń, muzyczność, aż po wyprowadzone z ludowej sztuki figuratywnej, z zamkniętych w drewnianych ramkach malowideł na szkle, lalki Adama Kiliana. Naiwność, poetyckość i niezwykły artyzm zarazem wyróżniały to przedstawienie, przez wiele następnych lat reprezentujące polski teatr lalek na najważniejszych europejskich imprezach, nie wyłączając festiwalu dei Due Mondi we włoskim Spoleto czy sezonu Teatru Narodów w Paryżu. Wilkowski i jego teatr znalazł się na chwilę w centrum uwagi artystycznej Europy, pokazywany był obok Baletu XX wieku Mauricea Bejarta, oglądany i komentowany przez dziennikarzy różnych krajów. Jego samego obwołano w Paryżu w 1959 roku "najlepszym lalkarzem sezonu Teatru Narodów". Takich honorów nikt przed nim nie dostąpił.\nWilkowski z Kilianem trafili nie tylko do wyrafinowanej i dorosłej publiczności. Zyskali niebywałą aprobatę najmłodszej widowni. Z kilku powodów. Już w 1956 roku Guignol w tarapatach trafił do szybko rozwijającej się telewizji. Najpierw spektakl Lalki był w dwóch odcinkach transmitowany przez telewizję bezpośrednio z teatru15. Później, dzięki powodzeniu tej emisji, stał się podstawą serialu telewizyjnego pod tytułem Teatrzyk w koszu Wilkowskiego, Aliny Korty i Wandy Szerewicz. z którym Wilkowski jako żywoplanowy Janek (a zarazem odtwórca lalkowej roli Nijakiego) gościł w tysiącach domów telewidzów regularnie, niemal przez dziesięć lat16. O popularności Wilkowskiego zadecydowała zresztą jego intensywna działalność telewizyjna, która z latami zajmowała go bardziej niż własny teatr.\nChoć i w Lalce Wilkowski znalazł drogę do najmłodszych. Na potrzeby Lalki napisał i wprowadził na scenę nowego bohatera, misia Tymoteusza, który stał się ulubieńcem publiczności, postacią znaną wszystkim widzom teatralnym całej Polski z cyklu sztuk o Tymoteuszu.17 Wkrótce też zaadaptował i wystawił "Tygrysa Pietrka" Hanny Januszewskiej (premiera: 23 marca 1962 roku w Lalce), kładąc podwaliny pod nowoczesny polski repertuar teatralny dla najmłodszej widowni. Pół wieku później wciąż trudno sobie wyobrazić repertuar jakiegokolwiek teatru lalek bez sztuk Wilkowskiego o Tymoteuszu i jego adaptacji bajki Januszewskiej.\nLata 1955-1962 były niezwykłym okresem ekspansji Jana Wilkowskiego i skupionego wokół niego zespołu twórców. Nikomu nie udało się dorównać ich osiągnięciom, a w następnych latach sukcesy artystyczne Wilkowskiego i Kiliana otoczone zostały pamięcią legendarną. Aż do lat osiemdziesiątych, kiedy legenda niespodziewanie przemówiła i powtórzyła sukces z końca lat pięćdziesiątych, co tę legendę nieprawdopodobnie umocniło18.\nJan Dorman. choć rozpoczął pracę z dziećmi w Sosnowcu w 1945 roku, nie był w centrum lalkarskiej dyskusji. Nie był nawet na jej marginesie. Dorman po prostu przez długie lata nie należał do lalkarskie-go środowiska. Pracował na uboczu, z dziećmi i dla dzieci, także kiedy zadomowił się już na dobre w Będzinie na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych. Jego teatr długo był poza gronem kandydatów do upaństwowienia19. Pierwszą ministerialną subwencję uzyskał dopiero w roku 1954, choć miał już wówczas na swoim artystycznym koncie sporo ponad dwadzieścia realizacji20. Dorman od początku rozwijał koncepcję teatru-zabawy, teatru dla dzieci - nie teatru lalek. W którymś momencie znalazł się w kręgu spraw lalkarskich, bo teatr lalek administracyjnie wchłonął teatr dla dzieci, z konieczności wchłonął i Dormana - enfant terrible polskiego lalkarstwa.\nWidziany z dzisiejszej perspektywy, ten administracyjny kłopot z zakwalifikowaniem twórczości Jana Dormana w latach czterdziestych, pięćdziesiątych, a nawet jeszcze sześćdziesiątych, kto wie czy nie stanowi o sile polskiego lalkarstwa. Z pewnością stanowi o sile teatru Dormana, o ciągłym wyprzedzaniu przez niego obowiązujących norm i zasad, o ustawicznym niepoddawaniu się panującym modom i kierunkom, o śmiałym ich wyznaczaniu. Z takim artystą nikt nie umiał sobie poradzić. Zaliczono go w końcu do teatru lalek, bo w systemie socjalistycznym gdzieś przypisany być musiał. Ale wciąż wywoływało to protesty, niezadowolenie, frustracje. Oczywiście lalkarzy. bo ich grono Dorman zasilił21. I można sobie tylko wyobrazić, że podobny przydział mógł spotkać Tadeusza Kantora, kto wie, może i Józefa Szajnę; nie stało się tak tylko dlatego, że jedynym odbiorcą ich dzieł byli dorośli, a zatem automatycznie - odbiorcy teatru dramatycznego. Teatr lalek związano administracyjnie z teatrem dla dzieci. Dorman powinien zatem funkcjonować w teatrze lalek. I tak się stało.\nSzum wokół Jana Dormana i Teatru Dzieci Zagłębia powstał w 1958 roku po premierze Krawca Niteczki według Kornela Makuszyńskiego, spektaklu zrealizowanego przez Dormana we współpracy z Tadeuszem Grabowskim. Było to wyznanie wiary i określenie stylu teatru Dormana: likwidacja parawanu zasłaniającego aktora przed widzem, w konsekwencji obnażenie umowności teatru: wprowadzenie konwencji zabawy zarówno do gry aktorskiej, jak do konstrukcji dramatycznej. Jan Puget pisał we "Współczesności": "W żadnym teatrze nie doprowadzono do tak czystego pojmowania lalki jako znaku. I nigdzie jeszcze, posługując się metaforą i abstrakcją, nie zrobiono tak interesującej i żywej zabawy"22.\nDorman trafił w swój czas. Wzbudził zainteresowanie krytyki. Swoją wierną publiczność miał już wcześniej. Krytyka podniosła wartość jego poszukiwań: "zlikwidowali... parawan. [...] kazali grać aktorowi na otwartej scenie razem z lalką. Aktor mówi tekst raz w imieniu lalki, a raz - własnym. Dwie lalki rozmawiają ze sobą. i w tej samej scenie prowadzą dialog ożywiający je aktorzy. Poprzez parawanik trzymany w drugiej ręce. lub bez. Gra się krótką kukiełką na kiju, lub wielką kukłą na kiju, opartym o podłogę. Gra się planszą, tabliczką, obrazkiem, żywą głową aktora wkomponowaną w namalowany obraz. [...] Aktorzy ubrani w czarny trykot jak do pantomimy urządzają na scenie sobie i widzom wielką zabawę, "wielką hecę". Wiatr wieje przez scenę, gdy poruszają bocznymi kotarami, deszcz pada, gdy na scenie zjawia się kilkanaście kolorowych parasoli. [...] Wszystko jest absolutnie umowne i względnie logiczne jak w dziecięcej zabawie. [...] To co zrobili Dorman i Grabowski jest zaprzeczeniem wszystkich podstawowych form teatru lalkowego. Jest równocześnie odkryciem nowych możliwości innego wymiaru teatralności sceny lalkowej"23.\nLalkarze długo nie mogli się pogodzić z tym odkryciem przez Dormana "nowych możliwości", które tak usilnie podkreślała Krystyna Mazur. Dorman dzielił środowisko przez wiele lat. ale i zdobywał coraz większe uznanie. Jego kolejne spektakle, antyiluzjonistyczne: "Dobranoc Piotrusiu" Janiny Morawskiej. Przygody Wiercipięty Josefa Pehra, "Koziołek Matołek" Kornela Makuszyńskiego, wreszcie "Która godzina?" Zygmunta Wojciechowskiego, coraz częściej nagradzane i coraz szerzej akceptowane, dowodziły oryginalności Dormana, odrębności jego indywidualnej poetyki, autorskiego stylu, niepodrabialnego, wyprowadzonego z dziecięcych zabaw, z rymowanek, wyliczanek, silnie zrytmizowanych, "mających zmuszać do myślenia, a nie definiujących myśli"24. Ale też coraz częściej, zwłaszcza od połowy lat sześćdziesiątych, teatr Dormana był po prostu teatrem poetyckim, teatrem rozmaitych kolaży, niekoniecznie dla dzieci, odwołującym się do źródeł i swoistej inspiracji dziecięcym folklorem, ale i inspiracji sztuką XX wieku, co tak uparcie (i słusznie) od lat podkreśla Henryk Jurkowski, wskazując między innymi silny wpływ, jaki na Dormana wywierał jego syn Jacek, współautor wielu scenografii do przedstawień ojca, od lat zakorzenionego w kulturze francuskiej (mieszkał we Francji) i z niej czerpiącego inspiracje oraz znajomość XX-wiecznej awangardy, wiele lat wcześniej niż inni polscy twórcy25. Dorman rzeczywiście zrewolucjonizował teatr lalek, jego środki, choć widać to wyraźnie dopiero z perspektywy lat dziewięćdziesiątych XX wieku i autentycznie nowej fali w polskim lalkarstwie.\nJednak i w pierwszej połowie lat sześćdziesiątych trudno go już było nie dostrzec, zwłaszcza że kilka jego przedstawień doprawdy rozsadzało dotychczasowy teatr lalek. W Koziołku Matołku (1962), czarno-białym spektaklu przygotowanym z Andrzejem Łabińcem, w miejsce parawanu pojawił się "szeroki pas materiału zawieszony na wysokości jednego metra ponad podłogą, tak że nad nim widoczne były lalki, poniżej zaś nogi działających animatorów"26, czy parawany planszowe, za którymi ukrywali się aktorzy grający konkretne postaci wyobrażone na planszach. W spektaklu Która godzina? widać zapowiedź modyfikowania dotychczasowego stylu teatru i w zastosowanej estetyce (współgranie gipsowych figurek wyobrażających dzieci oraz aktorów, wyposażonych w rekwizyty, ubranych w pasiaste kostiumy, zmieniające charakter postaci poprzez zmianę nakrycia głowy), i w poetycko-publicystycznej ekspozycji scen, i wreszcie w odmiennej, uniwersalnej tematyce spektaklu. "Aktorzy działający w konwencji teatru teatralnego przywoływali na scenę wybrane motywy tekstu, budowali wokół nich obrazy sceniczne, które po chwili rozsypywały się. by dać miejsce następnym, tworzonym dalej na oczach widzów. Mówili tekst okrojony, sprowadzony do jego esencji, lecz powtarzając go wielokrotnie wbijali widzom do głowy"27.\nNa przełomie lat pięćdziesiątych i sześdziesiątych Jan Dorman, pracując wciąż dla dzieci, wchodził coraz wyraźniej w przestrzeń teatru w ogóle. Miał swoją hermetyczną publiczność, kolegów lalkarzy czasem po cichu, czasem całkiem głośno formułujących sprzeciw wobec jego teatru28, istotnie dalekiego od klasycznego lalkarstwa. Ale zarazem miał coraz silniejsze poparcie wśród zwolenników nowoczesnego lalkarstwa, dla którego długo jeszcze nikt nie znajdzie odpowiedniej nazwy. Lalkarstwa. będącego czymś pomiędzy sztuką aktora, lalki, formy plastycznej, czasem gatunkiem bliższym sztuce animacji, czasem teatrowi wizualnemu, którego podstawą jest aktor, ale zawsze uzupełniony o partnera - lalkę, znak plastyczny, formę. Bo klasyczny teatr lalek będzie powoli odchodził w przeszłość: być może z jeszcze dalszej perspektywy okaże się. że jego schyłkowy etap przypadł na całą drugą połowę XX wieku.\nStarzy i młodzi - ożywienie\nDruga połowa lat pięćdziesiątych przyniosła zmianę układu sił w polskim lalkarstwie. Obok teatrów, jak krakowska Groteska czy łódzki Arlekin, których pozycja (głównie instytucjonalna, ale i artystyczna) ukształtowana została wcześniej, pojawiły się sceny o wyrazistym, silnym obliczu artystycznym: Lalka Wilkowskiego i Kiliana czy Teatr Dzieci Zagłębia Jana Dormana. Środowiskowi liderzy, Jarema i Ryl, nie ustąpili wprawdzie ze swoich pozycji, ale pojawili się nowi twórcy, wyraziście formułujący swoje credo, credo artystyczne zwłaszcza. Nie od razu zdołali wynieść kierowane przez siebie sceny lalkowe do czołówki polskich teatrów, niekiedy nie zdołali tego dokonać w ogóle, ale tworzyli dzieła, których nie sposób pominąć. W gronie tych artystów trudno nie wymienić Joanny Piekarskiej, Jerzego Zitzmana. Zbigniewa Kopalki czy rozpoczynających dopiero samodzielną karierę Natalii Gołębskiej, Andrzeja Łabińca. Leokadii Serafinowicz. Wojciecha Wieczorkiewicza, Stanisława Ochmańskiego i Moniki Snarskiej, którzy za kilka lat przejmą środowiskową inicjatywę artystyczną.\nNiezwykłość form lalkowych w końcu lat pięćdziesiątych dostrzegły inne środowiska. Lalki szeroką falą weszły do telewizji. Artyści-plastycy, od lat określający specyfikę polskiego teatru lalek poprzez współpracę scenograficzną, sięgali po lalki we własnych artystycznych poszukiwaniach. Czasem niemal przez przypadek, jak w gdańskim studenckim Teatrzyku Rąk i Przedmiotów Co To. eksperymentującym z ręką aktora jako formą lalkową przez wiele lat i z wielkim powodzeniem (grupa Romualda Frejera nawiązała kontakt i z Siergiejem Obrazcowem, i z Yves'em Joly. najwybitniejszymi lalkarzami europejskimi lat pięćdziesiątych)29. Czasem zupełnie świadomie, jak w przypadku Tadeusza Kantora, choć. oczywiście, bez jakiejkolwiek potrzeby formalnego przynależenia do lalkarskiego środowiska30. Środowisko lalkarskie wszakże tej działalności i poszukiwań w zakresie lalki i jej możliwości chyba nawet nie zauważyło. Było zbyt młode, niepewne swojego miejsca, skupione na utrwalaniu własnych zdobyczy i pozycji.\nW gronie weteranów lalkarskich szczególne miejsce wciąż zajmował Henryk Ryl. Nie stracił nic ze swojej energii. Wciąż organizował, zarządzał, pisał, konsultował, redagował, ale znajdował czas także na twórczość reżyserską. Henryk Ryl nie stworzył własnego stylu, nie wypracował swoistej, rozpoznawalnej estetyki. W swojej pasji odkrywania i rozszerzania granic gatunku, choć postrzeganego dość ortodoksyjnie-lalkowo, był przecież eksperymentatorem niezwykłym, przede wszystkim gdy chodzi o środki, jakimi się posługiwał, ale i z uwagi na charakter repertuaru, do jakiego się odwoływał, a nawet odbiorcę swoich przedstawień. Być może to Ryl zaciążył na swoistym polskim lalkarskim eklektyzmie, który stał się zasadą naczelną wielu twórców aż po schyłek XX wieku: niemal każdy spektakl mierzył\nsię z innym materiałem, formą lalek, rodzajem konstrukcji lalkowych, technologią. Z jednej strony wywoływało to zachwyty nad bogactwem lalkarskich środków, nieskończonością możliwości tego gatunku. Z drugiej - pewien niedosyt doskonałości, a doskonałość w sztuce jest atrybutem wielkości. Podobnie jak Ryl postępowało wielu polskich lalkarzy. odkrywając na potrzeby poszczególnych spektakli niezwykłe możliwości lalki, ale też nigdy nie mieli oni potrzeby doskonalenia swoich odkryć. W kolejnym przedstawieniu dotykali zupełnie nowej materii, rozszerzając granice lalkarstwa. ale rzadko schodząc w głąb jego tajemnic. Dlatego może w Polsce tak wiele jest interesujących dzieł i tak mało artystów czy teatrów o własnym wyrazistym obliczu. Jego budowanie wymaga konsekwencji, nie ciągłego zaskakiwania nowinkami.\nW spektaklach Ryla tych nowinek było zawsze wiele. To on pierwszy wśród lalkarzy polskich wykorzystał lalki-zabawki, płaskie i witrażowe (Kolorowe piosenki), maski (Wesofa maskarada), lalki "żyworękie", cienie, zmechanizowane kukły, nie licząc wszystkich klasycznych odmian i rodzajów, także poddawanych ciągłym udoskonaleniom i przeróbkom. Jemu przypadło w udziale poszerzanie kręgu repertuaru i przede wszystkim odbiorców teatru lalek, kto wie, czy nie najbardziej symptomatyczne. Że Jarema mierzy w dorosłą publiczność, wiadomo było od pierwszej premiery Groteski w 1945 roku, ale Ryl. jeden z najzagorzalszych orędowników teatru lalek - teatru dla dzieci?\nTymczasem to Ryl wystawił Lekarza mimo woli Moliera (premiera: 31 grudnia 1954 roku). "Zapowiedź wystawienia Lekarza przez teatr lalek wywołała zrazu po prostu drwiny. Jak to będzie wyglądało? Jak aktorzy lalkowi powiedzą tekst?" - pisał Janusz Makarczyk w "Życiu Literackim"31. Wcześniejsze próby Jaremy drwin nigdy nie wywoływały. Jarema miał w Krakowie zupełnie inne zaplecze i w środowisku artystycznym, i wśród zwyczajnej widowni. Tymczasem Ryl musiał pokonać jakiś stereotyp w myśleniu i najbliższych mu współpracowników, i, oczywiście, polskiej publiczności, która nie kojarzyła lalek z dorosłą widownią. No i jeszcze ten Molier, w lalkach, za parawanem? Eksperyment się powiódł. Znakomicie zaprojektowane (scenografia: Zofia Gutkowska) i wykonane jawajki o wyostrzonych, nawet przerysowanych charakterach, w rękach najlepszych aktorów Arlekina ożyły. Uwypukliły charakterystyczność sytuacji rysowanej przez Moliera, podkreśliły komizm postaci, wszelka przesada nabrała formy. Józef Kaczorowski jako Sganarel i Halina Niedźwiedzka w roli Mamki zagrali role porównywane z kreacjami aktorów dramatycznych. Molier w lalkach okazał się ciekawym doświadczeniem, wcale nie skazanym na porażkę.