Warszawa, dnia 30 marca 2015 r. Poz. 450 OBWIESZCZENIE. z dnia 2 marca 2015 r. - PDF\nDownload "Warszawa, dnia 30 marca 2015 r. Poz. 450 OBWIESZCZENIE. z dnia 2 marca 2015 r."\n1 DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 marca 2015 r. Poz. 450 OBWIESZCZENIE ministra zdrowia z dnia 2 marca 2015 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych oraz niektórych mieszanin 1. Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 197, poz i Nr 232, poz. 1378) ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych oraz niektórych mieszanin (Dz. U. poz. 445), z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych oraz niektórych mieszanin (Dz. U. poz. 145). 2. Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie obejmuje 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych oraz niektórych mieszanin (Dz. U. poz. 145), który stanowi: 2. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.. Minister Zdrowia: B.A. Arłukowicz\n2 Dziennik Ustaw 2 Poz. 450 Załącznik do obwieszczenia Ministra Zdrowia z dnia 2 marca 2015 r. (poz. 450) ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIa 1) z dnia 20 kwietnia 2012 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych oraz niektórych mieszanin 2) Na podstawie art. 20 ust. 11 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz. U. Nr 63, poz. 322 oraz z 2012 r. poz. 908) zarządza się, co następuje: 1. Rozporządzenie określa: 1) sposób oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych; 2) sposób tworzenia nazwy umożliwiającej jednoznaczną identyfikację substancji niebezpiecznej i mieszaniny niebezpiecznej; 3) kategorie substancji niebezpiecznych, których nazwy są umieszczane na oznakowaniu opakowania mieszanin niebezpiecznych; 4) sposób uzyskania zgody Inspektora do spraw Substancji Chemicznych, zwanego dalej Inspektorem, na zastosowanie alternatywnej nazwy rodzajowej dla niektórych substancji zawartych w mieszaninach niebezpiecznych i warunki, jakie musi spełniać substancja niebezpieczna, żeby Inspektor wydał taką zgodę, oraz sposób tworzenia alternatywnej nazwy rodzajowej; 5) wzory znaków ostrzegawczych i napisy określające ich znaczenie oraz kryteria zamieszczania na oznakowaniu opakowań substancji niebezpiecznych lub mieszanin niebezpiecznych tych znaków; 1) Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej zdrowie, na podstawie 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 2014 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 1268). 2) Niniejsze rozporządzenie dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy Rady 67/548/EWG z dnia 27 czerwca 1967 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawodawczych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i etykietowania substancji niebezpiecznych (Dz. Urz. WE L 196 z , str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 1, str. 27); 2) dyrektywy Rady 92/32/EWG z dnia 30 kwietnia 1992 r. zmieniającej po raz siódmy dyrektywę 67/548/EWG w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i etykietowania substancji niebezpiecznych (Dz. Urz. WE L 154 z , str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 11, str. 155); 3) dyrektywy 1999/45/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 maja 1999 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i etykietowania preparatów niebezpiecznych (Dz. Urz. WE L 200 z , str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 24, str. 109); 4) dyrektywy Komisji 2001/59/WE z dnia 6 sierpnia 2001 r. dostosowującej do postępu technicznego po raz dwudziesty ósmy dyrektywę Rady 67/548/EWG w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych, dotyczących klasyfikacji, pakowania i etykietowania substancji niebezpiecznych (Dz. Urz. WE L 225 z , str. 1; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 28, str. 3); 5) dyrektywy Komisji 2001/60/WE z dnia 7 sierpnia 2001 r. dostosowującej do postępu technicznego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/45/WE w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich dotyczących klasyfikacji, pakowania i etykietowania preparatów niebezpiecznych (Dz. Urz. WE L 226 z , str. 5; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 26, str. 419); 6) dyrektywy Rady 2004/66/WE z dnia 26 kwietnia 2004 r. dostosowującej dyrektywy 1999/45/WE, 2002/83/WE, 2003/37/WE i 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz dyrektywy 77/388/EWG, 91/414/EWG, 96/26/EWG, 2003/48/WE i 2003/49/WE Rady w zakresie swobodnego przepływu towarów, swobody świadczenia usług, rolnictwa, polityki transportowej, opodatkowania, w następstwie przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji (Dz. Urz. UE L 168 z , str. 35) (dyrektywa transponowana częściowo część III załącznika dotycząca rolnictwa); 7) dyrektywy Komisji 2006/8/WE z dnia 23 stycznia 2006 r. zmieniającej, w celu dostosowania do postępu technicznego, załączniki II, III i V do dyrektywy 1999/45/WE Parlamentu Europejskiego i Rady odnoszącej się do zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich odnoszących się do klasyfikacji, pakowania i etykietowania preparatów niebezpiecznych (Dz. Urz. UE L 19 z , str. 12, z późn. zm.).\n3 Dziennik Ustaw 3 Poz ) brzmienie zwrotów bezpiecznego stosowania (zwrotów S) oraz kryteria przypisywania tych zwrotów; 7) rodzaje i kategorie substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych oraz rodzaje opakowań, których etykieta może nie zawierać wszystkich elementów, o których mowa w art. 20 ust. 2 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach, zwanej dalej ustawą, wraz ze wskazaniem tych elementów; 8) treści dodatkowych napisów, a także kryteria ich umieszczania na oznakowaniu opakowania niektórych mieszanin; 9) wymiary oznakowania w zależności od pojemności opakowania Oznakowanie może być umieszczone na etykiecie lub bezpośrednio na opakowaniu substancji niebezpiecznej lub mieszaniny niebezpiecznej. 2. Oznakowanie umieszcza się na opakowaniu w taki sposób, aby jego treść mogła zostać odczytana poziomo, gdy opakowanie pozostaje w normalnym położeniu. Etykieta powinna być trwale przymocowana do powierzchni opakowania. Wewnętrzna powierzchnia etykiety powinna przylegać bezpośrednio i w całości do opakowania Wzory znaków ostrzegawczych i napisy określające ich znaczenie określa załącznik nr 1 do rozporządzenia. 2. Brzmienie zwrotów bezpiecznego stosowania substancji niebezpiecznej lub mieszaniny niebezpiecznej oraz ich numery określa załącznik nr 2 do rozporządzenia. 3. Kryteria przypisywania zwrotów bezpiecznego stosowania (zwrotów S) określa załącznik nr 3 do rozporządzenia. 4. Treści dodatkowych napisów oraz kryteria ich umieszczania na oznakowaniu opakowania niektórych mieszanin określa załącznik nr 4 do rozporządzenia Alternatywną nazwę rodzajową substancji tworzy się na podstawie podziału tej substancji na grupy i podgrupy. 2. Sposób tworzenia alternatywnej nazwy rodzajowej substancji na podstawie podziału substancji na grupy i podgrupy określa załącznik nr 5 do rozporządzenia. 3. Informacje wymagane we wniosku do Inspektora o wyrażenie zgody na zastosowanie na oznakowaniu oraz w karcie charakterystyki alternatywnej nazwy rodzajowej określa załącznik nr 6 do rozporządzenia Oznakowanie opakowania każdej substancji niebezpiecznej zawiera: 1) nazwę substancji określoną zgodnie z tabelą 3.2 załącznika VI do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniającego i uchylającego dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE L 353 z , str. 1, z późn. zm.), zwaną dalej tabelą 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008 ; jeżeli substancja nie jest wymieniona w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008, należy zamieścić nazwę powszechnie przyjętą w międzynarodowym nazewnictwie chemicznym; 2) nazwę, adres siedziby i numer telefonu przedsiębiorcy, a w przypadku osoby fizycznej imię i nazwisko, adres miejsca wykonywania działalności i numer telefonu osoby wprowadzającej substancję do obrotu (producenta, importera lub dystrybutora); 3) 3) znak lub znaki ostrzegawcze i napisy określające ich znaczenie określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia; w przypadku substancji niebezpiecznych, których nie wymieniono w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008, znak albo znaki ostrzegawcze i napisy określające ich znaczenie powinny odpowiadać klasyfikacji dokonanej zgodnie z kryteriami, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy, zwanymi dalej kryteriami klasyfikacji ; w przypadku substancji zaklasyfikowanych jako rakotwórcze kategorii 1, 2 lub 3, mutagenne kategorii 1, 2 lub 3, działające szkodliwie na rozrodczość 1, 2 lub 3, zamieszcza się wyłącznie znak ostrzegawczy określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia; jeżeli substancji przypisano więcej niż jeden symbol zagrożenia, stosuje się następujące zasady: a) obowiązek umieszczenia znaku ostrzegawczego odpowiadającego symbolom T lub T+ czyni znaki ostrzegawcze odpowiadające symbolom Xn, Xi i C fakultatywnymi, o ile tabela 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008 nie stanowi inaczej, 3) W brzmieniu ustalonym przez 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych oraz niektórych mieszanin (Dz. U. poz. 145), które weszło w życie z dniem 31 stycznia 2014 r.\n4 Dziennik Ustaw 4 Poz. 450 b) obowiązek umieszczenia znaku ostrzegawczego odpowiadającego symbolowi C czyni znaki ostrzegawcze odpowiadające symbolom Xn i Xi fakultatywnymi, c) obowiązek umieszczenia znaku ostrzegawczego odpowiadającego symbolowi E czyni znaki ostrzegawcze odpowiadające symbolom F, F+ i O fakultatywnymi, d) obowiązek umieszczenia znaku ostrzegawczego odpowiadającego symbolowi Xn czyni znak ostrzegawczy odpowiadający symbolowi Xi fakultatywnym; 4) zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia (zwroty R), o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy, zwane dalej zwrotami R ; w przypadku substancji wymienionych w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008 zastosowane zwroty powinny być zgodne ze wskazanymi w tej tabeli; w przypadku substancji niebezpiecznych, których nie wymieniono w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008, zwroty R powinny zostać wybrane spośród zwrotów R ustalonych zgodnie z kryteriami klasyfikacji; tam gdzie to stosowne, należy zamieszczać łączone zwroty R w taki sposób, aby niezbędną informację przedstawić za pomocą jak najmniejszej liczby zwrotów; wyboru zwrotów R należy dokonywać zgodnie z następującymi kryteriami: a) w przypadku zwrotów R określających zagrożenia dla zdrowia oznakowanie musi zawierać zwroty R charakteryzujące kategorię zagrożenia wskazaną znakiem ostrzegawczym oraz zwroty R charakteryzujące kategorię zagrożenia, której nie wykazano na oznakowaniu za pomocą znaku ostrzegawczego, b) w przypadku zwrotów R określających zagrożenia wynikające z fizykochemicznych właściwości substancji nie należy umieszczać zwrotów R powtarzających napisy określające znaczenie znaku ostrzegawczego, typu na przykład wysoce łatwopalny, c) w przypadku zwrotów R określających zagrożenia dla środowiska oznakowanie musi zawierać zwroty R charakteryzujące takie zagrożenia; 5) zwroty S; brzmienie zwrotów S powinno być zgodne z brzmieniem określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia; w przypadku substancji wymienionych w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008 zastosowane zwroty powinny być zgodne ze wskazanymi w tej tabeli; w przypadku substancji niebezpiecznych, których nie wymieniono w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008, zwroty S powinny zostać wybrane spośród zwrotów ustalonych zgodnie z kryteriami zawartymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia; wyboru zwrotów S należy dokonywać zgodnie z następującymi zasadami: a) oznakowanie opakowania nie powinno zawierać więcej niż sześć zwrotów S; wymienione w rozporządzeniu zwroty łączone należy traktować jako jeden zwrot, b) spośród ustalonych zwrotów S dotyczących usuwania substancji należy zamieścić jeden zwrot S; w szczególności taki zwrot S należy zamieścić w przypadku substancji przeznaczonych do sprzedaży dla konsumentów; zwrotów S dotyczących usuwania substancji nie trzeba zamieszczać, gdy wiadomo, że ta substancja oraz jej opakowanie nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia lub środowiska, c) jeżeli zwroty S w sposób oczywisty powtarzają treść zwrotów R, należy je umieścić na oznakowaniu opakowania tylko wtedy, gdy mają stanowić specjalne ostrzeżenie, d) wybór zwrotów S powinien uwzględniać przewidywany sposób stosowania substancji, np. w postaci aerozolu, e) umieszczenie na oznakowaniu opakowania zwrotów S1, S2 i S45 jest obowiązkowe w przypadku wszystkich substancji bardzo toksycznych, toksycznych i żrących, przeznaczonych do sprzedaży dla konsumentów, f) umieszczenie na oznakowaniu opakowania zwrotów S2 i S46 jest obowiązkowe w przypadku wszystkich innych niebezpiecznych substancji (oprócz substancji niebezpiecznych dla środowiska) przeznaczonych do sprzedaży dla konsumentów; 6) numer WE, w rozumieniu definicji numeru WE zamieszczonej w załączniku VI do rozporządzenia nr 1272/2008, jeżeli został przypisany danej substancji w odrębnych przepisach; 7) w przypadku substancji objętych tabelą 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008 oznakowanie powinno zawierać wyrazy Oznakowanie WE. 2. Na oznakowaniu opakowania substancji niebezpiecznej nie zamieszcza się: 1) zwrotów R powtarzających treść zwrotów S, o których mowa w ust. 1 pkt 5; 2) zwrotów S ustalonych zgodnie z kryteriami doboru zwrotów S zamieszczonymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia, jeżeli są niepotrzebne w odniesieniu do danej substancji.