Śródziemnomorski świat. Warunki naturalne\nWpływ warunków naturalnych na życie ludzi zamieszkujących w starożytności basen Morza Śródziemnego jest nie do przecenienia. Determinowały one charakter gospodarki, pośrednio wpływały na życie społeczne i polityczne. Geografia wpływała na przebieg kampanii wojskowych i na stosunki między państwami. Aby zrozumieć świat, w jakim żyli mieszkańcy basenu Morza Śródziemnego w różnych epokach, należy dogłębnie poznać ich środowisko naturalne.\nMorze Śródziemne jest największym morzem śródlądowym na kuli ziemskiej. Jego powierzchnia liczy sobie ok. 2,5 mln km kwadratowych. Jest kilkukrotnie większe od Morza Kaspijskiego i od Bałtyku. Posiada rozwiniętą linię brzegową i jest bardzo rozczłonkowane. Dzieli się na kilka odrębnych akwenów. Najdalej wysunięte na zachód jest Morze Alborańskie, zaraz za Gibraltarem. Dalej leży oblewające archipelag Balearów Morze Balearskie, graniczące od zachodu z Morzami Liguryjskim i Tyrreńskim, które oblewają od zachodu Półwysep Apeniński. Pomiędzy Italią a Półwyspem Bałkańskim leży Morze Adriatyckie i Morze Jońskie. Grecję Kontynentalną oddzielają od Azji Mniejszej morza: Egejskie, Ikaryjskie i Kreteńskie. Azję Mniejszą od Cypru oddziela Morze Cypryjskie, a brzegi Lewantu oblewa Morze Lewantyńskie. Na Północ od Libii znajduje się Morze Syrty. Morze Śródziemne jest bardzo głębokie, do 5121 m. Szelf kontynentalny jest tu bardzo wąski, co powoduje, że jest to morze ubogie w ławice ryb. W najwęższym miejscu, w Cieśninie Gibraltarskiej jego szerokość wynosi 14 km.\nMorze Śródziemne posiada niespotykane nigdzie indziej na Ziemi właściwości, które wiążą się z jego specyficznym położeniem i historią geologiczną. Przede wszystkim leży pomiędzy trzema kontynentami: Europą, Azją i Afryką. Z wodami Wszechoceanu jest połączone jedynie wąską Cieśniną Gibraltarską. Z Morzem Czarnym łączy je zespół Cieśnin Bosforu i Dardaneli. Pływy osiągają bardzo niskie wartości wskutek izolacji Morza Śródziemnego od Oceanu. Stale wpływają do niego chłodne, słone wody z Oceanu Atlantyckiego. Parowanie wód morza wielokrotnie przewyższa napływ wody z rzek, które do niego wpływają, dzięki czemu zasolenie sięga 33-35 promili i jest najwyższe we wschodniej części akwenu. Wybrzeża Morza Śródziemnego są bardzo urozmaicone. Wody śródziemnomorskie mają odmienny skład chemiczny od atlantyckich i charakteryzują się\ngłęboką, niebieską barwą. Występują tu zarówno wybrzeża tombolowe, na którym przybrzeżne wysepki są połączone z lądem mierzejami (Morze Tyrreńskie), jak i wybrzeża wattowych z lagunami i ujściami rzek (np. Zatoka Lwia). Tam gdzie wysoki góry schodzą bezpośrednio do morza, powstały wybrzeża klifowe (Korsyka, Peloponez). Dalmatyński typ wybrzeża występuje tam gdzie istnieją podłużne wyspy i dobrze osłonięte zatoki (Dalmacja). Najrzadsze są wybrzeża wulkaniczne, z zalanymi przez morze kraterami i kalderami, oraz półwyspami utworzonymi z potoków zastygłej lawy.\nObecny wygląd basenu śródziemnomorskiego został ukształtowany przez procesy geologiczne działające w ciągu milionów lat. Morze Śródziemne powstało na skutek kolizji afrykańskiej płyty tektonicznej z płytą Eurazjatycką około 170 mln lat temu, w okresie jury, pomiędzy prakontynentami Laurazji i Gondwany. W tym samym czasie przesunięcie płyty afrykańskiej na wschód zamknęło Ocean Tetydy. Wskutek tego zderzenia płyt nastąpiła około 34 mln la temu orogeneza alpejska i powstały liczne łańcuchy górskie od Pirenejów i Alp po Góry Zagros. W okresie miocenu, ok. 6 mln lat temu nastąpiło niemal całkowite wyschnięcie Morza Śródziemnego. Wydarzenie to, zwane kryzysem messyńskim spowodowane było zamknięciem Przesmyku Gibraltarskiego i wystąpieniem okresu suchego, gorącego klimatu. W efekcie obszar dzisiejszego Morza stał się solną równiną z nielicznymi zasolonymi jeziorami. Rzeki takie jak Nil i Dunaj płynęły po obszarach leżących obecnie pod powierzchnią morza. Na skutek panujących wtedy warunków powstały grube złoża ewaporatów: gipsu, soli, anhydrytów, które obecnie znajdują się pod dnem morskim. Około 5,33 mln lat temu wody Atlantyku przelały się przez Gibraltar i Morze Śródziemne ponownie się wypełniło.\nMorze Śródziemne jest bogate w liczne wyspy, z których największe to Sycylia, Sardynia, Cypr i Kreta. Geneza tych wysp związana jest głównie z ruchami tektonicznymi i aktywnością wulkaniczną. Ich powierzchnia jest górzysta, mocno pofałdowana. Obszary położone wokół Morza Śródziemnego są najczęściej górzyste i pofałdowane wskutek orogenezy alpejskiej. Tutejszy krajobraz nosi ślady katastrofalnych powodzi, trzęsień ziemi i wybuchów wulkanicznych. Z gór do morza spływają liczne rzeki niosąc duże ilości materiału skalnego. Najbardziej na zachód z interesujących nas obszarów położony jest Półwysep Iberyjski, ograniczony przez Ocean Atlantycki. Jego interior zajmuje płaskowyż Mesety Iberyjskiej, wyżyny Starej i Nowej Kastylii, oraz łańcuchy górskie: Pireneje, Góry Betyckie i Góry Kantabryjskie. Klimat tego obszaru jest suchy, o dużych różnicach temperatur. Występują tu spore rzeki z rozległymi dorzeczami: Ebro, Duero, Gwadalkiwir i Gwadiana. Na południu znajdują się nizinne tereny Andaluzji i Niziny Walenckiej, sprzyjające rozwojowi rolnictwa. Półwysep Iberyjski zbudowany jest głównie z prekambryjskich i paleozoicznych skał osadowych oraz z mezozoicznych wapieni. Przedłużeniem Gór Betyckich jest archipelag Balearów. Półwysep Pirenejski jest geologicznie i geograficznie bardziej związany z Afryką Północną niż z resztą Europy. Góry południowej jego części są przedłużeniem łańcuchów afrykańskich (np. Rifu). Między Pirenejami a masywem Centralnym leży Basen Akwitański, od zachodu ograniczony Zatoką Biskajską. Z punktu widzenia geologicznego stanowi on nieckę wypełnioną osadami morskimi z okresu mezozoicznego. Występują tu utwory rzeczne i polodowcowe. Cały region przecina rzeka Garonna. Na południu Basen Akwitański łączy się z Niziną Langwedocką, a na zachodzie z Masywem Centralnym. Masyw Centralny zbudowany jest ze starych skał paleozoicznych i powstał w czasie orogenezy hercyńskiej. Miliony lat temu, w paleogenie istniały tu liczne czynne wulkany, po których pozostały stożki\nwulkaniczne i pokrywy lawowe. Istnieją tu też liczne wytwory krasowe. Od wschodu ogranicza Masyw Centralny Dolina Rodanu, rozszerzająca się w kierunku Morza Śródziemnego. Rodan uchodzi do Zatoki Lwiej tworząc Deltę. Na wschód od Rodanu zaczyna się wznosić przedgórze Alp i wyżyna Prowansji. Alpy stanowią najwyższy masyw górski kontynentu Europejskiego, wyraźnie oddzielający jego część południową od północnej. Ciągną się przez około 1200 km od Ligurii po Zatokę Genueńską i Kotlinę Wiedeńską. Zbudowane są ze skał osadowych z mezozoiku i paleogenu. Powstały w czasie orogenezy alpejskiej i nadal się wypiętrzają. Ich rzeźba została ukształtowana przez lodowce, które wyryły tu głębokie doliny i pozostawiły liczne ślady w rzeźbie. Istnieją tu liczne jeziora tektoniczne i lodowcowe. Wyraźne są także efekty działalności krasowej w postaci dolin, wąwozów, jaskiń i iglic skalnych.\nPółwysep Apeniński leży w samym środku interesującego nas obszaru i jest najbardziej wyodrębnioną częścią Europy, oddzieloną od trzonu kontynentu górskim masywem Alp. W przedgórskim zapadlisku Alp leży żyzna, dobrze nawodniona nizina Padu. W starożytności była ona nawiedzana przez liczne, katastrofalne powodzie i pokryta bagnami, toteż jej zagospodarowanie wymagało sporo wysiłku. Z północy na południe ciągnie się przez półwysep pasmo Apeninów o rzeźbie ukształtowanej przez procesy lodowcowe i krasowe. Jest to długie, wąskie pasmo górskie liczące 1200 km długości. Jego przedłużeniem są Góry Sycylijskie i Wyspy Egadzkie. W zachodniej części półwyspu leży wyżyna Preapeninu Tyrreńskiego i wulkaniczne Góry Albańskie. Nad Zatoką Neapolitańską leży wulkan czynny Wezuwiusz i bardzo żyzna Kampania, z wulkanicznymi glebami sprzyjającymi rolnictwu. W południowej części Italii leży wyżyna Apulijska, najsuchsza kraina półwyspu i Preapenin Adriatycki. Tam cały wielki półwysep dzieli się na dwa mniejsze: Kalabryjski i Saletyński rozdzielone Zatoką Tarencką. Masyw Półwyspu Apenińskiego zbudowany jest z mezozoicznych i kenozoicznych skał osadowych, oraz z młodych skał wulkanicznych. Z Apeninów w dół do Morza Śródziemnego spływają liczne rzeki, z których największe to Tyber i Arno. Pomiędzy pasmami górskimi występują tu żyzne doliny. Z krain historycznych także Etruria (Toskania) i Lacjum posiadają gleby sprzyjające rozwojowi rolnictwa. W środkowej części półwyspu znajdują się jeziora tektoniczne i wulkaniczne (Albańskie, Trazymeńskie, Bolsena, Bracciano). Przedłużeniem geograficznym Italii jest leżąca za Cieśniną Messyńską wyspa Sycylia. Na jej terytorium przeważają góry i wyżyny. Na zachodzie Sycylii znajduje się czynny wulkan Etna o wysokości 3323 m n.p.m. Na zachód od Italii leżą dwie wyspy powstałe w czasie orogenezy hercyńskiej- Sardynia i Korsyka. Górzyste, zbudowane głównie ze skał granitowych z ery paleozoicznej, są poprzecinane dolinami rzecznymi i posiadają urozmaiconą linię brzegową. W pradziejach i w starożytności dużą część Półwyspu Apenińskiego pokrywały gęste lasy. Italia obfitowała także w kopaliny: rudy żelaza, miedzi i ołowiu, szczególnie na obszarze Colline Metallifere w Etrurii, oraz na Elbie.\nNa wschód od Italii leży wielki masyw Półwyspu Bałkańskiego. Oblewają go wody Adriatyku, Morza Egejskiego, Morza Marmara i Morza Czarnego. Od północy ograniczają go rzeki: Drawa, Sawa i Dunaj. Jego linia brzegowa jest wybitnie rozwinięta i urozmaicona. Pełno tu wysepek, zatok i półwyspów. Rzeźbę Bałkanów ukształtowała głównie orogeneza alpejska. Na zachodzie półwyspu znajdują się Góry Dynarskie. Ciągną się od doliny rzeki Soczy na północy do rzeki Moracza i Jeziora Szkoderskiego na południu. Na wybrzeżu Dynarydy sięgają Morza Adriatyckiego tworząc klifowe wybrzeże. Najwyższe masywy górskie sięgają ponad 2500 m n.p.m. Dynarydy są zbudowane ze skał paleozoicznych, mezozoicznych i kenozoicznych o skomplikowanej budowie. Występują tu liczne zjawiska krasowe. Na południe od Gór Dynarskich znajdują się pasma Hellenidów (Góry Albańskie, Pindos, góry Epiru, góry Peloponezu). Na wschód od Pindosu pasma górskie ciągną się równoleżnikowo. Występują tu skały osadowe, magmowe i metamorficzne różnego wieku. Widoczne są ślady działalności lodowców górskich i utwory krasowe. W Grecji góry wrzynają się w morze tworząc półwyspy.\nOddzielają od siebie nieliczne tereny nizinne, takie jak np. Równina Tessalska, Beocja, Lakonia czy Messenia, będące terenami rolniczymi. Najwyższym szczytem greckich gór jest Olimp liczący 2986 m n.p.m. Na szczytach górskich zalegają wieczne śniegi. Zbocza górskie były w pradziejach i w starożytności pokryte lasami, zniszczonymi przez działalność człowieka w epoce historycznej. Grecja nie posiada wiele ziemi uprawnej. Większość użytecznej gleby znajduje się w dolinach i na zboczach gór. Rozwinięta linia brzegowa Grecji i obecność wysokich gór powoduje, że morze jest tu najlepszą drogą komunikacji. Na Morzu\nEgejskim można płynąć z wyspy na wyspę nie tracąc lądu z oczu. Naturalne złoża Grecji są skromne. Złoża rud miedzi występują na Krecie, w Tesalii i w Macedonii. Rudy żelaza występują w Lakonii Tegei, Attyce i na niektórych wyspach Morza Egejskiego (Rodos, Syros, Andros). Złoto rodzime wydobywano w starożytności na Tazos i Sifnos, w górach Pangajon i nad rzeką Styrmon, a srebro w Attyce i Lakonii.\nWe wschodniej części Półwyspu Bałkańskiego znajduje się łańcuch górski Rodopów, mocno rozczłonkowany i podzielony uskokami dolinami. Na północ od Rodopów znajduje się Nizina Górnotracka i Wyżyna Strandży. Jeszcze dalej na północ rozciąga się masyw Starej Płaniny sięgający ponad 2700 m n.p.m., zbudowany z utworów geologicznych o zróżnicowanym wieku i strukturze. Stara Płanina obniża się ku północy tworząc Wyżynę Północnobułgarską. Rzeki spływające ze Starej Płaniny na północ przecinają żyzną Równinę Naddunajską i zasilają Dunaj. Między Dunajem a Morzem Czarnym leży wyżynna Dobrudża pokryta glebami lessowymi. Na północ od niej leży delta Dunaju, bagnista, poprzecinana licznymi odnogami rzeki, usiana jeziorami.