\nInscenizacja Ryla zachęciła do podobnych poszukiwań i innych lalkarzy. Stanisław Stapf w Toruniu sięgnął wkrótce po "Sen nocy letniej" Szekspira (premiera w Baju Pomorskim 18 grudnia 1955 roku), ale i sam Ryl nie poprzestał na jednej próbie. W kilka lat później zmierzył się z wielkim repertuarem romantycznym, wystawiając "Balladynę" Słowackiego (premiera: 15 lipca 1957 roku). Rylowi zapewne chodziło nie tylko o ciągłe udowadnianie, że lalka może wszystko, że nie są jej obce nawet elementy konfliktu psychologicznego. W poszukiwaniu repertuaru chciał zapewne sprawdzić przydatność wielkiego romantycznego dramatu dla potrzeb sceny lalkowej. I odczytał Słowackiego poprzez teatr lalek, co dziś już nikogo nie dziwi, ale pół wieku temu wcale nie było oczywiste. W konsekwencji niekoniecznie przyciągnął dorosłych do teatru lalek, ale - jak pisała Krystyna Mazur - "ściąga tłumy dzieci, starych widzów Arlekina. Łódzka dziecięca i młodzieżowa publiczność śledzi losy Balladyny w dużym skupieniu i reaguje radosnym śmiechem na komizm tekstu, którego nigdy nie odkryła "dorosła" widownia w "Balladynie" granej w teatrze żywego planu. Jest to zjawisko niezwykle interesujące, godne nie tylko notatki, ale całych studiów nad publicznością dziecięcą"32.\nRepertuar dla dorosłych, nawet jeśli trafiał w końcu do dzieci, ciągłe eksperymentowanie z nowymi środkami wyrazu, specyficzne poszukiwania repertuarowe, przeczą przypisanemu Rylowi od lat szyldowi zwolennika realistycznego stylu. Zwłaszcza gdyby uwzględnić jeszcze przedmiotowy Młynek do kawy Gałczyńskiego (premiera: 8 grudnia 1959 roku), poetycką "Srebrną przygodę" własnego autorstwa (premiera: 19 listopada 1960 roku) czy hieratyczny hinduski epos Nal i Damayanti (premiera 23 marca 1962 roku). Niemal dziecięcą ciekawość rzeczy nowych Ryl zachował przez kolejne dziesięciolecie i taka ciekawość towarzyszyła i nadal towarzyszy wielu jego ówczesnym i przyszłym kolegom-lalkarzom.\nPostacią całkiem nową w środowisku lalkarskim był Zbigniew Kopalko (1909-1996), reżyser radiowy z przedwojennym wileńskim doświadczeniem, który w połowie lat pięćdziesiątych, mocno poturbowany przez stalinowski system, znalazł azyl w teatrze lalek. Krótko był szefem artystycznym warszawskiego Guliwera (1953-1955), dłużej zatrzymał się jako reżyser przedstawień w różnych teatrach lalek. Był niekonwencjonalny, inny, co wzmocniło jeszcze bardziej polskie lalkarstwo drugiej połowy lat pięćdziesiątych. Najbardziej reprezentatywną jego pracą była Pastereczka i kominiarczyk według Hansa Christiana Andersena, zrealizowana w warszawskim Baju wraz ze scenografem Marianem Stańczakiem (premiera: 5 września 1957 roku). Choć w Baju okazała się propozycją "nowatorską" i "niezrozumiałą", to z szerszej perspektywy potraktowano ją jako wydarzenie. "Środki, którymi operuje Kopalko [...] są inne niż spotykane na ogół. Polegają na oszczędnym, wręcz skąpym tekście, wplecionym w kolor, ruch, dźwięk i szeroką alegorię obrazów pantomimicznych. które podkreślają życie wewnętrzne bohaterów, niby odbiegając od ich bezpośrednich losów, a rzucają na nie z boku snop przenikliwego, niemal rentgenowskiego światła, które pokazuje ich mechanizm wewnętrzny lepiej niż długie monologi, czy objaśnienia autora"33. "Wokół głównych postaci [autentyczne figurki, ledwie animowane - MW] pojawił się świat fantastycznych stworów, powołanych do życia z metalowych przedmiotów i odpadów. Straszki Stańczaka były pierwszym wyłomem w butaforowej kulturze polskiego teatru lalek"34. "Hełmy żołnierzy zrobiono z druciaków do szorowania. Kity przy hełmach - ze szczoteczek do mycia szkła. Pancerze - z puszek od konserw. Stopy żołnierzy - z blaszanych łyżek. Gwiazdy na tle nieba, oprócz tańczących gwiazd z kryształu na cienkich drucikach, to światło reflektorów przesiane przez zwykłe durszlaki. Bogate srebrzenia dołem u purpurowej kurtyny - to blaszane sitka do herbaty"35.\nKopalko w swoich inscenizacjach wciąż poszerzał środki wykorzystywane w teatrze lalek. We współpracy z Adamem Kilianem przy "Zaklętym rumaku" Leśmiana w Lalce (premiera: 10 czerwca 1960 roku) odkrył wiklinę, nieco później w Poznaniu Noc cudów Ratajczaka uzupełnił o film animowany Witolda Giersza (zarazem scenografa przedstawienia, premiera: 7 września 1968 roku). I nie zapominał o tworzywie literackim, wybieranym z najwyższą troską, oraz o słowie, któremu -jako radiowiec - poświęcał szczególną uwagę.\nDruga połowa lat pięćdziesiątych przyniosła pierwsze znaczące prace reżyserów już dobrze osadzonych w lalkarskim świecie, Joanny Piekarskiej (w poznańskim Marcinku - Bajki i ballady Mickiewicza. 1956; Pastorałka Schillera. 1957). Natalii Gołębskiej (w Gdańsku - "Flisak i Przydróżka" Januszewskiej, 1957; Pastorałka Schillera, 1957; Bo w Mazurze taka dusza..., 1962), Jerzego Zitzmana oraz całą serię udanych spektakli przygotowanych przez młodych wprawdzie reżyserów, ale wieloletnich pracowników teatrów lalek, głównie aktorów-lalkarzy: Juliusza Wolskiego (Szopka don Cristobala - Groteska 1957), Monikę Snarską (Grymasela - Guliwer 1959), Andrzeja Łabińca, Stanisława Ochmańskiego, Leokadię Serafinowicz (Bal u profesora Baczyńskiego - Marcinek 1961), Wojciecha Wieczorkiewicza ("Pieśń o lisie" - Marcinek 1961). Krzysztofa Niesiołowskiego, Zygmunta Smandzika, Włodzimierza Dobromilskiego.\nWarszawski Kongres UNIMA\nDo połowy lat pięćdziesiątych międzynarodowe kontakty lalkarskie miały bardzo ograniczony charakter. Wizyta moskiewskiego teatru Obrazcowa z 1948 roku. a potem dwie podróże do Polski praskiego teatru marionetkowego Spejbla i Hurvinka (1949 i 1950) w zasadzie wyczerpują nasze międzynarodowe relacje, choć w roku 1952 odwiedził Polskę Jan Malik, dyrektor jednego z czeskich teatrów lalek i przede wszystkim sekretarz generalny światowej organizacji lalkarskiej UNIMA, najstarszej teatralnej organizacji na świecie, która powoli zaczęła reaktywować działalność po zawieszeniu w latach II wojny światowej. W roku 1954 doszło też do spektakularnego zdarzenia: trzej polscy lalkarze - Zenon Jarocki, Krzysztof Niesiołowski i Michał Zarzecki wyjechali na lalkarskie czteroletnie studia reżyserskie do praskiej szkoły teatralnej.\nOd połowy lat pięćdziesiątych powoli kontakty ze światem zaczęły nabierać rozpędu. W Polsce gościła bukareszteńska Tandarica Margarety Niculescu (1955), potem lalkarze chińscy (1956). Carl Schróder z Drezna (1957), od roku 1958 kolejno: ponownie Obrazcow ze swoim zespołem, czeski teatr z Liberca. The Hoghart Puppets z Anglii, lalkarze amerykańscy, jugosłowiańscy, Argentyńczycy. Powoli zespoły polskie zaczęły nawiązywać dwustronne kontakty z teatrami zaprzyjaźnionych krajów, co zapoczątkował poznański Marcinek umową o współpracy z czeską sceną lalkową z Liberca (1958).\nPierwszą zagraniczną wyprawę odbyli lalkarze bielskiej Banialuki, którzy jesienią 1957 roku wystąpili w skupiskach polskich na Zaolziu. W tym samym roku Wilkowski z Rylem uczestniczyli w zjeździe lalkarzy niemieckich (NRD), a duża polska delegacja wzięła udział w V Kongresie UNIMA w Pradze. Podczas kongresu Henryk Ryl został wybrany do władz najwyższych światowej organizacji lalkarskiej. Na VI Kongresie w Bukareszcie rok później Ryl ponownie znalazł się w gronie członków Prezydium UNIMA. I jeszcze raz sytuacja powtórzyła się podczas kolejnego kongresu, tym razem w Bochum. Obok Ryla. we władzach UNIMA zasiadł Henryk Jurkowski, odtąd jeden z najaktywniejszych członków międzynarodowej UNIMA.\nZ UNIMA wiążą się i inne międzynarodowe kontakty lalkarskie. W styczniu 1958 Maria Signorelli zorganizowała w kilku miastach włoskich prezentację wystawy polskich lalek, plakatów i fotografii. Rok później Polacy uczestniczyli w międzynarodowej wystawie lalkarskiej w Londynie, a w roku 1960 europejską trasę, trwającą do roku 1965. przez rozmaite kraje (między innymi Niemcy, Belgia. Wielka Brytania. Czechy. Austria, Węgry, Bułgaria), rozpoczęła wielka wystawa polskiego teatru lalek przygotowana przez Adama Kiliana i Elżbietę Lechowską. Najważniejsze jednak były prezentacje polskich spektakli lalkowych za granicą. W roku 1958 Groteska pokazała dwa swoje spektakle w Wiedniu, a kilka miesięcy później sukces polskiego lalkarstwa na festiwalu w Bukareszcie utorował drogę w świat. Największe sukcesy odnosiła warszawska Lalka, która wystąpiła na prestiżowych imprezach we Francji, Czechosłowacji. Austrii, w Niemczech. Włoszech. Do roku 1962 podróżował także Arlekin Ryla (Węgry. Rumunia), gdańska Miniatura (do Rumunii) oraz teatry lalek z Olsztyna (do ZSRR) i Szczecina (do NRD). Polscy lalkarze zostali nie tylko zauważeni, ale i wysoko ocenieni przez środowisko międzynarodowe, które Polsce właśnie przyznało prawo organizacji VIII Kongresu UNIMA w 1962 roku. To był efekt atrakcyjności i artystycznej, i organizacyjnej polskiego lalkarstwa w drugiej połowie lat pięćdziesiątych.\nWarszawski VIII Kongres UNIMA (17-26 czerwca 1962) poprzedziło powstanie Polskiego Ośrodka Lalkarskiego UNIMA w roku 196236. "Le Theatre en Pologne". biuletyn miesięczny Polskiego Ośrodka ITI pod redakcją Edwarda Csató i Andrzeja Hausbrandta, wydał specjalny numer poświęcony teatrowi lalek (1962, nr 5). Także redakcja "Teatru Lalek" wydała w przeddzień kongresu dwudziesty numer pisma, a zaraz po kongresie i festiwalu numer dwudziesty pierwszy, będący podsumowaniem warszawskiego spotkania lalkarzy, które było niezwykłą okazją do prezentacji polskiego teatru lalek i jego konfrontacji z lalkarstwem innych krajów. Festiwal towarzyszący kongresowi spotkał teatry uchodzące za liczące się sceny europejskie, wśród nich bukareszteńską Tandaricę, Die Klappe z Getyngi, Marionetentheater Michaela Meschke ze Sztokholmu, teatr małżeństwa Monestier z Francji, teatry z Budapesztu, Sofii, Rygi, praską Alhambrę. Nie obyło się bez międzynarodowej konferencji na ważny i bardzo aktualny temat: związków teatru lalek z innymi dziedzinami sztuki. Nie obeszło się bez zachwytów, ale i rozczarowań, i rozmaitych wątpliwości. Warszawski kongres i festiwal potwierdziły jednak polskie aspiracje do pełnoprawnego udziału w międzynarodowym życiu lalkarskim i otworzyły wielu teatrom i artystom okno na świat.\nPublikowane w "Didaskaliach" (numery 90. 91. 92/93 i 95) odcinki cyklu "Kukła - lalka - animowana forma. Polski teatr lalek po 1945 roku" składają się na pierwszy rozdział przygotowywanej przez autora książki, która ukaże się na przełomie 2010 i 2011 roku.\n1 Były to pierwsze spektakle Jaremy w krakowskiej Grotesce.\n2 Zob. szerzej: Henryk Jurkowski, "Jaremowie. Sylwetki twórców", [w:] "Zofia i Władysław Jaremowie. Dokumentacja działalności", oprac. Anna Stafiej, sylwetki twórców napisał Henryk Jurkowski, seria "Lalkarze - materiały do biografii", pod red. Marka Waszkiela, t. 28. POLUNIMA & PDTL przy Teatrze Arlekin, Łódź 2001, s. 56-58.\n3 Poszło m.in. o piegowatego aniołka, którego piegi miały działać ironicznie, a okazało się, że nie działają - i wyszło nazbyt religiancko. Zob.: "Ogólnopolski Zjazd Lalkarzy. Wyjątki z protokółu", "Teatr Lalek" 1952 nr 8. s. 46-47.\n4 Jan Kott, O "Grotesce", "Przegląd Kulturalny" 1956 nr 7. Cyt. za: "100 przedstawień teatru lalek. Antologia recenzji", 1945-1996, pod red. Marka Waszkiela i Lucyny Kozień, Pracownia Dokumentacji Teatru Lalek przy Teatrze Lalek "Arlekin". Łódź 1998, s. 29.\n5 Henryk Jurkowski, "Jaremowie", s. 68-69.\n6 Jan Kott. op. cit., s. 30. Chodzi o pierwszą powojenną inscenizację "Dziadów" Mickiewicza w Teatrze Polskim w Warszawie w reżyserii Aleksandra Bardiniego, w 1955. (Przyp. MW)\n7 Zob.: Henryk Jurkowski, "Jaremowie", s. 69-70.\n8 "Jeśli grać, to może wolałbym sam sobą - ale tworzyć teatr - to tylko teatr lalek" - deklarował w tomie Jana Sztaudyngera, Henryka Jurkowskiego i Henryka Ryla. "Od szopki do teatru lalek", Wydawnictwo Łódzkie. Łódź 1961.\n9 Zob.: "Jan Wilkowski. Dokumentacja działalności", oprac. Marek Waszkiel, seria "Lalkarze - materiały do biografii", pod red. Marka Waszkiela, t. 7, PDTL przy Teatrze Arlekin, Łódź 1995.\n10 Zob.: "Adam Kilian. Dokumentacja działalności", oprac. Joanna Rogacka. seria "Lalkarze - materiały do biografii", pod red. Marka Waszkiela. t. 6, PDTL przy Teatrze Arlekin, Łódź 1995.\n11 Jolanta Ewa Wiśniewska, "W poszukiwaniu "złotego klucza". Polska twórczość dramatyczna dla teatru lalek (1945-1970)", seria "O teatrze lalek" pod red. Marka Waszkiela, POLUNIMA. Łódź 1999, s. 136.\n12 Henryk Jurkowski, "Dzieje teatru lalek. Od wielkiej reformy do współczesności". PIW, Warszawa 1984, s. 172.\n13 Piotr Damulewicz, "Spowiedź w drewnie, czyli rzecz o Janie Wilkowskim". Wydawnictwo Prymat, Akademia Teatralna im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie, Wydział Sztuki Lalkarskiej, Białystok 2002. s. 36-37.\n14 Jaremowie za "Wieczór Gałczyńskiego" dostali drugą nagrodę reżyserską, zaś Ali Bunsch - drugą nagrodę za scenografię do "Kolorowych piosenek" Ryla.\n15 Transmisja 17 VI i 29 VII 1956.\n16 "Teatrzyk w koszu" w reż. Bohdana Radkowskiego poprzedziły telewizyjne występy Jana Wilkowskiego jako Janka Telewizora w inscenizacjach wielu bajek znanych autorów w latach 1957-1959. Popularność zaś "Guignola" otworzyła drogę do dalszych telewizyjnych seriali Wilkowskiego, bądź z jego udziałem: "Ula z Ib, Ula z llb, Ula i świat. Przygody Skrzata Dzięcielinka" i inne (zob.: "Jan Wilkowski. Dokumentacja działalności").\n17 Prapremiera odbyła się w Lalce 25 III 1960. Dopiero w 2009 Białostocki Teatr Lalek opublikował w niezwyczajnej formie sześć sztuk Wilkowskiego z cyklu o Tymoteuszu Rymcimci, pt. "Miś Rymcimci", red. Halina Waszkiel, oprac. graf. Andrzej Dworakowski, BTL, Białystok 2009.\n18 Wilkowski, pod naporem swoich wychowanków z białostockiego Wydziału Lalkarskiego, wrócił do teatru lalek i zrealizował w Szczecinie i Białymstoku kilka niezapomnianych spektakli: "Spowiedź w drewnie, Dekameron 8.5" oraz "Zieloną Gęś".\n19 Został upaństwowiony dopiero w 1969 roku.\n20 Zob.: "Jan Dorman. Dokumentacja działalności", oprac. Lucyna Kozień, seria "Lalkarze - materiały do biografii", pod red. Marka Waszkiela, t. 10. PDTL przy Teatrze Arlekin, Łódź 1996.\n21 Więcej o kłopotach z Janem Dormanem zob.: Henryk Jurkowski, "Moje pokolenie. Twórcy polskiego teatru lalek drugiej potowy XX wieku", POLUNIMA, Łódź 2006, s. 217-241.\n22 Jan Puget, "Gdzie kozy kują, tam drwa lecą..., "Współczesność" 1959 nr 3.\n23 Krystyna Mazur, "Brawo Będzin!", [w:] "100 przedstawień teatru lalek. Antologia recenzji, 1945-1996", pod red. Marka Waszkiela i Lucyny Kozień. POLUNIMA, Łódź 1998. s. 41-42.\n24 "Jan Dorman. Dokumentacja działalności", s. 55.\n25 Zob.: Henryk Jurkowski, "Moje pokolenie".\n26 Henryk Jurkowski, "Teatr Dzieci Zagłębia, 1945-1974", "Pamiętnik Teatralny" 1976, z. 3, s. 232.\n27 Henryk Jurkowski, "Która godzina?", [w:] "100 przedstawień teatru lalek", s. 94.\n28 Zob. np.: Jan Zbigniew Wroniszewski, "Teatr lalek. Prześwietlić smugę cienia", "Warmia i Mazury", Olsztyn, marzec 1978.\n29 Zob.: Małgorzata Abramowicz, "Najmniejszy teatrzyk świata. Teatr Rąk Co To", [w:] "Gdańskie teatry osobne", pod red. Jana Ciechowicza i Andrzeja Żurowskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2000, s. 18-26.\n30 Tadeusz Kantor, po swoich przedwojennych i wojennych eksperymentach z lalką czy przedmiotem, w 1955 uruchomił działalność Cricot 2, w którym współgranie z lalką/przedmiotem-postacią stało się jedną z podstawowych kategorii artystycznych, poczynając od "Mątwy" (1956) czy "Cyrku" (1957). Takie "lalkowe" odniesienia znaleźć można i w twórczości innych artystów, np. w "Akropolis" Grotowskiego i Szajny (1963).\n31 Janusz Makarczyk, "Lekarz mimo woli", [w:] "100 przedstawień teatru lalek", s. 24.\n32 Krystyna Mazur, "Balladyna", [w:] "100 przedstawień teatru lalek", s. 37. 33 Teresa Tolska, "Pastereczka i kominiarczyk", [w:] "100 przedstawień teatru lalek", s. 38.\n34 Henryk Jurkowski, "Moje pokolenie", s. 18.\n35 Teresa Tolska, op.cit., s. 39-40.\n36 Zjazd założycielski POLUNIMA odbył się 24 VII 1961 w Łodzi, a szefem stowarzyszenia na pierwszą kadencję został Jan Sztaudynger.