\n5 Dziennik Ustaw 5 Poz Oznakowanie opakowania każdej mieszaniny niebezpiecznej zawiera: 1) nazwę handlową lub informację o przeznaczeniu mieszaniny; 2) nazwę, adres siedziby i numer telefonu przedsiębiorcy, a w przypadku osoby fizycznej imię i nazwisko, adres miejsca wykonywania działalności i numer telefonu osoby wprowadzającej mieszaninę do obrotu (producenta, importera lub dystrybutora); 3) nazwę chemiczną lub nazwy chemiczne substancji obecnych w mieszaninie ustalone zgodnie z następującymi kryteriami: a) w przypadku mieszanin zaklasyfikowanych, zgodnie z kryteriami klasyfikacji, jako bardzo toksyczne, toksyczne lub szkodliwe uwzględnia się tylko nazwy substancji bardzo toksycznych, toksycznych i szkodliwych, obecnych w mieszaninie w stężeniach równych lub większych od najniższej wartości granicznej (wartość graniczna dla działania szkodliwego) podanej dla każdej z nich w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008 lub w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy, b) w przypadku mieszanin zaklasyfikowanych, zgodnie z kryteriami klasyfikacji, jako żrące uwzględnia się nazwy tylko substancji żrących, obecnych w mieszaninie w stężeniach równych lub większych od najniższej wartości granicznej (wartość graniczna dla działania drażniącego) podanej dla każdej z nich w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008 lub w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy, c) w przypadku mieszanin uwzględnia się nazwy substancji, które spowodowały, że zgodnie z kryteriami klasyfikacji mieszanina została zaklasyfikowana jako: rakotwórcza kategorii 1, 2 lub 3, mutagenna kategorii 1, 2 lub 3, działająca szkodliwie na rozrodczość kategorii 1, 2 lub 3, bardzo toksyczna, toksyczna lub szkodliwa z uwagi na skutki inne niż padnięcia zwierząt po narażeniu jednorazowym, toksyczna lub szkodliwa z uwagi na poważne skutki po narażeniu powtarzanym lub przedłużonym, uczulająca, d) zamieszcza się nazwy maksymalnie czterech substancji chemicznych, co powinno wystarczyć do zidentyfikowania substancji odpowiedzialnych za główne zagrożenia zdrowotne, które były podstawą klasyfikacji i wyboru odpowiedniego zwrotu albo zwrotów określających zagrożenia, chyba że konieczne jest zamieszczenie nazw większej liczby substancji, e) umieszcza się nazwę substancji, z zastrzeżeniem ust. 2, która jest jedną z nazw zamieszczonych w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008 lub, jeżeli substancja nie jest tam wymieniona, nazwą powszechnie przyjętą w międzynarodowym nazewnictwie chemicznym, f) w przypadku koncentratów stosowanych w przemyśle perfumeryjnym, których dotyczy pkt B. 8. załącznika nr 4 do rozporządzenia umieszcza się nazwę substancji odpowiedzialnej za działanie uczulające mieszaniny; jeżeli dotyczy to substancji naturalnych, należy umieścić nazwę typu ekstrakt... lub wyciąg olejków..., a nie nazwy składników ekstraktu czy wyciągu; 4) 4) znak lub znaki ostrzegawcze i napisy określające ich znaczenie, o których mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia, odpowiadające klasyfikacji mieszaniny dokonanej zgodnie z kryteriami klasyfikacji; w przypadku mieszanin zaklasyfikowanych jako rakotwórcze kategorii 1, 2 lub 3, mutagenne kategorii 1, 2 lub 3, działające szkodliwie na rozrodczość 1, 2 lub 3, zamieszcza się wyłącznie znak ostrzegawczy określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia; jeżeli mieszaninie przypisano więcej niż jeden symbol zagrożenia, stosuje się następujące zasady: a) obowiązek umieszczenia znaku ostrzegawczego odpowiadającego symbolowi T lub T+ czyni znaki ostrzegawcze odpowiadające symbolom C, Xn i Xi fakultatywnymi, b) obowiązek umieszczenia znaku ostrzegawczego odpowiadającego symbolowi C czyni znaki ostrzegawcze odpowiadające symbolom Xn i Xi fakultatywnymi, c) obowiązek umieszczenia znaku ostrzegawczego odpowiadającego symbolowi E czyni znaki ostrzegawcze odpowiadające symbolom F, F+ i O fakultatywnymi, d) obowiązek umieszczenia znaku ostrzegawczego odpowiadającego symbolowi Xn czyni znak ostrzegawczy odpowiadający symbolowi Xi fakultatywnym; 4) W brzmieniu ustalonym przez 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.\n6 Dziennik Ustaw 6 Poz ) zwroty R; treść zwrotów R powinna być zgodna z brzmieniem podanym w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy; zwroty R należy wybrać spośród zwrotów R ustalonych zgodnie z kryteriami klasyfikacji; zamieszczenie sześciu zwrotów R powinno wystarczyć do opisania zagrożenia; tam gdzie to stosowne, należy zamieszczać łączone zwroty R w taki sposób, aby niezbędną informację przedstawić za pomocą jak najmniejszej liczby zwrotów; zwroty R muszą określać wszystkie podstawowe zagrożenia związane ze stosowaniem mieszaniny; wyboru zwrotów R należy dokonać zgodnie z następującymi kryteriami: a) w przypadku zwrotów R określających zagrożenia dla zdrowia oznakowanie opakowania musi zawierać zwroty R charakteryzujące kategorię zagrożenia określoną znakiem ostrzegawczym oraz zwroty R charakteryzujące kategorię zagrożenia, której nie wykazano na oznakowaniu za pomocą znaku ostrzegawczego, w szczególności należy zamieścić zwroty R wskazane w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy, w ich części dotyczącej klasyfikacji na podstawie zawartości składników niebezpiecznych, b) w przypadku mieszanin zaklasyfikowanych zgodnie z kryteriami, o których mowa w art. 19 ust. 5 ustawy, jako szkodliwe i drażniące, oznakowanych znakiem ostrzegawczym oznaczającym mieszaninę szkodliwą, zwroty R powinny skierować uwagę na dwoiste zagrożenia związane zarówno ze szkodliwym, jak i drażniącym działaniem mieszaniny, c) w przypadku zwrotów określających zagrożenia dla środowiska oznakowanie opakowania musi zawierać zwroty R charakteryzujące takie zagrożenia; jeżeli mieszaninie przypisano zwrot R50 i dodatkowo zwrot R53 albo jeden ze zwrotów łączonych R51/53 albo R52/53, wówczas przypisuje się zwrot łączony R50/53; 6) zwroty S w brzmieniu określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia, wybrane spośród zwrotów S zgodnie z kryteriami zawartymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia; wyboru zwrotów S należy dokonać w sposób określony dla substancji niebezpiecznych w 5 ust. 1 pkt 5, z zastrzeżeniem że oznakowanie opakowania mieszaniny niebezpiecznej nie powinno zawierać więcej niż sześć zwrotów S; 7) jeżeli mieszanina jest przeznaczona do sprzedaży dla konsumentów, ilość (masę lub objętość) mieszaniny w opakowaniu, o ile informacja ta nie jest podana w innym miejscu na opakowaniu. 2. Osoba wprowadzająca mieszaninę do obrotu, która może wykazać, że zastosowanie na oznakowaniu lub w karcie charakterystyki mieszaniny nazwy chemicznej substancji spowoduje naruszenie tajemnicy handlowej, może złożyć do Inspektora wniosek, zgodnie z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia, o udzielenie zgody na zastosowanie alternatywnej nazwy rodzajowej dla zawartych w tej mieszaninie substancji. Wskazana we wniosku alternatywna nazwa rodzajowa może być nazwą identyfikującą najważniejsze grupy funkcyjne lub inną nazwą alternatywną ustaloną w sposób określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Inspektor w drodze decyzji wydaje zgodę na zastosowanie alternatywnej nazwy rodzajowej, jeżeli substancja spełnia następujące warunki: 1) została zaklasyfikowana wyłącznie do jednej lub kilku z następujących kategorii zagrożenia: a) wybuchowa, b) utleniająca, c) skrajnie łatwopalna, d) wysoce łatwopalna, e) łatwopalna, f) niebezpieczna dla środowiska, g) drażniąca (z wyjątkiem substancji z przypisanym zwrotem R41), h) szkodliwa (wyłącznie ze względu na skutki śmiertelne w warunkach narażenia ostrego) oraz 2) nie zostało jej przypisane w Unii Europejskiej najwyższe dopuszczalne stężenie w środowisku pracy. 3. Na oznakowaniu opakowania nie zamieszcza się: 1) nazw substancji, które spowodowały zaklasyfikowanie mieszaniny wyłącznie jako wybuchowej, utleniającej, skrajnie łatwopalnej, wysoce łatwopalnej, łatwopalnej, drażniącej lub niebezpiecznej dla środowiska; 2) zwrotów R powtarzających brzmienie napisu określającego znaczenie znaku ostrzegawczego, typu na przykład wysoce łatwopalny, w przypadku zwrotów określających zagrożenia wynikające z fizykochemicznych właściwości mieszaniny; 3) zwrotów R powtarzających treść zwrotów S, o których mowa w ust. 1 pkt 6.\n7 Dziennik Ustaw 7 Poz Jeżeli zawartość opakowania nie przekracza 125 cm 3, umieszczenie na oznakowaniu opakowania zwrotów R i zwrotów S nie jest wymagane w przypadku: 1) substancji niebezpiecznych zaklasyfikowanych jako wysoce łatwopalne, łatwopalne, utleniające lub drażniące; 2) substancji niebezpiecznych zaklasyfikowanych jako szkodliwe, jeżeli nie są przeznaczone do sprzedaży dla konsumentów; 3) mieszanin niebezpiecznych zaklasyfikowanych jako wysoce łatwopalne, utleniające, drażniące, z wyjątkiem mieszanin, którym jednocześnie przypisano zwrot R41, lub niebezpieczne dla środowiska, którym przypisano symbol N. 8. W przypadku mieszanin, których zawartość opakowania nie przekracza 125 cm 3, zaklasyfikowanych jako łatwopalne lub niebezpieczne dla środowiska, którym nie przypisano symbolu N, nie jest wymagane umieszczenie na oznakowaniu opakowania zwrotów S Oznakowanie opakowania powinno mieć następujące wymiary, zależne od pojemności opakowania: Pojemność opakowania Wymiary (w milimetrach) nieprzekraczająca 3 dm 3 co najmniej 52 74, jeżeli to możliwe większa niż 3 dm 3, ale nieprzekraczająca 50 dm 3 co najmniej większa niż 50 dm 3, ale nieprzekraczająca 500 dm 3 co najmniej większa niż 500 dm 3 co najmniej Na oznakowaniu opakowania o wymiarach określonych w ust. 1 zamieszcza się informacje, o których mowa w rozporządzeniu, oraz w razie potrzeby inne informacje dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa. 10. Każdy znak ostrzegawczy powinien pokrywać co najmniej jedną dziesiątą pola powierzchni oznakowania opakowania, ale nie mniej niż 1 cm Kolor i wygląd oznakowania opakowania powinny być tak dobrane, aby znak ostrzegawczy odróżniał się od tła oznakowania. 2. Informacje zamieszczone na oznakowaniu opakowania powinny wyraźnie odróżniać się od tła i mieć takie wymiary i liternictwo, żeby były łatwo czytelne Oznakowanie opakowania substancji niebezpiecznej lub mieszaniny niebezpiecznej może być umieszczane na opakowaniu w inny sposób, jeżeli opakowania są zbyt małe lub z innych powodów nie są przystosowane do oznakowania zgodnego z 2 ust W przypadku gdy z uwagi na wielkość lub kształt opakowania fizycznie nie jest możliwe umieszczenie wymaganych zwrotów S na oznakowaniu opakowania, do opakowania należy dołączyć opis bezpiecznego stosowania substancji lub mieszaniny. 3. Opakowania substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych niebędących wybuchowymi, bardzo toksycznymi lub toksycznymi nie muszą być oznakowane lub mogą być oznakowane bez podania zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia i zwrotów bezpiecznego stosowania, jeżeli zawierają tak małe ilości substancji lub mieszanin, że nie są niebezpieczne dla osób użytkujących je lub dla innych osób. 4. Oznakowanie opakowań substancji i mieszanin wybuchowych, bardzo toksycznych lub toksycznych może mieć wymiary mniejsze niż określone w 9, jeżeli opakowania te są zbyt małe dla zastosowania oznakowania o wymiarach określonych w 9 i zawierają tak małe ilości substancji lub mieszaniny, że nie istnieją obawy, że są niebezpieczne dla osób je użytkujących lub dla innych osób. 13. Niezależnie od wymagań określonych w 6 niektóre mieszaniny należy oznakować w szczególny sposób określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia. 14. Na oznakowaniu opakowań substancji i mieszanin, które zgodnie z kryteriami klasyfikacji zaklasyfikowano jako szkodliwe ze zwrotem R65, nie umieszcza się tego zwrotu ani znaku ostrzegawczego odpowiadającego symbolowi Xn wynikającego wyłącznie z przypisania zwrotu R65, jeżeli są wprowadzane do obrotu w pojemnikach aerozolowych lub są wyposażone w szczelne urządzenia do wytwarzania aerozolu.