\nGeologiczne przedłużenie Bałkanów stanowią wyspy leżące na Morzu Jońskim i Egejskim. Archipelag kilkudziesięciu Wysp Jońskich (m. in. Kefallenia, Korfu, Zakinthos, Lefkas) jest zbudowany z wapieni i fliszu. Wyspy Morza Egejskiego są przedłużeniem bałkańskich łańcuchów górskich stanowią pomost między Europą i Azją. Cyklady to wierzchołki podwodnych gór zbudowane ze skał osadowych, metamorficznych i węglanowych. Na wyspie Santorini (Thera) znajduje się czynny wulkan Nea Kajmeni. Kreta, leżąca na południe od Peloponezu to wydłużona, górzysta wyspa o rozwiniętej linii brzegowej. Najwyższe góry mają na Krecie wysokość ponad 2000 m n.p.m. Występują tu liczne zjawiska krasowe.\nNa wschód od Morza Egejskiego rozciąga się półwysep Azji Mniejszej, z silnie rozwiniętym zachodnim wybrzeżem, z wieloma półwyspami i zatokami. Brzegi północne i południowe są słabo rozwinięte. Środek półwyspu zajmuje Wyżyna Anatolijska, pozostałość prakontynentu Gondwany zbudowana z ze skał paleozoicznych pokrytych utworami z paleogenu. Stanowi ona suchy step o surowym, kontynentalnym klimacie. Dla tutejszego krajobrazu charakterystyczne są płaskowyże, ostańcowate wzniesienia i stożki wygasłych wulkanów. Pomiędzy nimi występują rozległe kotliny i słone jeziora. Na północ od Wyżyny Anatolijskiej leżą ciągnące się wzdłuż wybrzeża Morza Czarnego Góry Pontyjskie, sięgające niemal 4000 m. n.p.m. Powstały w czasie orogenezy alpejskiej i są obszarem aktywnym sejsmicznie, z gejzerami i gorącymi źródłami. Wzdłuż południowego wybrzeża półwyspu, aż do Mezopotamii i Wyżyny Armeńskiej rozciągają się góry Taurus, złożone z licznych, równoległych pasm górskich. Zbudowane są z grubych pokryw skał magmowych i metamorficznych. Ich rzeźba jest efektem działania procesów krasowych i lodowcowych. Półwysep Azji Mniejszej pocięty jest rzekami spływającymi z gór do Morza Śródziemnego i Czarnego (Halys, Sangarios, Meander, Hermos). Najlepsze tereny rolnicze, żyzne i dobrze nawodnione leża na nizinach nadmorskich, w dolinach rzek i kotlinach wnętrza kraju. Góry Azji Mniejszej były w starożytności gęsto zalesione. Kraj ten obfituje w złoża użytecznych kopalin: rud miedzi, żelaza, srebra, cyny i złota rodzimego.\nNa południe od Półwyspu Anatolijskiego leży wyspa Cypr, której topografia składa się z trzech głównych elementów: gór Troodos i Karpas oraz równiny aluwialnej Mesaria. Linia brzegowa Cypru jest bardzo urozmaicona, a góry sięgają niemal 2000 m. n.p.m. W starożytności wyspa była jednym z głównych źródeł miedzi, obfitowała także w lasy. Na południe od gór Taurus znajduje się Wyżyna Syryjska ograniczona od południa Półwyspem Arabskim i Synajem, od wschodu Niziną Mezopotamską, a od zachodu Morzem Śródziemnym. Jej wschodnią część zajmuje pofałdowana i pokryta dolinami rzek okresowych Pustynia Syryjska. Występują tu mezozoiczne i paleogeniczne skały osadowe i wylewne oraz stożki wygasłych wulkanów i niewielkie wzniesienia fałdowe. Na skutek erozji pokryw skalnych powstała tu żwirowa i kamienista powierzchnia pustynna. Wzdłuż śródziemnomorskiego wybrzeża wznoszą się na ponad 3000 m n.p.m. Góry Libanu. Pasmo to jest oddzielone ryftem tektonicznym doliny Bekaa od pasma górskiego Antylibanu (2800 m. n.p.m.) . Góry te zbudowane są z mezozoicznych skał osadowych i wulkanicznych. Ich rzeźbę ukształtowały zjawiska krasowe i lodowcowe, szczególnie w wyższych partiach. Góry Libanu stanowią ważną barierę dla mas powietrza nadchodzących znad morza. Na południe od tych pasm rozciągają się wyżyny Galilei, Judei i Negewu. W rowie tektonicznym ciągnącym się aż ze wschodniej Afryki znajduje się Jezioro Tyberiadzkie, dolina rzeki Jordan i silnie zasolone Morze Martwe. Pomiędzy Morzem Śródziemnym i Czerwonym rozciąga się pustynny Półwysep Synaj, z masywem górskim Synaju, zbudowanym z dolomitów i wapieni,\nNa zachód od Synaju, w północno-wschodnim kącie Afryki leży dolina Nilu, który płynie ze wschodniej Afryki przez Sudan i pomiędzy Pustynią Libijską a Arabską. Nil tworzy długą dolinę, wyżłobioną przez miliony lat w skałach osadowych i magmowych. Uchodzi do Morza Śródziemnego tworząc rozległą Deltę. Na zachód od Doliny Nilu rozciąga się największy obszar pustynny na Ziemi- Sahara. Wyżyna Libijska jest oprócz pasa nadbrzeżnego niemal w całości pustynią. Tereny sprzyjające osadnictwu istnieją na Wyżynie Cyrenajki.\nOd Tunezji po Mauretanię ciągną się przez około 2000 km góry Atlas. Powstały w czasie orogenezy alpejskiej na skutek naporu płyty afrykańskiej na europejską. Podzielone są na równoleżnikowe pasma: Atlas Wysoki, Średni, Saharyjski i Antyatlas na południu. Stoki gór są oddzielone szerokimi dolinami i płaskowyżami. Dominują tu mezozoiczne i kenozoiczne skały osadowe i wylewne. Wyższe partie gór posiadają rzeźbę alpejską wskutek działalności lodowców górskich. Pomiędzy górami znajdują się rozległe wyżyny: Wyżyna Szottów i Meseta Marokańska. Wzdłuż Morza Śródziemnego ciągną się góry Rif i Atlas Tellski.\nBasen Morza Śródziemnego leży w strefie klimatów podzwrotnikowych. Klimat śródziemnomorski charakteryzuje się ciepłymi i wilgotnymi zimami i gorącymi, suchymi miesiącami letnimi. Średnia temperatura powietrza w styczniu wynosi ok. 10 stopni Celsjusza. W miesiącu lipcu średnia temperatura jest najwyższa i wynosi od 18 do 25 stopni Celsjusza. W regionach o wyraźnym wpływie klimatu kontynentalnego (np. Wyżyna Anatolijska, Nizina Padańska, Bałkany) i w górach temperatura w zimie potrafi spadać znacznie poniżej zera. Na wybrzeżach panuje łagodny klimat morski. Pośredni typ klimatu występuje na Półwyspie Iberyjskim, w Italii oraz na Sardynii i Korsyce. W azjatyckiej części basenu Morza Śródziemnego zaznacza swój wpływ klimat kontynentalny i zwrotnikowy, z dużymi amplitudami temperatur i niskimi opadami. Wiatry zachodnie znad Oceanu Atlantyckiego niosą wilgotne powietrze, zaś wiatry południowe znad Sahary są gorące i suche, często wypalają roślinność na polach. Znad Bałkanów, z Morza Czarnego wieją wiatry chłodne, przynoszące zimne powietrze. W niektórych regionach w ciągu roku występują dwa okresy nasilonych opadów- na jesieni i na wiosnę. W lecie upały i susza są przyczyną częstych pożarów roślinności. Północną granicę klimatu i strefy roślinności śródziemnomorskiej wyznacza zasięg uprawy oliwki, która nie znosi zimowych mrozów i potrzebuje sporego nasłonecznienia i ciepła, by zakwitnąć w lecie. Zmienność pogody powodowała występowanie szeregów lat dobrych (w okresie nasilonych opadów) i niepomyślnych (wieloletnie okresy suszy) dla rolnictwa. Źródła literackie i badania dendrochronologiczne zaświadczają, że w V i IV w. p. Chr. klimat Grecji Kontynentalnej był podobny do obecnego. Im bardziej cofamy się w przeszłość, tym większe są odkrywane różnice. Dane paleoklimatologiczne przynoszą informacje, że w okresie neolitu w basenie Morza Śródziemnego klimat był wilgotniejszy, większa była ilość rocznych opadów. Epoka żelaza aż do przełomu er była okresem panowania chłodnego i wilgotnego klimatu, w związku z ochłodzeniem subatlantyckim. Ochłodzenie to zaczęło się około 850 r. p. Chr. i zbiegło się z okresem rozwoju cywilizacji w basenie Morza Śródziemnego i w północnej Europie. W czasach Cesarstwa Rzymskiego zaś warunki klimatyczne stały się łagodniejsze, było ciepło i wilgotno. Próbki drewna tamaryszku pobranej z belki pochodzącej z rampy usypanej przez legionistów w czasie oblężenia Masady (73 rok po Chr.) wskazują, że klimat w tym Palestynie był cieplejszy i wilgotniejszy niż dziś. W rejonie Saglassos w Azji Mniejszej uprawiano w tamtych czasach oliwkę, co dziś jest już niemożliwe. Temperatury były wówczas wyższe o 2-3°C. Wiadomo, że co jakiś czas następowały okresy zwiększania lub zmniejszania promieniowania słonecznego docierającego do powierzchni Ziemi, skutkujące zmianami typowej śródziemnomorskiej pogody.\nRzeki rejonu śródziemnomorskiego reprezentują w większości specyficzny typ ustroju rzecznego. Zasilane są wodą deszczową na przełomie jesieni i zimy, kiedy następuje pora deszczowa i często występują z brzegów. W lecie natomiast, niektóre rzeki potrafią wysychać. Cechy te nie dotyczą takich cieków wodnych jak Rodan i oczywiście Nil. W omawianym rejonie świata występują najczęściej jeziora pochodzenia wulkanicznego i tektonicznego, oraz nadbrzeżne jeziora lagunowe i limanowe. W Anatolii i Syro-Palestynie występują jeziora słone. W krajach basenu Morza Śródziemnego dominują specyficzne gleby o brązowawym, cynamonowym zabarwieniu i rędziny. Duża część gleb wykształciła się na podłożu wapiennym i jest niedostatecznie żyzna. Na skałach węglanowych utworzyły się gleby typu terra rossa i terra fusca. W górach istnieje nieciągła, kamienista pokrywa glebowa. W azjatyckiej i afrykańskiej części omawianego obszaru występują także gleby pustynne, brunatne, kamieniste i skaliste.\nRoślinność śródziemnomorska rozwija się pod przemożnym wpływem klimatu i podłoża glebowego. Suche i gorące lata i wilgotne zimy kształtują ich cykl wegetacyjny i razem z rodzajem podłoża określają zakres rosnących tu gatunków. Roślinność opisywanego obszaru należy do państwa Holarktycznego i pochodzi od paleogeńskiej flory leśnej. Różnorodność gatunkowa jest tu bardzo wielka i wynosi 4500-5000 gatunków flory. Występuje tu sporo gatunków endemicznych. W starożytności sporą powierzchnię zajmowały tu wiecznie zielone lasy twardolistne złożone głównie z dębu korkowego, ostrolistnego i z oliwki. Na skutek działalności człowieka zostały zastąpione przez krzewiaste formacje roślinne: makię i garig. Makia składa się z pojedynczych drzew (dębu korkowego, ostrolistnego, cyprysów, sosen, oliwek, pistacji, drzew poziomkowych) i zwartych zarośli mirtów, oleandrów, laurów i jałowców. Garig jest formacją uboższą, złożoną z macierzanki, karłowatych palm, wrzośca. Występuje tu także frygana złożona z rzadkich kęp niskich krzewów sucholubnych. W górach Libanu i Azji Mniejszej występowały niegdyś gęste lasy złożone z cedru, wycięte w epoce historycznej.\nEkosystem śródziemnomorski jest domem dla licznych gatunków zwierząt. Morze Śródziemne należy do mórz ubogich w ławice ryb ze względu na znaczne głębokości i wąski obszar szelfu kontynentalnego, na którym rozwija się większość organizmów morskich. W morzu żyją głównie tuńczyki, turboty, makrele, bonito i belony. Ze ssaków morskich występują foki śródziemnomorskie i delfiny. Na lądzie bardzo liczne są stawonogi, często uciążliwe dla człowieka: skolopendry, skorpiony, jadowite pająki (np. tarantula), cykady, szarańcza i skarabeusze. Ze względu na ciepły klimat występuje tu wiele gatunków płazów i gadów: traszki, żółwie, jaszczurki murowe, gekony. Najczęściej spotykane ptaki to mewy czarnogłowe, gołębie, jastrzębie, orły, sępy. Fauna ssaków składa się z gatunków takich jak: niedźwiedź apeniński, wilk, ryś, magot, pawian, wiewiórka, kozica iberyjska, muflon. W starożytności w Europie, na terenie Grecji i w Azji występowały lwy, a w Syrii i Mezopotamii oraz w północnej Afryce słonie, które wyginęły na skutek działalności człowieka.\nCharakterystyczną cechą basenu Morza Śródziemnego są liczne katastrofy naturalne, które zarówno w przeszłości jak i dziś destabilizowały życie ludzi. Ze względu na sąsiedztwo kilku płyt tektonicznych jest jeden z najbardziej na świecie zagrożonych trzęsieniami ziemi obszarów. Wstrząsy niszczą miasta i wioski, zabijają nieraz tysiące ludzi i powodują liczne szkody materialne. W 426 r. p. Chr. trzęsienie ziemi zniszczyło Olimpię, w 373 p. Chr. Helike, w 17 r. po Chr. zrujnowało miasta Azji Mniejszej. Już w starożytności zdawano sobie sprawę z niszczycielskiego charakteru tego zjawiska.