rozwodnicy / Tagi / DEON.pl\n1. Polski Episkopat stanowczo: "Franciszek nie podważa nauczania swych Poprzedników"\nwiecej 10 czerwca Konferencja Episkopatu Polski wydała Wytyczne Pastoralne do adhortacji "Amoris Laetitia". Na ten dokument duchowni i wierni czekali z niecierpliwością o wielu miesięcy. "To jedno z...\n2. Potrzeba służby rodzinie i osobom w związkach niesakramentalnych. Znamy wytyczne KEP do Adhortacji...\n3. Kard. Kasper o rozwodnikach: nie wszyscy są grzesznikami i cudzołożnikami\nwiecej - Nie można powiedzieć, że wszystkie osoby rozwiedzione żyjące w nowych związkach są grzesznikami i cudzołożnikami - uważa kard. Walter Kasper. Jego zdaniem nie można ustanowić ogólnego prawa...\n4. Bp Czaja do związków niesakramentalnych: miejcie świadomość bliskości Boga\nwiecej "Tego szczególnie wam życzę, by zawsze żywa była w was świadomość bliskości Boga, Jego wsparcia, że Bóg łaski nie skąpi i jest wierny" - powiedział bp Andrzej Czaja w opolskiej katedrze podczas...\n5. Kard. Wuerl o "Amoris Laetitia": katolicy powinni sami używać swego sumienia\n6. Kard. Ouellet: "Amoris laetitia" nie jest zerwaniem z tradycją, to nie jest intencją Papieża\nwiecej Adhortacja apostolska "Amoris laetitia" nie oznacza zmiany doktryny czy dyscypliny sakramentu małżeństwa, ale stanowi podejście duszpasterskie, biorące pod uwagę dobro osoby - powiedział biskupom...\n7. "Osoby po rozpadzie małżeństwa nie są poza Kościołem"\nwiecej "Konieczne jest dobre rozeznanie i towarzyszenie osobom po rozpadzie małżeństwa sakramentalnego" - stwierdził abp Wojciech Polak, komentując jeden z tematów rozpoczętego w poniedziałek w Gnieźnie...\n8. Kard. Müller rozwiewa wątpliwości w sprawie "Amoris laetitia"\nwiecej Kard. Gerhard Müller rozwiewa wątpliwości dotyczące interpretacji adhortacji "Amoris laetitia". Prefekt watykańskiej Kongregacji Nauki Wiary gościł w amerykańskiej telewizji EWTN. ...\n9. Obrady KEP nt. rodziny i związkach niesakramentalnych\n10. Abp Paglia o "Amoris laetitia": nie dla błogosławienia ran\nwiecej "Papież Franciszek nie błogosławi ran. Patrzy im prosto w oczy, ale po to, by je uzdrowić" - podkreśla abp Vincenzo Paglia, prezes Papieskiej Akademii Pro Vita, były przewodniczący Papieskiej Rady...\n11. Coraz więcej rekolekcji dla osób w niesakramentalnych związkach\nwiecej - Jezus z krzyża nie wypomina nam grzechu, ale wzywa do jeszcze większej miłości - mówił ks. Adam Podbiera podczas III Podhalańskich Rekolekcji dla osób żyjących w związkach niesakramentalnych....\n12. "Komunia dla rozwodników żyjących w ponownych związkach jest możliwa"\nwiecej Papież Franciszek nie zmienił nauczania Kościoła nt. nierozerwalności małżeństwa. W ten sposób włoski watykanista Andrea Tornielli przedstawia stanowisko kard. Francesco Coccopalmerio, który w swej...\n13. Abp Malty odpowiada na zarzuty ws. Komunii dla rozwodników\n14. Co czeka rozwiedzionych w Kościele w Polsce?\n16. Co Synod zmienił ws. powtórnych związków po rozwodzie?\nwiecej Teologia małżeństwa dojrzewa, a w ślad za tym mogą iść zmiany nawet w przepisach prawa kanonicznego - uważają Irena i Jerzy Grzybowscy. Twórcy międzynarodowego ruchu "Spotkania Małżeńskie" w...\n17. Ks. Drąg: Czeka nas jeszcze długa, otwarta dyskusja\n18. Abp Gądecki: W ten sposób można rozbić Kościół\n19. "Nie ograniczać Synodu do tematów europejskich"\n20. Kard. Nichols: Synod nie zmieni nauczania Kościoła\n21. Prymas Anglii: Potrzeba zmiany ws. rozwodników\nwiecej Synod Biskupów na temat rodziny powinien rozważyć możliwość zmiany podejścia duszpasterskiego do katolików rozwiedzionych, żyjących w nowych związkach. Takie oczekiwania wyraził prymas Anglii i...\n22. "Synod o rodzinie nie pójdzie w tym kierunku"\nwiecej Przed fałszywym ukierunkowywaniem problematyki podejmowanej przez obradujące w dniach 4-25 października XIV Zgromadzanie Ogólne Synodu Biskupów na temat "Powołanie i misji rodziny w Kościele i...\n23. "Nie składajcie rozwodnikom obietnic bez pokrycia"\n24. Jaką komunię mogą przyjmować rozwodnicy?\n25. Rzym: O zmianach w podejściu do małżeństwa\nwiecej W najbliższy poniedziałek 25 maja odbędzie się na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim w Rzymie dzień studyjny, poświęcony przyjęciu w Kościele osób rozwiedzionych, żyjących w nowych związkach oraz...\n26. Nie będzie kompromisu ws. rozwodników?\n27. Alternatywa ws. Komunii dla rozwiedzionych?\n28. Biskup szokuje ws. wierności i rozwodów\nwiecej Otwarta w kontekście synodu biskupów o rodzinie debata nad komunią dla rozwodników przybiera coraz bardziej radykalną postać. Z ostrą krytyką aktualnej dyscypliny kościelnej względem...\n29. O rozwiedzinych: głębiej zrozumieć Ewangelię\n30. Są nadzieje na zmiany w trudnych kwestiach\n31. Na synodzie będą silne napięcia i rozczarowanie\n32. Kard. Kasper nie odpuszcza ws. rozwodników\n33. Debata o rozwodnikach schodzi na złą drogę?\n34. Powróćmy do dawnego pojmowania Eucharystii\n35. Czy Franciszek ingeruje w prawo, nad którym nie ma władzy?\nwiecej Jak wytłumaczyć milczenie Jana Pawła II, który w swojej encyklice nie wspomina o cudzołóstwie czy o aktach seksualnych pozamałżeńskich? Nikomu z nas nie przychodzi do głowy, że Jan Paweł II chce...\n36. Rozwodnicy, którzy chcą być w Kościele\n37. Polacy zabijają (przesłanie) Franciszka\n38. Dwa synody o rodzinach zranionych\n39. Herezja w Niemczech?\n40. Co Kościół w Polsce zrobi dla rozwodników?\n41. Komunia dla rozwodników? Zaufajmy Franciszkowi\n42. Bóg nienawidzi rozwodów, nie rozwodników\n43. Co z komunią dla rozwodników w ponownych związkach?\n44. Sakramenty dla niesakramentalnych\nwiecej W moim nie tak krótkim życiu kilkakrotnie siedziałem i płakałem razem z niesakramentalnymi małżonkami i rodzicami, że nie mogą oni ze swoimi dziećmi przystąpić do komunii świętej. Był to dla tych...\n45. Grzegorz Kramer SJ: rozwodnicy i inni grzesznicy\n46. Ewangelia się nie starzeje. Niesakramentalni o "Amoris Laetitia"\nwiecej Gdy 8 kwietnia 2016 roku papież Franciszek ogłosił adhortację "Amoris Laetitia", pewnie mało kto spodziewał się, jak wielka krytyka czeka Ojca Świętego. Wielu zarzuciło i nadal zarzuca papieżowi...\n47. Kard. Schönborn: Kościół nie powinien się bać\nwiecej Mamy do czynienia ze świadectwami ludzi, którzy swoją wiarę przeżywają dojrzale dopiero w drugim związku - mówi kard. Schönborn. Kard. Christoph Schönborn w rozmowie z Antonio Spadaro SJ...\n48. Powstała kreskówka inspirowana papieską adhortacją\n49. Prymas Holandii: w tej kwestii potrzebujemy jasnego wyjaśnienia papieża Franciszka\n50. Franciszek podziękował biskupom za wskazówki do "Amoris laetitia"\nwiecej Papieskie podziękowania zostały przekazane w liście sekretarza generalnego Synodu Biskupów, kardynała Lorenza Baldisseriego. 5 kwietnia maltański serwis internetowy Newsbook poinformował o...\n51. Papież o nowych normach dotyczących rozwodników\nwiecej W najnowszej adhortacji papieża Franciszka "Amoris Laetitia" znalazły się trzy punkty poświęcone osobom żyjącym w nieuregulowanych związkach. Kwestie te zostały poruszone w punktach...\n52. Papież o Komunii św. dla osób w powtórnych związkach\nWyników: 5 2018-04 (kwiecień)\n53. Być razem w Kościele (po "Amoris Laetitia")\nwiecej Nie pamiętam podobnej sytuacji. Minęły już dwa lata odkąd papież Franciszek ogłosił posynodalną adhortację "Amoris Laetitia", a dokument poświęcony wyzwaniom przed którymi stają rodziny we...\n54. Z ołtarza widać ich głodne spojrzenia. Zazdroszczę im wiary\n55. Miłość, zdrada i grzech, które wydarzyły się we wtorek\nwiecej Zapytałam, co Kościół radzi ludziom, którzy znaleźli się w sytuacji podobnej do mojej. Odpowiedział, że trzeba pochylić się nad problemem rozpadających się związków, szukać pocieszenia w słowach...\n56. Co się zmieniło po Amoris Laetitia?\nwiecej "Amoris Laetitia", wywołując sporo kontrowersji, doczekała się szanowanego obrońcy w osobie Rocco Buttiglione, polityka, filozofa, etyka, znanego m.in. z przyjaźni z Janem Pawłem II. Oburzony...\n57. Drodzy rozwodnicy! Wy też jesteście w Kościele!\nwiecej Miałem ten artykuł zacząć od omówienia fragmentów Kodeksu Prawa Kanonicznego o małżeństwie oraz prawnych zasad postępowania w Kościele z rozwodnikami lub osobami żyjącymi w powtórnych związkach, ale...