\n8 Dziennik Ustaw 8 Poz Metale w postaci bryły, stopy metali oraz mieszaniny zawierające polimery i elastomery, które, mimo że są zaklasyfikowane zgodnie z kryteriami klasyfikacji jako niebezpieczne, nie stwarzają zagrożenia dla zdrowia ludzi w wyniku narażenia drogą oddechową, po połknięciu lub poprzez kontakt ze skórą oraz nie stwarzają zagrożenia dla środowiska wodnego w postaci, w jakiej są wprowadzane do obrotu, nie muszą być oznakowane zgodnie z przepisami rozporządzenia. 16. Butle wielokrotnego użytku oraz jednorazowe naboje zawierające propan, butan lub gaz płynny LPG oraz mieszaniny zawierające te substancje, jeżeli konstrukcja butli lub naboju wskazuje na stosowanie ich zawartości wyłącznie jako paliw, oznakowuje się znakiem ostrzegawczym i zwrotami R i S dotyczącymi jedynie ich palności; na oznakowaniu takich opakowań nie umieszcza się znaków ostrzegawczych i zwrotów R wynikających z klasyfikacji substancji lub mieszaniny na podstawie toksyczności lub analizy skutków specyficznych dla zdrowia człowieka Przepisów rozporządzenia można nie stosować do opakowań zewnętrznych, zawierających jedno lub więcej opakowań wewnętrznych, oznakowanych zgodnie z przepisami o transporcie towarów niebezpiecznych, jeżeli opakowania wewnętrzne oznakowane są w sposób określony w rozporządzeniu. 2. Przepisów 5 ust. 1 pkt 3 i 6 ust. 1 pkt 4 można nie stosować do opakowań pojedynczych, w tym butli gazowych, oznakowanych zgodnie z przepisami o transporcie towarów niebezpiecznych. 3. W przypadku pojedynczych opakowań mieszanin, o których mowa w ust. 2, zaklasyfikowanych zgodnie z kryteriami klasyfikacji jako niebezpieczne dla środowiska z przypisanym symbolem N, na oznakowaniu opakowań takich mieszanin należy zamieścić odpowiadający temu symbolowi znak ostrzegawczy i napis określający jego znaczenie, gdy oznakowanie zgodne z przepisami o transporcie towarów niebezpiecznych nie przewiduje znaku ostrzegawczego wskazującego na niebezpieczeństwo dla środowiska. 4. Przepisów 2, 9 oraz 10 można nie stosować do butli gazowych o pojemności nie większej niż 150 dm 3, jeżeli oznakowane są zgodnie z normą dotyczącą butli do gazów etykiet ostrzegających, normą ją zastępującą lub równoważną normą; w przypadku butli gazowych zawierających mieszaniny można zastosować nazwę rodzajową lub handlową albo przemysłową mieszaniny, pod warunkiem że niebezpieczne składniki mieszaniny są wyraźnie i w sposób trwały wymienione na korpusie butli. 5. Przepisów 2, 9 oraz 10 można nie stosować do butli gazowych o pojemności nie większej niż 150 dm 3, jeżeli oznakowanie jest przyczepione do butli na sztywnym i trwałym materiale. 6. Do oznakowania substancji lub mieszanin niebezpiecznych będących materiałami wybuchowymi przeznaczonymi do użytku cywilnego, w tym materiałów pirotechnicznych, stosuje się przepisy o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego. 18. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia 5). 6) 5) Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 25 kwietnia 2012 r. 6) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 5 marca 2009 r. w sprawie oznakowania opakowań substancji niebezpiecznych i preparatów niebezpiecznych oraz niektórych preparatów chemicznych (Dz. U. Nr 53, poz. 439), które utraciło moc z dniem 9 kwietnia 2012 r. na podstawie art. 88 pkt 1 ustawy z dnia 25 lutego 2011 r. o substancjach chemicznych i ich mieszaninach (Dz. U. Nr 63, poz. 322).\n9 Dziennik Ustaw a 9 Poz. 450 Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2012 r. WZORY ZNAKÓW OSTRZEGAWCZYCH I NAPISY OKREŚLAJĄCE ICH ZNACZENIE Załącznik nr 1 Znak ostrzegawczy Symbol ślający Napis określający znaczenie znaczenie znaku ostrzegawczego znaku ostrzegawczego T+ Produkt bardzo toksyczny T Produkt toksyczny Xn Produkt szkodliwy C Produkt żrący Xi Produkt drażniący N Produkt niebezpieczny dla środowiska k e l i E Produkt wybuchowy kt y cho y O kt Produkt utleniaj utleniający F+ Produkt skr skrajnie a łatwopalny F Produkt wysoce wysoce ła łatwopalny Piktogramy cz n e na powinny o t być g koloru zego czarnego możn na żółtopomarańczowym p minąć yr z pr tle. W napisach t" i eśli określających zna z znaczenie n znaku znaku ostrzegawczego ami t p można : skrpominąć jnie ła wopalny wyraz produkt wyb ch i określić y bar znaczenie zo t znaku s czn napisami typu: skrajnie łatwopalny, wybucho- api wy, bardzo toksyczny.\n10 Dziennik Ustaw 10 Poz. 450 BRZMIENIE ZWROTÓW BEZPIECZNEGO STOSOWANIA SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ LUB MIESZANINY NIEBEZPIECZNEJ ORAZ ICH NUMERY Załącznik nr 2 Zwroty S określające warunki bezpiecznego stosowania substancji niebezpiecznej lub mieszaniny niebezpiecznej oraz ich numery Nr zwrotu S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 S8 S9 S12 S13 S14 S15 S16 S17 S18 S20 S21 S22 S23 S24 S25 S26 S27 S28 S29 S30 S33 S35 S36 S37 S38 S39 S40 S41 S42 S43 Zwroty S Przechowywać pod zamknięciem. Chronić przed dziećmi. Przechowywać w chłodnym miejscu. Nie przechowywać w pomieszczeniach mieszkalnych. Przechowywać w... (cieczy wskazanej przez producenta). Przechowywać w atmosferze... (obojętnego gazu wskazanego przez producenta). Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty. Przechowywać pojemnik w suchym pomieszczeniu. Przechowywać pojemnik w miejscu dobrze wentylowanym. Nie przechowywać pojemnika szczelnie zamkniętego. Nie przechowywać razem z żywnością, napojami i paszami dla zwierząt. Nie przechowywać razem z... (materiałami określonymi przez producenta). Przechowywać z dala od źródeł ciepła. Nie przechowywać w pobliżu źródeł zapłonu nie palić tytoniu. Nie przechowywać razem z materiałami zapalnymi. Zachować ostrożność w trakcie otwierania i manipulacji z pojemnikiem. Nie jeść i nie pić podczas stosowania produktu. Nie palić tytoniu podczas stosowania produktu. Nie wdychać pyłu. Nie wdychać gazu/dymu/pary/rozpylonej cieczy (rodzaj określi producent). Unikać zanieczyszczenia skóry. Unikać zanieczyszczenia oczu. Zanieczyszczone oczy przemyć natychmiast dużą ilością wody i zasięgnąć porady lekarza. Natychmiast zdjąć całą zanieczyszczoną odzież. Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością... (cieczy określonej przez producenta). Nie wprowadzać do kanalizacji. Nigdy nie dodawać wody do tego produktu. Zastosować środki ostrożności zapobiegające wyładowaniom elektrostatycznym. Usuwać produkt i jego opakowanie w sposób bezpieczny. Nosić odpowiednią odzież ochronną. Nosić odpowiednie rękawice ochronne. W przypadku niedostatecznej wentylacji stosować odpowiednie indywidualne środki ochrony dróg oddechowych. Nosić okulary lub ochronę twarzy. Czyścić podłogę i wszystkie inne obiekty zanieczyszczone tym produktem... (środkiem wskazanym przez producenta). Nie wdychać dymów powstających w wyniku pożaru lub wybuchu. Podczas fumigacji/rozpylania/natryskiwania stosować odpowiednie środki ochrony dróg oddechowych (rodzaj określi producent). W przypadku pożaru używać... (podać rodzaj sprzętu przeciwpożarowego; jeżeli woda zwiększa zagrożenie, dodać: nigdy nie używać wody ).\n11 Dziennik Ustaw 11 Poz. 450 S45 S46 S47 S48 S49 S50 S51 S52 S53 S56 S57 S59 S60 S61 S62 S63 S64 W przypadku awarii lub jeżeli źle się poczujesz, niezwłocznie zasięgnij porady lekarza jeżeli to możliwe, pokaż etykietę. W razie połknięcia niezwłocznie zasięgnij porady lekarza pokaż opakowanie lub etykietę. Przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej... C (określi producent). Przechowywać produkt zwilżony... (właściwy materiał określi producent). Przechowywać wyłącznie w oryginalnym opakowaniu. Nie mieszać z... (określi producent). Stosować wyłącznie w dobrze wentylowanych pomieszczeniach. Nie zaleca się nanoszenia na duże płaszczyzny wewnątrz pomieszczeń. Unikać narażenia przed użyciem zapoznać się z instrukcją. Zużyty produkt oraz opakowanie dostarczyć na składowisko odpadów niebezpiecznych. Używać odpowiednich pojemników zapobiegających skażeniu środowiska. Przestrzegać wskazówek producenta lub dostawcy dotyczących odzysku lub wtórnego wykorzystania. Produkt i opakowanie usuwać jako odpad niebezpieczny. Unikać zrzutów do środowiska. Postępować zgodnie z instrukcją lub kartą charakterystyki. W razie połknięcia nie wywoływać wymiotów: niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza i pokazać opakowanie lub etykietę. W przypadku zatrucia drogą oddechową wyprowadzić lub wynieść poszkodowanego na świeże powietrze i zapewnić warunki do odpoczynku. W przypadku połknięcia wypłukać usta wodą nigdy nie stosować u osób nieprzytomnych. Łączone zwroty S S1/2 Przechowywać pod zamknięciem i chronić przed dziećmi. S3/7 Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty w chłodnym miejscu. S3/9/14 Przechowywać w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu, z dala od... (materiału wskazanego przez producenta). S3/9/14/49 Przechowywać wyłącznie w oryginalnym opakowaniu, w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu; nie przechowywać razem z... (materiałami wskazanymi przez producenta). S3/9/49 Przechowywać wyłącznie w oryginalnym opakowaniu w chłodnym, dobrze wentylowanym miejscu. S3/14 Przechowywać w chłodnym miejscu; nie przechowywać razem z... (materiałami wskazanymi przez producenta). S7/8 Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty w suchym pomieszczeniu. S7/9 Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty w miejscu dobrze wentylowanym. S7/47 Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty w temperaturze nieprzekraczającej... C (określi producent). S20/21 Nie jeść i nie pić oraz nie palić tytoniu podczas stosowania produktu. S24/25 Unikać zanieczyszczenia skóry i oczu. S27/28 W przypadku zanieczyszczenia skóry natychmiast zdjąć całą zanieczyszczoną odzież i przemyć zanieczyszczoną skórę dużą ilością... (rodzaj cieczy określi producent). S29/35 Nie wprowadzać do kanalizacji, a produkt i opakowanie usuwać w sposób bezpieczny. S29/56 Nie wprowadzać do kanalizacji, a zużyty produkt i opakowanie dostarczyć na składowisko odpadów niebezpiecznych. S36/37 Nosić odpowiednią odzież ochronną i odpowiednie rękawice ochronne. S36/37/39 Nosić odpowiednią odzież ochronną, odpowiednie rękawice ochronne i okulary lub ochronę twarzy. S36/39 Nosić odpowiednią odzież ochronną i okulary lub ochronę twarzy. S37/39 Nosić odpowiednie rękawice ochronne i okulary lub ochronę twarzy. S47/49 Przechowywać wyłącznie w oryginalnym opakowaniu w temperaturze nieprzekraczającej... C (określi producent).\n12 Dziennik Ustaw 12 Poz. 450 Załącznik nr 3 KRYTERIA PRZYPISYWANIA ZWROTÓW BEZPIECZNEGO STOSOWANIA (ZWROTÓW S) S1 S2 S3 S4 S5 S6 S7 S8 Przechowywać pod zamknięciem. substancje i mieszaniny bardzo toksyczne, toksyczne i żrące obowiązkowo dla substancji i mieszanin bardzo toksycznych, toksycznych i żrących, przeznaczonych do sprzedaży dla konsumentów. Chronić przed dziećmi. wszystkie substancje niebezpieczne i mieszaniny niebezpieczne obowiązkowo dla wszystkich substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych przeznaczonych do sprzedaży dla konsumentów, z wyjątkiem zaklasyfikowanych wyłącznie jako niebezpieczne dla środowiska. Przechowywać w chłodnym miejscu. nadtlenki organiczne inne substancje niebezpieczne i mieszaniny niebezpieczne o temperaturze wrzenia 40 C obowiązkowo dla nadtlenków organicznych, jeżeli nie zastosowano zwrotu S47 zalecane dla innych substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych o temperaturze wrzenia 40 C. Nie przechowywać w pomieszczeniach mieszkalnych. substancje i mieszaniny bardzo toksyczne i toksyczne ograniczone do substancji i mieszanin bardzo toksycznych i toksycznych, kiedy potrzebne jest uzupełnienie zwrotu S13, np. wtedy, kiedy występuje ryzyko wynikające z wchłaniania drogą inhalacyjną i substancje i mieszaniny powinny być przechowywane poza pomieszczeniami mieszkalnymi; zastosowanie tego zwrotu nie wyklucza stosowania substancji lub mieszaniny w pomieszczeniach mieszkalnych, jeśli są do tego przeznaczone. Przechowywać w... (cieczy wskazanej przez producenta). samorzutnie zapalne substancje i mieszaniny w stanie stałym ograniczone do przypadków specjalnych, np. sód, potas lub biały fosfor. Przechowywać w atmosferze... (obojętnego gazu wskazanego przez producenta). niebezpieczne substancje i mieszaniny, które muszą być przechowywane w atmosferze gazu obojętnego ograniczone do przypadków specjalnych, np. niektóre związki metaloorganiczne. Przechowywać pojemnik szczelnie zamknięty. nadtlenki organiczne substancje i mieszaniny, które mogą wydzielać gazy bardzo toksyczne, toksyczne, szkodliwe lub skrajnie