\nSeneka o trzęsieniach ziemi\n“Ileż to razy za jednym wstrząśnięciem ziemi upadały miasta Azji i miasta Achai! Ileż to osiedli pochłonęła ziemia w Syrii i Macedonii! Ileż razy klęska ta przemieniała w ruiny Cypr! Ileż razy legł w ruinach Pafus! Jakże często dochodziły nas wieści o zagładzie wielkich miast! A jakąż małą cząstką ludzkości jesteśmy my, między którymi rozchodzą się te wieści!... Oto pastwą pożaru padło bogate, będące ozdobą prowincji miasto, które było zarazem wcielone do tych prowincyj oraz z nich wyłączone. Atoli zajmowało ono jedno, i to niezbyt rozległe, wzgórze... Alboż nie wiesz, jak to w Achai starte zostały nawet fundamenty słynnych miast i nie przetrwało nic, z czego by widać było, że one kiedyś istniały? A giną nie tylko dzieła rąk ludzkich, upływ czasu unicestwia nie tylko budowle wzniesione przez biegłych i skrzętnych ludzi, lecz rozsypują się łańcuchy górskie, zapadają się nieraz całe krainy, a okolice, które znajdowały się daleko od brzegu morza, dzisiaj zalane są przez morskie fale. Olbrzymia siła ognia nadgryzła góry, przez które wyrzucał on swój odblask, obniżyła bardzo wysokie niegdyś szczyty, stanowiące pocieszenie żeglarzy i dodające im nadziei. Niszczeją dzieła samej natury i dlatego spokojnie znosić musimy zagładę miast. Koniec taki oczekuje wszystko, czy to siła ścieśnionych przez zamknięcie gazów podmuchem swym wstrząśnie naciskając masą, która je krępuje, czy to mocniejsze natarcie rwących a ukrytych pod ziemią rzek przełamie stojące im na drodze przeszkody, czy to gwałtowny wybuch ognia rozedrze spoiste sklepienie ziemi, czy to ząb czasu, przed którym nic się nie uchroni, zniszczy coś powoli, czy to surowość klimatu wypędzi ludzi i opuszczenie nawiedzi porzucone przez nich miasta..."\n(Seneka, Listy 91, 9 – 12)\nZe względu na występowanie czynnych wulkanów równie często zdarzają się ich wybuchy i wylewy lawy. Wybuch wulkanu na wyspie Santorini na Morzu Egejskim w 1627 r. p. Chr. i wybuch Wezuwiusza w 79 roku po Chr. to najsłynniejsze przykłady tego typu zdarzeń. Uważa się, że wspomniany wybuch Santorini wielokrotnie przewyższał swą siłą eksplozję wulkanu Krakatau w Indonezji w 1885 roku po Chr. Skutkował potężnym tsunami na Morzu Śródziemnym i gigantycznym opadem popiołu wulkanicznego i pumeksu, który sięgnął Krety, Azji Mniejszej i Egiptu. Co jakiś czas nad Morze Śródziemne nadchodzą burze pyłowe znad Sahary, niszcząc zbiory roślin uprawnych i grzebiąc całe osady. Nierzadkie są też katastrofalne pojawy szarańczy, niszczącej pola uprawne. Historyk rzymski Tytus Liwiusz podaje informacje o tego typu zjawiskach, szczególnie niszczycielskich w latach 173 i 125 p. Chr. w Kampanii i na południe od Rzymu, kiedy to konieczna była interwencja wojska rzymskiego, które zbierało owady z pól. Bardzo częste były duże powodzie i wezbrania wód morskich powodowane przez trzęsienia ziemi. Silne jesienno-zimowe opady deszczu powodowały wzbieranie wód rzecznych w górach i powodzie na równinach. Jednym z najbardziej narażonych na powodzie regionów było Lacjum i Rzym, wiele razy zalewane przez wody Tybru. Pad i Rodan również często wylewały, nanosząc żyzne osady na niziny.\nPliniusz Młodszy o wybuchu Wezuwiusza i śmierci swego wuja\n„(...) Istotnie, zaczynała się wznosić wysoko chmura (z dala patrząc nie można było dojrzeć, znad której góry się wyłania, potem dopiero ustalono, że z Wezuwiusza). Miała wygląd i kształt drzewa i na około sprawiała wrażenia wielkiej pinii; mianowicie wzniósłszy się do znacznej wysokości w postaci mocno wydłużonego pnia, rozpostarła poziomo jakby konary. Przypuszczam, że wypchnął ją w górę słup powietrza, które pierwsze buchnęło z wnętrza góry. Gdy słup powietrza opadł, wówczas i ta chmura z braku podpory, a może po prostu pod własnym ciężarem opadając uległa rozpłaszczeniu. Z jednej strony była lśniącobiała, z drugiej upstrzona plamami i brudnoszara na skutek zawartości ziemi i popiołu. (...). Tymczasem góra Wezuwiusz gorzała w wielu miejscach rozległymi wypryskami płomieni i wysokimi słupami ognia, których blask i jasność nabierały jeszcze intensywności wśród mroków nocy (...). Tu rozpostarto jakiś kawał płótna, na którym wuj się położył. Raz i drugi poprosił o zimną wodę i popijał. Z kolei płomienie i odór siarki, które je zwiastował, zmusiły innych do ucieczki, a wuja pobudziły do wstania. Oparł się na dwu niewolnikach, stanął i natychmiast padł bez życia. Moim zdaniem, zbyt gęsta mgła utrudniła mu oddech i zamknęła krtań, którą miał delikatną, wąską i często podlegającą zapaleniu. Kiedy wreszcie znowu dzień zajaśniał (a był to już trzeci dzień z rzędu od tego, jaki widział on po raz ostatni w swym życiu), znaleziono jego ciało bez jednej rany, w znakomitym stanie, w tym ubraniu, jakie miał na sobie umierając. Wyglądał raczej na człowieka śpiącego niż umierającego (...)”\n(List Pliniusza Młodszego do Tacyta, VI, 16).\nWielkie zmiany środowiska naturalnego zostały w starożytności spowodowane przez człowieka w toku zagospodarowywania obszaru śródziemnomorskiego. Zmieniły one zarówno szatę roślinną, gleby i krajobraz, jak też stosunki wodne. Wraz z rozwojem cywilizacji wycinano coraz więcej lasów, by zyskać nowe tereny uprawne i drewno budowlane, opałowe i konstrukcyjne. Najwięcej drewna konsumowała metalurgia operująca ogromnymi ilościami węgla drzewnego, a także piece do ogrzewania i przygotowywania potraw, oraz paleniska ogrzewające łaźnie. Budownictwo wykorzystywało ogromne ilości świerka, sosny i dębu. Platon już w IV w. p. Chr. opisywał odlesienie Attyki wskutek niekontrolowanej wycinki drzew. Wycinka lasów i intensywna działalność rolnicza wystawiała szerokie połacie gleby na działanie czynników atmosferycznych. Nastąpiła erozja gleby, zwłaszcza na stokach górskich. Mimo, że współcześnie uczeni spierają się o zasięg, chronologię i skutki tego zjawiska, to nie ulega wątpliwości, że miało ono wpływ na życie ówczesnych ludzi. Wycinanie lasów i zaniechanie uprawy tarasowej intensyfikowało erozję. Na skutek erozji ziemia ze wzgórz zsuwała się do dolin i gospodarstwa położone wyżej upadały. Uprawa roli koncentrowała się w dolinach, a dawne lasy zastąpiły formacje roślinne makii i garigu. Badania archeologiczne i paleośrodowiskowe wykazały istnienie kilku cyklów erozji w basenie Morza Śródziemnego pomiędzy II tysiącleciem p. Chr. a średniowieczem.\nDziałalność metalurgiczna już w starożytności powodowała zanieczyszczenie środowiska. Badania rdzeni lodowych z Grenlandii potwierdziły, że od 600 r. p. Chr. do atmosfery dostały się ogromne ilości tlenków miedzi i ołowiu wskutek intensywnego wytopu tych metali. W rejonie Wadi Fanyan w Palestynie teren wokół kopalni miedzi został zdewastowany już w starożytności i do dziś nie nadaje do wykorzystania gospodarczego.\nBasen Morza Śródziemnego jako całość jest regionem powstałym wskutek ruchów tektonicznych trwających miliony lat. Komunikację ułatwia obecność morza i naturalnych portów. Morze Śródziemne łączy kraje położone nad jego brzegami i wręcz zachęca do wzajemnych kontaktów, do żeglugi i budowy statków. Teren jest górzysty, mocno pofałdowany, a nieliczne doliny są odpowiednimi terenami dla działalności rolniczej. Sytuacja ta powoduje, że kraje śródziemnomorskie są mocno rozczłonkowane (w porównaniu np. do azjatyckich równin i płaskowyżów), co skutkowało w starożytności znacznym partykularyzmem politycznym (zwłaszcza na terenie Grecji). Rolnictwo wymaga znacznych nakładów pracy i jest ciągle zagrożone suszami, powodziami i inwazjami szarańczy. Osadnictwo jest także narażone na klęski żywiołowe, zwłaszcza trzęsienia ziemi i wybuchy wulkanów. W wielu regionach problemem jest brak wody. Liczne są tu złoża użytecznych kopalin, które można eksploatować. Ogólnie rzecz biorąc region śródziemnomorski zachęca\ndo osadnictwa i komunikacji, ale za cenę znacznych wysiłków i przy akceptacji znacznego ryzyka zniszczenia owoców pracy. Zagospodarowanie znacznych jego obszarów wymagało wysiłku o wiele większego, niż w innych rejonach świata. Taka sytuacja skłaniała ludzi zamieszkujących ten obszar do rozwijania wiedzy i technologii oraz do ciągłego doskonalenia sposobu życia. W ten sposób rozwinęły się przedsiębiorcze ludy ceniące działanie i kulturę czynu.\nEsler P. F. (ed.) The Early Christian World, vol. I The Context, London 2000, rozdział I The Mediterranean Context of early Christianity ss. 3-26.\nKolendo J. Człowiek a środowisko na terenie europejskich prowincji imperium rzymskiego, [w:] Człowiek i środowisko w pradziejach (red. J. K. Kozłowski, S. K. Kozłowski), Warszawa 1983.\nMakowski J. Geografia fizyczna świata, Warszawa 2004, rozdział I, Europa, ss. 11-78., Azja płd- zachodnia ss. 134-141, Afryka ss. 165-169.\nScheidel W., Morris I., Saller R. The Cambridge Economic History of the Graeco-Roman World, Cambridge 2007., rozdział 2, Ecology ss. 15-39.\nZiółkowski A. Historia Powszechna. Starożytność, Warszawa 2009, Rozdział I, Warunki naturalne w zachodniej oikumene w holocenie ss. 21-26.\nTzw. kryzys messyński\nZachodnia część Morza Śródziemnego, Półwysep Iberyjski, Cieśnina Gibraltarska, zdjęcie satelitarne\nŚrodkowa część Morza Śródziemnego, widoczny pył niesiony przez wiatr znad Północnej Afryki, zdjęcie satelitarne\nAzja Mniejsza i Morze Egejskie, zdjęcie satelitarne\nWschodnia część Morza Śródziemnego i Delta Nilu, zdjęcie z pokładu statku kosmicznego\nGóry Taurus, Azja Mniejsza\nLas sosnowy w Górach Tajget, Grecja\nSkaliste wybrzeże Morza Śródziemnego, Cypr\nGaj oliwny, okolice Aleppo, Syria\nDolina Bekaa, Liban\nFormacja roślinna fyrgana, Galilea\nFormacja roślinna Makia, Korsyka\nWybrzeże Morza Śródziemnego, Byblos, Liban, zdjęcie własne\nMapa sejsmiczna regionu śródziemnomorskiego\nWykres klimatyczny dla Aten\nZasięg uprawy drzew oliwnych\nFormacja gleb obszaru śródziemnomorskiego\nWybuch Etny na Sycylii\ntagi: historia świata morze śródziemne geografia świata człowiek i środowisko naturalne\n5 kwietnia 2018 12:23\n48 6772 11 zaloguj sie by polubić\n5 kwietnia 2018 15:12\nJeszcze później. ..Morze Srodziemne i świat śródziemnomorski za Filipa...\n5 kwietnia 2018 17:04\nŻyzny półksiężyc, tam rosła pszenica i owies, zwierzęta pozwalające się udomowić, warzywa i owoce...\ntego nie było nigdzie indziej, na całym świecie\nKtoś napisał o tym książkę, nie pamiętam autora\nZłośliwy jak onyx, agresywny jak zebra, tylko osioł a potem koń dał się oswoić\nno i krowa i świnia\nA my to wszystko przejęlimy, jak swoje\nA tam był raj...\n5 kwietnia 2018 17:25\n.tutaj jest info. Niedostępna oczywiście, ale znakomita, polecam:).\nStalagmit @Maryla-Sztajer 5 kwietnia 2018 15:12\n5 kwietnia 2018 17:48\nDziękuję bardzo. W czasie przerw w pisaniu ją czytam.\nStalagmit @wierzacy-sceptyk 5 kwietnia 2018 17:04\n5 kwietnia 2018 17:51\nBędą jeszcze inne teksty. O Żyznym Półksiężycu i innych regionach rolniczych, oraz o początkach rolnictwa (a także o innych epokach i krajach). Zapraszam do czytania.\nTymczasem trochę polskiego neolitu:\nStalagmit @telok 5 kwietnia 2018 17:17\n5 kwietnia 2018 17:52\nTo prawda, były inne regiony rolnicze i inne kolebki cywilizacji, z różnymi zestawami roślin i zwierząt udomowionych. Zapewne za jakiś czas zamieszczę o tym kolejne teksty.\nStalagmit @Maryla-Sztajer 5 kwietnia 2018 17:25\nDziękuję. Mam z biblioteki :)\n5 kwietnia 2018 19:31\n"Około 5,33 mln lat temu wody Atlantyku przelały się przez Gibraltar i Morze Śródziemne ponownie się wypełniło."\nTo chyba musiał być niezły wodospad....Chciałabym to widzieć...\nTekst bardzo ciekawy. Ja dałabym zdjęcia i grafikę w środku, dla zilustrowania poszczególnych faktów.\nCzy zbierze Pan to w książkę? Jeśli tak, to zdjęcia powinny być co akapit, bo dzieciaki teraz nie są w stanie przeczytać czegoś dłuższego bez obrazków.\nstanislaw-orda @telok 5 kwietnia 2018 17:17\n5 kwietnia 2018 20:41\nSporo to przesada. zatrzymali sie przed etapem wykorzystania koła do transportu. Z tego powodu nie budowali dróg bitych.\nA właśnie tego rodzaju potrzeby były matką wynalazków, Tam w Nowym Swiecie nie mieli potrzeb?\nstanislaw-orda @telok 5 kwietnia 2018 18:10\n5 kwietnia 2018 20:46\nPóźniej nie widzieli w tym sensu, a poza tym mieli już inne priorytety, np. Hetytów a potem Asyryjczyków na granicy wschodniej. Ludnosc musiała słuzyć w armii , a nie targać kamienie z przznaczeniem na wznoszenie dużych stosów.\n5 kwietnia 2018 20:53\nWybuch Thery (Santorini) to rok 1627 a.Ch.n. (± 1 )\nStalagmit @Danae 5 kwietnia 2018 19:31\n5 kwietnia 2018 21:01\nDziękuję uprzejmie. Kolejny pomysł na książkę, cieszę się :) Ale najpierw skończę to, co muszę zrobić.\nTen wodospad był prawdopodobnie jednym z najbardziej widowiskowych w dziejach Ziemi.\nStalagmit @telok 5 kwietnia 2018 18:10\n5 kwietnia 2018 21:02\nDziękuję za kolejne tematy do notek. Już widzę, że będą przeskoki między epokami. A Pańskie pytanie o piramidy wymaga odrębnego tekstu jako odpowiedzi. Mam nadzieję, że już niebawem.