Stokrotka - Bellis (Rośliny w obiektywie) - Ogrodnictwo od A do Z\nHome\tRośliny jednoroczne i dwuletnie\tStokrotka – Bellis (Rośliny w obiektywie)\nZapewne wielu z nas stokrotki kojarzy z drobnymi, niepozornymi stokrotkami zwyczajnymi (Bellis perennis). Można je podziwiać już pod koniec zimy na łąkach, poboczach, a także w ogrodach, gdzie traktowane są jako chwast. Stokrotka uprawiana w ogrodach, pochodzi właśnie od tych niepozornych stokrotek. Oczywiście formy ogrodowe są wyższe, zróżnicowane wielkością, kształtem i barwą kwiatów. Zależnie od potrzeb, można wybrać konkretną odmianę. W okresie wiosennym nie brakuje tych roślin w sprzedaży, dzięki czemu w szybkim tempie można urozmaicić nasadzenia wiosennego ogrodu, balkonu i tarasu.\nBellisBellis perennisgaleria stokrotekstokrotka na balkonie i tarasiestokrotka zdjęciastokrotkistokrotki w ogrodzie


Jutro przypada uroczystość św. Piotra i Pawła. Msze św. w kościele parafialnym o godz. 17:30, a w sanktuarium o godzinie 06:30, 07:30 i 18:30. Składka w z tego dnia przeznaczona jest na świętopietrze.\nW tym tygodniu przeżywać będziemy I czwartek, I piątek i I sobotę miesiąca lipca. Bardzo prosimy nie odkładać spowiedzi na pierwszy piątek. Spowiadamy codziennie w dni powszednie pół godziny przed rozpoczęciem Mszy św.\nW I sobotę miesiąca księża udadzą się do chorych, natomiast wieczorem zapraszamy do sanktuarium na nowennę do Matki Bożej Szkaplerznej.\nW przyszłą niedzielę zmiana tajemnic różańcowych w kościele parafialnym o godzinie 7:00.\nZbliża się odpust szkaplerzny w naszej parafii. Hasłem przewodnim będą słowa św. Jana Pawła II: "Niech wam zatem towarzyszy Matka Boża Szkaplerzna(...) i niech was ona zawiedzie w końcu do Boga". Odpust potrwa od 12 to 19 lipca. Program znajduje się przy wyjściu z kościoła. Prosimy się z nim zapoznać, a poszczególne grupy prosimy o przygotowanie liturgii Mszy św. Tegoroczny odpust będzie wyjątkowy, także pod względem zachowania bezpieczeństwa sanitarno-epidemiologicznego.\nW najbliższą środę prosimy mężczyz z Rady Parafialnej oraz Róż Różańcowych do pomocy w przewożeniu ołtarza i ławek na odpust. Zbiórka przy kościele parafialnym o godz. 8:00.\nInformujemy także, że na majowym spotkaniu rodziców dzieci pierwszokomunijnech jednogłośnie bez żadnego sprzeciwu rodzice opowiedzieli się za terminem wrześniowym I Komunii św., która odbędzie się w drugą niedzielę września. Informacja ta jest dzisiaj podawana między innymi ze względu na babcie i dziadków, którzy w ostatnim czasie zgłaszali z przykrością w kancelarii parafialnej, iż ich wnukowie wraz z rodzicami nie chcą ich o tym powiadomić, a dziadkowie chcieliby przynajmniej w tym dniu ofiarować dar modlitwy za swoje wnuczęta.\nDziękujemy za ofiary składane na tacę i konto parafii. Darczyńców polecamy Matczynemu ustawiennictwu naszej patronki Maryi Królowej Szkaplerza Świętego.\nW ostatnim tygodniu z naszej parafii odeszli do wieczności śp. Antoni Marcinek, Mieczysław Mucha i Andrzej Szponder. Polecimy ich dusze Bogu. Dobry Jezu...