łatwopalne substancje i mieszaniny, które w kontakcie z wilgocią wydzielają gazy skrajnie łatwopalne wysoce łatwopalne substancje i mieszaniny w stanie stałym obowiązkowo dla nadtlenków organicznych zalecane dla innych rodzajów substancji i mieszanin wymienionych powyżej. Przechowywać pojemnik w suchym pomieszczeniu. substancje i mieszaniny, które mogą reagować gwałtownie z wodą substancje i mieszaniny, które w kontakcie z wodą uwalniają gazy skrajnie łatwopalne substancje i mieszaniny, które w kontakcie z wodą uwalniają gazy bardzo toksyczne lub toksyczne\n13 Dziennik Ustaw 13 Poz. 450 S9 S12 S13 S14 S15 S16 S17 S18 S20 ograniczone dla substancji i mieszanin wymienionych powyżej, kiedy konieczne jest wzmocnienie ostrzeżenia określonego zwrotami R14 lub R29, a w szczególności zwrotem R15. Przechowywać pojemnik w miejscu dobrze wentylowanym. lotne substancje i mieszaniny, z których mogą wydzielać się bardzo toksyczne, toksyczne lub szkodliwe pary ciecze skrajnie łatwopalne lub wysoce łatwopalne i gazy skrajnie łatwopalne zalecane dla lotnych substancji i mieszanin, z których mogą wydzielać się bardzo toksyczne, toksyczne lub szkodliwe pary zalecane dla cieczy skrajnie łatwopalnych lub wysoce łatwopalnych i gazów skrajnie łatwopalnych. Nie przechowywać pojemnika szczelnie zamkniętego. substancje i mieszaniny, które mogą, ze względu na uwalnianie gazów lub par, rozerwać pojemnik ograniczone do specjalnych przypadków wymienionych powyżej. Nie przechowywać razem z żywnością, napojami i paszami dla zwierząt. substancje i mieszaniny bardzo toksyczne, toksyczne i szkodliwe zalecane, kiedy mogą być stosowane przez konsumentów. Nie przechowywać razem z... (materiałami określonymi przez producenta). nadtlenki organiczne obowiązkowo dla nadtlenków organicznych i do nich ograniczone. Jednak mogą być stosowane, w wyjątkowych przypadkach, w celu wykluczenia szczególnego ryzyka związanego z określonym materiałem. Przechowywać z dala od źródeł ciepła. substancje i mieszaniny, które mogą rozkładać się lub reagować samorzutnie pod wpływem ciepła ograniczone do specjalnych przypadków, np. monomerów, ale nie stosuje się tego zwrotu, jeżeli zostały już zastosowane zwroty R2, R3 lub R5. Nie przechowywać w pobliżu źródeł zapłonu nie palić tytoniu. ciecze skrajnie łatwopalne lub wysoce łatwopalne i gazy skrajnie łatwopalne zalecane dla substancji i mieszanin wspomnianych powyżej; nie stosuje się tego zwrotu, jeżeli zostały już zastosowane zwroty R2, R3 lub R5. Nie przechowywać razem z materiałami zapalnymi. substancje i mieszaniny, które mogą tworzyć wybuchowe lub samorzutnie zapalające się mieszaniny z materiałami zapalnymi stosowane w szczególnych przypadkach, np. dla podkreślenia zwrotów R8 i R9. Zachować ostrożność w trakcie otwierania i manipulacji z pojemnikiem. substancje i mieszaniny zdolne do wytworzenia nadciśnienia w pojemniku substancje i mieszaniny, które mogą tworzyć wybuchowe nadtlenki ograniczone do wspomnianych powyżej przypadków, kiedy występuje zagrożenie dla oczu lub jeżeli takie substancje i mieszaniny mogą być stosowane przez konsumentów. Nie jeść i nie pić podczas stosowania produktu. substancje i mieszaniny bardzo toksyczne, toksyczne i żrące ograniczone do specjalnych przypadków, np. arsenu i związków arsenu, fluorooctanów, szczególnie jeżeli którykolwiek z nich może być stosowany przez konsumentów.\n14 Dziennik Ustaw 14 Poz. 450 S21 S22 S23 S24 S25 S26 S27 S28 Nie palić tytoniu podczas stosowania produktu. substancje i mieszaniny, które wytwarzają toksyczne produkty podczas spalania ograniczone do specjalnych przypadków (np. chlorowcopochodnych). Nie wdychać pyłu. wszystkie niebezpieczne dla zdrowia ludzi substancje i mieszaniny w stanie stałym obowiązkowo dla wymienionych powyżej substancji i mieszanin, którym przypisano zwrot R42 zalecane dla tych substancji i mieszanin wymienionych powyżej, które są wprowadzane do obrotu w postaci pylistej i dla których nie są znane zagrożenia związane z wdychaniem pyłu. Nie wdychać gazu/dymu/pary/rozpylonej cieczy (rodzaj określi producent). wszystkie niebezpieczne dla zdrowia ludzi substancje i mieszaniny w stanie ciekłym lub gazowym obowiązkowo dla wymienionych powyżej substancji i mieszanin, którym przypisano zwrot R42 obowiązkowo dla substancji i mieszanin, które będą stosowane poprzez natryskiwanie (rozpylanie); dodatkowo konieczne jest zastosowanie zwrotów S38 lub S51 zalecane w celu zwrócenia uwagi użytkownika na ryzyko związane z wdychaniem substancji, a niewskazane w zwrotach określających zagrożenia. Unikać zanieczyszczenia skóry. wszystkie substancje i mieszaniny niebezpieczne dla zdrowia ludzi obowiązkowo dla tych substancji i mieszanin, którym przypisano zwrot R43, o ile nie zastosowano zwrotu S36 zalecane w celu zwrócenia uwagi użytkownika na zagrożenie związane z działaniem na skórę, które nie jest wskazane w zwrotach wskazujących zagrożenia (np. parestezja). Można również zastosować w celu podkreślenia zagrożeń wskazanych takimi zwrotami. Unikać zanieczyszczenia oczu. wszystkie substancje i mieszaniny niebezpieczne dla zdrowia ludzi zalecane w celu zwrócenia uwagi użytkownika na zagrożenia spowodowane kontaktem z oczami, które nie są wskazane za pomocą zwrotów R. Można również zastosować w celu podkreślenia zagrożeń dla oczu wskazanych takimi zwrotami zalecane dla substancji z przypisanymi zwrotami R34, R35, R36 lub R41, jeżeli mogą być stosowane przez konsumentów. Zanieczyszczone oczy przemyć natychmiast dużą ilością wody i zasięgnąć porady lekarza. substancje i mieszaniny żrące lub drażniące obowiązkowo dla substancji i mieszanin żrących oraz tych, którym przypisano zwrot R41 zalecane dla substancji i mieszanin drażniących, którym przypisano zwrot R36. Natychmiast zdjąć całą zanieczyszczoną odzież. substancje i mieszaniny bardzo toksyczne, toksyczne lub żrące obowiązkowo w przypadku substancji i mieszanin bardzo toksycznych z przypisanym zwrotem R27, jeżeli mogą być stosowane przez konsumentów zalecane w przypadku substancji i mieszanin bardzo toksycznych z przypisanym zwrotem R27, stosowanych w działalności zawodowej; zwrotu nie należy stosować, jeżeli zastosowano zwrot S36 zalecane dla substancji i mieszanin toksycznych z przypisanym zwrotem R24 oraz substancji i mieszanin żrących, które mogą być stosowane przez konsumentów. Zanieczyszczoną skórę natychmiast przemyć dużą ilością... (cieczy określonej przez producenta). substancje i mieszaniny bardzo toksyczne, toksyczne lub żrące\n15 Dziennik Ustaw 15 Poz. 450 S29 S30 S33 S35 S36 S37 obowiązkowo w przypadku substancji i mieszanin bardzo toksycznych zalecane dla pozostałych substancji i mieszanin wymienionych wyżej, szczególnie gdy woda nie jest najbardziej właściwym płynem przemywającym zalecane dla substancji i mieszanin żrących, które mogą być stosowane przez konsumentów. Nie wprowadzać do kanalizacji. ciecze skrajnie lub wysoce łatwopalne, niemieszające się z wodą substancje i mieszaniny bardzo toksyczne i toksyczne substancje i mieszaniny niebezpieczne dla środowiska obowiązkowo w przypadku substancji i mieszanin niebezpiecznych dla środowiska z przypisanym symbolem N, które mogą być stosowane przez konsumentów, chyba że są przeznaczone do wprowadzania do kanalizacji zalecane dla pozostałych wyżej wymienionych substancji i mieszanin, które mogą być stosowane przez konsumentów, chyba że są przeznaczone do wprowadzania do kanalizacji. Nigdy nie dodawać wody do tego produktu. substancje i mieszaniny, które reagują gwałtownie z wodą ograniczone do specjalnych przypadków (np. kwas siarkowy); mogą być stosowane, dla wskazania wyraźnie istotnej informacji, w celu uwypuklenia zwrotu R14 lub jako zwrot alternatywny dla zwrotu R14. Zastosować środki ostrożności zapobiegające wyładowaniom elektrostatycznym. substancje i mieszaniny skrajnie lub wysoce łatwopalne zalecane dla substancji i mieszanin używanych w działalności zawodowej, które nie absorbują wilgoci. W zasadzie nigdy niestosowane dla substancji i mieszanin przeznaczonych do sprzedaży dla konsumentów. Usuwać produkt i jego opakowanie w sposób bezpieczny. wszystkie substancje niebezpieczne i mieszaniny niebezpieczne zalecane dla substancji i mieszanin, gdy niezbędne są wskazówki dotyczące ich prawidłowego usuwania. Nosić odpowiednią odzież ochronną. nadtlenki organiczne substancje i mieszaniny bardzo toksyczne, toksyczne lub szkodliwe substancje i mieszaniny żrące obowiązkowo dla substancji i mieszanin bardzo toksycznych i żrących obowiązkowo dla tych substancji i mieszanin, którym przypisano zwroty R21 lub R24 obowiązkowo dla substancji i mieszanin: rakotwórczych kategorii 3, mutagennych kategorii 3 i działających szkodliwie na rozrodczość kategorii 3, o ile działanie takie nie jest wyłącznie wynikiem wchłaniania przez drogi oddechowe obowiązkowo dla nadtlenków organicznych zalecane dla substancji i mieszanin toksycznych, gdy nie jest znana wartość DL 50 po naniesieniu na skórę, ale istnieje uzasadniona obawa, że substancja lub mieszanina wywierają działanie toksyczne taką drogą narażenia zalecane dla substancji i mieszanin stosowanych w działalności zawodowej, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie człowieka w przypadku narażenia przedłużonego. Nosić odpowiednie rękawice ochronne. substancje i mieszaniny bardzo toksyczne, toksyczne, szkodliwe lub żrące nadtlenki organiczne substancje i mieszaniny o działaniu drażniącym lub uczulającym na skórę obowiązkowo dla substancji i mieszanin bardzo toksycznych i żrących obowiązkowo dla tych substancji i mieszanin, którym przypisano zwrot R21, R24 albo R43\n16 Dziennik Ustaw 16 Poz. 450 obowiązkowo dla substancji i mieszanin: rakotwórczych kategorii 3, mutagennych kategorii 3 i działających szkodliwie na rozrodczość kategorii 3, o ile działanie takie nie jest wyłącznie wynikiem wchłaniania przez drogi oddechowe obowiązkowo dla nadtlenków organicznych zalecane dla substancji i mieszanin toksycznych, gdy nie jest znana wartość DL 50 po naniesieniu na skórę, ale istnieje uzasadniona obawa, że substancja lub mieszanina wywierają działanie szkodliwe taką drogą narażenia zalecane dla substancji i mieszanin działających drażniąco na skórę. S38 W przypadku niedostatecznej wentylacji stosować odpowiednie indywidualne środki ochrony dróg oddechowych. substancje i mieszaniny bardzo toksyczne i toksyczne ograniczone do specjalnych przypadków obejmujących stosowanie bardzo toksycznych lub toksycznych substancji i mieszanin w działalności zawodowej lub w rolnictwie. S39 Nosić okulary lub ochronę twarzy. nadtlenki organiczne substancje i mieszaniny żrące oraz substancje i mieszaniny drażniące, które stwarzają ryzyko poważnych uszkodzeń oczu substancje i mieszaniny bardzo toksyczne i toksyczne obowiązkowo dla tych substancji i mieszanin, którym przypisano zwrot R34, R35 lub R41 obowiązkowo dla nadtlenków organicznych zalecane w przypadkach, gdy należy zwrócić uwagę użytkownika na zagrożenia dla oczu niewskazane w przypisanych zwrotach R zalecane także w wyjątkowych przypadkach bardzo toksycznych i toksycznych substancji i mieszanin, gdy występuje ryzyko opryskania, a substancje lub mieszaniny mogą się łatwo wchłaniać przez skórę. S40 Czyścić podłogę i wszystkie inne obiekty zanieczyszczone tym produktem... (środkiem wskazanym przez producenta). wszystkie substancje niebezpieczne i mieszaniny niebezpieczne ograniczone do tych substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych, dla których woda nie jest uważana za właściwy czynnik czyszczący (gdy jest konieczna absorpcja sproszkowanym materiałem, rozpuszczenie rozpuszczalnikiem itp.) i gdzie umieszczenie ostrzeżenia na etykiecie jest istotne z punktu widzenia zdrowia lub bezpieczeństwa. S41 Nie wdychać dymów powstających w wyniku pożaru lub wybuchu. substancje niebezpieczne i mieszaniny niebezpieczne, które podczas spalania uwalniają gazy bardzo toksyczne lub toksyczne ograniczone do specjalnych przypadków. S42 Podczas fumigacji/rozpylania/natryskiwania stosować odpowiednie środki ochrony dróg oddechowych (rodzaj określi producent). substancje i mieszaniny przeznaczone do takiego użytku, które mogą zagrozić zdrowiu lub bezpieczeństwu użytkownika, jeżeli nie będą zachowane właściwe środki ostrożności ograniczone do specjalnych przypadków. S43 W przypadku pożaru używać... (podać rodzaj sprzętu przeciwpożarowego; jeżeli woda zwiększa zagrożenie, dodać: nigdy nie używać wody ). substancje i mieszaniny skrajnie łatwopalne, wysoce łatwopalne i łatwopalne obowiązkowo dla substancji i mieszanin, które w kontakcie z wodą lub zroszonym powietrzem uwalniają gazy skrajnie łatwopalne zalecane dla substancji i mieszanin skrajnie łatwopalnych, wysoce łatwopalnych i łatwopalnych, zwłaszcza gdy nie mieszają się z wodą.