\nStalagmit @stanislaw-orda 5 kwietnia 2018 20:53\n5 kwietnia 2018 21:08\nDziękuję za cenną uwagę. Wybuch Santorini, czyli tzw. erupcja minojska jest datowana na podstawie metody węgla radioaktywnego C14 i dendrochronologii na okres między 1627 a 1600 rokiem przez Chr. z 95% pewnością (wydatowano gałąź drzewa oliwnego z wyspy Santorini przysypana popiołem wulkanicznym z tej erupcji):\nstanislaw-orda @Stalagmit 5 kwietnia 2018 21:08\n5 kwietnia 2018 21:36\n5 kwietnia 2018 22:02\nPięknie opisałes Stalagmicie naturę basenu śródziemnomorskiego. Uważam, że nie ma takiego miejsca na ziemi, a Dalmacji nie pobiły ani Karaiby, ani NZ ;)\n6 kwietnia 2018 01:10\nJak zwykle u Stalagmita: prawdziwa kopalnia wiedzy i fantastyczne seminarium z udzialem komentatorów. Czyli: constans;-)\nMarekBielany @jolanta-gancarz 6 kwietnia 2018 01:10\n6 kwietnia 2018 01:17\nStalagmit @stanislaw-orda 5 kwietnia 2018 21:36\n6 kwietnia 2018 08:16\nStalagmit @ainolatak 5 kwietnia 2018 22:02\n6 kwietnia 2018 08:17\nDziękuję bardzo. W LIbanie, gdzie pracowałem, wybrzeże nie jest tak rozwinięte jak w Dalmacji, ale równie piękne.\nStalagmit @jolanta-gancarz 6 kwietnia 2018 01:10\n6 kwietnia 2018 08:18\nJa również dziękuję bardzo. U Wiernych Czytelników także: constans (czytają nawet późną nocą :)\n6 kwietnia 2018 11:52\n6 kwietnia 2018 16:49\nŻebyś nie pomyślał że zawsze Cię chwale, to notka ta przypomniała mi najgorsze dni w szkole i znienawidzoną geografię .... A fuj .. pozdrawiam\nstanislaw-orda @telok 6 kwietnia 2018 15:17\n6 kwietnia 2018 16:54\ntubylcy w Nowym Świecie\nstanislaw-orda @telok 6 kwietnia 2018 16:58\n6 kwietnia 2018 17:06\nZ pewnością nie był to standard jakości dróg znany z Imperium Romanum\nstanislaw-orda @telok 6 kwietnia 2018 17:19\n6 kwietnia 2018 17:45\nCzy na pewno rozumiesz, o czym ze mną rozmawiasz i co chcesz udowodnić?\nstanislaw-orda @telok 6 kwietnia 2018 17:57\n6 kwietnia 2018 19:31\nmoże jednak przeczytaj sobie opis, co rozumiemy pod określeniem "droga bita" i do czego taka droga służyła, tzn. dlaczego w tym celu musiała być "bita/ubita".\nStalagmit @parasolnikov 6 kwietnia 2018 16:49\n6 kwietnia 2018 19:48\nHehe:) A geografia to taka piękna sprawa...\n6 kwietnia 2018 19:49\nPS. Nawzajem pozdrawiam.\nStalagmit @stanislaw-orda 6 kwietnia 2018 19:31\n6 kwietnia 2018 19:55\nSzanowni Panowie, myślę, że nie ma się o co kłócić. Wiadomo, że standard dróg w Imperium Romanum i w państwie Inków był inny, ale inna była też ich funkcja. Drogi rzymskie służyły nie tylko szybkiemu przemieszczaniu się legionów, ale także transportowi dużej masy towarowej ciężkimi wozami, przejazdom zaprzęgów pocztowych itp. U Inków drogami poruszały się pieszd wojska i posłańcy szybkobiegacze i to w wysokich górach, wyższych niż te w Europie. Stąd odmienności budowy.\nStalagmit @telok 6 kwietnia 2018 20:25\n6 kwietnia 2018 21:10\nNie ma głupich pytań. Pańskie zapytanie jest bardzo istotne. Megalit Stonehenge w postaci, w jakiej widzimy go dziś to tzw. faza Stonehenge III i pochodzi z lat 2600-1930 przed Chr. Są to czasy późnego neolitu i wczesnej epoki miedzi (eneolitu), w której żyły dość rozwinięte społeczności opierające swą gospodarkę o rolnictwo i hodowlę. Baza i nadwyżki żywności do budowy takiego monumentu już wtedy istniały. Rozwinięta byla obróbka kamienia i transport. Część bloków do budowy sprowadzano aż z Walii. Pierwsze fazy budowli pochodzą jeszcze z początku i połowy III tysiąclecia przed Chr. Badania szczątków ludzkich z pobliskich pochówków wskazują, że w budowie mogli brać udział ludzie z Alp Szwajcarskich i Nadrenii. Niektóre fazy budowy związane są z tzw. Kulturą pucharów dzwonowatych, występującą także w Polsce. Kulturze tej znana była obróbka metalu (miedzi, brązu, złota).\nstanislaw-orda @telok 6 kwietnia 2018 20:25\n6 kwietnia 2018 21:23\nto nie były fantastycznie" obrobione kamienie.\nPo prostu duży blok skalny ze względu na swój ciężar jest wystarczająco inercyjny, aby, poza trzęsieniem ziemi, mogło go cokolwiek innego ruszyć z miejsca. Dlatego ulegamy złudzeniu, ze te kamienie są tak dokładnie oszlifowane. One są "rozłupywane" wg "słojów" skalnych, i miejsce pęknięcia jest z reguły gładkie samo z siebie, bez dalszej obróbki.\nNatomiast technika rozłupywania bloków kamiennych była mało skomplikowana , choć uciążliwa i długotrwała.\nByły to społeczeństwa niewolnicze oraz korzystyające z jeńców, łapanych własnie glownie w takim celu.\nWyjaśnieniem jest, że podobne budowle miały zasadnicze znaczenie kultowe dla tamtych społeczności, np. jako miejsce pobytu boga-króla, albo miejsce dla bóstwa nagradzająco-karzącego. Wierzyli, że bez ich wzniesienia egzystencja ich cywilizacji uległaby zagładzie.\nStalagmit @telok 6 kwietnia 2018 21:24\n6 kwietnia 2018 21:59\nWedle wszelkiego prawdopodobieństwa megality były budowalami o znaczeniu religijnym, czyli świątyniami i grobowcami. Budowano je zatem najczęściej z trwałego i okazałego materiału, czyli wielkich kamieni. Oczywiście były wyjątki, bo niektóre takie budowle wznoszono z ziemi i drewna. Miały przetrwać wieki. Niektótlre grobowce kamienne służyły jako oznaczenie własnośco ziemi danego rodu lub plemienia. Prawdopodobnie zwyczaj budowy megalitów rozprzestrzeniał się w Europie od V do II tys. Przed Chr., być może także drogą morską. Musiała istnieć elita rozprzestrzeniająca religię z nimi związaną. Potem chwycono się innych środków uzewnętrzniania kultu, np. bogatego wyposażania grobów. Pojawiły się też mniejsze materiały budowlane (cegły, drewno, glina).\n6 kwietnia 2018 22:03\nW czasach chrześcijańskich obok lub nawet w niektórych megalitach zbudowano kościoły:\nstanislaw-orda @telok 6 kwietnia 2018 21:42\n6 kwietnia 2018 22:21\na Ty widziałeś?\nstanislaw-orda @telok 6 kwietnia 2018 22:36\n6 kwietnia 2018 22:49\nno, ale co w tym fantastycznego?\nZbudowali jedną czy dwie takie budowle przez ileś tam set lat.\nMiasta wielkości Nowego Jorku przecież nimi nie zabudowali.\nAle, ale, czyżbyś uważał, że np. 3000 czy nawet 5000 lat temu ludzie niczego nie potrafili?\nStalagmit @telok 6 kwietnia 2018 22:09\n7 kwietnia 2018 09:26\nJasne, że z małych kamieni łatwiej budować. Ale jeśli chce się postawić trwałą konstrukcję o przeznaczeniu religijnym (a więc odpowiednio imponującą) to wykorzystanie dużych głazów jest najlepszym rozwiązaniem. Proszę zresztą zobaczyć, ile tych megalitów (dolmenów, kromlechów, menhirów) stoi nienaruszone do dziś. Najstarsza konstrukcja megalityczna ze stanowiska Gobekli Tepe w Turcji pochodzi z IX tys. przed Chr. i jest prawdopodobnie świątynią.\nTradycja megalityczna pochodzi prawdopodobnie z Bliskiego Wschodu, a jej ślady znajdujemy nawet w Piśmie Świętym (Rdz 28, 10-17; Wj 24, 4)\nPóźniej także stosowano elementy megalityczne w różnych konstrukcjach starożytności:\n- największe elementy kamienne piramidy Chufu w Gizie, stanowiące element komory grobowej króla ważą od 50 do 80 ton,\n- w zachodniej ścianie platformy na której zbudowano Świątynię w Jerozolimie znajduje się kamień ważący ok. 517 ton,\n- Kamień Południa z Baalbek w Libanie, przeznaczony na podstawę platformy świątyni, lecz ostatecznie nie użyty waży ok. 1000 ton. Odkryto w okolicy monolityczne obrobione kamienie z czasów rzymskich ważące odpowiednio 1242 t i 1650 t. Tryliton platformy świątyni w Baalbek składa się zkamieni ważących po 1000 ton.\nstanislaw-orda @telok 7 kwietnia 2018 09:49\n7 kwietnia 2018 13:45\nNie mieli w pobliżu odpowiedniego budulca (kamieniołomów).\nW Babilonie wznoszono z gliny (cegieł) i ziemi, a nie z ciosów skalnych.\nNo, ale co z tego?\nW jednych cywilizacjach bardziej dostepny był kamień, a w innych inne materiały.\nStalagmit @telok 7 kwietnia 2018 09:41\n7 kwietnia 2018 15:04\nProblem motywacji budowniczych megalitów jest oczywiście trudny i nie do końca rozwiązany. W odpowiedzi na Pańskie pytanie o przyczynę budowania z tak wielkich kamieni można podać kilka hipotetycznych wyjaśnień:\n- mogło to mieć określone znaczenie religijne, bo dużym głazom przypisywano nadnaturalne właściwości (choć nie upierałbym się przy tej hipotezie),\n- w przypadku grobowców ustawianie jak największych kamieni było formą upamiętnienia zmarłych, tak jak działo się to jeszcze na początku XX wieku na niektórych wyspach Indonezji.\nstanislaw-orda @telok 7 kwietnia 2018 16:02\n7 kwietnia 2018 17:21\n"Z powrotem na Ziemię. Spór o pochodzenie cywilizacji ludzkich"\nPruszyński i S-ka. Seria: Na ścieżkach nauki.\n"Zabytki dawnych cywilizacji często budzą rozmaite pytania. Jak oni to zdołali wznieść? Skąd wzięli środki i wiedzę? Czy ktoś im pomagał? Erich von Däniken od dawna twierdzi, że to kosmici przynieśli nam w darze wszystko, bez dzięki czemu staliśmy się ludźmi. Ale czy na pewno? Zdaniem autorów tej książki człowieka naprawdę stać na wiele. Wystarczy bez uprzedzeń zapoznać się z jego dziejami, żeby się o tym przekonać. Okaże się wtedy, że kamienne obserwatoria, piramidy i wielkie świątynie nie były naturalnymi zjawiskami w rozwoju wielu kultur, a poszukiwanie wyjaśnień wszelkich „tajemnic” w sferze pozaziemskiej nie jest wynalazkiem Dänikena, tak samo bowiem postępowali twórcy mitów i legend. Zamiast więc walczyć z mitem, książka ta po prostu jasno i wyczerpująco informuje, co na ten temat ma do powiedzenia nauka, wybór pozostawiając Czytelnikowi."\nstanislaw-orda @telok 7 kwietnia 2018 19:19\n7 kwietnia 2018 19:35\nw takim, że gdybyś np. zechciał, to mógłyś zapoznać się z ww. elementarzem, co umożliwiłoby znacznie bardziej sensowną dyskusję o tych sprawach.\nstanislaw-orda @telok 7 kwietnia 2018 20:07\n7 kwietnia 2018 20:47\nmoze jednak przeczytaj\nStalagmit @telok 7 kwietnia 2018 16:02\n7 kwietnia 2018 20:50\nTo zapewne świadczy o istnieniu struktur władzy i przymusu w tych odległych czasach, jeszcze przed powstaniem pierwszych państw. W wielu dziedzinach wiedza i umiejętności ludzi żyjących w pradziejach były zaskakująco dobrze rozwinięte, przykład stanowi tu astronomia.\nStalagmit @telok 7 kwietnia 2018 20:07\n7 kwietnia 2018 20:51\nKsiążka, "Z powrotem na Ziemię. Spór o pochodzenie cywilizacji ludzkich" o której wspomniał pan stanislaw-orda jest naprawdę świetna i warta przeczytania. Bardzo polecam.\nDanae @Stalagmit 7 kwietnia 2018 09:26\n7 kwietnia 2018 22:09\nJa oczywiście nic nie wiem o megalitach, ale czytałam, że występują też w Japonii i na Wyspach Wielkanocnych, które już z basenem Morza Śródziemnego nic nie mają wspólnego.\nJa też jestem sceptyczna z natury i muszę wszystko drążyć do rdzenia. Wszędzie łapali niewolników do budowy tych megalitów? No, brakuje mi wyobraźni. Pamiętam, że jak projektowałam ogród i przerzucałam głazy z jedengo końca ogrodu do drugiego, to już z szacunkiem do każdego kamulca podchodziłam. A tu głaziska po 1000 ton?\nStalagmit @Danae 7 kwietnia 2018 22:09\n7 kwietnia 2018 22:19\nTo prawda, megality są często spotykane na szerokich obszarach Azji (Indie, Korea, Japonia). Tutaj mamy do czynienia z jakąś odrębną, rodzimą tradycją. Te budowle niekoniecznie musiały być wznoszone przez niewolników. Na Wyspie Wielkanocnej elita plemienna i wodzowie zmuszali resztę ludności do prac na wykuwaniem, transportem i ustawianiem posągów. Cała populacja była do ich dyspozycji. Podobnie wyglądało to w Indonezji, a takze zapewne w pradziejowej Europie. Wodzowie/władcy kontrolowali sporą siłę roboczą. A w państwie egipskim faraonowie okresu Starego Państwa mieli do dyspozycji całą kilkumilionową ludność kraju, która w naszym pojęciu była ludnością zależną. Trzeba też pamiętać, że te największe megality stanowią wyjątek: większość to małe budowle z kamieni ważących najwyżej kilka ton. Co do największych kamieni z Baalbek, to trzeba pamiętać, że zostały wykute i przetransportowane w czasach rzymskich, a wtedy dysponowano już dźwigami i innymi maszynami budowlanymi (zapewne nie o wszystkich wiemy). Poza tym część największych, tysiąctonowych kamieni z Baalbek nie opuściła kamieniołomów i została porzucona, nie weszła w skład platformy.\nDanae @Stalagmit 7 kwietnia 2018 22:19\n7 kwietnia 2018 23:45\nWow! Wyznaczyli sobie zupełnie nierealistyczne zadanie. Przerosło ich. Ta kultura musiała być prekursorem komuszej pychy. Tych porzuconych, nieskończonych i nieoddanych do użytku szpitali.Tego zasypanego metra po prawobrzeżnej stronie Wisły.\nStalagmit @telok 7 kwietnia 2018 21:23\n8 kwietnia 2018 19:51\nTo prawda, że spora część wiedzy zapisanej w książkach jest oparta na hipotezach. Jednak mamy trochę materii dostępnej badaniom: nie tylko sama struktura i materiał megalitów, ale także wszystko co udaje się znaleźć w czasie badań archeologicznych w ich bezpośrednim i dalszym otoczeniu.