~Posiaduszki u alElli: Egipt starożytny. Królewski cmentarz w dolinie. Grobowiec Tutanchamona - najsłynniejszy grób świata\nEgipt starożytny. Królewski cmentarz w dolinie. Grobowiec Tutanchamona - najsłynniejszy grób świata\nW komorze grobowej w Dolinie Królów znaleziono przykrytą granitowym wiekiem kwarcytową skrzynię trumienną, zawierającą trzy /włożone jeden w drugi/ sarkofagi antropoidalne, czyli mające kształt człowieka. Dwa większe były wykonane ze złoconego drewna, a wewnętrzny - cudowny sarkofag, w którym znajdowała się mumia króla - ze szczerego złota. Przedstawia on władcę, jako króla Ozyrysa. W rękach skrzyżowanych na piersiach trzyma symbole władzy królewskiej - bicz i laskę pasterską. Głowę mumii ochraniała złota maska, wiernie odtwarzająca rysy twarzy. Złota maska faraona Tutanchamona zwraca uwagę kolorystyką. To złoto i błękit - użyte do zdobienia maski. Kolor błękitu - ultramaryna uzyskiwany był z minerału lapis - lazuli, czyli drogocennego lazurytu. Symbolizuje boskość. Podobnie, jak złoto, które nie ulega degradacji i dlatego według starożytnych Egipcjan było jedynym materiałem godnym reprezentować ciało boga. Każdy Egipcjanin wiedział, że ciało bogów jest ze złota, a faraon to "Horus żyjący na ziemi".\nWiadomość o odkryciu grobowca Tutanchamona obiegła cały świat i chociaż wykopaliska oraz prace w grobowcu trwały do roku 1928, to już od 1926 r. do Doliny Królów zaczęli przybywać turyści. Rozgłos przyczynił się do powstania legendy o zemście faraonów na osobach, które zakłóciły spokój grobowca. Powstało także wiele mniej i bardziej prawdopodobnych, bo popartych badaniami naukowymi opowieści o młodziutkim królu.\nkomentarze - zlikwidowane przez BLOOG.PL. WP


Naukę gry na fortepianie rozpoczął w Niepublicznej Szkole Muzycznej I i II stopnia w Łowiczu pod kierunkiem mgr Barbary Ligęzy. Czas ten był owocny w kursy i konkursy. Pobierał lekcje u min. prof. Jerzego Sterczyńskiego, prof. Anny Jastrzębskiej-Quinn, prof. Waldemara Wojtala oraz wielu innych pedagogów kunsztu pianistycznego.\nPo 9 latach nauki rozpoczął studia w Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi w klasie fortepianu dr hab. Katarzyny Kling.\nW trakcie studiów brał udział w kursach pianistycznych i kameralnych min. u laureata Konkursu Chopinowskiego Kevina Kennera, Pascala Devoyona, Bernardino Costa Gonzáleza, Giovanni Vitalettiego, Dmitri Ratsera, Anny Prabuckiej-Firlej oraz wielu innych nauczycieli sztuki pianistycznej.\nUczestniczył jako akompaniator w spotkaniach operowych oraz innych wydarzeniach artystycznych. Brał udział w Europejskich Spotkaniach Młodych Muzyków w Świeradowie-Zdrój jako solista z orkiestrą. Współpracował również na tych spotkaniach z zespołem kameralnym.\nOd roku 2017 wraz z zespołem „Primavera Quintet” prowadzi działalność artystyczną. Zespół ten wykonuje muzykę Astora Piazzolli, Witolda Lutosławskiego, Siergieja Prokofiewa i innych kompozytorów.\nAktualnie prowadzi działalność kameralną jak i pedagogiczną. Jest nauczycielem fortepianu w Państwowej Szkole Muzycznej im. Karola Kurpińskiego w Kutnie.


Najmłodsze roczniki po jesieni - KKSLECH.com - KKS Lech Poznań - Serwis nieoficjalny\nNajmłodsze roczniki po jesieni\nW listopadzie rundę jesienną sezonu 2020/2021 oprócz drużyny rezerw, juniorów starszych, juniorów młodszych i trampkarzy starszych zakończyły też najmłodsze młodzieżowe zespoły Lecha Poznań. Kolejorz w najmłodszych rocznikach nie zdominował rywali, lecz akurat w tym przypadku wyniki nie były najważniejsze.\nMimo trwania epidemii koronawirusa najmłodsi lechici rozegrali jesienią bardzo dużo spotkań. W minionej rundzie Warta Poznań zdetronizowała Akademię Reissa Poznań, która w ostatnich latach najczęściej wygrywała grupy w najmłodszych juniorskich rocznikach.\n„Zieloni” zwyciężyli w aż 4 grupach w których uczestniczył Lech Poznań. Klub z Drogi Dębińskiej wygrał jesienne zmagania trampkarzy C1, trampkarzy C2, młodzików D1 i młodzików D2. Kolejorz wszędzie był w czołówce, choć musiał ustąpić dzieciom reprezentującym np. Błękitni Wronki, koniński oddział akademii Reissa czy Canarinhos Skórzewo.\nLech Poznań był za to najlepszy w swojej grupie w kategorii orlików E1 zwyciężając we wszystkich meczach i w II-lidze orlików E1. Kolejorzowi udało się także wygrać grupę 3 w orlikach E2 oraz w żakach F1. Jesienią w różnych kategoriach wiekowych rywalizowały też szkółki zrzeszone w LPFA.\nC1 trampkarze – liga wojewódzka grupa 1\n1. Warta Poznań 33 pkt.\n2. Lech II Poznań 25 8-1-2, 51:7\n3. Kania Gostyń 24\n4. AP Reissa Poznań 21\n6. Canarinhos Skórzewo 19\n7. Polonia Środa Wlkp. 16\n9. SFF Drajera Poznań 12\n10. SKS 14 Poznań 6\n11. Obra Kościan 4\n12. Unia Swarzędz 0\nC2 trampkarze – liga wojewódzka grupa 1:\n1. Warta Poznań 24 pkt.\n2. Błękitni Wronki 24\n3. AP Reissa Poznań 18\n4. Lech Poznań 16 5-1-3, 30:13\n5. Calcio Wągrowiec 15\n6. Suchary Suchy Las 12\n7. Koziołek Poznań 9\n8. Mieszko Gniezno 8\n9. Unia Swarzędz 5\n10. Orlik Poznań 1\nD1 młodzik – liga wojewódzka grupa 1:\n1. Warta Poznań 35 pkt.\n2. AP Reissa Poznań 34\n3. Lech Poznań 29 9-2-3, 48:13\n4. Polonia Środa Wlkp. 24\n5. Unia Swarzędz 17\n6. SKS 13 Poznań 13\n7. Calcio Wągrowiec 7\n8. Canarinhos Skórzewo 4\nD2 młodzik – liga okręgowa grupa 1\n1. Warta Poznań 23 pkt.\n2. AP Reissa Poznań 21\n3. Canarinhos Skórzewo 20\n4. AP Reissa Konin 19\n5. Lech Poznań 16 5-1-3, 51:18\n6. Orlik Poznań 12\n7. Błękitni Wronki 9\n8. LKS Ślesin 9\n9. MKS Trzemeszno 3\n10. Oranje Sport Konin 0\nE1 orlik – liga okręgowa grupa 3:\n1. Lech Poznań 30 pkt. 10-0-0, 85:16\n2. Mieszko Gniezno 27\n3. LPFA Skoki 24\n4. Polonia Środa Wlkp. 16\n5. Kotwica Kórnik 14\n6. Victoria Września 13\n7. LPFA Poznań-Rataje 12\n8. Nielba Wągrowiec 10\n9. Piast Kobylnica 10\n10. Koziołek Poznań 6\n11. Błękitni Owińska 0\nE1 orlik – II-liga okręgowa grupa 8:\n1. Lech Poznań 24 pkt. 8-0-0, 105:22\n2. LPFA Poznań-Bułgarska 18\n3. Stella Luboń 7\n4. Przemysław Poznań 6\n5. Las Puszczykowo 4\nE2 orlik – liga okręgowa grupa 7\n1. AP Reissa Poznań 21 pkt.\n2. Lech Poznań 20 6-2-0, 59:23\n3. Wielkopolska Komorniki 19\n4. Suchary Suchy Las 15\n5. Canarinhos Skórzewo 13\n6. SF Luboń 9\n7. Błękitni Wronki 4\n8. Koziołek Poznań 3\n9. OSP SĄTOPY 1\nE2 orlik – II-liga okręgowa grupa 3\n1. Lech II Poznań 22 pkt. 7-1-2, 52:29\n2. Unia Swarzędz 21\n3. MKS Trzemeszno 15\n4. Jurand Koziegłowy 13\n5. AP Reissa Dopiewo 9\n6. Lider Swarzędz 9


Koronawirus - fakty i mity, które warto poznać - sprawne sprzątanie\nHome » SPA » Dietetyka, Odchudzanie » Koronawirus - fakty i mity, które warto poznać\nDodane: 2020-12-09 :: Kategoria: SPA / Dietetyka, Odchudzanie\nW momencie, gdy świat zaatakował koronawirus, fakty i mity dotyczące choroby zaczęły się bardzo szybko namnażać, często budząc niepotrzebną panikę. Co warto wiedzieć o tajemniczej chorobie pochodzącej z Chin? Jakie jeszcze tajemnice skrywa przed człowiekiem koronawirus? Fakty i mity na temat Covid - 19 to coś, co powinien poznać każdy człowiek. Niezaprzeczalnym faktem jest to, że wirus bardzo szybko się rozprzestrzenia, przez co tak trudno jest zwalczyć pandemię. Do najbardziej znanych mitów należy z kolei szkodliwość maseczek. Maseczki z pewnością nie szkodzą człowiekowi, jeśli są często zmieniane.


Nowości Cabines - Pumpkin Cream\nLekki krem nawilżająco-regeneracyjny z dynią polecany dla cer odwodnionych i podrażnionych z tendencją do przetłuszczania się skóry. Nie zatyka porów skórnych. Dzięki zawartości ekstraktu z miąższu dyni bogatemu w minerały i witaminy, głównie E, C i beta-karoten, wspomaga procesy regeneracyjne skóry, utrzymuje poziom nawilżenia i przywraca równowagę skóry.\nNowoczesny koktajl pielęgnacyjny bogaty w cenne witaminy i składniki odżywcze. Gruntowna pielęgnacja oparta na podstawowych substancjach aktywnych, bez emulgatorów – wyjątkowo przyjazna dla skóry. Substancje.\nW tym nawilżającym serum zaawansowane działanie oferują aktywne składniki morskie: Antarcticine®, kompleks kawiorowo-oligopeptydowy, ekstrakt perłowy, ekstrakt z kawioru łososia oraz Belisome- AP®. Produkt z linii.\nMaska rozpulchniająca z mocznikiem i papainą\nNajnowszy preparat, któ ry poszerzył ofertę programów oczyszczających serii profesjonalnej ZIAJA PRO. Maska o konsystencji żelowej skutecznie rozpulchnia, zmiękcza i nawilża naskórek. Idealnie przygotowuje skórę.\nNowatorska, w pełni bezpieczna i wyjątkowo skuteczna metoda złuszczania skóry z narastającym w czasie efektem odnowy biologicznej. Zapewnia spektakularne efekty odmładzania wyglądu i struktury skóry.