\n17 Dziennik Ustaw 17 Poz. 450 S45 S46 S47 S48 S49 S50 S51 S52 S53 W przypadku awarii lub jeżeli źle się poczujesz, niezwłocznie zasięgnij porady lekarza jeżeli to możliwe, pokaż etykietę. substancje i mieszaniny bardzo toksyczne substancje i mieszaniny toksyczne i żrące substancje i mieszaniny działające uczulająco w przypadku narażenia drogą oddechową obowiązkowo dla substancji i mieszanin wymienionych powyżej. W razie połknięcia niezwłocznie zasięgnij porady lekarza pokaż opakowanie lub etykietę. wszystkie substancje niebezpieczne i mieszaniny niebezpieczne, z wyjątkiem bardzo toksycznych, toksycznych, żrących i niebezpiecznych dla środowiska obowiązkowo dla wszystkich substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych wymienionych powyżej, które mogą być używane przez konsumentów, oprócz przypadków, gdy nie ma powodów, aby obawiać się jakiegokolwiek niebezpieczeństwa z powodu połknięcia, szczególnie przez dzieci. Przechowywać w temperaturze nieprzekraczającej... C (określi producent). substancje i mieszaniny, które stają się nietrwałe w odpowiedniej temperaturze ograniczone do specjalnych przypadków, np. niektórych nadtlenków organicznych. Przechowywać produkt zwilżony... (właściwy materiał określi producent). substancje i mieszaniny, które po wyschnięciu mogą stać się bardzo wrażliwe na iskrę, potarcie lub uderzenie ograniczone do specyficznych przypadków, np. nitrocelulozy. Przechowywać wyłącznie w oryginalnym opakowaniu. substancje i mieszaniny wrażliwe na rozkład katalityczny substancje i mieszaniny wrażliwe na rozkład katalityczny, np. niektóre nadtlenki organiczne. Nie mieszać z... (określi producent). substancje i mieszaniny, które mogą reagować ze specyficznymi produktami, uwalniając bardzo toksyczne i toksyczne gazy nadtlenki organiczne zalecane dla substancji i mieszanin wymienionych powyżej, które mogą być używane przez konsumentów, gdy jest to bardziej właściwe niż użycie zwrotów R31 lub R32 obowiązkowo dla nadtlenków, które mogą reagować gwałtownie z przyspieszaczami lub promotorami. Stosować wyłącznie w dobrze wentylowanych pomieszczeniach. substancje i mieszaniny, które są przeznaczone lub mogą być użyte do wytwarzania par, pyłów, aerozoli, dymów, mgieł itp., stwarzających zagrożenie w wyniku ich wchłaniania drogą oddechową lub zagrożenie pożarem albo wybuchem (eksplozją) zalecane w tych przypadkach, gdy użycie zwrotu S38 nie wydaje się właściwe; także gdy takie substancje i mieszaniny mogą być stosowane przez konsumentów. Nie zaleca się nanoszenia na duże płaszczyzny wewnątrz pomieszczeń. lotne, bardzo toksyczne, toksyczne i szkodliwe substancje oraz zawierające je mieszaniny zalecane, kiedy możliwe jest szkodliwe działanie na zdrowie z powodu przewlekłego narażenia na te substancje i mieszaniny, ulatniające się z dużych powierzchni, po ich zastosowaniu w domu lub w innych zamkniętych pomieszczeniach, w których gromadzą się ludzie. Unikać narażenia przed użyciem zapoznać się z instrukcją. substancje i mieszaniny rakotwórcze, mutagenne lub działające szkodliwie na rozrodczość\n18 Dziennik Ustaw 18 Poz. 450 S56 S57 S59 S60 S61 S62 S63 S64 obowiązkowo dla wymienionych powyżej substancji i mieszanin, którym przypisano przynajmniej jeden z następujących zwrotów: R45, R46, R49, R60 lub R61. Zużyty produkt oraz opakowanie dostarczyć na składowisko odpadów niebezpiecznych. wszystkie substancje niebezpieczne i mieszaniny niebezpieczne zalecane dla wszystkich substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych, które mogą być używane przez konsumentów i które należy usuwać w ten sposób. Używać odpowiednich pojemników zapobiegających skażeniu środowiska. substancje i mieszaniny, którym przypisano symbol N ograniczone do substancji i mieszanin nieprzeznaczonych dla konsumentów. Przestrzegać wskazówek producenta lub dostawcy dotyczących odzysku lub wtórnego wykorzystania. wszystkie substancje niebezpieczne i mieszaniny niebezpieczne obowiązkowo dla substancji i mieszanin niebezpiecznych dla warstwy ozonowej zalecane w przypadku innych substancji i mieszanin, dla których zalecany jest odzysk lub powtórne wykorzystanie. Produkt i opakowanie usuwać jako odpad niebezpieczny. wszystkie substancje niebezpieczne i mieszaniny niebezpieczne zalecane dla substancji i mieszanin, gdy nie zastosowano zwrotu S35 i nie będą one stosowane przez konsumentów. Unikać zrzutów do środowiska. Postępować zgodnie z instrukcją lub kartą charakterystyki. substancje i mieszaniny niebezpieczne dla środowiska stosuje się dla substancji i mieszanin, którym przypisano symbol N zalecany dla wszystkich innych substancji i mieszanin zaklasyfikowanych jako niebezpieczne dla środowiska. W razie połknięcia nie wywoływać wymiotów: niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza i pokazać opakowanie lub etykietę. substancje i mieszaniny zaklasyfikowane jako szkodliwe z przypisanym zwrotem R65, zgodnie z kryteriami klasyfikacji nie stosuje się dla substancji i mieszanin wprowadzanych do obrotu w postaci aerozolu lub w pojemnikach wyposażonych w szczelne urządzenia do wytwarzania aerozolu obowiązkowo w przypadku substancji i mieszanin, o których mowa powyżej, jeżeli są przeznaczone do sprzedaży dla konsumentów lub mogą być przez nich stosowane, jeżeli obowiązkowo nie zastosowano zwrotów S45 lub S46 zalecany dla substancji i mieszanin, o których mowa powyżej, stosowanych w działalności zawodowej, jeżeli obowiązkowo nie zastosowano zwrotów S45 lub S46. W przypadku zatrucia drogą oddechową wyprowadzić lub wynieść poszkodowanego na świeże powietrze i zapewnić warunki do odpoczynku. substancje i mieszaniny bardzo toksyczne i toksyczne (gazy, pary, pyły, ciecze lotne) substancje i mieszaniny działające uczulająco na układ oddechowy obowiązkowo w przypadku substancji i mieszanin z przypisanymi zwrotami R26, R23 lub R42, które mogą być stosowane przez konsumentów w sposób powodujący narażenie drogą oddechową. W przypadku połknięcia wypłukać usta wodą nigdy nie stosować u osób nieprzytomnych. substancje i mieszaniny żrące lub drażniące zalecane dla substancji i mieszanin wymienionych powyżej, które mogą być stosowane przez konsumentów, gdy należy podjąć takie działanie.\n19 Dziennik Ustaw 19 Poz. 450 Załącznik nr 4 TREŚCI DODATKOWYCH NAPISÓW ORAZ KRYTERIA ICH UMIESZCZANIA NA OZNAKOWANIU OPAKOWANIA NIEKTÓRYCH MIESZANIN A. Mieszaniny zaklasyfikowane jako niebezpieczne 1. Mieszaniny dostępne dla konsumentów: 1) oznakowanie na opakowaniach takich mieszanin musi zawierać, oprócz innych zwrotów określających warunki bezpiecznego stosowania, zwroty S1, S2, S45 lub S46, zgodnie z kryteriami ustalonymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia; 2) na opakowaniach mieszanin zaklasyfikowanych jako bardzo toksyczne (T+), toksyczne (T) lub żrące (C) należy umieścić informację, która w sposób dokładny i łatwo zrozumiały poda sposób ich użytkowania i, w razie potrzeby, sposób zniszczenia pustego opakowania; jeżeli z powodów technicznych nie można umieścić takiej informacji na samym opakowaniu, opakowania zawierające takie mieszaniny muszą być wyposażone dodatkowo w instrukcję, która zawiera taką informację. 2. Mieszaniny przeznaczone do stosowania w postaci rozpylonej oznakowanie na opakowaniach zawierających takie mieszaniny musi obowiązkowo zawierać zwrot S23 uzupełniony zwrotem S38 albo S51, dobranym zgodnie z kryteriami zawartymi w załączniku nr 3 do rozporządzenia. 3. Mieszaniny zawierające substancje z przypisanym zwrotem R33 Niebezpieczeństwo kumulacji w organizmie. oznakowanie na opakowaniu takiej mieszaniny musi zawierać napis o następującej treści Niebezpieczeństwo kumulacji w organizmie., jeżeli mieszanina zawiera przynajmniej jedną substancję, której zgodnie z kryteriami, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy, przypisano zwrot R33 i stężenie tej substancji w mieszaninie wynosi co najmniej 1%, jeżeli inne wartości nie są podane w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/ Mieszaniny zawierające substancje z przypisanym zwrotem R64 Może oddziaływać szkodliwie na dzieci karmione piersią. oznakowanie na opakowaniu takiej mieszaniny musi zawierać napis o następującej treści Może oddziaływać szkodliwie na dzieci karmione piersią., jeżeli mieszanina zawiera przynajmniej jedną substancję, której zgodnie z kryteriami, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy, przypisano zwrot R64 i stężenie tej substancji w mieszaninie wynosi co najmniej 1%, jeżeli inne wartości nie są podane w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008. B. Mieszaniny niezależnie od ich klasyfikacji 1. Mieszaniny zawierające ołów 1.1. Farby i lakiery oznakowanie na opakowaniach farb i lakierów zawierających ołów w ilościach przekraczających 0,15% (wyrażony jako masa metalu w stosunku do całkowitej masy mieszaniny), mierzonych zgodnie z postanowieniami normy ISO 6503/1984, musi zawierać napis o następującej treści: Zawiera ołów. Nie powinien być stosowany na powierzchniach, które mogą być lizane lub gryzione przez dzieci.. W przypadku opakowań zawierających mniej niż 125 cm 3 mieszaniny można umieścić napis: Uwaga! Zawiera ołów.. 2. Mieszaniny zawierające związki cyjanoakrylowe 2.1. Kleje oznakowanie na bezpośrednich opakowaniach klejów na bazie cyjanoakrylanów musi zawierać napis o następującej treści: Cyjanoakrylany. Niebezpieczeństwo. Skleja skórę i powieki w ciągu kilku sekund. Chronić przed dziećmi.. Do opakowania muszą być dołączone odpowiednie informacje o bezpiecznym stosowaniu.\n20 Dziennik Ustaw 20 Poz Mieszaniny zawierające izocyjaniany oznakowanie na opakowaniach mieszanin zawierających izocyjaniany (w postaci monomerów, oligomerów, prepolimerów itd. lub ich mieszanin) musi zawierać napis o następującej treści: Zawiera izocyjaniany. Zapoznaj się z instrukcją dostarczoną przez producenta.. 4. Mieszaniny zawierające składniki epoksydowe o średniej masie cząsteczkowej 700 oznakowanie na opakowaniach mieszanin zawierających składniki epoksydowe o średniej masie cząsteczkowej 700 musi zawierać napis o następującej treści: Zawiera składniki epoksydowe. Zapoznaj się z instrukcją dostarczoną przez producenta.. 5. Mieszaniny zawierające aktywny chlor dostępne dla konsumentów oznakowanie na opakowaniach mieszanin zawierających więcej niż 1% aktywnego chloru musi zawierać napis o następującej treści: Uwaga! Nie stosować razem z innymi produktami. Może uwalniać niebezpieczne gazy (chlor).. 6. Mieszaniny zawierające kadm (stopy) i przeznaczone do użycia przy lutowaniu lub spawaniu oznakowanie na opakowaniach takich mieszanin musi zawierać czytelny i niedający się zetrzeć napis o następującej treści: Uwaga! Zawiera kadm. Podczas stosowania powstają niebezpieczne opary. Zapoznaj się z informacją dostarczoną przez producenta. Przestrzegaj instrukcji bezpiecznego stosowania.. 7. Mieszaniny dostępne w postaci wyrobów aerozolowych oznakowuje się dodatkowo zgodnie z przepisami w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać wyroby aerozolowe. 8. Mieszaniny niezaklasyfikowane jako uczulające, zawierające przynajmniej jedną substancję uczulającą oznakowanie na opakowaniach mieszanin zawierających przynajmniej jedną substancję zaklasyfikowaną jako uczulająca w stężeniu wynoszącym co najmniej 0,1% albo w stężeniu wskazanym w odpowiedniej nocie dla danej substancji w tabeli 3.2 załącznika VI do rozporządzenia nr 1272/2008 musi zawierać napis o następującej treści: Zawiera (nazwa substancji uczulającej). Może powodować wystąpienie reakcji alergicznej.. 9. Ciekłe mieszaniny zawierające chlorowcowe pochodne węglowodorów oznakowanie na opakowaniach ciekłych mieszanin, w przypadku których nie było możliwe wyznaczenie temperatury zapłonu lub o temperaturze zapłonu wyższej niż 55 C i zawierających chlorowcowe pochodne węglowodorów oraz zawierających w stężeniu przekraczającym 5% substancje łatwopalne lub wysoce łatwopalne, musi zawierać odpowiedni napis o następującej treści: Podczas stosowania może przekształcić się w substancję łatwopalną. albo Podczas stosowania może przekształcić się w substancję wysoce łatwopalną Mieszaniny zawierające substancje z przypisanym zwrotem R67 Pary mogą wywoływać uczucie senności i zawroty głowy. oznakowanie na opakowaniu takiej mieszaniny musi zawierać napis o następującej treści Pary mogą wywoływać uczucie senności i zawroty głowy., jeżeli mieszanina zawiera co najmniej jedną substancję, której zgodnie z kryteriami, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 5 ustawy, przypisano zwrot R67 i łączne stężenie tych substancji w mieszaninie wynosi co najmniej 15%, oraz jeżeli mieszanina nie została zaklasyfikowana z przypisaniem zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia R20, R23, R26, R68/20, R39/23 lub R39/26 lub mieszanina znajduje się w opakowaniu nieprzekraczającym 125 cm 3.