Nie znalazłeś w naszej wyszukiwarce odpowiednich wakacji dla Ciebie i Twoich Bliskich? My pomożemy ułożyć Ci wymarzone wakacje na całym świecie. Zapewnimy najlepszy i najtańszy przelot, transfer, hotel i dobierzemy odpowiednie ubezpieczenie. Wszystko połączymy w jeden pakiet.\nNie trać czasu na szukanie osobno: biletu lotniczego, transferu, hotelu. Dodatkowo chcesz wynająć samochód aby sprawniej poruszać się w miejscu podróży? Czy wiesz ile ukrytych opłat kryje się na portalach? Czy jest to uczciwy portal? Ile czasu poświęcisz na wyszukanie w kolejnym portalu odpowiedniego hotelu? Cały żmudny proces rezerwacyjny (podanie danych osobowych niezbędnych do dokonania rezerwacji w kolejnym formularzu, danych do przelewu lub numeru karty kredytowej) W ten sposób czas, jaki przeznaczasz na zorganizowanie podróży znacznie się wydłuża.\nMożesz tego uniknąć i usprawnić rezerwację tych produktów kontaktując się z nami! Korzystajac z naszej wiedzy oraz kilkunastu znanych nam systemów rezerwacyjnych torzymy usługę dynamicznego pakietowania. Dynamiczne pakietowanie to usługa, dzięki której zarezerwujesz wymienione produkty za jednym razem w naszym biurze.\nZapraszamy. Skontaktuj sie z nami: atlantis@atlantistravel.pl


Nagroda im. Artura Rojszczaka dla młodych doktorantów\nPo raz piętnasty Klub Stypendystów Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej ogłasił konkurs o Nagrodę im. Artura Rojszczaka. Jest ona przyznawana młodym doktorom, którzy wyróżniają się wybitnymi osiągnięciami naukowymi, ale też humanistyczną postawą, szerokimi horyzontami, przełamywania barier.\nKandydaci na biegłych sądowych poszukiwani\nPrezes Sądu Okręgowego w Lublinie\npilnie poszukuje kandydatów\nChór Continuum zaśpiewał kolędy w hospicjum\n8 stycznia Chór Continuum wystapił z koncertem kolęd dla pensjonariuszy i pracowników Hospicjum Dobrego Samarytanina w Lublinie.\nUniwersytet Medyczny zaprasza na koncert charytatywny\n17 stycznia 2020 r. o godz. 18.30 w Collegium Maius odbędzie się koncert „Muzyczny Medyczny”.\nW tym roku, tradycyjnie już w święto Trzech Króli – 6 stycznia 2020 r. w Białej Podlaskiej odbyło się Spotkanie Świąteczno‑Noworoczne Lekarzy Emerytów z południowego Podlasia.\nWyróżnienie dla profesora Janusza Kockiego\n7 I 2020 r. w Lubelskim Towarzystwie Naukowym wręczono doroczną Nagrodę Naukową Lubelszczyzny, a wyróżnieniem uhonorowano prof. Janusza Kockiego z Zakładu Genetyki UM w Lublinie\nW województwie lubelskim przez całą niedzielę będzie działać 75 sztabów.\nZmiany w klauzuli sumienia\nzgodnie z wyrokiem TK w nowelizacji ustawy o zawodzie lekarza.\nPonadto nowelizacja zakłada wiele zmian dotyczących kształcenia podyplomowego, tworzy regulację prawną zagadnień związanych z organizacją i realizacją stażu podyplomowego.\nKonferencja dla pracowników branży medycznej\nZarząd Polskiego Stowarzyszenia Sterylizacji Medycznej organizuje w Lublinie w dniu 28 stycznia 2020 r. bezpłatne szkolenie poświęcone reprocesowaniu wyrobów medycznych oraz zagrożeniom wynikającym z nieprawidłowego postępowania, jak i odpowiedzialności karnej.\nAkcja poboru krwi w terenie\nRegionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Lublinie zaprasza chętnych do podzielenia się darem, który może uratować życie.


Duży Obraz : 100% oryginalna naklejka na klucz produktu Windows 8.1, klucz licencyjny systemu Windows 8.1 Język angielski Najlepsza cena\nNaklejka klucza produktu systemu Windows 8.1\nOprogramowanie OEM Windows 8.1 Naklejka na klucz produktu 100% oryginalna na komputer stacjonarny / laptop\n20 GB dostępne twarde\nProcesor graficzny DirectX 9 z WDDM\nAby użyć dotyku\npotrzebujesz komputera z obsługą wielodotyku\nSpersonalizuj ekran Start ulubionymi wiadomościami, przyjaciółmi, sieciami społecznościowymi i aplikacjami. Konfigurowalne kolory i tła oraz cztery różne rozmiary płytek sprawiają, że urządzenie jest tak wyjątkowe, jak Ty.\nSystem Windows 8.1 uruchamia się szybciej, przełącza się między aplikacjami szybciej i wydajniej wykorzystuje moc niż poprzednie wersje systemu Windows, w tym Windows 7.\nSystem Windows 8.1 działa harmonijnie z różnymi typami urządzeń, w tym z urządzeniami dotykowymi, myszą i klawiaturą, lub obydwoma. Niezależnie od rodzaju posiadanego urządzenia odkryjesz szybkie i płynne sposoby przełączania się między aplikacjami, przenoszenia rzeczy i płynnego przechodzenia z jednego miejsca do drugiego.\nKorzystaj z pakietu Office w najlepszym wydaniu na urządzeniach z systemem Windows 8. Odkryj nowe i lepsze sposoby tworzenia, edytowania i przeglądania - za pomocą klawiatury, pióra lub ekranu dotykowego. Nie zapomnij: Office nie jest częścią Windows 8.\nNiektóre funkcje wymagają systemu Windows 8.1. Aktualizacja dostępna w sklepie Windows dla użytkowników Windows 8. Wymagany dostęp do Internetu; mogą obowiązywać opłaty. Nie zapominaj, że pakiet Office nie jest zawarty w systemie Windows 8.\nAktywacja kodu klucza produktu systemu Windows dla systemu Windows 7 Pro SP1 Brak ograniczeń językowych


Walking hockey czyli hokej chodzony – ViFi\nfot.: KS Cieszyn\nSekcja hokeja na trawie KS Cieszyn od wielu lat trenuje dzieci i młodzież, pokazując im możliwości jakie daje ten sport i doskonaląc umiejętności społeczne, których wymaga gra zespołowa. Obecnie w cieszyńskim klubie trenują dziewczynki i chłopcy od 3 do 16 lat. Wciąż czynni są także zawodnicy grający w drużynie seniorów, ale to wymaga od nich dobrej kondycji i stanowi spory wysiłek. Dlatego KS Cieszyn, zainspirowany przez zaprzyjaźniony Ennis Hockey Club z Irlandii, chce rozszerzyć ofertę zajęć i zaprosić seniorów na zajęcia z hokeja chodzonego. Ta wersja hokeja doskonale funkcjonuje w Wielkiej Brytanii. To świetna propozycja dla osób, które chcą pozostać aktywne niezależnie od wieku, kondycji fizycznej czy zdolności i spróbować czegoś nowego.\nTradycyjny hokej na trawie to szybkie akcje i mnóstwo biegania po boisku, a tu gra toczy się w bardzo spokojnym tempie. Nie chodzi przecież o wygrywanie i zdobywanie mistrzowskich tytułów, ale o relaks w towarzystwie osób, które lubią ruch. Kije do chodzonego hokeja są dłuższe od tradycyjnych, więc nie trzeba się schylać na boisku. Piłki są lżejsze i nie wymagają użycia dużej siły przy podaniu. Hokej to gra na zasadach dżentelmeńskich, zawodnicy nie przepychają się na boisku, więc to naprawdę bezpieczny sport. Hokej spacerowy to nie tylko gra, ale przede wszystkim wspólne spędzanie czasu i integracja w zespole.\nHokej chodzonyy to świetny sposób żeby:\nWszystkie panie i panowie, którzy lubią aktywność fizyczną, nawet jeśli do tej pory nie próbowali hokeja na trawie. Zajęcia poprowadzi doświadczona trenerka, Elżbieta Legierska, która sama zbliża się wielkimi krokami do emerytury, ale nie ma zamiaru zasiąść bezczynnie w fotelu. Bez presji, powoli nauczy wszystkich techniki i zasad gry. Osoby zainteresowane zajęciami prosimy o kontakt pod numerem 512 169 006.\nźródło: mat. pras. KS Cieszyn\nTagi: KS Cieszyn


« Dobre filmy dla dzieci\nPuzzlowe hobby »\nNa weselu Para Młoda stara się uatrakcyjnić gościom przyjęcie zatrudniając odpowiednią obsługę, ale nic tak nie pobudza zebranych, jak porządny zespół muzyczny. Wcale jednak nie chodzi o repertuar prezentowany przez muzyków, ale o to jak prowadzą zabawę. Im więcej konkursów tym ciekawiej. Zwyczaj nakazuje by o północy odbyły się oczepiny i wtedy też rusza zwykle zabawa. Tradycji stać musi się zadość i w górę najpierw poleci welon, a potem muszka. Potem oczywiście nie zabraknie zabawy z krzesłami, gdy to krzeseł jest mniej niż chcących usiąść. Prowadzący zabawy szybko musi zachęcić osoby zza stołu do podjęcia wysiłków w uczestniczeniu w kolejnych konkursach. Świetnie udaje się panom zdobywanie fantów, które prowadzący nakazuje dostarczyć zaczynając od drobiazgów, a kończąc na gaśnicy, czy kole zapasowym – wygrywa ten, kto przyniesie pierwszy. Panowie też uczestniczą w zakręconej zabawie, gdzie po wypiciu setki, muszą wykręcić parę kółek dokoła patyka, a potem dobiec do wyznaczonego punktu. Rzadko, komu to się udaje od razu. Dla Pary Młodej też znajdzie się kilka zabaw, choćby z balonikami, w których pochowane są karteczki z obietnicami zajęć typu „od dziś to ja wieszam firanki”. Baloniki w równej ilości przekłuwają na zmianę czytając na głos wyjęte karteczki.\nZabawy dla dzieci Zabawy dla dzieci są bardzo rzadko organizowane. Jeśli już to...\nPorcelana Villa Italia Porcelana Villa Italia. Jeśli zostałeś zaproszony na ślub i zastanawiasz...\nDrobny prezent na przetrzymanie szarej codzienności 22 grudnia 2013\nJeżeli znudziła ci się praca w biurze i chcesz zwyczajnie odreagować, możesz raz na jakiś czas kupić sobie jakiś drobny prezent. Nie musi on być na jakąś specjalną okazję, równie …


Baikadent żel do jamy ustnej - Apteka internetowa e-lek.pl\nPonadto po zabiegach stomatologicznych do regeneracji tkanki dziąsłowej.\nBezpośrednio po umyciu zębów ok. 2 cm żelu wcierać w dziąsła i podniebienie za pomocą opuszka palca. Zabieg ten należy powtarzać 2 razy dziennie. Po naniesieniu preparatu nie należy spożywać posiłków przez co najmniej 30 minut. Skuteczność działania żelu można zwiększyć stosując go do 4 razy dziennie w równych odstępach czasowych. Preparat można stosować w całej jamie ustnej jeśli zachodzi taka potrzeba. Zaleca się kontynuację terapii do 4 tygodni.\nWcieranie preparatu w dziąsła działa przeciwzapalnie i regenerująco. Ponadto preparat działa przeciwbakteryjnie, ogranicza rozwój drożdżaków (np. Candida albicans) w jamie ustnej oraz usuwa nieprzyjemny zapach z ust.


Kołdra Antystres Active AMZ 135/200 Duo tel: 575-636-868, szybko, bezpiecznie, 30 dni na zwrot, Raty0%, S-KASD-135 - morizon SHOPPING\nKołdra Antystres Active AMZ 135/200 Duo tel: 575-636-868, szybko, bezpiecznie, 30 dni na zwrot, Raty0%, S-KASD-135\nANTYSTRES - wysokiej jakości wypełnienie AMZ DREAMFILL w pokryciu z mikrofibry z dodatkiem włókien węglowych. To antyalergiczne produkty z właściwościami rozładującymi stres i zmęczenie. Polecane zalatanym osobom nie posiadających nadmiaru czasu na sen i odpoczynek.\nWypełnienie: AMZ dreamfill to włókno specjalnie opracowane przez technologów AMZ. Optymalnie dobrana długość oraz grubość wydrążonych, karbikowanych włókien poliestrowych gwarantuje lekkość oraz elastyczność. Włókna na dodatek zostały spiralnie skręcone oraz pokryte silikonem dzięki czemu są bardziej puszyste i dłużej zachowują swój pierwotny kształt. Włókno bardzo dobry współczynnik termoizolacji zapewniając ciepło przy zachowaniu niskiej wagi wyrobu. Natomiast trafna cyrkulacja powietrza pozwala ciału oddychać i optymalizować temperaturę w trakcie snu. Kołdry wypełnione są włókniną w postaci jednolitego płata. Włókna są bezpieczne dla alergików i szybkoschnące upraszczając utrzymanie higieny.\nKlasa grzewcza: kołdra w wersji DUO - są to dwie kołdry złączone z sobą na krawędziach. Powstała między kołdrami komora powietrzna działą na zasadzie termosa zwiększając właściwości termoizolacyjne.\nSzycie i wykończenie: kołdra pikowana na innowacyjnych maszynach zapewniających równomierne rozłożenie wypełnienia, dopracowane są lamówką.\nJakość: wyrób należy do linii AMZ SYNTHETIC Classic potwierdzając wysoką jakość materiałów wykorzystanych do jego produkcji. Wyrób jest lekki, otulający oraz dokładnie doszlifowany.\ncechy dopełniające: wyrób antyalergiczny wyprodukowany z najwyższej jakości tworzyw, które gwarantują odpowiednią cyrkulację powietrza oraz stosowny poziom wilgotności. Najwyższej jakości wyjątkowo gęste tkaniny, ultra czyste wypełnienie, a także innowacyjne metody produkcji zapewniają niesprzyjające warunki do rozwoju roztoczy i innych drobnoustrojów.\nKonserwacja: możliwość prania w pralce w warunkach domowych i szybkie schnięcie wyrobów pozwala z łatwością zachować go w czystości. A maksymalna dozwolona temperatura prania 60 st. C zezwala na wyeliminowanie roztoczy oraz innych drobnoustrojów.\nOpakowanie: wyroby z tej linii zapakowane są w praktyczne opakowania foliowo-materiałowe.