Samobójstwa seniorów w Polsce. Ostatni w kolejce do zainteresowania - TVN24\n21 września 2020, 20:28\nMałgorzata Goślińska: Samobójstwa seniorów to duży problem w Polsce?\nKrzysztof Rosa, doktor nauk humanistycznych, socjolog, suicydolog, Uniwersytet Medyczny w Łodzi: Dla mnie i dla innych suicydologów - ewidentnie. Każda śmierć samobójcza jest niepotrzebna i wywołuje cały szereg konsekwencji psychologicznych, społecznych, zdrowotnych, ekonomicznych.\nAle statystycznie zgony samobójcze stanowią rocznie niewiele ponad jeden procent wszystkich śmierci w Polsce, co może być argumentem dla wszystkich tych, którzy uważają, że nie warto się tym zajmować.\nZ drugiej strony co roku w Polsce więcej osób odbiera sobie życie, niż ginie w wypadkach samochodowych.\nJeśli spojrzymy na dane Głównego Urzędu Statystycznego, to okazuje się, że w 2018 roku jedna trzecia wszystkich samobójstw dokonanych w Polsce dotyczyła osób powyżej 60. roku życia. Czyli około 30 procent tych, którzy zginęli śmiercią samobójczą to byli seniorzy.\nSamobójstwa w Polsce w 2019 roku w zależności od wieku\nAle posługując się danymi statystycznymi z tego samego źródła, samobójstwa to 0,4 procent wszystkich zgonów w tej kategorii wiekowej.\nSpojrzenie na to zagadnienie powoli się zmienia, ale samobójstwo jest to problem mało dostrzegany i mało badany w Polsce. A samobójstwa seniorów, według mojej wiedzy, nie są przedmiotem działań profilaktycznych.\nBo samobójstwo to bardzo złożony problem, trudno rozpoznać przyczyny, wynikają one z wielu różnych aspektów funkcjonowania człowieka i profilaktyka powinna obejmować wszystkie te aspekty.\nA po drugie, kogo interesują samobójcy? To wielki dramat rodzin, lekarzy, terapeutów i przyjaciół osoby, która odebrała sobie życie. Czy kogoś jeszcze?\nW społeczeństwie samobójcy i niedoszli samobójcy postrzegani są jako ludzie, którzy mają problemy ze zdrowiem psychicznym, co samo w sobie jest stygmatyzujące i wykluczające. Czy jakiś polityk będzie chciał być kojarzonym z taką tematyką? Oczywiście samobójstwo jako temat jest obecne w debacie politycznej, ale jest on wykorzystywany instrumentalnie. Na przykład do realizacji własnych pomysłów na zmianę - tak było po samobójczej śmierci nastolatki na Wybrzeżu za pierwszych rządów PiS. Wtedy ówczesny minister edukacji Roman Giertych proponował nowe rozporządzenia w sprawie funkcjonowania szkół. Temat ten wykorzystywany jest do uzasadnienia własnej ideologii, interpretacji rzeczywistości społecznej i różnych wydarzeń. Niewiele albo nic się potem nie robi, aby temu zapobiegać.


Niezapomniana wycieczka - Aktualności - Szkoła Podstawowa w Roszkach\nWe wtorek 23 października dzieci z klas I -III wybrały się do Biblioteki Publicznej, Muzeum Regionalnego i księgarni w Krotoszynie. Dla wielu uczestników była to pierwsza wizyta w tych miejscach. Dzieci zwiedziły placówki. Dowiedziały się od pani bibliotekarki, jaka jest różnica między biblioteką a księgarnią, co należy robić, aby stać się czytelnikiem biblioteki, jak należy się w niej zachowywać, jak chronić książki przed zniszczeniem oraz jak można samodzielnie naprawić zniszczone egzemplarze. Spotkanie w bibliotece przybliżyło uczniom literaturę dziecięcą oraz jej autorów. Na zakończenie pobytu w bibliotece dzieci otrzymały zakładki.\nLekcja w muzeum na temat „Niepodległej Polski” utrwaliła m. in. z symbole narodowe (flaga, hymn, godło) oraz zapoznała z historią odzyskania przez Polskę Niepodległości, a także z bohaterami narodowymi, którym zawdzięczamy wolność. Podczas zajęć dzieci miały możliwość przymierzenia czapki żołnierskiej, odśpiewania Mazurka Dąbrowskiego oraz ułożenia wizerunku orła z papierowych kartoników.\nDzieci pełne wrażeń i nowych doświadczeń, wracały do szkoły z radością i uśmiechem na twarzach.\n22-01-2019 12:50, szkolaroszki szkolaroszki


MALWA VELVET – Poduszki które odmienią Twoje wnętrze | Pillovely\nZobacz koszyk „MILTA Z GUZIKIEM“ został dodany do koszyka.\nSKU: 606 Kategoria: Klasyczne\nPoduszka dekoracyjna MALWA VELVET\nAlda Velvet to poduszka w kolorze zieleni. Jej stonowana barwa będzie idealnie współgrać z wieloma kolorami, między innymi bielą ,czernią oraz szarością. Świetnie sprawdzi się w stylu nowoczesnym lub klasycznym. Jest eleganckim dodatkiem, który dopełni każde wnętrze. Dzięki niej stworzysz w swoim domu niepowtarzalny klimat.


Dziecko Agresywne - Porady w ŚwiatKobiety.pl\nArtykuły na temat: dziecko agresywne\n...sześciolatek przeżywa trudne chwile okresu przełomowego. Jednak niezależnie od fazy rozwoju, każde zachowanie jest wyuczone, także zachowanie agresywne. Dziecko uczy się swoich zachowań albo przez(...) wtedy, gdy chce zwrócić na siebie uwagę. Czego nie należy robić, chcąc wyeliminować agresywne zachowania dziecka? Nie należy krzyczeć na dziecko i nie należy je za wybuchy agresji karać...\nPaulina Krupińska (27 l.) i Sebastian Karpiel-Bułecka (39 l.) postanowili zaangażować się w akcję pomocy chorej dziewczynce.\n...alibi, a mogło być rodzajem wyzwania - przecież nawet po wielkiej traumie da się żyć bez poczucia, że jest się ofiarą. Udane dziecko Matka i ojciec nic od Sławki nie chcieli. Miała się tylko dobrze(...) w szkole. Byli bardziej trenerami niż rodzicami kochającymi wspierająco i bezwarunkowo. Całkiem prawdopodobne, że w tej rodzinie zaznaczał się wyraźny podział na brygadę ambitnych małżonków i dziecko do...\n..., gniew, agresja, rozdrażnienie, gwałtowne niezadowolenie).  Nie pozwalać oglądać filmów i czytać książek, w których są sceny agresywne, gwałtowne, pełne przemocy. Nie pozwalać słuchać głośnej, agresywnej(...) warunków rozwoju. Trzeba otoczyć je szczególną troską i tak zorganizować każdy dzień, aby miało możliwość rozładować nadmiar energii. Dziecko nadpobudliwe musi mieć wyraźnie określone reguły...\n...nie raz, że nie jest jeszcze gotowa na dziecko. Ale powiedziała kiedyś, że dzieci, a nawet planowana ciąża dobrze wpływają na popularność gwiazdy. Chyba więc nie wyklucza... To sprawa prywatna...\nZdjęcia na temat: dziecko agresywne\nWideo na temat: dziecko agresywne\nO tym, że Angelina Jolie chce rozwodu wie już chyba cały świat. Do tej pory aktorka chciała polubownie rozwiązać sprawę. Teraz jednak ogłosiła, że Brad Pitt nie jest dobrym ojcem dla ich dzieci. Chodzą plotki, że nadużywa marihuany, alkoholu. Podobno bywa też agresywny. Z tego powodu Jolie chce sprawować pełną opiekę nad dziećmi i całkowicie odseparować męża rodziny. Co na to Brad? Aktor jest wściekły i uważa, że żona manipuluje mediami. (Cover Video)\nDyskusje na temat: dziecko agresywne\nwyplata, bo pewnie mysla, ze to oznaka ich atrakcyjnosci, potem rozkladaja szybko nogi i daja sobie zrobic dziecko, a potem szybko slub, bo co sasiedzi powiedza, albo trzeba sie pochwalic przed(...) dziadostwa, nie myslac w co sie pakuja. Ilez jest kobiet, ktore same sa agresywne i wyladowuja swoje frustracje na mezczyznach, o tym jakos nie piszecie. Nie jestem za zadna przemoca, slowna, psychiczna\nMoje dziecko jakiś czas temu zaczęło się dziwnie zachowywać. Marek zawsze był spokojnym chłopcem, nigdy nie stwarzał problemów, ale nagle coś się zmieniło. Zaczął być agresywny wobec rówieśników, ale i na mnie kilkukrotnie podniósł rękę. Dodam, że ma dopiero 9lat i takie zachowania dotąd były mu obce. Bardzo mnie to zmartwiło. Jest nerwowy, nie potrafi panować nad swoimi emocjami. Wiem, że jest\nMoje dziecko chodziło na terapie. Zdecydowaliśmy się na takie rozwiązanie w momencie, kiedy zaczął być agresywny w stosunku do kolegów z klasy. Wcześniej oczywiście się tak nie zachowywał. Jakby coś w niego wstąpiło. Dla nas był nieposłuszny, ciężko było cokolwiek z niego wydusić. Nagle zamknął się w sobie. Nie mogliśmy na to dłużej bezczynnie patrzeć. Poszliśmy na Chmielną do p. Ślepowrońskiej\nNie jestem kurą domową. Byłam na tyle dojrzała, że związałam się z kimś, kto RAZEM ze mną idzie tą drogą. A dziecko było z wyboru, więc myślałam, że mniej więcej wiem, na co się piszę. I teraz odpowiedź na twoje agresywne opryskliwe pytanie: moja wypowiedź wnosi do tematu stwierdzenie, że dopóki ktoś nie spróbuje, to NIE WIE jak to jest, mimo że miał np. "do czynienia" z dziećmi. Ale to nie powód\nPolki są już stracone dla rodziny i trwałego związku. Już je dopadł rak materializmu i feminizmu. Żony i matki należy szukać na Wschodzie, tam gdzie jeszcze zachodnia zaraza nie dotarła, gdzie kobiety nie są jeszcze zepsute, wyrachowane, samcze, agresywne, tylko kobiece, wrażliwe, ŻYJĄCE ZGODNIE ZE SWOJĄ NATURĄ.\nRe: Re: Agresywni debile\nniewiadomo na kogo wyrośnie twój kubuś więc uważaj z ocenami a każda matka patrzy na swe dziecko tak jak ty na kubusia i widzi tylko jego zalety a na wady przymyka oczy.A DRESIARZE GANIAJĄCY Z BEJZBOLAMI POCHODZĄ NAJCZĘŚCIEJ Z TZW.DOBRYCH I BOGATYCH DOMÓW RESZTA NIE MA CZASU NA TAKIE ZABAWY BO MA OBOWIAZKI\nRe: Agresywni debile\nzgadzam się !!!!ostatnio taki mały agresorwek w wieku ok 4 lat ni ztego niz z owego popchnoł mojego 16m-cznego synka w piaskownicy od tragedii dziliło mojer dziecko dosłownie kilka milmetrów - upadło tuż przy ograniczniku piaskownicy , zwróciłam uwagę gówniarzowi,że się tak nie robi i jeszcze raz popchnie moje dziecko to ja go popchnę, tak że już ni8e wstanie..."mamusia" owego delikfenta