Aktualności - Roca wspiera młodych projektantów | Łazienka.pl\n23 sie 2016 10:22\nProjekt siedziby Teatru Współczesnego w Szczecinie autorstwa Marceliny Kuźniar. Fot. Roca\nRoca ufundowała jedną z nagród w konkursie dla autorów najlepszych prac dyplomowych polskich uczelni architektonicznych. Laureatkę zaprosiła na staż do Gryfic.\nDoroczna nagroda Stowarzyszenia Architektów Polskich Dyplom Roku im. Zbyszka Zawistowskiego przyznawana jest za najlepszą pracę dyplomową, która uzyskała w danym roku tytuł magistra inżyniera architekta na polskich uczelniach architektonicznych. W tegorocznej, 52 edycji tego prestiżowego konkursu, udział wzięło 90 prac.\nRoca, która od lat wspiera studentów architektury, wzornictwa oraz młodych projektantów i architektów przyznała swoją nagrodę specjalną.Trafiła ona do Marceliny Kuźniar - za projekt nowej siedziby Teatru Współczesnego w Szczecinie. Doceniając kreatywność, pasję oraz śmiałe podejście do tematu pracy dyplomowej, Roca zaprosiła Marcelinię Kuźniar na staż do należącego do Grupy Roca zakładu produkcyjnego w Gryficach.\nZwycięzcą tegorocznego konkursu został Paweł Bussold z Politechniki Gdańskiej, który swoją pracę Cegielnia Harsz – Centrum Rzemiosła przygotował pod okiem dr inż. arch. Andrzeja Prusiewicza. Jury doceniło dopasowanie istniejącego kontekstu przyrodniczego z poszanowaniem starej tkanki zabytkowej zabudowy oraz połączenie programów edukacyjnego z wypoczynkiem i rekreacją. Niepodważalnym walorem pracy jest także prostota zastosowanych rozwiązań funkcjonalnych i przestrzennych.\nKonkurs został ogłoszony 21 marca 2016 roku i trwał do 6 maja. Głównym kryterium oceny były wybitne wartości architektoniczne i urbanistyczne projektu oraz ich znaczenie w procesie przestrzennego kształtowania środowiska życia człowieka. 12 maja ogłoszono wyniku, a dzień później w siedzibie ZG SARP w Warszawie otwarto wystawę pokonkursową.\nRoca Polska Marcelina Kuźniar Paweł Bussold


Thriller, czyli samo życie | Gazeta Polska\nNeokolonializm nad Wisłą\nDwie zasadnicze uwagi. Owe wrogie, neokolonialne, jak to określiłem, akcje panów w białych kołnierzykach, trzęsących systemem finansowym, bankowym, ale też medialnym w całej Europie, nie mogłyby być skuteczne, gdyby nie skorumpowanie (bezmyślność, naiwność, łatwowierność, głupota, zła wola, zdrada – niepotrzebne skreślić) wysokich urzędników państwa polskiego, zarówno w administracji centralnej, jak i samorządowej oraz w wymiarze sprawiedliwości, sektorze gospodarki narodowej czy bankowym. Druga uwaga: ten sensacyjny film jest w gruncie rzeczy filmem dokumentalnym. Żaden mistrz scenariusza nie musiałby za wielkie pieniądze wymyślać trzymającej w napięciu akcji i jej sensacyjnych zwrotów. Ów dokument albo też niech będzie – fabularyzowany dokument – jest oparty na faktach, na tym, co zdarzyło się naprawdę nie tak dawno, nad Wisłą czy Sekwaną, w północnych Włoszech czy odległej Ameryce. A więc potencjalni reżyserzy tego thrillera: oto garść czy może parę twardych faktów, które pomogą wam skonstruować niesamowitą fabułę fascynującego, choć jednocześnie jakże smutnego filmu o polskiej rzeczywistości gospodarczo-bankowo-politycznej ostatnich kilkunastu lat.\nOto jeden z większych włoskich banków, największy w republice Italii, jeden z dwóch największych w Europie postanowił kupić jeden z większych banków w Polsce. Ów polski bank wyróżniał się tym, że miał oddziały i nieruchomości – warte zresztą krocie – no właśnie, we Francji i w USA. To oczywiście zwiększało jego atrakcyjność, bo jego zagraniczne aktywa były doprawdy sporo warte i wyróżniały go na tle innych banków w naszym kraju.\nWłoska matka, polska córka\nJak pomyślano i zaprojektowano, tak zrobiono. Duży polski bank został opędzlowany za stosunkowo małe pieniądze wobec jego rzeczywistej wartości. Taka była powszechna opinia ekspertów. Bank stał się teraz własnością Włochów. Ci zaczęli robić swoje. Spółka-matka z...


Home » Decanabol » Zdrowie » Medycyna naturalna, wady i zalety\nśroda, Marzec 9th, 2016 by: admin in: Decanabol, Zdrowie 1 Comment\nMedycyna naturalna obejmuje przede wszystkim domowe sposoby na leczenie różnych schorzeń. Wyklucza ona stosowanie leków czy antybiotyków. Jak wiadomo, nie jest to do końca dobry sposób na leczenie a przynajmniej nie we wszystkich chorobach. Dlaczego więc medycyna naturalna jest coraz bardziej popularna?\nWynika to przede wszystkim, z braku zaufania do lekarzy. Ciężko nam powierzyć swoje zdrowie, zupełnie obcej osobie. Coraz więcej jest reportaży, mówiących o błędach lekarzy. Boimy się więc sami o siebie. Nie jest to jednak dobre rozwiązanie. Oczywiście medycyna naturalna jest bardzo przydatna w dbaniu o zdrowie ale należy pamiętać o tym, że składa się w większym stopniu z rozwiązań profilaktycznych. Warto unikać chorób i wspomagać się takimi rzeczami, jednak należy pamiętać o tym, że nie zawsze to nam pomoże. Po to są lekarze, aby nadzorowali zdrowie człowieka. Czasem bez antybiotyków czy leków nie da się pokonać choroby. Tak wiec medycyna naturalna jest dobrym sposobem, jeśli nie jest stosowana jako wyłączność.\nwtorek, Lipiec 25th, 2017Fizjoterapia kursy Warszawa\nśroda, Sierpień 22nd, 2018Implanty zębowe a może inne sposoby na uratowanie zęba?\nśroda, Sierpień 22nd, 2018Komary lubią dzieci – jednak bez wzajemności\npiątek, Kwiecień 1st, 2016Medycyna w Polsce\nśroda, Kwiecień 20th, 2016Medycyna estetyczna – Lublin\nśroda, Kwiecień 20th, 2016Rehabilitacja – Lublin\npiątek, Kwiecień 1st, 2016Medycyna i dietetyka\nśroda, Marzec 9th, 2016Zdrowie i medycyna naturalna\nKategorie Wybierz kategorię Anatomia palpacyjna (13) Artresan (13) Decanabol (13) Diagnostyka różnicowa (13) Dygestorium (13) Farmacja (23) Flegamina (12) Flexagen (12) Karboksyterapia (12) Kosmeceutyki (12) Labioplastyka (13) Lekarze (23) Medycyna (23) Medycyna chińska (10) Potencja tabletki (12) Ryż preparowany (12) Terapia cranio sacralna (12) Trychologia (12) Uroda (23) Visaxinum opinie (12) Zdrowie (23)\nChloroform i Trichloretylen\nJest to ciężki, bezbarwny lotny płyn, którego opary mają charakterystyczny słodkawo-mdły zapach i smak. Nie jest łatwopalny i nie tworzy mieszanek wybuchowych z powietrzem. Największym niebezpieczeństwem stosowania chloroformu jest tworzenie się fosgenu przez utlenianie. Jest bardziej hepatotoksyczny i kardiotoksyczny od eteru i dlatego praktycznie nie jest stosowany w nowoczesnej anestezjologii. W szczególnych sytuacjach (np. podczas […]\nWiele osób uskarża się na to, że ich wzrok pozostawia wiele do życzenia. Jest to szczególnie niekorzystna sytuacja dla osób, których oczy nie mogą być narażone na żadne wady. Dotyczy to w szczególności profesjonalnych kierowców oraz osób, które analizują dokumenty pod kątem ich autentyczności. Bezpłatne badanie wzroku Kraków to doskonała opcja dla każdego, kto chciałby […]\nArchiwa Wybierz miesiąc Sierpień 2018 (5) Listopad 2017 (11) Lipiec 2017 (10) Czerwiec 2017 (6) Kwiecień 2017 (6) Luty 2017 (7) Styczeń 2017 (10) Grudzień 2016 (6) Listopad 2016 (1) Październik 2016 (10) Wrzesień 2016 (10) Sierpień 2016 (1) Lipiec 2016 (6) Maj 2016 (5) Kwiecień 2016 (10) Marzec 2016 (5) Luty 2016 (2) Grudzień 2015 (10) Listopad 2015 (5) Wrzesień 2015 (5)\nKursy fizjoterapia Warszawa, Poznań, Szczecin, Bydgoszcz - http://fizjoterapia-poznan.eu - laweta Golub-Dobrzyń, wynajem zestawów igłofiltrów, Montaż klatek bezpieczeństwa w warsztacie w Poznaniu, separator koalescencyjne z bypassem, niskonadkładowy haft komputerowy warszawa, Lampa wisząca Gracia 40cm, radio taxi ketrzyn, Umywalka Simas Arcade 37x28 cm AR035, tanie taxi ketrzyn, Wzmacniacz zintegrowany Yamaha A-S1100, mezoterapia vivaderm, szambo betonowe w Piotrkowie Trybunalskim


Nieodbija pedał sprzęgła - wysprzęglik czy pompa sprzęgła ? - Forum.VWGolf.pl\nNieodbija pedał sprzęgła - wysprzęglik czy pompa sprzęgła ?\nPost autor: research1 » sob sie 13, 2011 00:00\nWitam, od paru miesięcy miałem problem z wpadającym lub nieodbijającym do końca pedałem sprzęgła. Parę dni temu wymieniłem dla pewności płyn hamulcowy, na którym działa też sprzęgło, układ został też odpowietrzony wraz z odpowietrzeniem wysprzęglika. Niestety problem z wpadającym i nieodbijającym pedałem powrócił po 1 dniu. Sytuacja ta ma miejsce gdy jadę samochodem z gazem w podłodze i zmieniam na wyższy bieg lub gdy auto postoi np. 1 dzień nieodpalane, wtedy nie można wrzucić biegu a pedał wpada w podłogę. Pomaga wtedy odbicie pedału sprzęgła nogą do góry lub czasami podpompowanie sprzęgła naciskając parę razy na pedał. Płynu hamulcowego nie ubywa. Czy wina leży po stronie wysprzęglika czy też pompy sprzęgła? W jaki sposób można sprawdzić który element jest temu winny? Proszę o pomoc. Pozdr.\nPost autor: Haki » sob sie 13, 2011 15:45\nSprawdź gumki na wysprzęgliku , bo jak są sparciałe to lubią powietrze zaciągać ..\nPost autor: kiss » sob sie 13, 2011 17:25\nWysprzęglik, albo siłownik pod pedałem. Trochę loteria. Też miałem podobny problem i zacząłem od wymiany wysprzęglika. Po wymianie sytuacja z nieodbijającym pedałem nigdy więcej się nie powtórzyła. Po starym wysprzęgliku nie było widać żadnych objawów zużycia a jednak coś musiało mu być.\nPost autor: mariusz75 » sob sie 13, 2011 18:39\nJa też potwierdzam że częściej wysprzęglik niż pompa sprzęgła.\nPost autor: wesol » sob sie 13, 2011 19:09\nja jeszcze mialem taki przypadek ze sprezynki z tarczy sprzeglowej stawaly bokiem i nie pozwalały by sloneczko normalnie odbijalo. Objaw byl podobny znaczy sie pedal sprzegla odbijal tylko do polowy a pozniej juz trzeba bylo go reka pociagnac.