OCZYŚCIĆ ATMOSFERĘ - Sport.pl - Najnowsze informacje - piłka nożna - F1- tenis - koszykówka - siatkówka\nCristiano Ronaldo strzelił aż cztery gole w dwóch ostatnich meczach reprezentacji Portugalii , która najpierw rozbiła Litwę 6:0, a następnie Luksemburg 2:0. To ważne gole dla piłkarza Juventusu, bo w tym sezonie nie zachwyca. W Serie A rozegrał 10 meczów, ale zdobył tylko pięć bramek. W Lidze Mist\nczęstochowskiego klubu: - Rok to nie wyrok. Wiadomo, że do obecnej sytuacji nie powinno dojść, ale trzeba zacisnąć zęby i przecierpieć ten sezon, który może okazać się dla Włókniarza zbawienny. Atmosfera zostanie oczyszczona, wokół klubu zrobi się zdrowiej i wtedy będzie można od nowa robić żużel w Częstochowie\nsię zapominać o tym drugim - dodał Australijczyk. - Wszystko sobie już wyjaśniliśmy. Oczyściliśmy atmosferę w zespole. Mam nadzieję, że już nie będzie nieporozumień - przekonywał Webber. - Niektóre słowa nie powinny zostać wypowiedziane. Formuła 1 to jednak sport budzący duże emocje, wyzwalający\nPawła Brożka, ale w tej sytuacji zdecydowaliśmy się na Patryka Małeckiego. Latami psuł atmosferę w szatni, dzielił kibiców, aż w końcu zaszedł za skórę Bogusławowi Cupiałowi, gdy nie przyszedł na świąteczne spotkanie. Dziś gra w Pogoni Szczecin, wiosną nie strzelił dla niej bramki, nie zaliczył asysty\nzawodnicy nie wiedzą już, co mają mówić po kolejnych porażkach. Przed środowym meczem z Grizzlies odbyło się spotkanie drużyny, które miało oczyścić atmosferę. Na razie efektów nie widać. - Doszliśmy do ściany i albo pomożemy sobie nawzajem i przeskoczymy ją, albo się od niej odbijemy - stwierdził weteran\nTrener "Gieksy" spojrzy piłkarzom głęboko w oczy\nTo będzie pojedynek na dnie pierwszoligowej tabeli, bo w ośmiu kolejkach tego sezonu oba zespoły nie potrafiły jeszcze ani razu wygrać. Przegrany w tym meczu stanie się pierwszym kandydatem do spadku z ligi. Dla "Gieksy", która przed sezonem celowała w awans do ekstraklasy, byłaby to niewy\nZdaniem szefa BMW Sauber Mario Theissena te rozmowy przyniosły skutek. - Siadaliśmy z Robertem i długo rozmawialiśmy. Doniesienia o konflikcie między zespołem a kierowcą były wyolbrzymione - stwierdził Niemiec. Przypomnijmy słowa Kubicy po wyścigu w Belgii: - Mam tylko nadzieję, że zespół zacznie te\nPodopieczni Ireneusza Mazura wprawdzie w ostatnim czasie grają bardzo nierówno, to nikt w Olsztynie nie wierzył, że zespół z Radomia jest w stanie ugrać na wyjeździe choćby jednego seta. Niestety we wtorek było zupełnie inaczej, bo Mlekpol AZS kolejny raz zawiódł swoich kibiców, przegrywając z walcz\n- Terry popełnił duży błąd rozmawiając z mediami na temat rzekomego buntu w kadrze - powiedział włoski trener. - Nie rozumiem, czemu nie przyszedł z tym od razu do mnie. Rozmawiałem z kilkoma piłkarzami i tylko Terry jest zdania, że w drużynie potrzebne są zmiany - dodał. Capello, który znany jest z\nOd marca 2005 r. krakowska prokuratura apelacyjna prowadzi dochodzenie w sprawie niegospodarności PZN-u w związku z umową, jaką zawarto z menedżerem Edim Federerem. W listopadzie prokuratura zarzuciła prezesowi Pawłowi Włodarczykowi działanie na szkodę federacji, a minister sportu Tomasz Lipiec zawi\nPierwszy raz w życiu pracę w klubie zaczynałem od czyszczenia szatni. Trenerzy, którzy pracowali w Legii wcześniej, łamali się na problemach z zawodnikami. Ja nie pękłem, oczyściłem atmosferę i teraz pojawiła się realna szansa na sukces. Liczymy się w lidze, walczymy o Puchar Polski. Nie chcę\nCzeska ekstraklasa oczyszczona po skandalu korupcyjnym\nWielki skandal korupcyjny w czeskiej piłce nożnej ujawniony został kilka tygodni przed mistrzostwami Europy w Portugalii. Na jednej ze stacji benzynowych na Morawach dyrektor sportowy klubu Synot Stare Miesto wręczył jednemu z sędziów piłkarskich kopertę z pokaźną łapówką. Spotkanie zostało przez po\nwłaściwości. Warto dodać, że tak oczyszczona woda jest również lepsza w smaku. Ozon usuwa też nieprzyjemny zapach. Skąd wziąć ozonowaną wodę? Możemy zakupić specjalne ozonatory, które za pomocą filtrów oczyszczą wodę z kranu, i dodadzą cząsteczek ozonu. Takiej wody nie kupimy w sklepie. Ozonowana woda w\ndrużynie narodowej po zakończeniu mistrzostw świata, podejmie w oparciu o wyniki osiągnięte przez jego reprezentację na turnieju. Argentyna z ogromnym trudem awansowała do fazy pucharowej, gdzie w 1/8 finału przegrała 3:4 z późniejszym triumfatorem Francją. Atmosfera wokół kadry była napięta od samego\nby Mourinho oczyścił szatnie z piłkarzy wprowadzających złą atmosferę. Mourinho stwieedził jednak, że jest już na to za późno. Posada obecnego trenera Realu Julena Lopeteguiego również wisi na włosku. Hiszpańskie media donoszą, że jeśli Królewscy przegrał z FC Barceloną w nadchodzącym El\nPolscy skoczkowie wygrali pierwszy konkurs pod wodzą Michala Doleżala! Biało-czerwoni okazali się zdecydowanie najlepsi w Klingenthal, a zwycięstwo pozwoli oczyścić atmosferę niepokoju dotyczącą formy polskich skoczków! Wielki głaz z serca spadł także samemu szkoleniowcowi, który po skoku\n;Spotkanie Zahaviego z Karlem-Heinzem Rummenigge miało raczej na celu oczyszczenie atmosfery po wydarzeniach ostatnich miesięcy. Lewandowski kapitalnie rozpoczął nowy sezon, w czterech oficjalnych meczach strzelił sześć goli. *** Benjamin Pavard może przebierać w ofertach. Juventus powalczy z Barceloną\nna treningu Cavaniego oraz swoich kolegów z PSG. Tłumaczem w tej rozmowie miał być Thiago Silva. Swoje w oczyszczeniu atmosfery zrobił też Dani Alves, który zaprosił piłkarzy na wspólną kolację. Ta jednak nie przyniosła zamierzonego efektu. Jak poinformował dziennik "El Pais", atmosfera\n"prawdopodobne". Z drugiej strony przypadek Froome'a jasno pokazał jak daleka jest jeszcze droga UCI do całkowitego oczyszczenia dyscypliny i odklejenia od niej dopingowej metki. Trudno było odmówić racji tym wszystkim, którzy dla oczyszczenia atmosfery domagali się zawieszenia kolarza i\nnależy pierwszy krok, lecz do tych, którzy pragną oczyszczenia atmosfery w tym sporcie. A więc do nas wszystkich jak sądzę.\nczwartek stwierdził: - Pierwszym wykonawcą karnych jest Cavani, Neymar jest drugi. Według "L'Equipe" w czwartek Neymar przeprosił na treningu Cavaniego oraz swoich kolegów z PSG. Tłumaczem w tej rozmowie miał być Thiago Silva. Swoje w oczyszczeniu atmosfery zrobił też Dani Alves - miał zabrać\nostatnie takie ruchy transferowe pomiędzy Dortmundem a Monachium. - Nigdy nie podejmiemy tak bezsensownej decyzji, by nie pozyskiwać już więcej piłkarzy Borussii - powiedział prezes zarządu. - Mamy dobre relacje z Dortmundem. Spotkałem się z ich dyrektorem generalnym ostatniego lata i atmosfera między nami\n.), rozszerzyli jednak swoje możliwości gry na obwodzie. I oczyszczą nieco atmosferę w szatni. - Doceniamy to, co Marcin zrobił dla nas i życzymy mu wszystkiego najlepszego w przyszłości. To bardzo wytrzymały profesjonalista, który na wiele różnych sposobów pomógł nam stać się zespołem, który liczy się w play-off\nz akademii, którzy chcieli podejrzeć jego warsztat. Vuković takich granic nie stawia. Na razie pootwierał w szatni wszystkie okna, wypuścił z niej gęste powietrze i jedyne, na co postawił, to regeneracja i wypoczynek. To wystarczyło, by oczyścić atmosferę. By zniknęło napięcie i pojawił się uśmiech\nzasadzie to, czego nie widzą: brak jakiegokolwiek przygotowania świata futbolu na te coming outy. Ten krajobraz decyduje, że wciąż nikt nie chce ryzykować. Powtórzę: to nie do homoseksualnych piłkarzy należy pierwszy krok, lecz do tych, którzy pragną oczyszczenia atmosfery w tym sporcie. A więc do\nsię co wygłupiać. Z Darią nie polecieliśmy też na wakacje, bo szkoda było nam na to pieniędzy. Najgorzej było przed świętami, które były fajne, ale atmosfera była specyficzna… Będzie pan walczył o zaległe pensje? Myślę, że tak. W FIFA? Nie wiem. Na razie chcę dać Wiśle trochę czasu. Ale nie\noka grę i próbę oczyszczenia atmosfery. Z drugiej strony, każda strata punktów w tych meczach spowoduje, że magmy i gazów w wulkanie będzie za dużo. I mniejsza lub większa erupcja będzie pewna.\n, by zaczął obciążać uszkodzone kolano. I już z niego nie zsiadł. Pozwala mu oczyścić głowę, uciec od zgiełku, zwiedzać. A przy okazji spala kalorie, robiąc miejsce na ulubione frytki z keczupem czy chipsy. Bo Foster nie próbuje pozować na ultraprofesjonalistę. Albo nim jesteś, albo nie. On lubi\n, autor nie ma wątpliwości. Wskazują na to ostatnie wydarzenia. Jak inaczej wyjaśnić próbę oczyszczenia Rosyjskiej Federacji Lekkoatletycznej, przywrócenia jej w struktury międzynarodowe (była zawieszona), wymianę jej władz, poprawienie atmosfery, która to próba\nZuba na odcięcie się od tych wszystkich problemów i poprawienie atmosfery w drużynie. Spędzenie weekendu we własnym gronie ma być tym, co oczyści umysły piłkarzy i sprawi, że w następnych spotkaniach zagrają z większą pewnością siebie. Bo według Zuba to właśnie strefa mentalna jest tym, co szwankuje\ndo przyszłości klubu i zmian, które niewątpliwie czekają Legię. - Nie wiem, czy atmosfera się oczyści. I nie chodzi tylko o sobotnie wypowiedzi, tylko o fundamentalne sprawy w klubie. Legia w dalszym ciągu jest moim marzeniem! Mam wielką determinację, żeby weszła do szerokiej europejskiej elity\n. Chcąc to naprawić, trzeba by oczyścić atmosferę w drużynie, aby chłopacy lepiej się traktowali. Aby cała ta maszyna, jaką jest zespół, zaczęła lepiej funkcjonować. Kto w takim razie wpływał na złą atmosferę w zespole? - Nie chcę publicznie wymieniać nazwiska tego zawodnika, bo\nprzedmeczowe zgrupowanie. Najważniejszy będzie dobry początek Oba te mecze Hiszpanie rozegrają w ramach Ligi Narodów. Celem są dwie wygrane i odbudowanie zaufania kibiców. Wszystko zmierza właśnie ku temu – oczyszczenie wizerunku, dobra atmosfera wewnątrz kadry będzie niczym bez odpowiednich wyników\ndoszedł na sam szczyt. Kiedy w Gliwicach świętowano pierwszy tytuł w historii , w Warszawie trwała stypa. - Mogę obiecać jedną rzecz: niezależnie jak długo będę trenerem, zrobię coś dla tego klubu: obalę kilka mitów, oczyszczę to miejsce, co jest potrzebne mi, ale też kolejnym trenerom, którzy przyjdą\nsiedmiu meczach. Te czekoladki to nie był gest pod publiczkę. Norweg nie musiał zabiegać o swój wizerunek wśród kibiców United, bo ci kochają go od dawna, nie tylko za gola dającego Puchar Europy 1999. Powrót Solskjaera na Old Trafford oczyścił atmosferę, dał rozpęd drużynie zablokowanej pod wodzą Jose\npowiedział publicznie coś, czego później żałował, czy jednak wszystko przemyślał i takimi wypowiedziami chciał spowodować, że Horngacher wreszcie się określi. To zdaniem Małysza oczyściłoby atmosferę w kadrze. Prawda jest taka, że niepokój towarzyszy ekipie od prawie miesiąca. 31 stycznia Niemcy ogłosili, że\npodjęliśmy - przekonuje. Tajner opowiada, że po publikacjach o dymisji Kruczka atmosfera wokół kadry zrobiła się jak wrzód. Dlatego trener zdecydował się napisać oświadczenie, wyjaśnić sytuację. Wrzód pękł i atmosfera się ponoć oczyściła. Zwłaszcza dotyczy to współpracy Kruczka z Maciusiakiem, która według\n; Idiotycznie sprytne podejście do futbolu zaprezentował Sergio Ramos, który w pierwszym meczu Ligi Mistrzów z Ajaxem przyznał się, że specjalnie dostał żółtą kartkę, by pauzować w rewanżu i oczyścić się na ćwierćfinały Champions League. W telewizji rzeczywiście obejrzy je teraz z czystym kontem. Nie ma nawet\nSokołem Aleksandrów Łódzki). Kontrakt Dźwigały obowiązuje do końca rundy w możliwością przedłużenia. - Nie ukrywam, że zależy mi na tym, by oczyścić nieco atmosferę, która wokół niego się wytworzyła. Rozumiem, że kiepskie wyniki potęgują niechęć, ale nagonka na tych, którzy pracują w Polonii, jest\njęzykowy, a Pani Beata nigdy nie pracowała w klubie MKP Słowianka. Pragniemy jednoznacznie podkreślić i z całym naciskiem wyrazić swoje zdanie, że nasze działania miały i mają na celu oczyszczenie atmosfery wokół Zespołu Szkół Sportowych i Miejskiego Klubu Pływackiego Słowianka i uspokojenie sytuacji. Dla\n. Sam zaczął zadawać klubowemu koledze pytania. "Co myślisz o meczu? Jaka była atmosfera na stadionie? Jak wypadłeś? Co myślisz o Teo?" - zaczepiał po angielsku. - Jest fantastyczny - odparł pomocnik "Fiołków" na ostatnią kwestię. Po czym wszyscy się uśmiechnęli. Dendoncker\natmosfera przedmeczowa była wyjątkowa. Wtedy w reprezentacji była już inna generacja piłkarzy - Zbyszek Boniek i jego rówieśnicy, ale było mi z nimi bardzo miło - mówi o spotkaniu sprzed czterdziestu lat w środowe popołudnie. - Sam mecz był trudny, bo Czechosłowacja była bardzo dobrym zespołem, brązowym\nzrobić wszystko, by pozbyć się go już teraz i oczyścić atmosferę w szatni (bo nikomu nie podobało się, że najwięcej zarabia golfista), a przy tym zaoszczędzić choć trochę pieniędzy. Najnowsze doniesienia z Anglii i Hiszpanii są takie, że agenci Bale’a dogadują wypożyczenie do Tottenhamu, a Real\nzamian zorganizujemy memoriał, imprezy młodzieżowe i we współpracy z miastem turnieje towarzyskie. Dla