Diler – eksperymentalne życie. Recenzja francuskiego serialu Netflixa. - Movies Room\nDiler – eksperymentalne życie. Recenzja francuskiego serialu Netflixa.\nAutor: Marta Rajca 16 marca 2021\nDiler przeniesie Was w rzeczywistość francuskiego handlarza narkotyków i wzrastającej gwiazdy sceny hip-hopowej. Pokaże Wam też, do czego zdolny jest się posunąć producent teledysków w poszukiwaniu najlepszego materiału. To będzie interesująca i eksperymentalna podróż – pod wieloma względami.\nDiler – francuski, nieco eksperymentalny serial Netflixa – na papierze nie wygląda wyjątkowo. Ot, historia Tony’ego (Abdramane Diakite), który wyszedł z więzienia i próbuje odnaleźć się w świecie i rozpocząć karierę muzyczną. Towarzyszą mu kamerzysta i producent odpowiedzialni za nakręcenie teledysku do jego piosenki. Franck (Sébastien Houbani) i Thomas (Julien Meurice) przeżywają zaskoczenie już przy pierwszym spotkaniu, bowiem dotarcie do Tony’ego wydaje się skomplikowane. Zgodnie z prawami produkcji akcji potem robi się jeszcze trudniej.\nZobacz również: Na pierwszy rzut oka: Sky Rojo – dom publiczny z papieru\nNoor Sadar i Aurélie Meimon wyprodukowali serial w pewnym sensie unikatowy. Nie chodzi tu o fabułę, a raczej technikę. Składa się on z 10 odcinków, a najdłuższy z nich trwa 15 minut. Można więc stwierdzić, że to raczej krótka forma. Dla mnie to ciekawa decyzja. Zwłaszcza w świecie, w którym trudno skupić nam uwagę na dłużej. Każdy z odcinków skupia się też wyraźnie na jednym, przewodnim aspekcie.\nTa prostota fabularna poniekąd wynika z samej techniki użytej do nakręcenia Dilera – użycie tzw. found footage. Choć może niej jest to aż tak stricte przedstawiciel tego gatunku jak Blair Witch Project czy Paranormal Activity, to zdecydowanie ciekawe podejście. Zdjęcia, jakie obserwujemy, to teoretycznie materiał nagrany przez Thomasa lub kamery GoPro. Przez sporą część zdjęcia więc trzęsą się, pokazując tylko część postaci lub postaci pod dziwnymi kątami. Pojawiają się jednak też momenty wyłamujące się z tej konwencji. Nie psują one jednak wrażenia odnalezionego nagrania.\nW związku z wybraną techniką filmową serial posiada pierwszoosobową narrację. Franck i Thomas śledzą każdy krok Tony’ego i je nagrywają. Kiedy sytuacje wymykają się spod kontroli, możemy obserwować wiele emocji Francka. Thomas wydaje się konieczny dla realności pomysłu znalezionego nagrania, z tego samego powodu bardzo rzadko sam pojawia się na ekranie. Zagadką też pozostaje, kto edytował zdjęcia. Widzimy bohaterów i krótkie odcinki podkreślają wrażenie edycji, składania. Nigdy jednak nie dowiadujemy się, kto za nią odpowiadał.\nEdycja serialu natomiast wydaje się ciekawa. Jak wspomniałam bardzo krótkie odcinki wyraźnie pokazują nam cięcia między scenami. Co wydaje się istotne, gdyż w trakcie trwania odcinka chyba nie ma żadnych. Oczywiście to skutek formuły, ale dobór czasu trwania poszczególnych części zdecydowanie działa na korzyść całości.\nDiler fabularnie nie odstaje na tle wielu produkcji akcji, jakie możemy oglądać. Czy to francuskich czy amerykańskich. Prosta fabuła, w której powoli coraz bardziej docieramy do świata bohaterów. Ciekawe jednak jest to, że mimo ograniczonych czasowo odcinków możemy śledzić rozwój bohaterów. Franck od wykonywania zlecenia wytwórni przechodzi do poszukiwania prawdziwych surowych ujęć. Tony od narkotykowego bossa do mężczyzny, który chce zacząć swoje życie na nowo, z dala od przeszłości.\nObaj aktorzy w głównych rolach radzą sobie dobrze. Tony w wykonaniu Abdramane Diakite to skonfliktowany człowiek, mocno to ukrywający. Przez jego fasadę niewiele można zobaczyć poza tym, co chce pokazać. Franck Sébastiena Houbani to jego przeciwieństwo. Każdą jego emocję można wyczytać z jego twarzy i głosu. Z czasem jednak nabiera on odwagi. Aktor radzi sobie z tą postacią do pewnego stopnia. Z drugiej strony tylko tak długo można wyglądać na przerażonego i być w tym przekonującym.\nProblemu z autentycznością nie ma jednak muzyka. Gra ona dużą rolę i poniekąd jest organiczną częścią całości. Choć pojawia się dość często, zazwyczaj słychać ją z przejeżdżającego samochodu, otwartego okna czy drugiej strony ulicy. Co ciekawe, na potrzeby produkcji Abdramane Diakite wykonał 5 utworów, pojawiających się w Dilerze (ich znalezienie poza Netflixem zdecydowanie mi się nie udało). Nie sposób jednak stwierdzić, kto nadzorował muzyczne decyzje, gdyż nigdzie nie podano takiej osoby. Zakładam więc, że decyzje podejmowali producenci i reżyserzy.\nDiler sprawił, że najpierw zastanawiałam się co to za pomysł z odcinkami trwającymi po 10 min. Czemu po prostu nie zrobić jednego 90-minutowego filmu? To jednak wkrótce się wyjaśniło. Oglądanie tego serialu to interesujące doświadczenie. Pewnie niewiele Was w nim zaskoczy. Może coś przerazi (mnie nadal przerażają realia tej nieco biedniejszej Francji, zwłaszcza Paryża).\nO ile found footage może wydawać się techniką częściej pojawiającą się w horrorach czy filmach klasy B, to okazuje się, że kino akcji też idealnie do niego pasuje. Niemniej serial zdecydowanie idzie na kompromisy w tym aspekcie. Kamery GoPro mogą wyjaśnić tylko część ujęć, na resztę musimy przymknąć oko.\nJeśli więc obsesyjnie oglądacie kino akcji, francuskie produkcje albo zabawę z formą, Diler jest pozycją dla Was. Natomiast jeśli szukacie po prostu rozrywki, proponuję szukać dalej. Diler może bowiem szybko zniechęcić Was do francuskich produkcji, a to byłby błąd. Tymczasem dla tych bardziej odważnych – spróbujcie. W razie czego pierwszy odcinek to tylko 9 min.\nCaid, Diler, netflix\nrealistyczne podejście do techniki found footage\nmuzyka pojawiająca się w organiczny sposób\nbrak większych zaskoczeń\ntrzęsąca się kamera czasem utrudnia skupienie się na fabule


Skarpetki FIORE na każdą okazję | Blog Soyelle.pl\nPosted on 24 maja 2017 16 czerwca 2018 Author SoyellkaCategories Blog, Skarpetki\nFIORE to szeroka gama produktów. Poczynając od rajstop idąc poprzez zaskakujące wzory pończoch, podkolanówek, a kończąc na skarpetkach.\nStarając się zgrupować rodzaje skarpetek damskich można by wyróżnić:\nskarpetki z masażem – spód ma specjalną fakturę, która masuje i dba o komfort naszej stopy\ncienkie przewiewne skarpetki – idealne na letnie dni\nskarpetki z mikrofibry – na każdą porę roku\nskarpetki ze srebrną nitką – sprawdzą się na przyjęciach\nWygodne skarpety z masażem\nto linia massage o grubości zwykle 20den lub 40den. Posiadają, oprócz wygodnej faktury masażu prosto z labolatorium Fiore, bezuciskowy ściągacz oraz struktura materiału wzbogacona jest o antybakteryjne jony srebra.\nskarpetki massage 20 den\nskarpetki massage 40 den\nStopy są wiązane z zakończeniami nerwowymi prowadzącymi do naszych organów jak płuca, żołądek, trzustka itd.. Efekt uciskający, ściskający mają z pewnością dobry wpływ na pobudzane zakończenia neuronowe, więc w pewnym stopniu masowane stopy zwiększają komfort i samopoczucie całego organizmu.\nIdealne na ciepłe dni, chociaż i w jesienne też znajdą zastosowanie do półbutów. Nie zawsze nosimy odkryte buty, a przede wszystkim nie zawsze chcemy mieć odkryte stopy. Tutaj sprawdzą się cienkie skarpetki. Dobierz kolor i wzór, który będzie najlepszy do Twojego looku.\nkropeczki są ponadczasowe i lubiane przez wiele pań…\npaseczki mają również wiele zwolenniczek…\nSą to najbardziej klasyczne i kryjące skarpetki Fiore. Zupełnie gładkie lub ze wzorkiem spotkasz w ofercie producenta. Popularne kolory to czaarny, szary i jasny beżowy w odcieniu linen.\nmikrofibra i wzorki to eleganckie połączenie…\nskarpetki z mikrofibry JANICE\nSrebrne akcenty czy to w rajstopach, pończochach czy skarpetkach sprawdza się na stylowe rauty. Czy to święta czy przyjęcia połysk w elemencie naszej garderoby jest mile widziany. Niby tylko elegancka kreacja, aż tu w blasku flesza pojawia się ten czarujący błysk na tym elemencie , który chcesz wyeksponować – dziś to są skarpetki 🙂\nbłyszczące skarpetki LADY


Jaki samochód do 32 tyś. : Jakie auto kupić?\nJaki samochód do 32 tyś.\n28 Paź 2013, 17:46\nWitam zastanawiam się nad trzema samochodami a mianowicie.\nAudi A3 2.0 TDI BMM lub 1.9 TDI.\nHonda Civic VIII 1.8 140 KM\nBądź coś szybszego Astra III Opc Gtc 240km. Dodam że te dwa ostanie i tak by pewnie poszły w gaz. Tylko jak wygląda sprawa z kosztami utrzymania tej Astry np w porównaniu do dwóch pierwszych, ?? Inne propozycje również mile widziane. Dzięki za pomoc.\nRejestracja: 16 Cze 2013, 12:47\nRe: Jaki samochód do 32 tyś.\nUfolec 1.8 zdecydowanie. Gdzie Ty w PL znajdziesz za ta kase GTC 240KM? Trzeba by na zachodzie popatrzeć. Nawet słabsze wersje beda dobrze jezdzic.\n29 Paź 2013, 19:04\nZdecydowanie A3 1.9 TDI.\nW tym budżecie już kupisz coś ciekawego,i ja nawet na Twoim miejscu bym sie nie zastanawiał tylko brał się za szukanie Audi.\n29 Paź 2013, 19:25\nJak coś szybszego to może coś z tego\n29 Paź 2013, 19:28\n30 Paź 2013, 18:13\nA co myślicie o bmw serii 1 z silnikiem 2.0, najbardziej chodzi mi o koszty utrzymania, czy są porównywalne do A3?? Bo kolega mówi że wpakuję sie w koszty jak kupię bmw?\n01 Lis 2013, 15:58\nno ale bmw w Dieslu czy Benzynie?\nBo diesel w BMW E87 to bardzo zaawansowana jednostka zwłaszcza ta z roku 2007.\n01 Lis 2013, 20:03\nW benzynie więc co myślisz o tym?\nNiektóre opinie nie są za bardzo przychylne, ogólnie mało jest opinii, w porównaniu do takiej A3.\n"O ile samo spalanie jest w porządku, to nie można tego powiedzieć o serwisowaniu. Strasznie drogo, a niestety niektóre rzeczy lubią nawalić. Uszczelka skrzyni biegów 300 zł. Najprostsza diagnoza komputerowa 200 zł. Sprawdzenie rozrządu 500 zł. (ceny poza ASO)"\n02 Lis 2013, 17:49\nZarówno w Dieslu jak i w Benzynie mozna natrafić na nieprzyjemny silnik,na pewno nie 1.6 THP w BMW bo to co słyszałem to tragedia.\nw Jedynce spotkasz na pewno silniki 1.8i oraz 2.0i.\nWyposażone są w system Valvetronic,który obniża ponoć spalanie w stosunku do silnika,który takiego systemu nie posiada,4 cylindrowy napędzany łańcuchem na wtrysku wielopunktowym pośredni,wolnossący no i 2.0i to ta sama półka silniki z rodziny N42 i N46.\nN42-1.8i 115 KM R4/16.\nN46-2.0i 150 lub 143 KM R4/16.\nPosiadają te silniki też Double Vanos,czyli regulacje faz rozrządu przy zaworach ssacych i wylotowych.\nSilniki te w E87 występowały w latach 03-07.\nSilniki z rodziny N43.\n1.6 oraz 2.0i\nNR3-122 KM 1.6i\nNR3-143 KM 2.0I\nN43-170 KM 2.0I\nI to by bylo na tyle,jak byś chcial coś o Dieslach to też mogę coś napisać.\nW obydwu masz bezpośredni wtrysk,16 zaworów 4 cylindry,silnik wolnossacy.\nDobre silniki jeśli kupujesz samochod z nim w salonie.\nZaawansowana jednostka,co za tym idzie naprwy tez droższe bedą.\nSamochody,które miały na nim LPG będa sie psuly.\nPsują się cewki,sporadyczne przypadki zużycia ślizgów łańcucha rozrządu,awarie pomp paliwa.\nTakto pozatym jest okey,tylko nie polecaja kupowac egzemplarzy akurat N43 z instalacja LPG bo to podwyzsza znacznie koszty.\nOgólnie silniki znoszą dobrze instalacje LPG z tym,że trzeba dobrać do nich dobra instalacje gazowa,najlepiej znalezc egzemplarz ktory ma ponizej 200 tyś,pamiętaj te silniki nie tolerują amatorskiej instalacji LPG.\nMondeo,C5 czy Vel Satis??Pierwszy samochód - Diesel czy LPG na moje przebiegi -7000zł\nTagi: samochód, BMW, benzyna, Audi, spalanie, gtc, szyby, tdi, 1.9 tdi, kupię, ustawienie rozrządu, 4x4, moc, navi, Audi A3, opc, opinie, BMW E87, paliwo, Honda\n69,99 PLN Opalarka elektryczna ded7970 marki Dedra 26,99 PLN Vorel Suwmiarka /inox/ 150 mm / 0,05 mm / 15100 / - zyskaj rabat 30 zł (5906083151002) 77,77 PLN Stanley klucz nastawny 300 mm maxsteel (3253560909505)\nVolkswagen Golf Alltrack (2015)Volkswagen przedstawił nam nowy model Golfa w opcji terenowej, z dopiskiem Alltrack. Po wypuszczeniu na rynek Passata Alltrack, inżynierowie Volkswagena postanowili dalej iść w tym kierunku. Nowy Golf, wyglądający jak wyżej ...Mazda CX-5, nowa generacja modeluW środę czyli w przeddzień salonu w Los Angeles, Mazda zaprezentowała zupełnie nową generację modelu CX-5. Ten kompaktowy SUV w 2012 roku dał początek nowej, wielokrotnie nagradzanej gamie modelowej marki, wykorzystującej ...Citroen C4 Pure Tech – dlaczego ...Ten model jest naprawdę samochodem typowo kompaktowym, czyli spełniającym wymogi modelu poręcznego w mieście, a przy tym komfortowego na trasie. Tym samym to idealny model dla większości osób w Polsce, którzy potrzebują samochodu ...