\nRejestracja: wt cze 30, 2009 16:58\nSkontaktuj się z Waqa\nPost autor: Waqa » sob sie 13, 2011 20:46\nja tez miałem podobnie jak wesol tyle tylko ze w Civicu V gen D15B2. pedał sprzęgła został w podłodze. Powodem okazały się pozrywane sprężynki w tarczy sprzęgłowej. Moj znajomy mechanik powiedział ze to wina strzałów ze sprzęgła (ahh te młodzieńcze lata )\nGolf MK4- http://www.forum.vwgolf.pl/viewtopic.php?f=89&t=488440\nBora Variat- http://www.forum.vwgolf.pl/viewtopic.php?f=89&t=516161\nPost autor: research1 » pn sie 15, 2011 23:33\nok, dzięki za porady jak tylko mój mechanik wróci z urlopu jadę do niego żeby założył mi nowy wysprzęglik. A trzeba zrzucać skrzynię żeby wymienieć wysprzęglik?\nRejestracja: pt gru 19, 2008 16:14\nSkontaktuj się z RA_FEEL_IT!\nPost autor: RA_FEEL_IT! » wt sie 16, 2011 15:53\nRe: Nieodbija pedał sprzęgła - wysprzęglik czy pompa sprzęgł\nPost autor: J.B.S. » wt sie 16, 2011 22:59\nresearch1 pisze: A trzeba zrzucać skrzynię żeby wymienieć wysprzęglik?\nA jaki silnik dokładnie bo mnie się wydaje że nie potrzeba.Z tego co kojarzę wszystkie "czwórki" mają wysprzęglik na zewnątrz.\nPost autor: research1 » śr sie 17, 2011 10:10\nsilnik to 1.9tdi ASZ, skrzynia 6-cio biegowa\nPost autor: wesol » śr sie 17, 2011 18:20\nwysprzeglik jest w srodku w dzwonie przykrecony do skrzyni. Na nim w skrzyniach 6G jest wysprzeglik z niewymiennym lozyskiem. w 5G mamy wysprzeglik oraz wymienne lozysko. Zeby sie dostac trzeba zwalic skrzynie biegów.\nWracajac do tematu to info ze to ASZ rozwiewa nieco sytuacje o uszkodzonych sprezynkach na tarczy sprzeglowej bo takowych tam nie ma. Czyli pozostaja tylko mozliwosci takie ze uklad zapowietrzony, pompka sprzeglowa umiera, docisk umiera lub wysprzeglik umiera. Ewentualnie dodalbym jeszcze cos takiego ze niektore uklady sprzeglowe maja taki zaworek polzwrotny wlasnie w celu spowolnienia powrotu plynu hamulcowego i mozliwe tez ze to uleglo awarii. Mialem taki przypadek w insigni i wymieniono polowe gratów zanim okazalo sie ze to tego wina.\nPost autor: research1 » czw sie 18, 2011 10:06\ndodam jeszcze, że przy wciskaniu sprzęgła, właśnie ze środka obudowy skrzyni dochodzi dziwny dźwięk lekkiego piskania, którego wcześniej nie było, czyli mogę raczej podejrzewać wysprzęglik a nie pompkę sprzęgła? a tak na marginesie to czy pompka sprzęgła jest poza skrzynią?\nRejestracja: pt sty 29, 2010 16:03\nPost autor: kulsi » czw wrz 15, 2011 10:51\nWitam koledzy, mnie też najprawdopodobniej czeka wymiana pompy, ostatnio przy wyłączaniu auta zdziwiłem się że pedał zrobił się bardzo miękki, jednak nie robiłem sobie nic z tego, po pracy wsiadłem w auto i jazda...podjechałem do skrzyżowania sprzęgło...dziwne prztyknięcie i pedał w podłodze...samochód na pobocze, udało mi się nogą podciągnąć...chciałem spróbować podpompować...niestety pedał znów wpadł...i nie ma mozliwości go odciągnąć, blokuje go końcówka od pompy (fotka w załączniku) Obrazek - czy możecie mi podpowiedzieć czy on pękł, wyskoczył skądś, nie mam pojęcia jak do tego podejść czy jest to poważna awaria czy nie będę musiał wymieniać całej pompy tylko wcisnąć plastikową końcówkę. (silnik to TDi AHU 90km)\nDzięki koledzy za pomoc. Pozdrawiam serdecznie.\nRejestracja: pn mar 02, 2009 00:07\nSkontaktuj się z Tomek gd\nPost autor: Tomek gd » sob lut 11, 2012 17:48\nteż mam problem z pedalem sprzęgła wciskam i wrzucam 1 , pedał zostaje w podłodze , pomaga wyjęcie nogą przy wyższych biegach niema problemu. Płyny hamulcowego nie ubywa. Co to może być?\nOstatnio zmieniony sob lut 11, 2012 20:13 przez Tomek gd, łącznie zmieniany 1 raz.


Rozczesywanie Maine Coone, Pers? | Warszawa, Planet Groom\nKoty – Maine Coon, Perski, Norweski Leśny\nRozczesywanie kotów »\nCzęsto spotykani klienci w salonie to właśnie koty długowłose. Koty to zwierzęta domowe, które wbrew pozorom potrzebują odpowiedniej pielęgnacji i okazuje się, że takiej pielęgnacji trzeba poświęcić znacznie więcej czasu niż się wydaje, aby kot wyglądał naprawdę ładnie.Dla niektórych może to okazać się nawet przyjemnością jeśli chodzi np. o czesanie kota.Koty długowłose posiadają duże ilości podszerstka, który trzeba systematycznie wyczesywać, aby nie tworzyły się kołtuny a przy okazji abyśmy w domu nie mieli sypiącej się sierści. Rzadko zdarza się właściciel, który potrafi ułożyć sobie kota w taki sposób, aby mógł go bez przeszkód wyczesać w domu nie zostając przy tym podrapany lub pogryziony bądź po prostu z braku czasu nie może się zająć kotem aby go systematycznie wyczesywać.\nW tym momencie nasze sprawne ręce i doświadczenie przychodzą z pomocą. Efekt jaki przynosi systematyczne czesanie kota przewyższa często oczekiwania klienta. Przede wszystkim zalety to brak linienia i wszechobecnej sierści na dywanach czy kanapie, ale i co ważne samemu kotu jest zdecydowanie chłodnej w upalne dni, kiedy pozbędziemy się gęstego miękkiego puchu znajdującego się pod włosem okrywowym.\nPoza tym po wyczesywaniu ma ładniejszy , błyszczący włos a przy okazji przyzwyczaja się do czesania co na pewno ułatwi w przyszłości jego domową pielęgnację bądź nieco szybszą usługę w Naszym salonie.\nTrzymamy się zasady, że nie pracujemy z kotem dłużej niż godzinę i to nam się udaje. Jeśli jest kot w stanie ekstremalnym to wizyta może być podzielona na dwa razy co jest raczej rzadkością. Zdecydowanie zachęcamy do systematycznego wyczesywania zamiast strzyżenia kota. Przekłada się to nie tylko na przyzwyczajenie kota do czesania, ale także i skrócenia czasu samej wizyty jak i cenę.


Dyrektor Browaru Staropolskiego: Chcemy zwiększyć moce produkcyjne - Inne\nData: 20-10-2011, 15:30\nNa zdj. Paweł Wywrocki, dyrektor handlowy Browaru Staropolskiego. Fot. Paweł Pawłowski/zelaznastudio.pl.\nBrowar Staropolski chce zwiększyć moce produkcyjne w swoim zakładzie w Zduńskiej Woli. - Inwestycję o wartości kilkunastu milionów złotych rozpoczniemy jeszcze w tym roku, natomiast ze zwiększonych mocy będziemy mogli korzystać w roku 2012 lub dopiero w 2013 roku - mówi Paweł Wywrocki, dyrektor handlowy Browaru Staropolskiego.\nBrowar Staropolski to producent piwa regionalnego, czy browar ogólnopolski?\nSpółka została przejęta w 2008 roku, kiedy była u schyłku swojej działalności. Kolejne dwa lata trwała praca nad odzyskaniem rynku, aby przywrócić żywotność browaru oraz rozwinąć go. Chcieliśmy pokazać nasz produkt szerzej niż tylko w rejonie łódzkim.\nTo nam się udało, między innymi dzięki naszemu innowacyjnemu opakowaniu, którego jesteśmy producentem i na który posiadamy patent. Funkcjonujemy praktycznie w całym kraju, choć są niewielkie aglomeracje, gdzie trudno nam zdobyć dystrybutora. Można powiedzieć, że jest to browar regionalny, ale z dużymi aspiracjami.\nCzym, prócz opakowania, wyróżnia się piwo Staropolskie?\nJest to browar, gdzie piwo jest produkowane metodą tradycyjną. Nie ma możliwości przyspieszenia produkcji, piwo musi przeleżakować swój czas, czyli trzy-cztery tygodnie. Jest to piwo pasteryzowane.\nWyróżniliśmy się opakowaniem, a konsument docenił wartość, walory smakowe i jakość naszego piwa. Cena piwa też jest ważna, nasza półka cenowa to półka piw regionalnych.\nBrowar Staropolski można znaleźć w sieciach handlowych?\nNa razie jesteśmy w sieci Kaufland. Nie wykluczone, że wkrótce będziemy w kolejnych. Badamy możliwości wejścia do innych sieci. To, czy nam się to uda, zależy jednak o wielu czynników.\nJakie inwestycje planuje spółka w najbliższym czasie?\nObecnie jesteśmy w stanie wytworzyć w skali miesiąca 15 tys. hektolitrów piwa. Chcemy zwiększyć nasze moce. Inwestycję o wartości kilkunastu milionów złotych rozpoczniemy jeszcze w tym roku, natomiast ze zwiększonych mocy będziemy mogli korzystać w roku 2012 lub dopiero w 2013 roku.\nZamierzamy przy tej inwestycji szukać wsparcia ze strony środków unijnych.\nJak spółka ocenia obecnie rynek piwa w Polsce?\nNa rynku toczy się walka o klienta. Naszym zdaniem spożycie piw regionalnych w Polsce będzie jednak wzrastać, gdybyśmy nie mieli takiego podejścia, nie zdecydowalibyśmy się na inwestycje.\nMiodek 20-07-2012, 15:49:\nNie wierzę kierowca z Helleny został dyrektorem handlowym, no awans jak się patrzy, tak jak za starych dobrych czasów w Hellenie. Miodzio :))\nOBSERWATOR 17-11-2011, 20:29:\nA to dobre , nie było mnie jakiś czas w kraju i cóż widzę ,że ktoś podszył się podpisując posty moim ps.Z tego wszystkiego dobrze że ten KTOŚ prawdopodobnie ma mój styl krytyki i walki z nieuczciwością.Podróżowałam dość dużo i odkrywałam min. piwa innych państw- dla mnie nowych. Jak spostrzegłam moje krytyki pod adresem Polskich piw okazały się całkowicie uzasadnione.Chociaż nie ukrywam napodkałam piwa znacznie gorsze dla mojego smaku .Lecz zachowane dla tradycji poszczególnych państw .Jest ich niewiele ,najwidoczniej z powodu braku konsumentów .Co mogę dodać spotkałam piwa tych samych koncernów ,które na nasz rynek produkują berbeluchy i co mnie i moich przyjaciół zdziwiło.W tamtym regionie te same piwa mają zupełnie inny smak.Czy, to nie świadczy o tym że koncerny produkujące piwa na nasz rynek robią to tanim kosztem i za przyzwoleniem konsumentów? Tam gdzie byłam krętactwo nie ma szans istnienia. Byłaby to niewybaczalna wpadka producentów w regionie gdzie wypoczywają elity rządowe z różnych państw świata.Ze względu ,że nie lubię alkoholu wystarcza mi do oceny kilka powolnych łyków, degustując się jego smakiem, gasząc pragnienie w upalne dni.\nBystre oko 07-11-2011, 10:16:\nNajpożniej za rok ogłoszą upadłość. Matacze.