wielu kibiców brak drużyny Włókniarza w II lidze to również powód do obaw o dalszą przyszłość klubu. Nie brakuje jednak głosów, że najbliższy rok pomoże w oczyszczeniu atmosfery. Tak sądzi m.in. były\npracę z kadrą, prezes Apoloniusz Tajner powiedział, że wrzód pękł. Że oczyściło to atmosferę. Wreszcie relacje między kadrą A i B stały się normalne. Tak jest? - Prezes chciał powiedzieć coś pozytywnego. Ale relacje między zawodnikami kadry A i B były normalne. Z Piotrkiem Żyłą dzielę pokój podczas\ndo I ligi był oczyszczeniem środowiska. Dzięki temu nastąpiła zmiana osobowa – niektórzy ludzie wyraźnie się wypalili. Do AZS-u weszliśmy więc z nowymi pomysłami i pełnym zaangażowaniem. Sytuacja klubu nie była zła jeśli chodzi o czynnik ekonomiczny – otrzymaliśmy go bez zadłużenia. Samo\nmożemy wygrać. Porozmawialiśmy, wyjaśniliśmy sobie kilka kwestii. I myślę, że oczyściliśmy atmosferę. Przychodząc na spotkanie, pokazali, że są z nami, że zależy im na klubie. Nie są obojętni na to, co się dzieje. Wszyscy w zespole cieszymy się, że mamy takich kibiców. Ja ze swojej strony dziękuję im za\n. Banicja atakującego jest wynikiem głośnej sprawy szantażu innego kadrowicza Mathieu Valbueny, w którą Benzema miał być zamieszany. Mimo że w zeszłym roku zawodnik Królewskich został przez sąd oczyszczony z zarzutów, powołania do reprezentacji wciąż się nie doczekał. Do czasu sprawy Valbueny na 36 spotkań\n-letniemu wychowankowi klubu. Nie był to podstawowy zawodnik zespołu, ale wydawało się, że stwarzał atmosferę w szatni. Zawsze takie posunięcie wywołuje pewien wstrząs i ciekawe, czy okaże się on dla "Czarnych Koszul" bolesnym urazem. A może wprost przeciwnie, oczyści atmosferę. Kluczowy piłkarz\nDolnego Śląska wrócą z pustymi rękoma, z okazałej niedawno przewagi nic już nie pozostanie. Jest optymizm Porażka z Ruchem paradoksalnie oczyściła atmosferę wokół klubu. Pogoń przegrała, ale cztery tysiące kibiców nie żałowało, że zimny poniedziałkowy wieczór zdecydowało się spędzić przy Twardowskiego\nWyrwać zwycięstwo Lechii. Górnik kończy ligę\ni atmosferę w zespole - zaznacza Radosław Pruchnik, pomocnik zielono-czarnych i dodaje: - Musimy szybko oczyścić głowy, bo wiemy, że potrafimy grać w piłkę. W spotkaniu z Lechią po prostu musimy wyrwać przeciwnikowi zwycięstwo. Trener Jurij Szatałow również wypomina swoim zawodnikom braki w\ninwestor zagwarantuje utrzymywanie klubu na poziomie I ligi, to my sfinansujemy konieczną modernizację. Teraz atmosfera wokół Floty jest fatalna, klub powinien oczyścić się z zarzutów. Czekamy na jego decyzje - dodaje rzecznik prasowy Świnoujścia. Póki co - prezes Małgorzata Dorosz nie chce na ten temat\ndługo w Jagiellonii, ale to jest chyba dla zawodnika normalne. Atmosfera na treningu też była zgoła inna niż jeszcze chociażby tydzień temu. - Porażkę z Irtyszem trzeba było jakoś odreagować. Daliśmy dużą plamę i długo to w nas siedziało. Teraz przyszedł nowy trener, jest czysta karta i trzeba pracować\n. Ściany - jak to się mówi - mają uszy. Dochodziły do nas niepokojące sygnały z różnych stron, dlatego postanowiliśmy się z nimi rozstać. Oczyszczenie zespołu było niezbędne, by zacząć dobrze grać? - Myślę, że tak. Poprawiła się atmosfera w szatni, a to fundament każdej dobrze funkcjonującej drużyny\noszukujmy się, gdybyśmy bardzo mocno tego chcieli i zagrali va banque, pewnie mielibyśmy dzisiaj w składzie Grega Hancocka czy Grzegorza Walaska. Nie chcieliśmy jednak składać obietnic bez pokrycia, bo zależy nam na oczyszczeniu atmosfery wokół gdańskiego żużla - tłumaczy prezes gdańskiego klubu. Na dziś\n, nie jestem maszyną – mówi Lewandowski. Polak potwierdził w wywiadzie dla „SportBild” to, co dziennikarz tej gazety Christian Falk mówił Sport.pl: że w najbliższych tygodniach Lewandowski chciałby spotkać się z Ulim Hoenessem i Karlem Heinzem Rummenigge i oczyścić atmosferę, która\noczyszczeniu atmosfery w zespole pokazał, że jest wielkim talentem, choć wciąż musi się dużo uczyć. 21 meczów; 19 błędów w przyjęciu. Robert Milczarek - oceniając go, można skopiować wszystko, co jest napisane o pozostałych zmiennikach. Gdy dostawał szansę, nie zawodził. W "nagrodę" za dobre występy\nświata miała mieć wpływ rozmowa szkoleniowca z młodym piłkarzem. - Jaka jest sytuacja każdy widzi - krótko skomentował. - W mojej pracy bardzo ważna jest dyskrecja. - dodał - Bardzo nas cieszy, że Cesc jako pierwszy mówiąc potocznie "oczyścił atmosferę" - zauważył Francuz. - Za tydzień\n. Holenderskie media donoszą, że po powrocie do hotelu razem analizowali grę, aby oczyścić atmosferę. Wrażenia naszych specjalnych wysłanników do RPA - znajdziesz na blogach Rafała Steca i Michała Pola\nmiałem dobrego okresu przygotowawczego. To wpłynęło na słabszą grę. Przez dwa miesiące siedziałem na ławce, a to pozwoliło mi oczyścić głowę i potem przyszły efekty. I forma przyszła, choć kilka meczów wiosną mogło być lepszych. W wywiadach sugerował pan, że wcześniej trochę zbyt pochopnie podjął decyzję\nzaplanować obozy na następny rok. W końcu uznałem, że skoro planuję rok 2017, to jeszcze spróbuję popracować. Dziewczynom przypomniałem, że o postawieniu na Asię Linkiewicz w tamtej sztafecie z nimi rozmawiałem, że przecież do tego momentu była akceptowana. Atmosfera się oczyściła i odmieniło się, poszło\nnajwiększych katastrof w historii. Z powodu przedostania się do atmosfery 43 ton silnie toksycznego izocyjanianu metylu w 1984 roku zmarło ponad 15 tys. osób, a 120 tys. poniosło szkody na zdrowiu. Dow Chemicals utrzymuje, że wszelkie odszkodowania zostały uregulowane przez Union Carbide (firma zapłaciła w\npełne finansowanie klubu. Opłacił m.in. zimowe przygotowania, ale i zatrudnił trenerów i piłkarzy z Rumunii. Flota została oskarżona o ustawianie wyników zimowych sparingów, aby oczyścić atmosferę - klub wyrzucił Rumunów. Szybko też zrezygnował Izraelczyk. Ratunkiem był powrót do rozmów z Woźniakiem\nspotkaniu. A przed oczami wciąż mam kapitalną atmosferę na PGE Arenie - wspomina reprezentacyjny obrońca. Debiut Perquisa w reprezentacji wypadł bardzo dobrze, a sam mecz był jednym z lepszych w wykonaniu polskiej reprezentacji. Polacy byli bliscy odniesienia wówczas pierwszej historycznej wygranej z\nAngulo. A w kolejce czeka już następny, 20-letni Szymon Żurkowski. Na Śląsku poszli drogą podobną do tej, którą przed dwoma laty obrało Zagłębie Lubin. "Miedziowi" 'oczyścili' się po spadku, wrócili do ekstraklasy i niemal w tym samym składzie od razu wywalczyli awans do europejskich pucharów\nzremisował. Wykorzystał to, czego wcześniej inni nie wykorzystali. Dlatego z pełną świadomością na konferencji kończącej poprzedni sezon - po 2:2 z Zagłębiem u siebie - mówiłem, że przed nami nowe otwarcie. Deklarowałem, że zrobię wszystko, by oczyścić atmosferę w tej drużynie . Że nawet jeśli zostanę z\nnawet mieć wtedy wrażenie, że szeregi się coraz mocniej oddalają od siebie i jeśli to potrwa, to sami rezerwowi też stracą wiarę w siebie. Co kiedyś nie wpadało, dziś wpada Kończy się zgrupowanie, które to wrażenie rozwiało, które oczyściło atmosferę po aferze hotelowej, dało trzy punkty i ładne\n.). Burzę wywołał też selekcjoner reprezentacji Kataru Fahad Al. Zarraa. - Prezydent naszej federacji kazał mi głosować na Ronaldo. Miało to pomóc Blatterowi oczyścić atmosferę wokół mundialu, który w 2022 roku odbędzie się w naszym kraju - zdradza. Ani prezydent FIFA Sepp Blater, ani żaden z wysoko\nfutbolu nastąpi trzęsienie ziemi, które oczyści atmosferę. Podobnie uważa Okieńczyc. - Jak zobaczyłem wywiad, to pomyślałem, że Dziurowicz mówi głośno to, o czym od dawna mówiło się po cichu. Jeśli chodzi o przeszłość, to wolę o niej nie myśleć, co do przyszłości to myślę, że jest szansa, żeby uzdrowić\n, niewiele to dawało. W rok zdobył dwie bramki, wcześniej w ciągu rundy strzelił cztery. Nie tryskał chęcią do gry i można było odnieść wrażenie, że odlicza dni do odejścia. - Sportowo Wisła może i straci, bo pokazał, że wiele potrafi. Czasem jednak trzeba pozbyć się kogoś dla oczyszczenia atmosfery\nzostanie rozegrany we wtorek o godz. 18.30. Szefowie zielonogórskiego klubu, zawieszając Hodge'a, mogli się zapatrzyć w swoich rywali. I wziąć z nich przykład. Tuż przed play-off prezesi ze Słupska rozwiązali kontrakt z Robertem Tomaszkiem. Chcieli w ten sposób oczyścić atmosferę. Dlaczego postawa Hodge'a\nmeczu z RFN, pozostanie na kolejne cztery lata jedynym dla polskich piłkarzy ręcznych. Wiele było przed meczem rozważań o oczyszczeniu głów po półfinale z Danią, o tym jak szybko da się przestać rozpamiętywać taki mecz. Ale to nie mogło być kluczowe w tym starciu, bo akurat początek meczu się Polakom\nspróbuję popracować. Dziewczynom przypomniałem, że o postawieniu na Asię Linkiewicz w tamtej sztafecie z nimi rozmawiałem, że przecież do tego momentu była akceptowana. Atmosfera się oczyściła i odmieniło się, poszło, zaczęliśmy osiągać największe sukcesy - wspomina trener. Anglista, który pokochał\nprzez prokuratorów. Potrzebna jest gruba kreska - twierdzi trener. Według Majewskiego konieczne jest aby każdy kto jest zaangażowany w piłkę przyznał się do tego co wie. To jedyny sposób by oczyścić atmosferę, a dotyczy to działaczy, trenerów, piłkarzy, sędziów i dziennikarzy. - Jeśli jednak każdy powie\npole. Nigdy nikt nie zastanawiał się nad wykluczeniem całego kraju z igrzysk. Nie spotkaliśmy się też ze wspieraniem systemu dopingowego w takiej skali. MKOl podszedł do sprawy krótkowzrocznie. Atmosfera wokół sportowych federacji jest zła m.in. przez afery korupcyjne w FIFA. MKOl miał szanse ją\nmają za sobą dziesiątki meczów na mistrzostwach Europy, świata, igrzyskach olimpijskich czy europejskich pucharach. Nie wyobrażam sobie, by tak miała wyglądać dalsza część sezonu. By oczyścić atmosferę i znaleźć przyczyny słabej gry przed wyjazdem do Włoch drużyna ma się spotkać we własnym gronie i\natmosferę. A przede wszystkim dlatego, że tłumaczył. On i wszyscy ci którzy w sztabie Realu odpowiadają za przygotowanie fizycznie i żywienie, zwłaszcza doktor Joaquin Mas. Słuchali odczuć piłkarzy i cały czas tłumaczyli. Dlaczego tak często ćwiczymy bez piłek, wbrew hiszpańskim przyzwyczajeniom. Dlaczego\netap pokazał, że jemu naprawdę bardzo zależy. Znam go i wiem, że jak ma nogę, to nie przelicza. On organizm ma na pewno bardzo, bardzo dobry. Przygotowany jest, mentalnie jest silny, ma też spokój w ekipie. W zespole Bora panuje świetna atmosfera. Codziennie gra muzyka, są śpiewy, ludzie są rozluźnieni\npogroził, że może wycofać klub z rozgrywek, by oczyścić atmosferę. - Trudno się do tego ustosunkować... - mówi Zbigniew Boniek, legenda klubu, a dziś prezes PZPN. To właśnie po nim w 2007 roku Cacek przejął klub. - Na pewno potrzebna jest jakaś wizja. Przede wszystkim trzeba uspokoić sytuację, a nie\nMcQuaid, ale z najcięższego zarzutu - korupcji - pierwszy z prezesów się wybronił. Nie ma dowodów, że dotacje dla UCI od firm Armstronga były zapłatą za lepsze traktowanie. Nowa i wstrząsająca jest druga część raportu opisująca teraźniejszość. Okazuje się, że mimo tuzina afer i atmosfery oczyszczenia\nprzestanie być zakładnikiem kiboli, to szybko na stadionie pojawi się więcej kibiców, atmosfera wokół klubu się oczyści, co pociągnie za sobą polepszenie wizerunku (marki) WKS-u i w rezultacie więcej pieniędzy w klubowej kasie i pewnie lepsze wyniki zespołu. Stąd, już tylko rzut kamieniem do znalezienia\nwłaściciel Olympiakosu Evangelos Marinakis, przez lata korumpował rozjemców zawodów czy nawet samych piłkarzy. Chociaż został dożywotnio wykluczony ze struktur piłkarskich, atmosfery wokół tamtejszej piłki to nie oczyściło. Z przeprowadzanych kilka lat temu wśród greckich piłkarzy ankiet wynika, że 64\nustawieniu tego meczu, poniedziałkowa porażka paradoksalnie oczyściła atmosferę wokół klubu. Gdyby nie złe zachowanie Jakuba Słowika, które zdaniem trenera zdarza się raz na sto spotkań, Portowcy odnieśliby przekonywujące zwycięstwo. I to przede wszystkim w dobrym, ofensywnym stylu jakiego tak głośno\ngranat. Powiedzieliśmy co o tym wszystkim myślimy. Może nawet dobrze, że tak się stało, bo już od dłuższego czasu atmosfera była ciężka, a teraz może się oczyści" - opowiadał jeden z piłkarzy prosząc o anonimowość. Trener Śląska na podsłuchu! Wyciekły poufne rozmowy Lenczyka z prezydentem\nubiegłego roku TAS miał ostatecznie rozstrzygnąć. Ale Międzynarodowa Agencja Antydopingowa zaprotestowała, gdy prezydent TAS, Izraelczyk Efraim Baraka, tydzień przed decyzją wyjechał do Madrytu i spotkał się z jednym z adwokatów Contadora. Dla oczyszczenia atmosfery Trybunał postanowił przesunąć werdykt na\n, co oczyściło atmosferę i miało symboliczny wymiar. Niestety emocje podczas derbowych meczów rujnują kruchą zgodę. Efektowne transparenty i oprawy, głośny doping na trybunach stadionów w Gorzowie i Zielonej Górze są wizytówką lubuskiego żużla. Ich efektem ubocznym jest jednak internetowe "\n. Zniknięcie pani Półtorak i pana Karkosika w dalszej perspektywie może oznaczać tylko zysk dla żużla, bowiem znikną z niego osoby toksyczne, mające się za kogoś ważniejszego od samego sportu i dopuszczające się działań, których tolerować nie można. Kary mają odstraszać naśladowców i oczyścić atmosferę wokół\npana Karkosika w dalszej perspektywie może oznaczać tylko zysk dla żużla, bowiem znikną z niego osoby toksyczne, mające się za kogoś ważniejszego od samego sportu i dopuszczające się działań, których tolerować nie można. Kary mają odstraszać naśladowców i oczyścić atmosferę wokół żużla. I nie bójmy się\noczyścić ich głowy. W momencie kiedy zespół gra mecz o wszystko, nie ma czasu i miejsca na analizy ostatnich porażek. Trzeba już o tym zapomnieć. Co do atmosfery na trybunach, to nie ma innego sposobu jak zwycięstwa. Jak mobilizował drużynę Paweł Janas, u którego był pan asystentem? - Nie trzeba było jej\n. Złamałem łopatkę. Czy wprowadzenie paszportu biologicznego oczyściło kolarstwo? To widać po wynikach badań. Absolutna czystka poszła. Czystka zawodników, którzy pozwalali sobie na rzeczy, które mogli swoimi sposobami ukryć. W tym momencie, dzięki paszportowi, jest to nie do ukrycia. Osoby, które wspomagają