W oczekiwaniu na debiut. Co Matty Cash wniesie do reprezentacji Polski? - Footroll\nW oczekiwaniu na debiut. Co Matty Cash wniesie do reprezentacji Polski?\nZgodnie z deklaracjami Paulo Sousy, podczas piątkowego meczu reprezentacji Polski z Andorą w biało-czerwonych barwach zadebiutuje Matty Cash. Czego zatem możemy się spodziewać po występach zawodnika Aston Villi w naszej kadrze?\nNie będziemy tutaj debatować, czy Matty wieczorami słucha utworów Fryderyka Chopina, obejrzał wszystkie filmy Stanisława Barei oraz kibicował Adamowi Małyszowi w zawodach Pucharu Świata. Słowem - czy jest wystarczająco polski, aby dumnie nosić biało-czerwoną koszulkę z orzełkiem na piersi. Na ten temat powiedziano już chyba wszystko. Warto natomiast zastanowić się, jaki będzie mieć wpływ na grę reprezentacji Polski.\nCzłowiek, który zaraża uśmiechem! 😊\nProszę Państwa... MATTY CASH! 💪🇵🇱 pic.twitter.com/eezOPJE2Eq\n— Łączy nas piłka (@LaczyNasPilka) November 8, 2021\nProblemy na wahadłach\nJednym z głównych powodów zatrudnienia Paulo Sousy na stanowisku selekcjonera reprezentacji Polski była zmiana sposobu gry naszej kadry. Portugalczyk postawił na ustawienie z trójką defensorów oraz wahadłowymi. Odebrano to jako pójście z duchem czasu i obowiązującymi w światowej piłce trendami. Problem pojawił się jednak wówczas, gdy skrupulatnie prześwietlono potencjał kadrowy, którym dysponuje Sousa. Okazało się, że największe kłopoty będziemy mieć właśnie z obsadzeniem wahadeł. Wśród graczy występujących w kadrze na tej pozycji mamy bowiem takich, którzy nie są nominalnymi wahadłowymi (Jóźwiak, Frankowski, Bereszyński) albo takich, którzy w ogóle nie występują w klubie (Puchacz, Płacheta). Lekarstwem na te problemy ma być powołanie Matty’ego Casha.\nŚwieżo upieczony reprezentant Polski na różnych etapach swojej kariery również występował na kilku pozycjach. W barwach Nottingham Forest Matty Cash debiutował jako środkowy pomocnik (sierpień 2016 roku). Zdarzało mu się również występować tuż za napastnikiem. Jak podaje Transfermarkt, 24-latek na pozycjach innych niż prawa obrona lub prawe wahadło wystąpił w dorosłej piłce łącznie w 39 meczach. To spory bagaż doświadczeń.\nObecnie Matty Cash jest ściśle przywiązany do prawej strony boiska. Odkąd w 2019 roku stał się nominalnym prawym obrońcą, zmianie ulegają jedynie formacje, w których występuje. Widać to doskonale na przykładzie Aston Villi z bieżących rozgrywek. Zwolniony tuż przed przerwą reprezentacyjną Dean Smith stosował ustawienie z czwórką lub trójką obrońców. Na jedenaście rozegranych dotychczas kolejek Premier League, Cash wystąpił pięć razy jako prawy defensor, a sześć razy jako wahadłowy. W zależności od danego ustawienia, nieco zmieniała się również rola samego zawodnika.\nNajwiększą różnicą jest jego ofensywna aktywność. Dynamiczne i robiące przewagę w okolicach pola karnego rywali wejścia Casha znane chociażby z meczów z Evertonem (3:0) czy Manchesterem United (1:0) miały miejsce w ustawieniu z trójką z tyłu. 24-latek zdecydowanie mocniej ubezpiecza tyły w klasycznym 4-2-3-1. W ostatnim ligowym meczu z Southampton (0:1) rzadko atakował prawą stroną, skupiając się raczej na grze obronnej. Miał przy tym naprawdę dużo pracy.\nMatty Cash won more duels (7), made more tackles (5) and made more interceptions (3) than any other player in the first half.\nA busy opening 45-minutes for the full-back. 🥵 pic.twitter.com/KHmkECp438\n— Squawka Football (@Squawka) November 5, 2021\nPrzedstawione liczby nie wynikały jednak wyłącznie z wybitnej postawy Casha w pierwszej części spotkania. Nasz reprezentant często był kompletnie osamotniony, nie otrzymując odpowiedniego wsparcia od skrzydłowego czy któregoś z zawodników środka pola. “Święci” szybko to dostrzegli i notorycznie konstruowali swoje ataki prawą stroną Aston Villi.\nSkoro jesteśmy już przy odbiorach, warto zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt. Cashowi zdarza się przegrywać pojedynki jeden na jeden z rywalami, lecz swoją wrodzoną dynamiką oraz zwrotnością potrafi nadgonić dystans i zablokować dośrodkowanie przeciwnika. Gdy jednak ma gorszy dzień, sporo dograń ląduje w polu karnym “The Villans”.\nDo szeroko rozumianej wszechstronności można również zaliczyć grę na dobrym poziomie zarówno w obronie, jak i w ataku. Często wśród bocznych defensorów zauważa się wyraźną dysproporcję w tych właśnie elementach. U Casha nie jest ona zbyt widoczna. Mankamentów można natomiast doszukać się w odpowiednim ustawianiu się na boisku, z którym 24-latek miewa pewne problemy.\nPo przejęciu piłki Matty stara się dosyć szybko przetransportować ją do przodu. Próbuje posyłać bezpośrednie piłki, najczęściej po linii. Bezpośrednio potrafi wykonywać również...auty. To po jego dalekim wrzucie i przedłużeniu piłki głową przez Tyrone’a Mingsa, cudownego gola w 2. kolejce przeciwko Newcastle zdobył Danny Ings.\nFIFA PUSKAS goal of the season has started falling. Whaaaaattttt a great goal by D. Ings. Aston Villa vs Newcastle today EPL. 👏🏼👏🏼👏🏼👏🏼👏🏼👏🏼👏🏼👇👇👇 pic.twitter.com/dx6wIaCZCx\n— EKOURBA-GYASI @ SPORTS @touchlyne.com (@GyasiEkourba) August 21, 2021\nA skoro jesteśmy już przy grze głową, warto wspomnieć, iż ten element piłkarskiego rzemiosła nie sprawia Cashowi wielkich problemów. 24-latek nieźle radzi sobie w powietrzu. Mocno poprawił się pod tym względem dzięki pracy z Johnem Terrym, który przez blisko trzy lata był asystentem Deana Smitha w Aston Villi. Matty Cash podczas rzutów rożnych lub wolnych pojawia się w polu karnym rywala, co jak na bocznego defensora lub wahadłowego nie jest zbyt częstym zjawiskiem.\nBez Casha ani rusz\nLiczby pokazują, że Cash jest jednym z kluczowych piłkarzy Aston Villi w sezonie 2021/22. Rozegrał największą liczbę minut w zespole (1052). Zszedł z boiska jedynie w starciach z Evertonem (zmieniony w 86. minucie) oraz Wolverhampton (zmiana w 79. minucie). Starcie z “Wilkami” dobitnie pokazało, iż ściągnięcie z murawy 24-latka było wprost katastrofalnym pomysłem. W momencie, gdy Cash schodził z boiska, Aston Villa prowadziła 2:0. Niespełna minutę później rywale strzelili kontaktowego gola, a finalnie po niesamowitym comebacku wygrali 3:2!\nWedług strony whoscored.com, 24-latek ma czwartą najwyższą średnią ocen w zespole, a najlepszą wśród obrońców. Jego średnia (6,81) znacznie przewyższa tę osiągniętą przez lewego obrońcę/wahadłowego Aston Villi, Matta Targetta (6,45). Przewodzi również w kilku klubowych statystykach, m.in. zanotował najwięcej podań w pole karne rywali oraz najwięcej odbiorów. Jest przy tym niesamowicie żywiołowym graczem. W swoim materiale Tomasz Ćwiąkała nazwał go “piłkarskim wulkanem energii”, co idealnie oddaje boiskową charakterystykę Casha.\nWahadłowy z prawdziwego zdarzenia\nZa kadencji Sousy wahadłowego o takiej charakterystyce jeszcze nie mieliśmy. Pod względem boiskowej zadziorności, przebojowości oraz wydolności może go nieco przypominać Tymoteusz Puchacz. Reprezentacyjny lewy wahadłowy dysponuje jednak zdecydowanie gorszą techniką użytkową, a także posiada spore braki w grze defensywnej. Dodatkowo nie jest kompletnie brany pod uwagę przy ustalaniu składu Unionu Berlin na spotkania Bundesligi. Jak już wcześniej zostało powiedziane, Matty Cash w bieżącym sezonie Premier League zaliczył najwięcej rozegranych minut wśród zawodników Aston Villi.\nNa papierze Matty Cash powinien być sporym wzmocnieniem naszej kadry. Piłkarsko przewyższa swoich konkurentów do gry na prawym wahadle. Pytanie, jak poradzi sobie na szczeblu reprezentacyjnym, który będzie dla niego kompletnym novum oraz jak zaadaptuje się w drużynie Paulo Sousy. W tym przypadku zdecydowanie więcej powie nam poniedziałkowy mecz z Węgrami.\nMatty CashReprezentacja Polski


W Gimnazjum im. Marii Skłodowskiej – Curie w Wyrzysku odbył się interesujący wojewódzki konkurs „Wielkopolska – Europejski i Samorządny Region Polski”. W zawodach uczestniczyły 4 – osobowe reprezentacje gimnazjów z Wysokiej, Łobżenicy, Miasteczka Krajeńskiego, Osieka, Piły (Zespół Szkół nr 1) i Wyrzyska. Konkurs zdominowali gospodarze oraz ekipy z Wysokiej. Ostatecznie triumfowała uczennica z grodu nad Łobżonką – Karolina Ścigaj.\nKonkurs został dofinansowany w znaczący sposób przez Urząd Marszałkowski z siedzibą w Poznaniu oraz Starostwo Powiatowe w Pile i Urząd Miejski w Wyrzysku. Organizatorami tych ciekawych zmagań było Stowarzyszenie Pomocy Gimnazjum w Wyrzysku „Szkoła Marzeń” oraz miejscowa placówka oświatowa. Uroczystość zaszczycili swoją obecnością : Tomasz Bugajski – starosta pilski, Waldemar Wyczyński – zastępca burmistrza Wyrzyska, Stefan Rymer – przewodniczący Rady Miejskiej w Wyrzysku, Teresa Pinkowska – przewodnicząca komisji oświaty Rady Miejskiej w Wyrzysku i Tadeusz Maćkowski – przewodniczący stowarzyszenia działającego przy wyrzyskim gimnazjum „Szkoła Marzeń”. Konkurs przygotowali Sławomir Gajdziński – zastępca dyrektora gimnazjum w Wyrzysku i nauczyciele – Ryszard Sell i Agnieszka Mela – Kartosz. Nad prawidłowym przebiegiem konkursu czuwała komisji jury w składzie: Marek Enerlich i Monika Kłos – pracownicy Wyższej Szkoły Biznesu w Pile oraz Henryk Liszkiewicz – wizytator Kuratorium Oświaty w Pile.\nKonkurs składał się z dwóch części pisemnej dla wszystkich i ustnej dla najlepszej szóstki. Po ogłoszeniu wyników okazało się iż gospodarze – uczennice Ryszarda Sella wprowadzili do wąskiego finału komplet 4 uczniów, zaś ekipa z Wysokie pod opieką Karola Boruckiego 2 gimnazjalistów. Miło nam poinformować, iż triumfowała Karolina Ścigaj (Wyrzysk), na drugim miejscu uplasowała się Natalia Taczkowska (Wysoka), a na trzeciej pozycji – Maria Turbiak (Wyrzysk). Na kolejnych miejscach znaleźli się Kamila Fajkiel (Wysoka) przed Kingą Strzyżewską i Magdaleną Szpot (obie z Wyrzyska). Po zakończeniu zawodów najlepsi uczniowie otrzymali nagrody rzeczowe, zaś wszyscy uczestnicy cenne upominki. W ten sposób uświetniono 20. rocznicę odrodzonego samorządu w Polsce i 6. rocznicę wejścia Polski do Unii Europejskiej.