Nie właź do wody... - wiocha.pl absurd 74006\nNie właź do wody...\nJak cię mama prosi!\nredpapryczka 11-05-25, 20:11 Zgłoś\nDodano: 2011-05-25, 20:11:40 przez: redpapryczka\n-mamo, mamo mogę się iść wykąpać?? - tak synku tylko się nie zamocz:P\nMoja sis robi tak swojemu chłopakowi :D ps- Moja sis ma na imię Agata a jej chłopak Szymon :d\nA nie babcia?\nA z bólu to chyba fajkę przegryzł.\na szczęście było tak blisko :)\nJaja to musiały ucierpieć\ntak jak w starasznym filmie 2\nChyba babcia nie mama ^^\nT fotka krąży od dawna po sieci, ale jest świetna!!\n-Mamo,ale ja chcę iść. -nie,najpierw daj buziaka ;D pozytywne wiochy nie ma;P\nhahahhahah.... a mi sie podoba ta fotka jest sie z czego posmiac bez litosci w oczach hehe :P\nAle fajne, wręcz artystyczne foto! ;DD\nprzepięknie dynamiczne foto ;)\ndobre hahahahahaha :D\non chyba ma stringi


Którą wyselekcjonować sprężarkę do małego przedsiębiorstwa? – Przyrodoznawcy\nKtórą wyselekcjonować sprężarkę do małego przedsiębiorstwa?\n7 września, 20177 września, 2017 adminadmin 0 Comments 12:00 pm\nSzczególnie dodajmy potrzebę eteru każdorazowych urządzeń, które będą dołączone do\nmachiny. Kontrolujmy czy narzędzia działają jednocześnie czy tylko okresowo. Musimy mieć na uwadze, że zbiornik sprężarki nie mówi nam o produktywności akcesorium. Magazynek to zaledwie miejsce magazynowania eteru. Z pewnością czym bardziej powiększony tym bardziej bywa do użytkowania. Istotną tematyką jest okres działalności akcesorium. Na początku sprężarka w pierwszej kolejności tłokowa nie jest przygotowana do czynności stałej.\nPrzy wyborze sprężarki kalkulujmy mniej więcej procent superata eteru, aby akcesorium mogło się wyłączyć. Nieustanna praca sprężarki wskrzesza błyskawiczne zniweczenie, rozgrzanie oraz uszkodzenie. Ponownym znaczącym stanowiskiem jest wymiana oleju w momentach zakreślonych w spisie technologicznym. Dokument nie wyrównuje tego gatunku zaniedbań. Zakupując sprężarkę miejmy na względzie również przyszłość.\nAkcesorium ponieważ ma nam usługiwać przez kilkanaście lat, wobec tego zaciekawmy się jakie sprzęty, ekwipunki zostaną dodane oraz będą wymagały powietrza do czynności. Zwróćmy uwagę czy elementem mówiącym nam o produktywności sprężarki bywa produktywnośc zauważalna czy ergonomiczna.\nTagi: kompresory, kompresory poznań, sprężarki\nPREVIOUS Previous post: Co spożywać aby faktycznie pomniejszyć tkankę tłuszczową?\nNEXT Next post: Przy użyciu jakiego narzędzia winno się należycie obcinać płytki?\nW jaki sposób przebudować domek letniskowyW jaki sposób przebudować domek letniskowy\nKażdy pożądałby mieć w koordynowaniu letni domeczek z dala od miasta. W związku z tym w momencie jednego z weekendowych eskapadów godzi się nadjechać do niedużego nadwiślańskiego miasteczka. Przykładowo domeczek\nW jaki sposób przygotować teren do montażu?W jaki sposób przygotować teren do montażu?\nZgodnie z uzgodnieniami rozporządzenia budowlanego rozpoczęcie konstrukcji następuje z chwilą podjęcia czynności inicjujących na terenie konstrukcji, do których wyliczamy między innymi aspekty geodezyjne obiektów w terenie, wykonanie niwelacji terenu, sporządzenie\nNowe nieruchomości we Wrześni – Apart OpieszynNowe nieruchomości we Wrześni – Apart Opieszyn\nOsiedle Nowa Gorzelnia bywa to ciąg dalszy wytworzonego przez konstruktora ApartGD, bardzo blisko Osiedla Apart Opieszyn.


Znakowanie roślin po nowemu - Kalendarzrolnikow.pl - lepsza strona polskiego rolnictwa.\nZnakowanie roślin po nowemu\nSzkółki rozpoczęły właśnie znakowanie roślin według nowych przepisów. Niebawem mają ruszyć pierwsze kontrole.\nTej wiosny pracy w szkółce jest więcej niż zwykle. To za sprawą nowych paszportów, dzięki którym każdy bez trudu będzie mógł sprawdzić, skąd dana roślina pochodzi.\nJest to niestety duże utrudnienie dla szkółkarzy, ponieważ to czaso i pracochłonne zajęcie. Dotyczy każdej rośliny sprzedawanej w szkółce. W przypadku dużych szkółek to setki tysięcy lub nawet miliony roślin do oznakowania. W niektórych miejscach postawiono na mechanizację tego procesu i zatrudnienie dodatkowych rąk do pracy.\nPrzypominamy, że od grudnia w Unii obowiązuje nowe prawo, które ma zaostrzać bezpieczeństwo fitosanitarne roślin, tak by nie rozprzestrzeniały się szkodniki. Rośliny mają być oznakowane paszportami, tak by łatwo było zidentyfikować ich producenta. Oznakowanie to również dodatkowe koszty dla producentów, ponieważ jedna etykieta kosztuje około 50 gr.\nNiestety nowe przepisy niosą za sobą szereg pytań i wątpliwości. Nie jest jasne, czy paszporty obowiązują również przy sprzedaży przez internet. Jednak jak zapewnia inspekcja paszporty dotyczą także świata wirtualnego.


Kapliczka brogowa w Bidaczowie Starym: Różnice pomiędzy wersjami – almanach wrocławski\nKapliczka brogowa w Bidaczowie Starym: Różnice pomiędzy wersjami\nWersja z 11:28, 1 paź 2020 (pokaż źródło)\n(Utworzono nową stronę "alt=Kapliczka brogowa w Bidaczowie|thumb|400px|left|Kapliczka przydrożna w Bidaczowie Starym, fot. 2014 Kapliczka brogowa...")\nAktualna wersja na dzień 13:11, 14 sty 2021 (pokaż źródło)\n[[Plik:Bidaczów kapliczka brogowa.jpg|alt=Kapliczka brogowa w Bidaczowie|thumb|400px|left|Kapliczka przydrożna w Bidaczowie Starym, fot. 2014]]\n[[Plik:Bidaczów kapliczka brogowa.jpg|alt=Kapliczka brogowa w Bidaczowie|thumb|400px|Kapliczka przydrożna w Bidaczowie Starym, fot. 2014]]\n[[Kapliczka brogowa]] w '''Bidaczowie Starym''' (pow. biłogorajski, gm. Biłgoraj), ufundowana została po I wojnie światowej przez gospodarza ze wsi, Tomasza Rączkę. Mieszkańcy nie pamiętają jaka figura była niegdyś w kapliczce i kiedy zniknęła, chociaż twierdzą, że już przed II wojną światową budziła zainteresowanie "jakichś grubych panów", którzy robili jej rysunki. Współcześnie mieści się w niej ołtarzyk z typowymi dewocjonaliami. Oszalowanie tylnej ściany deskami zbliża ją wyglądem do kapliczki domkowej. Pierwotnie dach był kryty gontem.\n[[Kapliczka brogowa]] w '''Bidaczowie Starym''' (pow. biłogorajski, gm. Biłgoraj), ufundowana została po I wojnie światowej przez gospodarza ze wsi, Tomasza Rączkę. Mieszkańcy nie pamiętają, jaka figura była niegdyś w kapliczce i kiedy zniknęła, chociaż twierdzą, że już przed II wojną światową budziła zainteresowanie "jakichś grubych panów", którzy robili jej rysunki. Współcześnie mieści się w niej ołtarzyk z typowymi dewocjonaliami. Oszalowanie tylnej ściany deskami zbliża ją wyglądem do kapliczki domkowej. Pierwotnie dach był kryty gontem.\n[[Kategoria:Kapliczki w województwie lubelskim|Bidaczów Stary]]\n[[Kategoria:Kapliczki brogowe|Bidaczów Stary]]\n[[Kategoria:Kapliczki z okresu II Rzeczypospolitej]]\nAktualna wersja na dzień 13:11, 14 sty 2021\nKapliczka przydrożna w Bidaczowie Starym, fot. 2014\nKapliczka brogowa w Bidaczowie Starym (pow. biłogorajski, gm. Biłgoraj), ufundowana została po I wojnie światowej przez gospodarza ze wsi, Tomasza Rączkę. Mieszkańcy nie pamiętają, jaka figura była niegdyś w kapliczce i kiedy zniknęła, chociaż twierdzą, że już przed II wojną światową budziła zainteresowanie "jakichś grubych panów", którzy robili jej rysunki. Współcześnie mieści się w niej ołtarzyk z typowymi dewocjonaliami. Oszalowanie tylnej ściany deskami zbliża ją wyglądem do kapliczki domkowej. Pierwotnie dach był kryty gontem.\nTę stronę ostatnio edytowano 14 sty 2021, 13:11.


Adwokat / A Civil Action (1998) | la-grange-aux-livres.fr\nPieniądze mogą zmienić wszystko - tak dotychczas myśleli Amber i Duke. Mężczyzna wszedł bowiem w posiadanie pokaźnej gotówki, która umożliwiła zakochanym szybki ślub i gwarancję dostatniego życia. ...\n"Money Monster" to popularny program telewizyjny, którego gwiazda, Lee Gates , zwany "guru Wall Street", doradza widzom, jak i w co inwestować pieniądze. Kiedy słuchający jego f...\nOparta na faktach historia słynnego medium Jamesa Van Praagha . Ma on zdolność komunikowania się ze zmarłymi. W niezwykłych wizjach pojawia się między innymi jego matka oraz ofiary seryjnego morder...\n#dramat #sci-fi #thriller\nOgromna eksplozja rozświetla niebo od Dallas po Waszyngton, rozrywając wahadłowiec Patriot na drobne kawałki, które rozsypują się po całym terytorium Stanów Zjednoczonych. Zaczynają pojawiać się re...\nUpadek / Falling Down (1993)\nLos Angeles. Jest niezwykle upalny dzień. Mężczyzna w samochodzie, na którego tablicy rejestracyjnej widnieje napis D-Fens - od angielskiego "defense", czyli obrona, stoi znów w korku uli...\nSucha biała pora / A Dry White Season (1989)\n#dramat #historyczny #thriller\nPrzypadek Stephanie Daley / Stephanie Daley (2006)


Wiadomości24 » Kultura » Książki » "The Cuckoo's Calling" Rowling – początek nowej serii kryminalnej\nData dodania: 2013-07-17 23:48\nPod pseudonimem Roberta Galbraitha J.K. Rowling wyda serię kryminalną. Pierwsza jej część ,"The Cukoo's Calling" stała się już bestsellerem. Bohaterem cyklu thilerów będzie Cormoran Strike, postać prywatnego detektywa, weterana afgańskiego.\nThe Cuckoo's Calling- nowa książka J. K. Rowling wydana pod pseudonimem Roberta Galbraitha może oznaczyć początek powstającej w szybkim tempie udanej serii kryminalnej. Pisarka zapowiedziała drugą część historii, w której głównym bohaterem jest Cormoran Strike, weteran afgański, który rozpoczął karierę prywatnego detektywa.\nNowa postać prywatnego detektywa jest już zestawiana z najbardziej znanymi zawodowcami po fachu, takimi jak Eddie Ginley, bohater stworzony przez Neville`a Smitha w filmie Stephena Frearsa, osiągający spektakularne sukcesy w sprawach przemytu heroiny i broni. Niektórzy też szukają podobieństwa do Jacksona Brodie`a, prywatnego detektywa, pochodzącego z Yorkshire, byłego żołnierza i policjanta.\nKrytycy podkreślają misterność intrygi i pomysłowość zwrotów akcji. Pochwalne opinie zawierają porównania umiejętności pisarskich Galbraitha do takich talentów jak Charles Dickens i Penny Vincenzi. Wojciech Orliński w Wyborczej zestawia zaś z Chandlerowską prozą noir, a także z opowieściami w stylu Agathy Christie.\nGwałtowny sukces, jaki nastąpił 14 lipca 2013 r. wraz z ujawnieniem prawdziwej tożsamości rzekomego autora wydanej w kwietniu książki, Roberta Galbraitha, debiutanta, weterana wojskowego, zapowiada, że nowa seria spotka się z ogromnym zainteresowaniem. Fascynująca okazuje się też fikcyjna biografia, jaką powołała na potrzeby mistyfikacji Rowling.\nZarys biograficzny przedstawia się następująco. Robert Galbraith jest żonaty i ma dwóch synów. Po kilku latach z Królewskiej Żandarmerii Wojskowej został przydzielony do SIB (Special Investigation Branch). Opuścił wojsko w 2003 r. i pracuje od tamtego czasu w branży bezpieczeństwa cywilnego. Sam autor jest więc już ciekawą kreacją J. K. Rowling.\nTakim bezpośrednim doświadczeniem uzasadnia Rowling pomysł na bohatera Cormoran Strike, który ma za sobą wojenną przeszłość.\nThe Cuckoo's Calling opowiada o badaniu podejrzanego samobójstwa sławnej modelki o wdzięcznym imieniu Lula Landry, która wyskakuje ze swojego penthouse'u w ekskluzywnej dzielnicy. Akcja rozgrywa się w Londynie między styczniem a majem 2010. Zlecenie wyjaśnienia śmierci supemodelki otrzymuje zdegenerowany prywatny detektyw, Cormoran Strike.\nNowa książka J. K. Rowling osiągnęła szczyt popularności. Ze względu na to wydawca zdecydował się na dodruk, tym razem z wyjaśnieniem, że Robert Galbraith jest w rzeczywistości Rowling. Druga część przygód sympatycznego detektywa zapowiadana jest przez autorkę na lato 2014 roku.\nTagi: J. K. Rowling nowa seria kryminalna Rowling pseudonim J.K.Rowling krytycy o The Cuckoo's Calling nowy kryminał J.K.Rowling nowa seria kryminalna The Cuckoo's Calling Cormoran Strike mistyfikacja Rowling Wołanie kukułki Robert Galbraith Rowling nowy bestseller Rowling