Budget wynajem samochodów w Port Columbus, Lotnisko [CMH], Stany Zjednoczone - 14Cars.com\nBudget gwarantuje wysoki poziom obsługi klienta na lotnisku Port Columbus, Lotnisko.\nBudget to najbardziej zaufany dostawca samochodów do wynajęcia na lotnisku Port Columbus, Lotnisko CMH. Został oceniony przez klientów 9 na 10.\nStrona domowa / Stany Zjednoczone / Port Columbus, Lotnisko [CMH], Stany Zjednoczone / Budget\nSamochody do wynajęcia BUDGET na lotnisku Port Columbus, Lotnisko [CMH]\nSprawdź świetne oferty wynajmu samochodów BUDGET na lotnisku Port Columbus, Lotnisko. Rzuć okiem na oferty na lotnisku Airport_Code, aby wybrać najlepszą ofertę ze wszystkich.\n$568.54 za dzień\n$247.38 za dzień\n$247.35 za dzień\nInformacje o BUDGET na lotnisku Port Columbus, Lotnisko OH\nW tabeli poniżej znajdziesz informacje o punkcie odbioru, adresie zwrotu samochodu, numerze telefonu, godzinach pracy, polityce paliwowej, rodzaju pojazdu oraz bonusach, jakie oferuje BUDGET na lotnisku Port Columbus, Lotnisko [CMH].\nLokalizacje BUDGET niedaleko lotniska CMH\nAby lepiej zaplanować swoją podróż, spójrz na mapę poniżej, na której zaznaczono wszystkie możliwe lokalizacje wynajmu samochodów niedaleko lotniska Port Columbus, Lotnisko. Ikony odpowiadają punktom odbioru i zwrotu pojazdu: lotniska, dworce kolejowe, porty oraz miejsca w centrum.\nOprócz BUDGET, jest wiele lokalnych i międzynarodowych firm wynajmujących samochody, które działają na lotnisku Port Columbus, Lotnisko [CMH]. Nie zapomnij sprawdzić, czy nie oferują oni żadnych specjalnych ofert, rabatów lub nawet kuponów i wybierz najlepszą dla siebie opcję.\nJeśli potrzebujesz małego samochodu na podróż z lotniska Port Columbus, Lotnisko [CMH], powinieneś spojrzeć na oferty AVIS i PAYLESS. Posiadają oni największy wybór pojazdów klasy EKONOMICZNY i na lotnisku Port Columbus, Lotnisko.\nDuży wybór aut klasy średniej na lotnisku Port Columbus, Lotnisko oferują AVIS i ENTERPRISE OH. Zwróć uwagę na tych dostawców, jeśli chcesz wynająć samochód klasy STANDARDOWY i PEłNOWYMIAROWY z najlepszym stosunkiem ceny do kosztów.\nAby znaleźć najlepsze oferty wynajmu samochodów SUV na lotnisku Port Columbus, Lotnisko [CMH], sprawdź oferty ALAMO. Posiada on największy wybór samochodów SUV na lotnisku Port Columbus, Lotnisko.\nJeśli szukasz dużego samochodu na lotnisku Port Columbus, Lotnisko, powinieneś rozważyć oferty ALAMO i PAYLESS. Zapewniają oni szeroki wybór samochodów 7-OSOBWY, VAN.\nDla tych, którzy chcą przejechać się luksusowym samochodem na lotnisku Port Columbus, Lotnisko, wartymi sprawdzenia będą oferty ALAMO. Posiada on wystarczająco dużo samochodów klasy LUKSUSOWY, EGZOTYCZNY i ODKRYTE na lotnisku Port Columbus, Lotnisko aby zadowolić swoich klientów.\nFAQ - wypożyczanie samochodu od BUDGET na lotnisku Port Columbus, Lotnisko\nJak mogę wynająć samochód od BUDGET na lotnisku Port Columbus, Lotnisko OH?\nJaki jest najtańszy samochód do wynajęcia od BUDGET na lotnisku CMH?\nNajtańszy samochód w ofercie BUDGET na lotnisku Port Columbus, Lotnisko to Ford Focus أو ما شابه. Jego aktualna cena wynosi $76.97 za dzień.\nJaką klasę najczęściej wybierają klienci BUDGET na lotnisku Port Columbus, Lotnisko [CMH]?\nNajbardziej popularną klasą samochodów od BUDGET na lotnisku CMH jest LUKSUSOWY. Najtańszy pojazd klasy luxury od BUDGET to CHEVROLET IMPALA أو ما شابه. Jego cena zaczyna się od $92.94 za dzień.\nCzy w BUDGET mogę zapłacić za rezerwację samochodu kartą debetową na lotnisku Port Columbus, Lotnisko?\nCzy BUDGET posiada opcję wynajmu fotelika dla dzieci na lotnisku Port Columbus, Lotnisko [CMH]?


Na Zdrowy Styl Życia: kwietnia 2015\nBudzący się w swojej świadomości człowiek coraz bardziej staje się wrażliwy na punkcie swojego zdrowia, zarówno fizycznego jak i psychicznego. Troska o nie często traktowana jest jak dobra inwestycja w przyszłej karierze człowieka.\nTymczasem szpitale, kliniki czy firmy farmaceutyczne pracują ze zdwojoną siłą, by zdiagnozować coraz to nowsze i bardziej złożone w swej różnorodności schorzenia, wymagające bardziej skomplikowanego sprzętu diagnostycznego i coraz to droższych i bardziej złożonych lekarstw.\nWszechobecna chemia, poczynając od produkcji wszelkiej żywności, lekarstw, wody i skażonego powietrza, jest już dla nas nie tylko głosem ostrzegawczym, ale krzykiem rozpaczy do natychmiastowego przebudzenia się i powrotu do Mądrości Przyrody.\nCi, którymi nasza cywilizacja pogardza, czyli szamanami różnych tzw. prymitywnych plemion od tysięcy lat współpracują z duchami przyrody, poznając jej najbardziej skryte tajemnice, nieprawdopodobną mądrość i chęć współpracy z rozumnymi istotami.\nBlogger: Waldemar Woźniak 4 komentarze:\nCzy zielona żabka może zrewolucjonizować naszą med...


W przeciwieństwie do innych programów Microsoft Office, takich jak Word, Excel nie oferuje przycisk, który umożliwia wyróżnianie wszystkich lub poszczególnych części danych w komórce.\nMożna jednak symulować wyróżnienia komórkę w arkusz, wypełniając komórki kolorem wyróżnienia. Dla szybkim sposobem symulowanie wyróżnienie możesz utworzyć niestandardowego stylu komórki zastosowanego do wypełnienia kolorem wyróżnienia komórek. Następnie po zastosowaniu tego stylu komórki do wyróżnienia komórek, można szybko skopiować wyróżnienia do innych komórek za pomocą Malarza formatów.\nJeśli chcesz określone dane w komórce autonomicznych się, można wyświetlić te dane w formacie lub inny kolor czcionki.\nTworzenie stylu komórki do wyróżnienia komórek\nKliknij kartę Narzędzia główne > Nowe style komórki.\nJeśli nie widzisz Stylu komórki, kliknij przycisk więcej obok galerii stylów komórki.\nPorada : Wpisz na przykład wyróżnić.\nW oknie dialogowym Formatowanie komórek na karcie Wypełnienie wybierz kolor, który ma być używany do wyróżnienia, a następnie kliknij przycisk OK.\nKliknij przycisk OK, aby zamknąć okno dialogowe stylu.\nNowy styl zostanie dodany w obszarze niestandardowe w polu style komórki.\nW arkuszu zaznacz komórki lub zakresy komórek, które chcesz wyróżnić. Jak zaznaczyć komórki?\nNa karcie Narzędzia główne w grupie Style kliknij przycisk Nowy styl komórki niestandardowe utworzony.\nUwaga : Style komórki niestandardowe są wyświetlane u góry listy style komórki. Jeśli zostanie wyświetlony w polu style komórki, w grupie Style, a nowy styl komórki jest jednym z pierwszej style sześć komórek na liście, możesz kliknąć styl bezpośrednio w grupie Style.\nZaznacz komórkę sformatowaną przy użyciu wyróżnienie, którego chcesz użyć.\nNa karcie Narzędzia główne w grupie Schowek kliknij dwukrotnie Przycisk Malarz formatów , a następnie przeciągnij wskaźnik myszy nad jako wiele komórki lub zakresy komórek, które chcesz wyróżnić.\nGdy skończysz, kliknij ponownie przycisk Malarz formatów lub naciśnij klawisz ESC, aby wyłączyć to ustawienie.\nWyświetlanie określonych danych w formacie lub inny kolor czcionki\nW komórce zaznacz dane, które mają być wyświetlane w formacie lub inny kolor.\nJak zaznaczać dane w komórce\nW pasek formuły\nKliknij komórkę, a następnie na pasku formuły przeciągnij wskaźnik myszy przez zawartość, którą chcesz zaznaczyć.\nNaciśnij klawisz F2, aby edytować komórkę, użyj klawiszy strzałek, aby umieścić punkt wstawiania i naciśnij klawisze SHIFT + klawisz strzałki, aby zaznaczyć zawartość.\nNa karcie Narzędzia główne w grupie Czcionka wykonaj jedną z następujących czynności:\nAby zmienić kolor tekstu, kliknij strzałkę obok przycisku Kolor czcionki , a następnie w obszarze Kolory motywu lub Kolory standardowe kliknij kolor, którego chcesz użyć.\nAby zastosować kolor inny niż dostępne kolory motywu i kolory standardowe, kliknij pozycję Więcej kolorów, a następnie na karcie Standardowy lub Niestandardowy okna dialogowego Kolory zdefiniuj kolor, którego chcesz użyć.


CIVIC, BALDOCER, , Dekordia Sklep Internetowy\nCIVIC Następna kolekcja\nKolekcja Civic to trzy płytki w modnych odcieniach szarości. Surowy beton to teraz inspiracja projektantów w aranżacji wnętrz. Płytki są mrozooporne, dostępna jest także wersja antypoślizgowa. Płytki mają wymiary 40x60 cm, nie są rektyfikowane. Doskonałe do wnętrz minimalistycznych, industrialnych i loftowych.\nZastosowanie płytek Civic:\nCIVIC GREY GRES 40X60\nCIVIC GREY GRES ANTI-SLIP 40X60\nCIVIC PERLA GRES 40X60


BLUZA FIREBIRD TT GD2372 | active.sklep.pl\nNoszona przez sportowców. Noszona przez gwiazdy hip-hopu. Noszona przez piłkarzy i widziana na wybiegach. Bluza dresowa nie jest przypisana do jednego miejsca. Jest stworzona dla wszystkich. Wybierz swoją bluzę dresową adidas Firebird. Dołączysz do grona sportowców i kreatorów mody, a w dodatku zrobisz krok w kierunku lepszej kondycji naszej planety. Dzianina wykonana z materiałów pochodzących z recyklingu da Ci tę pewność.\nBluza dresowa na co dzień


Kannabidiol dobry na wszystko - medbooks.pl\nZdrowie oznacza dobre samopoczucie, a dobre samopoczucie, jest potrzebne do prawidłowego funkcjonowania. Nie jest tajemnicą, że już od wielu lat zioła wspierają ludzi w leczeniu różnych chorób. Używanie niektórych z nich jest kontrowersyjne, chociaż zupełnie niepotrzebnie. Wiele osób twierdzi, że cbd to szkodliwa i uzależniająca substancja, a okazuje się, że może ona pomóc w leczeniu wielu różnych chorób i dolegliwości. Dlaczego warto ją wykorzystać? Jak może pomóc? Odpowiedzi na te i inne ważne pytania znajdziesz w kolejnych akapitach niniejszego artykułu.\nOlej, który pomoże na wiele dolegliwości\nOlej cbd warto stosować w przypadku:\nZaburzeń psychicznych i neurodegeneracyjnych – wspomniany kannabidiol działa korzystnie na komórki nerwowe, wykazuje działanie rozluźniające. Z tego właśnie powodu pomaga osobom, które borykają się z zaburzeniami neurodegeneracyjnymi oraz psychicznymi.\nDbania o młody i zdrowy wygląd – kannabidiol opisywany w tym artykule zapobiega starzeniu się komórek, a także tkanek. Dzięki temu skóra wygląda młodziej, a jednocześnie jest również w lepszym stanie.\nPoprawy odporności – olej ma korzystny wpływ na naturalne mechanizmy obronne organizmu, dzięki czemu jest on bardziej odporny.\nBólu – olej można stosować nie tylko doustnie, ale także na skórę. Warto użyć go w przypadku różnego rodzaju bólu, aby poczuć wyraźną ulgę i poradzić sobie skutecznie z doelegliwościami.\nProblemów żołądkowych – nieprawidłowości w trawieniu, nudności, wymioty – w każdej z wymienionych sytuacji pomoże olej.\nWarto pamiętać, że wspomniana substancja nie uzależnia, jest bezpieczna. Aby uzyskać najlepszy efekt i zadbać o swoje zdrowie i samopoczucie, należy przestrzegać zalecanych dawek. Opisywany kannabidiol znajdziesz nie tylko w formie tradycyjnego oleju. Poniżej opisane są także inne formy.\nMożliwość wyboru jest ceniona przez wszystkich konsumentów. Dla największej wygody, w ofercie sklepów dostępne są różne formy. Najczęściej wybierane i określane jako najwygodniejsze, są pasty doustne, które należy stosować pod język. Efekty zażycia można odczuć po kilku krótkich chwilach od przyjęcia produktu.\nKolejna popularna forma to kapsułki dojelitowe. To rozwiązanie dla osób, którym zależy na wygodzie i dopasowanej dawce. Pojawienie się pierwszych odczuwanych efektów jest zależne od czynników indywidualnych, takich jak tempo metabolizmu organizmu.\nKosmetyki to również popularna forma, która jest stosowana bardzo chętnie. Tutaj możliwości są imponujące. Kosmetyki naturalne z wspomnianym kannabidiolem w składzie, to doskonała forma pielęgnacji, która przynosi bardzo dobre efekty. Jest to sposób na gładką i jędrną skórę, pełną zdrowego blasku.\nAby zauważyć pozytywne efekty, korzystaj jedynie z produktów, które pochodzą od zaufanych marek. Dzięki temu można mieć pewność, że jakość będzie stosowna do zapłaconej ceny.\nZdrowie cbd, dobre samopoczucie, zdrowie, zioła\n← Prosty sposób na czyste wnętrza\nSprawdź jak zadbać o zdrowie jamy ustnej →